# Ижъырэ Зэзэгъыныгъэр, КъэбарышӀур

Институт перевода Библии

## Гугъэ Орэдхэр


Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru


Институт перевода Библии


Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360


ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

## Орэд ЛъапӀэхэр (Сэбур) ОРЭД ЛЪАПӀЭХЭР

### Орэд ЛъапӀэхэр (Сэбур) ОРЭД ЛЪАПӀЭХЭР

Орэд ЛъапӀэхэр (Сэбур) ОРЭД ЛЪАПӀЭХЭР


Пэублэ гущыӀ

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[32]

[33]

[34]

[35]

[36]

[37]

[38]

[39]

[40]

[41]

[42]

[43]

[44]

[45]

[46]

[47]

[48]

[49]

[50]

[51]

[52]

[53]

[54]

[55]

[56]

[57]

[58]

[59]

[60]

[61]

[62]

[63]

[64]

[65]

[66]

[67]

[68]

[69]

[70]

[71]

[72]

[73]

[74]

[75]

[76]

[77]

[78]

[79]

[80]

[81]

[82]

[83]

[84]

[85]

[86]

[87]

[88]

[89]

[90]

[91]

[92]

[93]

[94]

[95]

[96]

[97]

[98]

[99]

[100]

[101]

[102]

[103]

[104]

[105]

[106]

[107]

[108]

[109]

[110]

[111]

[112]

[113]

[114]

[115]

[116]

[117]

[118]

[119]

[120]

[121]

[122]

[123]

[124]

[125]

[126]

[127]

[128]

[129]

[130]

[131]

[132]

[133]

[134]

[135]

[136]

[137]

[138]

[139]

[140]

[141]

[142]

[143]

[144]

[145]

[146]

[147]

[148]

[149]

[150]


### Пэублэ гущыӀ


Гугъэ Орэдхэр


Библием изэдзэкӀынкӀэ Институтыр


Москва 2007


ГУГЪЭ ОРЭДХЭР

ЗэзыдзэкӀыгъэр Къуекъо Налбый Юныс ыкъу

Тхылъыр зыгъэкӀэрэкӀагъэр Бырсыр Абдулахь Махьмудэ ыкъу


ЯшӀошӀыхэр къыраӀолӀэнхэм пае


ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-115-6

© Библием изэдзэкӀынкӀэ Институтыр, Москва, 2007


Пэублэ гущыӀ

Лъытэныгъэ зыфэтшӀырэ тхылъеджэр!

Библием щыщ тхылъэу «Ижъырэ Зэзэгъыныгьэр» зыфиӀорэм иӀахьыгъоу «Гугьэ Орэдхэр» адыгабзэкӀэ зэдзэкӀыгъэхэу уапашъхьэ илъых.

«Ижъырэ Зэзэгъыныгьэм» хэхьэх: Тауратыр, ащ Мосэ и ТхылъитфыкӀэ еджэхэуи мэхъу, тхьэлӀыкӀомэ ятхылъхэр, гъэсэпэтхыдэхэр, тарихъхэр, усэхэр зыдэт тхылъхэр.

«Гугъэ Орэдхэр» – усэкӀэ тхыгъэ тхылъэу Библием дэтмэ ащыщ, ахэр куп заулэ хъухэу зэхэгъэуцогъэ дин орэдых. Урыс синодальнэ Библием мы тхылъыр «Псалтирь» ыцӀэу дэхьагъ, ащ къежьапӀэу иӀэр Септуагинтыр, урымыбзэкӀэ зэдзэкӀыгъэ «Ижъырэ Зэзэгъыныгъэр» ары. Тхылъым ыцӀэу «Псалтирыр» «Орэдхэр» ыӀоу зэбдзэкӀыми хъущт. ЩыӀэх «ЗабуркӀэ» зэджэгъэхэ зэдзэкӀыгъэхэри.

Тхьэ гупшысэр мэхьэнэ купкӀэу зиӀэ а орэд зэхэугьоягъэхэм джуртмэ шъхьэу фашӀыгъэр «Щытхъу тхылъ» е «Щытхъур». Тхылъым гухэлъ шъхьаӀэу иӀэмэ ащыщыр щытхъум къегьэлъагъо: сыд фэдэ къэӀуакӀэ яӀэми, зэкӀэ орэдхэм Тхьэм ищытхъурэ илъэкӀырэ къаӀуатэ. Орэдэу 71:20-м нэмыкӀ шъхьэ къыхагьотагъ: «тхьэлъэӀухэр». Ари тхылъым имэхьанэ къыпкъырэкӀы, сыда пӀомэ лъэкӀ пстэури зыӀэ илъ Тхьэу гукӀэгьушӀым непэ цӀыфым ищыкӀэгьэ шъыпкъэхэр лъыгъэӀэсыгъэнхэм усэхэр фэлажьэх. Арышъ «Гугъэ Орэдхэр» – гъэшӀэнмэ апхырыкӀэу Тхьэм ицӀыфмэ ягимн-тхылъ, ятхьэлъэӀу-тхылъ.

ГушӀуагьом, Тхьэм ищытхъу, Ащ цыхьэу фашӀырэм анэмыкӀэу «Гугьэ Орэдмэ» къыраӀотыкӀы цӀыфхэм агу зыгьэкӀодыхэри, зыгьэгубжхэри, пыим щынагъоу фыряӀэри, япсэкӀодшӀагьэхэмкӀэ зэрэкӀэгьожьхэри. Орэдмэ ащыщыбэхэм къэхъущг-къэшӀэщтыр къащыӀотагъ, ахэм тызщагъэгугъырэм ащыщ Тхьэихэх къызэрэкӀощтыр. Исус Тхьэихэхэу зэрэщытым ехьылӀагьэу орэдмэ зигугъу къашӀыгъэхэр къызэрэшъыпкъэжьыщгхэр Ежь Исуси Ащ иапостолхэми «ЗэзэгъыныгъакӀэм», «КъэбарышӀум», къыщаӀо. Джащ фэдэу орэд заулэмэ къагьэлъагьо Исус чӀыгур ыгьэӀорышӀэнэу Тхьэм зэригъэнэфагъэри (я 2-рэ, я 109-рэ Орэдхэр) цӀыфлъэпкъым ипсэкӀод- шӀагьэмэ апае къин ылъэгъужьынэу (я 21-рэ Орэдыр) къызэрэпыщылъри.

Тхылъым ыцӀэ адыгабзэкӀэ къызэрэӀуагъэм – «Гугьэ Орэдхэр» Тхьэм зэрэщыгугьыхэрэр къегьэнафэ, орэдмэ янахьыбэ зыфэгьэхьыгъэри джары.

«Гугьэ Орэдхэр» орэди 150-у зэхэтых. Мы гъэпсыкӀэм ахэр еуцофэхэ охътабэ блэкӀыгь, ащ фэдизым орэдмэ ащыщхэр зэхагьахьэхэзэ, зы ашӀыгьэх. Дин Ӏофыгъохэу, Тхьэ фэӀо-фашӀэхэу гьэпсыкӀэ зэкӀэлъыкӀуакӀэ зиӀэхэм илъэс мин е нахьыбэ хъоу уахътэ къызэрэзэпачыгъэр «Гугьэ Орэдхэм» къахэщы.

Орэдмэ анахьыбэр тызхэт лъэхъаным ыпэкӀэ илъэс шъиплӀыкӀэ узэкЫэбэжьмэ атхыгьэх, джащ дэжьыр ары (тилъэхъан ыпэкӀэ илъэс 1000-600 фэдизым) Даут илӀакъо Израиль ыӀэ зилъыгьэр. Даут нэмыкӀэу, орэдмэ ацӀэмэ къызэраӀорэмкӀэ, ахэр зытхыгъэмэ ащыщых Мосэ (я 89-рэ Орэдыр), Сэлмэн (я 71-рэ, я 126-рэ Орэдхэр), Къорахъ ыкъохэр (я 41-48-рэ, я 83-рэ, я 84-рэ, я 86-рэ, я 87-рэ Орэдхэр), Асаф е ащ ыкъохэр (я 49-рэ, я 72-82-рэ Орэдхэр), Езрахъ ыкъоу Етан (я 88-рэ Орэдыр).

«Гугьэ Орэдхэр» зыфэтӀорэ тхылъыр джуртхэр бабилэн гъэрыпӀэм къызекӀыжьхэм къыщегьэжьагьэу щыӀ.

ЯпчъагъэкӀэ 150-рэ хъухэу зэхэугьоегъэ орэдхэр тхылъитфэу бгощынхэ плъэкӀыщт: Апэрэ тхылъыр – 1-40-рэ орэдхэр, ЯтӀонэрэ тхылъыр – я 41—71-рэ орэдхэр, Ящэнэрэ тхылъыр – я 72-88-рэ орэдхэр, ЯплӀэнэрэ тхылъыр – я 89-105-рэ орэдхэр, Ятфэнэрэ тхылъыр – я 106-150-рэ орэдхэр.

Тхылъ пэпчъ Тхьэм инэшӀущыфэныгъэкӀэ къеухы, гущыӀэм пае, я 40-рэ Орэдым ия 14-рэ стих: «ЛӀэуж зэкӀэлъыкӀохэм щытхъур ий Зиусхьаным, Израиль и Тхьэ! Амин, амин!»

Апэрэ Орэдым тхылъым кӀэкӀэу ущегьэгъуазэ, Тхьэм ыпашъхьэ щыкъабзэм Ащ ынэшӀу зэрэщыфагъэр къыщеӀо. Я 150-рэ Орэдыр - ятфэнэрэ Ӏахьэмрэ зэкӀэ «Гугъэ Орэдхэмрэ» яаужырэ нэшӀущыфэныгъэ гущыӀэхэмкӀэ къеухы. Ащ къызэрэщиӀоу, зэкӀэ псэ зыпытхэм.Тхьэм щытхъу фашӀын фае.

Ижъырэ джуртыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхмэ афэдэу, адыгабзэкӀэ зэдзэкӀыгъэ орэдмэ янахьыби шъхьэхэр яӀэх. Ахэр къызтегущыӀэхэрэм елъытыгъэу уцогъуитфэу зэтеуутынхэ плъэкӀыщт: орэдыр зытхыгъэм ыцӀэ къэзыӀохэрэр, (гущыӀэм пае, я 15-рэ Орэдыр: «Даут иорэд»), ащ орэдыр зыщатхыгьэ лъэхъаным инэшанэхэр къегьэнафэ (гущыӀэм пае, я 3-рэ Орэдыр: «Даут ежь ыкъоу Абищэлэм зыӀэкӀэкӀыжьым ытхыгъэ орэд»), орэдыр къезгьаӀохэрэм афэгьэхьыгьэхэр (гущыӀэм пае, я 59-рэ Орэдыр: «ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай»), жанрэу орэдыр зэрэтхыгъэр (гущыӀэм пае, я 7-рэ Орэдыр: «Гъыбзэ»), Тхьэм фэлажьэхэ зыхъукӀэ, орэдыр зэрэбгьэфедэщтыр (гущыӀэм пае, я 91-рэ Орэдыр: «Шэмбэт мафэм къаӀорэ Орэд»), нэмыкӀхэри.

Урысхэм, чӀынэлъэ зэфэшъхьафхэм ащыпсэурэ цӀыф лъэпкъхэм абзэхэмкӀэ зэдзэкӀыгъэ зырызхэр зэрэгьэпсыгъэхэм фэдэу, адыгабзэкӀэ зэдзэкӀыгъэ «Гугьэ Орэдхэми», шъхьадж къызтегущыӀэрэм елъытыгъэу, шъхьэхэр яӀэх. (ГущыӀэм пае, я 4-рэ Орэдыр – «Пчыхьэшъхьэ орэд»). Орэдхэр зэкӀэ зэнэшэнэгьухэу куп заулэу зэтеуутынхэ плъэкӀыщт: Тхьэм щытхъу фэпшӀыныр, Тхьэм уфэрэзэныр, гъыбзэр, Ерусэлэм ищытхъу пӀоныр, Тхьэм шӀошъхъуныгъэу фыуиӀэм фэгъэхьыгъэ орэд, израиль пачъыхьэхэр пачъыхьагьум техьэхэ зыхъукӀэ, къафаӀорэ орэдхэр, Ӏушыгъэмрэ Тхьэм ыпашъхьэ ущыкъэбзэнымрэ яшӀуагьэ къэзыӀотэрэ орэдхэр, Тхьэм и Унэ къыщаӀорэ орэд-мэкъамэхэр.

Орэдхэр зыусыгъэм гухэлъэу иӀагъэмрэ ащ орэдым гъэпсыкӀэу фишӀыгъэмрэ ялъытыгъэу «Гугьэ Орэдхэр» мыщ фэдэу зэтеуутынхэ плъэкӀыщт:

1. Щытхъу пшӀыным и Орэдхэр

Зэрэхабзэу, Ӏахьыгъуищэу зэхэтых: (1) Тхьэм щытхъу фашӀыным фэгъэблыгъэнхэр, (2) Тхьэм щытхъу фэпшӀыным иушъхьагъу, (3) Тхьэм щытхъу фашӀынэу къызыряджэгъагьэхэр джыри зэ къэпӀожьыныр, ушъыйхэр, лъэӀухэр. – Гугьэ Орэдхэу 27-р, 32-р, 104-р, 110-р, 112-р, 116-р, 134-р, 135-р, 146-р, 147-р.

2. Рэзэныгьэм и Орэдхэр

Хабзэу зэрэщытымкӀэ, зы нэбгырэр е цӀыфхэр мыкӀодынхэу къызэригьэнэжьыгъэхэм пае Тхьэм щытхъу зэрэфашӀырэр, кӀодыпӀэ чӀыпӀэм Тхьэм къызэрэрищыжьыгьэхэр, кӀэух псалъэу Тхьэм зэрэфэразэхэр ары мы орэдхэм къаӀуатэрэр.

– Гугьэ Орэдхэу 17-р, 20-р, 29-р, 31-р, 33-р, 39-р, 40-р, 65-р, 105-р, 115-р, 137-р.

3. Гъыбзэ Орэдхэр

Мы орэдхэмкӀэ зы нэбгырэм е куп псэум Тхьэм зыфегьазэ, чӀыпӀэ зэжъу зэрифагъэм пае етхьаусхылӀэ, ӀэпыӀэгъу кӀэлъэӀу, ащ ипэгьокӀэу, Тхьэм зэрэхищыжьыгьэм пае зэрэфэразэм ишыхьатэу къурмэн ышӀыжьынэу гущыӀэ реты.

а) Зы нэбгырэм къыӀорэ гьыбзэхэр:

– Гугъэ Орэдхэу 3-р, 6-р, 12-р, 41-р, 42-р, 50-р, 53-р, 54-р, 58-р, 60-р, 61-р, 63-р, 68-р, 69-р, 70-р, 108-р, 142-р.

б) Куп хъухэу къаӀорэ гъыбзэхэр:

– Гугъэ Орэдхэу 43-р, 59-р, 73-р, 78-р, 79-р, 82-р, 136-р.

4. Пачъыхьэм фэгьэхьыгъэ Орэдхэр

Мы орэдхэр зэхьылӀагьэхэр Тхьэм къахихыгъэу зышъхьэ дагъэ щыфагьэ израиль пачъыхьэр, Тхьэм Даут дишӀыгъэ зэзэгьыныгъэу Израилым нэмыкӀ ипачъыхьэхэми Ар зэрафыщытым лъапсэу иӀэр ары.

– Гугъэ Орэдхэу 2-р, 17-р, 19-р, 20-р, 44-р, 71-р, 88-р, 100-р, 109-р, 143-р.

5. Ерусэлэм фэгьэхьыгьэ Орэдхэр

Мы орэд купыр Ерусэлэм (Цион) ехьылӀагъ – Израиль политикэмкӀи, культурэмкӀи, динымкӀи игупчэу щытым.

6. УдэкӀоеным фэгьэхьыгьэ Орэдхэр

Мы орэдхэр Тхьэр зышӀошъ хъурэ цӀыфхэу Ерусэлэм екӀурэ гьогум тетхэм къаӀощгыгьэх.

– Гугьэ Орэдхэу 119-р, 133-р.

7. МэфэкӀ Тхьэщытхъу Орэдхэр

Мы орэдхэм къахиубэтэхэрэр джуртхэм ямэфэкӀышхуищ хагьэунэфыкӀхэ зыхъукӀэ къаӀощтыгьэх. ГущыӀэм пае, Пэсахъ мэфэкӀым, пчыхьэшъхьашхэр къэмысызэ, я 112-113-рэ Орэдхэр, пчыхьэшъхьашхэм ыуж – я 114—117-рэ Орэдхэр къаӀощтыгьэх.

8. АкъылышӀугьэм фэгьэхьыгъэ Орэдхэр

Мы орэдхэр анахьэу зыфэлажьэхэрэр Тхьэм и Хабзэ цӀыфхэм ягьэшӀэгьэныр ары. Ахэм тэрэзэу узекӀоным ищытхъу къаӀуатэ, гужъ зыхэлъ зекӀуакӀэр аумысы, Тхьэр зышӀошъ хъурэр Тхьэм и Хабзэ зэрэфэӀорышӀэрэмкӀэ агьэгушхо, сыда пӀомэ ащ елъытыгъэуи щыӀэкӀэшӀурэ псэуныгъэрэ огъотых.

ГущыӀэм пае, Орэдхэу: 1-р, 37-р, 49-р, 73-р, 118-м ызыныкъо нахьыбэр.

9. Пачъыхьэ тахътэм фэгъэхьыгьэ Орэдхэр

Мы орэдхэм бэрэ Тхьэр пачъыхьэм фэдэу агъэлъапӀэ. УшэтэкӀо зырызхэм ахэр ИлъэсыкӀэ мэфэкӀ хъярым рапхых. А мэфэкӀым шӀыкӀэ зэфэшъхьафхэмкӀэ Израили дунэе псэуми Тхьэм тетыгъо зэращиӀЫгъыр къыщаӀощтыгъэ. Ау ащ фэдэ еплъыкӀэр еӀолӀэнчъэу щытэп.

– Гугъэ Орэдхэу 28-р, 46-р, 92-р, 94-98-р.

10. Тхьэ фэӀо-фашӀэхэу гъэпсыкӀэ зэкӀэлъыкӀуакӀэ зиӀэхэм яхьылӀэгъэ Орэдхэр

Мы орэдхэр Тхьэм и Унэ ущылэжьэным епхыгьэх.

– Гугьэ Орэдхэу 14-р, 24-р, 49-р, 84-р.


ТхэкӀэ-гъэпсыкӀэ амалхэр

«Гугьэ Орэдхэм» усэм инэшанэхэр ахэлъых. Ижъырэ джурт усэ гъэпсыкӀэм инэшанэмэ ащыщ параллелизм зыфаӀорэр: ятӀонэрэ сатырэм апэрэр къызэригъэлъэшырэр, къызэриухырэр е къызэригъэнафэрэр къыбгурегьаӀо.

Джащ фэдэу орэдхэм ащыщхэм яапэрэ сатырэхэм мэкъамэ зэрэбгъэпсыщтым ущызгъэгъозэрэ гущыӀэ е гущыӀэ заулэ ахэт. Израиль мэкъамэхэр, ахэмэ якъэӀуакӀэ, къызэрэрагьаӀощтыгьэ пщынэхэр икъу шъыпкъэу гъэунэфыгьэхэпышъ, агущыӀэхэр зэдзэкӀыгьэхэп, адыгэбзэ мэкъамэм егьэкӀугъэх нахь. ГущыӀэм пае, гущыӀэхэу «аламот», «гъытыт» «малахат». Джащ фэдэу «ОрэдыӀохэмрэ пщынаомрэ апае» зыфиӀорэ гущыӀэхэмкӀэ орэд тӀокӀырэ тфырэр къегьэжьагъэх. УзэренэгуещгымкӀэ, ахэр орэдыӀохэу Тхьэм и Унэ гцылажьэхэрэм афэгъэхьыгьэх.

«Гугъэ Орэдхэр» адыгабзэкӀэ зэрадзэкӀыхэ зэхъум, зэрыгъозагъэхэр ижъырэ джуртыбзэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытххэр ары.

Шъхьэрышъхьэу адыгабзэкӀэ зэрэзэтеутыгъэхэр урыс синодальнэ Библием зэрэщызэдзэкӀыгъэм дештэх, ау зэтемыфэхэри хэтых, сыда пӀомэ урысыбзэкӀэ зэдзэкӀыгьэм лъапсэ фэхъугъэр ижъырэ джуртыбзэ закъор арэп, ижъырэ урымыбзэкӀэ тхыгъэхэри ащ щыгъэфедагъэх.

АдыгабзэкӀэ къэпӀон умылъэкӀырэ гущыӀэхэр къехьыхыгъэхэу, къарыкӀырэр ахэм къащыӀуагь.

ЦӀыфыцӀэхэу, чӀыпӀацӀэхэу ижъырэ джурт Ӏэпэрытхмэ атетхагьэмэ къахафэхэрэр адыгэ фонетикэм ишапхъэхэм атетэу тхыгьэх.

«Гугьэ Орэдмэ» ятхылъ анахь зэдзэкӀыгьуаемэ ащыщ. Къин къэзышӀырэр Гугьэ Орэдхэр усэ гьэпсыкӀэм фэӀорышӀэхэшъ ары. Ащ къыхэкӀэуи мы зэдзэкӀыгъэмкӀэ пшъэрылъэу тиӀэри зы: ар зытехыгьэ Ӏэпэрытхэу ижъырэ джуртыбзэкӀэ тхыгьэм еджэхэрэми едэӀухэрэми зэхашӀэщтыгьэмрэ фыщытыкӀэу яӀэ хъущтыгьэмрэ адыгабзэкӀэ еджэхэрэми едэӀухэрэми зэхашӀэнхэр, фэдэ фыщытыкӀи яӀэ зэрэхъунхэр ары. Мы зэдзэкӀыгьэм ащ фэдэ амал къытынэу тэгугьэ.

Библием изэдзэкӀынкӀэ Институтыр афэраз зэдзэкӀакӀохэм, редакгорхэм, мы ӀофшӀагьэм зэкӀэ зиӀахь хэзылъхьагъэхэм. Адыгэхэр яныдэлъфыбзэкӀэ мы тхылъым еджэнхэ алъэкӀынэу амал яӀэ зэрэхъугьэр лъэшэу тигуапэ.

Библием изэдзэкӀынкӀэ Институтыр, Москва

### 1-рэ Орэд


Апэрэ тхылъ


Тхьэм ыгу зэӀурэ цӀыфыр

1Сыхьатмафэ ежьагъ,
цӀыф бзэджэ-наджэхэм ямыдэӀоу,
псэкӀодышӀэхэм ягъогу рымыкӀоу,
Тхьэр зыгъэпыутхэрэм
язэӀукӀэ хэмысрэр[+].
2Ау ар зыгъэгушӀорэр Зиусхьаным ихабз,
чэщи мафи Ащ ихабзэ ар егупшысэ[+].
3ПсычъапӀэмэ адэжь
щагъэтӀысхьэгъэ чъыгым ар фэд,
къыпыкӀэрэр иуахътэм тӀыргъоу,
итхьапи мыгъуанлэу; сыд Ӏоф ышӀэми,
ар ащ къыдэхъу.
4Ащ фэдэхэп цӀыф бзаджэхэр;
жьыбгъэм чӀым щызэрихьэрэ къурэм
ахэр яхьыщырых[+].
5Джащ пай цӀыф бзаджэхэр
Тхьэм ихьыкумы хые щыхъущтхэп.
Шъыпкъагъэ зиӀэхэм язэӀукӀэ
псэкӀодышӀэхэм уцупӀэ щыряӀэщтэп.
6Сыда пӀомэ Зиусхьаныр
зыгукӀэ шъыпкъагъэ зиӀэхэм
ягъогу щыгъуаз,
ау цӀыф бзаджэхэм ягъогу
кӀодыпӀэм екӀу[+].

### Я 2-рэ Орэд


Щынагъо фышъуиӀэу Тхьэм шъуфэлажь

1Сыд пае цӀыф лъэпкъхэр зэкӀокӀхэра,
цӀыфхэми Ӏоф пкӀэнчъхэр рахъухьэра[+]?
2Сыд зыкъызфаӀэтрэр чӀым ипачъыхьэмэ,
зыфызэзэгъхэрэр тетыгъо зиӀэхэр,
Зиусхьанми, Ащ Ихэхи[*] апэуцужьхэу:[+]
3«Зэпытыутыщтых ахэмэ япшъэхъухэр,
яӀэхъу-лъэхъухэм таӀэкӀэкӀын» – аӀозэ?
4Адэхьащхы уашъомэ ащыпсэурэр,
акӀэнакӀэ ахэмэ Зиусхьаныр[+].
5ЕтӀанэ Ар губжым хэтэу адэгущыӀэщт,
Ащ губжышхоу ышӀырэм
ахэр ыгъэщынэщтых.
6«СиӀошъхьэ лъапӀэу Цион[*]
тетыгъор щиӀыгъынэу
сипачъыхьэ Сэры тезыгъэуцуагъэр»[+].
7Зиусхьаным рихъухьагъэр къэсӀон:
Ащ сэ къысиӀуагъ: «Оры Скъор,
непэ Ты сыпфэхъугъ[+].
8Сэ къысэлъэӀуи,
цӀыф лъэпкъхэри
чӀылъэри зэрэщытэу
егъэшӀэрэу пӀэ илъынхэу къыостыщтых;
9уитетыгъо гъучӀ бэщкӀэ ахэмэ уяощт;
къошыным фэдэу, ахэр о зэхэпкъутэщтых»[+].
10Арышъ, пачъыхьэхэр, акъыл къэжъугъот;
зыжъугъас, чӀым тетыгъо щызиӀэхэр.
11Зиусхьаным шъушӀолӀыкӀзэ шъуфэлажь,
щынагъо фышъуиӀэу шъугушӀу[+].
12Зиусхьаныр жъугъэлъапӀэ.
Ар къышъуфэмыгубжынэу,
шъузэрыкӀорэ гъогум шъутемыкӀодэнэу;
сыда пӀомэ Ащ игубж шӀэхэу къызэкӀэблэщт.
Сыхьатмафэ ежьагъэх
шъхьэегъэзыпӀэкӀэ Ащ зыфэзыгъазэхэрэр зэкӀэ[+].

### Я 3-рэ Орэд


Щынэгъо уахътэм Тхьэм ущыгугъыныр


1Даут ежь ыкъоу Абищэлэм зыӀэкӀэкӀыжьым, ытхыгъэ орэд[+]

2Зиусхьан! Сыдэу бэ хъугъэха сипыйхэр!
Сагъэпыеу, бэмэ зыкъыспаӀэты[+].
3Сэ къыстегущыӀэхэу бэмэ аӀо:
«Пчэгум ар Тхьэм къыринагъ»[+].
4Ау Оры, Зиусхьан, сыкъэзыухъумэрэ мэӀоу,
щытхъур сэзыгъэгъотэу,
сшъхьэ лъагэу сэзыгъэӀэтырэр[+].
5Зиусхьаным седжэ,
Цион Ӏошъхьэ лъапӀэм тетэу,
Джэуап Ащ къысетыжьы[+].
6Гупсэфэу сэгъолъыжьы,
сэчъые, сыкъэущыжьы,
сыда пӀомэ къыскӀэӀэ Зиусхьаныр[+].
7Джащ пае лъэныкъо пстэумкӀи къикӀхэу
сэ сызыгъэпыйрэ
цӀыф мин пчъагъэхэм сащыщынэщтэп[+].
8ЗыкъэӀэт, Зиусхьан!
СымыкӀодынэу сыкъэгъэнэжь, си Тхь!
ЗэкӀэ сэ пыеу сиӀэмэ
анэгушъохэр О кӀэоуты,
цӀыф бзаджэхэм ацэхэр О огъэтакъо[+].
9Зиусхьаныр ары текӀоныгъэр къытэзытрэр.
О плъэпкъ унэшӀу щэрэф[+].

### Я 4-рэ Орэд


Пчыхьэшъхьэ тхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай.


Бзэпс зэрылъ пщынэмэ къарагъаӀо. Даут иорэд

2СыкъызыджэкӀэ, сыкъызэхэх,
Тхьэу сихьакъ сэ къысэзытырэр!
ЧӀыпӀэ зэжъум сызетым,
ар хъоо-пщао сфэпшӀыгъ.
ГукӀэгъу къысфэшӀ,
ситхьэлъэӀу къызэхэх.
3Шъо, зызшӀошӀыжьхэрэр, сыд фэдизрэ
щытхъоу сиӀэм емыкӀу ешъухыщта?
Сыд фэдизрэ
Ӏоф пкӀэнчъэхэм зыдяжъугъэхьыхэу,
пцӀым шъупылъыщта?
4Зиусхьаным ищынагъо зыгу илъыр
Ежь пай къызэрахихыгъэр зэжъугъашӀэ:
сэ сызеджэкӀэ, Зиусхьаным сыкъызэхехы[+].
5Гузэжъогъум шъухэтми,
псэкӀод шъумышӀэ;
шъуигъолъыпӀэ шъущылъэу,
шъугукӀэ шъугупшыс, зыжъугъэӀас.
6Хабзэм тетэу къурмэн шъушӀы,
цыхьэ фэшъушӀ Зиусхьаным[+].
7Бэмэ аӀо: «ФэшӀыгъэу тыщыӀагъэмэ!»
Унэгу инэф къыттегъапс, Зиусхьан![+]
8ЦӀыфхэу хьалыгъумрэ санэмрэ зыфэбэгъуагъэхэр
зэрэгушӀуагъэхэм нахь лъэшэу
сэ О сыбгъэгушӀуагъ.
9Гупсэфэу сэгъолъышъ, сэчъые,
сыда пӀомэ О Зым, Зиусхьан,
щынэгъончъэу сыщыогъаӀэ[+].

### Я 5-рэ Орэд


Тхьэм укъиухъумэным илъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай.


Запщэхэрэ пщынэхэм къарагъаӀо. Даут иорэд

2Къызэхэх сигущыӀэ, Зиусхьан,
сихэщэтыкӀ макъэ къедэӀу.
3КъыкӀэдэӀукӀ сикуо макъэ,
си Пачъыхь,
си Тхь,
Орышъ сыкъызэлъэӀурэр[+].
4Зиусхьан! Нэфылъэм къыпэу
сымакъэ къызэхэохы,
нэфшъагъом сиӀофхэр[*]
уапашъхьэ къэсэшӀы, сыкъыожэ,[+]
5О тэрэзыджагъэр шӀу зымылъэгъурэ Тхьэу
ущытышъ ары;
бзэджагъэр уигъогогъун ылъэкӀыщтэп.
6Шъхьэщытхъужьхэр уихьэнэ-гъунэ къихьащтхэп.
БзэджашӀэхэм зэкӀэмэ
нэмыплъ О яохы[+].
7ПцӀы зыусхэрэр О огъэкӀодых;
лъыгъачъэмрэ хьилэмрэ
Зиусхьаным еуджэгъух[+].
8Ау сэ, шӀулъэгъу мыкӀодыжь къысфэпшӀыгъэшъ,
сыкъихьащт уи Унэ,
сыпшӀолӀыкӀэу уи Унэ лъапӀэ зыфэзгъэзагъэу
узгъэлъэпӀэщт[+].
9Зиусхьан! СипыйхэмкӀэ гуаоу,
уишъыпкъагъэ игъогукӀэ сызещ.
Уигъогу занкӀэ къысфэшӀ.
10Сыда пӀомэ ахэмэ аӀупэмэ
шъыпкъагъэ ателъэп,
агухэм арылъыр – узэкӀодылӀэн,
ачыйхэр – бэн зэӀухыгъ,
абзэгумэ щытхъу нэпцӀ къатекӀы[+].
11Ямысагъэ арэшхыжь ахэмэ, Тхьэ,
ягухэлъ бзаджэхэм ярэкӀодылӀэжьых;
псэкӀодэу ашӀагъэр бэ,
зыкъыпфаӀэтыгъэшъ,
уапашъхьэ ахэр имыгъэтых.
12ШъхьэегъэзыпӀэ О узышӀыхэрэр
зэкӀэ орэгушӀох,
гъэшӀэным гушӀошхом хэтхэу
орэд къарэӀу.
Къэгъэгъунэх О ахэр;
щытхъур пфаӀощт
О пцӀэ шӀу зылъэгъухэрэм.
13Сыда пӀомэ шъыпкъагъэ зиӀэм
унэшӀу щэофэ, Зиусхьан;
уинэгушӀугъэ, мэӀум фэдэу,
ащ ухъумакӀо фэошӀы[+].

### Я 6-рэ Орэд


Мэфаем итхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Бзэпсий зэрылъ пщынэмэ къарагъаӀо. Даут иорэд

2Зиусхьан! Губж мэшӀуаем ухэтэу
сымыгъэмыс,
узыщыгубжырэм сымыгъэпщын[+].
3СыкӀочӀаджэшъ, Зиусхьан,
гукӀэгъу къысфэшӀ;
скъупшъхьэхэр къэкӀэзэзыгъэхэшъ,
Ӏэзэгъу къысфэхъу, Зиусхьан.
4Псэу схэлъри гумэкӀыгъом зэлъиштагъ;
адэ О, Зиусхьан, сыд фэдизрэ себгъэжэщта[+]?
5Зыкъысфэгъаз, О, Зиусхьан,
къэгъэнэжь спсэ мыкӀодынэу,
уишӀулъэгъу мыкӀодыжькӀэ
кӀодыпӀэм сищыжь.
6Сыда пӀомэ хьадэгъу зыгъотыгъэм
О ыгу укъэкӀыжьыщтэп:
хьадрыхэ щыӀэу
уищытхъу хэта языӀотэщтыр[+]?
7СищэӀу сиухыгъ;
чэщы къэс сигъолъыпӀэ
нэпсыр щэсэгъачъэ,
сипӀэ сынэпсхэмкӀэ сэгъэшъокӀы.
8Нэшхъэигъом сынэку ыукъэпыгъ,
жъы хъугъэ сипыйхэм яягъэкӀэ[+].
9Спэчыжьэ зышъушӀ, бзэджашӀэхэр –
къызэхихыгъ сигъы макъэ Зиусхьаным[+].
10Къызэхихыгъ Зиусхьаным силъэӀу;
ситхьэлъэӀу Ащ ыштэщт.
11АгъэукӀытэжьыщтых зэкӀэ сипыйхэр,
анэгухэр щынагъом зэлъиштэщтых;
зэкӀагъэкӀожьыщтых ахэр,
нэгъэупӀэпӀэгъукӀэ анапэ тырахыщт[+].

### Я 7-рэ Орэд


Зэфагъэм ехьылӀэгъэ тхьэлъэӀу


1Бинямин лӀакъом щыщэу Куш иӀоф фэгъэхьыгъэу, Зиусхьаным фиӀопщэу, Даут къыӀогъэ гъыбзэр

2О Зиусхьанэу си Тхь!
Сэ шъхьэегъэзыпӀэкӀэ зыкъыпфэсэгъазэ;
сыкъезыфэкӀырэмэ зэкӀэмэ
сащыухъум, саӀэкӀэх;[+]
3ӀэпыӀэгъу къысфэхъун зыщымыӀэрэм,
аслъаным фэдэу,
къысатхъохэмэ, сызэралъашъозэ,
сызэхарэмыупӀаӀу.
4Зиусхьан, си Тхь! Зыгорэ сӀэкӀэшӀагъэмэ,
сӀэмэ ашӀэрэм хэмылъмэ зэфагъэ,
5мамырэу къыздэпсэугъэм
бзэджагъэкӀэ сыдэзекӀуагъэмэ, –
сэ лажьэ зимыӀэу
пыи къысфэхъугъэр схъункӀагъэмэ[*],[+]
6ащыгъум спсэ пыир
къылъыхъоу къылъерэжь, къыкӀэрэхь,
сигъашӀи ятӀэм херэщытӀыхь,
щытхъоу сиӀэри сапэ ерэшӀ[*].
7ЗыкъэӀэт, Зиусхьан, уигубж ухэтэу,
сипыйхэм ягубжышхо пэшӀуекӀу,
сихьатыркӀэ зыгъэхъый –
хьыкум атепшӀыхьанэу уухэсыгъ.
8ЦӀыф лъэпкъ бэ дэдэ къыорэуцокӀ;
ахэмэ лъагэу ашъхьагъ къиуцу.
9Зиусхьаным цӀыф лъэпкъхэм
хьыкум атырешӀыхьэ.
Зиусхьан, сэ сишъыпкъагъэрэ
сикъэбзагъэрэкӀэ хьыкум къыстешӀыхь[+].
10БзэджашӀэхэм ягухьэ-гужъыгъэ орэуцу,
шъыпкъагъэ зиӀэр гъэпытэ:
Оры цӀыфхэм агуи ашъуи
зыушэтырэр, Тхьэ заф![+]
11ЗыгукӀэ зафэхэр
мыкӀодхэу Тхьэу къэзыгъэнэжьырэр ары
сэ сыкъэзыухъумэрэ мэӀур[+].
12Тхьэр хьыкумэшӀ заф,
Тхьэм мафэ къэс пхъашэу ер егъэмысэ.
13ЗипсэкӀодхэм афыкӀэмыгъожьырэмэ апае
Тхьэм цашӀо ешӀы ичатэ,
ищэбзэпкъ къеуфэ,
бзэпсыр пегъэнэжьы;[+]
14хьадэгъу Ӏашэхэр феухьазырых,
ищэбзащэхэр уалыбжьэнэу ешӀых[+].
15Мары цӀыф дэим ыгу
бзэджагъэм лъапсэ щедзышъ,
гухьэ-гужъ ышъо хэлъышъ,
нэпцӀыр ащ къелъфы[+].
16Мэшэ куур етӀы, еухы,
ыгъэхьазырыгъэ машэм
ежь-ежьырэу ефэжьы[+].
17Ащ игухьэ-гужъ ежь ышъхьэ къыфэкӀожьы,
ибзэджагъэ ышъхьэшыгу къытефэжьы.
18Зиусхьаным ишъыпкъагъэ пае
щытхъу фэсэшӀы,
зэкӀэмэ анахь Лъагэу Зиусхьаным ыцӀэ
щытхъу орэд къыфэсэӀо[+].

### Я 8-рэ Орэд


Тхьэм ищытхъурэ цӀыфым илъытэныгъэрэ


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Гъытыт[*] пщынэм къырагъаӀо. Даут иорэд[+]

2Зиусхьанэу ти Тхь!
ЧӀыгум тыдэкӀи сыдэу О пцӀэ щылъапӀа,
уашъомэ анахь лъагэу
О уищытхъу зеӀэты![+]
3Сабыйхэмрэ сабый быдзашъохэмрэ
яжэдэкӀэу щытхъу къызфябгъэшӀыгъ,
уипыйхэм ягуаоу,
пыимрэ лъышӀэжьакӀомрэ бгъэкӀодынхэу.
4ПӀапэкӀэ пшӀыгъэ уиуашъо,
мазэу, жъуагъоу бгъэуцугъэхэм
сэ сяплъы зыхъукӀэ,
5сыда цӀыфыр зилӀэужыгъор,
уегупшысэнэу О ащ,
цӀыфлъэпкъым ыкъуи,
О ащ укӀэлъыплъэнэу[+]?
6ТӀэкӀукӀэ Ощ нахьи нахь цӀыкӀоу[*]
О пшӀыгъэ;
фэбгъэшъошагъэх щытхъушхорэ
лъытэныгъэшхорэ.
7УиӀэшӀагъэхэр зэригъэзекӀонхэу
тетыгъор ептыгъ;
щыӀэ пстэури
ылъэгу чӀэгъ чӀэбгъэуцуагъ:[+]
8зэкӀэ пчэн-мэлхэр, былымхэр,
джащ фэдэу,
губгъомэ арыс хьакӀэ-къуакӀэхэр,
9ошъогу бзыухэр, хыпцэжъыехэр,
хым хэс псэушъхьэхэр.
10Зиусхьан, ти Тхь!
ЧӀыгум тыдэкӀи
сыдэу О пцӀэ щылъапӀа!

### Я 9-рэ Орэд


Тхьэм изэфагъэ ищытхъу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. «Мут-лабен»[*] орэдым имэкъамэ илъэу къырагъаӀо. Даут иорэд

2Щытхъу пфэсшӀыщт, Зиусхьан, гоу сиӀэмкӀэ;
уиӀэшӀэгъэ гъэшӀэгъонхэр зэкӀэ къэсӀотэщтых;[+]
3СыгушӀощт, О уихьатыркӀэ сычэфыщт,
О пцӀэ щытхъу орэд къыфэсӀощт,
О зэкӀэми анахь Лъагэр[+].
4УкъызылъагъокӀэ, зэкӀэкӀожьых сипыйхэр,
алъакъохэр зэрэнэх, мэкӀодых.
5Сыда пӀомэ сиӀоф хьыкум тепшӀыхьи,
сихыягъэ къыхэбгъэщыгъ.
О тахътэм укъытетӀысхьагъ, хьыкумышӀ зафэр[+].
6Хымэ лъэпкъхэр бгъэмысагъэх,
бгъэкӀодыгъэх цӀыф бзаджэхэр,
ацӀэхэр лӀэшӀэгъу зэкӀэлъыкӀохэм
ахэпцӀэтхъукӀыгъэх[+].
7Пыйхэр лъэпсэкӀодэу бгъэкӀодыгъэх,
къалэхэри О зэхэбгъэтэкъуагъэх;
агу къэмыкӀыжьынхэу кӀодыгъэх.
8Ау Зиусхьаныр гъэшӀэным итахътэ тесыщт;
хьыкум ышӀынэу
итахътэ къыгъэуцугъ Ащ[+].
9Дунаишхом шъыпкъагъэкӀэ
хьыкум Ащ тырешӀыхьэ,
зэфагъэ хэлъэу цӀыф лъэпкъхэм
яӀофхэр зэхефых[+].
10Зиусхьаныр пытапӀэ афэхъу егъэзыгъэхэм,
мэфаем – Ар ухъумапӀ[+].
11О пцӀэ зышӀэхэрэм цыхьэ къыпфашӀы,
сыда пӀомэ, Зиусхьан,
О зыкъыпфэзгъазэхэрэр гум иунэхэрэп[+].
12Цион Ӏуашъхьэм тес Зиусхьаным
ищытхъу шъуӀуатэ,
Ащ Ӏофэу ышӀагъэхэм якъэбар
цӀыф лъэпкъхэм алъыжъугъэӀэс!
13Сыда пӀомэ лъы зыгъачъэрэр егъэпщынэжьы.
Гу лъетэ, зэхехы
егъэзыгъэмэ ягукъэо макъэ.
14ГукӀэгъу къысфэшӀ, Зиусхьан;
сызылъэгъу мыхъурэмэ
къинэу сагъэщэчырэм еплъ,
О, хьадэгъум икъэлапчъэ сыкъыӀузыщыжьырэр[+].
15Цион Пхъум[*] икъэлапчъэмэ О уищытхъу
зэкӀэ ащысӀотэным пае, –
сымыкӀодэу сыкъызэрэбгъэнэжьыгъэмкӀэ сыгушӀощт.
16Ежьхэм атӀыгъэ машэм
хымэ лъэпкъхэр ифэжьыгъэх;
гъэбылъыгъэу агъэуцугъэ хъытыум
алъакъохэр ылъэхъэжьыгъэх[+].
17Хьыкумэу атыришӀыхьагъэмкӀэ
Зиусхьаным Ежь зыфэдэр аригъэшӀагъ;
цӀыф бзаджэр
ежь ыӀитӀукӀэ ышӀагъэм тыриубытэжьыгъ[+].


Егупшысэгъу

18ЦӀыф бзаджэхэр зэкӀэ
хьадрыхэ кӀощтых,
зэкӀэ Тхьэр зыщыгъупшэрэ лъэпкъхэр.
19Сыда пӀомэ тхьамыкӀэр
егъэшӀэрэу Тхьэм щыгъупшэщтэп,
екӀагъэмэ ягугъэ кӀодыпэщтэп.
20ЗыкъэӀэт, Зиусхьан,
тетыгъор цӀыфым ерэмыубыт,
хымэ лъэпкъхэр
О уихьыкум тахътэ ыпашъхьэ къерэуцох.
21Щынагъо агу игъэлъ, Зиусхьан;
зэрэцӀыф къодыехэр
зыдарэшӀэжь лъэпкъмэ.
22Сыд пай, Зиусхьан,
укъытпэчыжьэу ущыта?
Мэфаем сыд пае О зыбгъэбылъра[+]?
23ЦӀыф бзаджэр пэгагъэкӀэ
тхьамыкӀэм егуао:
ежьхэм къаугупшысырэ хьилагъэмэ
ахэр аӀэкӀэрэфэжьых.
24Сыда пӀомэ цӀыф бзаджэм
ыгукӀэ зыкӀэхъопсырэр щытхъоу зыфелъэгъужьы;
мылъкум кӀэхъопсырэм Зиусхьаныр еубы,
пхъэтэпэмыхь ешӀы.
25ЦӀыф бзаджэм зышӀошӀыжьызэ,
Тхьэм зыфигъазэрэп,
«Тхьэр щыӀэп» ыӀозэ, мэгупшысэ зэпыт[+].
26Сыд фэдэ уахъти ащ игъогухэр Ӏухыгъэх;
О уихьыкум Ӏэтыгъэхэм ащ инэплъэгъу анэсырэп,
ипый пстэуми яплъы къыримыдзэхэу.
27Ащ ыгукӀэ зэреӀожьы: «Сылъэпэощтэп егъашӀэми;
лӀэужэу зэкӀэлъыкӀощтхэми
егъашӀэми мыхъун къащысэхъулӀэщтэп»[+].
28Ащ ыжэ къызызэтырихыкӀэ,
цӀыфхэр еубых, пцӀы афеусы, регъэзых,
Ыбзэгу чӀэгъ чӀэлъых
мыгъуагъи, бзэджагъи[+].
29Къуаджэхэм защегъэбылъы,
апэтӀысхьэ цӀыфхэм;
тӀэсхъэпӀэ чӀыпӀэмэ
лажьэ зимыӀэр ащеукӀы;
тхьамыкӀэ-екӀэгъэжъым еплъакӀо;[+]
30аслъаныр ибы илъэу зэряшэу,
зигъэбылъыгъэу,
тхьамыкӀэм етхъонэу пэтӀысхьэ;
тхьамыкӀэр еубытышъ,
ихъытыу релъашъо[+].
31Зеуфэ, атебанэ –
тхьамыкӀэхэр аӀэкӀафэх
ылъэбжъэ лъэшмэ.
32ЫгукӀэ зэреӀожьы: «Тхьэм щыгъупшагъ,
ынэхэр ыупӀыцӀагъ,
егъашӀэми къылъэгъущтэп».
33Сыкъэлъэгъу, Зиусхьан, си Тхь,
О пӀэ атещай,
екӀагъэхэр зыщымыгъэгъупшэх.
34Сыда цӀыф бзаджэм
Тхьэм фигъазэра ыкӀыб,
ыгукӀэ зэриӀожьызэ: «О сыбгъэпщынэщтэп»?
35О олъэгъу, уалъэплъэ
къытэхьылъэкӀырэми къытэгуаорэми,
О ахэр пӀэ къибгъэхьэнхэу;
ӀэпыӀэгъу зимыӀэм Ӏэрылъхьэ О зыкъыпфешӀы;
ибэм О кӀэгъэкъонэу уриӀэ зэпытыгъ[+].
36ЦӀыф бзаджэмрэ
шӀэпхъэджашӀэмрэ гъэтакъох,
гъэпщынэх ахэр,
нэмыкӀ мыхъо-мышӀэ амышӀэжьыным нэсыфэхэ[+].
37Зиусхьаныр
лӀэшӀэгъум лӀэшӀэгъур къыкӀэлъыкӀоу пачъыхьэщт.
Ащ ичӀыгу хымэ лъэпкъхэр текӀодыкӀыщтых[+].
38Зиусхьан! О цӀыф ӀорышӀэхэм яшӀоигъоныгъэхэр
пхъэтэпэмыхь пшӀыхэрэп;
ахэмэ агухэр бгъэпытэщтых;
О птхьакӀумэ афэбгъэзэщт,
39ибэмрэ егъэзыгъэмрэ яхьакъ ябгъэгъотыжьынэу,
лӀэжьыщт цӀыфым адрэ цӀыфхэр
жъалымыгъэкӀэ ымыгъэпщынэжьынхэу[+].

### Я 10-рэ Орэд


Зиусхьаным ущыгугъыныр


ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

1Зиусхьаныр шъхьэегъэзыпӀэ зыфэсшӀыгъ;
сыдэущтэу къысашъуӀора:
«Шъуикъушъхьэ быбыжь, бзыум фэдэу?[*][+]
2Мары цӀыф бзаджэхэм
ящабзэ къакъудыигъ,
ящэбзащэ бзэпсым къыдалъхьагъ –
шӀункӀым хэтхэу
шъыпкъагъэр зыгу илъхэм яонхэу[+].
3Хабзэхэр зэхэкъутагъэхэмэ,
зэфагъэ зыгу илъым
сыда ышӀэн ылъэкӀыщтыр?»[+]
4Ау и Унэ лъапӀэ ис Зиусхьаныр,
Ащ итахътэ ошъогумэ ащыгъэӀагъ,
Ащ ынэмэ алъэгъу; Ащ инэплъэгъухэм
дунаим ицӀыфхэр аушэтых[+].
5Зиусхьаным шъыпкъагъэ зиӀэмрэ
цӀыф бзаджэмрэ еушэтых,
жъалымыгъэкӀэ езыгъэзыхэрэр
Ащ ыгу фэщэчыхэрэп[+].
6МэшӀожъокури тхъомзашхъори,
ощхыр къызэрещхырэм фэдэу,
Ащ цӀыф бзаджэхэм къафыригъэхыщт,
стырэу узылыбжьэрэ жьыбгъэр –
Ӏахьэу афегъэшъуашэ Зиусхьаным[+].
7Сыда пӀомэ Зиусхьаныр зафэ –
шӀушӀагъэхэр икӀасэх;
шъыпкъагъэ зиӀэр Ащ ынэгу кӀэт[+].

### Я 11-рэ Орэд


ӀэпыӀэгъум фэгъэхьыгъэ тхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Бзэпсий зэрылъ пщынэмэ къарагъаӀо. Даут иорэд

2ЦӀыф бзаджэхэм таӀэкӀэхыжь, Зиусхьан:
сыда пӀомэ Зиусхьаным ищынагъо
зыгу илъ къэнэжьыгъэп,
дунаим ицӀыфхэм
шъыпкъагъэ къыпфызиӀэ ахэтыжьэп.
3Нэбгырэ пэпчъ пцӀы зэфаусыжьы;
абзэгукӀэ щытхъу нэпцӀ къаӀуатэ,
шъорышӀыгъэкӀэ мэгущыӀэх[+].
4Зиусхьаным ерэгъэуцух
щытхъу нэпцӀ къэзыӀорэ жэхэр зэкӀэ,
зыщытхъужьырэ бзэгухэр,
5моущтэу зыӀохэрэр: «Тыбзэгу хэлъ ткӀуачӀэ,
тилъэкӀыныгъэ – тыжэ; хэта тизиусхьаныр?»
6«ТхьамыкӀэхэм къинэу алъэгъурэм,
зи зимыӀэхэм ятхьаусыхэмэ апае
джы зыкъэсӀэтыщт, – еӀо Зиусхьаным, –
зэрашӀоигъом фэдэу,
щынагъо ямыӀэу згъэпсэущтых».
7Зиусхьаным игущыӀэхэр – гущыӀэ къабзэх,
щыдыбжь машӀом блэунае щагъэткӀуи,
щаукъэбзыгъэ тыжьыным фэдэх[+].
8О, Зиусхьан, къытфэсакъ,
афэдэ цӀыфхэм тащыухъум.
9ЦӀыф бзаджэхэр тыдэкӀи щэзекӀох,
бзэджагъэм ищытхъу
цӀыфхэм защыхэӀэтыкӀыгъэ уахътэм.

### Я 12-рэ Орэд


ӀэпыӀэгъум фэгъэхьыгъэ тхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

2Сыд фэдизрэ, Зиусхьан,
сыпщыгъупшэпагъэу сыкъэнэщта,
сыд фэдизрэ унэгу сшӀобгъэбылъыщта[+]?
3Сыд фэдизрэ сигупшысэхэм сагъэгумэкӀыщта[*],
чэщи мафи гукъаом симыбгынэу сыхэтыщта?
Сыд фэдизрэ сипый сашъхьагъ итыщта?
4Къысэплъи, джэуап къысэт,
Зиусхьан, си Тхь!
Сынэхэр къэгъаплъэх,
хьадэгъу чъые къысэрэмыкӀу[+].
5Сипый ыӀонэу орэмыхъу:
«Сэ ащ сытекӀуагъ».
Сэрэмылъэпау, къыспэуцухэрэр мыгушӀонхэу[+].
6Сэ уишӀулъэгъу мыкӀодыжь сицыхьэ телъ;
сымыкӀодынэу О сыкъызэрэбгъэнэжьыщтым
сыгу ыгъэчэфыщт;
си Зиусхьанэу шӀукӀэ къысфыщытым
сэ щытхъу орэд къыфэсӀощт[+].

### Я 13-рэ орэд


ЦӀыфхэм ябзэджагъэ фэгъэхьыгъ


ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

1[•]Акъылынчъэм ыгукӀэ зэреӀожьы: «ЩыӀэп Тхьэ».
Ахэмэ нэпэнчъагъэхэр зэрахьэ,
ахэр зэщыкъуагъэх,
шӀу зышӀэрэ щыӀэп[+].
2Зиусхьаныр ошъогум къеплъыхышъ,
дунэе цӀыфхэм къахэплъэ,
акъыл зиӀэрэ
Ежьым лъыхъурэ ахэтмэ зэригъэлъэгъунэу[+].
3ЗэкӀэри Тхьэм игъогу текӀыгъэх,
зэфэдэу зэщыкъуагъэх;
шӀу зышӀэрэ ахэтэп – зы нэбгыри щыӀэп.
4Бзэджагъэ зезыхьэхэрэм зэкӀэмэ
зэхэшӀыкӀ ямыӀэу ара –
хьалыгъур зэрашхырэм фэдэу,
сицӀыф лъэпкъ зышхыхэу, Зиусхьаным емылъэӀухэрэм[+]?
5Щынэгъошхом зэлъиубытыщтых ахэр,
сыда пӀомэ Тхьэр шъыпкъакъэ зиӀэхэм акӀыгъу.
6ЦӀыф тхьамыкӀэм гухэлъэу иӀэхэр
жъугъэкӀодынхэу шъуӀуагъэ,
ау Зиусхьаныр ары ащ ишъхьэегъэзыпӀэр.
7Пыйхэм къаӀэкӀэзыхыжьырэр,
Цион Ӏошъхьэ лъапӀэм къикӀэу,
Зиусхьаным ицӀыф лъэпкъ
щыӀэкӀэшӀу къызыритыжьыкӀэ,
ОрэгушӀо лъэшэу Якъубэ,
Орэчэфы Израиль!

### Я 14-рэ Орэд


Тхьэм ихьакӀэр


Даут иорэд

1Зиусхьан! Хэта
О уиунэ исынэу зифэшъуашэр?
Хэта О уиӀошъхьэ лъапӀэ
тесынэу зэупэсырэр[+]?
2Мыхъун зи зымышӀэу,
зэфагъэм рыпсэоу,
шъыпкъагъэу ыгу илъыр
къэзыӀорэр ары;[+]
3етӀани цӀыфхэм пцӀы атезымылъхьэу,
бзэгухьэныр зимышэнэу,
иныбджэгъу иягъэ езымыгъэкӀэу,
зигъунэгъу зымыубырэр ары.
4Тхьэм пыдзы ышӀырэ цӀыфыр къизымыдзэу,
ау Зиусхьаным щынагъо фызиӀэхэм
лъытэныгъэ афэзышӀырэр ары;
ежь иягъэкӀэ арыми,
тхьэрыӀо фишӀэу фыкӀэмыгъожьырэр ары[+].
5Тегъахъо иӀэу къыратыжьынэу,
иахъщэ зымытэу,
хьакъынчъэм егоонэу,
къуалъхьэ къаӀызымыхырэр ары.
Аущтэу псэурэр гъэшӀэным лъэпэощтэп[+].

### Я 15-рэ Орэд


Тхьэм щыгугъырэм итхьэлъэӀу


Даут иорэд

1Сыухъум, Тхьэ,
шъхьэегъэзыпӀэ зыфэсшӀыгъэр орышъ.
2Зиусхьаным сэ есэӀо:
«Оры си Зиусхьаныр;
шӀоу сиӀэр къызыбгъодэкӀырэр[*] Оры»[+].
3Тхьэм ищынагъо зыгу илъхэу
чӀыгум тетхэр арых
щытхъу зыпылъхэр,
сэ сызгъэгушӀохэрэр[*].
4НэмыкӀ тхьэхэм афэлажьэхэрэм
гукъэуабэ къызфахьыжьы,
ахэмэ якъурмэнхэм сахэлэжьэщтэп,
ятхьэхэм сялъэӀущтэп,
ацӀэхэм ягугъу къэсшӀыщтэп[+].
5Зиусхьаныр, Оры ӀахьышӀоу сиӀэр,
синасып зыӀэ илъыр Оры.
6Гуапэх къысфэбгъэшъошэгъэ гъогухэр,
Ӏахьэу къыстефагъэм сегъэразэ.
7ЗгъэлъэпӀэщт
сызыгъэгъозэрэ Зиусхьаныр;
аужыпкъэм чэщыми сэ сыгу къысэушъыи.
8Сэ сыдрэ уахъти
Зиусхьаныр сыгу изгъэкӀырэп;
ар сиджабгъушъ, сылъэпэощтэп[+].
9Джары сыгу зыкӀэгушӀорэр,
сшъхьэкӀи сызкӀэчэфырэр;
щынагъо сыхэмытэуи сэпсэу.
10Сыда пӀомэ хьадрыхым сыкъиунэщтэп,
сэ, Зиусхьаным ищынагъо зыгу илъым,
лӀагъэхэм ядунай себгъэкӀолӀэщтэп[+].
11ЩыӀэныгъэ гъогур къысэогъэлъэгъу;
О уадэжь щыӀэр гушӀогъо закӀ,
О пӀэ джабгъу
гъэшӀэрэ тхъагъор къэзытырэр[+].

### Я 16-рэ Орэд


ЦӀыф хыем итхьэлъэӀу


Даут итхьэлъэӀу

1Къызэхэх, Зиусхьан, силъэӀу,
зэфагъэ схэлъышъ;
сикуо макъэ унаӀэ къытедз,
хьилагъэ зыхэмылъ ӀупшӀэмэ ялъэӀу
О птхьакӀумэ фэгъаз[+].
2Сихыягъэ къэгъэлъагъу,
О унэхэм шъыпкъэр арэлъэгъу.
3О сыгу уушэтыгъ,
садэжь чэщэу укъэкӀуагъ,
сыууплъэкӀугъ,
ау мыхъун зи къысхэбгъотагъэп;
Ӏэягъэ гори сӀорэп[+].
4ЦӀыфхэм сыд бзэджагъэ ашӀагъэми,
ужэ къыдэкӀырэ гущыӀэхэм сатемыкӀэу,
жъалымыгъэ зезыхьэхэрэм
ягъогу зыщысыдзыягъ.
5Силъэбэкъухэр уигъогу тетыгъэх,
слъакъохэр лъэпэуагъэхэп.
6О сэ зыкъыпфэсэгъазэ, сыда пӀомэ
джэуап укъысфэхъущт О, Тхьэ;
птхьакӀумэхэр сэ къысфэгъази,
сигущыӀэ О къызэхэх.
7ШӀулъэгъу мыкӀодыжьэу О пхэлъыр къыслъыгъэӀэс –
къапэуцужьыхэрэм ащыуухъумэнхэу,
пӀэ джабгъу дэжь
шъхьэегъэзыпӀэ лъыхъухэрэм я КъэгъэнэжьакӀу[+].
8Нэкум фэдэу сыкъэухъум,
птамэхэм яжьау чӀэгъы сышӀ[+].
9БзэджашӀэхэу сэ къыстебанэрэмэ
самылъэгъунэу,
сызыукӀы зышӀоигъохэу сипыйхэу
сыкъэзыуцухьэхэрэм сащыухъум.
10Ахэмэ агухэр гукӀэгъушӀыным фызэфэшӀыгъэх,
ахэр жахъоу мэпсалъэх[+].
11Лъэубэкъоу сэ сшӀырэм пэпчъ
лъэпэмыгъакӀохэу сыкъауцухьэ;
анэхэр къыстырагъэдыягъэх,
чӀыгум сытырадзэнэу;
12цунтхъэным фэхьазыр аслъаным яхьщырых, –
чӀыпӀэ тӀэсхъапӀэм щыс аслъан щырым[+].
13ЗыкъэӀэт, Зиусхьан,
ахэмэ апэуцу, алъэ кӀэут.
БзэджашӀэмэ О уичатэкӀэ саӀэпыхыжь,
14О пӀэкӀэ, Зиусхьан, цӀыфхэм,
мы дунаим щэхъурэ щыӀакӀэ зимыӀэхэм;
ахэмэ янэ-ятэхэм зарагъэшхэкӀ;
ялъфыгъэхэми къярэлыжь,
ахэмэ къялыжьыгъэр ялӀэужхэми къафэрэн,
къялыжьыгъэр къафэрэн.
15Сэ унэгу сыкъыкӀэплъэщт шъыпкъагъэкӀэ;
сыкъэущыжьмэ,
узэрэслъэгъурэм сигъэрэзэщт.

### Я 17-рэ Орэд.


ТекӀоныгъэм фэгъэхьыгъэ орэд


1[•]ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд. Зиусхьаным иӀумэт Даут, Зиусхьаным ар Саули, зэкӀэ ипыйхэми ямыкӀодылӀэнэу къызаӀэкӀехым, Зиусхьаным факӀоу мы орэдым хэлъ гущыӀэхэр мырэущтэу къыӀуагъэх:

2О шӀу осэлъэгъу, Зиусхьан,
Оры скӀуачӀэр[+].
3Зиусхьаныр ары сыкъэзгъэнэжьырэ мыжъобгыр,
пытапӀэу сиӀэр, сакъыӀэкӀэзыхыжьырэр,
си Тхьэ – сыкъэзгъэнэжьырэ къушъхьэ цакӀ,
шъхьэегъэзыпӀэу сызфачъэрэр,
симэӀур, сипыйхэм сакъыӀэкӀэзыхыжьэу сиухъумапӀэр[+].
4Щытхъу зифэшъошэ Зиусхьаным селъэӀушъ,
саӀэкӀегъэкӀыжьы сипыйхэм[+].
5Хьадэгъу лъахъэмэ сафызыгъ,
псыор ябгэмэ сапхъотагъ[+].
6Хьадрыхэ пшъэхъумэ зыкъысащэкӀыгъ,
сарыфагъ хьадэгъу хъытыумэ[+].
7ЧӀыпӀэ зэжъум сифагъэу,
Зиусхьаным зыфэзгъэзагъ,
къыздэӀэпыӀэнэу си Тхьэ селъэӀугъ.
И Унэ щыӀэу,
Ащ сымакъэ щызэхихыгъ,
лъыӀэсыгъ Ащ сикуо макъи[+].
8ЧӀыгур къэсыси, къэолъагъ,
къушъхьэ лъачӀэхэр къэкӀэзэзхи зэщыкӀукӀыгъэх,
Тхьэр къэгубжыгъэшъ[+].
9Ащ игубж зыкъыригъэӀэтыгъ пщэсым,
узыхьырэ машӀор ыжэ къыдэкӀыгъ;
мэшӀо жъокур Ащ къыдиутхыпкӀыгъ[+].
10Ар къехыгъ, – уашъор зэпкъыритхъи,
Ащ ылъэкъо чӀэгъ щышӀункӀыбз[+].
11ТетӀысхьи къэрыубым[*],
Ащ зиӀэти, быбыгъэ,
жьым ытамэмэ Ар рахьыжьагъ[+].
12ШӀункӀыр Ащ техъон зыфишӀыгъ,
ащ нахьэуи псыр зыхиз ошъопщэ Ӏужъухэр
къызэрищэкӀыгъэх[+].
13Ащ нэфынэу къыпыкӀрэм хэтхэу,
зэрэхьыщтыгъэх ошъуапщэхэр,
ошъури, мэшӀо тэпхэри[+].
14Къащыгъогъуагъ Зиусхьаныр ошъогумэ,
зэкӀэмэ анахь Лъагэм ымакъэ къыгъэӀугъ[+].
15КъытӀупщхи ищэбзащэхэр,
рипхъыхьагъэх ипыйхэр,
ритэкъухьагъэх пчыкӀэкӀэ ахэр[+].
16Хым ычӀэ къыгъэлъэгъуагъ,
дунаишхом ылъапсэхэри къычӀигъэщыгъэх
О уигубжы, гъозэу къыпӀуихырэм, Зиусхьан[+].
17ЛъэгапӀэм ыӀэ къырищэехи, сиубыти,
сакъыхихыжьыгъ Ащ псы орхэм[+].
18Сипый лъэш сыкъыӀэкӀихыгъ,
сызылъэгъу мыхъухэу,
сэщ нахь кӀочӀэшхомэ сащиухъумагъ[+].
19ТхьамыкӀагъом сызхэт мафэм
сэ ахэмэ зыкъыспаӀэтыгъ,
ау Зиусхьаныр кӀэгъэкъонэу сиӀагъ.
20ЧӀыпӀэ хъоо-пщаум сыкъищи,
сэ Ащ сыкъигъэнэжьыгъ;
сыда пӀомэ сэ Ащ ыгу къысэӀугъ[+].
21Шъыпкъагъэу фысиӀагъэм ипэгъокӀэу
Зиусхьаныр къысфэшӀугъ;
сӀэхэм якъэбзагъэ тефэу къысфэшӀушӀагъ[+].
22Сыда пӀомэ сэ Зиусхьаным
игъогухэм сафэшъыпкъагъ,
си Тхьэ игъогу бзэджагъэкӀэ сытекӀыгъэп.
23Сыда пӀомэ Ащ игъэнэфагъэхэр
зэкӀэ сапашъхьэх,
Ащ рихъухьагъэхэм
сэ защысыдзыягъэп.
24Ащ ыдэжькӀэ зи мыхъун сшӀагъэп,
мысагъэм сыхэмыфэнэу сысакъыгъ[+].
25Ащ пае шъыпкъагъэу фысиӀэм,
сӀэхэм якъэбзагъэ тефэу
Зиусхьаныр къысфэшӀугъ.
26Къыпфэшъыпкъэм
фэшъыпкъэныгъэ пхэлъэу удэзекӀо,
мыхъун зи зыбгъодэмылъым
икъоу шӀукӀэ удэпсэу.
27Къабзэм – къабзэу,
хьилэм – ихьилагъэ
ипэгъокӀ О еотыжьы.
28Сыда пӀомэ О цӀыф егъэзыгъэхэр хэощыжьых,
ау зызшӀошӀыжьхэрэр огъэцӀыкӀух[+].
29Сиостыгъэ О хэогъанэ,
сызхэт шӀункӀыр О зэбгырэофы,
Зиусхьанэу си Тхь[+].
30УкъыскӀыгъумэ, сэ дзэлӀ куп сытекӀощт,
си Тхьэ сигъусэу
къалэм идэпкъ сызэпырыпкӀыщт;
31Тхьэр! Ащ игъогу щыкӀэгъэнчъ,
Зиусхьаным игущыӀэ цыхьэшӀэгъу;
ШъхьэегъэзыпӀэкӀэ къыфэкӀорэ пстэуми Ар ямэӀу[+].
32Сыда пӀомэ Зиусхьаным нэмыкӀэу
хэта Тхьэр,
мыжъобгыр хэта,
ти Тхьэ нэмыкӀэу[+]?
33Тхьэр ары кӀуачӀэ къысэзытырэр,
сигъогу щынэгъончъэу сфэзышӀырэр.
34Шъыхьэ лъакъохэм афэдэу,
егъэпсынкӀэх сэ слъакъохэр,
лъэгапӀэмэ сатырегъэуцо,
щынагъо хэмылъэу[+].
35СӀэхэр бэнэным фегъасэх,
джэрз щабзэм ыпкъ къауфэнэу[+].
36Сыкъызэрыбгъэнэжьыщт мэӀур
О къысэптыгъ,
пӀэ джабгъу къыскӀаӀэ,
укъысфэгумэкӀызэ, сэогъэлъэшы[*].
37Силъэбэкъухэм чӀыпӀэ хъоо-пщао яотышъ,
слъакъохэр сэ щэо-плӀаохэрэп.
38Сэ сипыймэ салъежьэ, сакӀэхьэ,
сымыгъэкӀодыхэуи къэзгъэзэжьырэп[+].
39Сэ ахэмэ лъэбэкъу лые язгъэкӀурэп,
къэтэджыжьынхэ алъэкӀырэп;
ебэджыхэшъ, слъэгу чӀэгъ чӀэфэх.
40Сыда пӀомэ О ахэмэ сязэон сэогъэлъэкӀы,
зыкъыспэзыӀэтыгъэхэр
сапашъхьэ О еофых.
41Сипыймэ акӀыб къысфяогъэзэжьы,
сызфэмылъэгъухэрэр сэ сэгъэкӀодых:[+]
42ӀэпыӀэгъу фаехэу мэкуох,
ау щыӀэп къэзыгъэнэжьынхэ,
ау щытми, Зиусхьаным зыфагъазэ,
ау Ар ӀэпыӀэгъу афэхъурэп[+].
43Жьым сапэр зэрэзэрилъасэу,
сэ ахэр сэгъэутысэх,
урам псынжъым фэдэу сэщытӀэх.
44ЦӀыф лъэпкъэу зыкъыспэзыӀэтыгъэм
сыщыуухъумагъ,
лъэпкъ хымэхэм пащэ сафэпшӀыгъ.
СымышӀэщтыгъэ цӀыф лъэпкъхэр
къысфэӀорышӀэхэ хъугъэ.
45Сымакъэ зэхахы къодыеми,
сӀорэр агъэцакӀэ,
хымэхэр сапашъхьэ къыщысфэубзэх зафыззэ;[+]
46хымэ лъэпкъхэр
гъэбылъыпӀэу зэрысхэм къарэкӀых,
ашъо пэзы, мэкӀэзэзых.
47Зиусхьаныр псэу!
Мыжъобгым щытхъу фэшъушӀ.
Тхьэм ищытхъу лъагэу шъуӀэт,
Тхьэу сыкъэзгъэнэжьырэм.
48Тхьэу сэщ пае зыгъэпщынэжьхэу,
сӀэ цӀыф лъэпкъхэр къизылъхьэрэм[+].
49О Тхьэ, сипыйхэми сакъыӀэкӀэзыхыжьырэр,
къыстебанэрэмэ ашъхьагъ сэошӀы,
цӀыф жъалымым сыкъыӀэкӀэохыжьы.
50Джащ пае сэ хымэ лъэпкъхэм
апашъхьэ уищытхъу щысӀотэщт,
Зиусхьан, пцӀэ щытхъу орэд къыфэсӀощт,[+]
51Тхьэм Ежь ипачъыхьэ
къыдырегъэхых текӀоныгъэшхохэр –
цӀыфэу къыхихыгъэм,
Даути, ащ къытекӀыгъэхэми ягъашӀэкӀэ
мыкӀодыжьын шӀулъэгъу къафегъэшъуашэ[+].

