# хакас тілі

Институт перевода Библии

## Ухаанӌы Йонаның киндезі


Ухаанӌы Йонаның киндезі


хакас тілбестегнең хости орыс паза англия тілбестеглері пирілчелер


Библияны тілбестеӌең институт


Москва


2021


Ухаанӌы Йонаның киндезі


Хоосчы – Ирина Павлишина

Худай пічиинің (Ызых пічіктің) хакас тіліне тілбестелген электроннай кӧрімін Библияны тілбестеӌең институттың пу сайтында табарға чарир:

https: ibt.org.ru/ru/media?id=XKS

Священное Писание (Новый Русский перевод)

Copyright © 2003, 2009, 2013 IMB-ERTP and Biblica ®

Used by permission. All rights reserved worldwide.

ISBN 978-5-93943-299-3

© Институт перевода Библии, 2021

## Аарлығ хығырығӌылар


Аарлығ хығырығӌылар!

Сірернің холыңарда ухаанӌы Йонаның киндезі. Йона ол Хан Худай кемге Позының кӧңнін асхан паза кемнең пастыра чонны, чазыхтарын тастап, арығ чуртас чуртирға хығыртхан, кізілернің пірсі полған. Йона наа эраның алнындағы VIII-ӌі чӱсчылда Израиль хазнада чуртаан. Ол туста Израиль хончых хазнанаң, Ассириянаң, илееде тус чаалас париған полған. Хан Худай Йонаа Ассирияның ордазы, Ниневий саарзар, чол парарға чахаан. Андар парып, ағаа Ниневий чуртағӌыларын чабал паза пазынӌыхтығ чуртасты тастирға хығыртарға кирек полған. Ассириядағылар алында Израиль чонына кӧп чобағ-хыйал иткеннерін Йона пілген. Аннанар Худай позын андағы чирлерзер ысчатханына чӱрегі пір дее чатпаан – ол чахығны толдырбасха харасхан. Че толдырғанын-толдырбаанын – анзын, тізең, пу киндені читіре хығырыбыссар, піліп аларзар.

Иона ухаанӌының киндезі – Пурунғы Молӌағның кинделерінің пірсі. Пурунғы Молӌағнаң хада Наа Молӌағ, тізең, пірге Библия, Худай пічии, полчалар. Наа Молӌағ хакас тілінең 2009 чылда сығарылған. 2011 чылда, тізең, Наа Молӌағ хости пирілген ікі, орыс-хакас, тілліг кинде полып сығарыл парған. Орыс тілліг Наа Молӌағ Синод тілбестеенең пирілче.

Пу кинде ӱс – орыс, англия паза хакас – тілліг: олар мында хости пирілчелер. Орыс тілбестее Худайның (Ызых) Пічиинің «Новый русский перевод», англия тіліне тілбестелгені – «World Englіsh Bіble» киндедең алылғаннар.

Библияның полған на тілбестее – ӧӧн тексттің сағызын орта читір полар сӧстерні тілирінӌе улуғ чайаачы тоғыс. Йона ухаанӌының Киндезіне текст пурунғы еврей тілінең пазыл парған. Тілбестег киреенде оох-теек нимелер кӧмес пасхали тілбестел парчатсалар даа, че, пӱкӱле алза, пурунғы Кинденің ӧӧн сағызы алыспинча.

Библияны тілбестеӌең институт ухаанӌы Ионаның киндезінің тілбесчілеріне, редакторларына паза пу сығарысты чарыхха тимнир тоғыста араласхан прай кізілерге алғызын читірче.

## Ухаанӌы Йонаның киндезі

## Йона

### Йона

Йона


[1]

[2]

[3]

[4]


### 1


Йона Хан Худайдаң тисче

1Амиттайның оолғы Йонаа Хан Худай сӧзі полған:

2– Тур, тыхтанып, илбек саар Ниневийзер пар. Анда иділчеткен чабал киректердеңер мағаа сағба читкен, аннаңар син, парып, Минің чарғым чарла ол саарда.

3Йона, тізең, Хан Худайның хараанаң Таршиш саарзар тизерге полып, Йаппийзер парыбысхан. Анда, Хан Худайдаң тизерге сағыснаң Таршишсер парчатхан керіпті таап, чол ахчазын тӧлеп салып, ағаа одырыбысхан.

4Че Хан Худай талайға хазыр чил ызыбысхан. Аның кӱзіне керіп одылар пазында полған. 5Талайӌылар хорыххлап парып, полғаны ла пос худайына пазыр сыххан. Керіпті нииктирге тіп, андағы пар-чох нимелерні суға тастағлап сыхханнар.

Йона, тізең, керіп істінзер парып, анда чадып, халын уйғунаң узубысхан[+].