### Я 18-рэ Орэд


Зиусхьаным ихабз


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

2Уашъомэ Тхьэм ищытхъу аӀэты,
иӀэшӀагъэхэм якъэбар еӀуатэ –
ошъо гъэӀагъэм[+].
3Зы мафэм
Тхьэм ищытхъу лъегъэӀэсы адрэ мафэм,
зы чэщым,
адрэ чэщым регъашӀэ Тхьэм икъэбар.
4ЩыӀэп бзэ, щыӀэп гущыӀэ,
ахэмэ амакъэ къэӀурэп.
5ЗэрэчӀыгоу ахэмэ амакъэ къыщекӀокӀы,
дунэе гъунапкъэмэ ягущыӀэхэр анэсых.
Тыгъэм ипсэупӀэ
Тхьэм ахэмэ ахигъэуцуагъ[+].
6КъэзыщэгъакӀэр ишъуз зэрыс унэм,
къызэрикӀырэм фэдэу,
ар къыкъокӀы, цӀыф чъэрэу,
къэчъапӀэр къызэричъыхьащтым кӀэгушӀурэм фэдэу[+].
7Ар зы ошъо гъунэм къыщежьэ,
адрэ ошъо гъунэм нэсэу къекӀухьэ,
зынэмысрэ щыӀэп ифабэ.
8Зиусхьаным ыгъэуцугъэ хабзэр щыкӀэгъэнчъ,
угу ыкӀуачӀэ егъэпытэ,
Зиусхьаным игущыӀэ гъуазэ, шъыпкъэ закӀ,
цӀыф къызэрыкӀохэр ащ акъылышӀо ешӀых[+].
9Зиусхьаным пшъэрылъэу къытфишӀыгъэхэр тэрэзых,
гур агъэчэфы, Зиусхьаным иунашъохэр нэфынэх,
уагъэлъэгъу шӀэныгъэр[+].
10Зиусхьаным ищынагъо къабзэ,
ар егъашӀэм щыӀэщт.
Зиусхьаным игъэнэфагъэхэр –
шъыпкъагъ ыкӀи зэфагъ[+].
11Тхьэм ихьыкумхэр дышъэм нахь хъопсагъох,
ары пакӀошъ, дышъэ къэбзэ бэдэдэм,
хьэкӀо шъоу гъуаткӀом нахь ӀэшӀух[+].
12О уиӀумэтыр ахэмэ агъасэ,
уарэгъуазэмэ ахэмэ – джар ӀахьышӀу.
13Хэт зидагъохэр зыдэзышӀэжьырэр?
ЗыдэсымышӀэжьырэ дагъохэмкӀэ сыукъэбз.
14ЗыдэсшӀэжьырэ псэкӀодхэми
сэ, уиӀумэтым, сащыухъум,
ахэмэ аӀэ илъ сымыхъунэу.
Джащыгъум сызэрагъэмысэн гори къызбгъодэлъыщтэп,
псэкӀодышхохэмкӀи сыкъэбзэщт[+].
15Сыжэ къыдэкӀырэ гущыӀэхэри сыгу илъхэри
О угу рихьынхэу орэхъух, Зиусхьан,
Орышъ мыжъобгыри
сшъхьэ къэзыщэфыжьырэри[+].

### Я 19-рэ Орэд


ТекӀоныгъэм фэгъэхьыгъэ тхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

2Мэфэ къиным Зиусхьаным укъызэхерэх,
Якъубэ и Тхьэ укъерэухъум[+].
3ӀэпыӀэгъу къыуерэт,
чӀыпӀэ лъапӀэм къыригъэкӀэу,
Цион Ӏуашъхьэ тетэу
кӀэгъэкъонэу къыпфэрэхъу[+].
4Ыгу къэрэкӀыжьых тынэу фэпшӀыгъэхэр,
о уикъурмэнгъэстхэми
нэшӀукӀэ ярэплъ.
5Къыуерэт угукӀэ пшӀоигъор,
къыбдерэгъэхъух зэкӀэ гухэлъэу уиӀэхэр[+].
6Типыйхэм узэратекӀуагъэм паекӀэ
мэкъэшхокӀэ тэрэгушӀу,
ти Тхьэ ыцӀэкӀэ тэрэӀэт быракъыр.
УзкӀэлъэӀурэр зэкӀэ Тхьэм къыпферэшӀ.
7Джы къэсшӀагъ
Зиусхьаныр къахихыгъэм зэрэдэӀэпыӀэщтыр.
ЫӀэ джабгъоу текӀоныгъэ къэзыхьырэм
илъэкӀ инкӀэ ошъо лъапӀэмэ къарыкӀэу,
джэуап къыфэхъу.
8Ащэгугъых зыхэр ку псынкӀэхэм,
адрэхэр – шыхэм,
тэ Зиусхьанэу ти Тхьэ цыхьэ фэтэшӀы[+].
9Ахэр, зэхэфэнхэшъ, ебэджыщтых,
ау тэ тыкъэтэджыжьынышъ, пытэу тыщытыщт.
10О, Зиусхьан, пачъыхьэм
текӀоныгъэр къыдегъэх,
тыкъызэхэх тыкъыуаджэ зыхъукӀэ[*]

### Я 20-рэ Орэд


ТекӀоныгъэм ехьылӀэгъэ щытхъу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

2О Зиусхьан! О лъэкӀэу уиӀэм
щэгушӀукӀы пачъыхьэр,
лъэш дэдэу рэгушӀо зэратебгъэкӀуагъэм[+].
3О ащ ыгукӀэ шӀоигъор фэпшӀагъ,
илъэӀу гущыӀи щыбгъэзыягъэп[+].
4О ащ унэшӀу щыпфагъ,
укъыпэгъокӀыгъ,
дышъэ къабзэм хэшӀыкӀыгъэ танджыр щыплъагъ.
5ШӀукӀэ бгъэпсэунэу къыолъэӀугъ ар –
О ащ гъэшӀэ мыухыжь ептыгъ,[+]
6О ар зэратебгъэкӀуагъэм пае
щытхъу ин дэдэ ыгъотыгъ.
Лъытэныгъэшхо дызепхьагъ,
пачъыхьэ ин пшӀыгъэ.
7ЕгъэшӀэрэу унэшӀу ащ щыпфагъ,
О ащ укӀыгъушъ, мэчэфы.
8Сыда пӀомэ пачъыхьэм
цыхьэ фешӀы Зиусхьаным,
ЗэкӀэми Анахь Лъагэм
ишӀулъэгъу мыкӀодыжь ихьатыркӀэ
ащ итахътэ зэтетыщт[+].
9О, пачъыхь, пӀэ къихьащтых уипыйхэр,
О узфэмылъэгъухэрэр зэкӀэ
пӀэ джабгъу ӀэкӀэкӀыщтхэп.
10УкъызылъагъокӀэ, ахэр
мэшӀо жъокушхо зыкӀатэкъуагъэм фэдэу пшӀыщтых;
игубжыгъом Зиусхьаным ахэр ӀэкӀэкӀыщтхэп,
ахэр машӀом ышхыщтых[+].
11Ахэмэ атекӀыгъэхэр
чӀыгум О тебгъэкӀодыкӀыщтых,
ябынхэри, ялӀэужи щымыӀэжьынхэу,
ахэбгъэкӀодыкӀыщтых О цӀыфхэм.
12Ахэмэ бзэджагъэ О къыуашӀэн агу хэлъыгъ,
яягъэ къыуагъэкӀын яхьисапыгъ,
ау агъэцэкӀэн алъэкӀыгъэп.
13Сыда пӀомэ ахэмэ О кӀябгъэӀэжьыщт,
щэбзащэхэр уищабзэхэмкӀэ анэгумэ яптӀупщыщт[+].
14ЗыкъэӀэт, Зиусхьан,
кӀуачӀэу уиӀэр къэгъэлъагъу.
Джаущтэу орэдкӀэ
пкӀуачӀэ ищытхъу тӀотэщт.

### Я 21-рэ Орэд


Гузэжъогъу куо макъэрэ щытхъу орэдрэ


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Нэфшъагъом къэлъэгъорэ мэзпчэным ехьылӀэгъэ орэдым имэкъамэ илъэу къырагъаӀо. Даут иорэд

2Си Тхь! Си Тхь! Сыд пае О сыкъэубгынагъа?
Сыд пае укъыспэчыжьа, сыкъэмыгъэнэжьыра,
сигухэкӀ макъэ зэхэмыхыра[+]?
3Си Тхь! Сыгырзызэ, сыкъыоджэ мафэм –
ары шъхьае О джэуап къэптыжьырэп,
чэщыри ары, ау згъотырэп гупсэф[+].
4Ау О улъапӀ,
тахътэм утесэу
израиль цӀыфхэм щытхъу къыпфашӀы.
5Тятэжъхэм О цыхьэ къыпфашӀыгъ;
хэпщыжьыгъэх цыхьэ къыпфашӀыгъэти;
6ахэр О къыоджагъэхэти,
псэоу къэнэжьыгъэх;
О цыхьэ къыпфашӀыгъэти,
кӀэбгъэгъожьыгъэхэп ахэр[+].
7Сэ сыхьамлыу нахь, сыцӀыфэп,
цӀыфхэм нэмыплъ къысахы,
лъэпкъым сызэрипэсырэп.
8Къыздэхьащхых сызылъэгъухэрэр зэкӀэ,
къыскӀэнакӀэхэзэ, ашъхьэ агъэсысы[+].
9«Мор Зиусхьаным щыгугъыщтыгъэ,
херэщыжь,
Ащ ыгу еӀумэ, къерэгъэнэжь», –
аӀо ахэмэ.
10Ау Оры сыкъизыщыгъэр ныбэ кӀоцӀым,
сянэ ыбгъэгу сыкӀэрылъзэ,
укъысфэсакъыгъ[+].
11Ныбэм сыкъызэрекӀэу, О сыкъыплъэхэнагъ;
сянэ ыныбэ сыкъызикӀыгъэм къыщыублагъэу
Оры си Тхьэр.
12Спэчыжьэ зымышӀ; нэшхъэигъор благъэ,
ӀэпыӀэгъури щыӀэп[+].
13ШкӀэхъужъыбэмэ сыкъауцухьагъ;
Бащан ишкӀэхъужъ лъэшыбэмэ
сыкъаухъурэигъэу,[+]
14аслъаным фэдэу зэкӀэкъыгъэу ажэ,
къысатхъохэзэ мэгъуахъох.
15Сэ, псым фэдэу, сызэхэчъыгъ;
зэкӀэ скъупшъхьэхэр зэрыпкӀыгъэхэм фэд,
сыгу шаком фэдэу хъугъэ,
сыбгъэгу дэлъ гур ткӀугъэ[+].
16Хьакъу-шыкъу къутафэм фэдэу,
счый[*] гъукӀагъэ;
сыбзэгу счыишъхьэ епкӀылӀагъ,
О хьадэгъум исэпацэ сыхъуным
нэмыкӀ къысфэбгъэнэжьыгъэп.
17Ары, сыкъауцухьагъ хьэмэ,
цӀыф ябгэмэ сыкъаухъурэигъ,
сӀэхэм, слъакъохэм къахэпыджагъэх[+].
18Къэплъытэнхэ плъэкӀыни скъупшъхьэхэр,
ау сипыйхэр къысэплъых,
анэхэр къыстырагъэдыкъагъэу къысэплъых[+].
19Сищыгъынхэр зэфагощых,
сишъуашэхэм апае пхъэдз радзэ[+].
20Ау О спэчыжьэ зымышӀ, Зиусхьан,
Оры сикӀэгъэкъоныр!
УкъыздеӀэнэу къэпсынкӀ;
21спсэ щыухъум чатэм,
хьэмэ ащыухъум сищыӀэныгъэ[+].
22Аслъаным ыжэ сыкъыдэхыжь,
домбаим ибжъакъомэ сашӀомыгъаф зэсэӀом,
джэуап укъысфэхъугъ[+].
23Силъэпкъэгъухэм уикъэбар язгъэшӀэщт,
цӀыф зэӀукӀэмэ уищытхъу ащысӀотэщт[+].
24Зиусхьаным щынагъо фызиӀэхэр,
Ащ шъущытхъу!
Якъубэ илӀэужхэр,
Ащ ищытхъу шъуӀуатэ!
Израиль лъэпкъым зэрэпсэоу
Ащ щынагъо фышъуиӀ![+]
25Сыда пӀомэ Ащ егъэзыгъэр
пхъэтэпэмыхь ышӀыгъэп,
ынэгу Ащ шӀуигъэбылъыгъэп,
ау зэхихыгъ ымакъэ,
ӀэпыӀэгъукӀэ ар къызелъэӀум.
26ЗэӀукӀэшхом Оры зищытхъу щысӀорэр;
О щынагъо къыпфызиӀэхэм апашъхьэ
тхьэлъанэу сшӀыгъэхэр щызгъэцэкӀэжьыщтых[+].
27ТхьамыкӀэхэр шхэщтых, загъэшхэкӀыжьыщт;
Зиусхьаным зыфэзгъазэхэрэр Ащ щэрэтхъух;
гъэшӀэ кӀыхьэу, насыпышӀохэу орэхъух ахэр!
28ЧӀыгум икъопэ пстэуми
Зиусхьаныр агу къыщыкӀыжьынышъ,
Ащ зыкъыфагъэзэжьыщт;
цӀыф лъэпкъ пстэуми
Ащ ыпашъхьэ шъхьащэ щашӀыщт[+].
29Сыда пӀомэ тетыгъошхо зиӀэр
Зиусхьаныр ары,
Ащ ыӀэмычӀэх цӀыф лъэпкъхэр[+].
30Зышъо икӀыгъэу чӀыгум тет пстэуми
шъхьащэ фашӀыщт Ащ;
зэкӀэ хьадрыхэ кӀожьыщтхэм
шъхьащэ фашӀыщт Ащ, –
зигъашӀэ зыӀэ имылъхэм.
31Къэхъущт цӀыфхэри Ащ фэлэжьэщтых,
къэкӀощт лӀэужым
Зиусхьаным икъэбар раӀотэщт[+].
32Джыри къэхъущт цӀыфхэм араӀощт
Зиусхьаным зэфагъэу хэлъыр.
Сыда пӀомэ Зиусхьаныр ары
ар зиӀэшӀагъэр[+].

### Я 22-рэ Орэд


Зиусхьаныр симэлахъу


Даут иорэд

1Зиусхьаныр – симэлахъу,
сэ зыми сыфэныкъощтэп[+].
2Ащ хъупӀэ шӀагъохэм
гупсэфэу сащегъэпсэу,
саӀуещэ псы рэхьатхэм[+].
3Спсэ къегъэпсэужьы;
Ежь ыцӀэ пае
шъыпкъэм игъогу сытырещэ[+].
4Хьадэгъум иныбжьыкъу[*] хъуатэ сыдэхьагъэми,
сыщыщынэнэп ем,
О укъыскӀыгъушъ;
Уимэлэхъо бэщырэ
гъогум щыпӀыгъырэ бэщымрэ
сэ сагъэгупсэфыжьы[+].
5О сэ сипыймэ алъэгъоу
къысфэбгъэхьазырыгъ Ӏэнэ шыгъэ,
сшъхьэ дагъэр къыщэофэ,
сиӀэгубжъэ изыбзэ къэошӀы[+].
6Джаущтэу уишӀугъэ, мыкӀодыжьын уишӀулъэгъу
мэфэ пстэоу сэ къэзгъэшӀэщтхэм
скӀыгъущтых,
Зиусхьаным и Унэ
егъашӀэм сыщыпсэущт.

### Я 23-рэ Орэд


Щытхъушхо зиӀэ Пачъыхьэр


Даут иорэд

1ЫӀэ илъых Зиусхьаным:
чӀыгури, ащ щыӀэ пстэури,
дунаишхори, ащ щыпсэурэ пстэури,[+]
2ар Ащ хыхэм атыригъэуцуи,
псыхъохэм ащигъэпытагъэшъ[*][+].
3Хэт Зиусхьаным иӀуашъхьэ[*] дэкӀоен,
хэта Ащ ичӀыпӀэ лъапӀэ иуцон фитыр[+]?
4ЗыӀэхэр къабзэхэу зыгу хыер,
бзэджагъэм зыгу фэзымыгъазэу,
тхьэрыӀо нэпцӀ зымышӀырэр ары[+].
5А цӀыфыр ары –
Зиусхьаным ынэшӀу къызщифэщтыр,
а цӀыфым ихыягъи
Тхьэу КъэгъэнэжьакӀом къыхигъэщыщт.
6Джащ фэдэх Ащ лъыхъухэрэр,
ынэгу зыфэзгъазэрэр Якъубэ и Тхьэ!
7Шъо, къэлапчъэхэр, шъукъызэӀукӀых,
егъэшӀэрэ пчъэхэр, зыкъызэӀушъух,
щытхъушхо зиӀэ Пачъыхьэр къыдэхьанэу![+]
8Хэт щытхъушхо зиӀэ Пачъыхьэр? –
Зиусхьанэу пытэр, кӀочӀэшхор,
заом щыкӀочӀэшхо Зиусхьаныр ары[+].
9Шъо, къэлапчъэхэр, шъукъызэӀукӀых,
егъэшӀэрэ пчъэхэр, зыкъызэӀушъух,
щытхъушхо зиӀэ Пачъыхьэр къыдэхьанэу!
10Хэт щытхъушхо зиӀэ Пачъыхьэр? –
Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэр ары
щытхъушхо зиӀэ Пачъыхьэр.

### Я 24-рэ Орэд


Охътэ щынагъом итхьэлъэӀу


Даут иорэд

1Сыгу О къыпфызэӀосэхы, Зиусхьан[+].
2О цыхьэ къыпфэсэшӀы, си Тхь!
ЕмыкӀу къысэрамыгъэхь,
сипыйхэр къысщэрэмыгушӀукӀых.
3ЕмыкӀу къысэрамыгъэхь
зэкӀэ О къыпщыгугъхэрэм;
емыгъэзыгъэхэу, къумалыгъэкӀэ зыкъэзыӀэтхэрэм
емыкӀу къафарэхь.
4Къысэгъэлъэгъу, Зиусхьан, уигъогухэр,
сащыгъэгъуаз уилъагъомэ[+].
5О уишъыпкъагъэ игъогу
сытегъэуцуи, сыщыгъас,
Орышъ Тхьэу сыкъэзгъэнэжьырэр;
мэфэ реным сыпщэгугъы[+].
6УигукӀэгъурэ уишӀулъэгъу мыкӀодыжьрэ
угу ерэмыкӀых, Зиусхьан, –
пасэм зэрэщытыгъэу[+].
7СикӀэлэгъум псэкӀодэу сшӀагъэхэр,
сихэбзэнчъагъэхэр угу ерэмылъых.
УишӀулъэгъу мыкӀодыжь, уишӀугъэ яхьатыркӀэ
угу сигъэлъ зэпыт, Зиусхьан![+]
8ШӀу, зафэ Зиусхьаныр;
джащ пае Ащ псэкӀодышӀэхэм
гъогу тэрэзыр агурегъаӀо.
9ЦӀыф шъырытхэр шъыпкъагъэм феузэнкӀых,
афегъасэх игъогумэ шъырытхэр.
10Зиусхьаныр ишӀулъэгъу мыкӀодыжькӀэ,
ифэшъыпкъэныгъэкӀэ адэзекӀо ренэу –
Ащ иӀуагъэрэ
игущыӀэ гъуазэхэмрэ зыгъэцакӀэхэрэм.
11О пцӀэ ихьатыркӀэ, Зиусхьан,
къысфэгъэгъу сэ симысагъэ,
ар ин дэдэшъ[+].
12Зиусхьаным щынагъо фызиӀэм
хихын фэе гъогур къыригъэлъэгъущт Ащ.
13Ар фэшӀыгъэ щыӀакӀэм хэт зэпытыщт,
бынэу къытекӀыхэрэми чӀыгур аӀукӀэжьыщт[+].
14Зиусхьаным щынагъо фызиӀэхэр
игухэлъхэм ащегъэгъуазэх,
адишӀыгъэ Ӏуагъэхэр
агу къегъэкӀыжьы.
15Сэ синэплъэгъу Зиусхьаным
ренэу фэгъэзагъ,
сыда пӀомэ Ащ хъытыум къырехыжьых слъакъохэр[+].
16Зыкъысфэгъази, гукӀэгъу къысфэшӀ,
сэ сизакъошъ, сыекӀагъэшъ.
17Ахэхъуагъ синэшхъэигъомэ,
сигузэжъогъумэ, – сакъыхэщыжь.
18Къинэу сызыхэти сигукӀаий унаӀэ къатедзи,
къысфэгъэгъух сэ зэкӀэ сипсэкӀодхэр.
19Сипыймэ къяплъ,
сыдэу ахэр бэ хъухэра,
жъалымхэу, сыдэу ахэмэ сафэмылъэгъура!
20Къэухъум спсэ, сыхэщыжь,
емыкӀу къысарэмыгъэхь,
шъхьэегъэзыпӀэу О зыкъыпфэсэгъазэшъ.
21Сыкъарэухъум зэфагъэмрэ шъыпкъагъэмрэ,
О сыпщэгугъышъ.
22Израиль итхьамыкӀагъомэ зэкӀэмэ
ахэщыжь, О си Тхь[+].

### Я 25-рэ Орэд


ЦӀыф хыем итхьэлъэӀу


Даут иорэд

1Сихыягъэ къыхэгъэщ, Зиусхьан,
мыхъун шӀагъэ збгъодэмылъэу сызекӀуагъэшъ,
Зиусхьаным сэ цыхьэ фэсэшӀы,
сыгу щэч къисымыгъахьэу[+].
2Сыушэт, Зиусхьан, сыуплъэкӀу;
сыгуи спси ушэтых;[+]
3Сыда пӀомэ О уишӀулъэгъу мыкӀодыжь
сынитӀукӀэ сэлъэгъу,
фэшъыпкъэныгъэ къыпфысиӀэу сэпсэу[*][+].
4ЦӀыф хьилэхэм сэ садэтӀысырэп,
нэпитӀу зиӀэ цӀыфхэми сахахьэрэп.
5БзэджашӀэхэм якуп сфэлъэгъурэп,
цӀыф шӀэпхъаджэхэми гъусэ сафэхъурэп[+].
6СӀэ хыехэр стхьакӀыхэзэ, Зиусхьан,
хъураеу къэсэкӀухьэ уикъурмэншӀыпӀэ,[+]
7рэзэныгъэм иорэд къасӀозэ,
уишӀэгъуашӀэхэр къафэсэӀуатэ[+].
8Зиусхьан! О уи Унэ псэупӀэ
сэ шӀу сэлъэгъу –
уищытхъу псэупӀэу иӀэр.
9Спсэ адыхэмых псэкӀодышӀэмэ,
лъым фэӀумацэхэм садэмыгъэкӀод[+].
10Ер зышӀэхэу, зыӀэ джабгъу
къуалъхьэр изы зышӀыгъэхэм[+].
11Сэ сызэрэкъабзэу сыщыӀ;
сыхэщыжь, гукӀэгъу къысфэшӀ.
12Сэ гъогу зафэм сытет;
зэӀукӀэшхом Зиусхьаным ищытхъу къыщысӀощт.

### Я 26-рэ Орэд


Щытхъу тхьэлъэӀу


Даут иорэд

1Зиусхьаныр сэ синэфын, сикъэгъэнэжьакӀу:
хэта сызщыщынэщтыр?
Зиусхьаныр – сищыӀэныгъэ икъэухъумапӀ:
хэт щынагъо зыфысиӀэщтыр?
2БзэджашӀэхэр, сипэрыохъухэри сипыйхэри
къыстебанэх сызэпкъыратхъынэу;
лъэпэонхэшъ, тефэщтых.
3Сыкъэщынэщтэп дзэр къыспэшӀуекӀоми,
къысфэкӀоми заор –
джащыгъуми Тхьэм цыхьэ фэсшӀыщт[+].
4Зызакъу ныӀэп
сэ Зиусхьаным сызэрелъэӀугъэр,
зызакъу сызкӀэхъопсырэр:
къэзгъэшӀэщт мафэхэм къакӀоцӀ
сыщыӀэнэу Зиусхьаным и Унэ,
Зиусхьаным ишӀугъэ слъэгъунэу,
Ар и Унэ щызгъэлъэпӀэнэу[+].
5Сыда пӀомэ мэфаем
шъхьэегъэзыпӀэ сфэхъущт, ащ сыщиухъумэщт,
ищэтыр[*] чӀэгъ сыщигъэбылъыщт,
мыжъобгым сыдихьыещт щынэгъончъэу.
6Аущтэу сэ сшъхьэ
сипыйхэу сыкъэзыуцухьэрэмэ
ашъхьагъ зыщиӀэтыщт,
сэри Ащ ищэтыр
гушӀогъо мэкъэшхокӀэ
щысшӀыщтых къурмэнхэр,
Зиусхьаным орэд къыфасӀозэ,
ищытхъу сӀотэщт[+].
7Къызэхэх, Зиусхьан,
сымакъэу сыкъызэрэуаджэрэр;
гукӀэгъу къысфэшӀи, джэуап къысфэхъу.
8Сыгу къысиӀощтыгъэ Ощ пае:
«Сызфэдэр зэжъугъашӀ».
Зиусхьан, узфэдэр зэзгъэшӀэщт[+].
9СшӀомыгъэбылъ унэгу;
губжым ухэтэу сэ, уиӀумэт, сыӀумыгъэкӀ.
ӀэпыӀэгъоу сэ О усиӀагъ;
сычӀэмыдз, сыкъэмыбгын,
Тхьэу си КъэгъэнэжьакӀу!
10Сыда пӀомэ сэ сяни сяти сыкъабгынагъэми,
Зиусхьаным сыригъэблэгъэщт.
11Уигъогу сэгъашӀэ, Зиусхьан,
сипыймэ саӀэкӀэмыфэным пае,
гъогу зэшъхьэзашъом сытегъахь:[+]
12къыспэуцухэрэм саӀэкӀэмыгъаф,
шыхьат нэпцӀхэр къыспэтэджыгъэхэшъ –
ахэр жъалымхэу[+].
13Ау псэ зыпытмэ ядунай
щыслъэгъунэу Зиусхьаным ишӀушӀагъэ
шӀошъхъуныгъэ фысиӀ.
14Зиусхьаным щыгугъ,
зыгъэпыт, угуи орэпытэ,
Зиусхьаным щыгугъ, зыщыӀ[+].

### Я 27-рэ Орэд


Тхьэм зызщиушъэфырэм


Даут иорэд

1Сыкъыоджэ, Зиусхьан:
симыжъобгыр, мэкъэнчъэ зымышӀ,
зыуушъэфэу, зи къысэмыӀомэ,
хьадрыхэ ехыжьхэрэм афэдэ сыхъущт[+].
2Къызэхэх силъэӀу макъэ,
сыкъыуаджэ зыхъукӀэ,
сӀэхэр уи Унэу лъапӀэмэ анахь лъэпӀэжьым
фэсщэйхэзэ, къэсӀэтхэ зыхъукӀэ[+].
3БзэджашӀэхэу ер зилэжьыгъэмэ садэмыгъэкӀод,
гъунэгъухэм ахэтхэ зыхъукӀэ,
ахэр мамырныгъэм рэгущыӀэх,
ау агу бзэджагъэр илъ[+].
4Алэжьыгъэм елъытыгъэу адэпсэужь,
яфэшъуашэмкӀэ ахэмэ ятэжь;
ябзэджэшӀагъэ ягъэпщыныжь,
яӀэшӀагъэ ипэгъокӀ ягъэгъотыжь.
5Зиусхьаныр зэрэзекӀорэм,
Ащ иӀэшӀагъэ анаӀэ тетэпышъ,
зэхигъэтэкъонхэшъ, къыгъэшӀыжьыщтхэп.
6Щытхъур ий Зиусхьаным,
сыда пӀомэ силъэӀу макъэ Ащ къызэхихыгъ.
7Зиусхьаным кӀуачӀэ къысеты, мэӀу къысфэхъу;
цыхьэ фэсэшӀы Ащ сыгукӀэ,
сэ Ар къыздеӀэ,
сыгуи Ащ къегъэчэфы;
ащ пае сиорэдкӀэ Ащ рэзэныгъэ фэсэшӀы[+].
8Зиусхьаныр – ицӀыф лъэпкъ кӀуачӀэ къезыт,
къыхихыгъэ пачъыхьэм икъэгъэнэжьакӀу, ипытапӀ.
9УицӀыф лъэпкъ къэгъэнэжь мыкӀодэу,
Ӏахъо фэхъу, унэшӀу щыгъаф
уиӀахьэ хъурэ цӀыф лъэпкъым!

### Я 28-рэ Орэд


Тхьэм ымэкъэ лъэш


Даут иорэд

1Уашъом щыӀэхэр,[*] фэжъугъэшъуаш Зиусхьаным,
фэжъугъэшъуаш щытхъури, лъэкӀыныгъэри Ащ[+].
2Фэжъугъэшъуаш Зиусхьаным ыцӀэ щытхъур,
лъэпӀагъэр шъуишъуашэу
Зиусхьаным шъхьащэ фэшъушӀ!
3Псымэ ашъхьагъы
Зиусхьаным ымакъэ къыщэӀу;
Тхьэу щытхъу зиӀэм ымакъэ
шыблэ макъэм фэд.
Зиусхьаным ымакъэ
псыбэмэ ашъхьагъ ит.
4Зиусхьаным ымакъэ лъэшы,
Зиусхьаным ымакъэ щытхъузехь.
5Кедрэ чъыгхэр Зиусхьаным ымакъэ егъэтакъох;
Зиусхьаным ымакъэ егъэтакъох
Ливан къушъхьэм тет кедрэхэр[+].
6ЕгъэхъушӀэх, шкӀакӀэм фэдэхэу,
Ливан къушъхьэхэр,
Сирион къушъхьэри –
домбай ныбжьыкӀэм фэдэу[+].
7МэшӀо тхъуабзэхэр къыхегъэлъэтых
Зиусхьаным ымакъэ.
8Зиусхьаным ымакъэ
шъоф нэкӀыр егъэсысы;
Зиусхьаным Къадэщ шъоф нэкӀыр
егъэтӀыгурыгу.
9Зиусхьаным ымакъэ
чъыгаехэр егъэсысых[*],
мэзхэр еупцӀэных;
Ащ и Унэ чӀэс пстэуми
Ащ щытхъушхо щыфашӀы.
10Зиусхьаныр псыкъиушхом ышъхьагъыкӀэ
итахътэ тес;
Зиусхьаныр пачъыхьэ тахътэм
гъэшӀэным тес[+].
11Зиусхьаным ицӀыф лъэпкъы
кӀуачӀэ къырерэт;
Зиусхьаным ицӀыф лъэпкъы
мамыркӀэ ынэшӀу къыщерэф[+].

### Я 29-рэ Орэд


Щытхъу тхьэлъэӀу


1Тхьэм и Унэ зэрагъэлъэпӀагъэр. Даут иорэд

2Сыхэпщыжьыгъэшъ, Зиусхьан,
сипыйхэр къыскӀэбгъэнэкӀагъэхэпышъ, узгъэлъэпӀэщт,[+]
3Зиусхьан, си Тхь! СыкъыолъэӀугъэти,
сэ О сыбгъэхъужьыгъ.
4Зиусхьан! Хьадрыхэ сыкъипщыжьыгъ,
ащ ехыжьыгъэхэм сакъыхэпхыжьи,
сыкъэбгъэпсэужьыгъ[+].
5Орэд къыфашъуӀу Зиусхьаным,
шъо, Ащ ищынагъо зыгу илъхэр,
Ар зэрэлъапӀэр зыщышъумыгъэгъупшэу,
рэзэныгъэ фэшъушӀ.
6Сыда пӀомэ нэгъэупӀэпӀэгъу – Ащ игубж,
Ащ ишӀугъэ – сыщэӀэф:
пчыхьэм гъыныр сихьакӀ,
пчэдыжьым – гушӀуагъор[+].
7ЗыщысишӀугъом сэ сӀуагъэ:
«ГъэшӀэным сылъэпэощтэп»[+].
8УкъысфэшӀушӀи, Зиусхьан,
О къушъхьэ пытэу сыбгъэуцугъ,
ау етӀанэ О унэгу ашӀобгъэбылъыгъэти,
щынагъом сызэлъиштагъ.
9Джащыгъум О, Зиусхьан,
сэ сыкъыуаджэщтыгъ.
Зиусхьаным гукӀэгъу къысфишӀынэу селъэӀугъ:
10«СылӀэмэ, сыд ишӀуагъэу къыокӀыщтыр,
хьадрыхэ сехыжьыхэмэ?
Хьадрыхэ сапэм уищытхъу ыӀощта?
Фэшъыпкъэныгъэу О пхэлъыр
ащ зэлъаригъэшӀэщта[+]?
11Сыкъызэхэхри, Зиусхьан, гукӀэгъу къысфэшӀ;
Зиусхьан, ӀэпыӀэгъу къысфэхъу».
12Джащыгъум сишъыгъон
гушӀогъо къашъокӀэ О къысфызэблэпхъугъ,
сишъыгъо щыгъынхэр сщыпххи,
чэфыгъо шъуашэр къысэпщэкӀыгъ.
13Ащ пае сыгукӀи сыпсэкӀи
зысымыушъэфэу уищытхъу сэӀуатэ.
Зиусхьанэу си Тхь! ГъэшӀэным
сэ О щытхъур пфэсшӀыщт.

### Я 30-рэ Орэд


Тхьэм ущыгугъыным итхьэлъэӀу


1[•]ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

2О, Зиусхьан, шъхьэегъэзыпӀэ осэшӀы,
емыкӀу къысарэмыгъэхь егъашӀэми,
сикъин сыхэщыжь уишъыпкъагъэкӀэ[+].
3ПтхьакӀумэ къысфэгъази,
псынкӀаӀоу сакъыӀэкӀэхыжь.
О мыжъобг ухъумапӀэу,
пытэпӀэ лъэшэу къысфэхъу[+].
4О умыжъобг, упытапӀ сэркӀэ,
О пцӀэ ихьатыркӀэ
сызещ сэ, сыгъэӀорышӀ.
5Шъэфэу къысфагъэуцугъэ хъытыум сыкъищыжь,
сишъхьэегъэзыпӀэр Орышъ.
6О пӀэ зыкъесэлъхьэ;
сшъхьэ пщэфыжьыгъэ, О, Зиусхьан,
Тхьэу фэшъыпкъэныгъэ зиӀэр[+].
7Сэ сфэлъэгъухэрэп
тхьэ мышъо-мылхэр зыгъэлъапӀэхэрэр,
ау Зиусхьаным сэ цыхьэ фэсэшӀы[+].
8СигъэгушӀощт уишӀулъэгъу мыкӀодыжь О,
сигъэчэфыщт,
сыда пӀомэ къэплъэгъугъ ситхьамыкӀагъэ,
сикъинхэм О уащыгъуаз.
9Сипыйхэми аӀэ сиплъхьагъэп;
хъоо-пщаоу слъэ бгъэуцугъэ[+].
10ГукӀэгъу къысфэшӀ, Зиусхьан,
гузэжъогъум сызэлъиубытыгъэшъ;
сынэ ригъэгъукӀыгъ нэшхъэигъом,
сыгуи, сӀэпкъ-лъэпкъхэри усхъэпыгъэх[+].
11Нэшхъэигъом еухы сигъашӀэ,
сиилъэсхэр – гырз-щэӀуным,
къарыунчъэ сашӀы сикъинхэм[*],
мэукъэпых скъупшъхьэхэр.
12ЗэкӀэ сипыйхэми
сигъунэгъу дэдэхэми саубы,
синэӀуасэхэмкӀи щынагъо сыхъугъ:
урамым сыщызылъэгъухэрэм кӀатхъужьы[+].
13ЛӀагъэм фэдэу сащыгъупшагъ;
хьакъу-шыкъу къутагъэм сыфэд[+].
14Сыда пӀомэ цӀыфыбэ зэӀушъашъэу зэхэсэхы;
лъэныкъо пстэумкӀи щынагъор къысфекӀы,
сэ къыспэшӀуекӀохэу зэрэгъэӀушыжьхэзэ,
спсэ хахынэу зэхалъхьэ зыхъукӀэ.
15Ау сэ цыхьэ къыпфэсэшӀы, Зиусхьан;
сэ къэсэӀо: «Сэ си Тхьэр – Оры».
16Симафэхэр О пӀэ илъых;
сипыйхэми сыкъезыфэкӀыхэрэми саӀэкӀэхыжь[+].
17Унэгу инэф сэ, уиӀумэтым, къыстегъапс,
уишӀулъэгъу мыкӀодыжькӀэ
сымыкӀодэу сыкъэгъэнэжь[+].
18Зиусхьан! ЕмыкӀу къысарэмыгъэхь,
сызэлъэӀурэр Орышъ:
бзэджашӀэхэм къафарэхь емыкӀу,
хьадрыхэ бзэмыӀум орэкӀох.
19Бзэгу пцӀыусхэр бзако орэхъух –
пагэхэу, шъыпкъагъэ зиӀэхэр къырамыдзэхэу,
мыхъун языӀуалӀэхэрэр.
20О уищынагъо зыгу илъхэм апае
сыдэу ба шӀугъэу О уиӀэр,
цӀыфхэм апашъхьэкӀэ шъхьэегъэзыпӀэу
О зыкъыпфэзгъазэхэрэм
апае бгъэхьазырыгъэу.
21О ахэр бырсыр къэзыӀэтхэрэм
унэгу кӀэтхэу ащэоухъумэх,
убакӀохэр къямыгоонхэу,
ухъумапӀэ яогъэгъоты.
22Зиусхьаным щытхъур ыдэжь,
ишӀулъэгъу мыкӀодыжь гъэшӀэгъон
къыслъигъэӀэсыгъэшъ,
пыйхэр зытебанэхэрэ къалэм сызыщэӀэм![+]
23Гузэжъогъум сыхэтэу сэ сӀогъагъэ:
«Сыкъипфыгъ уиӀэгъо-блэгъу»,
ау ӀэпыӀэгъукӀэ сыкъызыолъэӀум,
силъэӀу макъэ къызэхэпхыгъ.
24Шъо, зэкӀэ Тхьэм ищынагъо зыгу илъхэр,
шӀу шъулъэгъу Зиусхьаныр;
Зиусхьаным къеухъумэх къыфэшъыпкъэхэр,
ау пагэу зекӀохэрэр
егъэпщынэх Ащ икъу фэдизэу[+].
25Зыжъугъэпыт, лӀыгъэ зыхэжъугъэлъ,
Зиусхьаным щыӀагъэкӀэ щыгугъыхэрэр![+]

### Я 31-рэ Орэд


ПсэкӀодхэм уафыкӀэгъожьынымрэ Тхьэм ахэр къыпфигъэгъунхэмрэ


Даут ытхыгъэ усэр

1Сыхьатмафэ ежьагъ
зихэбзэнчъагъэ зыфигъэгъуи,
Тхьэм зипсэкӀод зыфигъэкӀодыгъэр.
2Сыхьатмафэ ежьагъ Зиусхьаным
бзэджагъэ зыфимылъэгъурэр,
зыгу хьилагъэ имылъыр![+]
3СипсэкӀод зэрэсыушъэфыгъэм,
мэфэ реным сигъэщэӀузэ,
ыукъэпыгъэх скъупшъхьэхэр.
4Сыда пӀомэ чэщыми мафэми
О пӀэ къыстеӀункӀагъ,
кӀуачӀэу схэлъри, гъэмэфэ огъум
ыгъэфэлагъ пӀонэу, сӀэкӀэкӀодагъ.
5Ау сэ псэкӀодэу сшӀагъэр къыосхьылӀагъ,
бзэджагъэу сшӀагъэри пшӀосыушъэфыгъэп;
сэ къэсӀуагъ:
«КъыфэсӀотэщтых Зиусхьаным сихэбзэнчъагъэхэр»;
джащыгъум сипсэкӀод сфэбгъэгъузэ,
симысагъэ О степхыжьыгъ[+].
6Джащ пае зыщигъом
хэти Тхьэм ищынагъо зыгу илъыр
къыорэлъэӀу,
джащыгъум, псышхохэр къызиухэкӀэ,
ахэр ащ къылъыӀэсыщтхэп.
7О – усиухъумапӀ;
къин сыхафэмэ, сэоухъумэ,
сызэрэхэпщыжьырэм игушӀуагъомэ сахэогъэты[+].
8«Акъыл озгъэшӀын,
гъогоу узэрыкӀощтыр озгъэшӀэн,
къыбгурызгъэӀон, сынаӀэ къыптезгъэтызэ».
9«Шым, къыдырэу зэхэшӀыкӀ зимыӀэм
шъуафэрэмыд, –
ӀорышӀэ пфэхъуным пае,
зыжэпкъ шхорэ шхомылакӀэрэ
зытеплъхьан фаемэ афэдэу»[+].
10Къиныгъор цӀыф бзаджэм къебэкӀы,
ау Зиусхьаным цыхьэ фэзышӀырэм
шӀулъэгъу мыкӀодыжьыр къешӀэкӀыгъ.
11Зиусхьаным пае шъучэф,
шъугушӀу, шъыпкъагъэ зиӀэхэр;
гушӀогъошхом шъухэтэу Зиусхьаным
щытхъу фэшъушӀ мэкъэ ӀэтыгъэкӀэ,
зэкӀэ зыгукӀэ зэфагъэ зиӀэхэр[+].

### Я 32-рэ Орэд


Щытхъу орэд

1Зиусхьаным гушӀуагъо хэжъугъуат,
шъыпкъагъэ зиӀэхэр;
зафэхэм щытхъур ашӀыныр къякӀу.
2БзэпспщынэмкӀэ Зиусхьаным шъущытхъу,
орэд къыфашъуӀу
бзэпсипшӀ зэрылъ пщынэтӀаркъомкӀэ[+].
3ОрэдыкӀэ Ащ къыфашъуӀу;
фэӀазэу бзэпсымкӀэ къежъугъаӀу,
макъэр хэшъуӀэтыкӀызэ къашъуӀо[+].
4Зиусхьаным игущыӀэхэр зафэх.
ЗэкӀэ Ащ иӀофхэм фэшъыпкъэныгъэ ахэлъ.
5Ащ икӀасэх шъыпкъагъэр, зэфагъэр,
Зиусхьаным ишӀулъэгъу мыкӀодыжь
чӀыгум тиз[+].
6Ежь игущыӀэкӀэ Зиусхьаным
ошъогухэр къыгъэшӀыгъэх,
иунашъокӀи – огум къыщынэфхэрэр[+].
7Зэтезэрэгохэу Ащ хыпсыхэр ыугъоигъэх,
куупӀэхэр угъоипӀэхэм
Ащ аригъэкӀугъэх[+].
8Щэрэщын зэрэчӀыгоу Зиусхьаным;
дунаишхом щыпсэурэ пстэури
Ащ ыпашъхьэ щэрэкӀэзэз.
9Сыда пӀомэ Ащ къыӀуи, – къэхъугъ;
унашъо къышӀи, – къэлъэгъуагъ[+].
10Зиусхьаным хымэ лъэпкъхэм рахъухьэрэр
зэщегъакъо,
зэхегъэтакъох гухэлъэу ашӀыхэрэр
цӀыф лъэпкъмэ.
11Зиусхьаным рихъухьагъэхэр
егъэшӀэрэу щыӀэщтых;
игупшысэхэри лӀэуж пстэуми адыщыӀэщтых[+].
12Сыхьатмафэ ежьагъ
цӀыф лъэпкъэу Зиусхьаныр зи Тхьэр,
лъэпкъэу Ежь иӀахьышӀу зыфишӀыгъэр[+].
13Уашъом щыӀэу Зиусхьаныр къеплъыхы,
цӀыф пстэури къелъэгъу,[+]
14зэрэтесэу итахътэ
чӀыгум щыпсэурэ пстэури къелъэгъу[+].
15ЗэкӀэмэ агухэр Ащ къегъэпсых,
зэхешӀыкӀых зэкӀэ яӀофхэр.
16Дзэшхоми фэгъэгъунэщтэп пачъыхьэр;
къыфэухъумэжьыщтэп зэолӀыр ыкӀуачӀэ,
сыд фэдиз иинагъэкӀи.
17ЦыхьэшӀэгъоп укъигъэнэжьынымкӀэ шыр,
ащ ыкӀочӀэ лъэши ухищыжьыщтэп[+].
18Мары, Зиусхьаным щыщынэхэу,
Ащ ишӀулъэгъу мыкӀодыжь щыгугъхэрэм
Ащ ынаӀэ атырегъэты,[+]
19щиухъумэнхэу хьадэгъум,
гъаблэм игъом ыгъэшхэкӀынхэу[+].
20Тэ тыгукӀи тпсэкӀи
Зиусхьаным тыщэгугъы:
Ар – тиӀэпыӀэгъу, тимэӀу;[+]
21Тэ тыгухэр Ащ къегъэчэфых;
сыда пӀомэ Ащ ыцӀэ лъапӀэ
тэ цыхьэ фэтэшӀы.
22Тыкъыпщэгугъышъ, Зиусхьан,
уишӀулъэгъу мыкӀодыжь ташъхьагъ ерэт.

### Я 33-рэ Орэд


Тхьэм изэфагъэ ищытхъу


1Абимэлэх ыпашъхьэ иакъыл имыежь фэдэу зыкъыщишӀи, ащ ыдэжь къырафи, зыхэхьажьым, Даут ытхыгъэ орэдыр[*][+]

2Сыдрэ уахъти Зиусхьаным
щытхъу фэсшӀыщт;
Ащ ищытхъу сыбзэгу сэ телъ зэпытыщт.
3ЗиусхьанымкӀэ зыщытхъужьыщт гоу сиӀэр,
къызэхахынышъ, къэгушӀощтых
цӀыф егъэзыгъэхэр[+].
4ШъукъыскӀыгъоу жъугъэлъапӀ Зиусхьаныр,
тызэгъусэу ыцӀэ лъагэу къэтэжъугъэӀэт.
5Зыфэзгъэзагъ сэ Зиусхьаным,
Ащ джэуап къысити,
щынагъоу зэкӀэ сиӀэмэ сакъыӀэкӀихыжьыгъ[+].
6Зинэплъэгъу Ащ фэзыгъазэхэрэм
анэгу нэфынэр кӀиз,
нэпэнчъэ хъущтхэп ахэр.
7Мы тхьамыкӀэр Тхьэм елъэӀугъ –
Зиусхьаным ар къызэхихи,
зэкӀэ икъинмэ ахищыжьыгъ[+].
8Зиусхьаным ищынагъо зыгу илъхэр
къеухъумэх Ащ имэлэӀич,
ахещыжьых къиныгъоу яӀэмэ[+].
9ШъууплъэкӀуи Зиусхьаныр зыфэдэр,
зэрэшӀур шъулъэгъущт.
Сыхьатмафэ ежьагъ шъхьэегъэзыпӀэкӀэ
Ащ зыфэзгъазэрэр[+].
10Зиусхьаныр жъугъэлъапӀэ шъо,
Ащ ищынагъо зыгу илъхэр,
сыда пӀомэ Ар зыгъэлъапӀэхэрэр
зыми фэныкъохэп[+].
11Аслъан ныбжьыкӀэхэм щыкӀагъэ яӀ,
мэлакӀэх,
ау Зиусхьаным зыфэзгъазэхэрэм
сыдрэ шӀугъэкӀи щыкӀагъэ яӀэп.
12НыбжьыкӀэхэр, шъукъакӀуи садэжь,
шъукъысэдэӀу,
Зиусхьаным щынагъо фышъуиӀэнэу
сэ шъузгъэсэщт.
13ГъэшӀэ кӀыхьэ иӀэу,
шӀугъэ ыгъотэу
щыӀэнэу арыба цӀыфыр,
цӀыфхэр зэкӀэ зыфаер[+]?
14Убзэгу къемыгъаӀу бзэджагъэ,
ужэ къыдэмыгъэкӀых хьилагъэхэр[+].
15Бзэджагъэм зыщыдзый, шӀугъэр шӀэ;
мамырныгъэм зыфэгъази, ыуж ихь![+]
16Шъыпкъагъэ зиӀэхэм
Зиусхьаным инэплъэгъу афэгъэзагъ,
ытхьакӀумэхэр – якуо макъэ[+].
17Ау Зиусхьаным ынэгу афигъазэрэп
бзэджашӀэхэм – егъэшӀэрэу ахэр
агу къыщымыкӀыжьынхэу чӀыгум[+].
18Зыгу шъыпкъагъэ илъхэр
къадэӀэпыӀэнэу зелъэӀухэкӀэ,
Зиусхьаным ахэр зэхехых,
ятхьамыкӀэгъо пстэуми ахещыжьых.
19Зиусхьаныр апэблагъ зыгу кӀодыгъэмэ,
зыгукӀэ зэхэукӀагъэхэр
Ащ къиныпӀэм рещыжьых[+].
20Зыгу шъыпкъагъэ илъым
къинэу ыщэчырэр бэ мэхъу,
ау ахэмэ зэкӀэмэ
ар ахещыжьы Зиусхьаным[+].
21Ащ икъупшъхьэмэ зэкӀэмэ Ар афэсакъы:
ахэмэ ащыщ гори фыкъощтэп[+].
22Ем екӀодылӀэщт цӀыф бзаджэр;
Зыгу шъыпкъагъэ илъыр
зылъэгъу мыхъухэрэм
ямысагъэ къалъысыжьыщт.
23Ежь иӀумэтхэм
ашъхьэ ещэфыжьы Зиусхьаным,
шъхьэегъэзыпӀэу Ащ зыфэзгъазэхэрэр
ыгъэмысэщтхэп.

### Я 34-рэ Орэд


Егъэзыгъэ цӀыфым итхьэлъэӀу


Даут иорэд

1Сызгъэпыйхэрэр гъэпыих, Зиусхьан,
къысэбэнхэрэм ябэн.
2МэӀури ашъоджанэри къаштэхи,
ӀэпыӀэгъу къысфэхъу.
3Пчыри ощыри къэӀэтых,
сыкъезыфэкӀыхэрэм ябэн;
спсэ къеӀу: «Сэры ухэзыщыжьыщтыр!»
4ЕмыкӀу къарэхь, хьэйнапэ орэхъух,
сэ спсэ къешэхэрэр;
къарэфыжьых, анапэ тырарэх,
бзэджагъэ зыгу къысфихьэхэрэм[+].
5Жьыбгъэм чӀым щызэрихьэрэ къурэм фэдэ
ахэр орэхъух,
Зиусхьаным имэлэӀич рерэфыжьэх[+].
6Ахэмэ ягъогу шӀункӀэу,
цӀэнлъагъоуи орэхъу,
Зиусхьаным имэлэӀич къырерэфэкӀых[+].
7Сыда пӀомэ лажьэ симыӀэу
ахэмэ сэщ пае агъэбылъыгъ яхъытыу;
лажьэ симыӀэу ахэмэ машэ сфатӀыгъ[+].
8ОшӀэ-дэмышӀэу хьадэгъур
ахэмэ къафэрэс,
хъытыоу сфагъэбылъыгъэми
ежьхэр ерэфэжьых;
икӀодэнхэу ащ ерэфэжьых.
9Ащыгъум гушӀуагъо хэзгъотэщт Зиусхьаным;
Ащ сыкъигъэнэжьыгъэшъ, сычэфыщт[+].
10СыгукӀи спсэкӀи къэсӀощт:
«Зиусхьан! Хэт О пфэдэр –
кӀочӀаджэр кӀочӀэшхом ӀэкӀэзыхэу,
тхьамыкӀэмрэ зи зимыӀахэмрэ
езгъэзыгъэхэм къаӀэпызыхыжьырэм!»[+]
11Шыхьат жъалым нэпцӀхэр сэ къыспэуцух:
сагъэмысэ сызщымыгъуазэхэмкӀэ.
12СишӀушӀагъэ пае
бзэджэшӀагъэр къыспагъохы,
сыгу агъэкӀоды[+].
13Ахэр зэсымаджэхэм,
сэ зыщыслъагъэх шъыгъо щыгъынхэр,
Тхьэм ӀорышӀэ сыфэхъугъ
джэуапынчъэу ситхьэлъэӀу къызэнэм.
14Синыбджэгъу, сшы сафэшъыгъорэм фэдэу
садэзекӀуагъ;
сянэ пае шъыгъоным
сыхэт пӀонэу сыкъекӀокӀыгъ
сшъхьэ уфагъэу, сынэшхъэеу сэ сыхэтыгъ.
15Ау сэ сызэлъэпаом,
ахэр гушӀохэзэ зэкъохьагъэх,
къыздэхьащхыхэзэ, зэкӀыгъухэу саубызэ,
Ӏэягъэу къысаӀощтым
къогъанэ фашӀыгъэп.
16УкӀытэ ямыӀэу
кӀэнэкӀалъэ сашӀызэпытыгъ,
ацэхэр къысфызэрагъэшхыгъ[+].
17Зиусхьан! Сыд фэдизрэ ащ уеплъыщта?
Яжъалымыгъэхэм саӀэпыхыжь,
сигъашӀэ ащыухъум аслъанмэ[+].
18ЗэӀукӀэшхом сэ уищытхъу щысӀощт,
цӀыф жъугъэмэ азыфагу
щытхъур сэ щыпфэсӀощт[+].
19Хьилэхэу сэ сызгъэпыйхэрэр
синасыпынчъагъэ щэрэмыгушӀукӀых,
сыхьакъынчъэу сызлъэгъу мыхъухэрэр
ситхьамыкӀагъо ерэмыгъэгушӀох[+].
20Сыда пӀомэ ахэр зылъыхъухэрэр
зэгурыӀоныгъэп,
мамырэу чӀыгум тетхэм апэшӀуекӀохэу,
хьилагъэхэр ахэмэ зэхалъхьэ.
21Ажэхэр къысфызэкӀакъы;
къаӀо: «Дэгъу! Дэгъу!
ПшӀагъэр тынэкӀэ тлъэгъугъэ».
22О плъэгъугъэ, Зиусхьан, зымыушъэф,
спэчыжьэ зымышӀ, Зиусхьан![+]
23ЗыкъэӀэт, сихьакъ къысэптынэу,
къэтэдж,
сидэогъу сыщыуухъумэнэу,
си Тхь, си Зиусхьан![+]
24О шъыпкъагъэу пхэлъымкӀэ
сихыягъэ къыхэгъэщ, Зиусхьан, си Тхь,
ситхьамыкӀагъо щэрэмыгушӀукӀых[+].
25АгукӀэ арэмыӀу: «Дэгъу! Тыгу тепщэхагъ!»
Ахэмэ арэмыӀу: «Ащ иӀоф тыухыгъэ»[+].
26ЕмыкӀу къарэхь, нэпэнчъэ орэхъух
синасыпынчъагъэ щыгушӀукӀыхэрэр;
укӀытэм, емыкӀум хэрэтых
къыспыщытхэу зызгъэинхэрэр.
27Сихыягъэ къыхэщынэу фаехэр
орэгушӀох, орэчэфых,
зэпымыоуи арэӀу: «Ежь иӀумэты
шӀугъэ ыгъотыным щыгушӀукӀырэ Зиусхьаныр ины!»
28О уишъыпкъагъэрэ уищытхъурэ
сэ сыбзэгу мэфэ реным ыӀотэщт[+].

### Я 35-рэ Орэд


ЦӀыфым ибзэджагъэрэ Тхьэм ихьалэлыгъэрэ


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Зиусхьаным иӀумэт Даут иорэд

2ЦӀыф бзаджэм
хэбзэнчъагъэу зэрихьэрэм ымакъэ
сэ сыгу къыщэӀу;
Тхьэм ищынагъо ащ ыгу илъэп,[+]
3Сыда пӀомэ ар зыщэтхъужьы,
ащ ихэбзэнчъагъэ риуджэгъунэу
Тхьэм ымыгъотынэу еӀо.
4Ащ ыжэ къыдэкӀырэ гущыӀэхэр –
бзаджэх, хьилагъэх;
акъылыгъэкӀи зекӀожьырэп, шӀу ышӀэжьырэп.
5ИгъолъыпӀэ ащ гухэлъ бзаджэхэр
щырехъухьэх,
гъогу дэим техьэ,
ер ышӀэным зыщидзыежьырэп[+].
6Зиусхьан! О уишӀулъэгъу мыкӀодыжь
уашъомэ анэсы,
фэшъыпкъэныгъэу къытфыуиӀэр
ошъуапщэмэ анэсы![+]
7Тхьэм икъушъхьэмэ афэд уизэфагъэ,
уихьыкумхэр хым икуупӀэхэм яхьыщырых!
ЦӀыфи былыми О уафэгумэкӀы, Зиусхьан![+]
8Сыдэу лъэпӀэ дэда, Тхьэр,
О уишӀулъэгъу мыкӀодыжь!
О птамэхэм
цӀыфхэм шъхьэегъэзыпӀэ ачӀагъуатэ;[+]
9уиунэ ибаиныгъэкӀэ ахэмэ загъэшхэкӀы,
уишӀугъэ ипсыхъо
ахэмэ зыщяогъэшъокӀы.
10Сыда пӀомэ Оры щыӀэныгъэм икъэкӀуапӀэр;
О уинэфынэ щэтэлъэгъу тэ нэфынэр[+].
11О узышӀэрэмэ
шӀулъэгъу мыкӀодыжь афэшӀ зэпыт,
гъогу занкӀэм рыкӀохэрэм
уишӀугъэ алъыгъэӀэс зэпыт[+].
12Къыстерэмыуцу цӀыф пагэм ылъакъо,
цӀыф бзаджэм ыӀэ сырерэмыф.
13БзэджашӀэхэр аӀу егъэзыхыгъэу щылъых,
къырадзыхыгъэх,
къэтэджыжьынхи алъэкӀырэп[+].

### Я 36-рэ Орэд


ЦӀыф бзаджэмрэ цӀыфышӀумрэ янасып


Даут иорэд

1ЦӀыф бзаджэхэм зямыгъэгъап,
мыхъунэу зекӀохэрэм уямыхъуапс –[+]
2сыда пӀомэ уцым фэдэу кӀодыжьыщтых,
къэкӀырэ уц шхъуантӀэм фэдэу гъонлэщтых[+].
3Зиусхьаным цыхьэ фэпшӀызэ, шӀур шӀэ;
джаущтэу чӀым ущыпсэущт щынэгъончъэу.
4Зиусхьаным гушӀуагъо хэгъуат –
угу шӀоигъохэр Ащ къыпфишӀэщтых.
5Зиусхьаным уигъогу фэгъаз,
цыхьэ фэшӀи,
Ащ къыпфишӀэщт[+].
6Уихыягъэ нэфынэм фэдэу,
уизэфагъи щэджагъом фэдэу,
къыхигъэщыщтых[+].
7Зыгъэсамбыр Зиусхьаным ыпашъхьэ,
зыщыӀ, Ащ щыгугъ.
Уемыхъуапс зиӀоф къыздэхъурэм,
хьилагъэ зезыхьэрэм земыгъэгумэкӀ.
8Губжыным зыщыдзый,
зызэкӀэмыгъэплъыхь,
зымыстыжь, ащ шӀу къыхэкӀырэп.
9Сыда пӀомэ лъэпсэнчъэ хъущтых цӀыф бзаджэхэр,
Зиусхьаным щыгугъхэрэм
ӀахьышӀу афэхъущт чӀыгур[*][+].
10Джыри тӀэкӀу тешӀэмэ,
цӀыф бзаджэр щыӀэжьыщтэп;
ащ ичӀыпӀэ уеплъымэ –
ар нэкӀыщт.
11ЦӀыф шъырытхэм аӀукӀэжьыщт чӀыгур,
мамыр нэхъоим
ахэмэ хагъотэщт гушӀуагъо[+].
12ЦӀыф бзаджэм шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфым
мыхъунхэр ыгу къыфехьэх,
ыцэхэр ащ фызэрегъэшхых[+].
13А цӀыф бзаджэм дэхьащхы Зиусхьаныр,
зыкӀодыжьыщт мафэр
ащ къызэрэфакӀорэр елъэгъушъ[+].
14ТхьамыкӀэри, зи зимыӀахэри агъэкӀодынхэу,
гъогу занкӀэм рыкӀохэрэр аукӀын яхьисапэу
цӀыф бзаджэхэм ячатэ къырахы,
къаукъудыи ящабзэ.
15Ахэмэ ячатэ
ежьхэм агу хэӀугъэ хъужьыщт,
ящабзэхэри зэпыкӀыкӀыщтых[+].
16Шъыпкъагъэ зиӀэм имакӀэр
бзэджэ нэбгырабэмэ
ямылъкушхо нахь дэгъу,[+]
17сыда пӀомэ цӀыф бзаджэхэм аӀэхэр
зэпыкӀыщтых,
ау шъыпкъагъэ зиӀэхэм акӀуачӀэ
Зиусхьаным егъэпытэ[+].
18Мыхъун зи зыбгъодэмылъхэм
афэгумэкӀы Зиусхьаныр,
ахэмэ егъэшӀэрэ ӀахьышӀу афешӀы[+].
19Мэфаем ахэр Ӏахьынчъэ хъущтхэп,
гъэблэ мафэхэм гъэшхэкӀыгъэщтых[+].
20Ау цӀыф бзаджэхэр кӀодыщтых,
Зиусхьаным ипыйхэри
шъоф къэгъагъхэм афэдэхэу гъонлэщтых,
Ӏугъом фэдэу текӀыщтых ахэр[+].
21ЦӀыф бзаджэм чӀыфэр аӀехышъ,
аритыжьырэп;
ау шъыпкъагъэ зиӀэм –
хьалэлышъ, еты.
22Сыда пӀомэ Зиусхьаным ынэшӀу зыщыфагъэмэ
ӀахьышӀу афэхъущт чӀыгур,
Ащ ынае зыщифагъэхэр лъэпсэнчъэ хъущтых.
23Зиусхьаным ыгу рихьымэ
цӀыф горэм игъогу,
ылъакъохэр игъогупэ щегъэпытэх,
24ар лъэпэуагъэкӀи, тефэщтэп,
ащ ыӀэ Зиусхьаным ыӀыгъышъ[+].
25СыныбжьыкӀагъ, жъы сыхъугъ,
ау слъэгъугъэп сэ шъыпкъагъэ зиӀэр
гум ринагъэу,
ащ ибыны хьалыгъу къылъэӀуфэу[+].
26Ащ игукӀэгъу зэпыурэп,
чӀыфи ареты зэпыт,
ибын ихьатыркӀи Тхьэм ынэшӀу ащ къыщефэ[+].
27Зыщыдзый бзэджагъэм,
шӀу шӀэ,
аущтэмэ гъэшӀэным чӀым утетыщт[+].
28Сыда пӀомэ Зиусхьаным зэфагъэр икӀас,
Тхьэм ищынагъо зыгу илъхэр гум ринэщтхэп;
Ежь фэшъыпкъэхэр гъэшӀэным къыухъумэщтых;
цӀыф бзаджэхэм ябынхэр лъэпсэнчъэ хъущтых[+].
29Шъыпкъагъэ зиӀэхэм
чӀыгур ӀахьышӀоу къаӀукӀэжьыщт,
ащ щыпсэущтых гъэшӀэным ахэр.
30Шъыпкъагъэ зиӀэм къыжэдэкӀырэр – акъылышӀуагъ,
ащ ыбзэгу къыӀорэр – зэфагъ[+].
31Ащ ыгу илъ и Тхьэ ихабзэ;
ащ ылъакъохэр гъогум дэхыщтхэп[+].
32ЦӀыф бзаджэр шъыпкъагъэ зиӀэм ешэ,
лъэхъу зэригъэкӀодыщтым[+].
33Ау Зиусхьаным ар ащ ыӀэ рилъхьащтэп,
ащ хьыкум тырашӀыхьэ зыхъукӀи,
аригъэгъэмысэщтэп.
34ЗыщыӀ, Зиусхьаным щыгугъ,
Ащ игъогу удэмых;
чӀыгур ӀахьышӀу пфэхъунэу
Ащ уигъэиныщт;
цӀыф бзаджэхэр зэрагъэкӀодыхэрэр
плъэгъущтых[+].
35Зыгъэщынэхэрэ цӀыф бзаджэр
слъэгъугъ сэ,
чъыг бырабэу,
лъэпсэ пытагъэкӀэ зызыушъомбгъурэм фэдэу;
36ау етӀанэ ащ сызыблэкӀым[*]
ар щыӀэжьыгъэп,
сэ сылъыхъугъ – згъотыгъэп.
37ЦӀыфэу мысагъэ зимыӀэм кӀырыплъ,
гъогу занкӀэ тетым еплъ,
сыда пӀомэ цӀыф мамырыр бэгъощт.
бын къытекӀыщт.
38Хэбзэнчъэу псэухэрэр зэкӀэ
агъэкӀодыщтых;
цӀыф бзаджэхэм къатекӀыщтхэр
лъэпсэкӀод хъущтых[+].
39Шъыпкъагъэ зиӀэхэр
Зиусхьаным къыгъэнэжьыщтых;
къиныгъом ахэмэ шъхьэегъэзыпӀэ
Ар афэхъущт[+].
40Зиусхьаныр ахэмэ адеӀэнышъ,
хищыжьыщтых;
ащиухъумэнхэшъ бзэджашӀэмэ,
къыгъэнэжьыщтых,
шъхьэегъэзыпӀэу яӀэнэу Ащ щэгугъхэшъ[+].

### Я 37-рэ Орэд


Къин зыщэчырэм итхьэлъэӀу


1Тхьэм ыгу зыкъэдгъэкӀыжьыным пае. Даут иорэд[+]

2Зиусхьан! Губжышхом ухэтэу
укъысэмыгый,
сымыгъэпщын уипхъэшэгъум[+].
3Сыда пӀомэ О уищэбзащэхэр
къысхэӀугъэх,
О пӀэ къыстеӀункӀэ[+].
4Губжэу къысфыуиӀэм чӀыпӀэ псау
спкъынэ-лынэ къыхигъэнагъэп;
псэкӀодышӀагъэу сэ сиӀэмэ
сыщагъаӀэрэп узынчъэу.
5Сыда пӀомэ сибзэджэшӀагъэхэр
зэтелъхэу къысэлъэгэкӀых,
хьылъащэу къыстегъэкӀагъэх;
6сиакъылынчъагъэ уӀагъэу къысфихьыгъэхэм
шъумэр къапэу,
къарэкӀы щыныр.
7СыутӀыӀугъэу, сӀу егъэзыхыгъэу сыщылъ,
мэфэ реным сэтхьаусыхэ.
8Сыда пӀомэ сӀэпкъ-лъэпкъыхэр
зэлъиштагъэх плъыр-стыр узым;
чӀыпӀэ псау къысхэнэжьыгъэп.
9КӀочӀаджэ сыхъугъ, сызэхэукӀэгъап;
сыгу ихьазаб сегъэщэӀу.
10Зиусхьан! СишӀоигъоныгъэхэр О ошӀэх,
сищэӀу макъи пшӀогъэбылъыгъэп.
11Сыгу мэкӀэзэзы;
скӀуачӀэ сыкъибгынагъ,
сынитӀу янэфыни – ари сиӀэжьэп.
12Синыбджэгъухэм, сигъусэхэм
сиузы пэчыжьэ зашӀыгъ,
сиблагъэхэри чыжьэкӀэ щытых[+].
13Спсэ къешэхэрэм агъэуцух хъытыухэр,
мыхъун къысэхъулӀэ зышӀоигъохэр
тегущыӀэх сызэрагъэунэхъущтым,
мэфэ реным гухэлъ бзаджэхэр къысфаугупшысы.
14Сэ зэхэсхырэп, дэгум сыфэд,
бзэмыӀоу зыжэ къызэтезымыхрэм сыфэд;
15Зэхэзымыхэу, джэуап зымытыжьырэ цӀыфым
фэдэ сыхъугъ.
16Сыда пӀомэ Оры, Зиусхьан,
сызщыгугъырэр.
Зиусхьан, си Тхь, Оры джэуап язытырэр[+].
17Сэ къэсӀуагъ:
къыздэмыгъэхьащхых сипыйхэр;
слъакъохэр хъыртэхэмэ,
ахэмэ зыкъысфагъэбэгы.
18Себэджыным сэ сынэсыгъ,
сиуз сыкъибгынахэрэп.
19Бзэджагъэу сшӀагъэр
уапашъхьэ къисэлъхьэ,
сипсэкӀоды сырыкӀэгъожьы[+].
20Симылажьэу сызгъэпыйхэрэр кӀочӀэшхох,
сыхыеу сызыуджэгъухэрэр мэбагъох.
21ШӀум ипэгъокӀэу ер къыспагъохы,
сагъэпыи – шӀушӀэным сызэрэпылъым пае[+].
22Утыгум сыкъимын, Зиусхьан,
си Тхь! Спэчыжьэ зымышӀ[+].
23ПсынкӀаӀоу ӀэпыӀэгъу къысфэхъу,
Зиусхьан, си КъэгъэнэжьакӀу!

### Я 38-рэ Орэд


Къиным хэтым ыгу зэӀуехы


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэу Едутун пае. Даут иорэд[+]

2Сэ сӀуагъэ:
сыбзэгукӀэ псэкӀод сымышӀэнэу, сысакъыщт;
цӀыф бзаджэр сапашъхьэ етыфэ,
сыжэ пытэу сӀыгъыщт.
3Сыбзэкуагъ, сымэкъэнчъагъ,
зысыушъэфыгъ, сишӀуагъэ къэмыкӀуагъэми,
сигуузы хэхъуагъ.
4Сыгу машӀом сэ зэлъиштагъ,
машӀор къакӀэнагъ сигупшысэмэ;
джащыгъум сыкъэгущыӀэу сыфежьагъ сыбзэгукӀэ:
5СигъашӀэ, Зиусхьан, зыщысыухыщтыр къысаӀу –
згъэшӀэщт мафэмэ япчъагъэ зыфэдизыр,
пӀэлъэ гъэнэфагъэ зэрэсиӀэр сэгъашӀ[+].
6Мары, бжизым фэдэу,
О мафэхэр сэ къысэптыгъэх,
ОркӀэ сигъашӀи щымыӀахэм фэд.
Шъыпкъэ дэдэу, хэтрэ цӀыфэуи
дунаим тетыр зы жьы къэщэгъу къодый[+].
7Шъыпкъэ дэдэмкӀэ, ныбжьыкъу горэу
цӀыфыр къекӀокӀы;
пкӀэнчъэуи мэӀэчъэ-лъачъэ,
мэугъуае, къызфэнэжьыщтри ымышӀэу[+].
8Сыда джы гугъапӀэу сиӀэр, Зиусхьан?
Сэ зысщыӀэу, Оры сызщыгугърэр[+].
9Хэбзэнчъагъэу сшӀагъэмэ зэкӀэмэ
сахэщыжь, акъылынчъэм нэмыплъ къысерэмых.
10Сэ бзако сыхъугъ,
сыжэ къызэтесхырэп –
О пшӀыгъэшъ аущтэу.
11Уиутынхэр къыстемыгъэфэжьых,
секӀодылӀэшъ сызэрыбгъэпщынэрэ Ӏэм[*].
12ИбзэджэшӀагъэмэ апае
цӀыфыр бгъэпщынэмэ,
хъунэмэ зэряхъулӀэу щыгъыныр,
ащ уасэ зыфишӀырэр огъэкӀоды.
Ары, хэтрэ цӀыфи зы жьы къэщэгъу!
13Зиусхьан, ситхьэлъэӀу къызэхэх,
къыкӀэдэӀу сикуо макъэ;
сынэпсхэр джэуапынчъэ умышӀ,
сыда пӀомэ сыгъогурыкӀу ныӀэп сэ ОркӀэ,
сятэмэ афэдэу, сыхэхэс[+].
14СылӀэу, сыщымыӀэжьы мыхъузэ,
Сыгу гушӀуагъом зэлъиштэн ылъэкӀынэу,
Нэ ӀаекӀэ укъысэмыплъ.

### Я 39-рэ Орэд


ӀэпыӀэгъум фэгъэхьыгъэ тхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

2ЗысщыӀэзэ, сэ Зиусхьаным сежэти,
Ащ зыкъысфигъази,
сикуо макъэ къызэхихыгъ;
3Хьадэгъум имашэ[*]
сэ Ащ сыкъырихыжьыгъ, –
хьадрых[*] сыкъырищыжьи,
слъэ мыжъобгым тыригъэуцуи, ыгъэпытагъ[+].
4СӀупэ къыритыгъ орэдыкӀэ –
ти Тхьэ фэгъэзэгъэ щытхъу орэд.
Бэмэ къалъэгъунышъ, щынэщтых,
ахэм цыхьэ фашӀыщт Зиусхьаным[+].
5Зиусхьаным цыхьэ фэзышӀырэ цӀыфыр
сыхьатмафэ ежьагъ –
пагэмэ, нэпцӀым фэщагъэмэ
зафэзымыгъэзэрэ цӀыфыр.
6Зиусхьанэу, си Тхь,
уиӀоф гъэшӀэгъонхэри,
тэркӀэ уигухэлъхэри – бэ;
хэт Ощ фэдэ хъуна!
Ахэмэ якъэбар афэсӀуатэ сшӀоигъоми цӀыфхэм,
къэсӀотэн сымылъэкӀынэу
япчъагъэ гъунэнчъ[+].
7Уафэягъэп къурмэни, тын лъапӀи;
стхьакӀумэхэм зэхахын алъэкӀынэу
О пшӀыгъэ;
псэкӀод къурмэни
къурмэнгъэсти сшӀынэу О укъыкӀэдэугъэп[+].
8Джащыгъум къэсӀуагъ сэ:
мары, сыкъэкӀо;
Хабзэр зэрыт тхылъым
сэ къысэхьылӀагъэу итхагъ:
9Си Тхь, сыгушӀозэ сэгъэцакӀэ
О пшӀоигъор,
уихабзэ сыгу илъ[+].
10ЗэӀукӀэшхом О къиным цӀыфхэр
зэрэхэпщыхэрэм икъэбар сэ къыщысӀотагъ;
сыбзэгу пэрыохъу сыфэхъугъэп;
О, Зиусхьан, ар ошӀэ.
11КӀодыпӀэм тыкъызэрипщыжьыгъэр
цӀыфхэм ашӀозгъэбылъыгъэп,
шъыпкъагъэ къызэрэтфыуиӀэмрэ
тыкъызэрэбгъэнэжьырэмрэ афэсӀуатэщтыгъэ,
зэӀукӀэшхом сыхэтэу
уишӀулъэгъу мыкӀодыжьрэ
фэшъыпкъэныгъэу зепхьэрэмрэ сыушъэфыгъэхэп.
12УигукӀэгъу сыхэмыгъэн, Зиусхьан;
уишӀулъэгъу мыкӀодыжьрэ
фэшъыпкъэныгъэу къысфыуиӀэмрэ
сыдигъокӀи сыкъягъэухъум.
13Сыда пӀомэ гъунэ зимыӀэ тхьамыкӀагъомэ
сэ сахэфагъ;
сапэ ишъыгъэх сибзэджэшӀагъэхэр,
сыплъэн сымылъэкӀэу сашӀыгъ;
шъхьацэу стетым ахэр нахьыбэх;
сыгуи сыкъибгынагъ[+].
14ШӀу къысфашӀи, Зиусхьан, сыхэщыжь;
Зиусхьан, уиӀэпыӀэгъу бэрэ сыкъемыгъаж.
15ЕмыкӀу къарэхь, нэпэнчъэ орэхъух
зэкӀэ спсэ къешэхэрэр!
Арарагъэзэжь, мыскъарэ арэшӀых
мыхъун къысэхъулӀэ зышӀоигъохэр![+]
16Ерэгъэщынэжьых емыкӀоу къахьыгъэм
къысэзыӀохэрэр: «Дэгъу! Дэгъу»![+]
17ОрэгушӀох, орэчэфых О къыплъыхъухэрэр,
къызэрэбгъэнэжьыщтхэр зигуапэхэр,
зэпымыоуи арэӀу: «Зиусхьаныр ины дэд!»
18Сэрмэ, Сэ сытхьамыкӀ, сыекӀагъ,
ау Зиусхьаныр къысфэгумэкӀы.
СиӀэпыӀэгъур, сыхэзыщыжьырэр Оры;
си Тхь! Зыкъэмыгъэгужъу[+].

### Я 40-рэ Орэд


ЦӀыф сымаджэм итхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

2Сыхьатмафэ ежьагъ тхьамыкӀэм фэгумэкӀырэр.
Мэфаем ар хищыжьыщт Зиусхьаным[+].
3Зиусхьаным ар къыухъумэнышъ,
псэоу къыгъэнэщт;
чӀыгум ар щынасыпышӀощт.
Ипыйхэм ар аӀэ рилъхьащтэп[+].
4Иуз ар зигъэгъолъкӀэ,
кӀуачӀэ къыритыщт Зиусхьаным.
Сымаджэ зыхъукӀэ, Ащ ыгъэхъужьыщт.
5Сэ къэсӀуагъ: Зиусхьан! ГукӀэгъу къысфэшӀ,
сыгъэхъужь,
сэ О уапашъхьэ псэкӀод щысшӀагъэшъ.
6КъысаӀуалӀэ сипыйхэм Ӏаехэр: «Мыр лӀэжьынышъ,
ыцӀэ зыкӀодыжьыщтыр сыдигъуа?»
7Силъэгъу шӀоигъоу зыгорэ къакӀомэ,
ащ пкӀэ зимыӀэ гущыӀэхэр къеӀох:
ыгу къэбар Ӏаехэр щызэхелъхьэшъ,
зикӀыжькӀэ, афеӀотэжьы[+].
8ЗэкӀэ сызлъэгъу мыхъухэрэр
къыспэшӀуекӀохэу зэӀушъэшъэжьых,
бзэджагъэ къысашӀэнэу гухэлъ ашӀы.
9АӀо: «ЗыгъэлӀэн уз ащ иӀэр,
ащ нахьыбэкӀэ къэтэджыжьыщтэп».
10Аужыпкъэм анахь синыбджэгъоу,
цыхьэ зыфэсшӀэу сихьалыгъу зыдэзгощыгъэр
ыкӀыб къысфигъази, пыи къысфэхъугъ[+].
11Ау О, Зиусхьан, гукӀэгъу къысфэшӀ,
сызэтегъэуцожьи,
ахэмэ яфэшъуашэр язгъэгъотыжьыщт.
12Сипый къызэрэстемыкӀорэм
нэшӀукӀэ укъызэрэсэплъырэр къысегъашӀэ.
13Сызэрэхыем пае укъыскӀэӀэ,
егъэшӀэрэу уапашъхьэ сибгъэуцуагъ.

14ЛӀэуж зэкӀэлъыкӀохэм щытхъур ий Зиусхьаным,
Израиль и Тхьэ! Амин, амин![*][+]

### Я 41-рэ Орэд


ЯтӀонэрэ Тхылъ


Тхьэм уфэзэщыныр


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Къорахъ ыкъомэ атхыгъэ усэр[*]

2Бланэр псэу чъэрэмэ зэракӀэхъопсэу,
сэ спсэ О къыпфэзэщы, Тхьэр![+]
3Тхьэм, спсэ фэзэщы Тхьэ псэум:
сыкӀоу, Тхьэм ынэгу сыдигъо слъэгъуна?
4«Уи Тхьэ тыдэ щыӀ?» –
аӀозэ, зэпамыгъэоу къысэупчӀыхэ зэхъум,
чэщи мафи сынэпсхэр сшхыщтыгъэх[+].
5Гукъэошхом сызэлъиштагъэу а Ӏофхэр
сыгу къэсэгъэкӀыжьых,
сыда пӀомэ цӀыф жъугъэмэ сакӀыгъоу
мэфэкӀ зиӀэ купмэ ягушӀуагъорэ
ящытхъу макъэрэ сахэтэу,
сэ сихьагъ Тхьэм и Унэ.
6Сыда узфэчэфынчъэр, сыгу,
сыда узфэгумэкӀырэр?
Тхьэм щыгугъ, зыщыӀ,
сыда пӀомэ сэ джыри Ащ щытхъу фэсшӀыщт –
си КъэгъэнэжьакӀоу си Тхьэ[+].
7Спсэ чэфынчъэгъум зэлъиштагъ;
джащ къыхэкӀэу Иордан чӀыгум,
Хъэрмон, Мицар[*] къушъхьэхэм сащыӀэу,
сыгу укъэкӀыжьы[+].
8Уипсыорхэм амакъэкӀэ хъоу чӀэнчъэр
чӀэнчъэм еджэжьы;
зэкӀэ уипсыорхэри уипсыхэри
сэ сшъхьапырыкӀыгъэх.
9Зиусхьаным ишӀулъэгъу мыкӀодыжь
мафэм къыслъэӀэсы,
чэщым Ащ орэд къыфэсэӀо,
щыӀэныгъэ къысэзытырэ Тхьэм
ситхьэлъэӀу фэсэгъазэ[+].
10ЕсэӀо Тхьэм, сыкъэзыухъумэрэ мыжъобгым:
сыд пае сыпщыгъупшагъ?
Сэ пыим сыкъырифэкӀызэ,
сыд пае сигъэнэшхъэеу сыкъекӀокӀырэ[+]?
11Сэ скъупшъхьэхэр зэхацӀыцӀэрэм фэдэу,
къысаӀуалӀэ сипыймэ мыхъунхэр,
зэпамыгъэоу къысаӀо зыхъукӀэ:
«Тыдэ щыӀа уи Тхьэ?»
12Сыд узфэчэфынчъэр, сыгу,
сыда узфэгумэкӀырэри?
Тхьэм щыгугъ, зыщыӀ;
сыда пӀомэ сэ джыри Ащ щытхъу фэсшӀыщт
си КъэгъэнэжьакӀоу си Тхьэ.

### Я 42-рэ Орэд

1О си Тхь, сиӀоф къызэхэф,
уищынагъо зыгу имылъ цӀыф лъэпкъым
сыщыуухъумэзэ, сихыягъэ къыхэгъэщ.
ЦӀыфхэу хьилагъэ зезыхьэхэрэм,
зэфэнчъэхэм саӀэкӀэхыжь[+].
2Сыда пӀомэ – шъхьэегъэзыпӀэу
зызыфэзгъазэрэ Тхьэр – Оры.
Сыд пай сычӀэбдзыгъ?
Пыим сыригъэзызэ,
сигъэнэшхъэеу сыд пай сыкъекӀокӀырэ[+]?
3Уинэфынэрэ О фэшъыпкъэныгъэу пхэлъымрэ
къыслъыгъэӀэсых;
ахэмэ сырарэщажьи,
сыкъарэщ уиӀошъхьэ лъапӀэ,
Узыщыпсэурэ уи Унэу ащ тетым[+].
4СекӀолӀэщт Тхьэм икъурмэншӀыпӀэ,
Тхьэу лъэшэу сызыгъэгушӀорэм ыдэжь;
бзэпспщынэмкӀэ О, Тхьэр, си Тхь,
уищытхъу сэ сӀотэщт.
5Сыд узфэчэфынчъэр, сыгу,
сыда узфэгумэкӀырэри?
Тхьэм щыгугъ, зыщыӀ;
сыда пӀомэ сэ джыри Ащ щытхъу фэсшӀыщт –
си КъэгъэнэжьакӀоу си Тхьэ[+].

### Я 43-рэ Орэд


ЦӀыф лъэпкъым итхьаусых


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Къорахъ ыкъомэ атхыгъэ усэр

2О Тхьэ, тэ зэхэтхыгъэ ттхьакӀумэхэмкӀэ,
ижъы дэдэкӀэ, тятэхэр зэпсэухэм,
О бгъэхъагъэхэр
ахэмэ къытфаӀотэжьыгъэх тэ[+].
3О пӀэкӀэ хымэ лъэпкъхэр ипфыгъэх,
ахэмэ яхэгъэгу тятэжъхэр ибгъэтӀысхьагъэх;
хымэ лъэпкъхэр бгъэунэхъугъэх,
ау тятэжъхэр бгъэунагъэх[+].
4Сыда пӀомэ ахэмэ ячатэп
чӀыгур зэраубытыгъэр,
акӀуачӀи арэп текӀоныгъэр къафэзыхьыгъэр –
О пӀэ джабгъу, О пкӀуачӀ, унэгу инэф ары;
сыда пӀомэ О ахэмэ уяплъыщтыгъэ нэшӀукӀэ[+].
5Оры сипачъыхьэр, си Тхьэр![*]
Израил лъэпкъым текӀоныгъэр къыхьынэу
унашъо шӀы[+].
6Утигъусэшъ, типыйхэм тэ тятӀыргун;
ЗыкъытпэзыӀэтхэрэр
О пцӀэкӀэ лъакъокӀэ зэхэтщытӀэных.
7Сыда пӀомэ цыхьэ зыфэсшӀырэр сищабзэп,
сыкъэзгъэнэжьырэр сичатэп;[+]
8О типыймэ таӀэкӀэпхыжьыгъ,
тызлъэгъу мыхъухэрэм емыкӀу къябгъэхьыгъ.
9Сыдигъуи Тхьэм щытхъу фэтшӀыгъ,
О пцӀэ тыщытхъущт тэ гъэшӀэным.
10Ау джырэкӀэ гум тиунагъ,
О емыкӀу къэтэбгъэхьыгъ,
тидзэхэми уакъыдыдэкӀырэп;[+]
11О пыим тыребгъэфыжьагъ,
тызлъэгъу мыхъурэмэ тэ тахъункӀагъ[+].
12Мэлмэ афэдэу тышӀуябгъэбзыгъ,
хымэ лъэпкъ зэфэшъхьафмэ
итэкъухьагъэу тахэбгощагъ.
13Федэ хэмылъэу уицӀыф лъэпкъ пщагъэ,
къэпӀэтыгъэп ыуаси;
14мыхъунхэр къытаӀолӀэнхэу
тыздэпсэурэ хымэхэм тяптыгъ,
тызхэсхэр къыддэхьащхынхэу,
пхъэтэпэмыхь ташӀынэу пшӀыгъэ[+].
15ЦӀыф лъэпкъхэр къыткӀэнакӀэхэу,
хымэ лъэпкъхэм
ашъхьэхэр зэфагъэсысыжьэу О пшӀыгъэ[+].
16Мэфэ реным сызфэукӀытэжьы,
укӀытэм сынэгу есты,
17мыхъун къысэзыӀуалӀэу,
сызыубырэмэ амакъэ зэхэсхымэ,
сипыйрэ къысэгоожьыщтымрэ
синэплъэгъу къыпэкӀафэхэмэ.
18Тэ утщымыгъупшагъэми,
тымыукъуагъэми уиӀуагъэ, –
а пстэури тэ къыттеуагъ.
19Тэ тыгукӀэ тыкъызэкӀэкӀуагъэп,
тлъакъохэри уигъогу дэхыгъэхэп,
20ау щытми бэджэшъхэм ячӀыгу
тыщызэхэбгъэтакъуи,
хьадэгъум иныбжьыкъу къыттепхъуагъ.
21Ти Тхьэ ыцӀэ тщыгъупшэу,
тхьэ хымэм телъэӀунэу
фэтщэигъагъэхэмэ тӀэхэр,
22Тхьэм ар ышӀэныеба?
Сыда пӀомэ гум ишъэфхэр Ащ ешӀэх[+].
23Ау тыуиешъ, мэфэ реным тпсэ хахы,
шӀуабзыщт мэлмэ афэдэу талъытэ[+].
24Къэущыжь, сыд узфэчъыерэр, Зиусхьан!
Къэтэджыжь, тычӀэмыдз егъэшӀэрэу[+].
25Сыд зыкӀэбгъэбылърэр унэгу?
Къиным тызэрэхэтыр,
егъэзыгъэу тызэрэщыӀэр
сыда зыкӀыпщыгъупшэрэр?
26Тэ тӀу егъэзыхыгъэу тыщылъ,
таушъхьакӀу, чӀыгум тепкӀылӀагъэу.
27ЗыкъэӀэт, укъыддэӀэпыӀэнэу,
уишӀулъэгъу мыкӀодыжь ихьатыркӀэ
О тыхэщыжь[+].

### Я 44-рэ Орэд


Пачъыхьэм инысэщэ орэд


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Орэдэу «Шушаним»[*] имэкъамэ игъусэу къаӀо. Къорахъ ыкъохэм атхыгъэ шӀулъэгъу орэд[+]

2Сыгу къикӀутыкӀыгъэх гущыӀэ дахэхэр;
сэ къэсэӀо: пачъыхьэм пай сиорэд;
сыбзэгу – тхэкӀо Ӏазэм икъамзый.
3ЦӀыфхэм акъомэ о уанахь дах;
шӀугъэр о пӀупшӀэмэ къатекӀы;
джащ пае Тхьэм егъэшӀэрэу
ынэшӀу о къыпщыфагъ.
4Уичатэ зыгуапх, лӀыблан,
уидэхагъэрэ уищытхъурэ уахэтэу[+].
5ТекӀоныгъэр къыдэх, купсынкӀэм итӀысхьи,
шъыпкъагъэм, зэфагъэм, ӀорышӀагъэм апае;
пӀэ джабгъу иӀоф шӀагъохэр
о уигъэлъэгъущтых.
6ПапцӀэх о уищэбзащэхэр; –
ахэр пачъыхьэм ипыймэ агу хэӀугъэх,
щыфэхыщтых цӀыф лъэпкъхэр уапашъхьэ.
7Тетыгъоу Тхьэм къыуитыгъэр[*] егъэшӀэр.
Уитетыгъо бэщ –
зэфагъэм ибэщ занкӀ[+].
8Шъыпкъагъэр шӀу олъэгъу,
бзэджагъэр о оуджэгъу;
джащ пае Тхьэу, уи Тхьэ,
гушӀуагъо уигъэгъотыгъ уигъусэмэ анахьыбэу.
9О зэкӀэ уищыгъынхэм –
смирнэ, алое, касие дагъэм
ямэ ӀашӀу къапехы.
Пыл къупшъхьэкӀэ агъэдэхэгъэ
къэлэсэрай тегъэпсыхьагъэмэ
бзэпс зэрылъ пщынэмэ уащагъэгушӀо[+].
10О къыпфэлэжьэнхэу
зыфэбгъэшъошэгъэ бзылъфыгъэхэм
пачъыхьэмэ апхъухэр ахэтых;
анахь дышъэ къабзэр зишъуашэу,
шъхьэгъусэ пфэхъущт пшъашъэр
о уиджабгъу лъэныкъокӀэ щыт[+].
11ДаӀо, пхъур, плъэ, птхьакӀумэ фэгъаз,
зыщыгъэгъупш уилъэпкъи, уятэ иуни.
12Къыфэещт уидэхагъэ пачъыхьэр;
сыда пӀомэ о Ар уи Зиусхьан,
арышъ Ащ шъхьащэ о фэшӀ.
13Цэур къалэм ицӀыфхэми[*]
шӀухьафтынхэр аӀыгъхэу,
лъэпкъым хэтхэри анахь бай дэдэхэу,
угу зэрагъэӀуным пае, о къыолъэӀущтых.
14Пачъыхьэм шъхьэгъусэ фэхъущт пачъыхьэпхъур
къэлэсэраим ехьэ,
ащ ищыгъын дышъэкӀэ дыгъэ.
15Шъошэ къолэн щыгъэу пачъыхьэм ар фащэ;
ащ ыуж итыхэу пшъашъэхэр,
ащ ипшъэшъэгъухэр игъусэхэу къыдэкӀох.
16Къащэх чэфхэу,
ягушӀогъошхоу ехьэх
пачъыхьэм икъэлэсэрай.
17О уятэмэ ачӀыпӀэкӀэ
пкъохэр къэхъущтых;
чӀыгум тыдэкӀи о ахэр
пщэу щыбгъэуцущтых.
18ЛӀэуж зэкӀэлъыкӀомэ о пцӀэ
ащымыгъупшэжьынэу сэ сшӀыщт;
джащ пае цӀыф лъэпкъхэм гъэшӀэным
о пцӀэ щытхъур фашӀыщт.

### Я 45-рэ Орэд


Тхьэр тигъусэ


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Къорахъ ыкъохэм атхыгъэ орэдыр. «Аламот» имэкъамэ илъэу къырагъаӀо.

2ТэркӀэ шъхьэегъэзыпӀ
кӀуачӀэ къэзытырэ Тхьэр,
къиныгъом Ар тыушэтыгъэ ӀэпыӀэгъу[+].
3Джащ пае тыкъэщынэщтэп,
чӀыгур къэкӀэзэзыгъэми,
хы гузэгум
къыщыкощыгъэхэми къушъхьэхэр,
4мэкъэшхо апэӀукӀыми,
хым ипсымэ зыкъаӀэтыми,
яолъэны къушъхьэхэр егъэсысыхэми[+].
5Тхьэм икъалэ егъэчэфы псэу чъэрэм,
ЗэкӀэми Анахь Лъагэм ипсэупӀэ лъапӀэ[+].
6Тхьэр ащ ыгузэгу;
зэщыкъощтэп а къалэр:
нэфшъагъом Тхьэр
ащ ӀэпыӀэгъу фэхъущт.
7Хымэ цӀыф лъэпкъхэр къэбырсырых;
пачъыхьагъухэр мэхъыех:
Тхьэм ымакъэ
къыӀэтыгъэшъ, чӀыгур къэткӀу[+].
8Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэр тигъус,
тятэжъэу Якъубэ и Тхь шъхьэегъэзыпӀэу тиӀэр.
9ШъукъакӀуи, зэжъугъэлъэгъух
Зиусхьаным иӀофхэр –
чӀыгум Ӏоф шӀагъохэу щишӀагъэхэр[+].
10ЧӀыгу гъунэм нэс заохэр щегъэуцух,
зэпекӀы щабзэр, зэпеуты пчыр,
машӀом регъэстых мэӀухэр[*][+].
11«Шъукъэуцури, Сэ сызэрэ Тхьэр зэжъугъашӀэ:
цӀыф лъэпкъхэми сагъэлъапӀэ,
сыщагъэлъапӀэ чӀыгуми».
12Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэр тигъус,
тятэжъэу Якъубэ и Тхь шъхьэегъэзыпӀэу тиӀэр.

### Я 46-рэ Орэд


Пстэуми анахь Лъагэр


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Къорахъ ыкъомэ яорэд

2Ӏэгу шъутеу, зэкӀэ цӀыф лъэпкъхэр,
гушӀуагъом ымэкъэ лъэшкӀэ
Тхьэм зыфэжъугъаз;[+]
3сыда пӀомэ Зиусхьанэу
ЗэкӀэми анахь Лъагэр щынагъу, –
чӀыгум зэфэдэкӀэ и Пачъыхьэшхор[+].
4ЦӀыф лъэпкъхэр тӀэ къырилъхьагъэх,
тлъэкъо чӀэгъ къышӀыгъэх ахэр;[+]
5ӀахьышӀу[*] къытфэхъущтыр тфыхихыгъ,
израиль лъэпкъэу шӀу ылъэгъугъэр
зыгъэгушӀорэ Ӏахьэр.
6ГушӀогъо мэкъэшхомэ ахэтэу
Зиусхьанэу Тхьэр дэкӀоягъ,
бжъэмые макъэхэр къэӀухэзэ.
7Ти Тхьэ щытхъу орэдыр къыфашъуӀу,
щытхъу орэд къыфашъуӀу;
ти Пачъыхьэ щытхъу орэд къыфашъуӀу,
къыфашъуӀу.
8Сыда пӀомэ Тхьэр –
зэрэчӀыгоу ипачъыхь;
щытхъу орэд къашъуӀозэ,
щытхъу фэшъушӀ[+].
9Тхьэм хымэ цӀыф лъэпкъхэр егъэӀорышӀэх,
итэхътэ лъапӀэ Ар тетӀысхьагъ.
10Ибрахьимэ ыгъэлъэпӀэрэ Тхьэм
ицӀыф лъэпкъ дэжь щызэрэугъоигъэх
хымэ цӀыф лъэпкъмэ япщыхэр;
сыда пӀомэ чӀыгум илъэрыхьхэр
Тхьэм иӀэ илъых;
Ар ахэмэ лъэшэу агъэлъэпӀагъ[+].

### Я 47-рэ Орэд


Цион – Тхьэм икъал


1Орэд. Къорахъ ыкъомэ аусыгъэр

2Ины дэд Зиусхьаныр,
ти Тхьэ икъалэ, Ащ иӀошъхьэ лъапӀэ
Ащ щытхъушхо щыфарэшӀ[+].
3Ащ иӀошъхьэ лъапӀэ чӀыӀэтыгъэ дэхэ дэд,
Цион Ӏуашъхьэу зэрэчӀыгоу игушӀуагъор
Тхьэм иӀошъхьэ шъыпкъ[*]
Пачъыхьэшхом икъал.
4Ащ пытапӀэу дэтхэм
Тхьэр ухъумакӀоу ащашӀэ.
5Мары, пачъыхьэхэр
зэӀукӀагъэх,
екӀолӀагъэх тебэнэнхэу зэкӀэ;[+]
6алъэгъугъ Цион Ӏуашъхьэр,
гъэшӀэгъонышхоуи къащыхъугъ,
кӀатхъужьыгъ къэщынэхи.
7Щынагъом, сабый къызфэхъурэ бзылъфыгъэм
игузэжъуапӀэ фэдэм,
ахэр хэфагъэх.
8Жьыбгъэшхом
Тарщыщ[*] кӀорэ къухьэшхохэр зэрифыхэу,
зэхэбгъэтэкъуагъ О зэкӀэ[+].
9Зэрэзэхэтхыгъэм фэдэу,
ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Зиусхьаным икъалэу,
ти Тхьэ икъалэ,
Тхьэм щишӀэгъэ Ӏофхэр тэ щытлъэгъугъэх,
Тхьэм зэщымыкъонэу ар ыгъэуцугъ егъэшӀэрэу.
10Уи Унэ тычӀэтэу, Тхьэ,
уишӀулъэгъу мыкӀодыжь тегупшысэщтыгъэ[+].
11О пцӀэ фэдэу, щытхъушхоу О уиӀэри,
Тхьэ, чӀыгу гъунэмэ анэсы.
О пӀэ джабгъу
текӀоныгъэри шъыпкъагъэри къехьышъ,[+]
12орэчэфы Цион Ӏуашъхьэр,
О уихьыкум зафэшъ, ехъудэпхъухэр,
Зиусхьан, орэгушӀох[+].
13Цион Ӏуашъхьэ шъукъыдырекӀокӀызэ,
хъураеу къэшъукӀухь;
ащ иплъэпӀэ лъагэхэр къэшъулъыт;
14Ащ идэпкъыхэм шъугу афэжъугъаз;
ипытапӀэхэр къэшъуплъыхьэх,
къэхъущт лӀэужым къыфэшъуӀотэжьынэу:
15мы Тхьэр
лӀэшӀэгъум лӀэшӀэгъур къыкӀэлъыкӀоу –
ти Тхьэ;
Ар гъуазэу къытфэхъущт егъэшӀэрэу.

### Я 48-рэ Орэд


Мылъкум узэригъапцӀэрэр


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Къорахъ ыкъомэ яорэд

2Мыщ шъукъедэӀу,
зэкӀэ цӀыф лъэпкъхэр;
мыр къызэхэшъух,
дунаишхом щыпсэурэ пстэуми –
3цӀыф къызэрыкӀуи, цӀэрыӀуи,
баий, джащ фэдэу тхьамыкӀи!
4СигущыӀэхэм акъылышхо ахэлъ,
сигупшысэхэм – зэхэшӀыкӀ.
5ГущыӀэжъым стхьакӀумэ фэзгъэзэн;
бзэпспщынэм ымакъэкӀэ
зэхязгъэшӀыкӀын сихырыхыхьэ[+].
6Сыда къиным имафэхэм сызкӀэщынэщтыр,
сыкъезыфэкӀыхэрэм
ябзэджагъэ къызысэуцокӀыкӀэ?
7Ахэм ябаиныгъэ цыхьэ фашӀы,
ямылъкушхо зыщегъэтхъужьых![+]
8ЦӀыфым сыдэу зишӀыгъэкӀи,
ыпсэ[*] ыщэфыжьын ылъэкӀыщтэп,
ащ ыуаси Тхьэм ритын ылъэкӀыщтэп[+].
9Ащ ыпсэ щэфыжьыгъуай,
ащ ыуасэ тыгъуай,
10ар егъашӀэм щыӀэнэу,
хьадрыхэ ымылъэгъунэу[+].
11Хэти елъэгъу
акъылышӀохэри зэрэлӀэхэрэр,
мыкъмыджхэри цӀыф акъылынчъэхэри зэрэкӀодхэу –
къафагъанэ ямылъкуи нэмыкӀмэ[+].
12Ахэмэ ябэн[*] гъэшӀэн унэу афэхъущт,
лӀэуж зэкӀэлъыкӀохэм япсэупӀэщт
чӀыгу яунаеу яӀагъэми.
13Ау цӀыфым щытхъури мылъкури иӀэми,
ар амыгъэлъапӀэу,
псэушъхьэу кӀодырэмэ афэдэ хъущт[+].
14Мары ежь зыщыгугъыжьыхэрэм
къяхъулӀэщтыр, Ӏахьэу яӀэм рыразэхэм
кӀэух афэхъущтыр:
15мэлмэ афэдэхэу, хьадрыхэ афыщтых,
хьадэгъур Ӏахъоу яӀэщт,
бэным псынкӀэу ехыжьыщтых[*],
яӀэпкъ-лъэпкъхэр кӀодыжьыщтых,
ахэмэ япсэупӀэр – хьадрых.[*]
16Ау Тхьэм спсэ ыщэфыжьыщт,
хьадэгъум сыӀэкӀихзэ, сиштэжьыщт[+].
17ЦӀыфыр баи мэхъуми,
ащ ибын ищытхъу мэбагъоми,
ащ земыгъэгъэгумэкӀ,
18зи зыдиштэщтэп зылӀэкӀэ;
ыуж ихьащтэп ищытхъуи[+].
19ЩэӀэфэ насыпышӀоу зелъытэми,
зыфаер зэрэзыфишӀэжьырэм пае
ищытхъу аӀуатэми,
20ар ятэжъхэм – ныбжьи
нэфынэр зымылъэгъущтмэ –
адэжь кӀожьыщт.
21АгъэлъапӀэми, цӀыф акъылынчъэр
псэушъхьэу кӀодырэмэ афэд[+].

### Я 49-рэ Орэд


ГукӀи псэкӀи Тхьэр гъэлъэпӀэгъэныр


Асаф иорэд

1Тхьэмэ я Тхьэу Зиусхьаныр къэпсалъэ,
чӀыгум ицӀыфхэм къяджэ,
тыгъэр къызщыкъокӀырэм щегъэжьагъэу
зыщыкъохьажьырэм нэс[+].
2Цион Ӏуашъхьэу, дэхагъэм ишапхъэм,
Тхьэр нэфынэу къыщепсы[+].
3КъэкӀо ти Тхьэ, Ащ зиушъэфырэп:
Ащ ыпэ ит мэшӀо лыбжьэр,
жьыбгъэшхор Ащ къешӀэкӀыгъ[+].
4Ар ицӀыф лъэпкъ хьыкум зэрэтыришӀыхьэрэр
къаушыхьатынэу къяджэ
ошъогоу ышъхьагъыми чӀыгуми:[+]
5«Сищынагъо зыгу илъхэр къысфэшъуугъоих,
къурмэн шӀыгъом
Ӏуагъэ къыздэзышӀыгъэхэр».
6Ащ ишъыпкъагъэ ошъогумэ къаӀо;
Ежь Тхьэр арышъ хьыкумышӀыр[+].
7«КъэдаӀу, сыкъэгущыӀэщт, сицӀыф лъэпкъ;
Израиль, О сыкъыппэшӀуекӀоу
шыхьат сыхъущт;
Сэ сы Тхь, сэры о уи Тхьэр![+]
8Къурмэнгъэстэу пшӀыхэрэр арэп
узфэзгъэмысэрэр,
къурмэнгъэстэу пшӀыхэрэр
Сэ ренэу сэлъэгъух[+].
9Уиунэ къикӀыгъэ шкӀэхъужъи,
уищагумэ къадэкӀыгъэ ачъэхэри –
Сэ сищыкӀагъэхэп;
10Сэ сиехэшъ мэз хьакӀэ-къуакӀэхэр зэкӀэ,
былымхэуи къушъхьэ минмэ атетхэри.
11Къушъхьэмэ ахэс бзыу пстэури Сэ сэшӀэ,
шъофмэ арыс псэушъхьэхэри зэкӀэ cэ сыех.
12МэлакӀэм сыригъэзыгъэкӀи,
о къыосӀоныеп;
сыда пӀомэ Сэры дунаишхор зиер,
ащ щыпсэурэ пстэури ары[+].
13Цулыр, зыгорэкӀэ, сэшха,
ачъэмэ лъэу акӀэтым сешъуа?
14Тхьэм щытхъукӀэ къурмэн фэшӀ,
ЗэкӀэми Анахь Лъагэм
тхьэлъанэу фэпшӀыгъэхэр гъэцэкӀэжьых[+].
15Къин зыплъэгъурэ мафэм къысадж,
щытхъу сфэпшӀыщт, ухэсщыжьыщтышъ»[+].
16Ау цӀыф бзаджэм Тхьэм къыреӀо:
«Сыда о сиихъухьагъэхэр зыкӀэпӀуатэхэрэр,
сиӀуагъэ игугъу зыкӀэпшӀырэр?
17Ау сиушъый пфэлъэгъу мыхъоу,
сигущыӀэхэм защыодзые.
18ТыгъуакӀор зыплъэгъукӀэ, угохьэ,
хэтакӀохэми уакӀыгъу.
19Бзэджагъэр къэпӀонэу,
пӀупшӀэхэр къызэтеохых,
убзэгуи хьилагъэхэр зэхеухъытэх[+].
20Ущысэу о пшы оубы,
уянэ ыкъо имыхьакъ еоӀуалӀэ.
21Ар о зэошӀэм, Сэ зи сӀуагъэп,
Ащ пае О сыпфэдэу плъытагъэ.
УкъычӀэсэгъэщы джы, уапашъхьэ
къесэлъхьэх уипсэкӀодшӀагъэхэр[+].
22ЗэхэшъушӀыкӀ ар, шъо Тхьэр зыщыгъупшэхэрэр,
армырмэ шъузэхэсцунтхъэщт,
шъухэзыщыжьын шъумыгъотэу[+].
23Къурмэным фэдэу,
ЩытхъукӀэ къурмэн къысфэзышӀырэм сегъэлъапӀэ;
зигъогу лъыплъэжьрэм
умыкӀодэу укъигъэнэжьын
Тхьэм зэрилъэкӀырэр езгъэлъэгъущт».

### Я 50-рэ Орэд


ПсэкӀодгъэгъуным итхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд.


2Даут БатщэбаӀ бзылъфыгъэм зыгохьэм ыуж, тхьэлӀыкӀоу Натан къызыфэкӀом ытхыгъэ орэд[*][+]

3ШӀулъэгъу мыкӀодыжьэу пхэлъымкӀэ, Тхьэр,
гукӀэгъу къысфэшӀ,
сихэбзэнчъагъэхэр
сфэгъэкӀодых уигукӀэгъушхокӀэ[+].
4Сфэукъэбзыжь бзэджагъэу сшӀагъэр,
сипсэкӀод къысфэгъэгъуи, къабзэ сышӀыжь[+].
5Сыда пӀомэ сихэбзэнчъагъэхэр зыдэсэшӀэжьых,
псэкӀодэу сшӀагъэри ренэу сапашъхь[+].
6О зыр, О зыр ары псэкӀод зэсшӀагъэр,
мыхъункӀэ О плъытэрэр сэ зэспэсыжьыгъ,
арышъ О къыстеплъхьэрэр зафэ,
сызыбгъэмысэкӀи, О ухый[+].
7Мары, шъыпкъэмкӀэ,
псэкӀодышӀэу сэ сыкъэхъугъ,
псэкӀодышӀэу сянэ
ышъо сэ сыхэфагъ[+].
8Мары, О пшӀоигъор –
цӀыфым ыгу илъынэу фэшъыпкъэныгъэр,
арышъ акъылышӀуагъэм ишъэфхэр сэгъашӀэх.
9Къыстеутхи иссопымкӀэ[*], сыкъэбзэщт,
осым сынахь фыжьыщт, сытхьакӀи.
10КъыслъыгъэӀэс гушӀуагъорэ чэфыгъорэ,
сыбгъэгужъыягъэми, сыгушӀожьыщт.
11ПсэкӀодэу сшӀагъэмэ О уямыплъ,
гъэкӀодыжьых сипсэкӀодхэр зэкӀэ.
12Тхьэр, къысхэлъхьажь сэ гу къабзэ,
къызэблэхъу сыгу, къэгъэпыт спсэ[+].
13Уапашъхьэ симыгъэкӀ,
О Упсэ ЛъапӀэ сыгу имылъынэу умышӀ,
14сыкъызэрэбгъэнэжьырэм
игушӀуагъо къыслъэрэӀэс,
гу хьазыр сиӀэнэу сыгъэпыт.
15Хэбзэнчъэхэр афэзгъэсэнхэшъ уигъогумэ,
уадэжь зыкъагъэзэщт псэкӀодышӀэмэ.
16О Тхьэр, лъыгъэчъэным сыщыухъум.
О Тхьэу сымыкӀодэу сыкъэзыгъэнэжьырэр,
сыбзэгукӀэ уишъыпкъагъэ щытхъу фэсшӀыщт[+].
17Зиусхьан! Сыжэ къызэтехыри,
О щытхъу пфэсшӀыщт.
18Сыда пӀомэ О къурмэным уфаеп –
сэ ар къыпфэсшӀыщтгъагъэ;
къурмэнгъэстми угу факӀорэп[+].
19ТхьэмкӀэ къурмэн шъыпкъэр –
зыгу тэкъуагъэр ары,
гоу зэхэукӀагъэу, кӀэгъожьырэр
пхъэтэпэмыхь пшӀыщтэп О, Тхьэр[+].
20ШӀугъэу пхэлъымкӀэ Цион къалэм ешӀушӀ;
Ерусэлэм идэпкъхэр гъэуцужьых[+].
21Джащыгъум О уигуапэ хъущтых
шъыпкъагъэкӀэ къыпфашӀырэ къурмэнхэр,
тын лъапӀэхэр, къурмэнгъэстхэр;
джащыгъум къытралъхьащтых
О уикъурмэншӀыпӀэ шкӀэхъужъхэр[+].

### Я 51-рэ Орэд


Тхьэм ихьыкумрэ ишӀулъэгъу мыкӀодыжьрэ


1ОрэдыӀохэм япащэ пае. Даут ытхыгъэ усэр.


2Едом цӀыфэу Доигъ Саул дэжь къакӀуи, Даут Ахъимэлэх иунэ къызэрэкӀуагъэм икъэбар къызыфехьым, Даут ыусыгъ[*][+]

3Сыда о, цӀыф лъэшыр,
бзэджагъэу пшӀагъэмкӀэ узкӀызыщытхъужьырэр?
Тхьэм ишӀулъэгъу мыкӀодыжь ренэу щыӀэщт.
4ЦӀыфыр зэрэбгъэунэхъущтым уегупшысэ,
убзэгу чаншъхьаупс гъэпсыгъэм фэд,
о, хьилагъэ зезыхьэрэр![+]
5ШӀум нахьэу бзэджагъэр угу рехьы,
шъыпкъагъэр къэпӀоным нахьи
нэпцӀыр о нахь къэоштэ.
6УзэкӀодылӀэщт псалъэу щыӀэхэр
о шӀу олъэгъух,
о, бзэгу хьил.
7Джащ пае узэхигъэтэкъопэщт о Тхьэм,
укъыритхъынышъ, уиунэ укъыридзыщт,
псэ зиӀэу чӀыгум щыпсэурэмэ
ахигъэкӀодыкӀыщт плъапсэ[+].
8Шъыпкъагъэ зиӀэмэ ар алъэгъунышъ,
Зиусхьаным щыщынэщтых;
а цӀыфым дэхьащхыхэзэ, аӀощт:[+]
9«Мары цӀыфэу
Тхьэр шъхьэегъэзыпӀэ зымышӀэу,
имылъку цыхьэ фэзышӀэу,
ибзэджагъэ шъхьэегъэзыпӀэ зыфэзышӀыжьыгъэр»[+].
10Сэ Тхьэм и Унэ
къыщытӀэмрэ зэйтун чъыгым сыфэд,
Тхьэм ишӀулъэгъу мыкӀодыжь –
сэрмэ егъэшӀэрэу цыхьэ фэсэшӀы,
11О пшӀагъэм пае
егъашӀэм щытхъу пфэсшӀыщт;
пцӀэ икъэбар зэлъязгъэшӀэщт,
уищынагъо зыгу илъхэм сахэтэу,
узэрэшӀур къэсӀощт.

### Я 52-рэ Орэд.


ЦӀыфхэм ябзэджагъэ фэгъэхьыгъ


1[•]ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

2ЫгукӀэ зэреӀожьы акъылынчъэм:
«Тхьэ щыӀэп».
Ахэмэ нэпэнчъагъэхэр зэрахьэ,
бзэджэгъэ Ӏаехэр ашӀагъэх;
шӀу зышӀэрэ ахэмэ ахэтэп[+].
3Тхьэр ошъогум къеплъыхышъ,
цӀыфхэм акъохэм къахэплъэ
акъылышӀоу,
Ежь лъыхъурэ ахэтмэ ышӀэнэу[+].
4ЗэкӀэри Тхьэм игъогу дэхыгъ,
зэфэдэу зэӀыхьагъэх;
шӀу зышӀэрэ ахэтэп,
зы нэбгырэ закъуи.
5Бзэджагъэ зезыхьэхэрэм
зэхэшӀыкӀ ямыӀэу ара,
хьалыгъур зэрашхэу,
сицӀыф лъэпкъ зышхыхэу,
Тхьэм емылъэӀухэрэм[+]?
6Щынэгъошхом зэлъиубытыщтых,
зыфэдэ мыхъурэ щынагъом;
о къыппэшӀуекӀорэмэ якъупшъхьэхэр
Тхьэм ритэкъухьащтых.
Хьэйнапэ ахэм о къябгъэхьыщт,
сыда пӀомэ Тхьэм пыдзы ышӀыгъэх[+].
7Цион ӀуашъхьэмкӀэ къикӀэу,
хэта израиль лъэпкъым къыфэкӀощтыр,
пыйхэм къаӀэкӀихыжьынэу?
Тхьэм илъэпкъ гъэрыпӀэм къызырищыжькӀэ,
Якъубэ къытекӀыгъэхэр
гушӀогъошхом зэлъиштэщтых,
израиль цӀыфхэм къафэкӀощт чэфыгъошхо.

### Я 53-рэ Орэд


Пыйхэм уащиухъумэнымкӀэ тхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Бзэпс зэрылъ пщынэхэм къарагъаӀо[+].


2Зиф цӀыфхэр Саул дэжь къакӀохи, «Даут тадэжь зыщегъэбылъы», къызыраӀом. Даут иорэд[*]

3Тхьэр! О пцӀэкӀэ сыкъэгъэнэжь,
О пкӀуачӀэкӀэ сиӀоф къигъэкӀ.
4Тхьэр! СитхьэлъэӀу къызэхэх;
сигущыӀэмэ О птхьакӀумэ къафэгъаз.
5Сыда пӀомэ зыкъыспаӀэтыгъ нэпэнчъэмэ,
сэ спсэ къешэх цӀыф жъалымхэр;
ахэмэ Тхьэр пхъэтэпэмыхь ашӀы[+].
6Мары, Тхьэр сэ сиӀэпыӀэгъу;
Зиусхьаныр къыскӀэӀэ.
7Сипыйхэм ябзэджэшӀагъэ аригъэпщыныжьыщт;
УифэшъыпкъэныгъэкӀэ ахэр гъэкӀодых[+].
8Сэ къурмэн къыпфэсхьыщт сигуапэу,
О пцӀэ щытхъу фэсшӀыщт, Зиусхьан,
сыда пӀомэ ар шӀу.
9Сыда пӀомэ ситхьамыкӀагъомэ зэкӀэмэ
О сакъыхэпщыжьыгъ,
сызтекӀогъэ сипыйхэр слъэгъугъэ[+].

### Я 54-рэ Орэд


КъырафэкӀырэ лӀым итхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Бзэпс зэрылъ пщынэхэм къарагъаӀо. Даут иорэд

2Къызэхэх, Тхьэр, ситхьэлъэӀу,
зышӀомыгъэбылъ силъэӀу.
3КъысэдэӀуи, джэуап къысэт;
сезэщыгъ къинэу сызыхэтым;
сигъэгупсэфырэп[+]
4пый макъэу зэхэсхырэм, цӀыф бзаджэм
егъэзыгъэ сэ сызэришӀырэм;
сыда пӀомэ ахэмэ къиным сыхадзэ,
губжым хэтхэу, сэ сагъэпыи.
5Сыгу мэкӀэзэзы,
сахэфагъ хьадэгъу щынэгъошхохэм.
6Сэщынэ сэ, сэкӀэзэзы,
щынэгъошхоми сызэлъиубытыгъ.
7Джащыгъум сэ къэсӀуагъ:
«Тхьаркъом тамэу иӀэмэ
афэдэ сиӀагъэмэ,
чыжьэу сыӀубыбыкӀыжьыныешъ,
сыгупсэфыжьыныгъи;
8чыжьэу сыхэхьажьыныешъ,
шъоф нэкӀым сыкъинэныгъи;
9жьы хьарзэмрэ жьыуаемрэ
защысыухъумэнэу сыгуӀэныгъи».
10ЗэӀыгъахьэх ягухэлъхэр, Зиусхьан,
абзэхэр зэхэгъэкӀухь;
сыда пӀомэ жъалымыгъэр, зэщыхьаныгъэр
щэсэлъэгъух къалэм.
11Чэщыми мафэми ахэмэ
ащ идэпкъхэр хъураеу къакӀухьэ;
бзэджагъэрэ тхьамыкӀагъорэ къыщэхъу.
12УзэкӀодылӀэн ащ щыхъурэр:
егъэзыныгъэр, хьилагъэр
ащ иурамхэм атекӀырэп.
13Сыда пӀомэ сэ сызыубырэр пыир арэп,
ар сщыӀэн слъэкӀыщтыгъэ;
сызфэмылъэгъурэр арэп сызыгъэпыутрэр,
ащ сэ зышӀозгъэбылъыныгъи;
14ау оры сэ къыспэшъуӀекӀорэр –
синыбджэгъур, сиблагъэр,
синэӀосэ дэгъур;
15шъхьэихыгъэу тызэдэгущыӀэу,
тызэгъусэу Тхьэм иунэ къыщыткӀухьэщтыгъэ[+].
16КъафэрэкӀу хьадэгъур ахэмэ,
амышӀахэу, псэ апытзэ,
хьадрыхэ орэкӀох;
сыда пӀомэ бзэджагъэр яунэхэм арыз,
агухэми арыӀэкӀагъ[+].
17Ау сэ Тхьэм зыфэзгъэзэнышъ,
Зиусхьаным сыкъигъэнэжьыщт.
18Пчыхьэуи, пчэдыжьэуи, щэджагъоуи
сэ сытхьаусыхэщт, сыгурымыщт,
Ащ сэ сымакъэ къызэхихыщт.
19МамыркӀэ спсэ ащиухъумэщт
къыспэуцухэрэм – ахэр бэ мэхъухэшъ.
20Тхьэм къызэхихынышъ,
гъэшӀэным итахътэ тесым
ахэр ыгъэӀэсэщтых;
сыда пӀомэ ахэр зэхъокӀыхэрэп;
Тхьэм ахэр щыщынэхэрэп[+].
21Тэ, мамырэу дэпсэухэрэм,
ыӀэхэр къыттырищэягъэх гъусэу сиӀагъэм,
Ӏуагъэу зэдытиӀэр ыукъуагъ ащ;[+]
22ыӀупшӀэхэр тхъум нахь шъэбагъэх,
ау ыгу джэгъогъуныгъэ илъыгъ;
игущыӀэхэр дагъэм нахь шъэбагъэх,
ау ахэр чэтэ упцӀэныгъагъэх[+].
23УигумэкӀхэр[*] Зиусхьаным фэгъазэхи,
Ар о къыпкӀэӀэщт.
Шъыпкъагъэ зиӀэр
Ащ нибжьи ыгъэпэрыохъуджэщтэп[+].
24О, Тхьэр, ахэр хьадэгъум имашэ ипщэщтых;
лъым кӀэнэцӀхэрэм, хьилэхэм
ягъашӀэ ызыныкъуи агъэшӀэщтэп.
Ау сэ О цыхьэ къыпфэсэшӀы[+].

### Я 55-рэ Орэд


Тхьэм ущыгугъыныр


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. «Чъыгэе мэзым хэс тхьаркъобзыр» имэкъамэ илъэу къырагъаӀо. Фылистхэм Даут Гъат къалэм зыщаубытым, ытхыгъэ орэд[*][+]

2Тхьэр, гукӀэгъу къысфэшӀ!
Сыда пӀомэ цӀыфхэм саулъэгу;
мэфэ реным къыстебанэхэзэ,
гузэжъогъум сыхадзэ.
3Мэфэ реным сипыйхэм саулъэгу;
загъэпагэзэ, бэ мэхъух къыстебанэхэрэр!
4СызиубыткӀэ щынагъом,
Тхьэр, сэ Оры цыхьэ зыфэсшӀырэр.
5Тхьэу зигущыӀэ щытхъу фэсшӀырэм
цыхьэ фэсэшӀы, сыщынэрэп;
сыд къысишӀэн лӀэщт цӀыфым[+]?
6Мэфэ реным сымыӀуагъэр къыстыралъхьэ;
агу къысфэкӀырэр зэкӀэ – бзэджагъ.
7Зэрэугъоих, заушъэфы,
къысэшэх спсэ агъэгъунэу[+].
8Ябзэджагъэ ягъэпщыныжь уигубжыгъом,
Тхьэр, цӀыф лъэпкъхэр къедзыхых.
9Синэшхъэигъохэр зэкӀэ плъытагъэх,
сынэпсхэр зыфэдизыр зэгъашӀ, –
О уитхылъ ахэр итхагъэхэба[+]?
10Сэ О сыкъызыолъэӀурэ мафэм
зэкӀэкӀожьых сипыйхэр;
мыр сэ сэшӀэ: Тхьэр къыскъот.
11Тхьэу зипсалъэ щытхъу фэсшӀырэм,
Зиусхьанэу зигущыӀэ щытхъу фэсшӀырэм.
12Тхьэм цыхьэ фэсэшӀы, сыщынэрэп;
сыд сэ къысишӀэн цӀыфым?
13Тхьэр, сэ стелъых згъэцэкӀэнхэу
гущыӀэ пытэу къыостыгъэхэр –
щытхъукӀэ къурмэн пфэсшӀыщтых[+].
14Сыда пӀомэ О спсэ
хьадэгъум щыуухъумагъ,
слъакъохэри мылъэпэонхэу пшӀыгъэ, –
Тхьэм ыпашъхьэкӀэ
щыӀэныгъэ къытэзытырэ нэфынэм
сыщызекӀонэу[+].

### Я 56-рэ Орэд


ӀэпыӀэгъум пае тхьэлъэӀу


1[•]ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Мэкъамэу «СымыгъэкӀод» зыфиӀорэм илъэу къырагъаӀо. Саул зышӀуигъэбылъзэ, Даут гъочӀэгъым зычӀэлъэдэжьым, ытхыгъэ орэд[*][+]

2ГукӀэгъу къысфэшӀ О, Тхьэр, гукӀэгъу къысфэшӀ;
спсэ шъхьэегъэзыпӀэ зыщигъотырэр Орышъ,
сызхэт тхьамыкӀагъохэр текӀыфэ
сэ О птамэмэ ачӀэгъ сычӀэтыщт[+].
3Тхьэу ЗэкӀэми Анахь Лъагэм селъэӀу,
шӀугъэкӀэ Тхьэу къысфыщытым.
4Къыригъэхынышъ ошъогум ӀэпыӀэгъу,
сызыулъэгухэрэм Ащ емыкӀу къаригъэхьыщт;
ишӀулъэгъу мыкӀодыжь сигъусэщт,
фэшъыпкъэныгъэкӀи къыздэзекӀощт[+].
5Сэ сахэфагъ аслъанмэ;
сахэлъ цӀыфыр зэхэзышхыхьэрэмэ;
ахэмэ ацэхэр – пчыхэм, щэбзащэхэм,
абзэгухэр – чэтэ кӀэлъыкӀыгъэхэм афэдэх[+].
6Ошъогумэ анахьы лъагэу
уӀэтыгъэу орэхъу О, Тхьэр,
тыдэкӀи чӀыгум ышъхьагъ
уищытхъу щэрэгъэӀагъ!
7Сэ слъакъомэ лъахъэ къафагъэхьазырыгъ;
сыгу кӀодыгъапэ;
сапашъхьэ машэ щыратӀыкӀыгъ,
ежьхэр ащ ифэжьыгъэх[+].
8СыгукӀэ сыпыт, Тхьэр;
орэд къэсӀощт,
Уищытхъу орэд фэсӀощт[+].
9Къэущ, спсэ.
Къэущ, пщынэтӀаркъор, бзэпспщынэр!
Сэ нэфшъагъор къэзгъэущын[+].
10ЦӀыф лъэпкъмэ сахэтэу уищытхъу,
Зиусхьан, сэ сӀотэщт;
хымэ лъэпкъхэм сахэтэу,
уищытхъу орэдкӀэ сӀотэщт.
11Сыда пӀомэ мыкӀодыжьын уишӀулъэгъу
ошъогумэ анахьы лъаг,
уифэшъыпкъэныгъэ ошъуапщэхэм анэсы[+].
12Ошъогумэ анахьы лъагэу
уӀэтыгъэу орэхъу О, Тхьэр,
тыдэкӀи чӀыгум ышъхьагъ
уищытхъу щэрэгъэӀагъ!

### Я 57-рэ Орэд


Дунаим ихьыкумышӀхэм хьыкумышӀ афэхъурэр


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Мэкъамэу «СымыгъэкӀод» зыфиӀорэм илъэу къырагъаӀо. Даут иорэд[+]

2Шъо, зиусхьан лъэшхэр[*],
шъыпкъэм тетэу къэшъоӀуа Ӏофхэр,
хьыкумыри зэфагъэкӀэ
цӀыфхэм акъохэм атешъошӀыхьа?
3Хьау, ащешъохъухьэ
шъо шъугухэм мызэфагъэр,
шъуӀэхэмкӀи хэбзэнчъагъэр афэшъогощы.
4Къызщыхъугъэхэм щегъэжьагъэу
цӀыф бзаджэхэр мэгъуащэх;
ным ыныбэ къызикӀыгъэхэм щегъэжьагъэу
пцӀы аусы, хэукъох[+].
5Ахэмэ ящэнаут –
зытхьакӀумэ зыкудэрэ блэшхом
ищэнаут яхьыщыр –[+]
6ушхъухьакӀом ымакъэ зэхихрэп,
анахь ушхъухьэкӀо Ӏазэм.
7Тхьэр! Ахэмэ ацэхэр
ажэмэ ащыгъэтакъох;
гъэтакъох, Зиусхьан,
аслъан жэпкъхэр![+]
8ОрэкӀодых, псэу блэчъырэм фэдэу;
щэбзащэхэр къызагъэпкъыехэкӀэ,
зэпыкӀыкӀыгъэхэм фэдэу орэхъух.
9ОрэкӀодых,
псынжъым хэкӀодэжьырэ хьамлашкӀом яхьщырэу;
бзылъфыгъэм шӀокӀодыжьырэ сабыеу,
тыгъэр зымылъэгъурэм фэдэу[+].
10МашӀор шъуищыуанмэ къямыӀэзэ,
пэрэжъые пхъэу, палъхьэгъакӀэри, ныкъостри,
жьы хьарзэм зэбгырерэхых[*].
11Шъыпкъагъэ зиӀэр, зэрэпщынэхэрэр зилъэгъукӀэ,
къэгушӀощт;
цӀыф бзаджэм ылъкӀэ
ылъакъохэр ащ ытхьакӀыщтых[+].
12КъаӀощт цӀыфхэм: «Шъыпкъагъэ зиӀэм
шъыпкъэ дэдэу егъоты ӀахьышӀу!
ЩыӀ Тхьэу чӀыгум хьыкум щызышӀырэр!»[+]

### Я 58-рэ Орэд


Къэухъумэным итхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Мэкъамэу «СымыгъэкӀод» зыфиӀорэм илъэу къырагъаӀо. Даут ытхыгъэ орэд, Саул ар ыукӀынэу иунэ къэрэгъулэнэу зегъакӀом [*][+]

2СакъыӀэкӀэхыжь сипыймэ, си Тхь!
Сащыухъум зыкъыспэзыӀэтрэмэ![+]
3СакъыӀэкӀэхыжь бзэджашӀэхэм;
лъым кӀэнэцӀырэмэ саӀэкӀэхыжь.
4Сыда пӀомэ, мары, ахэр спсэ къешэх;
цӀыф мэхъаджэхэр зэкъотых,
къыстебэнэнхэ агу хэлъэу;
бзэджагъэ сшӀагъэкӀэ,
псэкӀод зесхьагъэкӀэ арэп, Зиусхьан;[+]
5лажьэ симыӀэми,
зэрэугъойхэшъ, загъэхьазыры къысэзэонхэу;
укъыздеӀэнэу къэтэдж, сыкъэлъэгъу.
6О, Зиусхьаныр,
ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Тхьэр,
Оры Израилым и Тхьэр,
хымэ лъэпкъхэр бгъэпщынэнхэу къэтэдж,
уашъхьамыс къумал гъэпцӀакӀохэм.
7Ахэр пчыхьэм къэкӀожьых
хьэхэм афэдэу быухэзэ,
къэлэ хьэнэ-гъунэр къакӀухьэ[+].
8Мары, ахэмэ убэн гущыӀэхэр
къыстраупцӀэ ажэкӀэ;
абзэгухэр чатэхэм афэдэх,
сыда пӀомэ егупшысэх:
«Хэта тызэхэзыхырэр?»
9Ау О, Зиусхьан, ахэмэ уадэхьащхыжьы,
хымэ лъэпкъхэр зэкӀэ мыскъарэ ошӀых[+].
10Оры кӀуачӀэ къысэзытырэр;
Оры сызэплъыщтыр,
сыда пӀомэ О, Тхьэр, пытапӀэу усиӀ[+].
11ШӀулъэгъу мыкӀодыжь къысфызиӀэу
си Тхьэ къыздеӀэщт;
Тхьэм сипыйхэм атекӀуагъэхэу
сигъэлъэгъущт[+].
12Ахэмэ уашъхьамыс, ау умыгъэкӀодыпэх,
сицӀыф лъэпкъ щымыгъупшэнхэу;
итэкъухьэх унэнчъэхэу;
О пкӀуачӀэкӀэ къедзыхых,
Зиусхьанэу тимэӀу[+].
13Ахэмэ ажэ къыдэкӀырэ псэкӀодым,
аӀупшӀэмэ ателъ гущыӀэхэм апае
япэгагъэ ерэлъэхъэжьых.
Бгыбзэ зэрашӀырэм, пцӀы зэраусрэм пае,[+]
14губжым ухэтэу гъэкӀодых,
гъэкӀодых щымыӀэжьынхэу;
чӀыгу гъунапкъэхэм анэсэуи
Израилым и Тхьэ
тетыгъо зэрэфыриӀэр арэшӀ.
15Ахэр пчыхьэм къэкӀожьых,
хьэхэм афэдэхэу быухэзэ,
къэлэ хьэнэ-гъунэр къакӀухьэ[+].
16КъекӀокӀых, ашхыщтым лъыхъухэу,
замыгъэшхэкӀымэ мэгъуахъох.
17О пкӀуачӀэ ищытхъу орэд къэсӀощт,
нэфшъагъом щегъэжьагъэу
уишӀулъэгъу мыкӀодыжь игушӀогъо орэд;
сыда пӀомэ гузэжъогъу мафэм сызыхэтым,
Оры сэ пытапӀэуи шъхьэегъэзыпӀэуи сиӀагъэр[+].
18Оры кӀуачӀэ сэ къысэзытырэр!
Щытхъу орэд пфэсӀощт,
сыда пӀомэ Оры, Тхьэр, пытапӀэу сиӀэр,
Оры Тхьэу
шӀулъэгъу мыкӀодыжь къысфэзышӀырэр.

### Я 59-рэ Орэд


Къиным Тхьэм ухищыжьыным итхьэлъэӀу


1[•]ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Орэдэу «Шушан-Эдут»[*] имэкъамэ илъэу къырагъаӀо. Рагъэджэнхэм пае Даут иорэд[+].


2Мэсэпэтам хэгъэгумрэ Цэубэ къалэмрэ ащыщ арам цӀыфхэм Даут язао зэхъум, Иоаб дзэпащэр къэкӀожьызэ, едом цӀыф мин пшӀыкӀутӀур КӀэй щыугъэм зыщеукӀым, Даут ытхыгъэ орэд[*][+]

3О Тхьэр!
Тыщыбгъэзыягъ, тызэхэбгъэтэкъуагъ,
укъытфэгубжыгъ: зыкъытфэгъаз[+].
4Бгъэсысыгъэ О чӀыгур, зэхэптэкъуагъ,
зэщыкъуагъэу ащ иӀэхэр
зыпкъ игъэуцожьых,
сыда пӀомэ – ар мэтӀыгурыгу.
5О уицӀыф лъэпкъ ебгъэщэчыгъ къинхэр,
тызгъэщэоплӀэорэ санэ тебгъэшъуагъ.
6Уищынагъо зыгу илъхэм къафэӀэт быракъыр –
ят быракъыр –
уишъыпкъагъэ пае къаӀатынэу,
7О шӀу плъэгъугъэхэр
къиным хэкӀыжьынхэм пае;
сыкъэгъэнэжьи пӀэ джабгъукӀэ,
сыкъызэхэх.
8И Унэ лъапӀэ Тхьэм къыщиӀуагъ:
«СыгушӀонышъ, Щэхэм згощыщт,
Сукъот кӀэйри зэтесыутыщт[+].
9ГъылыӀад, Мэнасэ сэсый,
Ефраим – ситандж,
Ехъудэ – ситетыгъо бэщ.
10Моаб – зызэрыстхьакӀырэ Ӏэгубжъ,
Едом – тесщэен сицуакъэхэр,
фылист чӀыгум сымакъэ
гушӀогъошхокӀэ Сэ щысӀэтыщт».
11Къэлэ гъэпытагъэм хэта сыдэзыщэщтыр?
Едом хэта сынэзгъэсыщтыр?
12Орыба, тычӀэзыдзыгъэу,
тидзэхэм ягъусэу,
Тхьэу къыдэмыкӀырэр?
13Къин тыхэтышъ, къытэт ӀэпыӀэгъу, –
пкӀэнчъэ цӀыфым ущыгугъыныр[+].
14Тхьэр тигъусэмэ, текӀоныгъэр тиещт.
Ар атекӀощт типыйхэм.

### Я 60-рэ Орэд


Тхьэр сишъхьэегъэзыпӀ


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Бзэпс зэрылъ пщынэмэ къарагъаӀо. Даут иорэд

2Къызэхэх, Зиусхьан, сигухэкӀ макъэ,
ситхьэлъэӀу къедэӀу!
3ЧӀыгум икъуапэ сыщыӀэу,
сыгу нэшхъэигъом хэтэу
сыкъыоджэ: сыдэщай мыжъобгэу
сэ сызнэсын сымылъэкӀыщтым;
4сыда пӀомэ сишъхьэегъэзыпӀэр Оры,
Оры сипыйхэмкӀэ
пытэпӀэ лъэшэу сэ сиӀэр[+].
5ГъэшӀэным сыщэрэпсэу уи Унэ,
О птэмэ чӀэгъымэ
шъхьэегъэзыпӀэ ащысерэӀ[+].
6Сыда пӀомэ тхьэлъанэу пфэсшӀыгъэхэр,
О, Тхьэр, къызэхэпхыгъэх,
О пцӀэ щынагъо фызиӀэхэм
агъотырэ ӀахьышӀур къысэптыгъ.
7Пачъыхьэм имафэмэ мафэхэр
ахэгъахъох;
ащ иилъэсхэр кӀыхьэ ащышӀых
лӀэуж зэкӀылъэкӀохэми[+].
8ГъэшӀэным ар Тхьэм ыпашъхьэу
итахътэ терэс;
шӀулъэгъу мыкӀодыжьымрэ фэшъыпкъэныгъэмрэ
къарэухъум ар.
9Мафэ къэси тхьэлъанэу пфэсшӀыгъэхэр
сэри сэгъэцакӀэх,
О пцӀэ орэдкӀэ щытхъу фэсэшӀы[+].

### Я 61-рэ Орэд


Тхьэм укъиухъумэным щыгугъыгъэныр


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэу Едутун пае. Даут иорэд[+]

2Тхьэ закъор ары
спсэ гупсэфыгъо зэригъотылӀэрэр;
Ары сымыкӀодэу сыкъэзыгъэнэжьыщтыр.
3А зыр ары
сыкъэзгъэнэжьырэ къушъхьэ цакӀэр,
пытапӀэу сиӀэр, –
сэ сыпэрэохъуджэщтэп[+].
4Сыд фэдизрэ цӀыфэу,
дэпкъ ебагъэм фэдэм,
чэу хъыбэим яхьщырым,
ишъуутынэу шъутебэнэщта?
5Ар лъэгапӀэм къырадзыхынэу
ахэмэ гухэлъ яӀ,
ахэмэ пцӀыр якӀас;
аӀупэкӀэ шӀур фаӀо,
агукӀэ бгыбзэм рагъэхьы[+].
6Тхьэ закъор ары
спсэ гупсэфыгъо зэригъотылӀэрэр,
сыда пӀомэ Ары сызщыгугъырэр.
7А зыр ары сыкъэзгъэнэжьырэ мыжъобгыр,
пытапӀэу сиӀэр,
сэ сыпэрэохъуджэщтэп ныбжьи.
8Сыхэзыщыжьырэри,
щытхъу къысэзытырэри Тхьэр ары;
лъэкӀышхо зиӀэ мыжъобгэу
сишъхьэегъэзыпӀэр Тхьэр ары.
9ЦӀыф лъэпкъыр!
Сыд фэдэрэ уахъти Ащ цыхьэ фэшъушӀ;
Ащ ыпашъхьэ шъугу илъыр къыщышъуӀуат;
Тхьэр тэркӀэ шъхьэегъэзыпӀ.
10ЦӀыфым ыкъохэр – жьы къэщэгъу ныӀэп,
лӀымэ акъохэр – нэпӀэхъых;
щэчалъэм теплъхьэмэ,
зэрэзэгъусэхэу зэкӀэ
нэкӀым нахь псынкӀэх[+].
11КъонтхъшӀыным цыхьэ фэшӀумышӀ,
хъункӀэным шъурымыкъэй;
мылъкур багъомэ,
ар шъугу ешъумыгъэкӀу[+].
12Тхьэм зэ къыӀуи,
сэ ятӀонэрэу зэхэсхыгъэ –
кӀуачӀэр Тхьэм ыдэжь щыӀэу,[+]
13Орышъ зиӀэр, Тхьэ, шӀулъэгъу мыкӀодыжь.
О шъхьаджи фэолъэгъу
ышӀагъэм фэшъуашэр[+].

### Я 62-рэ Орэд


Тхьэм уфэзэщыныр


1Ехъудэ шъоф нэкӀым щыӀэу Даут ыусыгъэ орэдыр[*][+]

2О Тхьэр! Оры си Тхьэр,
сыплъэхъу, сыкъыпфэлӀэ сыпсэкӀэ;
чӀыгу нэкӀым сыщыӀэу
сыгукӀи сшъхьэкӀи сыкъыпфэзэщы,
чӀыгу гъукӀагъэу, гупсэф зыщымыгъотэу,
псы зэрымытыжьым фэдэу[+].
3ЧӀыпӀэ лъапӀэм ущэсэрэлъэгъу,
О пкӀуачӀэрэ уищытхъурэ сярэплъ.
4УишӀулъэгъу мыкӀодыжь
щыӀэныгъэм нахьышӀушъ,
сӀупэмэ щытхъу пфашӀыщт[+].
5Щытхъу къыпфэсшӀыщт сыщэӀэфэ,
сыолъэӀузэ, сӀэхэр сӀэтыщтых[+].
6Шхын ӀэшӀум сызэригъэразэу,
гушӀогъо макъэкӀэ уищытхъу сэӀо.
7ПӀэм сыхэлъэу сыгу укъэкӀыжьы,
чэщ къэрэгъулэгъум иуахътэ
сыкъыогупшысэ,[+]
8сыда пӀомэ уӀэпыӀэгъу О сэркӀэ,
О птэмэ чӀэгъымэ яжьау
гушӀо орэд къыщэсэӀо[+].
9О спсэ къыопкӀыгъ;
О пӀэ джабгъу сэ къыскӀэӀэ.
10Ау адрэхэу спсэ къешэхэрэр
хьадрыхэ ерэхых.
11Чэтэ кӀуачӀэкӀэ ахэр арэукӀых,
арэубытых бэджэшъхэм.
12Ау пачъыхьэр Тхьэм кӀэгушӀужьыщт,
Тхьэм ыцӀэкӀэ
хэтми тхьэрыӀо зышӀырэр гушӀожьыщт,
сыда пӀомэ пцӀы зыусхэрэм
ажэхэр Тхьэм зэфишӀыжьыщтых[+].

### Я 63-рэ Орэд.


Тхьэм укъиухъумэным итхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

2Ситхьаусыхэ макъэ зэхэх, О, Тхьэ,
сипыйхэм сащэщынэ –
спсэ къэгъэнэжь[+].
3СашӀогъэбылъ мэхъаджэхэм ягухэлъхэм,
бзэджашӀэхэм – ягухэлъ шъэфхэм.
4Гъэчаныгъэ чатэу абзэгухэр;
къагъэпкъыягъ ящабзэ –
атӀупщынэу щынаут гущыӀэ,[+]
5мыхъун зыбгъодэмылъым
шъэфэу еонхэу;
ошӀэ-дэмышӀэу ахэр ащ еох,
щынэхэрэп[+].
6Гухэлъ бзаджэмкӀэ зэрэгъэгушхожьых;
зэрэгъэӀушыжьых агъэбылъынхэу лъахъэхэр;
аӀо: «Хэта къэзылъэгъущтыр?»[+]
7Ахэмэ гухэлъ бзаджэхэр ашӀых,
къаугупшысыгъэ хъор-шэрыгъэр агъэбылъы;
цӀыфым иакъылрэ игупшысэрэ куу, шӀэгъуае.
8Ау ахэмэ Тхьэм атыригъэфэщт щэбзащэр;
ошӀэ-дэмышӀэу ахэр ауӀэщтых[+].
9Ежь-ежьырэу абзэгукӀэ
ахэмэ загъэкӀодыжьыщт,
ашъхьэ агъэсысыщт
ахэр зылъэгъурэ пстэуми[+].
10ЗэкӀэ цӀыфхэр Тхьэм щыщынэщтых,
Ащ иӀофхэр зэлъарагъэшӀэщт,
ахэмэ ягупшысэщтых;
11Шъыпкъагъэ зиӀэхэр Зиусхьаным кӀэгушӀухэу,
шъхьэегъэзыпӀэу зыфарэгъэзэжь;
цӀыф зафэмэ зэкӀэмэ
Ащ щытхъу фарэшӀ[+].

### Я 64-рэ Орэд


Тхьэм щытхъур фэшъуаш


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

2Оры, Тхьэр, зифэшъуашэр
Цион къалэм щытхъу къыщыпфашӀынэу.
Оры цӀыфхэм тхьэлъанэу къыпфашӀыгъэр
къызфагъэшъыпкъэжьыщтыр[+].
3Оры къызэхэзыхырэр тхьэлъэӀур:
цӀыф пстэури уадэжь къэкӀощт[+].
4ТипсэкӀодхэм ябжь ттелъэу,
Тихэбзэнчъагъэхэр хьылъащэ къытфэхъумэ,
ахэр о къытфэогъэгъух.
5Сыхьатмафэ ежьагъ О къахэбгъэщэу,
къыппэблагъэ пшӀырэр
О уищагумэ ащыпсэунэу!
Уи Унэ ишӀугъэхэмкӀэ, О уи Унэ лъапӀэ
ишӀугъэхэмкӀэ зыдгъэтхъэжьын[+].
6Шъыпкъагъэ зыхэлъ уиӀофышхохэмкӀэ
укъытпэгъокӀы, тыкъэзгъэнэжьырэ Тхьэр,
чӀыгум икъопэ пстэуми ащыпсэурэ цӀыфхэри,
хы чыжьэмэ атетхэри къыпщэгугъых[+].
7ПкӀуачӀэкӀэ къушъхьэхэр бгъэуцугъэх,
лъэкӀыныгъэшхор уишъуаш,
8Хыхэм ягъохъо макъэ,
хыор макъэр,
къэбырсырырэ цӀыф лъэпкъхэр огъэӀасэх![+]
9ЧӀыгум икъуапэхэм ащыпсэурэ цӀыфхэм
агъэшӀагъох О уиӀоф лъэшхэр.
ТыгъэкъокӀыпӀэми тыгъэкъохьапӀэми
гушӀогъо мэкъэшхо яогъэгъэӀу.
10О чӀыгум уфэгумэкӀы,
зыфэныкъор еогъэгъоты,
хьалэлэу имылъку хэогъахъо.
Тхьэм ипсыхъо псыр диз;
лэжьыгъэр къэогъэкӀы,
аущтэу зэкӀэ бгъэпсыгъэшъ;[+]
11огъэшъокӀых хьасэбэкъухэр,
такъырышхохэр зэщизы ошӀых,
ощхыцэхэмкӀэ ахэр огъэушъэбых,
ащ къыгъэкӀыхэрэм унэшӀу ащэофэ.
12Гъэм тынышӀухэр фэогъэшъуашэ.
О узэрыкӀорэм лэжьыгъабэ къыщэкӀы;
13шъоф нэкӀым ихъупӀэхэми
уц шхъуантӀэр къащыхэкӀы,
гушӀуагъом зэлъеубытых Ӏуашъхьэхэр.
14Гъэхъунэмэ ӀэхъогъухэмкӀэ зафапэ,
кӀэйхэр зэлъаупӀыцӀэ коц хьасэмэ;
орэд къаӀо, гушӀо макъэр аӀэты.