6Аныңзар керіп пастығы киліп, тидір:

– Ноға син мында узупчатчазың? Тур, Худайыңны хығыр! Арса, Ол піске айап парып, тыныбысты ӧлімнең ал халӌаң ма[+].

7Талайӌылар пос аразында, пу чобағ кемнің сылтаанда оларға тӱскенін пілер ӱчӱн, ӱлӱс тастирға чоохтазыбысханнар.

Ӱлӱс тастабысханнарында, анзы Йонаны кӧзіткен.

8Андада олар аннаң сурғаннар:

– Чоохтап пир, пу чобағ кемнің ӱчӱн артылды піске? Ноо ниме итчеткен кізізің син? Хайдаң парирзың? Чирі-сууң хайдадыр? Ноо чонның тӧлізің?

9Йона нандырған:

– Мин еврей кізібін. Хан Худайға, чирні-талайны чайаан Тигір Худайына пазырчадырбын.

10Талайӌылар прайзы даа тың хорых парғаннар, ағаа піди тееннер:

– Ноға син мыны ит салдың?

Аның Хан Худайдаң тискенін олар аннаң позынаң искеннер.

11Талай хайнааннаң улам хайнапчатхан. Аны кӧре, олар Йонадаң пазох сурчалар:

– Ам хайди ит салибыс сині, талай амырир ӱчӱн? Талай хайнирын тохтатпиннача.

12Андада ол теен талайӌыларға:

– Мині хаап, талайзар тастабызыңар, андада талай сірерге амырап пирер. Мин пілчем нооза, миның ӱчӱн пу чил піди сірерге хазырлан килген.

13Че олар, талай хазынзар табырах чидерге полып, искілерінең уламох хапчығай тоғын сыхханнар. Талай, тізең, улам на хайнапчатханнаңар, чарға пір дее чит полбиныбысханнар.

14Андада олар Хан Худайға алдан сыхханнар:

– Хан Худай, пу кізінің тыны ӱчӱн піске ӧл парарға пирбе. Пу пырозы чох кізіні ӧдіргенібіс ӱчӱн, пістең сурағ итпеске алданчабыс. Син, Хан Худай, Позыңның кӧңнің толдырчазың нооза.

15Анаң Йонаны хаап, хайнапчатхан талайзар керіптең сығара тастабысханнар. Талай олох туста амырап парған. 16Талайӌылар, аны кӧре, Хан Худайдаң тың хорых парғаннар: Ағаа тайығ ит салып, обалланғаннар.

### 2


Йонаның пазырынғаны

1Хан Худай кир[*] палыхха чахыбысхан – анзы Йонаны азырыбысхан. Ол палыхтың істінде Йона ӱс кӱн, ӱс хараа полған[+]. 2Кир палыхтың хурсағында полып, ол Хан Худайға, позынын Худайына пазырып, 3піди алданған:

– Чобаама пастырып, Хан Худайны хығырғам.
Ол, тізең, мині истіп, мағаа нандырған.
Чир тӱбінең аахтадым Сағаа, Син минің ӱнім
ӧліглер чирінең ис салғазың.
4Син мині талай тириинзер, аның чӱреене читіре,
тастаттырғазың,
аның ағыннары мині ораабысханнар,
хай-пар суғларың, салғахтарың
минің ӱстӱмӌе ахханнар.

5Мин теем: «Синің харааңнаң сӱрдірібіскем мин,
че Синің ызых Храмыңны хатап хайди даа кӧрербін не».
6Синің суғларың пазым ӱстӱн туйухтабысханнар,
тӱбі чох суғ тирии хуӌахтабысхан мині,
суғ оттары пазымны сулғабысханнар.
7Талай тӱбінде турған тағлар тӧзіне тӱстім мин,
чир хаалхалары мында мині саңайға пиктебістілер.
Че син, Хан Худай, минің Худайым,
пу тирең оймахтаң мині, тіріг позымны, сығарып алдың.

8Тыным минің ӱзіл париғанда,
мин Хан Худайны сағын килгем.
Сағаа минің алданызым,
Синің ызых Храмыңа, читкен.

9Нимее чарабас паза чой худайахтарға пазырчатханнар
Синнең алар паарсастаң час халдылар.
10Мин, тізең, Сині махтапчатхан сарыннар сарнап ала,
Сағаа тайығ саларбын.
мин обалланғанымны толдырарбын.
Арачыланыс Худайдаң килче!

11Хан Худай кир палыхха чахығ пирібіскен, анзы Йонаны чарға сығара хағырыбысхан.

### 3


Йона Ниневийзер парча

1Хан Худайдаң Йонаа ікінӌі хати сӧс полған:

2– Тур, тыхтанып, илбек Ниневий саарзар парып, анда Минің пу чооғымны чарлирзың[+].