### Я 65-рэ Орэд


Тхьэм уелъэӀунымрэ щытхъу фэпшӀынымрэ яорэд


ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай

1ГушӀогъо макъэр Тхьэм фэшъуӀэт зэрэчӀыгоу[+].
2Щытхъу орэдыр Ащ ыцӀэ къыфашъуӀу;
ЖъугъэлъапӀэзэ, щытхъушхо Ащ фэшъушӀ.
3Тхьэм ешъуӀу: «О уиӀоф шӀагъохэм
лъэшэу уагъэщынэ!
КӀуачӀэу О пхэлъыр бэдэдэшъ,
уипыйхэр уапашъхьэ щэцуахъох[+].
4Шъхьащэ къыпфашӀы зэрэчӀыгоу,
къыпфаӀо щытхъу орэд,
О пцӀэ щытхъу фашӀы[+].
5ШъукъакӀуи, шъуяплъ Тхьэм иӀэшӀагъэхэм,
Ащ цӀыфхэм азыфагу
щызэрихьэрэ Ӏофхэр щынагъох[+].
6Ащ хыр чӀыгу ышӀыгъ;
лъэсэу псыхъом икӀыгъэх цӀыфхэр,
Ащ дэжьым тыщигъэгушӀуагъ[+].
7ЛъэкӀыныгъэ инэу иӀэмкӀэ
Ащ гъэшӀэным тетыгъор ыӀыгъ;
Ащ ынэхэр хымэ лъэпкъмэ яплъых,
Ар къырамыдзэу
зызгъэкъаигъэхэрэм зыкъарэмыӀэт.
8ЦӀыф лъэпкъхэр, жъугъэлъапӀэ ти Тхьэ,
Ащ ищытхъу макъэ зэхарэх цӀыфхэм.
9Тпсэ къыгъэнэжьыгъ Ащ псэухэрэм тахэтынэу,
тлъакъохэри ыгъэцӀэнлъагъэхэп.
10Тыуушэтыгъ тэ О, Тхьэр,
тыжьыныр зэраукъэбзэу тыуукъэбзыжьыгъ[+].
11Тэ хъытыум тибгъэфагъ,
хьылъэхэр ттамэхэм О къатеплъхьагъэх,
12тябгъэулъэгугъ цӀыфхэм,
псыми машӀоми тапхырыкӀыгъ,
О ахэмэ тэ такъыхэпщыжьи,
гупсэфыпӀэм тыпщэжьыгъ.
13Къурмэнгъэстхэр сшӀынхэу,
О уи Унэ сыкъихьан,
тхьэлъанэу пфэсшӀыгъэхэр згъэцэкӀэжьыных –[+]
14къиным сыхэтэу сӀупэмэ къаӀуагъэр,
сыжэ къыдэкӀыгъэр.
15Агъэпщэрыгъэ былымхэр
къурмэнгъэст О къыпфэсшӀыных,
мэл къурмэныпхъэмэ яӀугъо пфэзгъэузэ;
цухэр, ачъэхэр къурмэн пфэсшӀыных.
16Тхьэм щынагъо фызиӀэхэр зэкӀэ
шъукъакӀуи, шъуедэӀу,
сэ Ащ къысфишӀагъэхэр къышъуфэсӀотэщтых[+].
17Сэ мэкъэшхокӀэ Ащ селъэӀугъ,
сыбзэгукӀэ ищытхъу сӀэтыгъэ.
18Сэ сыгу бзэджагъэ изгъэлъыгъэмэ,
Зиусхьаным сыкъызэхихыныеп[+].
19ШъыпкъэмкӀэ Тхьэм сыкъызэхихыгъ,
силъэӀу ымакъэ къыкӀэдэӀукӀыгъ.
20Щытхъур ий Тхьэу,
ситхьэлъэӀухэр щызымыгъэзыягъэм,
ишӀулъэгъу мыкӀодыжь сыхэзымыныгъэм.

### Я 66-рэ Орэд


Ӏоныгъэ орэд


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Бзэпс зэрылъ пщынэхэмкӀэ къырагъаӀо

2О Тхьэ! ГукӀэгъу къытфэорэшӀ,
унэшӀу къытщэорэф;
унэгу инэф къыттерэогъапс,[+]
3дунаим ицӀыфхэм
О уигъогу зэрагъэшӀэнэу,
зэкӀэ цӀыф лъэпкъхэм
къэбгъэнэжьынхэу
кӀуачӀэ зэрэуиӀэр ашӀэнэу[+].
4Тхьэр, цӀыф лъэпкъмэ щытхъу къыпфарэшӀ,
щытхъу къыпфарэшӀ цӀыф лъэпкъ пстэуми!
5ОрэгушӀох,
щытхъу орэд къарэӀу цӀыф лъэпкъхэм!
Сыда пӀомэ О цӀыф лъэпкъ пстэуми
хьыкум зафэ атеошӀыхьэ,
цӀыф лъэпкъхэр огъэӀорышӀэх[+].
6Тхьэр, цӀыф лъэпкъмэ щытхъу къыпфарэшӀ,
щытхъу къыпфарэшӀ цӀыф лъэпкъ пстэуми!
7ЧӀыгум илэжьыгъэ къытерэт:
Тхьэм ынэшӀу къытщерэф, ти Тхьэ![+]
8Тхьэм ынэшӀу къытщерэф,
чӀыгум тыдэкӀи щыпсэурэ цӀыфхэм
Ащ щынагъо фарэшӀ!

### Я 67-рэ Орэд


Тхьэм илъэкӀыныгъэшхорэ ищытхъушхорэ


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

2Къэрэтэдж Тхьэр,
Ащ ипыйхэр зэбгырэрэкӀыжьых.
Ар зылъэгъу мыхъухэрэр
ерэкӀыжьых ыпашъхьэ псынкӀэу!
3Зэбгырыфых О ахэр,
Ӏугъор зэрэзэхэкӀыжьырэм фэдэу;
МашӀом шакор зэригъэткӀурэм фэдэу,
Тхьэм ыпашъхьэ щэрэкӀодых бзэджашӀэхэр[+].
4Шъыпкъагъэ зиӀэхэр къэрэчэфыжьых,
Тхьэм ыпашъхьэ щэрэгушӀожьых,
хъяр гушӀогъошхо ярэӀ[+].
5Ти Тхьэ орэд къыфашъуӀу,
Ащ ыцӀэ щытхъу орэд къыфашъуӀу,
ошъуапщэмэ[*] ащызекӀорэм щытхъу фэшъуӀэт;
Ащ ыцӀэр – Зиусхьан;
Ащ ыпашъхьэ шъущыгушӀу.
6Ибэмэ ятэу,
шъузабэмэ яухъумакӀоу
Тхьэр ипсэупӀэ лъапӀэ щыӀ[+].
7Зизакъохэр Тхьэм унэм щегъэпсэух,
Ӏэхъу-лъэхъухэр атырехыжьых,
Ащ зызгъэкъаигъэхэрэр
шъоф нэкӀ жъоркъым къырегъэнэжьых[+].
8Тхьэр! УицӀыф лъэпкъ ыпэ уитэу
шъоф нэкӀым О къыщыпкӀухьэу зыщэтым,[+]
9чӀыгур щысысыщтыгъэ,
къыщебзэбзэхыщтыгъэ ощхыр,
О, Тхьэу, Израиль и Тхьэу –
Синай къушъхьэм[*]
къыщылъэгъогъэ Тхьэм уапашъхьэ[+].
10Ощхышхо къебгъэщхыгъ О, Тхьэр,
уихэгъэгу кӀочӀаджэ зэтебгъэуцожьыгъ.
11Ащ итӀысхьагъ О уицӀыф лъэпкъ;
О уишӀугъэ ихьатыркӀэ, Тхьэр,
бгъэхьазырыщтыгъэ ищыкӀагъэр тхьамыкӀэм.
12Зиусхьаным унашъо ышӀыгъ:
бзылъфыгъабэмэ текӀоныгъэм икъэбар зэрахьагъ.
13Дзэмэ япачъыхьэхэм кӀатхъужьы,
мачъэх,
ау унэм къинэгъэ бзылъфыгъэхэм,
къонтхъыр агощы –[+]
14мэлэщым зыжъугъэбылъэу шъудэлъыщтми –
зытамэхэр тыжьын егъэшъуагъэхэу,
зикъамзыйхэр дышъэ къабзэкӀэ
гъэпкӀагъэ тхьаркъобзым фэдэ пкъыгъохэр[*].
15ЛъэкӀыныгъэ пстэури зиӀэ Тхьэм
пачъыхьэхэр зызэбгырегъэкӀыжьым,
Цалмон къушъхьэм ос къыщыригъэсыгъ[+].
16Тхьэм икъушъхь – Бащан къушъхьэр!
Шыгубэ зиӀэ къушъхьэ лъаг – Бащан къушъхьэр!
17Сыд, о, шыгубэ зиӀэ къушъхьэр,
уехъуапсэу узкӀеплъырэр
Тхьэм псэупӀэкӀэ ыгу рихьыгъэ къушъхьэм,[*]
гъэшӀэным зыщыпсэущтым Зиусхьаныр[+]?
18Тхьэм икупсынкӀэхэр бэдэдэх,
минмэ яминыжьых.
Ахэмэ ахэтэу Зиусхьаныр
Синай къушъхьэм къехи,
ичӀыпӀэ лъапӀэ къэсыгъ[+].
19Ар Ӏошъхьэ лъагэм дэкӀоягъ,
гъэрхэр зыдыдищэягъэх,
цӀыфхэм тынхэр къыратыгъэх,
Тхьэр къырамыдзэу,
зызгъэкъаигъэхэри ахэтхэу.
Зиусхьанэу Тхьэр ащ щыпсэущт[+].
20Щытхъур Зиусхьаным ий,
мафэ къэс тикъинхэр зезыхьэрэм;
Тхьэр ары тыкъэзыгъэнэжьырэр[+].
21Ти Тхьэ – Тхьэ къэгъэнэжьакӀу;
Зиусхьанэу ти Зиусхьаныр ары
аджалым тыӀэкӀэзыхыжьырэр.
22Тхьэм ыкъутэщтых
ипыймэ ашъхьэхэр,
шъхьэшыгу пырацэхэу
гъогу хэбзэнчъэм щыкъаигъэхэрэр[+].
23Зиусхьаным къыӀуагъ:
«Бащан къыщязгъэгъэзэжьыщт,
къычӀэсщыжьыщтых хычӀэм,
24уихьэмэ абзэгу зэрэхагъэощтым фэдэу,
плъакъохэр пыймэ алъы хэбгъэуцонэу»[+].
25Тлъэгъугъэ укъызэрэщекӀокӀырэр,
О, си Тхьэу, си Пачъыхь,
уичӀыпӀэ лъапӀэ укъызэрэщекӀокӀырэр;
26орэдыӀохэр апэ итыгъэх,
Ӏэмэ-псымэмэ къязгъаӀохэрэр
аужкӀэ кӀощтыгъэх,
шъонтӀырыпӀэхэр зыӀыгъ пшъашъэхэр
агузэгу итыгъэх:
27«ЗэӀукӀэшхом Тхьэу Зиусхьаным
щытхъур щыфашъуӀу,
шъо Израиль къытекӀыгъэхэр!»
28Бинямин лӀакъоу анахь цӀыкӀур апэ ит;
Ехъудэ пщыхэм акъомэ якуп хэтэу,
Зэбулун, Нафталый пщыхэм
акъохэри къакӀэлъэкӀох[+].
29Зэхэугъуай пкӀуачӀэ, си Тхь,
къычӀэгъэщ кӀуачӀэу къытфэбгъэлъэгъуагъэр[+].
30Ерусэлэм дэт уи Унэ къахьых
Ощ пае пачъыхьэмэ яшӀухьафтынхэр.
31ГъэӀас Мысырыр:
хьакӀэ-къуакӀэу къамылым щыпсэурэр,
гъэӀасэх цӀыф лъэпкъхэу
шкӀэхэр зыхэт цу Ӏэхъогъухэм афэдэхэр;
ахэмэ зэкӀэмэ шъхьащэ къыпфашӀэу,
ятыжьын къыпфахьыфэ,
итэкъухьэх заом кӀэхъопсырэ цӀыф лъэпкъхэр.[*][+]
32ЦӀыф лъэрыхьхэр Мысыр къикӀыщтых;
Тхьэм фащэищтых аӀэхэр –
Ефиопием[*] щыщ цӀыфхэм.
33ЧӀыгум ипачъыхьагъухэр,
Тхьэм орэд къыфашъуӀу,
Зиусхьаным орэдкӀэ ищытхъу шъуӀуатэ, –[+]
34гъэшӀэрэ ошъогумэ яошъогужьмэ
къащызыкӀухьэрэм.
Мары, Ащ Ежь ымакъэ къеӀэты,
кӀочӀэшхо зиӀэ макъэр[+].
35Тхьэм кӀуачӀэ зэриӀэм шъуеуцуалӀ!
Тетыгъошхо Ащ Израиль фыриӀ,
кӀочӀэ ин дэдэу Ащ хэлъыр
ошъуапщэмэ ахэолъагъо.
36Уи Унэ О, Тхьэр,
щынэгъошхо щыуиӀ.
Израиль и Тхьэ ицӀыф лъэпкъ
кӀуачӀэрэ лъэкӀыныгъэрэ къыреты.
Тхьэм щытхъушхор ий![+]

### Я 68-рэ Орэд


Къин зэрагъэщэчырэм итхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Орэдэу «Шушаним»[*]. имэкъамэ илъэу къырагъаӀо. Даут иорэд[+]

2О Тхьэр, сыкъэгъэнэжь сымыкӀодэу –
псыхэр спшъэтыкъ къынэсыгъэхэшъ[+].
3Орыжъ куум сэ сыхэнагъ,
сызтеуцони щымыӀэу;
псы хьалыгъуанэмэ сэ сарыфагъэшъ,
сырехьыжьэ псы къиугъэшхом[+].
4Сыкуозэ, кӀочӀаджэ сыхъугъ,
иукъэпыкӀыгъ счыишъхьэ,
си Тхьэ сыфалӀэу сыпаплъэзэ,
сынэхэр пшъыгъэх[+].
5Лажьэ симыӀэу,
сызгъэкӀоды зышӀоигъо сипыйхэр
сшъхьэ цэу тетым нахьыб;
сызыгъэкӀоды зышӀоигъо сипыйхэу,
пцӀыкӀэ сыкъэзыуцухьэхэрэм кӀуачӀэ яӀ;
ястыжьын фая къатесымыхыгъэр[+]?
6О Тхьэ! О ошӀэ сызэрэакъылынчъэр,
мыхъунэу сшӀагъэхэр
ОркӀэ шъэфэп.
7Зиусхьанэу,
ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Тхьэр,
О къыпщыгугъырэмэ зэкӀэмэ,
анапэ тесэрэмых.
О, Израиль и-Тхь, зыкъыпфэзыгъазэхэрэм
сэрыкӀэ емыкӀу къарэмыхь,
8сыда пӀомэ Ощ пае сэ саубы,
нэпэнчъагъэр нэгурыхъо къысфашӀы.
9СшыхэмкӀэ сэ хымэ сыхъугъ,
сянэ ыкъохэм сащымыщыжьэу.
10Сыда пӀомэ сэ О уи Унэ
сызэрэкӀэхъопсырэм сеухы,
О узыубырэмэ яубэ гущыӀэхэр
сэ къыстефэжьых[+].
11Сэ сыгъызэ сызэнэкӀым,
зызэсэгъэцӀыкӀужьым саубыгъ;
12шъыгъо щыгъынхэр зызыщысэлъэхэм,
къыздэхьащххэу къэбар зэрахьагъ.
13Сэ къыстегущыӀэх къэлапчъэмэ аӀусхэр,
ешъуакӀомэ яорэдмэ сахалъхьэ.
14Сэ ситхьэлъэӀукӀэ, Зиусхьан,
зыкъыпфэсэгъазэ;
О игъоу плъытэрэ уахътэм, си Тхь,
уишӀулъэгъу мыкӀодыжь ихьатыркӀэ
сыкъызэхэх.
УифэшъыпкъэныгъэкӀэ ӀэпыӀэгъу къысфэхъу
15псынжъым сыхэмынэнэу,
сыкъыхэщыжь: сызфэмылъэгъухэрэми,
псы куухэми саӀэкӀэрэкӀыжь[+].
16Псы къиугъэшхом сырерэмыхьыжь,
псы куум серэмыдыр,
хьадрыхэ ыжэ зэкӀэхыгъэ
сашъхьагъ щызэферэмышӀыжь.
17Джэуап къысэт, Зиусхьан, сыда пӀомэ
уишӀулъэгъу мыкӀодыжь – шӀу:
зыкъысфэгъаз, уигукӀэгъу бэдэдэшъ[+].
18УиӀумэтым унэгу шӀомыгъэбылъ,
гузэжъогъум сыхэт,
джэуап къысэт псынкӀаӀоу.
19Спэблагъэ зыкъэшӀ,
сшъхьэ щэфыжь,
сыкъэгъэнэжь, пыибэ сиӀэшъ.
20О ошӀэ сызэраубырэр,
сынапэ зэрэтырахырэр,
хьэйнапэ сызэрашӀырэр;
сэ сипыйхэр зэкӀэ уапашъхьэ итых.
21Сыгу ыухыгъэшъ убэным,
сфэлъэкӀыжьырэп;
гукӀэгъу къысфашӀыным сежагъ,
ау ар щыӀэп,
сызыгъэгупсэфын сыпэплъагъ,
ау ари згъотырэп.
22Щэнаутыр къысатыгъ гъомлапхъэу,
дыджыпсым сырагъэшъуагъ,
псыфалӀэ сызыщылӀагъэм[+].
23Яшхэн ахэмэ лъахъэ афэрэхъу,
якъурмэн ешхэ-ешъо
убытыпӀэу къафычӀэрэкӀ[+].
24Анэхэр орэушӀункӀых
алъэгъужьын амылъэкӀэу,
алъакъохэр орэкӀэзэзых зэпымыоу[+].
25АтеунакӀ уигубж О ахэмэ,
уигубжышхо имашӀо
ахэр зэлъерэубытых.
26ЯпсэупӀэхэр нэкӀы орэхъух,
ащыпсэун щэрэмыӀ ящэтырхэм,[+]
27сыда пӀомэ О узэуагъэр
джыри ахэмэ къырафэкӀы,
О ууӀагъэхэм къинэу ащэчырэм хагъахъо.
28Ахэмэ яхэбзэнчъагъэхэр
афэлъыт чэзыу-чэзыоу,
мыкӀодхэу къэбгъэнэжьынхэм
ныбжьи щэрэмыгугъых.
29Ахэмэ ацӀэхэр харэтхыкӀыжьых
щыӀэныгъэ зиӀэщтхэм ятхылъ,
шъыпкъагъэ зиӀэмэ
ахарэмытхэх[+].
30СыекӀагъ сэ, гузэжъогъум сыхэт;
сыкъэгъэнэжьи, Тхьэр, сызэтегъэуцожь[+].
31ОрэдкӀэ Тхьэм щытхъу фэсшӀыщт,
сыфэразэу, иинагъэ язгъэшӀэщт.
32Ар Зиусхьаным нахь ыгу рихьыщт
цум нахьи,
бжъакъо зытетэу,
лъабжъэ зиӀэ шкӀэхъужъыми нахьи[+].
33Егъэзыгъэхэм ар къарэлъэгъуи,
орэгушӀожьых.
Тхьэм лъыхъухэрэм гу арэшӀыжь.
34Сыда пӀомэ Зиусхьаным
тхьамыкӀэмэ амакъэ зэхехы,
ицӀыфхэу Ӏэхъу-лъэхъу зытелъхэм
нэмыплъ арихырэп.
35Щытхъур фарэшӀ Ащ ошъогухэми, чӀыгуми,
хыхэми, зэкӀэ ахэмэ ащыпсэухэрэми[+].
36Сыда пӀомэ Тхьэм
Цион къалэр къыухъумэщт,
ыгъэпсыщтых Ехъудэ икъалэхэр,
Тхьэм ицӀыфхэр а хэгъэгум итӀысхьащтых;
ар ахэмэ яӀахьэ хъущт[+].
37Тхьэм иӀумэтхэм ялӀэуж
ие хъущт а хэгъэгур,
Тхьэм ыцӀэ шӀу зылъэгъухэрэр
ащ итӀысхьащтых[+].

### Я 69-рэ Орэд


ӀэпыӀэгъум фэгъэхьыгъэ тхьэлъэӀу


1[•]ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд. Тхьэм ыгу зыкъэдгъэкӀыжьыным пае[+]

2О, Тхьэ, сыхэщыжь, Зиусхьан,
уиӀэпыӀэгъу бэрэ сыкъемыгъаж.
3Хьэйнапэ орэхъух, емыкӀуи къарэхь
спсэ къешэхэрэм!
Бзэджагъэ къысэхъулӀэ зышӀоигъохэр
анапэ тырахыгъэу зэкӀэрэкӀожьых![+]
4Ерэгъэпщынэжьых емыкӀоу къахьыгъэм
къэзыӀохэрэр: «Дэгъу! Дэгъу!»[+]
5ОрэгушӀожьых, орэчэфых
зэкӀэ О къыплъыхъухэрэр.
Къызэрэбгъэнэжьыхэрэр зигуапэхэм
зэпымыоуи арэӀу: «Тхьэр ин дэд!»
6Сэ сытхьамыкӀ, сыекӀагъ.
Тхьэр, псынкӀаӀоу садэжь къакӀо!
Оры сиӀэпыӀэгъури, сыхэзыщыжьыщтыри.
Зиусхьан! Укъэмыгужъу[+].

### Я 70-рэ Орэд


ЛӀыжъым итхьэлъэӀу

1[•]О, Тхьэ, шъхьэегъэзыпӀэ осэшӀы,
гъэшӀэными емыкӀу къэсэмыгъэхь!
2О шъыпкъагъэу уиӀэмкӀэ
сыхэщыжьи, сыкъэгъэнэжь.
ПтхьакӀумэ къысфэгъази, сыхэщыжь[+].
3Сыкъэзыухъумэрэ къушъхьэ цакӀэу,
мыжъобгэу ренэу къысфэхъу.
Сыкъэбгъэнэжьынэу унашъо О пшӀыгъэшъ,
ШъхьэегъэзыпӀэ пытапӀэу О усиӀэшъ[+].
4Си Тхь! ЦӀыф бзаджэхэм,
мызафэхэм, жъалымхэм саӀэкӀэх[+].
5Оры, Зиусхьан,
сызыщыгугъырэр,
сицӀыкӀугъом щыублагъэу сицыхьэшӀэгъур.
6Сыкъызыхъугъэм щегъэжьагъэу
сэ Оры къыскӀаӀэрэр;
сянэ ышъо сызщыхэфагъэм
щегъэжьагъэу укъысфэгумэкӀы.[*]
Щытхъоу пфэсшӀырэр О зэпыущтэп[+].
7Сэ бэмэ щысэтехыпӀэ сафэхъугъ;
ау О шъхьэегъэзыпӀэ шъыпкъэ сэ укъысфэхъу.
8СыжэкӀэ сыкъыпщэтхъу зэпыт,
мэфэ реным О уищытхъу
зэпымыоу сэӀуатэ[+].
9Сижъыгъом сычӀэмыдзыжь.
СкӀуачӀэ къыхаӀэ зыхъукӀэ,
сизакъоу сыкъэмыгъан.
10Сыда пӀомэ гоо гущыӀэхэр
сипыймэ сэщ пае аӀо,
спсэ къешэхэрэр зэрэгъэуӀушыжьых[+].
11«Тхьэм ар ыбгынагъ, – къысаӀуалӀэ, –
шъулъежьи къэшъуубыт,
хэзыщыжьын ар щыӀэпышъ»[+].
12Си-Тхь! О спэчыжьэ зымышӀ.
ӀэпыӀэгъу укъысфэхъунэу,
си Тхь, псынкӀэу къысфэс.
13ЕмыкӀу къарэхь,
орэкӀодых пыи зыкъысфэзышӀыхэрэр;
сызыгъэунэхъунэу фаехэр
хьэйнэпэ-цӀэӀужьы орэхъух![+]
14Ау О сыдигъуи сэ сыпщыгугъыщт,
щытхъоу пфэсшӀырэми сэ хэзгъэхъощт.
15Сэ сӀотэщт мафэ къэси
О пхэлъ шъыпкъагъэри,
тымыкӀодэу
тыкъэбгъэнэжьыным пае пшӀагъэхэри,
япчъагъэ къэплъытэн умылъэкӀыщтми[+].
16О Зиусхьанэу Тхьэ, сыкъыпфэкӀощт,
уиӀэшӀэгъэшхохэм, уишъыпкъагъэ
ящытхъу нэмыкӀ зэлъязгъэшӀэщтэп.
17СицӀыкӀугъом къыщыублагъэу
укъысэушъыигъ О, Тхьэ.
УишӀэгъуашӀэхэр джы къызнэсыгъэми –
сэ ясэӀуатэх.
18Жъы сэхъуфэ, сшъхьац фыжьы охъуфэ,
сыкъэмыбгын, О, Тхьэ,
мы лӀэужми къыкӀэлъыкӀощтхэми
пкӀуачӀэрэ лъэкӀ инэу уиӀэмрэ
зыфэдэхэр ясэгъэшӀэфэ.
19КӀуачӀэу пхэлъыри О шъыпкъагъэу уиӀэри,
Тхьэ, уашъохэм анэсых.
Ӏофыгъошхохэр О зэшӀопхыгъэх;
Зиусхьан, хэта О пфэдэр[+]?
20Щэчыгъуаеу, тхьамыкӀэгъуабэхэр
сэ О къысфэбгъэкӀогъагъэх,
ау джыри сыкъэбгъэпсэужьыщт,
чӀыгу куупӀэхэм сакъычӀэпщыжьыщт.
21СыпӀэтыщт О лъагэу,
сыбгъэгупсэфыжьыщт.
22ПщынэтӀаркъом къезгъаӀозэ,
О щытхъур пфэсшӀыщт,
фэшъыпкъэныгъэу къытфыуиӀэм, си Тхь,
ищытхъу орэд
бзэпспщынэм сэ къезгъэӀощт,
Израиль и Тхьэ лъапӀэр![+]
23СӀупшӀэхэр гушӀом зэлъештэх
орэд мэкъэ лъэшкӀэ къыпфасӀо зыхъукӀэ,
спсэу къэбгъэнэжьыгъэри ары.
24Бзэу сӀулъым сэ мэфэ реным
уишъыпкъагъэ О къыӀотэщт,
сыда пӀомэ мыхъун къысэзышӀэ
зышӀоигъохэр ушъхьакӀугъэх,
хьэйнапэ хъугъэх ахэр.

### Я 71-рэ Орэд


Пачъыхьэм пае тхьэлъэӀу


Сэлмэн иорэд

1О, Тхьэ!
Типачъыхьэ иӀоф къигъэкӀ,
шъыпкъагъэкӀэ ащ къыдэзекӀу[+].
2Уилъэпкъы – шъыпкъагъэкӀэ,
тхьамыкӀэу уиӀэхэм – зэфагъэкӀэ
адэзекӀозэ, тетыгъо ерэӀ.
3Къушъхьэхэмрэ Ӏуашъхьэхэмрэ шъыпкъагъэкӀэ
цӀыфхэм мамыр къафарэхь.
4ЦӀыф лъэпкъым тхьамыкӀэу хэтхэм
яӀоф къерэухъум,
къерэгъэнэжьых екӀагъэхэр,
цӀыфхэр егъэзыгъэ зышӀыхэрэр
зэхерэкъутэх[+].
5Тыгъэри мазэри щэӀэфэ
ущэрэӀ –
лӀэуж къызэкӀэлъыкӀохэу[+].
6АупкӀэгъэхэ губгъор къыгъэкӀэжьэу
бзыбзыбзэу къытещхэрэ ощхэу,
чӀыгур зыгъэшъокӀырэм фэдэу,
типачъыхьэ орэхъу[+].
7Мазэр щэӀэфэ: пачъыхьэм еӀыгъыфэ тетыгъор,
зерэушъомбгъу зэфагъэм,
орэбагъо бэрчэтыгъэри[+].
8Хым щегъэжьагъэу хым нэс,
псыхъом[*] щегъэжьагъэу чӀы гъунэмэ
анэсэу ащ тетыгъор ерэӀ[+].
9Шъоф нэкӀым ис цӀыфхэм ащ ыпашъхьэ
бгъэгукӀэ зыщырарэдзых,
ипыйхэр сапэм ерэбзэих.
10Хыгъэхъунэхэм, Тарщыщ[*] япачъыхьэмэ
ащ хьакъулахь къырарэт;
Щэбэмрэ Сэбэмрэ[*] япачъыхьэхэм
тын къыфарэхь[+].
11ЗэкӀэ пачъыхьэмэ
шъхьащэ ащ къыфарэшӀ;
фэрэлажьэх хымэ лъэпкъхэр.
12ЕлъэӀурэ екӀагъи,
тхьамыкӀи, ӀэпыӀэгъу зимыӀи
якъинхэм ащ ахещыжьых[+].
13Къарыунчъэхэм, егъэзыгъэхэм ыгу афэгъу,
апсэ къегъэнэжьы екӀагъэхэм.
14Езыгъэзыгъэ цӀыфхэр
жъалымыгъэкӀэ къадэпсэухэрэм аӀэкӀехыжьых;
ицӀыфмэ алъ ащ егъэлъапӀэ[+].
15Пачъыхьэр бэрэ орэпсэу,
Щэбэ идышъэ щыщ ащ къырарэт!
ФэрэлъаӀох зэпымыоу,
Тхьэм ынэшӀу ащ къыщифэнэу[+].
16Щэрэбагъу хэгъэгум лэжьыгъэр,
Ӏуашъхьэхэми гъэбэжъу ащэрэхъу;
Ливан къушъхьэм зэрэщыбагъорэм фэдэу,
хъои ар орэхъу;
чӀым уцыр зэрэтизыбзэу,
цӀыфхэр къалэмэ ащэрэбагъу;
17ыцӀэ ащ гъэшӀэным щэрэӀ,
орэмыкӀод тыгъэр щэӀэфэ!
ЗэкӀэ цӀыф лъэпкъхэр щытхъухэзэ,
«Тхьэм ынэшӀу ащ щыфагъ» арэӀу[+].
18Щытхъур ий Израиль и Тхьэу Зиусхьаным,
шӀэгъуашӀэхэр зышӀэхэрэ закъом[+].
19Щытхъушхо зыпылъ ыцӀэ
гъэшӀэным лъытэныгъэ фарэшӀ.
Ащ ищытхъу чӀыгум изэфэдэкӀэ
тизы орэхъу.
Амин, амин[+].

20Даут, Ищай ыкъом,
итхьэлъэӀухэр къыухыгъэх.[*]

### Я 72-рэ Орэд


Ящэнэрэ Тхылъ


Тхьэм изэфагъ


Асаф иорэд

1Сыдэу Тхьэр израиль цӀыфхэу
зыгукӀэ къабзэхэм къафэшӀуа![+]
2Сэрымэ – себэнджынкӀэ макӀэ иӀэжьыгъэр,
слъакъо щыцӀанлъэ пэтыгъ.
3БзэджашӀэмэ яшӀугъоу зэсэлъэгъум,
а зызшӀошӀыжьхэрэм сэ сяхъопсагъ[+].
4Сыда пӀомэ ахэмэ къин алъэгъурэп,
псауныгъи кӀуачӀи яӀ.
5Адрэ цӀыфхэр гузэжъогъу зэрэхэтхэу,
ежьхэр хэтхэрэп,
тхьамыкӀагъоми хафэхэрэп.
6Джащ къыхэкӀэу ахэмэ пэгагъэм
щыгъыжъыеу закъыришӀэкӀыгъ,
жъалымыгъэр ахэмэ яшъуаш.
7Япщэрыгъэ анэ къырефы,
гухэлъ бзаджэхэр агу къыщекӀокӀых.
8Ахэр мэубэх,
гухьэгужъыкӀэ бзэгур зэрахьэ;
ашъхьэ гъэкӀыгъэу
агъэщынэхэзэ, мэгущыӀэх.
9Ошъогур ажэкӀэ аубы,
ЧӀыгур къецӀэнлъыхьэ абзэгу.
10Арышъ Тхьэм ицӀыфхэм ахэмэ зафагъазэ,
псэу зыфаехэри арагъотылӀэ.[*]
11ЦӀыф бзаджэмэ аӀо: «Сыдэущтэу
Тхьэм хъурэр къышӀэщта?
Анахь Лъагэр ащ щыгъозэщта?»
12Джары а бзаджэхэр зэрэгущыӀэхэрэр,
зыгъэгумэкӀыхэрэ зи щыӀэп,
агъэбагъо ахэмэ ямылъку.
13Адэ пкӀэнчъэу сыгу згъэкъабзэу,
сӀэ хьакъынчъэхэр стхьакӀыщтыгъэха[+]?
14Мэфэ реным къин сэлъэгъу,
пчэдыжь къэс утын сэщэчы.
15Ау сэ «Ащ фэдэу сӀощт» сӀогъагъэмэ, –
О уицӀыф лъэпкъ ыпашъхьэкӀэ
мысэ сыхъуныгъи, Тхьэр.
16Сегупшысагъ сэ: сыдэущтэу
ар къызгурыӀощта? КъызгурыӀуагъэр
къысэхьылъэкӀыгъ сэ лъэшэу.
17Ау Тхьэм и Унэ сычӀэмыхьэфэ,
цӀыф бзаджэхэм къарыкӀощтыр сшӀагъэп[+].
18Ары! Ахэр О гъогу цӀэнлъагъомэ
атеогъэуцох;
О ахэр еогъафэх кӀодыпӀэм[+].
19Сыдэу адэ ошӀэ-дэмышӀэу
унэхъугъэха ахэр – щыӀэжьхэп,
щынэгъошхомэ якӀодылӀагъэх!
20Ахэр, укъызыущыжьыкӀэ,
кӀодыжьырэ пкӀыхьапӀэм фэдэх;
пкӀыхьапӀэр зэрэкӀодыжьэу,
О ахэр бгъэкӀодыжьыщтых, Зиусхьан.
21Сыгу дыджэу,
шъугъоным сызыхэтым,
22джащыгъум сымыкъ-мыджыгъ сэ,
зэхэшӀыкӀи сиӀагъэп,
О уапашъхьэкӀэ хьайуаным сэ сыфэдагъ[+].
23Ау сэ ренэу сыпкӀыгъу,
сӀэ джабгъуи О пӀыгъ.
24КъызгурэогъаӀо, О сызеощэ,
нэужым О щытхъукӀэ сыпштэжьыщт.
25Ощ нэмыкӀ сэ огум щысиӀэп.
О укъыскӀыгъумэ, чӀыгуми
зи тетэп сэ сызыфэежь[+].
26Спкъи сыгуи афэмылъэкӀыжьынэу къыхэкӀми,
Тхьэр ары сыгу зыгъэпытэрэр –
сиӀахьышӀур гъэшӀэным[+].
27Сыда пӀомэ О ппэчыжьэхэрэр мэкӀодых;
О къыпфэмышъыпкъэхэр лъэпсэкӀоды ошӀых.
28Тхьэм пэблагъэ зысшӀыныр сэркӀэ шӀугъэ!
Зиусхьанэу Тхьэр
сишъхьэегъэзыпӀэ сэ сшӀыгъэ,
иӀэшӀэгъэ пстэури зэлъязгъэшӀэным пае[+].

### Я 73-рэ Орэд


Тхьэм лъэпкъыр къыгъэнэжьыным пае тхьэлъэӀу


Асаф ытхыгъэ усэр

1Сыд пае, Тхьэр, тычӀэбдзыжьыпагъа?
УихъупӀэмэ арыт мэлмэ
уигубж сыд пае афызэкӀэплъыхьагъа[+]?
2Угу къэгъэкӀыжь уицӀыф лъэпкъэу
бэшӀагъэу зыфыхэпхыжьыгъэу,
зышъхьэ пщэфыжьыгъэр –
О уилъэпкъ хъунэу.
Цион Ӏуашъхьэу уипсэупӀэ зыдэщыӀагъэри
угу къэгъэкӀыжь[+].
3ЛӀэшӀэгъубэ зыныбжь къутафэмэ
нахь благъэу якӀуалӀ:
уи Унэ ыкӀоцӀ зэкӀэ
зэхигъэтэкъуагъ пыим.
4Уи Унэ дэпкъхэр
къызэлъагъэджагъэх пыймэ амакъэ,
ащыгъохъуагъэх;
ахэмэ ябыракъхэр ащыпалъагъэх.
5Ахэр мэзым хэт лӀыхэу,
ощкӀэ чъыгхэр изыупкӀырэмэ афэдагъэх[*].
6Джы ощырэ уатэрэкӀэ
сурэт хэбзыкӀ дахэхэр зэкӀэ
зэогъукӀэ зэхагъэтэкъуагъэх;[+]
7Уи Унэ машӀом
лъачӀэм нэсэу рагъэхьыгъ;
О узщагъэлъапӀэрэ Унэр ауцӀэпӀыгъ.
8АгукӀэ зэраӀожьыгъэ:
«КъедгъэуцолӀэщтых тэ ахэр».
Джаущтэу зэкӀэ Тхьэм изэӀукӀапӀэу
хэгъэгум итхэр зэлъагъэстыгъэх[+].
9Тызгъэгъозэн нэшэнэ шӀагъо тлъэгъужьырэп,
тхьэлӀыкӀори щыӀэжьэп,
аущтэу зэрэщытыщтым ибагъэ
къытэзыӀони къытхэтыжьэп[+].
10Сыд фэдизрэ, Тхьэр,
пыим мыскъарэ уишӀыщта;
О пцӀэ ыгъэпыутыщта гъэшӀэным?
11Сыд пае О пӀэ,
пӀэ джабгъу репхьакӀыра?
Сыд пае О пӀэ
угужъуакӀэ дэбгъэлъыра?
12Тхьэр, ижъыкӀэ щегъэжьагъэу
пачъыхьэу утиӀэшъ,
текӀоныгъабэ тихэку къыфэпхьыгъ![+]
13О кӀуачӀэу уиӀэмкӀэ хыр зэгопщыгъэ,
псым хэс хьакӀэ-къокӀэжъмэ
ашъхьэхэр О бгъэтэкъуагъэх[+].
14Лэбятан[*] ышъхьэхэр О бгъэтакъохи,
шъоф нэкӀым ис цӀыфмэ
ар гъомлапхъэ ашӀынэу яптыгъ.
15Псы къыкӀэчъыпӀэ къэпшӀыгъ О,
псыр къэбгъэкӀуагъ,
О псыхъошхохэр ибгъэгъукӀыгъэх[+].
16Мафэр О уий, чэщыри ары;
тыгъэмрэ къэзгъэнэфхэмрэ
О къэбгъэуцугъэх[+].
17ЧӀыгу гъунапкъэхэр О бгъэуцугъэх,
гъэмрэ кӀымрэ О бгъэнэфагъэх[+].
18Адэ угу къэгъэкӀыжьыба:
пыим Зиусхьаныр къеубы,
акъылъынчъэ цӀыфхэм
О, Зиусхьаныр, пцӀэ агъэпыуты.
19УицӀыфхэу, уитхьэркъо Ӏасэхэр
хьакӀэ-къуакӀэмэ аӀэкӀэмылъхьэх;[*]
уицӀыфхэу тхьамыкӀэ-екӀагъэхэр
зыщымыгъэгъупшэх.
20О Ӏуагъэу къыддэпшӀыгъэм еплъыжь,
зэкӀэ чӀыгум икъопэ шӀункӀыхэм
цӀыф жъалымхэм япсэупӀэхэр атизых[+].
21Егъэзыгъэу псэурэ цӀыфым
ынапэ тырямыгъэх;
тхьамыкӀэмрэ екӀагъэмрэ
О пцӀэ арэгъэлъапӀ.
22ЗыкъэӀэти, Тхьэр,
къэухъумэжь О уиӀоф,
акъылъынчъэ цӀыфым мафэ къэс
узэриубырэр угу къэгъэкӀыжь;
23уипыймэ якуо макъи
къыппэшӀуекӀохэрэм зэпымыурэ яжъот макъи
зыщымыгъэгъупш[+].

### Я 74-рэ Орэд


Тхьэу хьыкумышӀыр


1Пщынаохэмрэ орэдыӀохэмрэ япащэ пае. «СымыгъэкӀод» зыцӀэ орэдым имэкъамэ илъэу къырагъаӀо. Асаф иорэд[+]

2Тыпфэраз О, Тхьэр,
ШъыпкъэмкӀэ тыпфэраз,
О уиинагъэри
уиӀоф шӀагъохэри афэтэӀуатэ[*],
3«Уахътэ къызыхэсхыкӀэ,
шъыпкъагъэкӀэ хьыкум Сэ атесшӀыхьащт[+].
4ЧӀыгур мэсысы,
мэкӀэзэзых ащ зэкӀэ щыпсэухэри;
ащ ипкъэухэр сэ сэгъэпытэх».
5ЯсэӀо сэ зыщытхъужьыхэрэм:
«Шъузыщымытхъужь»,
цӀыф бзаджэхэми:
«ШъукӀуачӀэ инэу къызшӀошъумыгъэшӀ.
6ШъукӀуачӀэ ин дэдэу къызшӀошъумыгъэшӀ,
нэпэнчъэу шъукъэмыгущыӀ».
7ЦӀыфыр зыӀэтырэр къыздикӀырэр
къокӀыпӀэп, къохьапӀэп, шъоф нэкӀэп, –
8Тхьэр ары хьыкумыр зышӀырэр:
зыр егъэцӀыкӀу, адрэр дехьые[+].
9Сыда пӀомэ Ӏэгубжъэр Зиусхьаным ыӀыгъ,
ащ санэр щэпшӀатэ
изэу зэхэгъэкӀухьагъэу,
ащ итыр къафырегъахъо.
Аужырэ ткӀопсым нэсэу,
цӀыф бзаджэхэр ащ зэкӀэ ешъощт[+].
10Ау сэ гъэшӀэным къафэсӀотэщт
Якъубэ и Тхьэ ищытхъу,
орэдкӀэ щытхъур фэсшӀыщт.
11БзэджашӀэхэм акӀуачӀэ
Тхьэм ыгъэтэкъощт,
ау шъыпкъагъэ зиӀэр
лъагэу ыӀэтыщт[+].

### Я 75-рэ Орэд


ТекӀоныгъэ къэзыхьырэ Тхьэр


1Пщынаохэмрэ орэдыӀохэмрэ япащэ пае. Бзэпс зэрылъ пщынэмэ къарагъаӀо. Асаф иорэд

2Ехъудэ хэкум Тхьэр щашӀэ;
Ащ ыцӀэ Израил щагъэлъапӀэ.
3Ащ ипсэупӀэ Щалэм[*] щигъэуцугъ,
иунэ – Цион Ӏуашъхьэм[+].
4Ащ дэжьым щэбзэщэ псынкӀэхэр,
чатэр, мэӀур, нэмыкӀ Ӏашэхэри
Ащ щикъутагъэх[+].
5О сыдэу уин, уищытхъушхо
егъэшӀэрэ къушъхьэмэ
ящытхъу нахьи нахь ин.
6ДзэкӀолӀ бланэхэм атырахыгъ яӀагъэр,
къэмыущыжьынхэу чъыягъэх,
къаӀэтын алъэкӀыгъэп зэолӀмэ аӀэхэр.
7О узафэгубжым, Якъубэ и Тхь,
шыри шым тесыри зэтекъагъэх[+].
8Ау О ущынагъу; уигубжыгъом
хэт уапашъхьэ итын ылъэкӀын[+]?
9Уашъом къикӀэу О уихьыкум
цӀыфхэм ябгъэшӀагъ;
чӀыр къэщыни Ӏэсагъэ,
10чӀым егъэзыгъэу щыпсэурэр
зэкӀэ къыгъэнэжьынэу,
Тхьэр хьыкум ышӀынэу къызежьэм.
11ЦӀыфмэ ягубжи
О щытхъу пфэхъужьыщт:
къэнэгъэ губжыр О бгъэӀэсэщт.[*]
12Тхьэлъанэ дэшъушӀ,
тхьэлъанэу Зиусхьаным, шъуи Тхьэ,
дэшъушӀыгъэр жъугъэцакӀэ;
зэкӀэ Ащ кӀэлъырытхэм тынхэр
щынэгъошхо зыфыряӀэнэу щытым фарэхьых[+].
13Ащ пщыхэр егъэӀасэх,
пачъыхьэшхохэри егъэщынэх.

### Я 76-рэ Орэд


Гузэжъогъум Тхьэм цӀыфхэм ягукъао ашъхьащехы


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэу Едутун пае. Асаф иорэд[+]

2Сикуо макъэ Тхьэм фэсэгъазэ,
сымакъэ сэӀэты,
Ащ сэ сыкъыхихыным пае.
3Къин сызщыхэт мафэм
Зиусхьаным сылъэхъу;
чэщым сӀэ щэигъэ семызэщэу;
гупсэф згъотын слъэкӀырэп[+].
4Тхьэр сыгу къэкӀыжьышъ, сыхэщэтыкӀы;
спсэ гупсэфыгъо ыгъотырэп.
5СынапӀэ зэтесэбгъалъхьэрэп;
гукӀодыгъом сыкъыгъэпсалъэрэп.
6Сягупшысэ ижъырэ мафэхэм,
блэкӀыгъэ илъэсхэм яуахътэ;[+]
7чэщ гупшысэмэ сагъэгупсэфырэп,
сегупшысэ, сызэупчӀыжьы:
8«Зиусхьаным тычӀидзыпагъэу,
зыкӀи къытфэшӀужьыщтба?
9Ащ ишӀулъэгъу мыкӀодыжь зэпыугъапа,
тыкъызэригъэгугъагъэр
къащышъыпкъэщтба лӀэуж зэкӀэлъыкӀомэ?
10Щыгъупшагъа Тхьэм гукӀэгъу къытфишӀынэу?
Губжым хэтэу игукӀэгъу
къытлъимыгъэӀэсыжьынэу ара?»
11Джащ пае къэсэӀо:
«Мары сыгу къеорэр –
зэкӀэмэ анахь Лъагэм
ыӀэ джабгъу сэрыкӀэ кӀочӀаджэ хъугъэ».
12Зиусхьан, О уиӀэшӀагъэхэр
сыгу изгъэлъыщтых;
ижъыкӀэ Ӏоф гъэшӀэгъонхэу О пшӀагъэхэр
сыгу къэзгъэкӀыжьыщтых[+].
13ЗэкӀэ О Ӏофэу зепхьагъэхэр
сыгу изгъэлъыщтых,
Ӏофышхоу зэшӀопхыгъэмэ сягупшысэщт.
14О Тхьэр! О уигъогу лъапӀэ.
Ти-Тхь, хэта тхьэу Ощ фэдэу иныр![+]
15Оры Тхьэу
гъэшӀэгъон дэдэхэр зышӀэрэр;
лъэкӀыныгъэшхоу О уиӀэр
къябгъэлъэгъугъ цӀыф лъэпкъмэ.
16О пкӀочӀэ инкӀэ пщэфыжьыгъ
уицӀыф лъэпкъ ышъхьэ,
Якъубэрэ Юсыфрэ атекӀыгъэхэр.
17О, Тхьэ, уалъэгъугъ псымэ,
узалъэгъум псымэ, къэщынэхи,
псычӀэ куухэр зэлъытхыуагъэх[+].
18Ошъуапщэмэ псыр къыракӀыхэу,
ошъогум шыблэр къыгъаоу,
уипчыкӀэхэр тыдэкӀи щыджэгущтыгъэх[+].
19Уишыблэ къэгъуагъощтыгъ,
зэо шыку щэрэхъым ымэкъэшхо фэдэу;
пчыкӀэмэ дунаишхор къагъэнэфыщтыгъ;
чӀыгур, тӀыгурыгоу, кӀэзэзыщтыгъ[+].
20О уигъогу хым хэхьагъ,
уилъагъо псы ин дэдэмэ азэпырыкӀыгъ,
ау О уилъэужхэр къэлъэгъуагъэхэп.
21Мосэрэ Хьарунэрэ аӀэкӀэ,
Ӏэхъогъу фэдэу, зепщагъ уицӀыф лъэпкъ[+].

### Я 77-рэ Орэд


Израиль итхыдэ щыщэу зэдгъэшӀапхъэхэр


Асаф ытхыгъэ усэр

1КъедэӀу, сицӀыф лъэпкъ, сихабзэ,
гущыӀэу сыжэ къыдэкӀыхэрэм
шъуитхьакӀумэ къафэжъугъаз.
2ГущыӀэжъ къезгъажьэ сшӀоигъу,
ижъырэм къэбар шъэфхэу
аӀуагъэхэр къэсӀотэщтых,[+]
3зэхэтхыгъэр, тэ зэдгъэшӀагъэр,
тятэжъхэм къытфаӀотагъэр[+].
4Тисабыймэ ашӀотыушъэфынэп
Зиусхьаным ишӀэгъуашӀэхэу,
щытхъу зыпылъхэр.
Ащ ыкӀуачӀэ, иӀэшӀэгъэ гъэшӀэгъонхэр
къэкӀощт лӀэужымэ къафэтӀотэжьыных[+].
5Ащ гущыӀэ гъуазэ
Якъубэ текӀыгъэхэм афигъэнэфагъ.
Израиль лъэпкъым хабзэ фигъэуцугъ.
Тятэжъхэм унашъо афишӀыгъ
ахэр ясабыймэ араӀотэжьынэу, –[+]
6къэкӀощт лӀэужым,
джыри къэмыхъугъэ сабыйхэм ашӀэнышъ,
яуахътэ къэсмэ, ахэми
къалъфыхэрэми араӀотэжьынэу[+].
7Аущтэу фагъэзэщт Тхьэм ягугъэ,
Тхьэм иӀофхэр ащымыгъупшэхэу,
иунашъохэр агъэцэкӀэщтых.
8Ятэжъхэми афэдэщтхэп –
къаигъэхэу, Тхьэм пэуцугъэхэу,
теубытагъэ зимыӀэу,
зыгу-зыпсэкӀэ Тхьэм фэмышъыпкъэхэм[+].
9Ефраим дзэлӀхэр,
щабзэкӀэ уӀэшыгъэхэу,
зэо мафэм зэкӀэкӀожьыгъэх.
10Ахэр Тхьэм адишӀыгъэ
Ӏуагъэм гокӀыгъэх.
Ащ ихабзэкӀэ псэунхэр адагъэп.
11Ащыгъупшагъэх иӀофхэри,
Ащ шӀэгъуашӀэхэу къаригъэлъэгъугъэхэри[+].
12Мысыр чӀыгум ит ЦоӀан губгъом,
янэрлъэгъоу ахэмэ ятэжъхэм,
Ащ шӀэгъуашӀэхэр къыщигъэлъэгъуагъэх[+].
13Хыр зэгуищи,
псыхэр дэпкъэу ыгъэуцухи,
зэпырищыгъагъэх;[+]
14мафэм – ошъуапщэхэр,
чэщ реным машӀом инэфынэ апэ итэу
зэрищэгъагъэх[+].
15Шъоф нэкӀым щызэгуиути мыжъобгыр,
чӀэ куу дэдэм къырихи,
афекъуфэ псы ригъэшъуагъэх[+].
16Мыжъобгым псыр къыригъэчъи,
псыхъом фэдэу, къыритӀупщэхыгъ.
17Ау ахэмэ псэкӀодшӀэныр
Ащ ыпашъхьэ щызэпагъэугъэп.
ЗэкӀэмэ анахь Лъагэм пэуцухэу,
шъоф нэкӀым джыри зыщагъэкъаигъэщтыгъ.
18АгукӀэ ашӀэзэ, Тхьэр аушэтыщтыгъ,
агу рихьырэ гъомылэм кӀэдэухэу[+].
19Тхьэм ыгу хагъэкӀэу аӀуагъ:
«Шъоф нэкӀым Тхьэм
Ӏанэ къыщигъэхьазырын ылъэкӀына?
20Шъыпкъэ. Ар мыжъобгым еуи,
псыхэр ригъэчъэжьагъэх,
псыхъожъыехэр зэлъычъагъэх.
Адэ хьалыгъуи къытын Ащ ылъэкӀына,
ицӀыф лъэпкъ пае
лыр къафихьын ылъэкӀына?»
21Зиусхьаным ар къызэхихи,
губжым зэлъиубытыгъ,
машӀор афызэхани Якъубэ текӀыгъэхэм,
израиль лъэпкъым игубж фигъэлъэшыгъ.
22Ахэмэ Тхьэр ашӀошъ мыхъоу,
Ащ къыгъэнэжьынхэм цыхьэ фашӀыгъэп.
23АшъхьагъыкӀэ щыӀэу ошъуапщэмэ
Ащ унашъо къафишӀи,
ошъогум ипчъэхэр къызэӀуихыгъэх;[+]
24мон зыцӀэ шхыныр
ощхым фэдэу къафыригъэхи,
къаритыгъ ошъогу гъомлапхъэр[+].
25МэлэӀич гъомлапхъэр
цӀыфым ышхыщтыгъэ,
Ащ къаритыгъ ашхыщтыр,
къялыжьыфэ ашхын алъэкӀынэу.
26Ащ ошъогум къыригъэхи,
тыгъэжьыр къыригъэжьагъ,
Ежь ыкӀуачӀэкӀэ
гужьыр[*] къырифыжьагъ.
27ЕтӀанэ, сапэм яхьыщырэу,
лыр ахэмэ къафыригъэхыгъ,
хы пшахъом фэдэу – бзыухэри;[+]
28яуцупӀэ, ящэтырхэм адэжь,
ахэр къыритэкъохыгъэх.
29Ахэр шхагъэх, загъэшхэкӀыгъ,
къаритыгъ зыкӀэхъопсыгъэхэр.
30Ау зыгъэшхэкӀыгъо имыфэхэзэ,
шхыныр джыри ажэ зэрэдэлъэу,
31Тхьэм игубж ахэмэ къафэси,
анахь кӀочӀашӀохэр зэлъиукӀыгъэх,
Израиль икӀэлэ хэшыпыкӀыгъэхэр
Ащ ыгъэкӀодыгъэх.
32Аущтми псэкӀод ашӀэныр
ахэмэ зэпагъэугъэп,
Ащ ишӀэгъошӀагъэхэр,
алъэгъугъэ пэтзэ,
ашӀошъ хъущтыгъэп.
33Джащ пае ахэмэ ямафэхэр
зы жьы къэщэгъукӀэ ыгъэбзэхыгъэх,
щынагъом хэтхэу
яилъэсхэри аригъэгъэшӀагъэх[+].
34Ахэр Тхьэм ыукӀыхэ зыхъукӀэ,
Ащ еупчӀыщтыгъэх,
зыфагъэзэжьти, игъогу лъыхъущтыгъэх;
35агу къэкӀыжьыщтыгъэ
Тхьэр ежьхэм зэрямыжъобгыр,
зэкӀэми анахь Лъагэр
ахэмэ Шъхьэщэфыжьэу зэряӀэр[+].
36Агу имылъэу щытхъур фаӀозэ,
пцӀы щаусыщтыгъэ Ащ ыпашъхьэ.
37Ахэмэ агукӀэ
шъыпкъагъэ фыряӀагъэп.
Ащ Ӏуагъэу
къадишӀыгъэми фэшъыпкъэжьыгъэхэп.
38Ау гукӀэгъу хэлъэу, ябзэджагъэ
Ащ афигъэгъузэ, ыгъэкӀодыгъэхэп,
игубж пчъагъэрэ зэкӀигъэкӀожьыгъ,
гъунэм нэсэу ар зэкӀимыгъаблэу[+].
39Ащ щыгъупшэщтыгъэп: ахэр – цӀыф къодыех,
жьы къепщэгъу фэдэх, къыдэкӀыжьышъ,
ащ къыгъэзэжьырэп[+].
40Тхьапшырэ шъоф нэкӀым
Ащ ахэр щыпэуцухэу зыщагъэкъаигъэщтыгъ,
цӀыф зэрымыс хэкум
ыгуи щыхагъэкӀыщтыгъ!
41ИкӀэрыкӀэуи Ар аушэтыщтыгъ,
Израил и Тхьэ ЛъапӀэ
шъхьакӀо рахыщтыгъ.
42Ахэмэ къашӀэжьыщтыгъэп,
Ащ ыкӀуачӀи,
пыим зыщыӀэкӀихыжьыгъэхэ мафэри,
43шӀэгъошӀагъэхэу, нэшэнэ гъэшӀэгъонхэу
Мысырым ит ЦоӀан губгъом
къыщигъэлъэгъуагъэхэри[+].
44Япсыхъохэри япсы лъакъохэри
Ащ лъы ышӀыгъэх,
ешъонхэ амылъэкӀынэу;[*][+]
45хьацӀэ-пӀацӀэхэр къафигъэкӀуагъэх,
къяцэкъэнхэу,
якӀодылӀэнхэу – хьантӀаркъохэр;[+]
46чӀыгум къыщыкӀхэрэр – пкӀэшъэхъум,
ялэжьыгъэ мацӀэм аритыгъэх;[+]
47ясэнашъхьэ ыутыгъ ошъумкӀэ,
яшхынцумпэ чъыгхэр – псы къиугъэшхомкӀэ;[+]
48ябылымхэр ошъум ритыгъэх,
яӀэхъогъухэр – пчыкӀэмэ[+].
49Игубж эашӀо зэкӀэгъэплъыхьагъэ
Ащ афитӀупщыгъ,
губжыри, гузэжъогъури, тхьамыкӀагъори –
зыгъэкӀодыхэрэ мэлэӀич купым фэдэу[+].
50Игубжы гъогу фызэӀуихыгъ,
хьадэгъум щиухъумагъэхэп ахэр,
пщыныжьым, емынэм ригъэхьыгъэх.
51Мысырым, Хъам ихэгъэгум,
апэу къэхъугъэ шъэожъыехэр щигъэкӀодыгъэх;[+]
52илъэпкъ, мэлмэ афэдэу, рищэжьагъ,
Ӏэхъогъум фэдэу,
шъоф нэкӀымкӀэ ахэр ыщагъэх;[+]
53щынэгъончъэу ахэр ыщагъэх,
ахэмэ щынагъо яӀагъэп,
ау япыймэ хыр къатеуагъ;[+]
54ихэку лъапӀэ ахэр къыщагъэх,
мы къушъхьэу, Ежь ыӀэ джабгъукӀэ
къызфихьыжьыгъэм дэжь;[+]
55ахэмэ акӀэрифхи цӀыф лъэпкъхэр,
ячӀыгухэр къафэнэжьынхэу ыгощыгъэх,
Израил ицӀыф лъэпкъхэр
яунэхэм ачӀигъэтӀысхьагъэх[+].
56Ау джыри ахэмэ Тхьэу
зэкӀэми анахь Лъагэр аушэтыщтыгъ,
пэуцухэу загъэкъаигъэщтыгъ,
игущыӀэ гъуазэхэм ядэӀущтыгъэхэп;[+]
57зэкӀэкӀожьыщтыгъэх, ятэмэ афэдэу,
язекӀуакӀэ шъыпкъагъэ хэлъыгъэп,
щэбзэ охъугъэу, дэхыщтыгъэх.
58ЛъэгапӀэм тхьэнэпцӀыхэм апае
тхьэлъэӀупӀэхэр афытырагъэуцохэзэ,
агъэгубжыгъ.
ТхьэнэпцӀ сурэтхэмкӀэ
шъугъоныр ыгу къырагъэхьагъ[+].
59Тхьэм ашӀагъэр зызэхехым,
губжышхом Ар зэлъиштагъ,
пхъэтэпэмыхьы ышӀыгъ Израиль;
60ипсэупӀэ Щылэу[*] щибгынагъ, –
цӀыфмэ ахэт зэхъум унэу иӀагъэр[+].
61Ащ Тхьэм ыкӀуачӀэ[*]
пыим ыӀэ рилъхьагъ,
илъэкӀ, ищытхъу зыдэщыӀагъэр.
62ИцӀыф лъэпкъ чэтэ чӀэгъ ышӀыгъ,
Ежь ицӀыфхэм Ар афэгубжыгъ[+].
63Яшъаохэр зэо машӀом ыхьыгъэхэти,
нысэщэ орэд къафаӀощтыгъэп япшъашъэхэм.
64ЯкъурмэнышӀхэр чатэм риутыгъэх,
щымыӀэжьхэр амыгъэежьхэу
шъузабэхэр къэнагъэх[+].
65Ау къэущыжьыгъэм фэдэу,
Зиусхьаным гу ышӀыжьыгъ –
санэм кӀуачӀэ езгъэшӀырэ цӀыфым фэдэу,[+]
66зэкӀифагъэх ипыйхэр,
емыкӀу мыухыжь къафихьыгъ;
67Юсыф текӀыгъэхэм афэмыеу,
Ефраим лӀакъори Ащ къахихыгъэп,
68къахихыгъэр Ехъудэ илӀакъу,
Цион Ӏуашъхьэу шӀу ылъэгъугъэр[+].
69И Унэ ошъо лъагэхэм афэдэу,
ыгъэуцугъ
чӀыгоу егъэшӀэрэу ыгъэпсыгъэм фэдэу,
ыгъэпытагъ.
70Ежь иӀумэт Даут къахихыгъ,
мэлхэр зыдэт щагухэу, –[+]
71Ӏэхъогъухэм зыщалъыплъагъэм къыдищи,
Израиль ипачъыхьэ ышӀыгъ,
мэлахъом фэдэу, Тхьэм
ицӀыф лъэпкъ зэрищэнэу[+].
72Ахэр Ащ ыгъэхъугъэх гу къабзэкӀэ,
ыӀэ къулайхэмкӀэ Ащ зэрищагъэх[+].

### Я 78-рэ Орэд


Лъэпкъым итхьамыкӀагъо пае гукӀэгъу


Асаф иорэд

1Тхьэр! Хымэ лъэпкъыхэр уичӀыгу къихьагъэх,
уи Унэ лъапӀэ ауцӀэпӀи,
Ерусэлэм зэхакъутагъ;
2уиӀумэтхэм яхьадэхэр – ошъогу бзыумэ,
уищынагъо зыгу илъмэ апкъхэр –
чӀыгу хьакӀэ-къуакӀэмэ
аратыгъэх гъомылэ папкӀэхэу;[+]
3псым фэдэу, Ерусэлэм тыдэкӀи
ахэмэ алъ щагъэчъагъ,
ахэр зыгъэтӀылъыжьынхи щыӀагъэп.
4Тигъунэгъухэм мыскъарэ ташӀы,
къыддэхьащхых,
тызхэс лъэпкъхэр тэ къыткӀэнакӀэх[+].
5Сыд фэдизрэ, Зиусхьаныр,
губжым ухэтыщта,
шъугъоныр угу
машӀом фэдэу щыблэщта[+]?
6ЦӀыф лъэпкъхэу О узымышӀэхэрэм,
пачъыхьагъухэу О къыомылъэӀухэрэм
уигубж атекъут,[+]
7сыда пӀомэ Якъубэ[*] зэхашхыхьи,
хэкужъ ашӀыгъ,
ипсэупӀи ахэмэ зэхакъутагъ[+].
8Тятэжъмэ бзэджагъэу ашӀагъэхэр
тэ къытфэмылъэгъу;
уигукӀэгъу, тыгу цӀыкӀу хъугъэшъ,
псынкӀаӀоу къытлъыгъэӀэс.
9КъыддеӀ, тыкъэзгъэнэжьырэ Тхьэр,
О пцӀэ илъэпӀагъэ пае;
тыхэщыжьи О пцӀэ лъэпӀэнэу,
типсэкӀодхэр тэ къытфэгъэгъух[+].
10Сыд пае хымэ лъэпкъхэм аӀощта:
«Тыдэ щыӀ ахэмэ я Тхьэ?»
Хымэ лъэпкъхэм
уиӀумэтэу аукӀыгъэмэ алъ
ахэмэ арэпщыныжь, тэ тлъэгъузэ[+].
11Хьапсыдэсым игырз макъэ
О уапашъхьэ къерэхь;
укӀ зытралъхьагъэхэр
пкӀочӀэ лъэшкӀэ О къэгъэнэжьых[+].
12Тигъунэгъумэ узэраубыгъэр,
фэдиблыкӀэ ягъэпщыныжь, Зиусхьан,[+]
13Тэ, уицӀыф лъэпкъ, уихъупӀэ ит мэлхэм,
гъэшӀэным тыпфэразэу
лӀэуж зэкӀэлъыкӀохэм уищытхъу тӀотэщт[+].

### Я 79-рэ Орэд


Лъэпкъым пае тхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Орэдэу «Шушаним-Эдут» имэкъамэ илъэу къырагъаӀо. Асаф иорэд[+]

2Израиль имэлахъу! КъэдаӀу;
мэлмэ афэдэу Юсыф илӀакъо зезыщэрэр,
къэрыубмэ ашъхьагъ тесыр, закъыфэгъэнэф[+]
3Ефраим, Бинямин, Мэнасэ.
ПкӀуачӀэ къехьыжьи,
типыймэ таӀэкӀэпхыжьынэу къытфакӀу.
4О Тхьэр! Зыпкъ тыкъигъэуцожь;
унэгу инэф къыттегъапс,
тымыкӀодэу тыкъэнэжьынэу![+]
5Зиусхьанэу, ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Тхьэр!
УицӀыф лъэпкъ итхьэлъэӀухэр
сыд фэдизрэ джэуапынчъэ О пшӀыщт[+]?
6О нэшхъэигъо хьалыгъукӀэ тыбгъэшхэкӀыгъ,
нэпсы бэ дэдэкӀэ тыбгъэшъокӀыгъ[+].
7Гъунэгъухэр къытэогъэнэкъокъух,
агукӀэ къыддэхьащхых типыйхэр.
8Ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Тхьэр!
Тызэтегъэуцожь,
унэгу къытфэрэнэф,
тымыкӀодэу тыкъэнэжьынэу!
9Мысырым уилъэпкъ сэнэшъхьэ бжалэу къипхыгъ,
цӀыф лъэпкъхэр ипфыхи,
ар бгъэтӀысыгъэ;[+]
10Ащ пае чӀыпӀэ уукъэбзи,
ылъапсэхэр куоу зедзыхэм,
ар чӀыгум тизыбзэ хъугъэ.
11Ащ иныбжьыкъу къушъхьэмэ атыридзагъ,
ибжалэхэм яныбжьыкъу –
кедрэ чъыг лъагэхэм.
12Ащ ибжалэхэр хым нэс ытӀупщыгъэх,
идэчъэххэр – псыхъом[*] нэс[+].
13Сыд пае сэнашъхьэм къешӀэкӀыгъэ чэур
зэщыбгъэкъуагъ?
Ащ къыхэкӀэу блэкӀырэ пстэуми
ащ къыпыкӀэрэр пачы[+].
14Мэзыкъом ар къычӀетӀыкӀы,
зэкӀэ губгъо хьакӀэ-къуакӀэхэм ашхыхьэ.
15Ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Тхьэр!
Зыкъытфэгъазэба,
уашъом къеплъыхи, къытэплъ,
мы сэнашъхьэми унаӀэ къытегъэт,
16О пӀэ джабгъу ыгъэтӀысыгъэм;
дэчъэххэуи Ощ пае бгъэпытагъэхэм.
17Пыйхэм ар машӀокӀэ
зэхагъэстыхьагъ, зэхаупкӀэтагъ,
губжым ухэтэу яплъи, гъэкӀодых[+].
18О хэпхыгъэ лъэпкъым
пӀэ терэщэягъ –
цӀыфым ыкъоу
Ощ пае лэжьэн зэбгъэлъэкӀырэм, кӀуачӀэ ептэу;
19джащ фэдэу щытмэ, егъашӀэми
тэ утыбгынэщтэп; тыкъэгъэпсэужьи,
О пцӀэ щытхъу фэтшӀыщт.
20Зиусхьанэу, ошъогу дзэхэр Тхьэу зиӀэрылъхьэр!
Зыпкъ тыкъигъэуцожь;
унэгу инэф къыттегъапс
тымыкӀодэу тыкъэнэжьынэу!

### Я 80-рэ Орэд


МэфэкӀ орэд


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Гъытыт[*] пщынэм къырагъаӀо. Асаф иорэд[+]

2Тхьэу тиухъумакӀом
орэд къыфашъуӀу шъугушӀозэ;
Якъубэ и Тхьэ
мэкъэ лъэшкӀэ щытхъу фэшъушӀ.
3Къежъугъажь орэдыр,
къяжъугъаӀу шъонтрыпым, щыкӀэпщынэм,
пщынэтӀаркъоу зымакъэ ӀэшӀум.
4МэфэкӀ мафэу бжъэмыем шъуепщ,
мэзакӀэми, мазэм изыми,
5сыда пӀомэ ар ИзраилкӀэ хабзэ,
Якъубэ и Тхьэ ыгъэуцугъэ унашъу.
6Ащ хабзэ Юсыф къыритыгъ,
Мысырым къызекӀыжьым,
ащ ис цӀыфхэм атекӀуи.
Сэ сымышӀэрэ макъэ зэхэсхыгъ къыӀоу:[+]
7«О уаплӀэӀумэ хьылъэхэр атесхыжьыгъэх,
матэхэр аӀэкӀэсхыжьыхи,
пӀэхэр шъхьафит сшӀыжьыгъэх[+].
8КъиныпӀэм узхэтым о укъысэджагъэти,
укъыхэсщыжьыгъ;
шыблэ макъэм сыхэтэу сыкъыбдеӀагъ,
Мэрыбэ[*] ипсымэ уащысыушэтыгъ[+].
9КъысэдэӀуи, сицӀыф лъэпкъ,
сыоушъыищт: Израиль!
Зэ, Сэ укъысэдэӀугъагъэмэ![+]
10Фэшъхьаф тхьэ уерэмыӀ,
хымэ тхьэ шъхьащэ фэмышӀ[+].
11Сэры Зиусхьанэу уи Тхьэр,
Мысыр чӀыгум укъизыщыжьыгъэр,
ужэ къызэтехи, дизы къэсшӀыщт».
12Ау сицӀыф лъэпкъ
Сэ сымакъэ
къедэӀущтыгъэп,
Израили ӀорышӀэ
Сэ зыкъысфишӀыгъэп.
13Джащ пае якъаигъагъэ
ахэмэ агухэр къылъэхэсынагъэх,
зэрашӀоигъоу псэунхэу.
14Е, сицӀыф лъэпкъ къысэдэӀоу,
Израиль сигъогу тетыгъагъэмэ![+]
15Сэ псынкӀэу ахэмэ япыйхэр
къезгъэуцолӀэныехэшъ,
ахэмэ апэуцухэрэм
сӀэ афэзгъазэщтыгъэ;
16Сэ, Зиусхьаным, сызылъэгъу мыхъурэмэ
шъхьэкӀэубзэ къысфашӀыныгъи.
Ащ фэдэ насып егъашӀэми яӀэныгъи.
17Сэ коцым идэгъукӀэ шъузгъэшхэныгъи,
шъооу къушъхьэбгым къыхэкӀырэмкӀэ
шъузгъэшхэкӀызэ шъузгъэрэзэныгъи[+].

### Я 81-рэ Орэд


Тхьэу зэкӀэмэ ашъхьагъ щыӀэр


Асаф иорэд

1Тхьэхэм[*] язэӀукӀэ щыӀэу,
Тхьэр итахътэ тес,
уашъом щыӀэу фэлажьэрэмэ апашъхьэ
хьыкум щешӀы:
2Сыд фэдизрэ шъыпкъэгъэнчъэу
хьыкум зешъухьащта,
цӀыф бзаджэхэм
афэжъугъэкӀуатэзэ шъушӀыщта[+]?
3ТхьамыкӀэм, ибэм яхьакъ яшъут;
егъэзыгъэм, мылъкунчъэм
зэфагъэ адызешъухь;[+]
4ТхьамыкӀэр, мылъкунчъэр хэшъущыжьых,
цӀыф бзаджэхэм къаӀэкӀэшъухыжьых[+].
5АшӀэрэп, къагурыӀорэп,
шӀункӀым хэтых,
чӀыгулъачӀэхэр зэкӀэ мэсысых[+].
6Сэ къэсӀуагъ: «Шъо – шъутхь,
Анахь Лъагэм ыкъохэри – шъо зэкӀэри;[+]
7ары шъхьакӀэ шъо, цӀыфмэ афэдэу, шъулӀэщт,
шъукӀодыщт, пщы пстэуми афэдэу»[+].
8Егъажь, Тхьэр, чӀыгум хьыкум тешӀыхь;
сыда пӀомэ зэкӀэ цӀыф лъэпкъхэр
Оры зыехэр.

### Я 82-рэ Орэд


Тхьэр Израиль ипыйхэм атекӀоным фэгъэхьыгъэ тхьэлъэӀу


1Орэд. Асаф иорэд

2О, Тхьэр! Зымыушъэф, мэкъэнчъэ зымышӀ,
гугъуемылӀ зымышӀ, Тхьэр![+]
3Сыда пӀомэ, мары, уипыйхэр мэбырсырых,
узылъэгъу мыхъурэмэ ашъхьэ къаӀэтыгъ;
4уицӀыф лъэпкъ пэшӀуекӀоу
гухэлъ бзаджэ ашӀы,
О къэуухъумэрэмэ
ягоонхэу зэрэгъэуӀушыжьых;
5ахэмэ къаӀо: «ТыкӀонышъ,
цӀыф лъэпкъмэ ахэдгъэкӀодыкӀыщт,
Израиль ыцӀэ егъашӀэми агу къэмыкӀыжьынэу»[+].
6Зэдырагъаштэу зэрэгъэуӀушыжьых,
зэзэгъых, О къыппэшӀуекӀохэу
7едом цӀыфхэр, Исмахьилэ текӀыгъэхэр,
моаб цӀыфхэр,
Хьэджэр текӀыгъэ цӀыфхэр,[+]
8Гъэбал, Ӏамон, Ӏамэлыкъхэр,
фылистмэ яхэку,
Цэур къалэм щыпсэухэрэр акӀыгъухэу[+].
9Ахэмэ агоуцуагъэх ашур цӀыфхэри;
Лот къыхэкӀыгъэхэр гъусэ лъэш афэхъугъэх[+].
10Къышон псыхъом дэжь Мыдиан, Сисэрэ,
Ябын щяпшӀагъэр ахэми яшӀ[+].
11Ахэр Ӏэндор къуаджэм щаукӀхи,
ебзы фэхъужьыгъэх чӀыгум[+].
12АдэзекӀу яцӀыф лъэрыхьхэм,
Ӏорэб, Зэеб узэрадэзекӀуагъэу,
зэкӀэ япщыхэми яшӀ
Зэбахъ, ЦалмунаӀ япшӀагъэр,[+]
13моущтэу зыӀощтыгъэхэм: «Тхьэм ихэку
тэ тиенэу тштэщт».
14Жьы хьарзэм рихьыжьэгъэ сапэм фэдэу,
ахэр шӀых, си Тхь,
жьым зэрихьэрэ фыркъом фэдэхэу.
15МашӀом мэзыр зэристэу,
мэшӀо тхъуабзэм къушъхьэхэр зэрилыбжьэхэу,
16джаущтэу уижьыуае ахэр регъэфыжьэх,
О уижьыбгъэшхо егъэгъэщынэх;[+]
17анэгу зэлъегъашт нэпэнчъагъэм,
О зыкъыпфагъэзэжьынэу, Зиусхьан!
18ЕмыкӀу къарэхь, орэщынэх егъэшӀэрэу,
хьэйнапэ орэхъухи, орэкӀодых.
19ЗэхарэшӀыкӀ, О, зы закъоу Зиусхьан зыцӀэу,
зэрэчӀыгоу анахь Лъагэу узэрэщытыр[+].

### Я 83-рэ Орэд


Тхьэм иунэ уфэзэщыныр


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Гъытыт пщынэм къырагъаӀо. Къорахъ ыкъомэ яорэд[+]

2Ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэу Зиусхьан,
Сыдэу гуӀэтыпӀэха о уипсэупӀэхэр!
3СакӀэхъопсы, сафызэгоуты
Зиусхьаным ищагумэ,
сыгуи, спкъышъоли
Тхьэу щыӀэныгъэ къэзытырэм
щытхъу орэд къыфаӀо[+].
4Бзыу цӀыкӀуми зыщыпсэун,
пцӀашхъоми ищырхэр
зэригъэтӀысхьан набгъо къащагъоты
уикъурмэншӀыпӀэхэм адэжь,
Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэр,
сэ си Пачъыхьэу си Тхь![+]
5Сыхьатмафэ ежьагъэх О уиунэ щыпсэухэу,
зэпымыоу О щытхъу къыпфэзышӀхэрэр[+].
6Сыхьатмафэ ежьагъэх цӀыфэу кӀуачӀэ
О къыпхэзгъуатэхэрэр,
Цион Ӏуашъхьэм О ущагъэлъэпӀэнэу,
гъогу техьаным фызэгоутыхэрэр[+].
7Гъынэпсым икӀэй[*] зэпачы зыхъукӀэ,
псыкъэкӀуапӀэ ащ иӀэ мэхъу,
бжыхьэ ощхыри ащ къытещхэ,
ынэшӀу щифагъэм фэдэу.
8Ахэр кӀохэзэ, акӀуачӀэ хэхъо,
Цион Ӏуашъхьэм щалъэгъущт
Тхьэу зэкӀэмэ анахь Лъагэр.
9Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Тхьэр!
СитхьэлъэӀу къызэхэх,
къысэдэӀу, Якъубэ и Тхь!
10О, Тхьэ, тиухъумакӀу!
Уихэх нэшӀукӀэ къеплъ[+].
11Сыда пӀомэ О уищагумэ
зы мафэрэ уащыпсэуныр
мэфэ минмэ ауас.
БзэджашӀэхэм ящэтырмэ сачӀэсэу
сигъашӀэ къэсхьыным нахьи,
Тхьэм и Унэ чӀэхьапӀэ дэжь
сыӀутыныр сэ къыхэсэхы.
12Сыда пӀомэ Зиусхьанэу Тхьэр – тыгъэ, мэӀу,
Зиусхьаным шӀугъэмрэ щытхъумрэ къеты;
лажьэ ямыӀэу псэухэрэр
Ащ шӀугъэм хигъэныхэрэп[+].
13Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэр!
Сыхьатмафэ ежьагъ зицыхьэ къыптелъ цӀыфыр![+]

### 84-рэ Орэд


Лъэпкъым ишӀугъэ фэгъэхьыгъэ тхьэлъэӀу


1ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Къорахъ ыкъомэ яорэд

2Зиусхьан! О уичӀыгу нэшӀукӀэ укъеплъыгъагъ,
Якъубэ къыхэкӀыгъэхэм
ямылъку[*] ябгъэгъотыжьыгъагъ.
3УицӀыф лъэпкъ ибзэджэшӀагъэхэр
фэбгъэгъугъэх,
ипсэкӀодышӀагъэхэр О зэкӀэ
фэбгъэкӀодыгъэх[+].
4Уигубж зэкӀэпхьажьыгъэ,
уигубж лъэш уакӀыб фэбгъэзагъ[+].
5Зыпкъ тигъэуцожь, тымыкӀодэу
тыкъэзгъэнэжьырэ Тхьэ,
губжэу къытфэпшӀырэр щыгъэзый.
6Адэ гъэшӀэным губж къытфыуиӀэщта,
лӀэуж зэкӀэлъыкӀомэ зэкӀэмэ
уигубж апхырыпщыщта[+]?
7КӀочӀакӀэ тэбгъэшӀыжьынба,
тэ, – уицӀыф лъэпкъ – гушӀуагъо пхэдгъотэнэу?
8УишӀулъэгъу мыкӀодыжь къытэгъэлъэгъу,
Зиусхьан, тымыкӀодэу тыкъэгъэнэжь.
9Зиусхьанэу Тхьэм къыӀорэм серэдэӀу.
ИцӀыф лъэпкъэу, Тхьэм ищынагъо зыгу илъхэр
мамырныгъэм щегъэгугъых,
ау акъылынчъагъэм зыфарэмыгъэзэжь.
10Ары, Ащ щынагъо фызиӀэхэр
къыгъэнэжьынхэм пэчыжьэхэп,
Ащ ищытхъу тичӀыгу тизы хъунэу!
11ЗэӀукӀэнхэшъ,
шӀулъэгъу мыкӀодыжьымрэ фэшъыпкъэныгъэмрэ,
шъыпкъэмрэ мамырныгъэмрэ зэбэущтых.
12Фэшъыпкъэныгъэр чӀым къыхэкӀыщт,
Тхьэм ишъыпкъагъэ огум къеплъыхыщт.
13Зиусхьаным шӀугъэр къытлъигъэӀэсыщт,
чӀыгуми илэжьыгъэ къытыщт;[+]
14шъыпкъагъэр Ащ ыпэ итыщт,
ылъэ гъогур къыфигъэхьазырынэу.

### Я 85-рэ Орэд


ӀэпыӀэгъум пае тхьэлъэӀу


Даут итхьэлъэӀу

1Зыкъысфэгъази, Зиусхьан, сыкъызэхэх,
сыда пӀомэ сытхьамыкӀ сэ,
сыекӀагъ[+].
2Спсэ къэгъэнэжь, сыда пӀомэ
О уищынагъо сыгу илъ;
къэгъэнэжь мыкӀодэу,
уиӀумэтэу къыпщыгугъырэр, си Тхьэ.
3ГукӀэгъу къысфэшӀ, Зиусхьан,
мэфэ реным мэкъэшхокӀэ сыкъыоджэшъ.
4УиӀумэт ыгу къэгъэчэф,
сыда пӀомэ, Зиусхьан,
сыгукӀэ сыкъыпфыдэплъые[+].
5Сыда пӀомэ, Зиусхьан,
О къытфэогъэгъу, ушӀу.
О къыолъэӀурэмэ зэкӀэмэ
шӀулъэгъу мыкӀодыжь афыуиӀ[+].
6Къызэхэх, Зиусхьан,
ситхьэлъэӀу,
силъэӀу макъэ къыкӀэдэӀу.
7Къин зыщыслъэгъурэ мафэм
сэ О зыкъыпфэсэгъазэ,
сыда пӀомэ сыкъызэхэохы[+].
8О пфэдэ тхьэ щыӀэп, Зиусхьан,
Ӏофэу пшӀагъэмэ афэди щыӀэп[+].
9ЦӀыф лъэпкъэу О къэбгъэшӀыгъэхэр
зэкӀэ уадэжь къэкӀонхэшъ,
шъхьащэ уапашъхьэ щашӀыщт,
Зиусхьан, ПцӀэ ищытхъуи аӀощт[+].
10Сыда пӀомэ О уин дэд,
шӀэгъошӀагъэхэр уадэжь къекӀых.
О зы закъор ары Тхьэр[+].
11УилъэгъошӀухэм сащыгъэгъуаз, Зиусхьан,
уишъыпкъагъэ сигъогогъунэу;
О пцӀэ згъэлъэпӀэным пае
Ащ щынагъо фысиӀэу орэхъу[+].
12Щытхъу пфэсшӀыщт, Зиусхьанэу си Тхь,
сыгу лъэкӀэу иӀэмкӀэ
О пцӀэ щытхъур гъэшӀэным фэсӀощт.
13Сыда пӀомэ О мыкӀодыжь шӀулъэгъоу
къысфыуиӀэр ин дэд:
О спсэ хьадрыхэ икуупӀэмэ къахэпщи,
сыкъэбгъэнэжьыгъ[+].
14Тхьэр! Зызгъэпагэхэрэр къыспэтэджыгъэх,
цӀыф жъалымыбэхэр спсэ къешэх;
О пхъэтэпэмыхь уашӀы[+].
15Ау О, Зиусхьаныр, Тхьэу гукӀэгъукӀэ хьалэлыр,
щэӀэгъэшхо зиӀэу,
шӀулъэгъу мыкӀодыжьрэ
фэшъыпкъэныгъэрэ зыхэлъыр,[+]
16зыкъысфэгъази, гукӀэгъу къысфэшӀ;
уиӀумэт кӀуачӀэ къет,
сэ, уиӀумэт бзылъфыгъэм ыкъор,
сымыкӀодэу сыкъэгъэнэжь[+].
17О уишӀугъэ къысфэгъэшъыпкъ, Зиусхьан,
сызлъэгъу мыхъурэмэ арэлъэгъуи,
емыкӀу къарэхь,
сыда пӀомэ О, Зиусхьан,
укъыздеӀи, сыбгъэгупсэфыжьыгъ[+].

### Я 86-рэ Орэд


Ерусэлэм ищытхъу


1Къорахъ ыкъомэ яорэд

2Зиусхьаным икъалэ
Ӏошъхьэ лъапӀэм тыригъэуцуагъ.
Якъубэ ипсэупӀэ пстэуми анахьэу,
Цион икъэлапчъэхэр[*]
шӀу елъэгъух Зиусхьаным[+].
3Дэхэ дэд уигугъу зэрашӀырэр,
Тхьэм икъал![+]
4Лъэпкъэу сызышӀэхэрэм
ягугъу зысшӀыкӀэ,
Мысыри Бабилэни ахэтых,
фылист цӀыфхэри,
Цэур щыщ цӀыфхэри,
Эфиопым щыщ цӀыфхэри, – ахэр зэкӀэ
Ерусэлэм къыщыхъугъэхэу алъытэщт.
5Цион къалэм пае Тхьэм ыӀощт:
«ЦӀыф лъэпкъ пстэуми ащыщхэр
мыщ къыщыхъугъэх,
сыда пӀомэ зэкӀэми анахь Лъагэр ары
а къалэр зыгъэпытэщтыр»[+].
6КӀитхыкӀыжьхэ зыхъукӀэ цӀыф лъэпкъхэр,
Зиусхьаным ытхыщт: «Мыщ фэдэр ащ къыщыхъугъ».
7Орэд къэзыӀохэрэми къашъохэрэми
зэдаштэу аӀо:
«ЗэкӀэ шӀугъэр къызыпкъырыкӀырэр
Цион къалэр ары»[+].

### Я 87-рэ Орэд


Къиным хэт цӀыфым итхьаусых


1Къорахъ ыкъомэ яорэд. ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Махалат Леанот ехьылӀагъ. Езрахъ ыкъо Хъэмэн ытхыгъэ усэр[+]

2Зиусхьан, сыкъэзгъэнэжьырэ Тхьэр!
Мафэм нэшхъэеу сыкъыоджэ,
чэщыми уапашъхьэ сыкъеуцо[+].
3СитхьэлъэӀу уапашъхьэ къерэхь;
къызэхэх сиджэ макъэ.
4Сыда пӀомэ къиныгъохэм
спсэ зэлъаубытыгъ,
сигъашӀи хьадрыхэ пэблагъэ хъугъэ[+].
5Хьадрыхэ кӀожьыхэрэм сахалъытэ,
кӀуачӀэ зимыӀэжь цӀыфэу сыхъугъ[+].
6ЩымыӀэжьмэ сахадзэжьыгъ –
аукӀыгъэхэу, О уинэплъэгъу ӀэкӀэзыгъэхэу,
О пӀэхэр зынэмысыжьыхэу,
пхъэмбаим дэлъхэм сафэд.
7Хьадрыхэ икуупӀэ сыхэбдзагъ,
шӀункӀым, чӀэ зимыӀэм[+].
8КъысэхьылъэкӀы хъугъэ уигубж,
зэкӀэ ащ иорхэм сызэкӀаӀулӀагъ[+].
9СинэӀуасэхэм зыкъысщадзые пшӀыгъэ,
ахэмкӀэ гоӀуджэ дэдэ сыпшӀыгъ;
сычӀэшӀыхьагъ,
сыкъычӀэкӀыжьын сымылъэкӀэу[+].
10Сынэхэр ыгъэпшъыгъэх гукъаом;
мэфэ реным сыкъыоджэ, Зиусхьан;
сӀэхэр къыпфэсэщэих.
11ЛӀагъэмэ Ӏофышхо шӀагъоу
зыфэдэ мыхъурэр О афэошӀа?
ЛӀагъэхэр къэтэджыжьынхэшъ,
О щытхъу къыпфашӀына[+]?
12Хьаумэ бэным игугъу щашӀа
О уишӀулъэгъу мыкӀодыжь?
Уифэшъыпкъэныгъэ къыщаӀуата кӀодыпӀэм?
13ШӀункӀым хэтхэу
О уишӀэгъошӀагъэхэр зэлъашӀэнха?
Ащыгъупшэжьыгъэмэ ячӀыгу
О уифэшъыпкъэныгъэ щашӀэна[+]?
14Ау сэ сыкъыолъэӀу
О, Зиусхьаныр;
пчэдыжьым жьэу
ситхьэлъэӀу уапашъхьэ къехьэ[+].
15Сыд пае, Зиусхьан, зыкъысщыбдзыера?
Сыд пае унэгу сшӀобгъэбылъыра?
16СыекӀагъ,
сикӀэлэгъум щегъэжьагъэу сэткӀу;
О сэбгъэщэчырэ щынагъомэ
скӀуачӀэ къыщагъакӀэ.
17Уигубж лъэш сэ сызэредзэ,
хьалэч сэошӀы, щынагъоу укъыстебанэзэ.
18Псыхъом фэдэу,
сыкъаухъурэи мэфэ реным;
зэгъусэхэу зэкӀэмэ сыкъауцухьэ[+].
19Ныбджэгъухэмрэ шӀу слъэгъухэрэмрэ
зыкъысщадзыенэу О пшӀыгъэ;
сэ сыздэщыӀэм щышӀункӀ[+].

### Я 88-рэ Орэд


Лъэпкъым икъиныгъом къаӀорэ орэд


1Езрахъ ыкъо Етан ытхыгъэ усэр[+]

2УишӀушӀагъэхэр, Зиусхьан,
гъэшӀэным орэдкӀэ сӀотэщт,
сигущыӀэкӀэ лӀэуж зэкӀэлъыкӀомэ зэкӀэмэ
къафэсӀотэщт фэшъыпкъэныгъэу О зепхьэрэр[+].
3Сыда пӀомэ сэшӀэ: уишӀулъэгъу мыкӀодыжь
егъашӀэми щыӀэнэу гъэпсыгъэ,
фэшъыпкъэныгъэу О пхэлъыр
ошъогум пытэу щыбгъэуцугъ;
4О къэпӀуагъ: «Сэ къахэсхыгъэм
Ӏогъэ пытэ дэсшӀыгъагъ,
СиӀумэтэу Даут
гущыӀэ пытэ Сэ фэсшӀыгъагъ.
5КъыпкӀэхъухьащтхэр гъэшӀэным
пачъыхьэнхэу Сэ згъэуцущтых,
уитетыгъо лӀэуж зэкӀэлъыкӀомэ
ащымыкӀодынэу згъэпсыщт»[+].
6УишӀэгъошӀагъэхэм
ящытхъу ащарэӀуат ошъогухэм,
Зиусхьан, ошъогум щыӀэ псэхэм язэӀукӀи
ащарэӀуат шъыпкъагъэу пхэлъыр[+].
7Сыда пӀомэ хэт къыуагъэпшэна
ошъогум щыӀэу?
Ошъогум щыӀэ псэхэм[*] ащыщэу хэта
Зиусхьаным фэдэр[+]?
8Бэ дэдэ хъоу уашъом щыӀэхэм
язэӀукӀэ Тхьэм щынэгъошхо щыфашӀы,
зэкӀэ зыхэтхэмкӀэ Ар щынэгъошху.
9Зиусхьанэу, ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Тхьэр!
Хэта Ощ фэдэу кӀочӀэшхор, Зиусхьан?
Лъэныкъо пстэумкӀи
уифэшъыпкъэныгъэ О къыошӀэкӀыгъ[+].
10Хым игубж лъэш О пӀэ илъ;
ащ иорхэм зыкъызаӀэткӀэ,
О ахэр огъэӀэсэжьых[+].
11ХьакӀэ-къокӀэжъэу Рахьаб[*]
О зэхэбгъэтакъуи, уукӀыгъ;
Ӏэ пытэкӀэ О уипыйхэр
иптэкъухьагъэх.
12Ошъогухэр О уиех, чӀыгури О уий,
дунаишхори ащ щыщыӀэ пстэури
Оры зыгъэуцугъэр[+].
13Темырри къыблэри
Оры къэзыгъэшӀыгъэхэр;
Табори Хъэрмони
ягуапэу О пцӀэ ищытхъу аӀуатэ[+].
14Пытэ О уилыпцэ,
О пӀэ кӀочӀэшху,
лъагэ пӀэ джабгъу!
15Шъыпкъагъэмрэ зэфагъэмрэ
О уитахътэ ылъапсэх;
уишӀулъэгъу мыкӀодыжьырэ фэшъыпкъэныгъэмрэ
лӀыкӀоу итых О уапэ[+].
16Сыхьатмафэ ежьагъ щытхъу орэдкӀэ
узгъэлъэпӀэрэ цӀыф лъэпкъыр! –
О уинэшӀу инэфынэ
щыпсэухэрэр, Зиусхьан![+]
17Мэфэ псэум О пцӀэ ахэр рэгушӀох,
О шъыпкъагъэу пхэлъыр агъэлъапӀэ,
18Сыда пӀомэ ахэмэ ящытхъуи
акӀуачӀи къыздикӀырэр О уадэжь.
УкъызэрэтфэшӀум ихьатыркӀэ
ткӀуачӀэ къыхэхъо.
19О, Зиусхьан, къытфыхэпхыгъ тиухъумакӀор,
О, Израиль и Тхьэ лъапӀэр –
къытэптыгъ типачъыхьэ[+].
20О къыпфэшъыпкъэу уиӀумэтым,
зэгорэм укъызфэлъагъом, къэпӀогъагъ:
«ЛӀыгъэ зыхэлъым Сэ щыслъагъ
пачъыхьэ танджыр,
лъэпкъым Сэ къыхэсхыгъэр лъагэу сӀэтыгъэ[+].
21СиӀумэтэу Даут
Сэ пачъыхьэ сшӀыгъэ, Ар Сихэхэу,
сидэгъэ лъапӀэ ащ ышъхьэ щысфагъ.
22Сэ сӀапшъэ ащ игъусэщт,
сӀэ ар пытэ ышӀыщт.
23Пыир ащ фырикъущтэп,
бзэджагъэкӀэ зекӀорэ цӀыфыми
ар егъэзыгъэ фэшӀыщтэп.
24Ащ ыпашъхьэ хьэлэч-сэлачэ щизгъэфэщтых ипыйхэр,
сяощт зылъэгъу мыхъухэрэм[+].
25Сэ фэшъыпкъэныгъэу фысиӀэри
сишӀулъэгъу мыкӀодыжьи игъусэх,
Сэ сцӀэкӀэ ащ ыкӀуачӀэ хэхъощт.
26Хыр ащ ыӀэ ислъхьащт.
Псыхъохэми тетыгъо афыриӀэу сшӀыщт[+].
27Ар Сэ къысэджэщт:
Оры си Тхьэу Сятэр,
сыкъэзгъэнэжьырэ къушъхьэ цакӀэр Оры[+].
28Сэ ар щыпэлъфы сшӀыщт,
чӀыгу пачъыхьэмэ анахь лъагэу[+].
29Сэ ащ мыкӀодыжьын шӀулъэгъу
фысиӀэщт гъэшӀэным,
Ӏуагъэу дэсшӀыгъэри
къэзгъэшъыпкъэжь зэпытыщт.
30Ащ текӀыгъэхэм гъэшӀэным
пачъыхьэ чӀыпӀэр язгъэӀыгъыщт,
итахъти ошъогур щэӀэфэ щызгъэӀэщт.
31Ащ текӀыхэрэм
згъэуцугъэ хабзэр щагъэзыеу,
къафэзгъэнэфагъэхэм адимыштэу зекӀохэмэ,
32исхъухьагъэхэр аукъохэу,
сиунашъохэр амыгъэцакӀэхэмэ,
33яхэбзэнчъагъэ пае
бэщкӀэ згъэпщынэщтых, ябзэджагъэ паеи
къамыщкӀэ утын язгъэхьыщт[+].
34Ау ар сишӀулъэгъу мыкӀодыжь хэзгъэныщтэп,
фэшъыпкъэныгъэу схэлъыми Сэ сытекӀыщтэп,
35Сыукъощтэп Ӏуагъэу Даут дэсшӀыгъэр,
гущыӀэу сыжэ дэкӀыгъэри Сэ зэблэсхъущтэп.
36Сэ зэгорэм сцӀэ лъапӀэкӀэ
гущыӀэ пытэ сшӀыгъагъэ:
зэблэсхъущтэп Даут есӀуагъэр[+].
37Ащ текӀыщтхэр гъэшӀэным щыӀэщтых,
тыгъэр щэӀэфэ, ащ итахъти сапашъхьэ итыщт.
38Даут ипачъыхьэгъу гъэшӀэным щыӀэщт,
шыхьат зафэу ошъогум ит мазэм фэдэу».
39Ау О Уихэх къибдзэрэп,
пхъэтэпэмыхь ошӀы,
лъэшэу уфэгубжы[+].
40УиӀумэт Ӏуагъэу дэпшӀыгъэр
щыбгъэзыягъ,
ипачъыхьэ тандж чӀыгум тебдзи,
бгъэушӀоигъэ;
41Ащ икъалэ къызэрэшӀыхьэгъэ дэпкъ пстэури
зэхэбгъэшъхъэшъхъагъ,
ипытапӀэхэр хьэпэ-сапэ ибгъэфагъэх.
42ЕбгъукӀорэхэм ар зэрапхъо;
игъунэгъу лъэпкъхэр къыдэхьащхых;
43Ащ ипыйхэр къыщытебгъэкӀуагъэх О заом,
ипыйхэр О бгъэгушӀуагъэх;
44ичэтацэ зэкӀэпхьажьыгъ,
бэнэнымкӀэ Уихэх удеӀагъэп.
45Ищытхъуи О ащ Ӏыпхыгъ,
итахъти чӀыгум тебдзагъ;
46иныбжьыкӀэгъум имафэхэр бгъэкӀэкӀи,
емыкӀур ащ къебгъэхьыгъ[+].
47Сыд фэдизрэ зэпымыоу
зыбгъэбылъыщта, Зиусхьан,
уигубж гъэшӀэным
машӀом фэдэу зэкӀэгъэнэгъэщта[+]?
48Угу игъэлъ
сигъашӀэ зэрэкӀакор:
Ӏэчъэ-лъэчъэ щыӀакӀэм хэтынхэу ара
цӀыфхэр къызфэбгъэшӀыгъэхэр?
49Хэта цӀыфхэм ащыщэу щыӀэу,
хьадэгъур зымылъэгъущтыр?
Хэта хьадрыхэ ебгъукӀон зылъэкӀыщтыр[+]?
50Ипэум уиӀэгъэ шӀулъэгъу мыкӀодыжьыр
тыдэ хъугъа, Зиусхьан?
Даут зэрэбгъэгугъэгъэ шъыпкъагъэхэр
тыдэ хъугъэха?
51Угу игъэлъ, Зиусхьан,
УиӀумэт зэраушъхьакӀугъэр,
сызыубырэ лъэпкъхэр зэрэсщэчхэрэр.
52Уипыймэ О Уихэх аубы, Зиусхьан,
ащ илъэужхэр ахэмэ щытхъунчъэ ашӀы.

53ГъэшӀэным Зиусхьаным щытхъур ий!
Амин, амин.[*][+]

### Я 89-рэ Орэд


ЯплӀэнэрэ Тхылъ


1Тхьэм ицӀыфэу Мосэ итхьэлъэӀу[+]

2Зиусхьан! ЛӀэуж зэкӀэлъыкӀохэм зэкӀэми
ухъумапӀэу тиӀэр тэ Оры[+].
3Къушъхьэхэр къэхъунхэм ыпэкӀи,
чӀыр, дунаир О къызыогъэшӀхэми,
лӀэшӀэгъумэ къащегъэжьагъэу
лӀэшӀэгъумэ анэсыжьэу О – у Тхь[+].
4Сапэ хъужьынэу О цӀыфым
еогъэгъэзэжьышъ,
къэоӀо: «Жъугъэзэжьых, цӀыфымэ акъохэр!»[+]
5Сыда пӀомэ илъэс минхэр ОркӀэ
блэкӀыгъэ тыгъуасэми,
чэщым хэт къэрэгъулэми фэдэх[+].
6Псы къиугъэм ыхьыхэрэм фэдэу,
цӀыфхэр О блэохых;
ахэр – пкӀыхьэм фэдэх,
пчэдыжьым къэкӀыхэу,
пчэдыжьыми къэгъагъэ къэхъухэу,
къэушхъонтӀхэу
пчыхьэм егъонлэхэу,
гъонлэжьырэ уцым фэдэх[+].
7Сыда пӀомэ тэ О уигубж
тегъэкӀоды,
уигубж лъэш тегъэщынэ.
8ТибзэджэшӀагъэхэр уапашъхьэ
О иплъхьагъэх,
тэ типсэкӀодшӀэгъэ шъэфхэри
къыщэлъагъох унэгу инэфынэ.
9Тэ тимафэхэр зэкӀэ
уигубж хэтхэу кӀуагъэх;
хэщэтыкӀ макъэм фэдэу,
тиилъэсхэр псынкӀэу блэкӀых.
10Тэ дгъэшӀэрэ илъэсмэ ямафэхэр –
илъэс тӀокӀищырэ пшӀырэ,
нахь пытаӀохэм – илъэс тӀокӀиплӀ;
анахь охътэшӀоу къахафэрэр –
улэумрэ къиныгъомрэ апэӀохьэ,
сыда пӀомэ псынкӀэу екӀыхэшъ,
тэри тадэбзэхыжьы[+].
11Хэта уигубж илъэшыгъэ зышӀэрэр,
Ори уигубжи ащыщынэрэр хэта?
12Тыгухэр Ӏушы хъунхэу,
тимафэхэм пчъагъэ зэряӀэм тегъас[+].
13Зыкъытфэгъаз, Зиусхьан!
Сыд фэдизрэ тебгъэжэщта?
УиӀумэтмэ гукӀэгъу къафэшӀ.
14Пчэдыжьым уишӀулъэгъу мыкӀодыжь
тызэлъикӀоу къытлъыгъэӀэс,
къэдгъэшӀэрэ мэфэ пстэуми къакӀоцӀ
тыгушӀонэу тэ, тычэфынэу.
15Къиныгъо егъэзыгъэм
тызыхэбгъэфэгъэ мафэхэм апае
тыгъэчэфыжь,
тхьамыкӀагъор зыщытлъэгъугъэ илъэсхэм апаий.
16О Ӏофэу пшӀагъэр тэ, уиӀумэтхэм,
къафэрэшъыпкъ,
тэ къыттекӀыщтхэм
О уищытхъу арэлъэгъу;
17Зиусхьанэу ти Тхьэ инэшӀугъэ
ташъхьагъ ерэт,
къадэрэхъу тӀэхэм Ӏофэу ашӀэрэр[+].

### Я 90-рэ Орэд


Тхьэр тиухъумакӀу

1ЗэкӀэми анахь Лъагэм ибгъагъэ щыпсэоу,
лъэкӀыныгъэшхо пстэури зиӀэм
ижьау чӀэтым,[+]
2Зиусхьаным реӀо: Оры сиухъумапӀэу,
сишъхьэегъэзыпӀэр,
Оры си Тхьэу сызщыгугъырэр![+]
3Къыуашэрэм ихъытыу,
укъызэмылын зэпахырэ узым
Ащ уащиухъумэщт[+].
4ИкъамзыйхэмкӀэ уиухъумэщт,
Ащ ытэмэ чӀэгъхэми
шъхьэегъэзыпӀэ ащыбгъотыщт;
Тхьэр фэшъыпкъэныгъ,
мэӀум фэдэу Ащ укъиухъумэщт[+].
5Уащыщынэщтэп: чэщым – ищынэгъошхо,
мафэм – умышӀахэу къыптебэнэщтхэм[*],[+]
6шӀункӀым къыщекӀокӀырэ зэпахырэ узым,
къутэжьэу щэджагъом
зэкӀэ зыхъункӀэжьырэм.
7УисэмэгукӀэ – миныр,
минипшӀыр – уиджабгъукӀэ о щыфэхыщт;
ау о благъэу къыокӀолӀэщтэп.
8УнитӀукӀэ уплъэщт ныӀэп,
Тхьэм цӀыф бзаджэхэр
зэригъэпщынэхэрэм уеплъыщт[+].
9Сыда пӀомэ о Зиусхьаныр
шъхьэегъэзыпӀэ зыфэпшӀыгъ;
зэкӀэми анахь Лъагэр ухъумакӀоу
о къыхэпхыгъ[+].
10Бзэджагъэ зи къыохъулӀэщтэп,
ери уипсэупӀэ благъэу къекӀолӀэщтэп[+].
11Сыда пӀомэ имэлэӀичмэ
Ащ къафишӀыщт унашъо –
уигъогу пстэуми укъащаухъумэнэу.
12АӀэхэмкӀэ уаӀэтыщт,
мыжъом плъакъокӀэ уемыутэкӀынэу[+].
13Уатеуцощт аслъанымрэ блэгъожъымрэ;
пщытӀэщтых аслъан щырымрэ благъомрэ[+].
14«ШӀу силъэгъоу, къызэрэсэпкӀылӀэрэм пае
Сэ ар къыхэсщыжьыщт;
къэсыухъумэщт ар,
сэ сцӀэ зыфэдэр зэригъэшӀагъэшъ[+].
15Къысэджэнышъ – къызэхэсхыщт;
къиныгъом сыригъусэщт ащ;
тхьамыкӀагъомэ къахэсщыжьынышъ,
лъытэныгъэ ащ фэсшӀыщт.
16ГъэшӀэ кӀыхьэкӀэ ар згъэрэзэщт,
мыкӀодынэу къэзгъэнэжьыщт»[+].

### Я 91-рэ Орэд


Шъыпкъагъэ зиӀэм иӀахьышӀу


1Шэмбэт мафэм къаӀорэ орэд

2Зиусхьаным щытхъур фэтшӀыныр,
О, зэкӀэми анахь Лъагэр,
пцӀэ щытхъу орэд къыфэтӀоныр шӀу;[+]
3уишӀулъэгъу мыкӀодыжь пчэдыжьрэ тӀотэныр,
чэщырэ – уишъыпкъагъэ,
4бзэпсипшӀ зэрылъ пщынэтӀаркъомкӀэ,
шыкӀэпщынэмкӀэ орэд къыдатӀозэ.
5Сыда пӀомэ О, Зиусхьан,
уиӀэшӀагъэкӀэ сыбгъэчэфыгъ;
О пӀэмэ агъэхъагъэмэ
гушӀогъо орэд къысагъаӀо.
6УиӀэшӀагъэхэр сыдэу ин дэдэха
О, Зиусхьан! ГъэшӀэгъонэу кууха
О уигупшысэхэр![+]
7ЦӀыф мыкъ-мыджми ышӀэхэнэп,
зигулъытэ макӀэми ар къыгурыӀонэп.
8Нэпэнчъэхэр, уцмэ афэдэу, багъохэми,
зэкӀэ бзэджашӀэхэм яӀоф къадэхъуми,
егъэшӀэрэу кӀодыжьыщтых ахэр.
9О гъэшӀэным, Зиусхьан,
ЗэкӀэмэ Уанахь Лъаг![+]
10Сыда пӀомэ, мары, уипыйхэр,
О, Зиусхьан, уипыйхэр – мары, кӀодыщтых,
зэкӀэ бзэджагъэкӀэ зекӀохэрэри
зэбгырафыжьыщтых;
11домбаим иӀэ кӀуачӀэм фэдэ къысэптыгъ,
уидэгъэ лъапӀэ къысщыпфи,
силъэкӀ хэбгъэхъуагъ[+].
12Сипыйхэми уатекӀоу сынэмэ алъэгъугъ,
бзэджашӀэхэу зыкъыспэзыӀэтхэрэми
ягукӀод макъэ
стхьакӀумэхэмкӀэ сэ зэхэсхыгъ[+].
13Шъыпкъагъэ зиӀэм
пальмэ чъыгым фэдэу зыкъызэӀуехы,
Ливан къыщыкӀырэ
кедрэм фэдэуи зыкъеӀэты[+].
14Зиусхьаным и Унэ
рагъэтӀысхьэгъэ чъыгхэм афэдэу,
ти Тхьэ и Унэ щагумэ закъыщызэӀуахы[+].
15Жъы хъугъэхэми, ахэмэ шӀур къапэкӀэ,
псыр акӀиз, къэкӀыгъакӀэм фэдэх,
16Зиусхьанэу сэ сиухъумакӀо зэрэзафэр,
шъыпкъэнчъагъи Ащ зэрэхэмылъыр къагъэлъэгъонэу[+].

### Я 92-рэ Орэд


Тхьэу типачъыхьэр

1Зиусхьаным тетыгъор ыӀыгъ;
Тетыгъошхор ишъуаш Зиусхьаным,
лъэкӀыныгъэ иныр иӀэрылъхь,
дунаишхор пытэу ыгъэуцугъ,
зыми ар ичӀыпӀэ ригъэкӀыщтэп[+].
2Уитахътэ гъэшӀэным щытынэу
бгъэуцугъэ, О – упӀэлъэнчъ[+].
3Амакъэ зеӀэты, Зиусхьан,
псыхъомэ амакъэ зеӀэты,
псыхъомэ яжъорыжъот макъэ зеӀэты.
4Ау псыбэмэ якъорэлъэ макъи,
хыор кӀочӀэшхомэ амакъэ нахьи
Зиусхьаныр лъэгапӀэм щынахь лъэш[+].
5УигущыӀэ гъуазэхэр уямыщэчынэу тэрэзых,
О уиунэ, Зиусхьан,
гъэшӀэным зыгъэкӀэракӀэрэр
шӀугъэ-къэбзагъэр ары.

### Я 93-рэ Орэд


Тхьэм изэфагъ

1О, Зиусхьан, цӀыфыр зыгъэпщынэжьырэр,
О, Тхьэу, цӀыфым игъэпщынакӀор,
уигубж къэгъэлъагъу![+]
2Тыкъэлъэгъу, чӀым ихьыкумышӀ,
зызышӀошӀыжьыхэрэм яфэшъуашэ арэгъот.
3Сыд фэдизрэ, Зиусхьан, цӀыф бзаджэхэр,
сыд фэдизрэ цӀыф бзаджэхэр
ябзэджэшӀагъэ щыгушӀукӀыщтха[+]?
4Псэлъэ пагэхэр абзэгу къытекӀых;
бзэджэшӀэ пстэуми зашӀолъэш.
5УицӀыф лъэпкъ зэхагукӀэ, Зиусхьан,
О уиунэе цӀыфхэр егъэзыгъэ ашӀых.
6Шъузабэр, хэхэсыр аукӀых,
ибэми ыпсэ хахы.
7ЕтӀанэ аӀо: «Зиусхьаным
къылъэгъурэп,
Якъубэ и Тхьэ гу лъитэрэп».
8Акъыл къызфэжъугъотыжь,
гулъытэ зимыӀэ цӀыфхэр!
Сыдигъо Ӏушы шъухъущт, акъылынчъэхэр?
9ТхьакӀумэр къыозытыгъэм
зэхимыхынэу хъуна?
Нэр зыгъэпсыгъэм
къымылъэгъунэу мэхъуа[+]?
10ЦӀыф лъэпкъхэр зыгъэдаӀорэм
ахэр ымыгъэпщынэнхэу хъуна?
ЦӀыфхэр зыгъасэхэрэм
зэхэшӀыкӀ имыӀэ хъуна[+]?
11Зиусхьаным ешӀэ цӀыф гупшысэхэр
кӀодыжьырэ Ӏугъом зэрэфэдэхэр.
12Сыхьатмафэ ежьагъ
О бгъэдэӀорэ цӀыфыр, Зиусхьан,
уихабзэкӀэ бгъасэрэр,[+]
13мэфэ къинхэм гупсэф ептынэу,
цӀыф бзаджэм машэр фатӀыфэ!
14Сыда пӀомэ Зиусхьаным ицӀыфхэр
гум ринэщтхэп,
Ежь иунэе цӀыфхэр Ащ чӀидзыжьыщтхэп[+].
15Сыда пӀомэ хьыкумым
шъыпкъагъэм къыфигъэзэжьыщт,
зыгу шъыпкъагъэ илъхэр зэкӀэ
ащ гоуцощтых.
16Хэта сэщ пае
цӀыф Ӏаемэ апэуцурэр?
Хэта сащызыухъумэрэр бзэджашӀэхэм?
17Зиусхьаныр арымырыгъэмэ
сэ ӀэпыӀэгъоу сиӀагъэр,
бэ темышӀэу мэкъэнчъэ хьадрыхэ
сэ спсэ кӀожьыщтыгъэ[+].
18«Сэхъыртэ», сӀо зэхъум,
О уишӀулъэгъу мыкӀодыжь, Зиусхьан,
сэ кӀэгъэкъон къысфэхъугъ.
19СигумэкӀыгъохэр
сыгу щыбагъохэ зыхъукӀэ,
гупсэфэу къысэптырэм
сыгу егъэтхъэжьы.
20ХьыкумышӀэ хьилэхэр
уигъусэхэ хъуна,
хабзэр мызафэу зэпырызыгъазэхэрэр?
21Тхьэм фэшъыпкъэм
ахэр купышхоу тебанэх,
лажьэ зимыӀэм
лӀэныгъэр тыралъхьэ[+].
22Ау Зиусхьаныр – сэ сипытапӀ,
си Тхьэ – сиухъумапӀ, сишъхьэегъэзыпӀ[+].
23Ахэр ябзэджэшӀагъэ ӀуигъэкӀэжьыщтых,
лъэпсэкӀод ышӀыщтых ябзэджагъэ пае,
ыгъэкӀодыщтых Зиусхьанэу ти Тхьэ.

### Я 94-рэ Орэд


Тыкъэзгъэхъугъэр тэжъугъэгъэлъапӀ

1НекӀох, щытхъу орэд Зиусхьаным
фэтэжъугъаӀу,
гушӀогъо макъэ тиухъумакӀоу,
тикъэгъэнэжьакӀо фэтэжъугъэӀэт[+].
2Щытхъу фэтшӀызэ, Ащ ыпашъхьэ тижъугъахь,
рэзэныгъэм иорэд къатӀозэ,
гушӀогъо макъэ фэтэжъугъэӀэт.
3Сыда пӀомэ Тхьэ ин дэд Зиусхьаныр,
Пачъыхьэшхоу тхьэ пстэуми ашъхьагъ[+].
4ЧӀы куупӀэхэр Ащ ыӀэ илъых,
къушъхьэ шыгухэри Ащ иӀэрылъхьэх.
5Ащ ий – хыр, ар Ащ къыгъэшӀыгъ,
агъэпсыгъ ыӀитӀу гъушъапӀэр[+].
6НекӀох, шъхьащэ фэтэжъугъэшӀ,
Тхьэу тыкъэзыгъэшӀыгъэм ыпашъхьэ
лъэгонджэмышъхьэкӀэ тыщыжъугъэтӀыс[+].
7Сыда пӀомэ Ары тэ ти Тхьэр,
Ащ имэл Ӏэхъогъу тыщыщ,
Ащ ыӀэ зэрищэрэ мэлхэр тэры.
Е! Ащ ымакъэ
непэ шъо шъуедэӀугъагъэмэ:[+]
8«Шъугухэр гуркъэхэу щышъумыгъэтых,
шъуятэжъхэм Мэрыбэ дэжь,
шъоф нэкӀым, Масэ дэжь,
зэрэщашӀыщтыгъэм фэдэу.
9Шъо шъуятэжъхэм сищыӀагъэ зынэсыри
Сэри сагъэунэфыгъ, сиӀэшӀагъэ зыфэдэр
алъэгъугъагъэ пэтми.
10Илъэс тӀокӀитӀум къыкӀоцӀ Сэ мы лъэпкъыр
пхъэтэпэмыхь сшӀыгъэ,
арыти къэсӀуагъ: „Мыр ыгукӀэ гъощэгъэ цӀыф лъэпкъ;
ахэр Сэ сигъогухэм атетхэп“.
11Джащ пае Сэ губжым сыхэтэу
гущыӀэ пытэкӀэ сӀуагъэ:
„Ахэр сигупсэфыпӀэ исымыгъэхьанхэу“[+].

### Я 95-рэ Орэд


Тхьэу ЗэкӀэмэ Анахь Пачъыхьэшхор

1Зиусхьаным орэдыкӀэ къыфашъуӀу;
къыфашъуӀу зэрэчӀыгоу Зиусхьаным![+]
2Орэд къыфашъуӀу Зиусхьаным,
Ащ ыцӀэ щытхъу фэшъушӀ,
тыкъызэригъэнэжьыгъэм икъэбар
мафэ къэс шъуӀуатэ![+]
3Ищытхъу цӀыф лъэпкъхэм яшъуӀуат,
ишӀэгъошӀагъэхэр лъэпкъ пстэуми яжъугъашӀэх![+]
4Сыда пӀомэ ин дэд Зиусхьаныр,
щытхъу пстэури Ащ ифэшъуаш,
Ар тхьэ пстэуми анахь щынагъу[+].
5Сыда пӀомэ цӀыф лъэпкъмэ
зэкӀэ ятхьэхэр – тхьэ нэпцӀых,
ау Зиусхьаным къыгъэшӀыгъэх уашъохэр.
6Щытхъумрэ лъытэныгъэшхомрэ
Ащ ыпашъхьэх,
лъэкӀымрэ дэхагъэмрэ
Ащ и Унэ щыӀэх.
7Фэшъулъэгъу Зиусхьаным,
цӀыф лъэпкъмэ
яунэгъо зэфэшъхьафхэр,
фэшъулъэгъу щытхъумрэ лъэкӀымрэ Зиусхьаным[+].
8Зиусхьаным ыцӀэ
фэшъошэ щытхъур фэшъулъэгъу,
тынхэр фэшъухьыхи,
Ащ ищагумэ шъуадахь!
9Зиусхьаным и Унэ шъошэ лъапӀэ шъущыгъэу,
шъхьащэ щыфэшъушӀ Зиусхьаным.
Ащ ыпашъхьэ щыкӀэзэз, зэрэчӀыгоу![+]
10ЦӀыф лъэпкъмэ яшъуӀу:
Зиусхьаным тетыгъор ыӀыгъ!
Джащ пае дунаишхор пытэу ыгъэуцугъ,
тхыощтэп ар.
ШъыпкъагъэкӀэ цӀыф лъэпкъмэ
яӀофхэр Ащ зэхифыщтых[+].
11Орэчэфых уашъохэр,
чӀыгум ерэгъэмэфэкӀ;
хыр, ащ щыщыӀэ пстэури
орэбырсырых[+].
12ОрэгушӀо губгъор, зэкӀэ ащ хэлъыри,
орэгушӀо зэкӀэ мэз чъыгхэр –
13Зиусхьаным ыпашъхьэ,
сыда пӀомэ Ар къэкӀо,
хьыкум чӀыгум тыришӀыхьанэу.
ШъыпкъэмкӀэ Ащ дунаишхом
иӀофхэр къызэхифыщтых,
цӀыф лъэпкъхэри –
Ежь фэшъыпкъэныгъэу хэлъымкӀэ[+].

### Я 96-рэ Орэд


Тетыгъор Анахь ЗиӀэ Тхьэр

1Тетыгъор ыӀыгъ Зиусхьаным:
орэгушӀо чӀыгур;
орэчэфых чӀылъэм ыгъунэхэр[+].
2Ахэт Ар пщагъомрэ шӀункӀышхомрэ;
шъыпкъагъэм, зэфагъэм Ащ итахътэ атет[+].
3Ыпэ итэу Ащ имашӀо егъакӀо,
ипыйхэр тыдэкӀи щегъэстых[+].
4Ащ ипчыкӀэмэ зэлъагъэнэфы дунаишхор;
ар чӀыгум елъэгъушъ, къэтхытхы[+].
5Зиусхьаным ыпашъхьэ
шаком фэдэу къушъхьэхэр щэткӀух,
зэкӀэ чӀыгум и Зиусхьан ыпашъхьэ[+].
6Ошъогумэ Ащ ишъыпкъагъэ аӀуатэ,
зэкӀэ цӀыф лъэпкъхэм
Ащ щытхъоу пылъыр алъэгъу[+].
7ТхьэнэпцӀ сурэтхэм афэлажьэхэу,
пкӀэ зимыӀэ тхьэнэпцӀыхэмкӀэ
зыщытхъужьыхэрэр нэпэнчъэхэу къэнэх.
ЗэкӀэ тхьэхэм шъхьащэ щашӀы Ащ ыпашъхьэ[+].
8Цион къалэм зэхехышъ, мэгушӀо,
О хьыкумэу пшӀыхэрэм апае
Ехъудэ икъуаджэхэр[*] мэчэфых,
Зиусхьан[+].
9Сыда пӀомэ, Зиусхьан, зэрэчӀыгоу
О уелъэгэкӀы,
тхьэ пстэуми
ашъхьагъ ущыӀэтыгъ[+].
10Зиусхьаным шӀу елъэгъух
ер зыуджэгъухэрэр![*]
Тхьэ щынагъор зыгу илъхэм
апсэхэр Ащ къеухъумэ,
псэкӀодышӀэмэ къаӀэкӀехыжьых[+].
11Нэфынэр къыфыкъокӀы шъыпкъагъэ зиӀэм,
зыгу шъыпкъагъэ илъхэм – гушӀуагъор[+].
12Шъыпкъагъэ зиӀэхэр,
Зиусхьаным ыцӀэкӀэ шъугушӀу,
Ащ иӀоф лъапӀэхэр
зыщышъумыгъэгъупшэх[+].

### Я 97-рэ Орэд


Тхьэм дунаим тетыгъо фыриӀ


Орэд

1КъыфашъуӀу орэдыкӀэ Зиусхьаным;
шӀэгъо дэдэх Ащ иӀэшӀагъэхэр.
ЫӀэ джабгъурэ илъэкӀ лъапӀэрэ
текӀоныгъэр Ащ къыфыдахыгъ[+].
2ТекӀоныгъэр къызэрихьыгъэр
Зиусхьаным къыгъэлъэгъуагъ,
ипыйхэр зэригъэпщынэжьыгъэхэр
цӀыф лъэпкъхэм нафэ къафишӀыгъ.
3ШӀулъэгъу мыкӀодыжьэу,
шъыпкъагъэу израиль лъэпкъым
Ащ фыриӀагъэр ыгу илъ зэпыт.
Ти Тхьэ текӀоныгъэр къызэрихьыгъэр
чӀыгум зэкӀэ игъунапкъэмэ алъэгъугъ.
4ГушӀо макъэр Зиусхьаным фэшъуӀэт,
зэрэчӀыгоу ары;
гушӀогъо орэди, щытхъу орэди къыфашъуӀу[+].
5ПщынэтӀаркъор кӀыгъоу
Зиусхьаным щытхъу орэд къыфашъуӀу,
пщынэтӀаркъомрэ орэд макъэмрэ кӀыгъухэу.
6Сырынэм, бжъэмыемэ амакъэ кӀыгъоу,
пачъыхьэу Зиусхьаным
гушӀо макъэ фэшъуӀэт.
7Хыми, ащ хэс пстэуми, дунаишхоми,
ащ зэкӀэ щыпсэухэрэми
мэкъэшхо апэрэӀукӀ;[+]
8псыхъохэр Ӏэгушъо терэох;
гушӀогъошхом хэтхэу
къушъхьэхэм орэд къащарэӀу
9Зиусхьаным ыпашъхьэ; сыда пӀомэ
чӀыгум хьыкум тыришӀыхьанэу Ар къэкӀо.
Дунаишхом шъыпкъагъэкӀэ
Ащ хьыкум тыришӀыхьащт,
цӀыф лъэпкъхэми зэфагъэкӀэ
яӀофхэр зэхифыщтых[+].

### Я 98-рэ Орэд


Тхьэу Анахь Пачъыхьэ ШъхьаӀэр

1Зиусхьаным тетыгъор ыӀыгъышъ,
цӀыф лъэпкъхэр орэкӀэзэзых!
Къэрыубмэ ашъхьагъэу итахътэ Ар тесышъ,
чӀыгур орэтхытхы![+]
2Зиусхьаныр Цион щыин,
цӀыф лъэпкъ пстэуми Ар лъагэу ашъхьагъ[+].
3О пцӀэ ин дэдэу щынагъом
щытхъур фарэшӀ!
ЛъэпӀэ дэд Ар!
4О лъэкӀышхо зиӀэ Пачъыхьэу
тэрэзныгъэр зикӀасэр,
О зэфагъэр бгъэпсыгъэ:
зэфагъэмрэ шъыпкъагъэмрэ
Израил ибгъэуцуагъэх[+].
5ЖъугъэлъапӀэ Зиусхьаныр, ти Тхьэ,
шъхьащэ щыфэшъушӀ итэхътэ пашъхьэ:
Ар лъапӀэ!
6Мосэрэ Хьарунэрэ
икъурмэнышӀхэм ащыщыгъэх –
Самуели – елъэӀугъэхэм.
МэкъэшхокӀэ Зиусхьаным елъэӀугъэх,
Ащ ахэр зэхихыгъэх[+].
7Ошъопщэ кореным хэтэу,
Ар ахэмэ къадэгущыӀагъ;
Ащ игущыӀэ гъуазэхэри
шапхъэу ыгъэуцугъэхэри
ахэмэ агъэцэкӀагъэх[+].
8Зиусхьанэу ти Тхь! О ахэмэ
ялъэӀу зэхэпхыгъ:
О афэзгъэгъурэ Тхьэу уряӀагъ,
ау етӀани
ябзэджэшӀагъэхэмкӀи бгъэпщынэжьыгъэх.
9Ищытхъу шъуӀэты Зиусхьанэу ти Тхьэ,
икъушъхьэ лъапӀэ
Ащ шъхьащэ щыфэшъушӀ –
лъапӀэшъ Зиусхьанэу ти Тхьэ![+]

### Я 99-рэ Орэд


Зиусхьаным дунаир ыӀэ илъ


Рэзэныгъэм иорэд

1Зиусхьаным гушӀогъо макъэр
фэшъуӀэт, зэрэчӀыгоу ары![+]
2Чэфэу шъуфэлажь Зиусхьаным;
орэд къашъуӀозэ, шъуихь Ащ ыпашъхьэ!
3Зиусхьаныр Тхьэу зэрэщытыр
зыгурыжъугъаӀу:
Ежьыр ары тыкъэзыгъэхъугъэр,
Ащ тырий,
ицӀыф лъэпкъэу тыщыт,
имэл Ӏэхъогъоу тегъэхъу[+].
4Рэзэныгъэ шъугу илъэу, Ащ икъэлапчъэмэ,
ищагумэ, щытхъу фэшъушӀызэ, шъуадахь.
Ащ щытхъур фэшъушӀ,
Ащ ыцӀэ къэшъуӀэт![+]
5Сыда пӀомэ шӀу Зиусхьаныр:
егъэшӀэрэ Ащ ишӀулъэгъу мыкӀодыжь,
лӀэуж пстэуми ифэшъыпкъэныгъэ анэсыщт[+].

### Я 100-рэ Орэд


Пачъыхьэм Тхьэр зэригъэгугъагъэр


Даут иорэд

1Орэд къафэсӀощт Тхьэм фэшъыпкъагъэмрэ
цӀыфхэм афэзэфагъэмрэ;
Ощ пае, Зиусхьан, орэд сэ къэсӀощт[+].
2Сызэрагъэмысэн зи щымыӀэным пае,
Сигъогу сынаӀэ тезгъэтыщт:
«О сыдигъо садэжь укъэкӀощт?»
Сыгу зэрэкъабзэу,
сиунэ сыщыпсэущт[+].
3ЕмыкӀу къызпыкӀын Ӏоф
сапашъхьэ щашӀэу сезэгъырэп:
Тхьэм фэмышъыпкъэхэм яӀоф
сфэлъэгъурэп; ахэмэ яӀоф зыщысыдзыещт.
4Гоу къуанчэм сэ зыщысыдзыещт;
Ӏоф бзаджэ зыхэзгъэфэщтэп.
5Игъунэгъу шъэфэу зыубырэр
сэ зыпысфыщт,
зинэплъэгъукӀэ пагэу,
зыгукӀэ зызшӀошӀыжьырэр
сфэщэчыщтэп[+].
6Тхьэм фэшъыпкъэхэу чӀыгум тетхэм
нэшӀукӀэ сяплъыщт,
ренэу къыскӀыгъунхэу;
лажьэ зи имыӀэу игъогу рыкӀорэр
къысфэлэжьэщт.
7Хьилагъэ хэлъэу зекӀорэр
сиунэ щыпсэущтэп;
Хэти пцӀы зыусырэм
сапашъхьэ зыщигъэшъыпкъэжьын ылъэкӀыщтэп.
8Пчэдыжь къэс зэкӀэ бзаджэхэу
чӀыгум тетхэр лъэпсэкӀоды сшӀыщтых.
БзэджашӀэхэр зэкӀэ
Зиусхьаным икъалэ дэзгъэкӀодыкӀыщтых[+].

### Я 101-рэ Орэд


Къин зыщэчырэм итхьэлъэӀу


1Къин хэтыр епэгъогъохэу, игукъао Зиусхьаным къыфыриӀотыкӀы зыхъукӀэ, къыӀорэ тхьэлъэӀур[+]

2Зиусхьан! СитхьэлъэӀу къызэхэх,
сигухэкӀ макъи уадэжь къэрэӀу.
3СшӀомыгъэбылъ унэгу сигузэжъогъу мафэм!
ПтхьакӀумэ О къысфэгъаз,
сыкъызыоджэрэ мафэм
псынкӀэу сыкъызэхэх.
4Сыда пӀомэ, Ӏугъом фэдэу,
симафэхэр блэсыкӀых,
скъупшъхьэхэр
пхъэцэкӀэ ныкъостым фэдэх[+].
5Сыгу зэхэукӀагъ,
игъукӀыгъ уцым фэдэу,
джащ къыхэкӀэуи сихьалыгъу
сшхынэу сщэгъупшэ[+].
6Скъупшъхьэхэр сигырзы макъэ
спкъышъолы ригъэпкӀылӀагъэх.
7Бзыушхоу шъоф нэкӀым исым фэдэу
сыхъугъ,
унэ зэхэкъутагъэмэ
атес тыгъурыгъум яхьыщыр сыхъугъ.
8Сычъыерэп, изакъоу унашъхьэм
тес бзыум фэдэу сыщыс.
9Мэфэ реным сипыймэ саубы,
къыздэхьащхыхэрэр, сэ сцӀэ къаӀозэ,
цӀыфхэм ябгых,
10хьалыгъум фэдэу яжьэр сэ сэшхы,
сишъон зэхэсэгъэкӀухьэ нэпсыкӀэ,[+]
11уигубж, угу зэрэплъырэм къахэкӀэу;
сыда пӀомэ лъагэу сыпӀэти,
сычӀэбдзыжьыгъ О.
12ЗыхэкӀырэ пчыхьэшъхьэ ныбжьыкъум
яхьыщырых симафэхэр;
уцым фэдэу сыгъугъ[+].
13О егъэшӀэрэу уитахътэ утес,
лӀэуж зэкӀэлъыкӀохэм
уищытхъу ащыгъупшэщтэп[+].
14ЗыкъэпӀэтыжьыщт О,
Цион угу егъущт;
сыда пӀомэ ащ шӀу фэпшӀэнэу
игъо къэсыгъ;
пӀалъэр къэсыгъ;[+]
15сыда пӀомэ уиӀумэтхэм
ащ имыжъо тэкъуафэхэр шӀу алъэгъух,
ияжьэу къэнэжьыгъэми агу фэгъу.
16Зиусхьаным ыцӀэ цӀыф лъэпкъмэ
щынагъо фашӀыщт,
уилъэкӀ щыщынэщтых
чӀыгу пачъыхьэхэр[+].
17Сыда пӀомэ Зиусхьаным
Цион къалэр къыгъэуцужьыщт,
ищытхъу хэтэу
Ар къэлъэгъощт.
18Амалынчъэмэ ятхьэлъэӀу
ынаӀэ къытыридзэщт,
ялъэӀухэр пхъэтэпэмыхь ышӀыщтхэп.
19КъыкӀэлъыкӀощт лӀэужмэ
афагъэхьэу атхыщт,
къэхъущт цӀыфхэм
Ащ щытхъу фашӀыщт:[+]
20сыда пӀомэ илъэгэпӀэ лъапӀэ къеплъэхыгъ;
ошъогум щыӀэу Зиусхьаныр
чӀыгум къеплъыгъ,[+]
21хьапсэчӀэсхэм ягырз макъэ къызэхихынэу,
хьадэгъур зытралъхьагъэхэр
шъхьафит ышӀынхэу;[+]
22Зиусхьаным ыцӀэ
Цион къалэм къыщыраӀонэу,
Ащ пылъ щытхъури
Ерусэлэм щарагъэшӀэнэу,[+]
23цӀыф лъэпкъхэр, пачъыхьагъухэр
Зиусхьаныр агъэлъэпӀэнэу зызэрэугъойхэкӀэ.
24СкӀуачӀэ, сигъашӀэ ызыныкъом секӀолӀагъэу,
гъунэм Ащ нигъэсыгъ,
симафэхэр ыгъэкӀэкӀыгъэх.
25Сэ къэсӀуагъ: «Си Тхь! Симафэхэм
азыныкъо щэхъу сымыгъэшӀагъэу
дунаим семыгъэхыжь,
О, зиилъэсхэр зэкӀэ
лӀэшӀэгъухэм адыщыӀэщтым.
26ИжъыкӀэ чӀыгум лъапсэхэр фэбгъэуцугъэх,
ошъогухэри О уиӀэшӀагъэх[+].
27Ахэр кӀодыщтых, ау О сыдигъуи ущыӀэщт;
ахэр зэкӀэ, щыгъыным фэдэу,
жъы мэхъух,
щыгъыным фэдэуи
зэблэпхъунхэшъ, чӀэбдзыжьыщтых[+].
28Ау О узтетыгъэм узэрэтет,
уиилъэсхэри ухыгъэ хъущтхэп[+].
29УиӀумэтмэ ябынхэр щынэгъончъэу псэущтых,
къатекӀыгъэхэр щыпытэщтых уапашъхьэ»[+].

### Я 102-рэ Орэд


Тхьэм ицӀыфхэр шӀу елъэгъух


Даут иорэд

1Зиусхьаным щытхъу фэшӀ, о, спсэ,
Ащ ыцӀэ лъапӀэ щытхъу фэшъушӀ, сыгуи спси[+].
2Зиусхьаным щытхъу фэшӀ, о, спсэ,
О зыщымыгъэгъупш ишӀушӀэ пстэури.
3Ащ О бзэджагъэу пшӀагъэхэр зэкӀэ къыпфегъэгъух,
уиузхэр зэкӀэри Ащ егъэхъужьых;[+]
4уищыӀэныгъэ хьадрыхэ щеухъумэ,
къыпфегъэшъуашэх шӀулъэгъу мыкӀодыжьрэ гукӀэгъурэ[+].
5О бгъэшӀэщтым шӀугъэкӀэ уегъэразэ,
уиныбжьыкӀэгъуи бгъашхъом фэдэу къыпфегъэзэжьы.
6ЗэкӀэ егъэзыгъэхэм
Зиусхьаным яхьакъ ареты,
хьыкум зафэ афешӀы.
7Ащ Мосэ ригъэшӀагъэх игухэлъхэр,
иӀоф шӀагъохэр – израиль цӀыфхэм.
8ГукӀэгъушӀ, хьалэл Зиусхьаныр,
псынкӀэу мыгубжэу,
шӀулъэгъу мыкӀодыжь Ащ хэлъ[+].
9Ар къыогый зэпытыщтэп,
игубжи бэрэ ыӀыгъыщтэп.
10ТипсэкӀодышӀагъэхэм атефэрэр къытишӀэрэп,
тимыхъо-мышӀагъэхэм япэгъокӀэу тигъэпщынэжьырэп.
11Сыда пӀомэ чӀыгум ышъхьагъ
ошъогур зэрэщылъагэу,
джащ фэдэу щынагъо фызиӀэхэм
Зиусхьаным мыкӀодыжь шӀулъэгъу афыриӀ[+].
12Тыгъэ къокӀыпӀэр къохьапӀэм зэрэпэчыжьэу,
хэбзэнчъагъэу тшӀагъэхэр Ащ тпэчыжьэ ешӀых;
13тым исабыйхэм гукӀэгъу зэрафишӀырэм фэдэу,
Зиусхьаным щынагъо къыфызиӀэмэ
гукӀэгъу афешӀы.
14ЕшӀэшъ ары тизэхэлъыкӀэ,
ешӀэ тэ сапэм тыкъызэрэхэкӀыгъэр[+].
15Уцым фэдэх цӀыфым имафэхэр;
губгъо къэгъагъэу ащ зыкъызэӀуехы[+].
16Жьыбгъэр шъхьарэкӀышъ, егъэгъу,
лъэуж къымыгъанэу ар мэкӀодыжьы[+].
17Зиусхьаным ишӀулъэгъу мыкӀодыжь гъэшӀэным
Ащ щынагъо фызиӀэхэм афыриӀэщт.
Ащ ишъыпкъагъи къафигъэнэщт
цӀыфым ыкъомэ акъожьхэу,[+]
18иӀуагъэ фэшъыпкъэхэу,
иунашъохэр зыщымыгъупшэхэу,
ахэр зыгъэцакӀэхэрэм[+].
19Зиусхьаным итахътэ
уашъомэ атыригъэуцуагъ,
итетыгъокӀэ хэз имыӀэу
пстэури ӀэкӀэлъ[+].
20Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ шъо,
Ащ зэкӀэ имэлэӀичхэу,
кӀочӀэ лъэшхэу,
игущыӀэ макъэкӀэ ӀорышӀэхэу,
зыгъэцакӀэхэрэр Ащ иунашъо[+].
21Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ, зэкӀэ иошъогу дзэхэу,
Ащ фэлажьэхэу, Ащ шӀоигъор зыгъэцакӀэхэрэр.
22Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ,
Ащ къыгъэхъугъэ пстэуми,
Ащ тетыгъор зыщиӀыгъ чӀыпӀэ пстэуми.
Щытхъу фэшӀ, о, спсэ, Зиусхьаным!

### Я 103-рэ Орэд


Дунаир къэзыгъэшӀыгъэм ищытхъу

1Щытхъур фэшӀ, о, спсэ, Зиусхьаным!
Зиусхьанэу си Тхь, О гъэшӀэгъон дэдэу уин!
Лъытэныгъэшхуи щытхъуи О уишъуашэх[+].
2О нэфынэр зыщэолъэ шъуашэу,
ошъогухэр огъаӀэх щэтырхэу;
3ошъогу псымэ акӀыӀу уипсэупӀэ щэогъэуцу,
ошъуапщэхэр купсынкӀэ зыфэошӀыжьых,
жьыбгъэ тамэхэмкӀэ О къэокӀухьэ[+].
4Жьыбгъэхэр къэогъэшӀых мэкъэгъэӀухэу,
уиӀофтабгэхэу – мэшӀо зэкӀаблэхэр[+].
5Лъэпсэ пытэмэ атебгъэуцуагъ О чӀыгур;
кӀэзэзыщтэп ар ныбжьи[+].
6Хы куушхор шъуашэу тепхъуагъ,
къушъхьэмэ псыхэр атепхъуагъэх.
7Узафэгубжым, псымэ кӀатхъужьыгъ,
уишыблэ макъэ псынкӀэу ӀуигъэкӀыгъэх;[+]
8ЧӀыпӀэу О афэбгъэнэфагъэм
къушъхьэмэ адэкӀых,
кӀэймэ яхых псыхэр.
9ЗэпырыкӀын зыфимытхэ гъунапкъэр
О афэбгъэнэфагъ,
чӀыгур зэлъабгъэнэу ахэмэ
къябгъэгъэзэжьыщтэп[+].
10О кӀэймэ адэбгъэхьагъэх псыкӀэчъхэр:
къушъхьэ тӀуакӀэмэ ащэчъэх псыхъохэр,
11агъэшъокӀых шъоф хьакӀэ-къуакӀэхэр,
щыд Ӏэлхэми зытрагъэкӀы псыфалӀэр.
12Псыхэм апэблагъэу мэпсэух огу бзыухэр,
яорэд макъэ къахэӀукӀы къутамэхэм.
13УилъэгапӀэмэ уащыӀэу
къушъхьэхэр огъэшъокӀых,
О уиӀэшӀагъэхэм яхьатыркӀэ
чӀым зегъэшхэкӀы.
14О былымхэм апае уцыр къэогъэкӀы,
шхъонтӀэгъакӀэри – цӀыфым къышъхьапэнэу,
гъомлапхъэр чӀыгум къыхихыным пае,[+]
15санэу цӀыфым ыгу зыгъэчэфрэр,
дагъэу ащ ынэгу зыгъэжъыурэр,
ыгу пытэ зышӀырэ хьалыгъур[+].
16ЗагъэшъокӀы Зиусхьаным ичъыгхэм,
Ливан кедрэхэу ыгъэтӀысыгъэхэм.
17Бзыумэ набгъохэр ахэмэ ащашӀых,
елхэр ипсэупӀэх псыхаом.
18Къушъхьэ лъагэхэр къушъхьэ пчэнхэм яех;
даман ухъумапӀэх мыжъобгхэр.
19Уахътэхэр къыгъэнэфэнхэу
мазэр О къэбгъэшӀыгъ;
тыгъэр икъохьажьыпӀэ щыгъуаз[+].
20О шӀункӀыр къэопхъышъ, чэщ къэхъу.
А уахътэр
мэз хьакӀэ-къуакӀэхэм яжъобгыгъу.
21Къонтхъ ашӀынэу
аслъан щырхэр мэгъогых,
Тхьэм зыфагъазэ ахэмэ ашхыщтым пае.
22Тыгъэр къыкъокӀышъ,
ахэмэ агъэзэжьы;
ябымэ якӀужьых.
23ИӀоф, иӀофшӀэн пчыхьэ нэс пылъынэу
цӀыфыр къыдэкӀы.
24Сыдэу бэ хъухэра уиӀэшӀагъэхэр, Зиусхьан!
О акъылышхо хэлъэу зэкӀэ бгъэпсыгъэ;
псэ зыфэпшӀыгъэхэр О чӀыгум тиз[+].
25Мы хыр – ины дэд, хъоо-пщау:
къыпфэмылъытэнэу ащ псэ зыпытыр хэс,
псэушъхьэ инхэмрэ цӀыкӀухэмрэ зэгъусэхэу.
26Ащ къухьэхэр щесых,
лэбятан хьакӀэ-къокӀэжъэу,
хым щыджэгунэу О къэбгъэшӀыгъэри хэс.
27Ахэр зэкӀэ о къыожэх,
ягъомылэ игъом яптынэу[+].
28Яотышъ – пӀахы;
пӀэ зэкӀэпхмэ –
загъэшхэкӀы ахэмэ шӀукӀэ;[+]
29унэгу огъэбылъышъ – мэщынэх;
апсэ хэпхмэ – малӀэх,
къызхэкӀыгъэхэ ятӀэм хэхьажьых[+].
30О ппсэ захаплъхьэкӀэ, къэогъэхъух,
джаущтэу чӀыгум тет пстэури огъэкӀэжьы.
31Зиусхьаным дэжь щытхъур
гъэшӀэным щэрэӀ;
Зиусхьаныр Ӏофэу ышӀагъэмэ
акӀэрэгушӀу![+]
32ЧӀыгум къеплъышъ – ар мэкӀэзэзы;
затеӀабэкӀэ къушъхьэмэ,
Ӏугъом ахэмэ закъыщеӀэты[+].
33СыщэӀэфэ Зиусхьаным орэд къыфэсӀощт,
орэд къыфэсӀощт си Тхьэ сыщэӀэфэ[+].
34Сигупшысэхэр ыгу рерэхьых,
сыда пӀомэ сызыгъэгушӀорэр Зиусхьаныр ары.
35ПсэкӀодышӀэхэр чӀым терэкӀодыкӀых,
цӀыф бзаджэхэри ащ нахьэу щэрэмыӀэжьых.
Зиусхьаным щытхъу фэшӀ, о, спсэ,
Зиусхьаным щытхъур ий!