3Йона Хан Худайның чооғын истіп, тыхтанып, Ниневий саарзар чол сыххан. Ниневий ӱс кӱнге ле чазағ ирт полар уғаа улуғ саар полған.

4Йона саарӌа пір кӱнге ханӌа ирт поларын парып, піди чарлап чӧрген: «Ниневийнің иңзеріл парарына хырых кӱн хал парды!». 5Ниневийдегілер Худайға киртін парып, ораза тудардаңар чарлабысханнар, улуғ-кічіглерінең ала киден киптеріне[*] тонаныбысханнар.

6Пу хабар Ниневий ханына чит парған. Ол, хан сіреезінең турып, хан кип-азаан суурыбызып, киден кипке тонаныбысхан, анаң ойба-кӱлге одыр салған. 7Ол Ниневий чонына Ханның паза позына чағын пай-пиглернің чахиин чарлабысхан: «Кізілер бе, маллар ба, пуғалар ба, хойлар ба – пірдеезі пір дее ниме чібезіннер, маллары оттабазыннар, суғ даа іспезіннер. 8Кізілерні дее киден кипке тонандырзыннар, малларын даа киден чапрактарнаң чаап салчатсыннар. Полған на кізі ханӌа пар кӧңнінең, Худайны хығырынзын, чабал чолдаң хыйыссын, хатығ хылиин тастазын.

9Кем пілер, арса, Худай, хайнапчатхан ӧкпезін пазынып, пісті айап пиріп, пісті чох ит салбас»[+].

10Худай оларның киректерін паза чабал чолдаң сых парғаннарын кӧр салып, оларға айап парған паза ызарға иткен хыйал-чобағларын ыспиныбысхан.

### 4


Йонаның ӧкпеленгені, Худайның паарсазы

1Анзына Йона ӧкпеленіп, тың тарых парған. 2Ол, Хан Худайға піди пазыр сыххан:

– О, Хан Худайым, мин чир-суумда чуртаанымдох, мыны чоохтаан нимеспін ме? Аннаңар даа мин, Синің паарсах паза чағбан кӧңніңні, кізілерге чабал итпес, кӧӧлбек, тыстанӌых хылииңны пілгенімнеңер, Таршишсер тискем хайза. 3Амды, тізең, Хан Худай, минің тынымны алып ал: мағаа чуртаанӌа ӧл парары артых полар.

4Че Хан Худай ағаа нандырған:

– Сағаа іди тарығарға орта ба?

5Йона ол саардаң сығып, аның іскеркі саринзар пас парыбысхан. Анда позына отах идіп алып, аның істінде кӧли одыр салып, саарнаң ниме поларын кӧрерге сахтап сыххан.

6Хан Худай, тізең, Йона ізіргенмес ӱчӱн, аның пазына кӧлек тастир ӧзімге ӧс парарға чахыбысхан. Йона ол ӧзімге тың ӧрін парған.

7Че пазаағы кӱнде, таң атханда, Худай хуртха ӧзімні кимірерге чахыбысхан. Ол ӧзім хуруп чӧрібіскен. 8Кӱн сыхханда, тізең, Худай іскеркі сырлама ізіг чилге ӱбӱрерге чахыбысхан. Йона, пазына саапчатхан кӱн ізиине сыдаспин, позына ӧлім сурын сыххан:

– Піди чуртаанӌа, ӧлібіссе, артых ла полар, – теен.

9Худай, тізең, Йонадаң сурған:

– Ол ӧзімнің ӱчӱн іди тарығарға орта ба?

– Йа, ӧл парғанымӌа даа ӧкпелен пардым, – нандырған анзы.

10Андада Хан Худай теен:

– Син позың ӧскірбеен дее, мааннабаан даа ӧзімге іди айапчазың. Ол пір харааға ла ӧс парып, пазаағызында чох пол парған. 11Мағаа чи, илбек Ниневий саарның оң холнаң сол холны пасхалап пілбинчеткен пір чӱс чибіргі муңнаң артығох кізізі паза кӧп саннығ маллары айастығ нимес пе?

+ 1:5 Илҷ 27:18

+ 1:6 Йона 3:9

* 2:1 Хакас тілінде уғаа тың улуғ, кӱстіг аңнарның аттарына «кир» сӧс хозыладыр: кир пуға, кир палых, кир чылан (кӧр: Хакас-орыс сӧстік).

+ 2:1 Мф 12:40, Мф 16:4

+ 3:2 Йона 1:1-2

* 3:5 Мындағ киптерге тонанғаны кізілер чазыхтарының ӱчӱн Худайның алнында пыросынғаннарын таныхтапча.

+ 3:9 Йона 1:6