### Я 104-рэ Орэд


Тхьэмрэ ицӀыф лъэпкъырэ

1Щытхъур фашъуӀу Зиусхьаным;
Ащ ыцӀэ зыфэжъугъаз;
Ащ ыгъэхъагъэхэр
зэлъяжъугъашӀэх зэкӀэ цӀыф лъэпкъмэ.
2Ащ орэд къыфыхэшъудз,
щытхъу орэд къыфашъуӀу;
Ӏоф шӀагъоу зэшӀуихыгъэхэм
ащыжъугъэгъуазэх.
3Ащ ыцӀэ лъапӀэ шъурыгушӀу!
Щытхъу фэшъушӀ,
Зиусхьаным лъыхъурэмэ
агухэр зэлъерэштэх чэфыгъом.
4Зиусхьанми Ащ ыкӀуачӀи зафэжъугъаз,
сыдрэ уахъти Ащ пэгъунэгъу зышъушӀ[+].
5-6Шъо, Тхьэм иӀумэт Ибрахьимэ къытекӀыгъэхэр,
Ащ къахихыгъэ Якъубэ къытекӀыгъэхэр –
ишӀэгъуашӀэхэр шъугу ижъугъэлъых,
иӀофышхохэр, хьыкумэу ыухыгъэхэр[+].
7Ар ти Зиусхьан, ти Тхьэ.
ЗэрэчӀыгоу Ащ щешӀых хьыкумхэр.
8Зэзэгъыныгъэу илъэпкъ дишӀырэр
Ащ егъэцакӀэ гъэшӀэным, –
лӀэуж минхэр къызэригъэгугъагъэхэр,[+]
9Ибрахьимэ зэзэгъыныгъэу дишӀыгъэр,
Исхьакъ гущыӀэ пытэу ритыгъэр[+].
10Рихъухьагъэр Зиусхьаным къыгъэшъыпкъэжьыгъ
егъэшӀэрэ зэзэгъыныгъэу
Ащ Якъубэ къызэригъэгугъагъэр;
11КъыӀуи: «КъэнаӀан чӀыгур
шъуиӀахьышӀоу о къыостыщт»[+].
12ЯпчъагъэкӀэ ахэр макӀэхэу,
мэкӀэ дэдэхэу, хэхэс цӀыфхэу щытыгъэх,[+]
13зы хэгъэгум икӀыхэти,
адрэ хэгъэгум ихьэщтыгъэх,
зы пачъыхьэгъум икӀыхэти,
нэмыкӀ цӀыф лъэпкъ хахьэщтыгъэх.
14Агу зыми харигъэгъэкӀыгъэп Зиусхьаным;
пачъыхьэхэми афигъэпытагъ:[+]
15«Шъуанэмыс Сэ къахэсхыгъэмэ,
ситхьэлӀыкӀохэм яшъумышӀ бзэджагъэ»[+].
16ЧӀыгум гъаблэ къыщишӀи,
сыд фэдэрэ лэжьыгъэ щэпкъи зегъэкӀодым,[+]
17ахэмэ апэ итэу цӀыф ыгъэкӀогъагъ:
Юсыф пщылӀ папкӀэу ащэгъагъэр[+].
18Ащ ылъакъохэр Ӏэхъу-лъэхъукӀэ афызхи,
гъучӀ пшъэхъу ыпшъэ ралъхьагъ;
19Тхьэм къыӀуагъэр къэшъыпкъэжьыфэ,
Зиусхьаным ипсалъэ ар ыушэтыгъ[+].
20Пачъыхьэм ыгъакӀохи,
цӀыф лъэпкъхэр зыӀэ илъым
ар ригъэтӀупщыжьыгъ[+].
21Ежь иуни ащ ыӀэ рилъхьагъ,
пащэ афишӀыгъ иӀэ пстэуми,[+]
22ежь ыгу къызэриӀоу,
ипщыхэр ыгъэсэнхэу,
инахьыжъхэм акъылышӀуагъэ ахилъхьанэу.
23Джащыгъум Якъубэ Мысырым къэкӀуагъ,
Хъам[*] ичӀыгу итӀысхьагъ[+].
24Тхьэм Ежь ицӀыф лъэпкъ
лъэш дэдэу ыгъэбэгъуагъ,
ащ ипыйхэм
анахь кӀочӀэшхоуи ышӀыгъ[+].
25ЦӀыф лъэпкъэу Ежь къахихыгъэр
ахэмэ афэмылъэгъоу,
фэлэжьэрэ цӀыфхэм къятхьагъэпцӀэкӀхэу
Ащ ышӀыгъ[+].
26ЫгъэкӀуагъэх Мысырым Ежь иӀумэт Мосэ,
Ежь къахихыгъэ Хьарунэ[+].
27Ахэмэ Ащ нэшэнэ гъэшӀэгъонхэр къаригъэлъэгъуагъ,
Ӏофышхо шӀагъохэр
Хъам ичӀыгу щаригъэшӀагъэх[+].
28ШӀункӀыр афигъакӀуи,
хэгъэгур ыгъэушӀункӀыгъ,
Ащ игущыӀэ
къыпэуцужьыгъэх[*] ахэр[+].
29Япсыхэр Ащ лъы ышӀыхи,
япцэжъыехэр ыгъэлӀагъэх[+].
30Ахэмэ ячӀыгуи
аужыпкъэм япачъыхьэмэ яунэхэри
хьантӀэркъо тӀысыпӀэ ышӀыгъэх[+].
31Ащ къыӀуагъэти,
хьэцӀэ-пӀацӀэхэр, бэдзэнэшъухэр,
хэгъэгум бэ дэдэ щыхъугъэх[+].
32Ощхым ычӀыпӀэкӀэ ошъур,
узылыбжьэрэ машӀори
ячӀыгу къыфигъэкӀуагъ,[+]
33ясэнашъхьи инжыр чъыгхэри ыутыгъэх,
зэфэдэкӀэ чъыгхэри щырикӀыкӀыгъэх
ячӀыгу.
34КъыӀуагъэти, мацӀи пкӀэшъэхъуи
пчъагъэ ямыӀэу къэкӀуагъэх;[+]
35ячӀыгу тет уцыр зэкӀэ
ахэмэ ашхыгъ,
ягубгъомэ арыт лэжьыгъэри
лъэпсэкӀод ашӀыгъ.
36Ахэмэ ящыпэлъф пстэури,
акӀуачӀэ пэублэу иӀэри
ячӀыгу тыригъэкӀодыкӀыгъ[+].
37Тыжьыни дышъи зыдаӀыгъэу,
израиль цӀыфхэр къырищыжьыгъэх,
ахэмэ ахэтыгъэп зигъуаджи[+].
38Ахэр зекӀыжьхэм,
мысыр цӀыфхэр гушӀуагъэх;
сыда пӀомэ ахэмэ ящынагъо
мысыр цӀыфхэм къатеогъагъ[+].
39Ошъуапщэр техъонэу
ахэмэ къафиубгъугъ,
машӀори – чэщым къафигъэнэфынэу[+].
40КъыкӀэлъэӀугъэхэти,
ныбгъухэр къаритыгъэх,
уашъом къехыгъэ гъомлапхъэкӀэ
ыгъэшхэкӀыгъэх[+].
41Мыжъор зэгуигъэкӀи,
псыхэр къечъэжьагъэх,
чӀыпӀэлъэ гъушъэмэ
псыхъом фэдэу къателъэдагъэх,[+]
42сыда пӀомэ Ащ щыгъупшагъэп
игущыӀэ лъапӀэу
иӀумэт Ибрахьимэ Ащ ритыгъагъэр[+].
43ИцӀыф лъэпкъ, къыхихыгъэхэр,
гушӀуагъом хэтхэу,
орэд къаӀозэ, къырищыжьыгъэх[+].
44Къаритыгъэх хымэ лъэпкъмэ ячӀыгухэр,
нэмыкӀ лъэпкъмэ алэжьыгъэри къаӀукӀэжьыгъ,[+]
45Ащ шапхъэу къафигъэуцугъэхэр агъэцэкӀэнхэу,
ыгъэуцугъэ хабзэхэри ащымыгъупшэнхэу.
Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ!

### Я 105-рэ Орэд


Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ

1Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ: Ар – шӀу,
Ащ ишӀулъэгъу мыкӀодыжь.
2Зиусхьаным илъэкӀыныгъэшхо зыхэлъ Ӏофхэр
хэт къэзыӀошъущтыр,
Ащ щытхъоу пылъ пстэури
хэт къэзыгъэлъэгъошъущтыр?
3Гъогу мафэ техьагъэх
Тхьэм ихьыкум зыщымыгъупшэхэу,
сыдрэ уахъти шъыпкъагъэ хэлъэу зекӀохэрэр![+]
4УицӀыф лъэпкъ шӀур угу филъэу
угу сыкъэгъэкӀыжь, Зиусхьан;
ахэр къиным зыхэпщыжьыхэкӀэ,
унаӀэ сэри къыстегъэт!
5О къыхэпхыгъэ цӀыфхэм
щыӀэкӀэшӀоу яӀэр слъэгъунэу,
уицӀыф лъэпкъ ичэф сырычэфэу,
О уиунэе цӀыфхэм сырягъусэу
уищытхъу къэсӀэтынэу.
6Тэри тятэжъхэми псэкӀод тшӀагъэ,
бзэджагъэ зетхьагъ,
мыхъунэу тызекӀуагъ.
7Мысырым къыщыбгъэлъэгъогъэ шӀэгъошӀагъэхэр
зэхашӀыкӀыгъэхэп тятэжъхэм,
уишӀулъэгъу мыкӀодыжь ащыгъупшагъ,
ау Хы Плыжьым иӀушъо
Тхьэу анахь Лъагэм щыпэуцугъэх[+].
8Ау Ежь ыцӀэ ихьатыркӀэ ахэр
Ащ къыгъэнэжьыгъэх,
илъэкӀышхо зэпстэуми къаригъэлъэгъунэу[+].
9Пхъашэу зыдэгущыӀэм Хы Плыжьым,
ар игъукӀыгъ;
чӀыгу гъушъэм фэдэу,
куупӀэм ахэр зэпырищыгъэх,[+]
10зиджэгъогъухэм къаӀэкӀихыжьыгъэх,
пыим ыӀэмэ ащиухъумагъэх[+].
11Ахэмэ япыймэ псыхэр къатеуагъэх,
псэоу зы нэбгыри
ахэмэ ащыщэу къэнагъэп[+].
12Ащыгъум ахэмэ Ащ игущыӀэхэр
ашӀошъ хъугъэх,
Ащ щытхъур фашӀыгъ[+].
13Ау Ащ къафишӀагъэхэр
псынкӀэу ащыгъупшагъэх,
Тхьэр упчӀэжьэгъу амышӀэу,
Ащ ежэжьыгъэхэп;[+]
14ау шъоф нэкӀым итхэу
шхыным кӀэхъопсыщтыгъэх,
губгъо нэкӀым Тхьэр щаушэтыгъ.
15Зыфаехэр аритыгъэх,
ау уз щынагъо афигъэкӀуагъ[+].
16ЯуцупӀэ щыӀэхэу Мосэрэ
Зиусхьаным илъапӀэу Хьарунэрэ
ахэр зяхъопсэжьыхэм,
17чӀыгур зэгози, Датан ыдырыгъ,
Абирам икуп ащ чӀиухъумагъ.
18Ахэмэ азыфагу къыщызэхани машӀор,
псэкӀодышӀэхэр мэшӀо тхъуабзэм зэлъилыбжьагъэх.
19Хъорэб дэжь дышъэ шкӀэхъужъ щагъэчъи,
а гъэчъыгъэм шъхьащэ фашӀыгъ[+].
20Тхьэм щытхъу фашӀын амыдэу,
цоу уцыр зышхырэм
исурэт шъхьащэ фашӀыгъ[+].
21Тхьэр ахэмэ ащыгъупшагъ,
КъэгъэнэжьакӀоу яӀэр,
Ӏоф ины дэдэхэр – Мысырым,[+]
22Ӏоф шӀагъохэр – Хъам чӀыгум,
Ӏоф щынагъохэр Хы Плыжьым адэжьхэм
ащызышӀагъэр.
23Ахэр ыгъэкӀодынхэу ыӀуагъ Тхьэм,
Ежь къыхихыгъэ Мосэ
Тхьэм игубж зэкӀигъэкӀонэу,
цӀыфхэр ымыгъэкӀодынхэу
ыпашъхьэ къимыуцуагъэмэ[+].
24ЗыкӀэнэцӀыщтыгъэхэ чӀыгур ахэмэ
пхъэтэпэмыхь ашӀыгъ,
ашӀошъ хъугъэп Ащ игущыӀэ.
25Ящэтырмэ ащыгъумтӀымхэзэ,
едэӀугъэхэп Зиусхьаным ымакъэ.
26Джащ пае Ащ ыӀэ ахэмэ атырищэягъ,
шъоф нэкӀым щигъэкӀодынхэу
гущыӀэ пытэкӀэ ыӀуагъ,
27ахэмэ ялӀакъо цӀыф лъэпкъмэ
ахигъэкӀухьанышъ,
чӀыналъэмэ арытэкъуагъэ ышӀынхэу.
28ПэӀор къушъхьэм дэжь
БаӀал тхьэнэпцӀыр адагъэлъапӀэзэ,
псэ зимыӀэмэ афашӀыгъэ къурмэнхэр ашхыгъэх.
29АшӀагъэхэмкӀэ Тхьэр агъэгубжыщтыгъэти,
зэпахырэ узыр ахэмэ къатебэнагъ.
30Ау Пынэхъас къэтэджи,
хьыкум зешӀым, узыр къэуцугъ.
31ЛӀэуж зэкӀэлъыкӀомэ
егъэшӀэрэу ащымыгъупшэнэу
Тхьэм ащ шъыпкъагъэ иӀэу ылъытагъ[+].
32Мэрыбэ ипсымэ адэжь
Тхьэм губж щырагъэшӀыгъэти,
ахэмэ апае Мосэ
къиныпӀэ ифагъ[+].
33Сыда пӀомэ ащ ыгу хэуӀагъэхэти,
емыгупшысэу къэгущыӀагъ.
34Зиусхьаным унашъо афишӀыгъэми,
хымэ лъэпкъхэр агъэкӀодыгъэхэп,[+]
35ау ахэмэ захагъэкӀухьи,
яӀофхэм зарагъэсагъ[+].
36Ахэмэ ятхьэнэпцӀыхэм зафэӀорышӀэхэм,
яхъытыу ифагъэхэу къычӀэкӀыгъ[+].
37ДжынапцӀэхэм апае
яшъаохэмрэ япшъашъэхэмрэ
ашӀыщтыгъ къурмэн[+].
38КъэнаӀаным итхьэхэм апае акъохэр,
апхъухэр къурмэн ашӀыхэзэ,
лъы хыер загъачъэкӀэ,
чӀыгум емыкӀу рахыщтыгъ.
39АшӀагъэмкӀэ заушӀоижьызэ,
язекӀуакӀэкӀэ Тхьэм фэшъыпкъагъэхэп.
40Арыти Тхьэр ицӀыф лъэпкъ фэгубжыгъ,
Ежь ицӀыфхэр пхъэтэпэмыхь ышӀыгъэх;
41хымэ лъэпкъхэм ахэр аӀэкӀилъхьагъэх,
зылъэгъу мыхъухэрэм тетыгъо къафыряӀэнэу[+].
42Егъэзыгъэу япыймэ аӀыгъхэу,
аӀэмычӀэ чӀэлъхэу псэущтыгъэх[+].
43Ахэр бэрэ Ащ хищыжьыгъэх;
аущтми загъэкъаигъэти,
етӀани япсэкӀодышӀагъэхэмкӀи загъэунэхъужьыщтыгъ[+].
44Ау якуо макъэ зызэхихкӀэ,
Ащ ахэмэ ятхьамыкӀагъо
ынаӀэ тыригъэтыщтыгъ[+].
45Зэзэгъыныгъэу адишӀыгъэри
ыгу илъыгъ,
ишӀулъэгъу мыкӀодыжь къыхэкӀэуи
гукӀэгъу афишӀыщтыгъэ[+].
46Ахэр гъэры зышӀырэмэ зэкӀэмэ
афаригъэшӀыщтыгъэ гукӀэгъу.
47ТымыкӀодэу тыкъэгъэнэжь,
Зиусхьанэу ти Тхь,
цӀыф лъэпкъмэ такъыхэщыжьи, тыугъоижь,
О пцӀэ лъапӀэ ищытхъу къэтӀэтынэу,
тыпфэрэзэнэу.

48Щытхъур ий Зиусхьаным,
Израиль и Тхьэ, егъэшӀэрэу!
ЦӀыф лъэпкъым зэрэпсэоу къерэӀу: Амин!
Зиусхьаным щытхъур ий![*][+]

### Я 106-рэ Орэд


Ятфэнэрэ тхылъ


Тхьэм ихьалэлныгъэ ищытхъу

1Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ –
Ар шӀушъ.
МыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу![+]
2Джаущтэу къарэӀу Зиусхьаным
къыгъэнэжьыгъэхэм псэухэу,
къаӀэкӀихыжьыгъэхэм пыйхэм,[+]
3хымэ хэгъэгухэм къарищыжьыгъэхэм;
къокӀыпӀэм, къохьапӀэм, темырым,
къыблэм къащыкӀэдзагъэу.
4Ахэмэ шъоф нэкӀ гъогунчъэм къыщакӀухьагъ,
цӀыф щыпсэоу къалэ къамыгъотышъоу.
5Гъаблэм ыгъалӀэхэу, псым фалӀэхэу,
агу кӀодэу бэри къыхэкӀыгъ.
6Ау якъин хэтхэу
ахэр Зиусхьаным зелъэӀухэм,
Ащ ахэр чӀыпӀэ гузэжъогъум
къырищыжьыгъэх.
7Рищэжьагъэх ахэр гъогу занкӀэкӀэ
кӀонхэу цӀыф зыдэс къалэ.
8Зиусхьаным щытхъур фарэшӀ:
ишӀулъэгъу мыкӀодыжь,
цӀыфхэм афишӀэрэ Ӏоф шӀагъохэм апае,
9сыда пӀомэ псым фызэгоутырэм
Ащ зырегъэгъэшъокӀы,
зигъаблэми Ащ шхын фырегъэкъу[+].
10Ахэмэ ащыщхэр шӀункӀымрэ
хьадэгъум ижьаурэ ахэсыгъэх –
гукӀаем хэтхэу,
Ӏэхъу-лъэхъухэр ателъхэу;
11сыда пӀомэ Тхьэм игущыӀэмэ
язэгъыгъэхэп,
Ар упчӀэжьэгъу зыфашӀынэу
зэрапэсыгъэп[+].
12ӀофшӀэн хьылъэм агу ыгъэкӀодыгъ,
ебэджыгъэхэу,
ӀэпыӀэгъу къафэхъуни амыгъотэу[+].
13Ау якъин хэтхэу
ахэр Зиусхьаным зелъэӀухэм,
Ащ ахэр чӀыпӀэ гузэжъогъум
къырищыжьыгъэх,
14шӀункӀымрэ хьадэгъу жьаумрэ къахищыжьхи,
яӀэхъу-лъэхъухэри зэпиутыгъэх.
15Зиусхьаным щытхъур фарэшӀ –
ишӀулъэгъу мыкӀодыжь,
цӀыфхэм афишӀэрэ Ӏоф шӀагъохэм апае:
16сыда пӀомэ гъоплъэ къэлапчъэхэр
Ащ екъутэх,
гъучӀ хьалъкъхэр зэпеутых.
17ПсэкӀодышӀэ гъогоу зытетыгъэхэм,
ябзэджагъэ апае
акъылынчъэмэ къин ащэчыгъ.
18Сыд фэдэ гъомлапхъи агу емыкӀоу,
хьадэгъу къэлапчъэм пэблагъэ хъущтыгъэх[+].
19Ау якъин хэтхэу
ахэр Зиусхьаным зелъэӀухэм,
Ащ ахэр чӀыпӀэ гузэжъогъум
къырищыжьыгъэх;
20игущыӀэ Ащ афигъакӀуи, ыгъэхъужьыгъэх,
хьадэгъу машэми щиухъумагъэх[+].
21Зиусхьаным щытхъур фарэшӀ
ишӀулъэгъу мыкӀодыжь пае,
цӀыфхэм афишӀэрэ Ӏоф шӀагъохэм апае!
22Щытхъу къурмэнхэр Ащ фарэшӀых,
ыгъэхъагъэхэр орэдкӀэ къарэӀуатэх![+]
23Зыгорэхэр къухьэхэмкӀэ хым ехыгъэх,
хышхомэ сатыу ащашӀыгъ;
24хы быжъутэм халъэгъуагъэх
Зиусхьаным иӀофшӀагъи ишӀэгъуашӀи.
25Ащ къыӀуагъэти, жьышхор къилъыгъ,
ащ иорхэм лъагэу заӀэтыгъ[+].
26Ошъогумэ анэсэу дэкӀоягъэх,
чӀэнчъэ куум нэсэуи ехыгъэх;
къиным хэтхэу агухэр иткӀукӀыгъэх.
27Ахэр чэрэгъугъэх, ешъуагъэхэм афэдэхэу,
щэо-плӀэуагъэх, яакъыли щыуагъэх.
28Ау якъин хэтхэу
ахэр Зиусхьаным зелъэӀухэм,
чӀыпӀэ гузэжъогъум къырищыжьыгъэх.
29Хыуаер кӀым-сым Ащ ышӀыгъ,
хыорхэр ыгъэӀэсэжьыгъэх[+].
30Хыорхэр зэӀасэхэм, чэфыгъэх ахэр,
зыкӀэхъопсырэ къухьэуцупӀэм къырищэлӀагъэх.
31Щытхъур фарэшӀ Зиусхьаным
мыкӀодыжьырэ ишӀулъэгъу,
цӀыфхэм афишӀэрэ Ӏоф шӀагъохэм апае.
32ЦӀыфхэм язэӀукӀэшхо
щытхъур Ащ щыфарэӀэт,
нахьыжъхэм язэфэс ищытхъу къыщарэӀуат!
33Ащ псыхъохэр – шъоф нэкӀы,
псы къэкӀуапӀэхэр – чӀыгу гъушъэ ешӀых,
34гъэбэжъу чӀыгум щыгъу хизы ешӀы,
ащ щыпсэухэрэм япсэкӀодхэм къахэкӀэу[+].
35Шъоф нэкӀыр Ащ псыутӀэ ешӀы,
псы къэкӀуапӀэу – чӀыгу игъукӀыгъэр.
36Ащ мэлэкӀалӀэхэр тырегъэтӀысхьэхэшъ,
дэсынхэу къалэр агъэпсы;
37губгъохэр апхъых, сэнашъхьэу
бэу къызпыкӀэрэр ахэмэ агъэтӀысы.
38Ахэмэ ынэшӀу ащефэшъ, мэбагъох,
ябылыми зи къыщигъакӀэрэп[+].
39Ахэр нахь макӀэ хъугъэх,
тхьамыкӀагъом, егъэзыгъэ щыӀакӀэм,
нэшхъэигъом екӀагъэ ышӀыгъэх.
40Ащ пщыхэм емыкӀу арешӀэ,
шъоф нэкӀ гъогунчъэм
къыщакӀухьанэу къыренэх.
41Ау тхьамыкӀэр къиным къыхещышъ,
егъэбагъо мэл Ӏэхъогъоу илӀакъо[+].
42Ар алъэгъушъ,
шъыпкъагъэ зиӀэхэр мэгушӀох,
ау зэкӀэ цӀыф бзаджэхэм
ажэхэр зэтракъузэ[+].
43АкъылышӀом а Ӏофхэм ынаӀэ атырерэгъэт,
ерэгупшысэх цӀыфхэр
Зиусхьаным ишӀулъэгъу мыкӀодыжь[+].

### Я 107-рэ Орэд


Тхьэр Израиль ипыйхэм атекӀоным пае тхьэлъэӀу


1[•]Даут иорэд

2Сыгу хьазыр,
сыгукӀэ сыпыт, Тхьэр;
орэд къэсӀощт,
щытхъоу Ощ пае сиӀэр
орэдкӀэ сӀотэщт.
СпсэкӀэ орэд къыпфэсӀощт[+].
3Къэущ, пщынэтӀаркъор, бзэпс пщынэр!
Сэ нэфшъагъор къэзгъэущын.
4ЦӀыф лъэпкъмэ сахэтэу
уищытхъу,
Зиусхьан, сэ сӀотэщт;
лъэпкъ макӀэмэ сахэтэу
орэдкӀэ уищытхъу сэ сӀотэщт.
5Сыда пӀомэ уишӀулъэгъу мыкӀодыжь
ошъогумэ анахь лъаг,
уишъыпкъагъэ ошъуапщэхэм анэсы[+].
6Ошъогумэ анахь лъагэу
уӀэтыгъэу орэхъу О, Тхьэр!
ТыдэкӀи чӀыгум ышъхьагъ
уищытхъу щэрэгъэӀагъ,
7О шӀу плъэгъугъэхэр
къиным хэкӀыжьынхэу;
сыкъэгъэнэжьи пӀэ джабгъукӀэ,
сыкъэлъэгъу.
8Иунэ лъапӀэ Тхьэм къыщиӀуагъ:
«СэгушӀо лъэшэу, Щэхэм згощыщт,
Сукъот кӀэйри зэтесыутыщт[+].
9ГъылыӀад, Мэнасэ сэсый;
Ефраим – ситандж;
Ехъудэ – сидышъэ бэщ.
10Моаб – зызэрыстхьакӀэрэ лэджэн,
Едом – сищазымэ чӀэгъ,
фылист чӀыгум ситекӀоныгъэ ымакъэ
гушӀогъошхокӀэ сэ щысӀэтыщт».
11Къэлэ гъэпытагъэм хэта сыдэзыщэщтыр?
Едом хэт сищэщт?
12Тхьэ, тычӀэбдзыгъэу ара?
Тидзэхэр гъусэ пшӀыгъэхэу,
О удэмыкӀэу удэс, ара?
13Пыйхэм татекӀонэу къытэт ӀэпыӀэгъу –
пкӀэнчъэ цӀыфым ущыгугъыныр[+].
14Тхьэр тигъусэмэ, тымыгъэхъэн щыӀэп.
Ар атекӀощт типыйхэм.

### Я 108-рэ Орэд


ТхьамыкӀагъом хэт цӀыфым Тхьэм зыфегъазэ


ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

1Щытхъоу сшӀырэм и Тхь, зымыушъэф![+]
2Сыда пӀомэ цӀыф бзаджэхэм,
хьилэхэм ажэ сыдэлъ,
псэлъэ нэпцӀыхэмкӀэ сигугъу ашӀы[+].
3Бгъу пстэухэмкӀи, силажьэ хэмылъэу,
джэгъогъу гущыӀэкӀэ сыкъауцухьэ,
сыхьакъынчъэу сагъэпыи[+].
4СишӀулъэгъу пае сэ ахэмэ сагъэмысэ,
сэ Тхьэм сафелъэӀуми.
5СишӀушӀагъэ бзэджагъэкӀэ пэгъокӀыжьых,
сишӀулъэгъу – уджэгъуныгъэкӀэ[+].
6ХьыкумышӀ бзаджэр
ыгъэмысэнэу фэгъэуцу,
ежь иочыл ыгъэмысэнэу орэхъу[*][+].
7Хьыкум шӀыгъом ар мысэ орэхъу,
итхьэлъэӀуи псэкӀод фэрэхъу;[+]
8имафэхэр кӀако орэхъух,
ащ ычӀыпӀи нэмыкӀ ерэуцу;[+]
9исабыйхэр ибэ орэхъух,
ишъузи шъузабэу къэрэн;[+]
10къарэкӀухь исабыймэ лъэӀуакӀохэу,
яунэ зэхэтэкъуагъэ чӀарэфых;
11чӀыфэ къезытыгъэм
ежь имылъку зэкӀэ шӀуерэштэжь,
иӀофшӀагъи зэкӀэ хымэ Ӏахьэ орэхъу;
12шӀулъэгъу мыкӀодыжь фэзышӀын къэрэмыхъу,
исабый ибэхэм – афэгумэкӀын;
13лъэпсэкӀоды орэхъух ащ текӀыгъэхэр,
къакӀэлъыкӀорэ лӀэужхэми
ащ ыцӀэ ащэрэгъупшэжь[+].
14Ащ ятэжъхэм ямыхъо-мышӀагъэ
Зиусхьаным ыгу къэрэкӀыжь,
ащ янэ псэкӀодэу ышӀагъэр
ныбжьырэм лъэпсэкӀоды орэмыхъу;[+]
15Зиусхьаным ыпашъхьэ
япсэкӀодхэр ренэу ерэтых,
ежьхэр чӀыгум
цӀыфхэм агу къыщэрэмыкӀыжь[+].
16Сыда пӀомэ тхьамыкӀэу, щыкӀагъэ зиӀэм,
зыгу кӀодыгъэм
шӀу афишӀэнкӀэ фэмыеу,
лӀэнхэм нэсыфэ къырифэкӀыгъэх.
17Бгыбзэр шӀу ылъэгъугъэшъ,
ар ащ къытерэфэжь;
Тхьэм ынэшӀу ащифэнэу фэягъэпышъ,
Тхьэм ынэшӀу пэчыжьэ орэхъу.
18Бгыбзэр ащ шъуашэу зыфишӀыжьыгъ,
ар псым фэдэу ыкӀоцӀ ерэхь,
дагъэм фэдэу ыкъупшъхьэ хэрэхь.
19Шъошэ папкӀэу фэрэхъу ар,
бгырыпхэу мафэ къэс
ыбгы рилъхьэрэм фэдэу орэхъу.
20Джар Зиусхьаным
сызыгъэмысэхэрэм аферэгъэшъуаш –
мыхъунхэр зыӀорэмэ сэ къысфэгъэхьыгъэу!
21Сэ О, Тхьэу си Зиусхьан,
О пцӀэ лъапӀэ ихьатыркӀэ шӀу къысфашӀ:
уишӀугъэшхорэ
уишӀулъэгъу мыкӀодыжьырэ апае сыхэщыжь[+].
22Сыда пӀомэ сытхьамыкӀ, сыекӀагъ,
сыгуи лъэшэу къыхэуӀагъэх[+].
23Пчыхьэрэ ныбжьыкъум фэдэу
сэкӀодыжьы;
сыкъырафэкӀы мацӀэр зэрэзэрафэу[+].
24ЗэрэсинэкӀым къыхэкӀэу
слъэгуанджэхэр хъыбэй хъугъэх,
спкъышъоли оды хъугъэ.
25Сэ ахэмэ кӀэнэкӀалъэ сашӀыгъ;
ашъхьэхэр зэфагъэсысы сызалъэгъукӀэ.
26Зиусхьанэу си Тхь, къыздеӀ,
уишӀулъэгъу мыкӀодыжькӀэ сыкъэгъэнэжь,
27ау О уиӀэшӀагъэхэр арэшӀ,
зэхарэшӀыкӀ О ар зэрэпшӀагъэр.
28Ахэр къысэрэбгых, ау О
унэшӀу къысщыгъаф;
ахэмэ зыкъыспаӀэтыгъ,
ау нэпэнчъэ хъугъэх;
сыуиӀумэтышъ, сыгъэгушӀожь.
29Сызыгъэмысэхэрэм нэпэнчъагъэр яшъуашэ орэхъу,
хьэйнэпагъэр ящыгъынэу орэхъу.
30Сэ Зиусхьаным сӀупэхэмкӀэ сымакъэ Ӏэтыгъэу
щытхъур фэсшӀыщт,
цӀыфыбэмэ сахэтэу
ищытхъу сӀотэщт,
31сыда пӀомэ Ар тхьамыкӀэм иджабгъоу щыт –
ыпсэ лъыхъухэрэм ащиухъумэнэу[+].

### Я 109-рэ Орэд


Зиусхьанымрэ Ащ ихэхыгъэ Пачъыхьэмрэ


Даут иорэд

1Тхьэу Зиусхьаным
Си Зиусхьан риӀуагъ:
«Уипыйхэр лъэгукӀэтын сэшӀыфэхэ,
сиджабгъукӀэ О щыс»[+].
2О пкӀуачӀэ ипачъыхьэ бэщ
Цион къикӀэу къыуитыщт,
Зиусхьаным О къыпфигъэхьыщт:
тетыгъор уипыйхэм азыфагу щыӀыгъ[+].
3Уипыймэ узщязаорэ мафэм,
ежь яшӀоигъоныгъэкӀэ уицӀыфхэр
О къыбдеӀэнхэу хьазырых.
Пчэдыжь нэфылъым къыпэу,
осэпсым икъакӀо фэдэу,
уиныбжьыкӀэгъу къыпфэкӀощт.
4Тхьэу Зиусхьаным гущыӀэ пытэ ышӀыгъэшъ,
кӀэгъожьыщтэп: «Малкъыцэдэкъ[*] фэдэу,
ори егъашӀэм укъурмэнышӀыщт»[+].
5Тхьэу Зиусхьаныр О, пачъыхьэр,
уиджабгъукӀэ щыӀ,
Ащ игубжыгъо мафэм
пачъыхьэхэр зэтыриукӀэщтых;[+]
6ЦӀыф лъэпкъмэ хьыкум атыришӀыхьащт,
чӀым хьадэр тизыбзэ ышӀыщт,
чӀыгу хъоо-пщаум
пачъыхьэхэр щигъэтэкъощтых[+].
7Пачъыхьэр гъогу тетэу
псэу чъэрэм ешъощт,
тетыгъошхо джащ пае ритыщт.

### Я 110-рэ Орэд


Тхьэм ишӀэгъошӀагъэхэр


Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ

1О щытхъур щыпфэсшӀыщт, Зиусхьан,
сыгу зэрэпсэоу къыздеӀэу,
Тхьэм фэшъыпкъэхэм язэӀукӀэгъум[+].
2Зиусхьаным иӀофхэр иных,
ахэр зыгу рихьырэ пстэури
ахэмэ ахэгупшысыхьэх[+].
3Ащ иӀоф – икъукӀэ щытхъу, дэхагъ,
Ащ ишъыпкъагъэ гъэшӀэным щыӀэщт[+].
4Ащ ишӀэгъошӀагъэхэр
цӀыфхэм агу къагъэкӀыжьы;
хьалэл, гукӀэгъушӀ Зиусхьаныр[+].
5Щынагъо Ащ фызиӀэхэм
гъомлапхъэр къареты;
Ӏуагъэу ышӀыгъэр
гъэшӀэным къешӀэжьы[+].
6Ащ иӀофшӀагъэмэ кӀуачӀэу ахэлъыр
ицӀыфхэм Ащ къаригъэлъэгъугъ,
хымэ лъэпкъхэм ячӀыгу къаритызэ.
7Ащ иӀэшӀагъэхэр шъыпкъэх, зафэх,
къышӀыгъэ пшъэрылъхэр цыхьэшӀэгъу закӀэх.
8ГъэшӀэнхэм ащызэщыкъощтхэп ахэр,
цӀыфхэм шъыпкъагъэрэ
зэфагъэкӀэрэ агъэцэкӀэнхэу.
9Ащ ицӀыф лъэпкъ шъхьафит ышӀыгъ;
мыкӀодыжьын Ӏуагъэ дишӀыгъ.
ЛъапӀэ, щынагъу Ащ ыцӀэ![+]
10АкъылышӀуагъэм ылъапс –
Зиусхьаным ищынагъо угу илъыныр;
Ащ ипшъэрылъхэр зыгъэцакӀэрэмэ
зэкӀэмэ язэхэшӀыкӀ тэрэз.
Зиусхьаным щытхъур ий гъэшӀэным[+].

### Я 111-рэ Орэд


Шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфым Тхьэм ынэшӀу зэрэщифэрэр


Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ

1Сыхьатмафэ ежьагъ
Зиусхьаным щыщынэу,
Ащ иунашъохэм
лъэшэу ащыгушӀукӀырэ цӀыфыр[+].
2Ащ къытекӀыхэрэр щылъэшыщтых чӀыгум;
Ежь фэшъыпкъэмэ,
Тхьэм ынэшӀу къащифэщт[+].
3Ащ иунэ мылъкушхорэ нэхъойрэ илъ,
ащ ишъыпкъагъэ гъэшӀэным щыӀэщт[+].
4ЦӀыф зафэмэ шӀункӀым
нэфынэр къащыфыхэнэ;
ахэр шӀух, гукӀэгъушӀых,
Тхьэм ахэр фэшъыпкъэх[+].
5ЦӀыфышӀу – гукӀэгъу зыхэлъэу
чӀыфэ зытэу,
зиӀоф зэфагъэкӀэ зезыхьэрэр;[+]
6ар лъэпэощтэп гъэшӀэным,
агу илъыщт Тхьэм фэшъыпкъэр гъэшӀэным[+].
7Ыгу къеон къэбар къыраӀоным щыщынэщтэп;
Зиусхьаным щэгугъышъ, ыгу пытэ[+].
8Ащ ыгу пытэ хъугъэ, щынэщтэп,
Тхьэр ипыйхэм атекӀонэу мэгугъэшъ[+].
9Ащ имылъку ыгощыгъ хьалэлэу,
тхьамыкӀэмэ ар аритыгъ,
ащ шъыпкъагъэу Тхьэм фыриӀэр кӀодыщтэп,
щытхъурэ кӀуачӀэрэ ащ Тхьэм къыфегъэшъуашэ[+].
10ЦӀыф бзаджэм ар елъэгъушъ,
ыгу фэщэчырэп, ыцэхэр зэригъэшхэу,
зестыжьы.
ЦӀыф бзаджэм
зыкӀэхъопсырэр къыӀэкӀэхьащтэп.

### Я 112-рэ Орэд


Зиусхьаныр хьалэл, щытхъу фэтэжъугъэшӀ


Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ

1Шъущытхъу Зиусхьаным, Ащ иӀумэтхэр,
Зиусхьаным ыцӀэ шъущытхъу!
2Джы щегъэжьагъэу гъэшӀэным
Зиусхьаным ыцӀэ щытхъу фарэшӀ![+]
3Тыгъэр къызщыкъокӀырэм щегъэжьагъэу
зыщыкъохьажьырэм нэс
Зиусхьаным ыцӀэ
щытхъур щыфарэшӀ![+]
4Зиусхьаныр цӀыф лъэпкъ пстэуми
лъагэу ашъхьащыт;
Ащ ищытхъу
ошъогумэ ашъхьагъ нэсы[+].
5Хэта Зиусхьанэу, ти Тхьэ фэдэр:
лъагэм щыпсэузэ,[+]
6Ащ зыкъещэи,
чӀыгумрэ ошъогумрэ къылъэгъунхэу;[+]
7къыхещыжьы сапэм тхьамыкӀэр,
хэкӀым къыщегъэпсэужьы щыкӀагъэ зиӀэр,[+]
8пщымэ агуегъэтӀысхьэх,
зыщыщ цӀыф лъэпкъым ипщымэ;
9сабый зыхэмыкӀырэр ны хъугъэу,
сабыймэ ащыгушӀукӀэу,
унэм регъэтӀысхьэ.
Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ![+]

### Я 113-рэ Орэд


Пэсах орэд

1Израиль цӀыфхэр Мысырым къызекӀыжьхэм,
Якъубэ къытекӀыгъэмэ
хымабзэкӀэ гущыӀэрэ цӀыф лъэпкъыр къызабгынэм,[+]
2Ехъудэ – Зиусхьаным илъэпкъ лъапӀэу,
Израил – Ащ иунаеу хъугъэ.
3Къылъэгъуи хыр, ечъэжьагъ,
Иордан псыхъори зэкӀэкӀожьыгъ[+].
4Къушъхьэхэр мэлмэ афэдэхэу,
шъхьэчъэ-псачъэу зечъэщтыгъэх,
Ӏуашъхьэхэр шъынэхэм афэдэхэу,
дэщтэ-даоу дэзэрэгъэпкӀаещтыгъэх[+].
5Сыда, хыр, къыпщышӀыгъэр,
сыда зыфыкӀэптхъугъэр?
Сыда, Иордан, къыпщышӀыгъэр,
узэкӀэмыкӀомэ мыхъунэу?
6Сыда шъо, къушъхьэхэр, мэлмэ афэдэу,
сыда, Ӏуашъхьэхэр, шъынэмэ афэдэу,
шъузфыдэпкӀаерэр?
7Зиусхьаным ыпашъхьэ щыкӀэзэз, чӀыгур,
Якъубэ и Тхьэ ыпашъхьэ щыкӀэзэз,[+]
8къушъхьэ цакӀэр – псылъэбанэ,
мыжъор псы къэкӀуапӀэу зышӀырэм[+].
9[*] Тэрэп, Зиусхьан,
тэрэп щытхъур зифэшъуашэр,
щытхъур О пцӀэ фэрэшъуаш –
уишӀулъэгъу мыкӀодыжьырэ
уифэшъыпкъэныгъэрэ яхьатыркӀэ.
10Хымэ лъэпкъхэм сыд пае аӀощт:
«Тыдэ щыӀа ахэмэ я Тхьэ?»[+]
11Тэ ти Тхьэ – ошъогумэ адэжь;
зыфаер зэкӀэ Ащ ешӀэ[+].
12Ежьхэм ятхьэхэр –
тыжьынымрэ дышъэмрэ ахэшӀыкӀыгъэхэу,
ахэр цӀыф ӀэшӀагъэх[+].
13Ахэмэ жэ яӀ, ау гущыӀэхэрэп;
ахэмэ нэ яӀ, ау плъэхэрэп;[+]
14тхьакӀумэ яӀ, ау ахэмэ зэхахырэп;
пэбзый яӀ, ау мэр зэхашӀэрэп;
15Ӏэхэр яӀэх, ау зынэсхэрэр къашӀэрэп;
яӀэх лъакъохэр, ау ахэр кӀохэрэп,
ахэмэ ачыишъхьэ
макъэ къырагъэкӀын алъэкӀырэп.
16Ахэр зышӀи, ахэмэ ащыгугъри
ятхьэмэ афэдэ орэхъух.
17Израиль лъэпкъыр! Зиусхьаным щыгугъ!
Ар шъуиӀэпыӀэгъу, шъуимэӀу.
18Хьарунэ къурмэнышӀхэр!
Зиусхьаным шъущыгугъ!
Ар шъуиӀэпыӀэгъу, шъуимэӀу[+].
19Зиусхьаным щынагъо фызиӀэхэр,
шъущыгугъ Зиусхьаным!
Ар шъуиӀэпыӀэгъу шъо, шъуимэӀу.
20Зиусхьаным ыгу тилъ,
Ащ ынэшӀу къытщифэщт,
Израили хьарунэ къурмэнышӀхэми
ынэшӀу къащифэщт;
21Зиусхьаным щынагъо фызиӀэмэ
цӀыкӀуи ини ынэшӀу къащифэщт.
22Нахьыбэу, нахьыбэу Зиусхьаным
хахъо шъуерэгъэшӀ –
шъуисабыйхэми шъори.
23Зиусхьанэу
ошъогуи чӀыгуи къэзыгъэшӀыгъэхэм
ынэшӀу къышъущерэф.
24Ошъогу – ошъогур Зиусхьаным ий,
чӀыгур къаритыгъ цӀыфмэ.
25ЛӀагъэхэр арэп Зиусхьаным
щытхъу фэзышӀыхэрэр,
зэкӀэ
хэгъэгу мэкъэнчъэм еххэри арэп;[+]
26Ау тэ Зиусхьаным щытхъу фэтшӀыщт –
джы щегъэжьагъэу гъэшӀэным.
Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ[+].

### Я 114-рэ Орэд


Тхьэм хьадэгъум къыӀэкӀихыжьыгъэ лӀым Ащ щытхъу фешӀы

1Зиусхьаным ситхьэлъэӀу,
силъэӀу макъэ зэхихыгъэшъ,
Ар шӀу сэлъэгъу;[+]
2Сэ Ащ зыкъысфигъэзагъэшъ,
сыщэӀэфэ Ащ селъэӀущт.
3Хьадэгъу Ӏэхъу-лъэхъухэм сызэкӀаубытагъ,
хьадрыхэ ищынагъохэр сэ къыстеуагъэх;
сахэфагъ гузэжъогъу-нэшхъэигъомэ[+].
4Джащыгъум сэ Зиусхьаным селъэӀугъ:
«Зиусхьан! СыолъэӀу: спсэ къэгъэнэжь».
5Хьалэл Зиусхьаныр, иӀ шъыпкъагъэ,
ти Тхьэ гукӀэгъушӀ[+].
6Зиусхьаным цӀыф къулайцызхэр къеухъумэх:
кӀочӀаджэ сыхъугъэти, сыкъыгъэнэжьыгъ.
7Сыгу, рэхьатыгъоу уиӀагъэр къэгъотыжь:
сыда пӀомэ Зиусхьаным
о шӀугъэр къыуипэсыгъ[+].
8Спсэ хьадэгъум О къыӀэкӀэпхыжьыгъ,
сынэхэр – нэпсым,
слъакъохэр – лъэпэонхэм ащыуухъумагъэх[+].
9Зиусхьаным инэплъэгъу ситэу,
псэумэ ячӀыгу къыщэсэкӀухьэ[+].

### Я 115-рэ Орэд

1СишӀошъхъуныгъэ сэ сытекӀыгъэп,[*]
гухэкӀышхо сиӀэу сӀощтыгъэми[+].
2Гузэжъогъум сыхэтэу къэсӀогъагъ:
цӀыфым ущыгугъыныр хьаулый[+].
3Зиусхьаным шӀоу къысфишӀэгъэ пстэуми
япэгъокӀэу сыда Ащ фэсшӀэжьыщтыр?
4Сэнэпс Ӏэгубжъэ
Зиусхьаным къурмэн фэсшӀыщт
сыкъызэригъэнэжьыгъэм пае.
5Зиусхьаным зэкӀэ ицӀыфмэ
апашъхьэ ситэу
гущыӀэу Ащ естыгъэр къэзгъэшъыпкъэжьыщт[+].
6Тхьэм щынагъо фызиӀэхэм хьадэгъу къякӀуныр
ЗиусхьанымкӀэ нэшхъэигъэшху[+].
7О, Зиусхьан! СыуиӀумэт,
сянэу уиӀумэт сырикӀал;
Ӏэхъу-лъэхъухэр сэ О степхыгъэх[+].
8Щытхъур къурмэныпхъэу О пфэсшӀыщт,
Зиусхьаным сэ селъэӀущт[+].
9Зиусхьаным зэкӀэ ицӀыфмэ
апашъхьэ ситэу,
Ащ фэсшӀыгъэ тхьэлъанэр
къэзгъэшъыпкъэжьыщт,
10Зиусхьаным и Унэ ищагумэ садэтэу,
Ерусэлэм къалэ сыщыӀэу!
Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ.

### Я 116-рэ Орэд


ЗэкӀэ цӀыф лъэпкъхэм Зиусхьаным щытхъу фарэшӀ

1ЗэкӀэ цӀыф лъэпкъхэр,
Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ,
ищытхъу шъуӀэты,
зэкӀэ цӀыф лъэпкъ пстэуми;[+]
2сыда пӀомэ Ащ тэрыкӀэ
ишӀулъэгъу мыкӀодыжь ин дэд,
Ащ къытфыриӀэ фэшъыпкъэныгъэр егъэшӀэрэ.
Щытхъу фэшъушӀ Зиусхьаным[+].

### Я 117-рэ Орэд


ТекӀоныгъэм ищытхъу тхьэлъэӀу

1ЗиусхьанымкӀэ рэзэныгъэ зижъугъаӀ,
сыда пӀомэ Ар шӀу,
Ащ ишӀулъэгъу мыкӀодыжьын[+].
2Израиль ицӀыфхэм непэ къашъуӀо:
«Ащ ишӀулъэгъу мыкӀодыжьын».
3Хьарунэ къурмэнышӀ пстэуми
непэ къашъуӀо:
«Ащ ишӀулъэгъу мыкӀодыжьын».
4Зиусхьаным щынагъо фызиӀэхэр,
непэ къашъуӀо:
«Ащ ишӀулъэгъу мыкӀодыжьын».
5Гузэжъогъум сыхэтэу
Зиусхьаным селъэӀугъэти,
Ащ сыкъызэхихи, шъхьафит сишӀыжьыгъ[+].
6Зиусхьаныр къызготышъ, сыкъэщтэщтэп;
сыд къысишӀэна сэ цӀыфым[+]?
7Зиусхьаныр ӀэпыӀэгъоу къызгот;
сиджэгъогъухэм атекӀуагъэхэу слъэгъущт[+].
8ЦӀыфым цыхьэ фэпшӀын нахьи,
Зиусхьаныр шъхьэегъэзыпӀэ зыфэпшӀымэ нахьышӀу[+].
9Тетыгъо зиӀэхэм цыхьэ афэпшӀын нахьи,
Зиусхьаныр шъхьэегъэзыпӀэ зыфэпшӀымэ нахьышӀу.
10ЗэкӀэ цӀыф лъэпкъэу щыӀэмэ сыкъауцухьагъ,
ау Зиусхьаным ыцӀэкӀэ зэхэзгъэтэкъуагъэх[+].
11Ӏужъоу сыкъадзыхьагъ;
ау Зиусхьаным ыцӀэкӀэ зэхэзгъэтэкъуагъэх.
12Бжьэ куп фэдэу къыстебанэхи,
пхъэжъые машӀом фэдэу, кӀосэжьыгъэх;
Зиусхьаным ыцӀэкӀэ сэ ахэр зэхэзгъэтэкъуагъэх.
13Сыраутын ямурадэу, ахэмэ лъэшэу сырагъэзыгъ;
ау Зиусхьаныр сэ къыскӀэӀагъ.
14Зиусхьаныр ары кӀуачӀэ къысэзытырэр,
Ары сиорэд зэхьылӀагъэр;
си КъэгъэнэжьакӀоу Ар хъугъэ[+].
15Тхьэм фэшъыпкъэмэ псэупӀэу яӀэмэ
текӀоныгъэм игушӀогъо макъэ арэӀукӀы:
«Тхьэм ыӀэ джабгъу фызэшӀокӀырэр бэ дэд![+]
16Зиусхьаныр ыӀэ джабгъукӀэ мао,
атещэягъ Зиусхьаным ыӀэ джабгъу,
Ащ фызэшӀокӀырэр бэ дэд!».
17СылӀэщтэп, сыщыӀэщт нахь,
зэлъязгъэшӀэнэу Зиусхьаным иӀофшӀагъэхэр[+].
18Сигъэпщынагъ Зиусхьаным пхъашэу,
ау хьадэгъум сыӀэкӀигъэфагъэп.
19КъысфыӀушъух Тхьэм и Унэ икъэлапчъэ,
ащ сычӀэхьанышъ,
Зиусхьаным щытхъур фэсшӀыщт[+].
20Мары икъэлапчъэ Зиусхьаным;
Ежь фэшъыпкъэхэр ащ дэхьащтых[+].
21Рэзэныгъэ пфэсшӀыщт, сыкъызэхэпхи,
сыкъызэрэбгъэнэжьыгъэм пае.
22Унэ зышӀыхэрэм чӀадзыжьыгъэ мыжъор
а унэр зытет мыжъо дэдэу хъужьыгъэ[+].
23Мыр Зиусхьаным иӀэшӀэгъэ Ӏоф,
ар тэркӀэ шӀэгъо дэд.
24Мыр Зиусхьаным къышӀыгъэ маф;
тыкӀэжъугъэгушӀу, тыкӀэжъугъэчэф ащ.
25ТыолъэӀу, Зиусхьан, тыкъэгъэнэжь,
тыолъэӀу, къыддэгъэхъух тиӀофхэр!
26Сыхьатмафэ ежьагъ
Зиусхьаным ыцӀэкӀэ къакӀорэр.
Зиусхьаным иунэ титэу
Ащ ынэшӀу къышъущыфэнэу тэлъаӀо[+].
27Зиусхьаныр – Тхьэ, шӀу къытфишӀагъ.
Къутамэхэр шъуӀыгъхэу
мэфэшхор ежъугъажь,
къурмэнышӀыпӀэр къэшъукӀухь[+].
28Си Тхьэр – Оры: рэзэныгъэ пфэсшӀыщт;
Си Тхьэр – Оры: пцӀэ лъагэу сӀэтыщт.
29ЗиусхьанымкӀэ рэзэныгъэ зижъугъаӀ,
Ащ ишӀулъэгъу мыкӀодыжьын[+].

### Я 118-рэ Орэд


Зиусхьаным ихабз

1Зигъогу къабзэхэр гъогу мафэ теуцуагъэх, –
Зиусхьаным ихабзэ игъогу рыкӀохэрэр[+].
2Сыхьатмафэ ежьагъэх
Ащ игущыӀэ гъуазэхэр зыгъэцакӀэхэрэр,
гоу яӀэмкӀэ Ащ лъыхъухэрэр.
3Мыхъун зи амышӀэу,
Ащ игъогумэ ахэр арэкӀох[+].
4Пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэр
пытэу тӀыгъынхэу
унашъо О къытфэпшӀыгъ.
5А-ей, ипхъухьагъэхэр згъэцэкӀэнхэу,
сигъогу теубытагъэ хэлъэу сырыкӀозэ,
6зэкӀэ уиунашъомэ сынаӀэ атетмэ,
сыкъэукӀытэжьыщтэп[+].
7ГупцӀэнагъэу сиӀэмкӀэ
О щытхъу пфэсшӀыщт,
сарыгъуазэзэ уизэфагъэрэ уишъыпкъагъэрэ.
8Ипхъухьагъэхэр сэ згъэцэкӀэщтых;
утыгум сыкъимыгъан егъашӀэми[+].
9Сыдэущтэу шъэожъыер
игъогу къабзэу рыкӀощта? –
УигущыӀэ тетэу ащ фэсакъымэ ары[+].
10Сыгу зэрэпсэоу къыплъэхъу;
уиунашъомэ садэмыгъэх.
11О уигущыӀэ сыгу ислъхьагъ,
уапашъхьэ псэкӀод щысымышӀэнэу[+].
12Щытхъу пфэсэшӀы О, Зиусхьан!
Ипхъухьагъэхэм О сафэгъас[+].
13СымакъэкӀэ къэсэӀотэ зэпыт
О уизэфагъэкӀэ къэпӀуагъэхэр[+].
14О уигущыӀэ гъуазэмэ ягъогумэ
сащэгушӀо,
мылъкушхом нахь сшӀолъапӀэхэу[+].
15Сягупшысэ пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэм,
уигъогумэ сынаӀэ атет[+].
16Ипхъухьагъэхэм сарыгушӀощт,
сщыгъупшэрэп сэ О уипсалъэ.
17СыуиӀумэтышъ, шӀу къысфашӀ,
сыпсэунэу, згъэцэкӀэнэу уигущыӀэ.
18Сынэхэр къэгъаплъэх,
уихабзэ ишӀагъохэр зэзгъэлъэгъунхэу.
19Сэ дунаим сыщыхьакӀ;
сшӀомыушъэфых уиунашъохэр[+].
20О уихьыкумэу зэпыугъо имыӀэу
сызыкӀэхъопсырэмэ, сызэгуагъэуты[+].
21Уягыи О укӀытэ зимыӀэхэм,
бгыбзэ зытелъхэм, уиунашъохэм атекӀыхэрэм[+].
22Мыхъун къысарэмыӀуалӀ,
пхъэтэпэмыхь сарэмышӀ,
уигущыӀэ гъуазэхэр згъэцэкӀагъэхэшъ.
23Сэ сыкъагъэпыеу, зэрэгъэӀушыжьхэу,
тетыгъо зиӀэхэр зэхэсых;
ипхъухьагъэхэм
сэ, уиӀумэтым, сягупшысэ[+].
24О уигущыӀэхэр – гъуазэх,
ахэмэ сагъэгушӀо, сиупчӀэжьэгъух.
25Сапэм щыщ сыхъугъ,
сызэрэбгъэгугъагъэу сыкъэгъэпсэужь.
26Сэ гъогоу сызэрыкӀуагъэм
икъэбар къызыпфэсэӀуатэм, сыкъызэхэпхыгъ,
сафэгъас О ипхъухьагъэхэм.
27Пшъэрылъэу къэпшӀыгъэхэм ягъогу
къэсшӀэнэу къызгурыгъаӀуи,
шӀэгъошӀагъэхэм сягупшысэщт.
28Гукъэошхом спсэ регъэгъукӀы:
тызэрэбгъэгугъагъэм тетэу сыгу къэгъэпыт[+].
29Гъогу пхэнджхэм сапэчыжьэ шӀыри,
шӀу къысфашӀи, уихабзэ сэгъашӀ.
30Сыпфэшъыпкъэным игъогу къахэсхыгъ,
уихьыкумхэр сапашъхьэ сшӀыгъэх.
31СяпкӀылӀагъ уигущыӀэ гъуазэмэ,
Зиусхьан: нэпэнчъэ сымыгъэхъу!
32Сарычъэщт уиунашъохэм ягъогумэ,
сиакъыл нахь ины къызыпшӀыкӀэ.
33Ипхъухьагъэхэм ягъогу къэгъэлъагъуи,
Зиусхьан, гъунэм нэсыфэ ахэмэ сарыкӀощт.
34Акъыл къысэти,
О хабзэу бгъэуцугъэм сэ сыдэхыщтэп,
гоу сиӀэмкӀэ ащ сытетыщт[+].
35Уиунашъохэм ялъагъо сырыгъакӀу,
ахэр силъапӀэхэшъ.
36Мылъкур арэп,
уигущыӀэ гъуазэмэ сыгу афэгъаз[+].
37Синэплъэгъу
Ӏоф мышъо-мылмэ апэӀух,
уигъогу сытетэу кӀуачӀэ къысхалъхь.
38ГущыӀэу щынагъо къыпфызиӀэхэм яптыгъэр
сэ, уиӀумэтым, къысфэгъэшъыпкъэжь.
39Сямыгъэуб, сыщэщынэшъ убэным,
сыда пӀомэ уихьыкумхэр шӀух.
40Мары, О пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэм
сафалӀэ сыхъугъ;
О шъыпкъагъэ уиӀэшъ, сыкъэгъэпсэужь.
41МыкӀодыжьын уишӀулъэгъукӀэ
къыздэзекӀу, Зиусхьан, –
сызэрэбгъэгугъагъэм тетэу сыкъэгъэнэжь.
42ЕтӀанэ сэ мыхъун къысэзыӀуалӀэхэрэм
джэуап ястыщт,
сыда пӀомэ сыщэгугъы О уигущыӀэ[+].
43СӀымыхып
сыжэ къыдэкӀырэ шъыпкъэгъэ гущыӀэ,
уихьыкуммэ сэ сащэгугъышъ;
44уихабзэ згъэцэкӀэ зэпытыщт гъэшӀэным,
лӀэшӀэгъумэ лӀэшӀэгъухэр къакӀэлъыкӀоу.
45Шъхьафитэу сыкъекӀокӀыщт,
сыда пӀомэ пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэр
зэрэзгъэцэкӀэнхэм ыуж ситыгъ;
46уигущыӀэ гъуазэхэр
пачъыхьэмэ апашъхьэ къыщысӀотэщтых,
нэпэнчъэ сыхъущтэп[+].
47Уиунашъохэр шӀу слъэгъугъэхэшъ,
сагъэгушӀо[+].
48Уиунашъохэу шӀу слъэгъугъэмэ
сӀэхэр афэсэщэи,
сягупшысэщт ухэсыгъэу бгъэуцугъэхэм.
49Угу игъэлъ сэ, уиӀумэтым,
гущыӀэу къысэптыгъагъэр,
О ащ сыщыбгъэгугъыгъ.
50ТхьамыкӀагъом сызыщыхэтым,
гупсэфыгъо къысэзытырэр
сыкъэбгъэпсэужьынэу
сызэрэбгъэгугъагъэр ары.
51УкӀытэ зимыӀэ цӀыфхэр
Ӏаеу къыздэхьащхыпэх,
ау О уихабзэ сэ сыдэхыгъэп.
52Хьыкумхэу бэшӀагъэу къэпшӀыгъэхэр,
Зиусхьан, сыгу къызыкӀыжьхэкӀэ,
ахэмэ сагъэрэхьатыжьы.
53ЦӀыф бзаджэхэм
уихабзэ аукъоу зыслъэгъукӀэ,
сызэлъештэ губжым.
54Мы дунаим сыхымэу сытетыфэ,
ухэсыгъэу бгъэуцугъэхэр сиорэдыгъэх[+].
55Чэщыри О пцӀэ сыгу къэкӀыжьы,
Зиусхьан, сэгъэцакӀэ уихабзэ.
56Мары сигухахъор –
пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэр
згъэцэкӀэнхэр ары.
57Сэ сиӀахьэр, сӀуагъэ, Зиусхьан,
О уигущыӀэхэр згъэцэкӀэнхэу ары[+].
58СыгукӀэ къогъанэ сымышӀэу
сыкъыолъэӀу.
Сызэрэбгъэгугъагъэу, шӀугъэ къысфашӀ.
59Сигъогумэ сягупшысагъ сэ,
гъозэ гущыӀэу къэпшӀыгъэмэ
слъакъохэр афэсэгъазэх.
60СэгуӀэ, уиунашъохэр згъэцэкӀэнхэм
зезгъэшӀырэп сэ кӀыхьэ-лыхьэ.
61КъысагъэуцокӀых цӀыф бзаджэхэм
ялъахъэхэр,
О уихабзэ сэ сщыгъупшэрэп[+].
62ШъыпкъагъэкӀэ пшӀыгъэ хьыкумхэм апае
щытхъу пфэсшӀынэу,
чэщныкъом сэ сыкъэтэджыжьы[+].
63О щынагъо къыпфызиӀэхэу,
зэкӀэ пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэр
зыгъэцакӀэхэрэм сырягъус.
64УишӀулъэгъу мыкӀодыжь, Зиусхьан,
чӀыгум тиз;
сафэгъас ипхъухьагъэхэм![+]
65ГущыӀэу къысэптыгъагъэм тетэу
сэ, уиӀумэтым,
шӀу къысфэпшӀагъ, Зиусхьан.
66Уихабзэхэм уасэ афэсшӀынэу,
ахэмэ сащыгъозэнэуи сэгъашӀэ;
сыда пӀомэ уиунашъохэр сшӀошъ мэхъух.
67Къинщэчым сыхэмыгъафэзэ, сыгъощэгъагъ;
ау джы сэгъэцакӀэ О уигущыӀэ.
68О ушӀу, шӀугъэри къысфэошӀэ.
Ухэсыгъэу бгъэуцугъэхэм,
Зиусхьан, сафэгъас[+].
69УкӀытэ зимыӀэ цӀыфхэм пцӀыр сфаухъыты;
сыгукӀэ къогъанэ сымышӀэу,
пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэр сэгъэцакӀэх[+].
70Ахэмэ агухэм язэхашӀэ макӀэ хъугъэ,
сэ О уихабзэмэ сарэгушӀо[+].
71СэркӀэ шӀугъэ къинщэчым сызэрэхэфагъэр,
зэзгъэшӀэнхэм пае ухэсыгъэу бгъэуцугъэхэр[+].
72Ужэ къыдэкӀыгъэ хабзэр –
сэркӀэ тыжьын, дышъэ миным анахьышӀу[+].
73О пӀэмэ сыкъагъэшӀыгъ, сагъэпсыгъ;
зэхэсэгъэшӀыкӀи, зэзгъэшӀэщтых уиунашъохэр.
74Къыпщыщынэхэрэм сыкъалъэгъунышъ,
уигущыӀэ сызэрэщыгугъырэм пае
ахэр гушӀощтых[+].
75Уихьыкумхэр О зэрэзафэхэр
сэшӀэ, Зиусхьан,
зэфагъэкӀи сэ О сыбгъэпщынагъ.
76УишӀулъэгъу мыкӀодыжь
гупсэфыгъо къысерэт,
О сэ, уиӀумэтым,
гущыӀэу къысэптыгъэм тетэу.
77УигукӀэгъу къыслъэрэӀэс,
етӀанэ сэ сыпсэущт;
бгъэуцугъэ хабзэм сэ сырэгушӀошъ.
78УкӀытэ зимыӀэхэр нэпэнчъэ орэхъух,
лажьэ симыӀэу сырагъэзышъ;
сягупшысэ пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэм.
79Щынагъо О къыпфызиӀэхэр,
уигущыӀэ гъуазэхэр зышӀэхэрэр,
гъусэ къысфэрэхъух.
80Сыгу етыгъэу ипхъухьагъэхэм сафэрэӀорышӀ,
нэпэнчъэ сымыхъуным пае[+].
81Сыпаплъэзэ сыкъэбгъэнэжьыным
спсэ есэухылӀэ;
уигущыӀэ сыщэгугъы.
82Сызэрэбгъэгугъагъэм кӀэхъопсыхэзэ,
сынэхэр егъукӀых;
сэ къэсэӀо: «Сыдигъо сыбгъэгупсэфыщт?»[+]
83Хъурышъор Ӏугъом зэришӀырэм фэдэу,
сэ сызэхагъо,
ау сщыгъупшагъэхэп О ипхъухьагъэхэр.
84Мэфэ тхьапшырэ джыри сежэщта
сэ, уиӀумэтым?
СыкъезыфэкӀырэмэ сыдигъо
атепшӀыхьащта хьыкум[+]?
85УкӀыти нэхаши зимыӀэмэ
машэр сфатӀыгъ,
бгъэуцугъэ хабзэм гокӀыгъэхэу[+].
86Шъыпкъэх зэкӀэ уиунашъохэр;
пцӀыр къысаупцӀызэ, сыкъырафэкӀы;
ӀэпыӀэгъу къысфэхъу.
87ЧӀым сыщагъэкӀоды пэтыгъ;
ау О пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэр
сыбгынагъэхэп.
88УишӀулъэгъу мыкӀодыжькӀэ спсэ къэгъэнэжь,
згъэцэкӀэщтых
ужэ къыдэкӀырэ гущыӀэ гъуазэхэр.
89МыкӀодыжьынэу, Зиусхьан,
уигущыӀэ ошъогумэ ащыгъэпытагъ.
90ЛӀэшӀэгъухэр къызэкӀэлъыкӀохэу,
уишъыпкъагъэ щыӀэ зэпытыщт.
О чӀыгур бгъэуцугъэшъ,
ичӀыпӀэ ар пытэу ит[+].
91О уизэфагъэкӀэ зэрэбгъэпсыгъэу зэкӀэри
джы къызнэсыгъэми щыт,
щыӀэ пстэури О къыпфэӀорышӀэшъ.
92О бгъэуцугъэ хабзэр
сигушӀуагъоу сэ щымытыгъэмэ,
сихьазаб секӀодылӀэныгъи.
93ГъэшӀэным сэ сщыгъупшэщтхэп
пшъэрылъэу къэпшӀыгъэхэр,
ахэмкӀэ О сыкъэбгъэпсэужьыгъ.
94О сыуиешъ – сыкъэгъэнэжь;
сыда пӀомэ пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэм
ауж сит згъэцэкӀэнхэу.
95ЦӀыф бзаджэхэр
сагъэкӀодынэу къысэжэх;
ау сэ уигущыӀэ гъуазэхэм сягупшысэ.
96ЩыӀэмэ анахь икъугъэхэм
гъунэ зэряӀэр слъэгъугъэ;
ау О уиунашъо гъунэнчъэу ины.
97О бгъэуцугъэ хабзэр
шӀу дэдэ сыдэу сэ слъэгъура!
Мэфэ псэум ащ сегупшысэ.
98Уиунашъо сипыймэ анахь Ӏуш сишӀыгъ,
ар ренэу сигъусэшъ[+].
99Сезыгъаджэхэрэм зэкӀэмэ
анахь Ӏуш сыхъугъ;
сыда пӀомэ сэ сягупшысэ уигущыӀэ гъуазэмэ.
100Нэжъ-Ӏужъмэ анахьыбэ сэшӀэ, –
пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэр
ренэу сыгу илъхэшъ.
101УигущыӀэ згъэцэкӀэным пае,
сыдрэ гъогу пхэнджи
тезгъэуцорэп сэ слъакъо[+].
102Уихьыкумхэм защысыдзыерэп,
сыда пӀомэ О сыогъасэ.
103УигущыӀэхэр сыдэу сыбзэгу шӀоӀэшӀуха!
СэрыкӀэ ахэр шъоум нахь дэгъух[+].
104Пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэм
акъыл сагъэшӀыгъ;
джащ пае сыдрэ гъогу пхэнджи сфэлъэгъурэп.
105УигущыӀэ слъакъо иостыгъ,
силъагъо ар инэфын[+].
106О уихьыкумхэу
шъыпкъагъэ зыхэлъхэм сатетынэу
тхьэлъанэ сшӀыгъэшъ, ар згъэцэкӀэщт.
107Сыегъэзыгъэ дэд сэ, Зиусхьан;
гущыӀэу къытэптыгъэм тетэу
сыкъэгъэпсэужь.
108Зиусхьан, сэр-сэрэу сыбзэгукӀэ
щытхъу къурмэнэу къыпфэсшӀырэр сӀыхи,
уихьыкумхэр къызгурыӀонхэу сыгъасэба.
109Зэпымыоу щынагъом спсэ хэфэ[*],
ау О бгъэуцугъэ хабзэр сщыгъупшэрэп.
110ЦӀыф бзаджэхэм сэщ пае
лъахъэ агъэуцугъ;
ау садэхыгъэп пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэм[+].
111О уигущыӀэ гъуазэхэр
мыкӀодыжьынхэу сиӀахьэх,
сыда пӀомэ ахэр сыгу ичэфых[+].
112О ипхъухьагъэхэр
гъэшӀэным згъэцэкӀэнхэу гъунэм нэсыфэ,
сэ сыгукӀэ тесыубытагъ.
113ГуитӀу зиӀэ цӀыфхэр сфэлъэгъухэрэп,
О уихабзэ сэ шӀу сэлъэгъу.
114О – усиухъумапӀ, усимэӀу;
уигущыӀэ сэ сыщэгугъы[+].
115БзэджашӀэхэр, спэчыжьэ зышъушӀи,
си Тхьэ иунашъохэм сарыкӀощт[+].
116ГущыӀэу къысэптыгъэм тетэу
сыкъэгъэпыти, сэ сыщыӀэщт;
гугъапӀэу сиӀэмкӀэ сыкӀэмыгъэгъожь.
117СыкъэӀыгъи,
сыкъэнэжьыщт сымыкӀодэу,
ипхъухьагъэхэм
зэпымыоу сынаӀэ атезгъэтыщт.
118Ипхъухьагъэхэм адэххэрэр
зэкӀэ пхъэтэпэмыхь ошӀых –
шъыпкъэмкӀэ ягухэлъ нэпцӀхэр хьаулыех.
119ЦӀыф бзаджэу чӀым тетхэр зэкӀэ
стафэм фэдэу О огъэкӀодых,
джащ пае шӀу слъэгъугъэх
уигущыӀэ гъуазэхэр.
120Щынагъоу къыпфысиӀэм къыхэкӀэу
спкъынэ-лынэ сэ мэкӀэзэзы,
уихьыкумхэми сэ сащэщынэ.
121Зэфагъэм, шъыпкъагъэм сэ сатетыгъ,
егъэзыгъэ сызышӀыжьырэмэ саӀэкӀэмылъхь.
122Сэ, уиӀумэтым,
шӀу къыздэхъуным пае къыздеӀ,
укӀыти нэхаши зимыӀэхэм
егъэзыгъэу сыщарэмыгъаӀ.
123Сыкъэбгъэнэжьыным,
уишъыпкъагъэкӀэ сызэрэбгъэгугъагъэу,
сызхэфагъэм сыхэпщыжьыным
сыпаплъэзэ, сынэхэр егъукӀых[+].
124УишӀулъэгъу мыкӀодыжькӀэ сэ, уиӀумэтым,
къыспэгъокӀ,
ипхъухьагъэхэм сафэгъас.
125Сэ сыуиӀумэт; зэхэсэгъэшӀыкӀи,
О уигущыӀэ гъуазэхэр къызгурыӀощтых.
126Зиусхьаным иӀофшӀэгъу къэсыгъ;
уихабзэ аукъуагъ.
127Шъыпкъэ, уиунашъохэр сэ шӀу сэлъэгъух;
дышъэм, дышъэ къабзэм нахьэу[+].
128ЗэкӀэ пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэм
афэсэгъазэх силъэбэкъухэр[*];
сыдрэ гъогу пхэнджи сфэлъэгъурэп.
129УигущыӀэ гъуазэхэр шӀэгъо дэдэх,
джащ пае сымыгъэцакӀэхэу сябгъукӀорэп.
130О уигущыӀэхэр агурыбгъаӀохэзэ,
ахэр цӀыфхэм нэфынэ афэхъух:
цӀыф къызэрыкӀомэ зэхэшӀыкӀи къареты[+].
131Сыжэ къыӀузыгъэу сыкъядэӀу уиунашъомэ,
сафызэгоуты сэ ахэмэ.
132Садэжь зыкъэгъази, гукӀэгъу къысфэшӀ,
пцӀэ зикӀасэмэ узэрадэзекӀоу.
133Тызэрэбгъэгугъагъэм тетэу
слъэ гъэпытэ,
бзэджагъэ гори
къыстемыкӀонэу О шӀы.
134Пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэр згъэцэкӀэнхэу,
сезыгъэзырэ цӀыфхэм саӀэпыгъэкӀ.
135Унэгу инэфынэ уиӀумэт фэгъаз,
сэгъашӀэх сэ ипхъухьагъэхэр.
136О хабзэу бгъэуцугъэр аукъошъ,
сынэмэ нэпсыхэр къакӀэчъых.
137О шъыпкъагъэр зеохьэ, Зиусхьан,
О уихьыкумхэри зафэх.
138ГущыӀэ гъуазэу къытфэбгъэнагъэхэр
шъыпкъэх, цыхьэшӀэгъух.
139Шъугъоным сеухы,
сипыймэ уигущыӀэхэр ащыгъупшагъэхэшъ.
140Къэбзэ дэд О гущыӀэу къэптыгъэр,
Сэ, уиӀумэтым, ар шӀу сэлъэгъу[+].
141СыцӀыкӀу сэ, сыкъырадзэрэп;
ау сщыгъупшэхэрэп
О пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэр.
142О уишъыпкъагъэ – мыкӀодыжьын шъыпкъагъ,
Уихабзи – шъыпкъэгъэ дэд[+].
143Сызэлъаубытыгъ гузэжъогъум, гухэкӀым,
ау уиунашъомэ
гухахъо ясэгъотылӀэ.
144УигущыӀэ гъуазэхэр сыдигъуи шъыпкъэх, –
зэхэшӀыкӀ къысэт сыпсэунэу.
145Сыгу зэрэпсэоу къыоджэ:
сыкъызэхэх, Зиусхьан,
ипхъухьагъэхэр згъэцэкӀэщтых.
146Сыкъыоджэ сэ О: сыкъэгъэнэжьи,
уигущыӀэ гъуазэхэм сарыкӀощт.
147УкъыздэӀэпыӀэнэу сыкъыоджэ
нэфшъагъом ыпэу;
уигущыӀэ сэ сыщэгугъы[+].
148Чэщ къэрэгъулэмэ сынэхэр апэ ешъых,
уигущыӀэ куоу сегупшысэн симурадэу.
149УишӀулъэгъу мыкӀодыжькӀэ къызэхэх сымакъэ,
Зиусхьан;
О уизэфагъэ ихьатыркӀэ
спсэ къэгъэнэжь.
150БзэджагъэкӀэ сыкъезыфэкӀхэрэр къэблагъэх;
О уихабзэ ахэр пэчыжьэх.
151Ау благъэу ущыӀ О, Зиусхьан,
уиунашъохэри зэкӀэ цыхьэшӀэгъух[+].
152УигущыӀэ гъуазэхэр
мыкӀодыжьынхэу зэрэбгъэуцугъэхэр
бэшӀагъэу сэ зэзгъэшӀагъ.
153Сызхэт тхьамыкӀагъом къеплъи,
сыкъыхэщыжь;
сыда пӀомэ сщыгъупшэрэп сэ О уихабзэ.
154СиӀоф къыхэлажьи, шъхьафит сышӀ,
уигущыӀэкӀэ сыгъэпсэужь.
155ЦӀыф бзаджэхэр
псэоу къэнэжьынхэм пэчыжьэх,
ямыщыкӀагъэу алъытэхэшъ уиунашъохэр.
156О уигукӀэгъу ин дэд, Зиусхьан;
уизэфагъэкӀэ сыкъэгъэпсэужь[+].
157Бэ сыкъезыфэкӀэу, пыеу сиӀэр,
ау уигущыӀэ гъуазэхэм сатекӀырэп[+].
158Къыпфэмышъыпкъэхэр сэлъэгъухэшъ,
пхъэтэпэмыхь сэшӀых,
уигущыӀэхэр агъэцакӀэхэрэпышъ ахэмэ[+].
159Пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэр
шӀу зэрэслъэгъухэрэр къэлъэгъу,
уишӀулъэгъу мыкӀодыжь ихьатыркӀэ
сыкъэгъэнэжь, Зиусхьан.
160О уигущыӀэ ылъапсэр – фэшъыпкъэныгъ,
уихьыкум шъыпкъэхэр мыкӀодыжьыных[+].
161Лажьэ симыӀэу
тетыгъо зиӀэхэм сызэрафэ;
ау сэ сыгу уигущыӀэ шӀолӀыкӀы[+].
162Мылъкушхо зыгъотырэм фэдэу,
уигущыӀэ сегъэгушӀо[+].
163ПцӀыр сфэлъэгъурэп, зыщэсэдзые;
О уихабзэ сэ шӀу сэлъэгъу.
164Уишъыпкъагъэ ихьыкумхэм апае
мафэм блэ сэ щытхъу О пфэсэшӀы.
165Гупсэфыныгъэшхо яӀ
О уихабзэ шӀу зылъэгъурэмэ,
ахэр зыгъэпэрыохъуджэн щыӀэп.
166Сицыхьэ къыптелъ сыкъэбгъэнэжьынэу,
Зиусхьан,
сэгъэцакӀэх уиунашъохэри[+].
167УигущыӀэ гъуазэхэм сыгукӀэ ягъогу сытет,
ахэр сэ шӀу дэдэ сэлъэгъух.
168Пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэри
уигущыӀэ гъуазэхэри сэгъэцакӀэх;
сыда пӀомэ зэкӀэ сэ сигъогухэр
О уапашъхьэх[+].
169СигукӀэе макъэ къыплъэрэӀэс, Зиусхьан;
сызэрэбгъэгугъагъэу, акъыл сэгъэгъот.
170СитхьэлъэӀу уапашъхьэ къерэхь;
сызэрэбгъэгугъагъэм тетэу сыхэщыжь.
171О ухэсыгъэу бгъэуцугъэхэр сэогъашӀэхэшъ,
щытхъу пфэсшӀыщт.
172О уигущыӀэ орэд фэсӀощт сыбзэгукӀэ;
сыда пӀомэ уиунашъохэр зэкӀэ зафэх.
173О пӀэ ӀэпыӀэгъоу серэӀ –
сатетыгъэшъ пшъэрылъэу къытфэпшӀыгъэхэм.
174СымыкӀодэу сыкъэбгъэнэжьыным
сыфызэгоуты, Зиусхьан,
уихабзэ сегъэгушӀо.
175Спсэ щэрэӀ; щытхъури пферэшӀ,
уихьыкумхэри ӀэпыӀэгъу къысфэрэхъух.
176Мэл кӀодыгъэу сэ сыгъощагъ:
О уиӀумэт къэгъотыжь;
сыда пӀомэ сщыгъупшагъэхэп
сэ уиунашъохэр[+].

### Я 119-рэ Орэд


ЩынэгъуапӀэм итым итхьэлъэӀу


УдэкӀоеным иорэд

1СигухэкӀ сыхэтэу
Зиусхьаным селъэӀугъэти,
Ащ сыкъызэхихыгъ.
2«О, Зиусхьан! ПцӀыусмэ япсалъэ,
хьилэм ыбзэгу сащыухъум»[+].
3Бзэгу пцӀыусым сыд къыпфишӀэна,
сыд пщыныжьа ащ къыпфихьыщтыр?
4ДзэлӀым ищэбзэщэ папцӀэхэр,
стырэ мэшӀо тэпыр ащ къыпфихьыщт[+].
5Сымыгъу сэ,
Мэщэх[*] – дэжь сыщыӀэшъ, сахэтышъ
къэдар[*] – цӀыфмэ япсэупӀэмэ[+].
6Мамырныгъэр зылъэгъу мыхъурэмэ
бащэрэ садэпсэугъ.
7Сэ сымамыр; ау «мамыр» къызэрэсӀоу,
ахэмэ зао къаӀэты.

### Я 120-рэ Орэд


Зиусхьанэу тиухъумакӀор


УдэкӀоеным иорэд

1Ӏуашъхьэхэм синэплъэгъу афэсэгъазэ.
СиӀэпыӀэгъу тыдэ къикӀыщта[+]?
2Зиусхьаным ыдэжь къекӀы
сиӀэпыӀэгъу –
уашъомрэ чӀыгумрэ къэзыгъэшӀыгъэм[+].
3Ащ уигъэлъэпэощтэп,
шъхьаукъэщтэп укъэзыухъумэрэр[+].
4Шъыпкъэ, шъхьаукъэрэп, хэчъыерэп
Израиль иухъумакӀо.
5Зиусхьаныр – уиухъумакӀу;
Зиусхьаныр – уижьау,
пӀэ джабгъукӀэ щыт уижьау[+].
6Мафэм иягъэ къыуигъэкӀыщтэп тыгъэм,
мазэми – чэщым.
7Сыд фэдэрэ бзэджагъи
Зиусхьаным ущиухъумэщт;
Зиусхьаным ппсэ къыухъумэщт.
8Зиусхьаным, зекӀо укӀуагъэми,
къэбгъэзэжьыгъэми, –
джы щегъэжьагъэу
гъэшӀэным укъиухъумэщт[+].

### Я 121-рэ Орэд


Ерусэлэм пае тхьэлъэӀу


УдэкӀоеным иорэд. Даут иорэд

1СыгушӀуагъ сэ, къызысаӀом:
«Зиусхьаным и Унэ тыжъугъакӀу»[+].
2Мары тлъакъохэр, Ерусэлэм,
о уикъэлапчъэмэ адэтых.
3Зэу зэхэгъэуцуагъэ фэдэу шӀыгъэу,
Ерусэлэм къалэр гъэпсыгъэ.
4ЛӀакъохэр ащ дэхьэх,
Зиусхьаным илӀакъохэр,
Израиль фагъэуцугъэ хабзэмкӀэ
Ащ ыцӀэ щытхъу фашӀынэу[+].
5Хьыкум щашӀынэу,
тахътэхэр ащ щагъэуцугъэх,
Даут иунэгъо тахътэхэр[+].
6Ерусэлэм имамырныгъэ шъуфэлъаӀу:
«О шӀу узылъэгъухэрэр шӀоу орэпсэух».
7Уикъэлэ дэпкъымэ акӀоцӀ мамырныгъэ,
Уиунэ-пытапӀэхэм щынэгъончъагъэ арэрэлъ.
8Сшыхэм, къыспэблэгъэ цӀыфхэм апае
Ерусэлэм есэӀо: «Мамырныгъэ огъот»!
9Ти Зиусхьанэу Тхьэм и Унэ ихьатыркӀэ
сыпфэлъаӀо шӀу къыбдэхъунэу[+].

### Я 122-рэ Орэд


ГукӀэгъум пае тхьэлъэӀу


УдэкӀоеным иорэд

1О, уашъом щыпсэурэр,
уадэжь синэплъэгъу сэ къэсэгъазэ[+].
2УнэӀутхэм янэплъэгъу
язиусхьанмэ аӀэмэ зэрафагъазэу,
унэӀут бзылъфыгъэр игуащэ ыӀэ зэреплъэу,
джащ фэдэу тэ тынэхэр фэгъэзагъэх
ти Зиусхьанэу Тхьэм,
Ащ гукӀэгъу къытфешӀыфэ нэс.
3ГукӀэгъу къытфэшӀ, Зиусхьан,
уигукӀэгъу тыхэмыгъэн,
сыда пӀомэ икъунрэ
тэ пхъэтэпымыхь ташӀыгъ.
4Ежь зыфэрэзэжьхэр къызэрэддэхьащххэрэм,
пагэхэм нэмыплъ къызэрэтахырэм
икъунэу тырагъэзэщыгъ.

### Я 123-рэ Орэд


Тхьэу Израиль и КъэгъэнэжьакӀор


УдэкӀоеным иорэд. Даут иорэд

1Зиусхьаныр армырыгъэмэ къыткӀыгъугъэр, –
Израиль ерэӀу, –[+]
2Зиусхьаныр армырыгъэмэ къыткӀыгъугъэр,
цӀыфхэм зыкъызытпаӀэтым,
3ахэмэ ягубж къызытфызэкӀанэм,
тадырыныгъи тызэрэпсэузэ;[+]
4псымэ тырахьыжьэныгъи,
псы быжъутэхэр такӀыӀу щычъэныгъэхи,[+]
5псы орышхохэм татхьалэныгъи.
6Ахэмэ тязымыгъэшхыгъэ Зиусхьаным
щытхъур фэшъушӀ.
7Бзыуубытмэ яхъытыу
бзыур зэрикӀыжьэу, тпсэ къэнэжьыгъ;
хъытыур зэӀытхъи, тэри тыкъикӀыжьыгъ[+].
8Тэ ӀэпыӀэгъу къытфэхъурэр –
уашъор, чӀыгур
къэзыгъэшӀыгъэхэ Зиусхьаныр ары[+].

### Я 124-рэ Орэд


Зиусхьаныр Израиль иухъумакӀу


УдэкӀоеным иорэд

1Зиусхьаным цыхьэ фэзышӀырэр Цион Ӏуашъхьэу,
ичӀыпӀэ имыкӀэу,
гъэшӀэным щытыщтым фэд[+].
2Ӏуашъхьэхэм Ерусэлэм бгъу пстэухэмкӀи
къызэраухъурэйрэм фэдэу,
Зиусхьаныр ицӀыф лъэпкъы
джы щегъэжьагъэу
егъашӀэми бгъу пстэухэмкӀи къыкӀэрытыщт.
3Сыда пӀомэ цӀыф бзаджэхэм ятетыгъо
шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфхэм яхэку ышъхьагъ
Зиусхьаным ренэу ригъэтыщтэп,
шъыпкъагъэ зиӀэхэм аӀэхэр
мыхъо-мышӀагъэхэм афамыщэинхэу.
4ШӀу афашӀ, Зиусхьан, зыгу зафэу,
зыгу шъыпкъэу щытхэм.
5Ау зигъогу ӀонтӀэ-щантӀэхэм,
бзэджагъэ адрэ зышӀэхэрэм акӀыгъухэу,
яфэшъошэ къин аригъэщэчыщт;
Израиль мамырныгъэр ерэӀ[+].

### Я 125-рэ Орэд


ГъэрыпӀэм къикӀыжьыгъэхэм яорэд


УдэкӀоеным иорэд

1Тыкъырищыжьи Зиусхьаным гъэрыпӀэм,
Цион къалэм Ащ тищэ зэхъум,
пкӀыхьапӀэ зылъэгъурэмэ тэ тафэдагъ[+].
2Ащыгъум тыгу чэфыр изыгъ,
тыбзэгу ӀашӀур тизыгъ.
Ащыгъум хымэ лъэпкъмэ азыфагукӀэ щаӀощтыгъ:
«ШӀэгъошӀагъэхэр Зиусхьаным
ахэмэ афишӀагъэх!»
3ШӀэгъошӀагъэхэр
Зиусхьаным къытфишӀагъэх.
ГушӀуагъо тыгу илъ.
4ГъэрыпӀэм къищыжьхи,
къягъэгъэзэжь, Зиусхьан, тицӀыфхэм,
псыхъо кӀэй нэкӀхэм
псыр къызэрадэпщэжьырэм фэдэу.
5Анэпсхэр къехызэ пхъэхэрэм
Ӏуарэхыжь гушӀуагъом хэтхэу.
6Гъызэ чылапхъэр зыпхъыхэрэм
бганэхэр аӀыгъхэу
гушӀуагъокӀэ къарэгъэзэжь[+].

### Я 126-рэ Орэд


Зиусхьаныр шӀугъэ пстэуми якъэкӀуапӀ


УдэкӀоеным иорэд. Сэлмэн иорэд

1Зиусхьаным унэр ымышӀымэ,
ар зышӀыхэрэм пкӀэнчъэу Ӏоф ашӀэ;
Зиусхьаным къымыухъумэмэ къалэр,
къэрэгъулэр сакъэу зэрэмычъыерэр пкӀэнчъэ[+].
2Жьэу шъукъызэрэтэджыжьрэри,
кӀасэу шъузэрэгъолъыжьыри,
гузэжъогъукӀэ хьалыгъу зэрэшъушхыри – пкӀэнчъэ.
Зиусхьаным Ежьым шӀу ылъэгъухэрэм
чъыехэзэ ящыкӀагъэр аретышъ ары[+].
3Мары Зиусхьаным итыныр – сабыйхэр;
Ащ ишӀухьафтыныр –
ныбэ кӀоцӀым къикӀырэр ары[+].
4КӀочӀэшхом ыӀыгъ щэбзащэмэ афэдэх
икӀэлэгъум къыфэхъугъэ ыкъохэр.
5АхэмкӀэ зисагъындакъ зыушъэгъэ цӀыфыр
гъогу мафэ теуцуагъ!
Ипыйхэу хьыкумшӀыпӀэ къэлапчъэмэ аӀутмэ
янэкъокъу зыхъукӀэ,
ар укӀытэжьыщтэп.

### Я 127-рэ Орэд


Гъогу мафэ теуцогъэ цӀыфыр


УдэкӀоеным иорэд

1Сыхьатмафэ ежьагъ Зиусхьаным щынагъо фызиӀэу,
Ащ игъогумэ арыкӀорэр[+].
2О пӀэмэ къалэжьырэр пшхыжьыщт;
унасыпышӀу, шӀур уадэжь о![+]
3Уишъуз, бжалэу зыпизым фэдэу,
уиунэ исыщт;
зейтун дэчъэххэу,
пкъохэр уиӀанэ кӀэрысыщтых[+].
4Джаущтэу гъогу мафэ теуцощт
Зиусхьаным щынагъо фызиӀэр!
5Цион къалэм щыӀэу,
Зиусхьаным ынэшӀу къыпщерэф,
ущэӀэфэ мафэ къэс,
Ерусэлэм ищыӀэкӀэ тхъагъо орэлъэгъу[+].
6Пкъомэ акъохэр къэплъэгъужьынхэу орэхъу.
Израиль мамырныгъэр ерэӀ![+]

### Я 128-рэ Орэд


Зиусхьаным шъхьафитныгъэ къеты


УдэкӀоеным иорэд

1Израиль цӀыфхэм къарэӀу:
«Израиль икъежьапӀэ щегъэжьагъэу
бэрэ тыкъырафэкӀыгъ,[+]
2Израиль икъежьапӀэ щегъэжьагъэу
бэрэ тыкъырафэкӀыгъ,
ау къытфырикъунхэ алъэкӀыгъэп.
3Ттхы щыжъуагъэх жъонакӀохэр,
ттхыцӀэ щыпхыращыгъэх
жъогъэбзыгъэ кӀыхьэхэр».
4Ау зафэ Зиусхьаныр;
цӀыф бзаджэмэ такъыӀэпихыгъ.
5Цион зэкӀэ зыфэмылъэгъухэрэр
нэпэнчъэ шӀыжьыгъэхэу зэкӀарэгъэкӀожьых[+].
6Унашъхьэм тет уцэу,
къэмыкӀызэ гъужьырэм фэдэу орэхъух;[+]
7хынакӀом ӀапӀэ фэрэмыхъу,
бгэнэпхыми – ӀаплӀы;
8блэкӀырэмэ аӀощтэп:
«Зиусхьаным ынэшӀу къышъущерэф!»
«Зиусхьаным ынэшӀу къышъущерэфэжь!» –
аӀожьыщтэп хынакӀохэми[+].

### Я 129-рэ Орэд


ПсэкӀодышӀэ цӀыфым итхьэлъэӀу


УдэкӀоеным иорэд

1ГукӀаемэ якуупӀэ сыхэтэу
О сыкъыоджэ, Зиусхьан[+].
2Зиусхьан! Къызэхэх сымакъэ.
СилъэӀу гущыӀэхэм амакъэ
О птхьакӀумэхэр къыфэрэсакъых.
3О, Зиусхьан, бзэджагъэхэр къэплъытэхэмэ,
хэта, Зиусхьан, умыгъэмысэу къэнэщтыр?
4Ау О афэогъэгъу,
лъэш дэдэу къыпщыщынэнхэм пае.
5Зиусхьаным сыфэзэщэу сежэ,
сигугъапӀ Ащ игущыӀэ,
6Къэрэгъулэр пчэдыжьым зэрежэрэм нахьэу,
сежэ Зиусхьаным,
къэрэгъулэр пчэдыжьым зэрежэрэм нахьэу.
7Израиль щэрэгугъ Зиусхьаным;
шӀулъэгъу мыкӀодыжьыр Зиусхьаным ыдэжьышъ,
Ащ кӀочӀэшхо иӀ ухищыжьынэу[+].
8Ежьыр ары мыхъо-мышӀэу иӀэ пстэуми
Израиль аӀэпызыхыжьыщтыр[+].

### Я 130-рэ Орэд


Гупсэфыныгъэм ишъэф


УдэкӀоеным иорэд. Даут иорэд

1СыгукӀэ зысшӀошӀыжьырэп, Зиусхьан,
сынэхэми укӀытэ акӀэлъ,
Ӏофышхо шӀагъохэу
сфэмыукӀочӀыщтмэ сафежьэрэп[+].
2Ау ны быдзыщэм пагъэзыжьыгъэ сабыим фэдэу,
сыгу згъэӀэсагъэ, къезгъэуцолӀагъ.
Ны быдзыщэр зимыщыкӀэгъэжь сабыим фэдэу,
джы сыгукӀэ сыхъугъ.
3Джы щегъэжьагъэу гъэшӀэным
Израиль щэрэгугъ Зиусхьаным[+].

### Я 131-рэ Орэд


Тхьэм и Унэ ищытхъу


УдэкӀоеным иорэд

1Угу игъэлъ, Зиусхьан, Даут,
зэкӀэ ащ къинэу ылъэгъугъэр:[+]
2Угу къэгъэкӀыжь Зиусхьаным
тхьэлъанэу фишӀыгъэр,
Якъубэ и Тхьэ кӀочӀэшхо
гущыӀэ зэрэритыгъэр:
3«СычӀэхьанэп сиунэ щэтыр,
сигъолъыжьыпӀэ секӀолӀэжьынэп;[+]
4сынэмэ чъые ястынэп;
сынапӀэхэр къезгъэфэхынхэп,
5Зиусхьаным есэтыфэ чӀыпӀэ,
Якъубэ и Тхьэ кӀочӀэшхо – псэупӀэ».
6Мары, Тхьэм ицӀыфхэм
Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ икъэбар
Ефрат[*] щызэхахыгъ,
ЯӀар[*] игубгъомэ къащыдгъотыгъ ар.
7«ИпсэупӀэ тыкӀонышъ,
ылъакъо зытетым дэжь шъхьащэ фэтшӀын»[+].
8УигупсэфыпӀэ Унэ кӀо, Зиусхьан, –
Ори уипхъонтэ лъапӀэу
уилъэкӀыныгъэшхо къэзыгъэлъагъорэри[+].
9КъурмэнышӀэу уиӀэмэ
шъыпкъагъэр яшъуашэу орэхъу,
Зиусхьаным ищынагъо зыгу илъхэри
мэкъэшхокӀэ къэрэгушӀожьых.
10Даут – уиӀумэтым ихьатыркӀэ,
пачъыхьэнэу къахэпхырэм ынэгу умыгъэхым.
11Зиусхьаным шъыпкъагъэкӀэ
Даут гущыӀэ пытэ ритыгъагъ,
арышъ, игущыӀэ Ар епцӀыжьыщтэп;
«Шъаоу къыпфэхъущтхэм ащыщ
уитахътэ тезгъэтӀысхьащт,[+]
12Ӏуагъэ адэсшӀыми,
гущыӀэ гъуазэ адэсшӀыми,
пкъохэр ахэмэ афэшъыпкъэмэ,
джащыгъум ахэмэ акъохэри
О уитахътэ гъэшӀэным тесыщтых»[+].
13Сыда пӀомэ Зиусхьаным
Цион къалэр къахихыгъ;
ар псэупӀэ зыфишӀымэ шӀоигъо хъугъэ[+].
14«Мыр гъэшӀэным сигупсэфыпӀ,
мыщ цӀыфхэр щызгъэӀорышӀэщтых;
сыда пӀомэ сэ аущтэу хъумэ сшӀоигъуагъ.
15Цион къалэм ищыкӀагъэр зэкӀэ
икъугъэу езгъэгъотыщт,
згъэшхэкӀыщтых тхьамыкӀэу дэсхэр
хьалыгъукӀэ[+].
16ИкъурмэнышӀхэри
Тхьэм ищынагъо зыгу илъхэри
къызэрэзгъэнэжьыгъэхэм пае
мэкъэшхокӀэ къэгушӀожьыщтых.
17Мыщ Даут къыхэкӀыщтхэм ащыщ
пачъыхьэшхо щысшӀыщт,
хэсхыгъэ пачъыхьэр,
жъогъо нэфэу ащ къыщыхэзгъэнэщт,
итетыгъо лъызгъэкӀотэщт[+].
18Ащ ипыйхэм анапэ тырязгъэхыщт,
ежь ипачъыхьэ тандж
зэпэжъыужьэу щыгъыщт».

### Я 132-рэ Орэд


Зэкъошныгъ


УдэкӀоеным иорэд. Даут иорэд

1Сыдэу дэгъуа, сыдэу гуапа
зэшхэр зэдэпсэунхэр![+]
2Ар дэгъэ лъапӀэу шъхьэм хэлъэу,
жакӀэм къыхэлъадэрэм фэд, –
Хьарунэ ыжакӀэ,
ищыгъын пакӀэмэ
къателъадэрэм фэд;[+]
3Хъэрмон къушъхьэм иосэпсэу
Цион Ӏуашъхьэмэ
къатехэрэм фэд.
Сыда пӀомэ Ащ ынэшӀу
егъэшӀэрэу къащифэнэуи,
мыкӀодыжьын щыӀэныгъэ щаригъэгъотынэуи
Зиусхьаным ицӀыфхэм
гущыӀэ аритыгъагъ[+].

### Я 133-рэ Орэд


Тхьэм щытхъу фэшъушӀ


УдэкӀоеным иорэд

1Зиусхьаным иӀумэтхэу,
чэщ уахътэм Ащ и Унэ зэкӀэ итхэр,
некӀох, Зиусхьаным
джы щытхъур фэтэжъугъэшӀ![+]
2ШъуӀэхэр чӀыпӀэ лъапӀэм фэшъуӀэтхи,
фешъутӀупщ Зиусхьаным щытхъур[+].
3Уашъомрэ чӀыгумрэ
къэзыгъэшӀыгъэ Зиусхьаным
Цион щыӀэу
ынэшӀу шъо къышъущерэф[+].

### Я 134-рэ Орэд


Щытхъу орэд

1Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ,
Зиусхьаным ыцӀэ шъущытхъу,
шъущытхъу, Зиусхьаным иӀумэтхэу,
2Зиусхьаным и Унэ ӀофышӀэхэр,
ти Тхьэ и Унэ ищагумэ адэтхэр[+].
3сЗиусхьаным щытхъу фэшъушӀ,
Зиусхьаныр – шӀу;
ыцӀэ орэд къыфашъуӀу;
сыда пӀомэ ар тхъэгъо дэд[*].
4Сыда пӀомэ Зиусхьаным Якъубэ зыфыхихыгъ,
израиль лъэпкъыр къахихыгъ иенэу[+].
5Сэ сэшӀэ Зиусхьаныр
зэрэин дэдэр,
Ти Зиусхьан
тхьэ пстэуми зэранахь лъагэр[+].
6Уашъоми, чӀыгуми,
хыхэми, хыхэм якуупӀэхэми
Зиусхьаным ащегъэпсы зэкӀэ зыфаер;[+]
7чӀым ыгъунэ къыщыдещаех ошъуапщэхэр,
ошх къещхы зыхъукӀэ,
пчыкӀэхэр къегъэхъопскӀых,
Ежь иӀыгъыпӀэмэ жьыбгъэр къарещы.
8Ащ ыгъэкӀодыгъэх
Мысырым ищыпэлъфхэр,
цӀыфым къыщежьэу,
былымхэм ащыкӀэкӀыжьэу;[+]
9Ащ инэшанэхэр, ишӀэгъошӀагъэхэр
Мысырым къыщафигъэкӀогъагъэх
фырхьаунэми ащ ицӀыфхэми[+].
10ЦӀыф лъэпкъыбэхэр ыгъэкӀодыгъэх,
ыукӀыгъэх пачъыхьэ лъэшхэри:[+]
11амэр пачъыхьэу Сыхъон,
бащан пачъыхьэу Ӏогъ,
къэнаӀанхэм зэкӀэ япачъыхьэхэр;[+]
12ячӀыгуи Ӏахьэу ытыгъ,
Ӏахьэ фэхъунэу Израиль ицӀыф лъэпкъ[+].
13Зиусхьаныр!
О пцӀэ гъэшӀэным щыӀэщт,
лӀэуж зэкӀэлъыкӀомэ
якъэшӀэжь О ухэлъыщт[+].
14Сыда пӀомэ Зиусхьаным ихьыкум
ицӀыф лъэпкъ хыеу хигъэкӀыщт,
иӀумэтхэм гукӀэгъу афишӀыщт[+].

15Хымэ лъэпкъыхэм ятхьэнэпцӀыхэр –
тыжьын, дышъэ –
цӀыф ӀэшӀагъэх ахэр[+].
16ӀупшӀэ яӀ, ау гущыӀэшъухэрэп;
нэхэр яӀэх, ау зи алъэгъурэп;[+]
17тхьакӀумэ яӀ, ау зэхахырэп,
ажэхэм жьы къащэрэп.
18Ахэмэ афэдэ орэхъух
ахэр зышӀыхэрэр,
цыхьэ афэзышӀырэр ахэмэ.
19Израиль лъэпкъыр, Зиусхьаным
щытхъу фэшъушӀ!
Хьарунэ къурмэнышӀхэр,
Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ!
20Лэуйхэм яун! Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ.
Зиусхьаным щынагъо фызиӀэхэр,
Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ[+].
21Ерусэлэм зипсэупӀэ Зиусхьаным
Цион къалэм шъудэтэу
щытхъушхо фэшъушӀ.
Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ[+].

### Я 135-рэ Орэд


Тхьэм щытхъур фэшъуаш

1Зиусхьаным рэзэныгъэ фэшъушӀ, Ар шӀу,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу[+].
2Тхьэмэ я Тхьэжьым рэзэныгъэ фэшъушӀ,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу[+].
3Зиусхьанмэ я Зиусхьаныжьым рэзэныгъэ фэшъушӀ,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу:
4Зизакъоу Ӏофышхо шӀагъохэр
зэшӀозыхынхэ зылъэкӀырэм, –
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;[+]
5акъылышӀуагъэкӀэ уашъохэр къэзыгъэшӀыгъэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;[+]
6чӀыгур псымэ атезыгъэуцуагъэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;
7къэзыгъэнэфрэ ин дэдэхэр къэзыгъэшӀыгъэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;[+]
8тыгъэр – мафэр ыгъэзекӀонэу,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;
9мазэр, жъуагъохэр – агъэзекӀонэу чэщыр,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;
10мысыр щыпэлъфхэр ыгъэкӀодхи,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;[+]
11израиль лъэпкъыр Мысырым къизыщыжьыгъэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;[+]
12Ӏэ пытэкӀэ, Ӏэ лъэшыкӀэ ар зышӀыгъэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;
13Хы Плыжьыр зэгозыщыгъэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;[+]
14Израиль ащ пхырызыщыгъэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;
15Хы Плыжьым фирхьауныри
ащ идзи хэзыдзагъэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;[+]
16ицӀыф лъэпкъ зэпырызыщыгъэм шъоф нэкӀым,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;[+]
17пачъыхьэшхохэр зыгъэкӀодыгъэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;[+]
18зыукӀыгъэм пачъыхьэ цӀэрыӀохэр,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу:
19амэрхэм япачъыхьэу Сыхъон зыукӀыгъэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;
20бащан пачъыхьэу Ӏогъ зыцӀэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;
21ахэмэ ячӀыгухэр Ӏахьэу зытыгъэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;
22израиль цӀыфхэу иӀумэтхэм
Ӏахьэу аӀукӀэжьынэу,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;
23шъхьакӀо къытахы зэхъум,
тэ зыгу тыкъэкӀыжьыгъэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;
24типыймэ таӀэпызыхыгъэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;[+]
25пкъынэ-лынэу щыӀэр зыгъашхэрэм,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу;[+]
26рэзэныгъэ фэшъушӀ уашъомэ я Тхьэ,
мыкӀодыжь Ащ ишӀулъэгъу.

### Я 136-рэ Орэд


Хымэ хэгъэгу рафыгъэм иорэд


Даут иорэд

1Бабилэн хэгъэгум ипсыхъомэ адэжь
Цион къалэр тыгу къыщыкӀыжьы зэхъум,
тыгъыщтыгъэ тэ джау тыщысэу.
2Ащ пцел чъыгэу къыщыкӀырэмэ
тэ апытлъагъэх тишыкӀэпщынэхэр.
3Гъэры тызышӀыгъэхэм – орэдмэ
ахэлъ гущыӀэхэр къафэтӀонхэу,
егъэзыгъэу тыщызыгъаӀэхэрэм
дгъэгушӀонхэу къытаӀуагъ:
«КъытфашъуӀу Цион орэдмэ ащыщ».
4Зиусхьаным иорэд сыдэущтэу
хымэ чӀыгум тэ къыщытӀощта?
5Ерусэлэм, усщыгъупшэмэ,
ащыгъум сӀэ джабгъу горэлӀыкӀ[+].
6Сыбзэгу счый ерэпкӀылӀ,
сыгу уимылъыщтмэ,
Ерусэлэм сианахь гушӀуагъоу сымылъытэщтмэ.
7Ерусэлэм заубытыгъэ мафэм
едом цӀыфхэм ащ рашӀагъэр
угу игъэлъ, Зиусхьан.
«Зэхэжъугъэшъхъашъхъ,
зэхэжъугъэпхъапхъ лъачӀэм нэсэу» аӀозэ.
8Бабилэн хъункӀакӀор![*]
О къытэпшӀагъэм ифэшъуашэр
насыпышӀу озыгъэпщыныжьыщтыр![+]
9НасыпышӀу о уисабыйхэр ыштэнхэшъ,
мыжъом риутэкӀхэзэ, зыукӀыщтхэр![+]

### Я 137-рэ Орэд


Тхьэм рэзэныгъэ фыуиӀэным иорэд


Даут иорэд

1Зэрэпсэоу сыгукӀэ сыпщэтхъу,
тхьэмэ апашъхьэ орэд къыщыпфэсэӀо;[+]
2Уи Унэ лъапӀэ зыфэзгъэзагъэу,
шъхьащэ пфэсэшӀы,
мыкӀодыжь шӀулъэгъоу пхэлъымрэ
уифэшъыпкъэныгъэрэ апае
пцӀэ щытхъу фэсэшӀы:
сыда пӀомэ тызэрэщыгугъыгъэм нахьышӀужьэуи
О пцӀэ къычӀэкӀыжьыгъ[*][+]
3Сыкъызщыоджэгъэ мафэм
О сыкъызэхэпхыгъ,
скӀуачӀэ къыхэбгъэхъуагъ.
4УигущыӀэхэр зызэхаххэкӀэ, Зиусхьан,
чӀыгум ипачъыхьэмэ зэкӀэмэ
О щытхъу къыпфашӀыщт,
5орэд къафаӀощт Зиусхьаным игъогухэми,
Зиусхьаным ищытхъу – ины дэдэшъ.
6Зиусхьаныр лъагэ,
цӀыф къызэрыкӀоми фэгумэкӀы,
пагэри ешӀэжьы чыжьэкӀэ.
7Къиныгъомэ сыкъаухъурэймэ,
спсэ уухъумэщт,
сипыймэ ягубжы пӀэ тепщэещт,
сэ О пӀэ джабгъу къиныпӀэм сыкъырещыжьы[+].
8Зиусхьаным гухэлъэу къысфыриӀэр зэшӀуихыщт.
ИшӀулъэгъу мыкӀодыжь щыӀэщт гъэшӀэным,
О къэбгъэхъугъэр гум имын,
Зиусхьан[+].

### Я 138 – рэ Орэд


ТыдэкӀи щыӀэ Тхьэм ымышӀэрэ щыӀэп


ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

1Зиусхьан! О сыуушэтыгъ, сэошӀэ.
2СызытӀысырэри сыкъызщытэджыжьырэри
О ошӀэ.
Сигупшысэхэр чыжьэкӀэ къэошӀэх[+].
3СэкӀоми, зэсэгъэпсэфми,
О ар зэхэошӀыкӀы.
ЗэкӀэ сигъогухэм О уащыгъуаз[+].
4Джыри сыбзэгу гущыӀэ темылъзэ,
О, Зиусхьан, дэгъу дэдэу ар зэхэошӀыкӀы.
5Сыкъэоухъурэи саужкӀи сапэкӀи,
пӀэкӀэ сыкъэоухъумэ.
6СшӀогъэшӀэгъон дэд
О зэхэшӀыкӀэу къысфыуиӀэр –
куу, сылъыӀэсын слъэкӀырэп[+].
7Уапашъхьэ сикӀэу, тыдэ сыкӀона,
унэгу сыбгынэу, тыдэ сычъэна[+]?
8Уашъом сыдэкӀуаеми, ащ ущыӀ;
хьадрыхэ сыкӀоми, ащи ущыӀ.
9Нэфшъагъом ытамэхэр сштагъэхэу,
къохьапӀэмкӀэ хым иадырабгъу сыщетӀысэхми,
10ащи пӀэ сыщызэрищэщт,
О пӀэ джабгъу сыкъыщиӀыгъыщт.
11КъасӀоми: «ШӀункӀым серэгъэбылъ,
шӀункӀы орэхъу нэфынэу сызхэтри»,
12шӀункӀыми сыпшӀуигъэбылъын ылъэкӀыщтэп,
мафэм фэдэу чэщыри нэфын.
ОрыкӀэ шӀункӀыри нэфынэм фэд.
13СкӀоцӀ илъхэр О бгъэпсыгъэхэба,
сянэ ыныбэ силъызэ сызэхэплъхьагъ.
14Щытхъур пфэсэшӀы, сыда пӀомэ
шӀэгъо дэдэу сыбгъэпсыгъ.
ШӀэгъо дэдэх О уиӀофшӀагъэхэр,
икъоу сызэхэошӀыкӀы.
15СыкъэбгъэшӀы зэхъум,
О шъэфэу ныбэ кӀоцӀым сыщызэхаплъхьэ зэхъум,
сӀэпкъ-лъэпкъхэр оркӀэ нэрылъэгъугъэх[+].
16ГъэпсыкӀэ зимыӀэ сӀэпкъ-лъэпкъ
О унэмэ алъэгъущтыгъ,
сэщ пае зэкӀэ бгъэнэфэгъэ мафэхэр,
ахэмэ ащыщ гори щымыӀэзэ,
О уитхылъ дэтхэгъагъэх[+].
17Сыдэу хэӀэтыкӀыгъэха, Тхьэр, О уигухэлъхэр,
ахэмэ япчъагъи сыдэу бэ хъура![+]
18Ахэр къэслъытэнхэу сыфежьэмэ,
пшахъом нахьыбэ мэхъух;
къэлъытэныр сыухыгъэми, О сыпкӀыгъу.[*]
19Е, О, Тхьэр, цӀыфы бзаджэр
бгъэкӀодыгъагъэмэ!
Лъым кӀэнэцӀыхэрэм
спэчыжьэ зашӀыгъагъэмэ![+]
20БзэджагъэкӀэ О къыппэшӀуекӀохэу
ахэр мэгущыӀэх; гухэлъ Ӏае яӀэу
зыкъаӀэты уипыйхэм.[*]
21Зиусхьан, О узыфэмылъэгъухэрэр
сэуджэгъухэба!
ЗыкъыппэзыӀэтхэрэр пхъэтэпымыхь сэшӀыхэба![+]
22ЛъэкӀэу сиӀэмкӀэ ахэр сэри сэуджэгъух,
ахэр сипыих.
23Сыушэт, Зиусхьан,
сыгу изытет зэгъашӀэ;
сыуплъэкӀуи, сигупшысэхэр зэгъашӀэх[+].
24Гъогу пхэндж сытетмэ къеплъи,
мыкӀодыжьын гъогу сытегъахь.

### Я 139-рэ Орэд


Тхьэм укъиухъумэным итхьэлъэӀу


ОрэдыӀохэмрэ пщынаохэмрэ япащэ пай. Даут иорэд

1Апэчыжьэ сышӀ, Зиусхьан, цӀыф бзаджэхэм;
сащыухъум жъалымыгъэ зезыхьэрэ цӀыфхэм[+].
2Ахэмэ агукӀэ бзэджагъэ къаугупшысы,
мафэ къэс зэщыхьанхэу
цӀыфхэр зэфагъэблых.
3Блэм фэдэу абзэгу агъэчаны;
блэм ищэнаут абзэгу чӀэлъ[+].
4СаӀэкӀэмыгъаф, Зиусхьан, бзэджашӀэхэм,
жъалымыгъэ зезыхьэу,
сыхэзгъэукъон зыгу хэлъмэ сащыухъум[+].
5ЗызшӀошӀыжьрэмэ
сэщ пае убытыпӀэхэр агъэбылъыгъэх,
хъытыухэр къысфагъэӀагъэх,
саубытынэу лъахъэхэр агъэтӀылъыгъэх.
6Сэ Зиусхьаным есӀуагъ: О – уси Тхь;
къызэхэх, Зиусхьан, ситхьэлъэӀу макъэ!
7Зиусхьан, си Зиусхьан, сиухъумэкӀо лъэш!
Танджым фэдэу,
сыкъэуухъумагъ заом игъом.
8ЦӀыф бзаджэм емыт зыкӀэхъопсырэр, Зиусхьан;
гухэлъ бзаджэу ышӀыгъэр
къыдэмыгъэхъу, зышӀошӀыжьыщтышъ.
9Сыкъэзыуцухьэрэмэ
абзэгу иӀэягъэ ежьхэм атерэфэжь.
10Атерэфэх ахэмэ мэшӀо тэпхэр,
машӀом хэрэфэх, тӀокӀэ куумэ адэрэфэх,
къадэмыкӀыжьынхэу[+].
11ЦӀыф ябгэм иӀоф
чӀыгум къыщыдэрэмыхъу;
жъалымыгъэ зезыхьэрэм
ибзэджагъэ ӀэкӀерэлъхь хьадэгъум.
12СэшӀэ, егъэзыгъэхэр
Зиусхьаным ихьыкум ыухыищтых,
тхьамыкӀэмэ апае зэфагъэр
Ащ ыгъэпсыщт[+].
13Арэу щыт!
Шъыпкъагъэ зыгу илъхэр къыпфэрэзэщтых,
гупцӀанэхэр щыпсэущтых уапашъхьэ.

### Я 140-рэ Орэд


Пчыхьэшъхьэ тхьэлъэӀу


Даут иорэд

1Зиусхьан! О сыкъыоджэ, къыздэӀэпыӀ;
садэжь къеужьыр, ситхьэлъэӀу къызэхэх,
сыкъыуаджэ зыхъукӀэ.
2Мэ ӀэшӀу гъэугъэм фэдэу,
ситхьэлъэӀу уапашъхьэ къерэхь,
сӀэхэр къызэрэпфэсӀэтырэр
сипчыхьэ къурмэн фэдэу орэхъу[+].
3Зиусхьан, сыбзэгу къэухъум,
сӀупэ гъэсакъ[+].
4ШӀэпхъэджагъэ зезыхьэрэ цӀыфхэм сакӀыгъоу
бзэджэшӀэным зестынэу
сыгу сыдемыгъэхьых,
яешхэ-ешъошхо щыщ Ӏахь къысӀорэмыф.
5Серэгъэпщынэжь шъыпкъагъэ зиӀэ цӀыфым:
ар гукӀэгъу, къычӀерэгъэщ ащ симысагъэ:
ар сшъхьэ къемыгоон дэгъэ дэгъу,
сыда пӀомэ ситхьэлъэӀухэр
ябзэджэшӀагъэхэм апэшӀуекӀох[+].
6Ахэмэ япащэхэр,
бгы дысмэ къарадзыхыгъэхэу,
зэхэтэкъуагъэу зэхэлъых,
сигущыӀэхэр зэрэшъыпкъэхэр алъэгъу.
7ЧӀыгур зэӀабзыкӀызэ,
тагъэтакъорэм фэд;
тэ ткъупшъхьэхэр
щымыӀэжьымэ ядунае
ыжэпкъ къупшъхьэмэ атетакъох.
8Ау О уадэжь, Зиусхьан,
Зиусхьан, сыкъэплъэ;
шъхьэегъэзыпӀэу уадэжь сыкъэкӀо,
гум сизакъоу сыкъимыгъан[+].
9Сэщ пае агъэуцугъэ лъахъэмэ сащыухъум,
бзэджашӀэхэм ялъахъи ары[+].
10БзэджашӀэхэр зырызхэу
арэрэфэжьых ялъахъэмэ,
сэ сашъхьарыкӀызэ[+].

### Я 141-рэ Орэд


Оры сишъхьэегъэзыпӀэр


Даут гъочӀэгъым къыщиӀогъэ тхьэлъэӀур[*]

1Сэ мэкъэшхокӀэ зыфэсэгъазэ Зиусхьаным,
сымакъэкӀэ тхьэлъэӀу фэсэшӀы сэ;[+]
2къыщесэӀотыкӀы Ащ ыпашъхьэ ситхьаусыхэ;
нафэ фэсэшӀы сигухэкӀ[+].
3Спсэ фэмылъэкӀыжьы зыхъукӀэ,
унаӀэ О сигъогу къытеты.
Гъэбылъыгъэу ахэмэ сигъогу
лъахъэ къытырагъэуцуагъ[+].
4Джабгъу лъэныкъомкӀэ сэплъэ,
ау зыми сэ гу къыслъитэрэп;
шъхьэегъэзыпӀэ сиӀэжьэп,
зы цӀыфи сыкъыридзэжьрэп.
5Сыкъыоджэ О, Зиусхьан,
къэсэӀо: «СэркӀэ шъхьэегъэзыпӀэр,
псэ зыпытмэ ядунай сытетыфэ,
сищыкӀагъэр зэкӀэ Оры»[+].
6СигухэкӀ макъэ къедэӀу,
кӀочӀаджэ сыхъугъ;
сащыухъум сыкъезыфэкӀрэмэ,
сэщ нахь кӀочӀэшхохэшъ ахэр[+].
7ПцӀэ щытхъу фэсшӀыным пае,
сыкъычӀэщыжь хьапсым.
Шъыпкъагъэ зиӀэхэр,
шӀугъэу къысфапшӀэрэм пае,
къыщызэрэугъоищтых садэжь.

### Я 142-рэ Орэд


Тхьэм иӀэпыӀэгъу пае тхьэлъэӀу


Даут иорэд

1Зиусхьан, ситхьэлъэӀу къызэхэх;
уифэшъыпкъэныгъэкӀэ силъэӀу къедэӀу;
шъыпкъэу уиӀэмкӀэ зыкъысфэгъаз.
2Сэ сыуиӀумэт. Хьыкум къыстемышӀыхь,
сыда пӀомэ псэурэмэ ащыщ
О уапашъхьэ хые щыхъущтэп[+].
3Пыир сауж ит,
сигъашӀэ чӀыгум хищытӀагъ;
бэшӀагъэу лӀагъэмэ афэдэу
шӀункӀым сыщыпсэунэу сишӀыгъ;[+]
4Арышъ, гукӀодыгъо чӀыпӀэ сит,
гоу сиӀэри щтэм къыхэкӀэу бзэмыӀу.
5Сыгу къэкӀыжьых пэсэрэ мафэхэр,
сягупшысэ зэкӀэ уиӀофшӀагъэхэм,
О пӀэмэ ашӀэгъэ Ӏофхэр
сыгукӀэ сэ зэхэсэфых[+].
6СӀэхэр О къыпфэсэщэих;
чӀыгоу псым фызэгоутрэм фэдэу,
спсэ къыпкӀэхъопсы[+].
7ШӀэхэу зыкъысфэгъаз, Зиусхьан;
сыгу фэлъэкӀыжьырэп;
хьадрыхэ кӀожьырэмэ афэдэ сымыхъунэу,
унэгу сшӀомыгъэбылъ[+].
8УишӀулъэгъу мыкӀодыжь икъэбар
пчэдыжьым зэхэсэгъэх,
сыда пӀомэ цыхьэ къыпфэсэшӀы.
СызэрыкӀон фае гъогур сэгъашӀ,
сыда пӀомэ сэ сыгу О къыпфызэӀусэхы[+].
9Сипыймэ, Зиусхьан, саӀэкӀэх;
шъхьэегъэзыпӀэу уадэжь сыкъэкӀо.
10ПшӀоигъор згъэцэкӀэнэу сыгъас,
орышъ си Тхьэр;
О уи Псэ ишӀугъэкӀэ
гъогу зэшъхьэ-зашъом сырыщ.
11О пцӀэ ихьатыркӀэ, Зиусхьан, сыкъэгъэнэжь;
шъыпкъагъэу зепхьэрэмкӀэ
къиныпӀэм сыкъыхэщыжь.
12МыкӀодыжь шӀулъэгъоу пхэлъымкӀэ
сипыйхэр зэтеукӀэх,
къыспэуцухэрэр зэкӀэ гъэкӀодых,
сэ сыуиӀумэтышъ[+].

### Я 143-рэ Орэд


Пачъыхьэм итхьэлъэӀу


Даут иорэд

1Мыжъобгэу Зиусхьаным
щытхъу фэсэшӀы,
сӀэхэр – заом,
сӀэхъуамбэхэр бэнэным
фэзыгъасэхэрэм;[+]
2Ежьыр ары
шӀулъэгъу мыкӀодыжь къысфэзышӀырэр,
пытапӀэу ыкӀи ухъумапӀэу сиӀэр;
сыхэзыщыжьырэр, мэӀоу къысфэхъурэр,
шъхьэегъэзыпӀэу сиӀэр,
цӀыф лъэпкъхэр сфэӀорышӀэнхэу
Ащ сӀэ къырелъхьэх[+].
3Зиусхьан! Сыд лӀэужыгъуа цӀыфыр,
О ащ унаӀэ тебгъэтынэу,
цӀыфым ыкъуи –
О ащ уегупшысэнэу[+]?
4ЦӀыфыр жьыор макӀэм яхьыщыр;
ащ имафэхэр
ныбжьыкъоу кӀодыжьырэм фэдэх[+].
5Зиусхьан! Уиуашъохэр къэукъощхи, къех!
АтеӀабэри къушъхьэмэ,
ахэр зэлъиштэщтых Ӏугъом;[+]
6пчыкӀэр къэгъэлыди,
уипыйхэр зэбгырыфых;
О уищэбзащэхэр тӀупщыхи,
ахэр зэбгырыфых[+].
7ЛъэгапӀэм пӀэ къещэехи,
псыбэмэ сахэщыжьи, сыкъэгъэнэжь;
хымэ цӀыфхэм саӀэкӀэхыжь,[+]
8мышъыпкъэр зыжэ къыдэкӀхэу,
тхьэлъанэ ашӀыми, пцӀы зыусхэрэм[+].
9Тхьэр, къыпфэсӀощт орэдыкӀэ,
пщынэтӀаркъоу бзэпсишӀ зэрылъымкӀэ
сэ орэд къыпфезгъэӀощт[+].
10О, пачъыхьэхэм текӀоныгъэр язытырэм,
уиӀумэт Даут къэзыгъэнэжьырэм,
чэтэ жъалымым щызыухъумэрэм[+].
11Хымэ цӀыфхэм саӀэпыхыжь,
мышъыпкъэр зыжэ къыдэкӀхэу,
тхьэлъанэ ашӀыми, пцӀы зыусхэрэм.
12КъэкӀыхэрэр яхэхъогъу уахътэм
Ӏужъоу зэрэзэхэкӀыхьэхэу
ткъохэр орэхъух,
тпхъухэр – дахэу гъэчъыгъэ кӀэсэнхэу
къэлэсэраймэ ахэтмэ афэдэхэу[+].
13Тиконхэр орэушъагъэх,
лэжьыгъэу щыӀэр арэрэз;
тимэлхэр шъэрэ-минрэ орэбагъох;
тихъупӀэмэ минипшӀыхэу ащэрэбагъох.
14Тибылымхэр пщэры орэхъух,
хахъо ренэу ярэӀ,
гухэкӀ макъэ урамхэм атерэмыт.
15Сыхьатмафэ ежьагъ
аущтэу зиӀоф щыт лъэпкъыр.
Сыхьатмафэ ежьагъ цӀыф лъэпкъэу
Зиусхьаныр Тхьэу зиӀэр[+].

### Я 144-рэ Орэд


Тхьэм ищынагъорэ ишӀугъэрэ


Даут ищытхъу орэд

1Сэ узгъэлъэпӀэщт,
си Тхьэу, си Пачъыхь,
лӀэшӀэгъум лъэшӀэгъур къыкӀэлъыкӀоу
пцӀэ щытхъур фэсшӀыщт.
2Сыд фэдэрэ мафи узгъэлъэпӀэщт,
лӀэшӀэгъум лӀэшӀэгъур къыкӀэлъыкӀоу,
пцӀэ щытхъур фэсшӀыщт.
3Ины дэд Зиусхьаныр,
щытхъушхори ифэшъуаш,
Ащ иинагъэ зыфэдизыр
къызышӀобгъэшӀын плъэкӀыщтэп[+].
4Зы лӀэужым адрэ лӀэужым риӀотэжьыщт
О уиӀэшӀагъэхэм ящытхъу;
уиӀофышхохэм якъэбар зэлъашӀэщт.
5Сэ уиинагъэ ищытхъу лъагэрэ
уиӀоф шӀагъохэмрэ сягупшысэщт.
6Ӏоф щынагъоу О зэшӀопхыгъэмэ
ялъэкӀышхо икъэбар къаӀотэщт цӀыфхэм,
сэри О уиинагъэ икъэбар зэлъязгъэшӀэщт[+].
7О зыфэдэ мыхъурэ шӀугъэшхоу пхэлъыр
цӀыфхэм арагъэӀущт,
О шъыпкъагъэу пхэлъыри
гушӀогъо орэдкӀэ къаӀощт.
8Хьалэл, гукӀэгъушӀ Зиусхьаныр,
шӀэхэу мыгубжэу,
шӀулъэгъу мыкӀодыжь Ащ хэлъ[+].
9ЗэкӀэми афэшӀу Зиусхьаныр,
Ащ къыгъэшӀыгъэ пстэуми
афешӀы гукӀэгъу.
10ЗэкӀэ къэбгъэшӀыгъэу псэ зыпытхэм
щытхъу къыпфашӀыщт, Зиусхьан,
уищынагъо зыгу илъхэми уагъэлъэпӀэщт.
11Уитетыгъошхо ищытхъу икъэбар араӀощт,
лъэкӀыныгъэ инэу пхэлъыр къафаӀотэщт –
12лъэкӀ ин зыхэлъ уиӀэшӀагъэхэри,
щытхъу зыпылъэу
уитетыгъошхо зэрэинри
дунэе цӀыфхэм ашӀэным пае.
13О уитетыгъошхо – егъэшӀэрэ тетыгъу.
Уитетыгъуи лӀэуж пстэуми ащыщыӀэщт.
Зиусхьаныр игущыӀэ пстэуми афэшъыпкъ,
зэкӀэ иӀофшӀагъэхэм шӀугъэшхо ахэлъ.[*][+]
14Ебэджырэ пстэуми Зиусхьаныр акӀэӀэ,
къиным къыуфэгъэ пстэури
Ащ зыпкъ регъэуцожьы[+].
15Къыпщыгугъэу зэкӀэ къыоплъы,
игъом ахэмэ ашхын яоты[+].
16ПӀэ къызэкӀэохышъ,
псэ зыпыт пстэуми
ящыкӀагъэр яогъэгъоты[+].
17Зиусхьаныр шъыпкъагъэ хэлъэу
зэкӀэ игъогумэ атет,
иӀоф пстэуми Ащ
фэшъыпкъэныгъэр ахэлъ.
18Зыфэзыгъазэхэрэм,
гукъэбзагъэкӀэ къеджэхэрэм
зэкӀэмэ апэблагъ Зиусхьаныр[+].
19Щынагъо фызиӀэхэм
ящыкӀагъэр афешӀэ,
ягухэкӀ макъэ зэхехы,
къегъэнэжьых ахэр[+].
20Зиусхьаныр шӀу зылъэгъухэрэр
зэкӀэ Ащ къеухъумэх,
Ащ цӀыф бзаджэхэр
зэкӀэ лъэпсэкӀоды ышӀыщтых.
21СӀупшӀэмэ
Зиусхьаным ищытхъу къаӀощт,
псэ зыпыт пстэуми
Ащ ыцӀэ лъапӀэ ищытхъу
гъэшӀэным зырарэгъэӀэт.
.

### Я 145-рэ Орэд


Тхьэр зафэ

1Зиусхьаным щытхъур ий.
ФэшӀ, спсэ, Зиусхьаным щытхъу[+].
2СыщэӀэфэ Зиусхьаным щытхъур фэсшӀыщт;
спсэ хэтыфэ
Зиусхьаным щытхъу орэд къыфэсӀощт[+].
3Тетыгъо зиӀэхэм цыхьэ афэшъумышӀ,
цӀыфым ыкъоу
ӀэпыӀэгъу хъун зымылъэкӀыщтмэ[+].
4Ыпсэ хэкӀышъ,
ащ ичӀыгу Ӏахьэ егъотыжьы;
игухэлъхэр мэкӀодыжьых а мафэм[+].
5Сыхьатмафэ ежьагъ
Якъубэ и Тхьэ зиӀэпыӀэгъур,
Зиусхьанэу и Тхьэ щыгугъырэр,
6уашъор, чӀыгур, хыр –
зэкӀэ ахэмэ ащыӀэр къэзыгъэшӀыгъэхэу,
фэшъыпкъэныгъэр гъэшӀэным зыхэлъыр,
7егъэзыгъэхэм яхьакъ языгъэгъотэу,
мэлэкӀалӀэмэ хьалыгъу язытрэр.
Зиусхьаным хьапсмэ адэсхэр
шъхьафит ешӀыжьых;[+]
8нэшъухэр къегъэплъэжьых Зиусхьаным,
къиным ыуфагъэхэр
зыпкъ регъэуцожьых Зиусхьаным;
шъыпкъагъэ зиӀэхэр Ащ шӀу елъэгъух[+].
9Афэсакъы хэхэсмэ Зиусхьаныр,
шъузабэм, ибэм адеӀэ;
ау цӀыф бзаджэхэм ягъогу
кӀодыпӀэм фегъазэ[+].
10Цион, израиль лъэпкъ,
Зиусхьанэу уи Тхьэм,
ыӀыгъыщт тетыгъор гъэшӀэным,
лӀэужым лӀэужыр кӀэлъыкӀоу.
Зиусхьаным щытхъур ий![+]

### Я 146-рэ Орэд


Тхьэу лъэкӀыныгъэ пстэури зиӀэм щытхъур ыдэжь

1Зиусхьаным щытхъур ий,
шӀушъ ти Тхьэ щытхъу орэд къыфэтӀоныр,
сыда пӀомэ ар гуапэ –
тефэрэ щытхъур тӀотэныр[+].
2Зиусхьаным Ерусэлэм егъэуцужьы,
еугъоижьых Израиль рафыгъэхэр[+].
3Зыгу кӀодыгъэхэр Ащ егъэхъужьых,
ахэмэ ягухэкӀ-гукъаомэ яӀазэ[+].
4Жъуагъомэ япчъагъэ къыгъэнэфагъ;
ахэмэ цӀэхэр Ащ афиусыгъ.
5Ти Зиусхьан ин дэд,
ин дэд Ащ ыкӀуачӀи,
Ащ иакъыли гъунэнчъ.
6ЛъэгукӀэтын ашӀыгъэ цӀыфхэр
Зиусхьаным лъагэу еӀэтых,
цӀыф бзаджэхэр чӀым щизы ешӀых.
7Зиусхьаным рэзэныгъэ орэдыр къыфашъуӀу;
пщынэтӀаркъомкӀэ ти Тхьэ шъуфыдежъыу.
8Ащ уашъом ошъуапщэхэр тырехъох,
ощхыр чӀым пае къегъэхьазыры,
Ӏуашъхьэмэ уц къащегъэкӀы[+].
9Былымхэм ашхын ареты,
къолэжъым ищырхэу
ӀушкӀашкӀэхэрэр егъашхэх.
10Шым ыкӀуачӀэп Ащ ыгу рихьырэр;
цӀыфым ылъакъомэ япсынкӀагъэп
Ар зэрыразэр;[+]
11Зиусхьаным ыгу рихьыхэрэр –
щынагъо Ащ фызиӀэхэу,
ишӀулъэгъу мыкӀодыжь щыгугъхэрэр ары[+].

### Я 147-рэ Орэд


Къыгъэхъугъэ пстэуми Зиусхьаным щытхъу фашӀы

1Зиусхьаныр гъэлъапӀэ, Ерусэлэм;
щытхъу фэшӀ, Цион, уи Тхьэ.
2Сыда пӀомэ уикъэлэпчъэ блыпкъхэр
Ащ егъэпытэх,
пкъохэу къыбдэпсэурэмэ ынэшӀу къащефэ;
3уипсэупӀэмэ ащегъэпытэ мамырныгъэр;
коцышӀукӀэ уегъашхэ[+].
4ИгущыӀэ чӀыгум къытыретӀупщыхьэ;
псынкӀэу зеубгъу Ащ ипсалъэ.
5Цым фэдэу осыр къеты;
чъэпыр яжьэу къыретэкъохы.
6Такъыр-такъырэу ошъур къетэкъу;
Ащ чъыӀэу къышӀырэр
хэт зыфэщыӀэщтыр?
7ИгущыӀэ къытӀупщынышъ –
зэкӀэри жъужьыщт;
ижьыбгъэ къыригъэпщэнышъ,
псыхэр къечъэжьэщтых.
8Ащ игущыӀэ Якъубэ къыреӀо,
рихъухьагъэхэр, ыгъэнэфагъэхэр – Израил.
9Ащ фэдэ нэмыкӀ цӀыф лъэпкъ горэми
Ащ фишӀагъэп,
Ащ ыгъэнэфагъэхэри – ахэмэ ашӀэрэп.
Зиусхьаным щытхъур ий![+]

### Я 148-рэ Орэд


КъыгъэшӀыгъэ пстэуми Тхьэм щытхъу фарэшӀ!


Зиусхьаным щытхъур ий

1Уашъохэм ащыӀэхэр,
щытхъу фэшъушӀ Зиусхьаным.
Ошъогумэ ащыпсэухэрэр,
Зиусхьаным щытхъу фэшъушӀ[+].
2Шъущытхъу, зэкӀэ Ащ имэлэӀичхэр,
щытхъу фэшъушӀ Ащ, зэкӀэ Ащ иошъогу дзэхэр[+].
3Щытхъу фэшъушӀ Ащ, тыгъэри мазэри,
шъущытхъу, зэкӀэ лыдырэ жъуагъохэр.
4Щытхъур фэшъушӀ Ащ, анахь ошъо лъагэхэр,
псыхэу, уашъомэ анахьы лъагэхэр.[*][+]
5Щытхъу фарэшӀ Зиусхьаным ыцӀэ;
Ащ унашъо ышӀи, ахэр къыгъэшӀыгъэх;[+]
6егъэшӀэрэу ахэр ыгъэуцугъэх,
амыукъон ихъухьагъэр къаритыгъ[+].
7ЧӀыгум щыӀэхэр, щытхъу фэшъушӀ Зиусхьаным,
псым хэс хьакӀэ-къокӀэжъхэр, зэкӀэ куупӀэхэр,[+]
8машӀоу, ошъоу, осэу, пщагъоу, жьыбгъэшхоу,
Ащ игущыӀэ зыгъэцакӀэхэрэр,
щытхъу фэшъушӀ!
9Къушъхьэу щыӀэхэм, Ӏуашъхьэхэм зэкӀэ,
къызпыкӀэрэ чъыгхэм, зэкӀэ мэзхэм!
10ХьакӀэ-къуакӀэхэм, зэкӀэ былымхэм,
цохъорэ-пшыхэрэм, быбыхэрэм!
11ЧӀыгу пачъыхьэмэ, зэкӀэ цӀыф лъэпкъхэм,
пщыхэм, чӀыгум тетыгъо щызиӀэхэм!
12КӀэлэ ныбжьыкӀэхэм, пшъэшъэжъыехэм,
лӀыжъхэм, шъэо Ӏэтахъохэм!
13Зиусхьаным ыцӀэ щытхъур фарэшӀ;
сыда пӀомэ Ащ ыцӀэ
зэкӀэмэ анахь лъагэу Ӏэтыгъэ.
Ащ щытхъоу иӀэр –
чӀыгуми уашъоми ащыӀэхэм
зэкӀэмэ анахь ин[+].
14Илъэпкъ Ащ кӀуачӀэ хилъхьагъ,
зэкӀэ Зиусхьаным ищынагъо зыгу илъхэм,
израиль лъэпкъэу Ежь ыгу пэблагъэм
щытхъу фашӀыным пае.
Зиусхьаным щытхъур ий!

### Я 149-рэ Орэд


Щытхъу орэд


Зиусхьаным щытхъур ий

1ОрэдыкӀэ Зиусхьаным къыфашъуӀу:
Зиусхьаным ищынагъо зыгу илъхэм язэӀукӀэ
Ащ щытхъур щыфарэшӀ[+].
2Ар къэзгъэшӀыгъэм ихьатыркӀэ
Израиль орэгушӀу;
Цион ицӀыфхэр я Пачъыхьэ пае орэгушӀох.
3Ащ щытхъу фэшъушӀынэу шъукъашъу;
тимпанымрэ пщынэтӀаркъомрэкӀэ
орэд къыфашъуӀу.
4Сыда пӀомэ ицӀыф лъэпкъ
Зиусхьаныр щэгушӀукӀы,
пэгагъэ зыгу имылъхэм
текӀоныгъэр къыдарегъэхы.
5Ащ ищынагъо зыгу илъхэм арэгъэмэфэкӀ,
текӀоныгъэр къыдахыгъэу,
гушӀохэзэ, орэд къарэӀу
ятӀысыпӀэмэ атесхэу[+].
6Ахэмэ Тхьэм фашӀырэ щытхъушхор
абзэгу терэлъ,
арэӀыгъ чэтэ бгъуитӀуцэри,
7цӀыф лъэпкъмэ
Тхьэм атыришӀыхьэгъэ хьыкумыр агъэцэкӀэнэу,
агъэпщынэнхэу цӀыфхэр,
8ахэмэ япачъыхьэхэр апхынхэу пшъэхъукӀэ,
гъучӀ Ӏэхъу-лъэхъу атыралъхьанэу
яцӀыф цӀэрыӀохэм.
9Тхьэм афиухэсыгъэ хьыкум афашӀынэу.
Мы шъхьэкӀэфэныгъэр –
зэкӀэ Ащ ищынагъо зыгу илъхэм яй.
Зиусхьаным щытхъур ий!

### Я 150-рэ Орэд


Аужырэ щытхъу орэд

1Зиусхьаным щытхъур ий!
ЧӀыпӀэ лъапӀэм Тхьэм щытхъур щыфэшъушӀ;
Иошъо гъэӀагъэ щыӀэу щытхъур Ащ фэшъушӀ[+].
2ИӀофышхо гъэшӀэгъонхэм апае щытхъу фэшъушӀ,
зэкӀэ щыӀэмэ анахь зэрэиным пае
щытхъу фэшъушӀ.
3Бжъэмые мэкъэхъухэм шъуяпщэзэ,
бзэпспщынэмрэ пщынэтӀаркъомрэ къяжъугъаӀозэ,
щытхъур фэшъуӀуат[+].
4ШъонтырыпӀым шъутеозэ, шъукъашъозэ,
бзэпсырэ сырынэрэкӀэ шытхъу фэшъушӀ[+].
5Щытхъу фэшъушӀ пхъэкӀыч[*] жъынчхэмкӀэ,
пхъэкӀыч мэкъэшхомкӀэ шъущытхъу.
6Жьы къэзыщэрэр зэкӀэ
Зиусхьаным щэрэтхъу!
Зиусхьаным щытхъур ий!

+ 1:1 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:15, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 4:14, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 24:1, Орэд ЛъапӀэхэр 25:4-5, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:34, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 21:24

+ 1:2 Ехъошуа 1:8, Орэд ЛъапӀэхэр 118:47-48, Орэд ЛъапӀэхэр 118:97

+ 1:4 Орэд ЛъапӀэхэр 34:5

+ 1:6 Орэд ЛъапӀэхэр 36:18

+ 2:1 Апостол. 4:25-26

* 2:2 Ихэхи – АгъэлъапӀэу, агъэлъэрыхьэрэ цӀыфым ышъхьэ мэ ӀэшӀу зыпихырэ дагъэр зэрэщафэщтыгъэр ары зыфиӀорэр. Мыщ дэжьым зигугъу къыщишӀырэр Израиль ипачъыхь ары.

+ 2:2 Орэд ЛъапӀэхэр 17:51, Орэд ЛъапӀэхэр 19:7, Орэд ЛъапӀэхэр 88:20-21

+ 2:4 Орэд ЛъапӀэхэр 10:4, Орэд ЛъапӀэхэр 36:13, Орэд ЛъапӀэхэр 58:9, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:26

* 2:6 Цион – мэхьэнэ зэфэшъхьафхэр иӀэх: Даут икъал (Даут идзэлӀхэм аубытыгъэ пытапӀэр ары); Тхьэм и Унэ зытетыгъэ Ӏуашъхьэр; Ерусэлэм.

+ 2:6 Орэд ЛъапӀэхэр 109:2, Ӏоф. 14:1

+ 2:7 Апостол. 13:33, Евр. 1:5, Евр. 5:5, ЯтӀонэрэ Самуел 7:14

+ 2:9 Ӏоф. 2:27, Ӏоф. 12:5, Ӏоф. 19:15,

+ 2:11 Евр. 12:28, Фил. 4:4

+ 2:12 Орэд ЛъапӀэхэр 33:8

+ 3:1 ЯтӀонэрэ Самуел 15:14-17

+ 3:2 ЯтӀонэрэ Самуел 15:12

+ 3:3 Орэд ЛъапӀэхэр 70:11

+ 3:4 УблапӀэ 15:1, Орэд ЛъапӀэхэр 26:6

+ 3:5 Орэд ЛъапӀэхэр 2:6, Орэд ЛъапӀэхэр 33:4

+ 3:6 Орэд ЛъапӀэхэр 4:8

+ 3:7 Орэд ЛъапӀэхэр 26:3

+ 3:8 Орэд ЛъапӀэхэр 57:7

+ 3:9 Орэд ЛъапӀэхэр 36:39, Юныс 2:10

+ 4:4 МысырикӀыжь 11:7

+ 4:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:19, Орэд ЛъапӀэхэр 50:21

+ 4:7 Орэд ЛъапӀэхэр 30:17, Орэд ЛъапӀэхэр 43:4, Орэд ЛъапӀэхэр 66:2

+ 4:9 Орэд ЛъапӀэхэр 3:6

+ 5:3 Орэд ЛъапӀэхэр 83:4

* 5:4 Е: къурмэн уапашъхьэ щэсэшӀы.

+ 5:4 Орэд ЛъапӀэхэр 87:10, Орэд ЛъапӀэхэр 118:147

+ 5:6 Орэд ЛъапӀэхэр 10:5

+ 5:7 Орэд ЛъапӀэхэр 54:24

+ 5:8 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:29, Орэд ЛъапӀэхэр 10:4

+ 5:10 Орэд ЛъапӀэхэр 11:2, Рим. 3:13

+ 5:13 Орэд ЛъапӀэхэр 113:21-22, Орэд ЛъапӀэхэр 102:4

+ 6:2 Орэд ЛъапӀэхэр 37:2

+ 6:4 Орэд ЛъапӀэхэр 89:13

+ 6:6 Орэд ЛъапӀэхэр 29:10, Орэд ЛъапӀэхэр 87:11, Орэд ЛъапӀэхэр 113:25, ДжакӀо 9:10,

+ 6:8 Орэд ЛъапӀэхэр 30:10

+ 6:9 Орэд ЛъапӀэхэр 118:115, Маттэ 7:23

+ 6:11 Орэд ЛъапӀэхэр 39:13

+ 7:2 Орэд ЛъапӀэхэр 10:1, Орэд ЛъапӀэхэр 63:11, Орэд ЛъапӀэхэр 30:16

* 7:5 Имэхьанэ нафэп, ау ижъырэ джуртыбзэмкӀэ нэмыкӀ мэхьани иӀ: «сэ лажьэ симыӀэу зиягъэ къысэзыгъэкӀырэм гукӀэгъу фэсшӀыгъэмэ».

+ 7:5 Орэд ЛъапӀэхэр 54:21, Апэрэ Самуел 24:8, Апэрэ Самуел 26:9

* 7:6 Мы чӀыпӀэм нэмыкӀ мэхьани иӀ: «псэ схэмылъыжьэу чӀыгум сыкъытырегъанэ».

+ 7:9 Орэд ЛъапӀэхэр 25:1, Орэд ЛъапӀэхэр 34:24, Орэд ЛъапӀэхэр 42:1

+ 7:10 Орэд ЛъапӀэхэр 10:5

+ 7:11 УблапӀэ 15:1

+ 7:13 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:41, Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:23

+ 7:14 Орэд ЛъапӀэхэр 20:13, Орэд ЛъапӀэхэр 63:8

+ 7:15 Якъуб 1:15

+ 7:16 Эстер 7:9, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 11:5, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 26:27, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 28:10, ДжакӀо 10:8, Дан 6:24

+ 7:18 Орэд ЛъапӀэхэр 9:3

* 8:1 Гъытыт: е пщынэ лъэпкъ, е орэд мэкъам.

+ 8:1 Орэд ЛъапӀэхэр 80:1, Орэд ЛъапӀэхэр 83:1

+ 8:2 Орэд ЛъапӀэхэр 148:13, Орэд ЛъапӀэхэр 112:4, Маттэ 21:16

+ 8:5 Орэд ЛъапӀэхэр 143:3, Евр. 2:6-8

* 8:6 «Ощ нахь цӀыкӀоу»: е тхьэхэм анахьи, е мэлэӀичхэм анахьи нахь цӀыкӀоу.

+ 8:7 УблапӀэ 1:26, УблапӀэ 1:28, Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, 1 Кор. 15:27, Ефес 1:22

* 9:0 Я 9-рэ Орэдым щегъэжьагъэу ижъырэ джуртбзэмрэ ижъырэ урымыбзэмрэкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытххэм якъэлъытакӀэ зэтекӀы. Я 22-рэ усэр ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым ия 10-рэ Орэд иапэрэ ус.

* 9:0 Музыкальнэ Ӏэмэ-псымэ горэн фае.

+ 9:2 Орэд ЛъапӀэхэр 25:7, Орэд ЛъапӀэхэр 39:6, Орэд ЛъапӀэхэр 95:3

+ 9:3 Орэд ЛъапӀэхэр 7:18

+ 9:5 Орэд ЛъапӀэхэр 139:12, Орэд ЛъапӀэхэр 28:10

+ 9:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 9:14, Хэбзэ тхыжьыгъэр 29:20

+ 9:8 Орэд ЛъапӀэхэр 101:13, Орэд ЛъапӀэхэр 144:13,

+ 9:9 Апэрэ Самуел 2:10, Орэд ЛъапӀэхэр 57:12, Орэд ЛъапӀэхэр 66:5, Орэд ЛъапӀэхэр 95:13, Орэд ЛъапӀэхэр 97:9, Орэд ЛъапӀэхэр 109:6,

+ 9:10 ЯтӀонэрэ Самуел 22:3

+ 9:11 Орэд ЛъапӀэхэр 90:14

+ 9:14 Орэд ЛъапӀэхэр 106:18

* 9:15 «Цион Пхъум» къикӀырэр: Ерусэлэмрэ ащ дэсхэмрэ апае гъэкӀэрэкӀагъэу «Цион Пхъум» къаӀо.

+ 9:16 Орэд ЛъапӀэхэр 7:16, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 29:5, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 29:6

+ 9:17 МысырикӀыжь 7:5, МысырикӀыжь 14:4

+ 9:22 Орэд ЛъапӀэхэр 21:1

+ 9:25 Орэд ЛъапӀэхэр 13:1, Орэд ЛъапӀэхэр 52:1

+ 9:27 Орэд ЛъапӀэхэр 29:7

+ 9:28 Рим. 3:14,

+ 9:29 Орэд ЛъапӀэхэр 16:11, Орэд ЛъапӀэхэр 36:32, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 24:15

+ 9:30 Орэд ЛъапӀэхэр 58:4,

+ 9:35 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:18,

+ 9:36 Орэд ЛъапӀэхэр 36:17

+ 9:37 МысырикӀыжь 15:18, Орэд ЛъапӀэхэр 28:10, Орэд ЛъапӀэхэр 145:10

+ 9:39 Орэд ЛъапӀэхэр 81:3

* 10:1 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: «О, бзыу, уикъушъхьэ быбыжь».

+ 10:1 Орэд ЛъапӀэхэр 7:2

+ 10:2 Орэд ЛъапӀэхэр 63:4

+ 10:3 Орэд ЛъапӀэхэр 81:5

+ 10:4 Юныс 2:8, Орэд ЛъапӀэхэр 2:4,

+ 10:5 УблапӀэ 22:1

+ 10:6 УблапӀэ 19:24, Орэд ЛъапӀэхэр 74:9

+ 10:7 Орэд ЛъапӀэхэр 32:5, Орэд ЛъапӀэхэр 61:8, Орэд ЛъапӀэхэр 98:4

+ 11:3 Орэд ЛъапӀэхэр 5:10, Орэд ЛъапӀэхэр 40:6, Орэд ЛъапӀэхэр 143:8

+ 11:7 Орэд ЛъапӀэхэр 17:31, Орэд ЛъапӀэхэр 118:140, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:5

+ 12:2 Орэд ЛъапӀэхэр 88:47,

* 12:3 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: зэрэгъэӀушыжьыгъэх.

+ 12:4 Орэд ЛъапӀэхэр 18:9

+ 12:5 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:27

+ 12:6 Орэд ЛъапӀэхэр 114:7

• 13:1 Орэд ЛъапӀэхэр 52

+ 13:1 Орэд ЛъапӀэхэр 9:25, Рим. 3:10-12

+ 13:2 УблапӀэ 11:5, Хэбзэ тхыжьыгъэр 26:15, Орэд ЛъапӀэхэр 32:14, Орэд ЛъапӀэхэр 101:19

+ 13:4 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:14,

+ 14:1 Орэд ЛъапӀэхэр 23:3-4,

+ 14:2 Орэд ЛъапӀэхэр 105:3

+ 14:4 Гъуазэхэр 11:35

+ 14:5 МысырикӀыжь 23:5

* 15:2 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ мэхьанэр нафэп.

+ 15:2 Орэд ЛъапӀэхэр 72:25

* 15:3 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ мэхьанэр нафэп.

+ 15:4 МысырикӀыжь 23:13, Ехъошуа 23:7,

+ 15:8 Орэд ЛъапӀэхэр 108:31, Апостол. 2:25-28

+ 15:10 Орэд ЛъапӀэхэр 29:4, Орэд ЛъапӀэхэр 48:16, Орэд ЛъапӀэхэр 85:13, Апостол. 2:27

+ 15:11 Маттэ 7:14

+ 16:1 Орэд ЛъапӀэхэр 85:1, Орэд ЛъапӀэхэр 141:1

+ 16:3 Орэд ЛъапӀэхэр 65:10

+ 16:7 Орэд ЛъапӀэхэр 30:22

+ 16:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:10, Рут 2:12, Орэд ЛъапӀэхэр 35:8, Орэд ЛъапӀэхэр 56:2, Орэд ЛъапӀэхэр 62:8, Орэд ЛъапӀэхэр 90:4

+ 16:10 Орэд ЛъапӀэхэр 118:70

+ 16:12 Орэд ЛъапӀэхэр 9:29

* 17:0 Мы Орэдыр зэхьылӀагъэр тхылъэу «Апэрэ Самуел» ия 23-рэ шъхьэ къеӀуатэ.

• 17:1 ЯтӀонэрэ Самуел 22

+ 17:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:5, Орэд ЛъапӀэхэр 114:1

+ 17:3 Орэд ЛъапӀэхэр 18:15, Орэд ЛъапӀэхэр 30:3-4, Орэд ЛъапӀэхэр 70:3, Орэд ЛъапӀэхэр 90:2, Орэд ЛъапӀэхэр 143:2, УблапӀэ 15:1

+ 17:4 Орэд ЛъапӀэхэр 47:2, Орэд ЛъапӀэхэр 95:4, Орэд ЛъапӀэхэр 144:3

+ 17:5 Орэд ЛъапӀэхэр 41:7, Орэд ЛъапӀэхэр 92:4, Юныс 2:4

+ 17:6 Орэд ЛъапӀэхэр 114:3

+ 17:7 Юныс 2:8

+ 17:8 Гъуазэхэр 5:5, Орэд ЛъапӀэхэр 76:18, Орэд ЛъапӀэхэр 96:4

+ 17:9 Орэд ЛъапӀэхэр 20:9,

+ 17:10 Орэд ЛъапӀэхэр 143:5,

* 17:11 Къэрыуб: ошъогу псэушъхьэ тэмабгъу.

+ 17:11 Орэд ЛъапӀэхэр 103:3

+ 17:12 МысырикӀыжь 20:21, Орэд ЛъапӀэхэр 96:2

+ 17:13 Ехъошуа 10:11,

+ 17:14 Апэрэ Самуел 2:10, Орэд ЛъапӀэхэр 67:34, Орэд ЛъапӀэхэр 76:18-19

+ 17:15 Апэрэ Самуел 7:10

+ 17:16 МысырикӀыжь 15:8, Орэд ЛъапӀэхэр 105:9

+ 17:17 Орэд ЛъапӀэхэр 143:7

+ 17:18 Орэд ЛъапӀэхэр 141:6

+ 17:20 Орэд ЛъапӀэхэр 30:8, Орэд ЛъапӀэхэр 117:5

+ 17:21 Апэрэ Самуел 26:23,

+ 17:24 УблапӀэ 6:9,

+ 17:28 Орэд ЛъапӀэхэр 100:5

+ 17:29 ЯтӀонэрэ Самуел 21:17, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 8:20, Орэд ЛъапӀэхэр 131:17

+ 17:31 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:4, Маттэ 5:48, Орэд ЛъапӀэхэр 11:7, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:5, УблапӀэ 15:1

+ 17:32 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 5:15, Дан 2:47

+ 17:34 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:13,

+ 17:35 Орэд ЛъапӀэхэр 143:1

* 17:36 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: «уишъэбагъэ сегъэлъэшы».

+ 17:38 МысырикӀыжь 23:27

+ 17:41 МысырикӀыжь 23:27

+ 17:42 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 15:29

+ 17:45 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:29

+ 17:48 Орэд ЛъапӀэхэр 46:3

+ 17:50 Рим. 15:9

+ 17:51 Орэд ЛъапӀэхэр 143:10, ЯтӀонэрэ Самуел 7:16

+ 18:2 Орэд ЛъапӀэхэр 49:6, Орэд ЛъапӀэхэр 88:6, Орэд ЛъапӀэхэр 96:6

+ 18:5 Рим. 10:18

+ 18:6 ДжакӀо 1:5

+ 18:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:7, Орэд ЛъапӀэхэр 22:3, Орэд ЛъапӀэхэр 118:130

+ 18:9 Рим. 7:12, Орэд ЛъапӀэхэр 12:4

+ 18:10 Орэд ЛъапӀэхэр 118:142, Орэд ЛъапӀэхэр 118:151, Орэд ЛъапӀэхэр 118:160

+ 18:11 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:14, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 8:10, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 24:13

+ 18:14 Рим. 6:12, Рим. 6:14

+ 18:15 Орэд ЛъапӀэхэр 17:3

+ 19:2 Орэд ЛъапӀэхэр 68:30, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 18:10

+ 19:3 Орэд ЛъапӀэхэр 127:5, Орэд ЛъапӀэхэр 133:3

+ 19:5 Орэд ЛъапӀэхэр 20:3

+ 19:8 Орэд ЛъапӀэхэр 32:17, Апэрэ Самуел 17:45, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 21:31

* 19:10 Е: «тэ тыкъеджэ зыхъукӀэ, пачъыхьэр джэуап къытфэрэхъу».

+ 20:2 Орэд ЛъапӀэхэр 27:7

+ 20:3 Орэд ЛъапӀэхэр 19:5

+ 20:5 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 20:6, Орэд ЛъапӀэхэр 60:6, Орэд ЛъапӀэхэр 90:16

+ 20:8 Орэд ЛъапӀэхэр 15:8

+ 20:10 Орэд ЛъапӀэхэр 17:9, Орэд ЛъапӀэхэр 96:3, Евр. 10:27

+ 20:13 Орэд ЛъапӀэхэр 17:15

+ 21:2 Маттэ 27:46, Марк 15:34, Орэд ЛъапӀэхэр 9:22,

+ 21:3 Орэд ЛъапӀэхэр 87:2

+ 21:6 Гъуазэхэр 3:9

+ 21:8 Орэд ЛъапӀэхэр 90:14, Маттэ 27:39-43, Марк 15:29-32, Лука 23:35-37

+ 21:10 Орэд ЛъапӀэхэр 71:6

+ 21:12 Орэд ЛъапӀэхэр 106:12

+ 21:13 Орэд ЛъапӀэхэр 117:10-12,

+ 21:15 Орэд ЛъапӀэхэр 118:28

* 21:16 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: скӀуачӀэ.

+ 21:17 Орэд ЛъапӀэхэр 58:7

+ 21:18 Лука 23:35

+ 21:19 Иуан 19:24

+ 21:21 Орэд ЛъапӀэхэр 34:17, Фил. 3:2

+ 21:22 2 Тим. 4:17

+ 21:23 Евр. 2:12

+ 21:24 Орэд ЛъапӀэхэр 134:20

+ 21:26 Орэд ЛъапӀэхэр 34:18,

+ 21:28 Орэд ЛъапӀэхэр 95:7,

+ 21:29 Дан 7:14, Дан 7:27, Лука 1:33, 1 Кор. 15:24, Ӏоф. 11:15

+ 21:31 Орэд ЛъапӀэхэр 101:19

+ 21:32 Орэд ЛъапӀэхэр 77:6, Орэд ЛъапӀэхэр 101:19

+ 22:1 Орэд ЛъапӀэхэр 79:2, ДжакӀо 12:11, Иуан 10:11, Фил. 4:19

+ 22:2 Иуан 10:9

+ 22:3 Орэд ЛъапӀэхэр 18:8, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 4:11, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 8:20

* 22:4 «Хьадэгъум иныбжьыкъу» е «ШӀункӀыгъэ куум ихъуатэ».

+ 22:4 Орэд ЛъапӀэхэр 137:7, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:9,

+ 22:5 Орэд ЛъапӀэхэр 91:11, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 27:9, ДжакӀо 9:8, Лука 7:46

+ 23:1 МысырикӀыжь 9:29, Орэд ЛъапӀэхэр 49:12, Орэд ЛъапӀэхэр 88:11

* 23:2 Еплъ: «УблапӀэ» 1:9-10.

+ 23:2 Апэрэ Самуел 2:8, Орэд ЛъапӀэхэр 101:26, Орэд ЛъапӀэхэр 103:5, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 8:29

* 23:3 Ерусэлэм щыӀэ Ӏуашъхьэу, Тхьэм и Унэ зыщагъэуцугъэр ары.

+ 23:3 Орэд ЛъапӀэхэр 14,

+ 23:4 Орэд ЛъапӀэхэр 50:12, Маттэ 5:8

+ 23:7 Орэд ЛъапӀэхэр 117:19-20,

+ 23:8 МысырикӀыжь 15:3

+ 24:1 Орэд ЛъапӀэхэр 85:4, Орэд ЛъапӀэхэр 142:8

+ 24:4 Орэд ЛъапӀэхэр 26:11, Орэд ЛъапӀэхэр 85:11

+ 24:5 Орэд ЛъапӀэхэр 25:3

+ 24:6 Орэд ЛъапӀэхэр 102:17

+ 24:7 Орэд ЛъапӀэхэр 118:9, Орэд ЛъапӀэхэр 50:3

+ 24:11 Орэд ЛъапӀэхэр 78:9, Дан 9:19

+ 24:13 Орэд ЛъапӀэхэр 36:22, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 2:21,

+ 24:15 Орэд ЛъапӀэхэр 122:1-2, Орэд ЛъапӀэхэр 140:8

+ 24:22 Орэд ЛъапӀэхэр 43:27, Орэд ЛъапӀэхэр 129:8

+ 25:1 Орэд ЛъапӀэхэр 7:9

+ 25:2 Орэд ЛъапӀэхэр 138:23, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 17:3,

* 25:3 Е: «О уифэшъыпкъэныгъэкӀэ сэпсэу».

+ 25:3 Орэд ЛъапӀэхэр 24:5

+ 25:5 Орэд ЛъапӀэхэр 1:1, Орэд ЛъапӀэхэр 138:21

+ 25:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 21:6, Орэд ЛъапӀэхэр 72:13, Маттэ 27:24

+ 25:7 Орэд ЛъапӀэхэр 9:2

+ 25:9 Орэд ЛъапӀэхэр 27:3

+ 25:10 МысырикӀыжь 23:8

+ 26:3 Орэд ЛъапӀэхэр 3:7, Орэд ЛъапӀэхэр 22:4

+ 26:4 Орэд ЛъапӀэхэр 22:6, Орэд ЛъапӀэхэр 60:5, Орэд ЛъапӀэхэр 64:5

* 26:5 Ищэтыр: Тхьэм и Ун.

+ 26:6 Орэд ЛъапӀэхэр 3:4, Ефес 5:19

+ 26:8 Орэд ЛъапӀэхэр 104:4

+ 26:11 Орэд ЛъапӀэхэр 24:4

+ 26:12 Орэд ЛъапӀэхэр 40:3, МысырикӀыжь 20:16, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 6:19

+ 26:14 Ехъошуа 1:6, Орэд ЛъапӀэхэр 30:25,

+ 27:1 Орэд ЛъапӀэхэр 82:2, Орэд ЛъапӀэхэр 108:1, Орэд ЛъапӀэхэр 87:5, Орэд ЛъапӀэхэр 142:7, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:12

+ 27:2 Орэд ЛъапӀэхэр 133:2

+ 27:3 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 26:23, Орэд ЛъапӀэхэр 25:9

+ 27:7 УблапӀэ 15:1, Орэд ЛъапӀэхэр 20:2

* 28:1 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: «тхьэхэм акъохэр».

+ 28:1 УблапӀэ 6:2, Орэд ЛъапӀэхэр 88:7, Орэд ЛъапӀэхэр 95:7

+ 28:5 Гъуазэхэр 9:15, Орэд ЛъапӀэхэр 103:16,

+ 28:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:9, Орэд ЛъапӀэхэр 113:4, Орэд ЛъапӀэхэр 113:6

* 28:9 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: «бланэхэр егъалъфэх».

+ 28:10 УблапӀэ 6:17, МысырикӀыжь 15:18, Орэд ЛъапӀэхэр 9:5, Орэд ЛъапӀэхэр 9:37

+ 28:11 Орэд ЛъапӀэхэр 67:36

+ 29:2 Орэд ЛъапӀэхэр 34:19

+ 29:4 Орэд ЛъапӀэхэр 15:10, Орэд ЛъапӀэхэр 48:16, Орэд ЛъапӀэхэр 85:13,

+ 29:6 Орэд ЛъапӀэхэр 125:5

+ 29:7 Орэд ЛъапӀэхэр 9:26

+ 29:10 Орэд ЛъапӀэхэр 6:6,

• 30:1 Орэд ЛъапӀэхэр 70:1-3

+ 30:2 Дан 9:16

+ 30:3 Орэд ЛъапӀэхэр 17:3

+ 30:6 Лука 23:46

+ 30:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:21

+ 30:9 Орэд ЛъапӀэхэр 17:20

+ 30:10 Орэд ЛъапӀэхэр 6:8

* 30:11 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: бзэджагъэхэм.

+ 30:12 Орэд ЛъапӀэхэр 30:12, Орэд ЛъапӀэхэр 37:11, Орэд ЛъапӀэхэр 68:9, Орэд ЛъапӀэхэр 87:9

+ 30:13 ДжакӀо 9:5

+ 30:16 Орэд ЛъапӀэхэр 7:2

+ 30:17 Орэд ЛъапӀэхэр 4:7

+ 30:22 Орэд ЛъапӀэхэр 16:7

+ 30:24 Орэд ЛъапӀэхэр 96:10

+ 30:25 Ехъошуа 1:6, Орэд ЛъапӀэхэр 26:14

+ 31:2 Иуан 1:47, Рим. 4:7-8

+ 31:5 Орэд ЛъапӀэхэр 37:19, Орэд ЛъапӀэхэр 50:5, 1 Иуан 1:9

+ 31:7 Орэд ЛъапӀэхэр 118:114

+ 31:9 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 26:3, Якъуб 3:3

+ 31:11 Орэд ЛъапӀэхэр 67:4

+ 32:2 Орэд ЛъапӀэхэр 70:22

+ 32:3 Орэд ЛъапӀэхэр 39:4, Орэд ЛъапӀэхэр 95:1, Орэд ЛъапӀэхэр 97:1, Орэд ЛъапӀэхэр 143:9, Орэд ЛъапӀэхэр 149:1, Ӏоф. 5:9

+ 32:5 Орэд ЛъапӀэхэр 32:5, Орэд ЛъапӀэхэр 61:8, Орэд ЛъапӀэхэр 118:64

+ 32:6 УблапӀэ 1:6-7, Орэд ЛъапӀэхэр 148:5, Иуан 1:3, Евр. 11:3

+ 32:7 УблапӀэ 1:9, Орэд ЛъапӀэхэр 103:9,

+ 32:9 УблапӀэ 1:3

+ 32:11 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 19:21,

+ 32:12 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:6, Орэд ЛъапӀэхэр 143:15

+ 32:13 Орэд ЛъапӀэхэр 10:4

+ 32:14 Хэбзэ тхыжьыгъэр 26:15,

+ 32:17 Орэд ЛъапӀэхэр 19:8, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 21:31

+ 32:18 Орэд ЛъапӀэхэр 146:11

+ 32:19 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:6,

+ 32:20 УблапӀэ 15:1, Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:29

* 33:1 Мы орэдым икъэбар тхылъэу «Апэрэ Самуел» ия 21-рэ шъхьэ ия 10-рэ усэ щегъэжьагъэу я 22-рэ шъхьэм иапэрэ усэ нэс къеӀуатэ.

+ 33:1 Апэрэ Самуел 21:13-14

+ 33:3 Апэрэ Самуел 2:1

+ 33:5 Орэд ЛъапӀэхэр 3:5

+ 33:7 Орэд ЛъапӀэхэр 17:1

+ 33:8 Дан 6:22

+ 33:9 1 Пет. 2:3, Орэд ЛъапӀэхэр 2:12

+ 33:10 Орэд ЛъапӀэхэр 36:25, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:3

+ 33:13 1 Пет. 3:10-12

+ 33:14 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 13:3

+ 33:15 Орэд ЛъапӀэхэр 36:27, 3 Иуан 1:11

+ 33:16 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 15:29

+ 33:17 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:7

+ 33:19 Орэд ЛъапӀэхэр 50:19

+ 33:20 2 Тим. 3:11

+ 33:21 Иуан 19:36

+ 34:4 Орэд ЛъапӀэхэр 39:15, Орэд ЛъапӀэхэр 68:23-26, Орэд ЛъапӀэхэр 108:6-15

+ 34:5 Орэд ЛъапӀэхэр 1:4

+ 34:6 Орэд ЛъапӀэхэр 72:18,

+ 34:7 Орэд ЛъапӀэхэр 56:7, Орэд ЛъапӀэхэр 118:85,

+ 34:9 Лука 1:47

+ 34:10 МысырикӀыжь 15:11, Орэд ЛъапӀэхэр 70:19, Орэд ЛъапӀэхэр 85:8, Орэд ЛъапӀэхэр 88:7-9, Орэд ЛъапӀэхэр 112:5,

+ 34:12 Орэд ЛъапӀэхэр 37:20, Орэд ЛъапӀэхэр 108:5, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 17:13,

+ 34:16 Орэд ЛъапӀэхэр 36:12

+ 34:17 Орэд ЛъапӀэхэр 21:21

+ 34:18 Орэд ЛъапӀэхэр 21:26

+ 34:19 Орэд ЛъапӀэхэр 68:5, Иуан 15:25, Орэд ЛъапӀэхэр 29:2

+ 34:22 Орэд ЛъапӀэхэр 9:22, Орэд ЛъапӀэхэр 37:22

+ 34:23 Орэд ЛъапӀэхэр 43:24, Орэд ЛъапӀэхэр 77:65

+ 34:24 Орэд ЛъапӀэхэр 7:9

+ 34:25 Орэд ЛъапӀэхэр 39:16, Орэд ЛъапӀэхэр 69:4,

+ 34:28 Орэд ЛъапӀэхэр 70:8

+ 35:2 Рим. 3:18

+ 35:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 4:16,

+ 35:6 Орэд ЛъапӀэхэр 56:11, Орэд ЛъапӀэхэр 70:19, Орэд ЛъапӀэхэр 107:5,

+ 35:7 Рим. 11:33, Орэд ЛъапӀэхэр 103:14, Орэд ЛъапӀэхэр 144:16

+ 35:8 Орэд ЛъапӀэхэр 62:4, Орэд ЛъапӀэхэр 16:8

+ 35:10 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:11, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 13:14, Иуан 4:10, Иуан 1:9, 1 Пет. 2:9, Ӏоф. 22:5

+ 35:11 Гал. 4:9

+ 35:13 Орэд ЛъапӀэхэр 1:5

+ 36:1 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:31, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 23:17, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 24:19

+ 36:2 Орэд ЛъапӀэхэр 89:6

+ 36:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:5, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 16:3

+ 36:6 Гъуазэхэр 5:31,

* 36:9 ЧӀыгур: Тхьэм къызэригъэгугъэгъэ Израиль хэгъэгур ары.

+ 36:9 Орэд ЛъапӀэхэр 24:13

+ 36:11 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 2:21, Маттэ 5:5

+ 36:12 Орэд ЛъапӀэхэр 34:16

+ 36:13 Орэд ЛъапӀэхэр 2:4

+ 36:15 Апэрэ Самуел 2:4

+ 36:16 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 16:8

+ 36:17 Орэд ЛъапӀэхэр 9:36

+ 36:18 Орэд ЛъапӀэхэр 1:6

+ 36:19 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 17:6, Орэд ЛъапӀэхэр 32:19

+ 36:20 Орэд ЛъапӀэхэр 67:3, Орэд ЛъапӀэхэр 101:4,

+ 36:24 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 24:16,

+ 36:25 Орэд ЛъапӀэхэр 33:10-11, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:3

+ 36:26 Хэбзэ тхыжьыгъэр 15:8, Орэд ЛъапӀэхэр 111:5

+ 36:27 Орэд ЛъапӀэхэр 33:15

+ 36:28 Орэд ЛъапӀэхэр 96:10,

+ 36:30 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:31, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 15:28

+ 36:31 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:6, Орэд ЛъапӀэхэр 39:9, Орэд ЛъапӀэхэр 118:11,

+ 36:32 Орэд ЛъапӀэхэр 9:29

+ 36:34 Орэд ЛъапӀэхэр 90:8, Орэд ЛъапӀэхэр 91:12, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 29:16

* 36:36 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: «ар блэкӀыгъ».

+ 36:38 Орэд ЛъапӀэхэр 72:17

+ 36:39 Орэд ЛъапӀэхэр 3:9, Юныс 2:10

+ 36:40 Орэд ЛъапӀэхэр 10:1

+ 37:1 Орэд ЛъапӀэхэр 69:1

+ 37:2 Орэд ЛъапӀэхэр 6:2

+ 37:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:23,

+ 37:12 Орэд ЛъапӀэхэр 87:18

+ 37:16 Орэд ЛъапӀэхэр 38:8

+ 37:19 Орэд ЛъапӀэхэр 31:5

+ 37:21 Орэд ЛъапӀэхэр 34:12, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 17:13,

+ 37:22 Орэд ЛъапӀэхэр 9:22, Орэд ЛъапӀэхэр 34:22

+ 38:1 Орэд ЛъапӀэхэр 61:1, Орэд ЛъапӀэхэр 76:1

+ 38:5 Орэд ЛъапӀэхэр 89:12

+ 38:6 Орэд ЛъапӀэхэр 88:48, Орэд ЛъапӀэхэр 90:5, Орэд ЛъапӀэхэр 61:10, Орэд ЛъапӀэхэр 93:10-11, Орэд ЛъапӀэхэр 143:4, ДжакӀо 1:2

+ 38:7 Орэд ЛъапӀэхэр 48:11, ДжакӀо 2:18

+ 38:8 Орэд ЛъапӀэхэр 37:16

* 38:11 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: «секӀодылӀэщт пӀэ сызэригъэпыйрэм».

+ 38:13 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 20:5, Орэд ЛъапӀэхэр 55:9, Орэд ЛъапӀэхэр 118:19, Орэд ЛъапӀэхэр 118:54

* 39:3 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: кӀодыпӀэм имашэ.

* 39:3 хьадрых е: орыжъ шӀоим.

+ 39:3 Орэд ЛъапӀэхэр 68:3,

+ 39:4 Орэд ЛъапӀэхэр 32:3, Орэд ЛъапӀэхэр 51:8

+ 39:6 Орэд ЛъапӀэхэр 9:2, Орэд ЛъапӀэхэр 70:16

+ 39:7 Орэд ЛъапӀэхэр 50:18, Апэрэ Самуел 15:22, Евр. 10:5-7

+ 39:9 Орэд ЛъапӀэхэр 36:31, Орэд ЛъапӀэхэр 118:11

+ 39:13 Орэд ЛъапӀэхэр 68:4

+ 39:15 Орэд ЛъапӀэхэр 34:4, Орэд ЛъапӀэхэр 6:11

+ 39:16 Орэд ЛъапӀэхэр 34:25

+ 39:18 Орэд ЛъапӀэхэр 85:1, Орэд ЛъапӀэхэр 108:22

+ 40:2 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 14:21, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 29:7, Орэд ЛъапӀэхэр 36:18

+ 40:3 Орэд ЛъапӀэхэр 26:12

+ 40:7 Орэд ЛъапӀэхэр 11:3

+ 40:10 Иуан 13:18

* 40:14 Мы усэмкӀэ «Гугъэ Орэдхэм» яапэрэ тхылъ къеухы.

+ 40:14 Орэд ЛъапӀэхэр 71:18, Орэд ЛъапӀэхэр 88:53, Орэд ЛъапӀэхэр 105:48

* 41:1 Мыщ къыкӀэлъыкӀорэ я 42-рэ Орэдыр пасэм я 41-рэ Орэдым къыхиубытэщтыгъ.

+ 41:2 Орэд ЛъапӀэхэр 62:1, Орэд ЛъапӀэхэр 83:2

+ 41:4 Орэд ЛъапӀэхэр 78:10, Орэд ЛъапӀэхэр 113:10, Орэд ЛъапӀэхэр 79:6, Орэд ЛъапӀэхэр 101:10,

+ 41:6 Орэд ЛъапӀэхэр 42:5

* 41:7 Мицар е: Цоар.

+ 41:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:9, Орэд ЛъапӀэхэр 17:5, Орэд ЛъапӀэхэр 87:8, Юныс 2:4

+ 41:9 Орэд ЛъапӀэхэр 62:7, Апостол. 16:25

+ 41:10 Орэд ЛъапӀэхэр 17:3, Орэд ЛъапӀэхэр 42:2

+ 42:1 Орэд ЛъапӀэхэр 7:9

+ 42:2 Орэд ЛъапӀэхэр 43:10, Орэд ЛъапӀэхэр 41:10

+ 42:3 Орэд ЛъапӀэхэр 2:6

+ 42:5 Орэд ЛъапӀэхэр 41:6

+ 43:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:7, Орэд ЛъапӀэхэр 77:3

+ 43:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:1

+ 43:4 Ехъошуа 24:12, Орэд ЛъапӀэхэр 4:7

* 43:5 мжъырэ джуртыбзэкӀэ: «Тхьэ, О сипачъыхь!»

+ 43:5 Орэд ЛъапӀэхэр 73:12

+ 43:7 Апэрэ Самуел 17:47, Орэд ЛъапӀэхэр 32:16-17

+ 43:10 Орэд ЛъапӀэхэр 42:2, Орэд ЛъапӀэхэр 88:39

+ 43:11 Хэбзэ тхыжьыгъэр 28:25, Ехъошуа 7:4

+ 43:14 Орэд ЛъапӀэхэр 78:4, Дан 9:16,

+ 43:15 Хэбзэ тхыжьыгъэр 28:37

+ 43:22 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 15:11, Апостол. 1:24

+ 43:23 Рим. 8:36

+ 43:24 Орэд ЛъапӀэхэр 34:23, Орэд ЛъапӀэхэр 77:65

+ 43:27 Орэд ЛъапӀэхэр 24:20

* 44:1 Шушаним – зэралъытэрэмкӀэ, ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: лилие къэгъагъэхэр.

+ 44:1 Орэд ЛъапӀэхэр 68:1

+ 44:4 МысырикӀыжь 32:27,

* 44:7 Е: Уитахътэ, О, Тхьэр, егъэшӀэр.

+ 44:7 Евр. 1:8-9

+ 44:9 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 7:17

+ 44:10 УблапӀэ 10:29, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 9:28,

* 44:13 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: Цэур пхъур.

+ 45:2 Орэд ЛъапӀэхэр 7:2, Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:7,

+ 45:4 Орэд ЛъапӀэхэр 92:3

+ 45:5 Орэд ЛъапӀэхэр 64:10

+ 45:7 Орэд ЛъапӀэхэр 2:1,

+ 45:9 Орэд ЛъапӀэхэр 65:5

* 45:10 МэӀухэр – мы гущыӀэм ижъырэ джуртыбзэмкӀэ мэхьанэ зэфэшъхьафхэр иӀэх. Ахэм зэу ащыщ: «купсынкӀэхэр».

+ 45:10 Апэрэ Самуел 2:4, Орэд ЛъапӀэхэр 75:4,

+ 46:2 Орэд ЛъапӀэхэр 94:1

+ 46:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:21, Орэд ЛъапӀэхэр 65:3, Орэд ЛъапӀэхэр 75:12,

+ 46:4 ЯтӀонэрэ Самуел 22:48

* 46:5 ӀахьышӀу: КъэнаӀан хэгъэгур ары.

+ 46:8 Дан 7:14, Дан 7:27, Лука 1:33, 1 Кор. 15:24, Ӏоф. 11:15

+ 46:10 Орэд ЛъапӀэхэр 88:19

+ 47:2 Орэд ЛъапӀэхэр 17:4

* 47:3 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: Ӏуашъхьэу Цион – Цафон къушъхьэм ишыгу, Цафон – къэнэӀан лъэпкъхэм ятхьэхэм япсэупӀэу къашӀошӀыщтыгъэ. Ау орэдыр къэзыӀохэрэм Цион Ӏуашъхьэр Тхьэ шъыпкъэм ипсэупӀэу къырагъэкӀы.

+ 47:5 УблапӀэ 14:1, ЯтӀонэрэ Самуел 10:6

* 47:8 Тарщыщ: Испания.

+ 47:8 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 22:48,

+ 47:10 Орэд ЛъапӀэхэр 25:3

+ 47:11 Орэд ЛъапӀэхэр 112:3

+ 47:12 Орэд ЛъапӀэхэр 96:8

+ 48:5 Орэд ЛъапӀэхэр 77:2

+ 48:7 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 11:28

* 48:8 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: ыш.

+ 48:8 Маттэ 16:26, Марк 8:37

+ 48:10 Орэд ЛъапӀэхэр 88:49

+ 48:11 ДжакӀо 2:14-16, ДжакӀо 3:19, ДжакӀо 9:2, Орэд ЛъапӀэхэр 38:7, ДжакӀо 2:18

* 48:12 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: зэгупшысэхэрэр.

+ 48:13 ДжакӀо 3:18

* 48:15 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: «пчэдыжьым шъыпкъагъэ зиӀэхэм тетыгъо афыряӀэщт».

* 48:15 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ имэхьанэ нафэп.

+ 48:16 Орэд ЛъапӀэхэр 15:10, Орэд ЛъапӀэхэр 29:4

+ 48:18 1 Тим. 6:7

+ 48:21 ДжакӀо 3:19

+ 49:1 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:17, Орэд ЛъапӀэхэр 112:3

+ 49:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:2, Орэд ЛъапӀэхэр 79:2, Орэд ЛъапӀэхэр 93:1

+ 49:3 МысырикӀыжь 19:16, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 19:11-12

+ 49:4 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:26, Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:1,

+ 49:6 Орэд ЛъапӀэхэр 18:2, Орэд ЛъапӀэхэр 96:6, Орэд ЛъапӀэхэр 57:12

+ 49:7 Орэд ЛъапӀэхэр 80:9

+ 49:8 Апэрэ Самуел 15:22, Орэд ЛъапӀэхэр 39:7

+ 49:12 МысырикӀыжь 9:29, Орэд ЛъапӀэхэр 23:1, Апостол. 17:25

+ 49:14 Орэд ЛъапӀэхэр 106:22, Евр. 13:15, ДжакӀо 5:3, Юныс 2:10

+ 49:15 Орэд ЛъапӀэхэр 80:8

+ 49:19 Орэд ЛъапӀэхэр 51:4

+ 49:21 ДжакӀо 8:11,

+ 49:22 Орэд ЛъапӀэхэр 9:18

* 50:2 Мы чӀыпӀэм зигугъу къыщишӀырэм ехьылӀагъэу еплъ тхылъэу «ЯтӀонэрэ Самуел», 11:1-12;15.

+ 50:2 ЯтӀонэрэ Самуел 12:1

+ 50:3 Орэд ЛъапӀэхэр 24:7,

+ 50:4 1 Иуан 1:7, 1 Иуан 1:9

+ 50:5 Орэд ЛъапӀэхэр 31:5, Рим. 7:18

+ 50:6 ЯтӀонэрэ Самуел 12:13, Рим. 3:4

+ 50:7 Орэд ЛъапӀэхэр 57:4

* 50:9 Иссоп: къэкӀырэ кондэ цӀыкӀу, псым е лъым хагъаозэ, пкъыгъохэми е цӀыфхэми атыраутхэ, ахэмэ агухэр Тхьэм ыдэжькӀэ зэрэкъабзэхэм инэшанэу.

+ 50:12 Маттэ 5:12,

+ 50:16 ЯтӀонэрэ Самуел 11:17, ЯтӀонэрэ Самуел 12:9

+ 50:18 Орэд ЛъапӀэхэр 39:7

+ 50:19 Орэд ЛъапӀэхэр 33:19

+ 50:20 Орэд ЛъапӀэхэр 68:36, Орэд ЛъапӀэхэр 146:2

+ 50:21 Орэд ЛъапӀэхэр 4:6

* 51:2 Еплъ тхылъэу «Апэрэ Самуел» 21:7; 22:9-10.

+ 51:2 Апэрэ Самуел 22:9

+ 51:4 Орэд ЛъапӀэхэр 49:19

+ 51:7 Орэд ЛъапӀэхэр 26:13

+ 51:8 Орэд ЛъапӀэхэр 39:3,

+ 51:9 Орэд ЛъапӀэхэр 48:7

• 52:1 Орэд ЛъапӀэхэр 13

+ 52:2 Орэд ЛъапӀэхэр 9:25, Рим. 3:10-12

+ 52:3 УблапӀэ 11:5, Хэбзэ тхыжьыгъэр 26:15, Орэд ЛъапӀэхэр 32:14, Орэд ЛъапӀэхэр 101:19

+ 52:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:14,

+ 52:6 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 28:1

+ 53:1 Апэрэ Самуел 23:19, Апэрэ Самуел 26:1

* 53:2 Еплъ тхылъэу «Апэрэ Самуел» 23:15-21; 26:1-5.

+ 53:5 Орэд ЛъапӀэхэр 85:14

+ 53:7 Орэд ЛъапӀэхэр 142:12

+ 53:9 Орэд ЛъапӀэхэр 58:10, Орэд ЛъапӀэхэр 91:12, Орэд ЛъапӀэхэр 111:8, Орэд ЛъапӀэхэр 117:7

+ 54:3 Орэд ЛъапӀэхэр 63:1

+ 54:15 Орэд ЛъапӀэхэр 41:5

+ 54:16 Орэд ЛъапӀэхэр 123:3, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:12

+ 54:20 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:27, Орэд ЛъапӀэхэр 89:3, Орэд ЛъапӀэхэр 92:2,

+ 54:21 Орэд ЛъапӀэхэр 7:5

+ 54:22 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 5:3

* 54:23 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: къыптырилъхьагъэх.

+ 54:23 Орэд ЛъапӀэхэр 36:5, Маттэ 11:28-30

+ 54:24 Ӏоф. 20:3, Орэд ЛъапӀэхэр 5:7, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:27

* 55:1 Еплъ тхылъэу «Апэрэ Самуел» 21:10-15; 27:1-4.

+ 55:1 Апэрэ Самуел 21:14

+ 55:5 Орэд ЛъапӀэхэр 117:6, Маттэ 10:28

+ 55:7 Орэд ЛъапӀэхэр 70:10

+ 55:9 Орэд ЛъапӀэхэр 38:13, МысырикӀыжь 32:32, Орэд ЛъапӀэхэр 68:29, Орэд ЛъапӀэхэр 138:16,

+ 55:13 Хэбзэ тхыжьыгъэр 23:21, Орэд ЛъапӀэхэр 49:14, Орэд ЛъапӀэхэр 115:8

+ 55:14 Орэд ЛъапӀэхэр 114:8,

• 56:1 Орэд ЛъапӀэхэр 107:2-6

* 56:1 Еплъ тхылъэу «Апэрэ Самуел» 24.

+ 56:1 Орэд ЛъапӀэхэр 57:1, Орэд ЛъапӀэхэр 58:1, Орэд ЛъапӀэхэр 74:1, Апэрэ Самуел 22:1, Апэрэ Самуел 24:3, Орэд ЛъапӀэхэр 141:1

+ 56:2 Рут 2:12, Орэд ЛъапӀэхэр 16:8

+ 56:4 Орэд ЛъапӀэхэр 143:5-7

+ 56:5 Орэд ЛъапӀэхэр 57:7, Дан 6:16, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 12:18, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:14

+ 56:7 Орэд ЛъапӀэхэр 7:16

+ 56:8 Орэд ЛъапӀэхэр 111:7-8

+ 56:9 Гъуазэхэр 5:12,

+ 56:11 Орэд ЛъапӀэхэр 35:5

+ 57:1 Орэд ЛъапӀэхэр 56:1, Орэд ЛъапӀэхэр 58:1, Орэд ЛъапӀэхэр 74:1

* 57:2 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым мыщ ехьылӀагъэу мэхьэнэ зэфэшъхьафхэр итых. Ахэмэ зэу ащыщ: тхьэхэр.

+ 57:4 Орэд ЛъапӀэхэр 50:7

+ 57:5 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:33, Орэд ЛъапӀэхэр 139:3,

+ 57:7 Орэд ЛъапӀэхэр 3:8, Орэд ЛъапӀэхэр 56:5

+ 57:9 ДжакӀо 6:3

* 57:10 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ имэхьанэ нафэп.

+ 57:11 Орэд ЛъапӀэхэр 67:24

+ 57:12 Орэд ЛъапӀэхэр 9:9

* 58:1 Еплъ тхылъэу «Апэрэ Самуел» 19:11-17.

+ 58:1 Орэд ЛъапӀэхэр 56:1, Орэд ЛъапӀэхэр 57:1, Орэд ЛъапӀэхэр 74:1, Апэрэ Самуел 19:11

+ 58:2 Орэд ЛъапӀэхэр 19:1

+ 58:4 Орэд ЛъапӀэхэр 9:30, Апэрэ Самуел 24:12

+ 58:7 Орэд ЛъапӀэхэр 21:17

+ 58:9 Орэд ЛъапӀэхэр 2:4, Орэд ЛъапӀэхэр 36:13

+ 58:10 Орэд ЛъапӀэхэр 9:10

+ 58:11 Орэд ЛъапӀэхэр 20:4, Орэд ЛъапӀэхэр 53:9

+ 58:12 УблапӀэ 15:1

+ 58:13 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 12:13

+ 58:15 Орэд ЛъапӀэхэр 21:17

+ 58:17 Орэд ЛъапӀэхэр 17:3

• 59:1 Орэд ЛъапӀэхэр 107:7-14

* 59:1 Шушан-Эдут – ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: зэзэгъыныгъэм икъэгъагъэхэр.

+ 59:1 Орэд ЛъапӀэхэр 79:1

* 59:2 Еплъ тхылъэу «ЯтӀонэрэ Самуел» 8:1-13.

+ 59:2 ЯтӀонэрэ Самуел 8:3, ЯтӀонэрэ Самуел 8:13

+ 59:3 Орэд ЛъапӀэхэр 79:3

+ 59:8 УблапӀэ 12:6, УблапӀэ 33:18, УблапӀэ 33:17

+ 59:13 Орэд ЛъапӀэхэр 145:3,

+ 60:4 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 18:10

+ 60:5 Орэд ЛъапӀэхэр 14:1, Рут 2:12, Орэд ЛъапӀэхэр 16:8

+ 60:7 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 20:6, Орэд ЛъапӀэхэр 20:5

+ 60:9 ДжакӀо 5:3, Юныс 2:10

+ 61:1 Орэд ЛъапӀэхэр 38:1, Орэд ЛъапӀэхэр 76:1

+ 61:3 Орэд ЛъапӀэхэр 17:3, Орэд ЛъапӀэхэр 29:7

+ 61:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 26:23,

+ 61:10 Орэд ЛъапӀэхэр 38:6, Орэд ЛъапӀэхэр 143:4, ДжакӀо 1:2, Дан 4:32, Дан 5:27

+ 61:11 Лука 12:15

+ 61:12 Ӏоф. 19:1

+ 61:13 МысырикӀыжь 34:6, Орэд ЛъапӀэхэр 85:5, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 24:12

* 62:1 Тхылъэу «ЯтӀонэрэ Самуел» ия 15-рэ шъхьэ ия 23-рэ усэ щегъэжьагъэу мы орэдыр зэхьылӀагъэм игугъу къыщешӀы.

+ 62:1 Апэрэ Самуел 23:14, ЯтӀонэрэ Самуел 16:14, ЯтӀонэрэ Самуел 17:2, ЯтӀонэрэ Самуел 17:29

+ 62:2 Орэд ЛъапӀэхэр 41:2, Орэд ЛъапӀэхэр 142:6

+ 62:4 Орэд ЛъапӀэхэр 35:8

+ 62:5 Орэд ЛъапӀэхэр 103:33

+ 62:7 Орэд ЛъапӀэхэр 41:9, Орэд ЛъапӀэхэр 149:5, Апостол. 16:25

+ 62:8 Рут 2:12, Орэд ЛъапӀэхэр 16:8

+ 62:12 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:13, Орэд ЛъапӀэхэр 106:42

+ 63:2 Орэд ЛъапӀэхэр 54:3-4

+ 63:4 Орэд ЛъапӀэхэр 10:2, Орэд ЛъапӀэхэр 56:4, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 12:18, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:14

+ 63:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:11,

+ 63:6 Орэд ЛъапӀэхэр 72:11

+ 63:8 Орэд ЛъапӀэхэр 7:13-14, Орэд ЛъапӀэхэр 17:15

+ 63:9 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 12:13, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 18:7, ДжакӀо 10:12

+ 63:11 Орэд ЛъапӀэхэр 7:2, Орэд ЛъапӀэхэр 10:1

+ 64:2 ДжакӀо 5:3, Юныс 2:10

+ 64:3 Орэд ЛъапӀэхэр 85:9

+ 64:5 Орэд ЛъапӀэхэр 23:4, Орэд ЛъапӀэхэр 26:4

+ 64:6 Орэд ЛъапӀэхэр 21:28

+ 64:8 Орэд ЛъапӀэхэр 88:10, Орэд ЛъапӀэхэр 106:29, Юныс 1:15, Маттэ 8:26,

+ 64:10 Орэд ЛъапӀэхэр 45:5

+ 65:1 Орэд ЛъапӀэхэр 97:4, Орэд ЛъапӀэхэр 99:1

+ 65:3 Орэд ЛъапӀэхэр 46:3, Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:29

+ 65:4 Орэд ЛъапӀэхэр 85:9

+ 65:5 Орэд ЛъапӀэхэр 45:9

+ 65:6 МысырикӀыжь 14:21-22, Ехъошуа 3:14-17

+ 65:10 1 Пет. 1:7

+ 65:13 ДжакӀо 5:3, Юныс 2:10

+ 65:16 Марк 5:19

+ 65:18 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 15:8, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 28:9,

+ 66:2 Орэд ЛъапӀэхэр 4:6

+ 66:3 Тит 2:11

+ 66:5 Орэд ЛъапӀэхэр 9:9

+ 66:7 Орэд ЛъапӀэхэр 84:13

+ 67:3 Орэд ЛъапӀэхэр 36:20, Орэд ЛъапӀэхэр 96:5,

+ 67:4 Орэд ЛъапӀэхэр 31:11

* 67:5 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым зэритыр: «шъоф нэкӀым».

+ 67:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:18

+ 67:7 Апэрэ Самуел 2:5, Орэд ЛъапӀэхэр 112:9,

+ 67:8 МысырикӀыжь 13:21

* 67:9 Израиль лъэпкъыр Мысыр икӀи, КъэнаӀан хэгъэгум зэкӀом, Тхьэм Синай къушъхьэм зыкъыщаригъэлъэгъугъ (Мосэ иятӀонэрэ тхылъ 19:16 – 25).

+ 67:9 МысырикӀыжь 19:18, Гъуазэхэр 5:4

+ 67:13 Орэд ЛъапӀэхэр 109:5

* 67:14 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ мэхьанэр нафэп.

+ 67:15 Гъуазэхэр 9:48

* 67:17 Мы чӀыпӀэм зигугъу къыщишӀырэр Цион къушъхьэр ары.

+ 67:17 МысырикӀыжь 19:18, Орэд ЛъапӀэхэр 131:13-14

+ 67:18 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 6:17,

+ 67:19 Ефес 4:8

+ 67:20 Орэд ЛъапӀэхэр 54:23, Маттэ 11:28

+ 67:22 Орэд ЛъапӀэхэр 109:6

+ 67:24 Орэд ЛъапӀэхэр 57:11

+ 67:28 Апэрэ Самуел 9:21

+ 67:29 Орэд ЛъапӀэхэр 75:12

* 67:31 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ мы сатырэм имэхьанэ нафэп.

+ 67:31 Орэд ЛъапӀэхэр 21:13

* 67:32 Ефиопие, ижъырэ джуртыбзэмкӀэ Куш, – а зэманым Мысырым икъыблэ гъунапкъэ дэжь щыӀэгъэ хэгъэгу.

+ 67:33 Орэд ЛъапӀэхэр 101:22-23

+ 67:34 Орэд ЛъапӀэхэр 17:11, Орэд ЛъапӀэхэр 103:3, ЯтӀонэрэ Самуел 22:14, Орэд ЛъапӀэхэр 17:14, Орэд ЛъапӀэхэр 28:3

+ 67:36 Орэд ЛъапӀэхэр 28:11

* 68:1 Еплъ я 44-рэ Орэдым.

+ 68:1 Орэд ЛъапӀэхэр 44:1

+ 68:2 Юныс 2:4, Юныс 2:6

+ 68:3 Орэд ЛъапӀэхэр 17:5, Орэд ЛъапӀэхэр 39:3, Орэд ЛъапӀэхэр 41:7

+ 68:4 Орэд ЛъапӀэхэр 118:82,

+ 68:5 Орэд ЛъапӀэхэр 34:19, Иуан 15:25, Орэд ЛъапӀэхэр 39:13

+ 68:10 Иуан 2:17, Рим. 15:3

+ 68:15 Орэд ЛъапӀэхэр 143:7

+ 68:17 Орэд ЛъапӀэхэр 62:4, Орэд ЛъапӀэхэр 108:21

+ 68:22 Маттэ 27:34, Иуан 19:28-29

+ 68:23 Орэд ЛъапӀэхэр 34:4-8, Орэд ЛъапӀэхэр 108:6-15

+ 68:24 Рим. 11:9-10

+ 68:26 Апостол. 1:20

+ 68:29 МысырикӀыжь 32:32, Орэд ЛъапӀэхэр 55:9, Ӏоф. 3:5

+ 68:30 Орэд ЛъапӀэхэр 19:2

+ 68:32 Орэд ЛъапӀэхэр 49:13

+ 68:35 Орэд ЛъапӀэхэр 95:11

+ 68:36 Орэд ЛъапӀэхэр 68:36, Орэд ЛъапӀэхэр 146:2

+ 68:37 Орэд ЛъапӀэхэр 101:29

• 69:1 Орэд ЛъапӀэхэр 39:13-17

+ 69:1 Орэд ЛъапӀэхэр 37:1

+ 69:3 Орэд ЛъапӀэхэр 34:4, Орэд ЛъапӀэхэр 6:11

+ 69:4 Орэд ЛъапӀэхэр 34:25

+ 69:6 Орэд ЛъапӀэхэр 85:1, Орэд ЛъапӀэхэр 108:22

• 70:1 Орэд ЛъапӀэхэр 30:1-4

+ 70:2 Дан 9:16

+ 70:3 Орэд ЛъапӀэхэр 17:3

+ 70:4 Орэд ЛъапӀэхэр 139:1, Орэд ЛъапӀэхэр 139:4

* 70:6 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ имэхьанэ нафэп.

+ 70:6 Орэд ЛъапӀэхэр 21:10-11

+ 70:8 Орэд ЛъапӀэхэр 34:28

+ 70:10 Орэд ЛъапӀэхэр 55:7

+ 70:11 Орэд ЛъапӀэхэр 3:3

+ 70:13 Орэд ЛъапӀэхэр 34:4, Орэд ЛъапӀэхэр 39:15,

+ 70:15 Орэд ЛъапӀэхэр 39:6

+ 70:19 Орэд ЛъапӀэхэр 35:6, МысырикӀыжь 15:11, Орэд ЛъапӀэхэр 34:10

+ 70:22 Орэд ЛъапӀэхэр 32:2

+ 71:1 Орэд ЛъапӀэхэр 126:1,

+ 71:4 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 29:14

+ 71:5 Орэд ЛъапӀэхэр 88:37-38

+ 71:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:2

+ 71:7 Орэд ЛъапӀэхэр 91:13

* 71:8 Псыхъо: Ефрат псыхъор.

+ 71:8 МысырикӀыжь 23:31, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 5:1, Орэд ЛъапӀэхэр 88:26,

* 71:10 Тарщыщ: Испания.

* 71:10 Щэбэ: Арабые хэгъэгум икъыблэ лъэныкъомкӀэ щыӀэгъэ пачъыхьэгъу, Сэбэ – Хы Плыжьым иадрабгъукӀэ щыӀэгъэ пачъыхьэгъу.

+ 71:10 УблапӀэ 10:4, Юныс 1:3, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 10:1,

+ 71:12 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 31:8

+ 71:14 Орэд ЛъапӀэхэр 115:6

+ 71:15 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 10:10

+ 71:17 Орэд ЛъапӀэхэр 103:31, УблапӀэ 12:3

+ 71:18 Орэд ЛъапӀэхэр 135:4

+ 71:19 Орэд ЛъапӀэхэр 40:14

* 71:20 Мы усэмкӀэ «Гугъэ Орэдхэм» яятӀонэрэ тхылъ къеухы.

+ 72:1 Орэд ЛъапӀэхэр 31:2, Иуан 1:47

+ 72:3 Орэд ЛъапӀэхэр 36:1, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:31

* 72:10 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ имэхьанэ нафэп.

+ 72:13 Хэбзэ тхыжьыгъэр 21:6, Орэд ЛъапӀэхэр 25:6

+ 72:17 Орэд ЛъапӀэхэр 36:38

+ 72:18 Орэд ЛъапӀэхэр 34:6,

+ 72:22 ДжакӀо 3:18

+ 72:25 Орэд ЛъапӀэхэр 15:2

+ 72:26 Орэд ЛъапӀэхэр 15:5,

+ 72:28 Якъуб 4:8, Орэд ЛъапӀэхэр 117:17

+ 73:1 Орэд ЛъапӀэхэр 78:13, Орэд ЛъапӀэхэр 94:7, Орэд ЛъапӀэхэр 99:3,

+ 73:2 МысырикӀыжь 3:1-2, МысырикӀыжь 19:18

* 73:5 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ имэхьанэ нафэп.

+ 73:6 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 6:18, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 25:13-17

+ 73:8 Орэд ЛъапӀэхэр 82:5

+ 73:9 Апэрэ Самуел 3:1, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 29:18,

+ 73:12 Орэд ЛъапӀэхэр 43:5

+ 73:13 Орэд ЛъапӀэхэр 103:26,

* 73:14 Псэушъхьэ щынагъу.

+ 73:15 МысырикӀыжь 17:5-6, Ехъошуа 3:13

+ 73:16 Орэд ЛъапӀэхэр 103:19,

+ 73:17 УблапӀэ 8:22

* 73:19 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: «уитхьэркъо Ӏасэ ыпсэ хьакӀэ-къуакӀэмэ аӀэкӀэмылъхь».

+ 73:20 Орэд ЛъапӀэхэр 105:45

+ 73:23 Орэд ЛъапӀэхэр 64:7

+ 74:1 Орэд ЛъапӀэхэр 56:1, Орэд ЛъапӀэхэр 57:1, Орэд ЛъапӀэхэр 58:1

* 74:2 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: «О пцӀэ благъэ ыкӀи агъэӀу».

+ 74:3 Дан 8:19,

+ 74:8 Апэрэ Самуел 2:7

+ 74:9 Ӏоф. 14:10

+ 74:11 Орэд ЛъапӀэхэр 100:8

* 75:3 Ерусэлэм къалэм пасэм мы цӀэмкӀэ еджэщтыгъэх. Ащ имэхьанэр: гупсэфыныгъ.

+ 75:3 Орэд ЛъапӀэхэр 47:3-4

+ 75:4 Апэрэ Самуел 2:4, Орэд ЛъапӀэхэр 45:10,

+ 75:7 МысырикӀыжь 15:1, МысырикӀыжь 15:21

+ 75:8 Ӏоф. 6:17

* 75:11 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ имэхьанэ нафэп.

+ 75:12 ДжакӀо 5:3, Юныс 2:10, Орэд ЛъапӀэхэр 46:2-3, Орэд ЛъапӀэхэр 67:29,

+ 76:1 Орэд ЛъапӀэхэр 38:1, Орэд ЛъапӀэхэр 61:1

+ 76:3 Орэд ЛъапӀэхэр 85:7

+ 76:6 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:7, Орэд ЛъапӀэхэр 142:5

+ 76:12 Орэд ЛъапӀэхэр 104:5-6

+ 76:14 МысырикӀыжь 15:11

+ 76:17 Орэд ЛъапӀэхэр 113:3,

+ 76:18 Орэд ЛъапӀэхэр 17:14, Орэд ЛъапӀэхэр 143:6

+ 76:19 Орэд ЛъапӀэхэр 96:4

+ 76:21 МысырикӀыжь 12:50-51, ДжакӀо 12:12,

+ 77:2 Орэд ЛъапӀэхэр 48:5, Маттэ 13:35

+ 77:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:7, Орэд ЛъапӀэхэр 43:2

+ 77:4 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:9, Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:7, Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:19, Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:46

+ 77:5 Хэбзэ тхыжьыгъэр 31:12-13

+ 77:6 Орэд ЛъапӀэхэр 101:19

+ 77:8 МысырикӀыжь 32:9, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 17:14,

+ 77:11 Хэбзэ тхыжьыгъэр 8:14, Орэд ЛъапӀэхэр 105:13,

+ 77:12 МысырикӀыжь 7,

+ 77:13 МысырикӀыжь 14:21-22, МысырикӀыжь 15:8

+ 77:14 МысырикӀыжь 13:21-22

+ 77:15 МысырикӀыжь 17:6,

+ 77:18 МысырикӀыжь 17:7,

+ 77:23 УблапӀэ 7:11

+ 77:24 МысырикӀыжь 16:4, МысырикӀыжь 16:14-31

* 77:26 КъыблэмкӀэ къикӀырэ жьыбгъ.

+ 77:27 МысырикӀыжь 16:13,

+ 77:33 Орэд ЛъапӀэхэр 38:6

+ 77:35 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:4

+ 77:38 МысырикӀыжь 34:6,

+ 77:39 УблапӀэ 6:3

+ 77:43 МысырикӀыжь 7:3, Орэд ЛъапӀэхэр 104:27-36

* 77:44-51 Мы чӀыпӀэм зигугъу къащишӀыхэрэр джуртхэр Мысырым къырамыгъэкӀыжьхэ зэхъум Тхьэм мысыр цӀыфхэм къафыригъэхыгъэгъэ пщыныжь тхьамыкӀэгъуиблыр ары.

+ 77:44 МысырикӀыжь 7:17-24

+ 77:45 МысырикӀыжь 8:2-14, МысырикӀыжь 8:21-24

+ 77:46 МысырикӀыжь 10:12-15

+ 77:47 МысырикӀыжь 9:23-25

+ 77:48 МысырикӀыжь 9:19-21

+ 77:49 МысырикӀыжь 12:13, МысырикӀыжь 12:23

+ 77:51 МысырикӀыжь 12:29, Орэд ЛъапӀэхэр 134:8

+ 77:52 Орэд ЛъапӀэхэр 76:21

+ 77:53 МысырикӀыжь 14:27-28, МысырикӀыжь 15:10

+ 77:54 МысырикӀыжь 15:17

+ 77:55 Ехъошуа 23:4, Орэд ЛъапӀэхэр 134:12

+ 77:56 Гъуазэхэр 2:11-12

+ 77:58 Хэбзэ тхыжьыгъэр 31:29, Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:16

* 77:60 Пачъыхьэу Даут изэманым ыпэкӀэ лъэпкъым иӀэгъэ тхьэлъэӀупӀэр ары.

+ 77:60 Ехъошуа 18:1, Гъуазэхэр 18:30

* 77:61 Мы чӀыпӀэм зигугъу къыщишӀырэр зэхьылӀагъэр Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ фылистхэм зэраӀэкӀэхьэгъагъэр ары. Ащ пкъыгъо лъапӀэхэмрэ Тхьэм иунэшъуипшӀ зытетхэгъэ мыжъобгъухэмрэ дэлъыгъэх. Еплъ тхылъэу «Апэрэ Самуел» 4:1-22.

+ 77:62 Апэрэ Самуел 4:10

+ 77:64 Апэрэ Самуел 4:11,

+ 77:65 Орэд ЛъапӀэхэр 34:23, Орэд ЛъапӀэхэр 43:24,

+ 77:68 УблапӀэ 49:8, Орэд ЛъапӀэхэр 86:2

+ 77:70 Апэрэ Самуел 16:12-13

+ 77:71 ЯтӀонэрэ Самуел 5:2

+ 77:72 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 9:4

+ 78:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 28:26

+ 78:4 Орэд ЛъапӀэхэр 43:14, Дан 9:16,

+ 78:5 Орэд ЛъапӀэхэр 84:6, Орэд ЛъапӀэхэр 88:47

+ 78:6 Ӏоф. 16:1

* 78:7 Якъуб: израиль лъэпкъыр ары.

+ 78:7 Орэд ЛъапӀэхэр 13:4

+ 78:9 Орэд ЛъапӀэхэр 24:11, Лука 18:13

+ 78:10 Орэд ЛъапӀэхэр 41:4, Орэд ЛъапӀэхэр 113:10, Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:43

+ 78:11 Орэд ЛъапӀэхэр 101:21

+ 78:12 УблапӀэ 4:15,

+ 78:13 Орэд ЛъапӀэхэр 73:1,

+ 79:1 Орэд ЛъапӀэхэр 59:1

+ 79:2 Орэд ЛъапӀэхэр 76:21, ДжакӀо 12:12, Апэрэ Самуел 4:4, ЯтӀонэрэ Самуел 6:2, Орэд ЛъапӀэхэр 98:1, Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:2, Орэд ЛъапӀэхэр 49:2

+ 79:4 Орэд ЛъапӀэхэр 59:3,

+ 79:5 Орэд ЛъапӀэхэр 88:47,

+ 79:6 Орэд ЛъапӀэхэр 41:4, Орэд ЛъапӀэхэр 101:10

+ 79:9 Маттэ 21:33, Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:1

* 79:12 Псыхъом: Ефрат псыхъор.

+ 79:12 Орэд ЛъапӀэхэр 71:8

+ 79:13 Орэд ЛъапӀэхэр 88:41,

+ 79:17 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 25:9

* 80 Гъытыт: еплъ 8:1.

+ 80:1 Орэд ЛъапӀэхэр 8:1, Орэд ЛъапӀэхэр 83:1

+ 80:6 МысырикӀыжь 11:4, Хэбзэ тхыжьыгъэр 28:49,

+ 80:7 МысырикӀыжь 1:11

* 80:8 Мэрыбэ: псы зыдэщымыӀэ чӀыпӀ. Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ къикӀырэр: ушэтыпӀ. Еплъ: «Мосэ иятӀонэрэ тхылъ», 17:1–7.

+ 80:8 Орэд ЛъапӀэхэр 49:15, МысырикӀыжь 17:1-7,

+ 80:9 Орэд ЛъапӀэхэр 49:7

+ 80:10 МысырикӀыжь 20:2-3

+ 80:14 Хэбзэ тхыжьыгъэр 5:29,

+ 80:17 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:13-14

* 81:1 Тхьэхэм: ошъогум щыӀэ псэхэр е нэмыкӀ цӀыф лъэпкъмэ ятхьэхэр.

+ 81:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:17, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 18:5

+ 81:3 Орэд ЛъапӀэхэр 9:39,

+ 81:4 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 24:11

+ 81:5 Орэд ЛъапӀэхэр 10:3

+ 81:6 Иуан 10:34

+ 81:7 Орэд ЛъапӀэхэр 48:13,

+ 82:2 Орэд ЛъапӀэхэр 27:1

+ 82:5 Орэд ЛъапӀэхэр 73:8, Ехъошуа 7:9

+ 82:7 УблапӀэ 25:12-16,

+ 82:8 Ехъошуа 13:5, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 15:18,

+ 82:9 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 15:19

+ 82:10 Гъуазэхэр 4:13-15, Гъуазэхэр 7:19-25

+ 82:11 Ехъошуа 17:11, Апэрэ Самуел 28:7,

+ 82:12 Гъуазэхэр 7:25, Гъуазэхэр 8:21

+ 82:16 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 19:11,

+ 82:19 МысырикӀыжь 6:3

+ 83:1 Орэд ЛъапӀэхэр 8:1, Орэд ЛъапӀэхэр 80:1

+ 83:3 Орэд ЛъапӀэхэр 41:2, Орэд ЛъапӀэхэр 62:1

+ 83:4 Орэд ЛъапӀэхэр 5:3

+ 83:5 Орэд ЛъапӀэхэр 22:6, Орэд ЛъапӀэхэр 64:5

+ 83:6 Орэд ЛъапӀэхэр 121:1

* 83:7 Гъынэпсым икӀэй: чӀыпӀэм ыцӀ.

+ 83:10 УблапӀэ 15:1

+ 83:12 УблапӀэ 15:1, Лука 1:78

+ 83:13 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 16:20

* 84:2 Мы къэӀуакӀэм ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым нэмыкӀ мэхьанэ щыриӀ: израил лъэпкъыр гъэрыпӀэм къипщыжьыгъагъ, еплъ: я 52-рэ Орэдым ия 7-рэ усэ.

+ 84:3 Орэд ЛъапӀэхэр 31:1

+ 84:4 МысырикӀыжь 32:12

+ 84:6 Орэд ЛъапӀэхэр 78:5

+ 84:13 Орэд ЛъапӀэхэр 66:6

+ 85:1 Орэд ЛъапӀэхэр 16:1, Орэд ЛъапӀэхэр 141:1, Орэд ЛъапӀэхэр 39:18

+ 85:4 Орэд ЛъапӀэхэр 24:1

+ 85:5 МысырикӀыжь 34:6, Орэд ЛъапӀэхэр 144:8

+ 85:7 Орэд ЛъапӀэхэр 76:3

+ 85:8 МысырикӀыжь 15:11, Орэд ЛъапӀэхэр 34:10, Орэд ЛъапӀэхэр 95:4, Орэд ЛъапӀэхэр 96:9,

+ 85:9 Орэд ЛъапӀэхэр 65:4, Ӏоф. 15:4

+ 85:10 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:4,

+ 85:11 Орэд ЛъапӀэхэр 24:4

+ 85:13 Орэд ЛъапӀэхэр 15:10,

+ 85:14 Орэд ЛъапӀэхэр 53:5

+ 85:15 МысырикӀыжь 34:6

+ 85:16 Орэд ЛъапӀэхэр 115:7

+ 85:17 Гъуазэхэр 6:17

* 86:2 Цион икъэлапчъэхэр: Ерусэлэм къалэр.

+ 86:2 Орэд ЛъапӀэхэр 47:2, Орэд ЛъапӀэхэр 77:68

+ 86:3 Орэд ЛъапӀэхэр 45:5-6

+ 86:5 Орэд ЛъапӀэхэр 47:9

+ 86:7 Орэд ЛъапӀэхэр 35:9,

+ 87:1 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 5:11,

+ 87:2 Орэд ЛъапӀэхэр 21:3, Лука 18:7

+ 87:4 Орэд ЛъапӀэхэр 15:10

+ 87:5 Орэд ЛъапӀэхэр 27:1, Орэд ЛъапӀэхэр 142:7, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:12

+ 87:7 Орэд ЛъапӀэхэр 142:3,

+ 87:8 Орэд ЛъапӀэхэр 41:7-8

+ 87:9 Орэд ЛъапӀэхэр 30:12,

+ 87:11 Орэд ЛъапӀэхэр 6:6,

+ 87:13 ДжакӀо 9:5

+ 87:14 Орэд ЛъапӀэхэр 5:4

+ 87:18 Орэд ЛъапӀэхэр 21:17

+ 87:19 Орэд ЛъапӀэхэр 37:12

+ 88:1 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 5:11,

+ 88:2 Орэд ЛъапӀэхэр 100:1

+ 88:5 ЯтӀонэрэ Самуел 7:16, Орэд ЛъапӀэхэр 131:11-12

+ 88:6 Орэд ЛъапӀэхэр 18:1,

* 88:7 Мы чӀыпӀэм ижъырэ джуртыбзэмкӀэ къикӀырэр: Тхьэмэ акъохэм.

+ 88:7 МысырикӀыжь 15:11, УблапӀэ 6:2,

+ 88:9 Орэд ЛъапӀэхэр 34:10

+ 88:10 Орэд ЛъапӀэхэр 64:8, Юныс 1:15

* 88:11 Тхыдэхэм ахэт хьакӀэ-къокӀэжъ; къикӀырэр: зэӀыхьаныгъ, бзэджагъ.

+ 88:12 Орэд ЛъапӀэхэр 23:1

+ 88:13 Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:9, Гъуазэхэр 4:6

+ 88:15 Орэд ЛъапӀэхэр 96:2

+ 88:16 Орэд ЛъапӀэхэр 4:7

+ 88:19 Орэд ЛъапӀэхэр 46:10

+ 88:20 Апэрэ Самуел 13:14, Апэрэ Самуел 16:13, Апостол. 13:22

+ 88:24 Орэд ЛъапӀэхэр 2:9

+ 88:26 Орэд ЛъапӀэхэр 71:8

+ 88:27 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:15, Орэд ЛъапӀэхэр 94:1

+ 88:28 ЯтӀонэрэ Самуел 7:14, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 10:22

+ 88:33 ЯтӀонэрэ Самуел 7:14

+ 88:36 Евр. 6:17-18

+ 88:39 Орэд ЛъапӀэхэр 43:10

+ 88:46 ЯтӀонэрэ Самуел 24:15

+ 88:47 Орэд ЛъапӀэхэр 12:1, Орэд ЛъапӀэхэр 78:5, Орэд ЛъапӀэхэр 12:2, Орэд ЛъапӀэхэр 78:5

+ 88:49 Орэд ЛъапӀэхэр 48:10

* 88:53 Тхьэм ищытхъу къэзыӀотэрэ мы усэмкӀэ «Гугъэ Орэдхэм» яящэнэрэ тхылъ къеухы.

+ 88:53 Орэд ЛъапӀэхэр 40:14

+ 89:1 Орэд ЛъапӀэхэр 33:1,

+ 89:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:27

+ 89:3 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 8:25, Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:27, Орэд ЛъапӀэхэр 92:2,

+ 89:4 УблапӀэ 3:19, Орэд ЛъапӀэхэр 102:14, ДжакӀо 3:20, ДжакӀо 12:7

+ 89:5 2 Пет. 3:8, Орэд ЛъапӀэхэр 38:6

+ 89:6 Орэд ЛъапӀэхэр 36:2,

+ 89:10 УблапӀэ 6:3, УблапӀэ 47:9

+ 89:12 ДжакӀо 7:2

+ 89:17 Орэд ЛъапӀэхэр 127:2

+ 90:1 Орэд ЛъапӀэхэр 31:7, Орэд ЛъапӀэхэр 120:5

+ 90:2 Орэд ЛъапӀэхэр 17:3

+ 90:3 Орэд ЛъапӀэхэр 123:7, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 6:5

+ 90:4 Орэд ЛъапӀэхэр 16:8, Орэд ЛъапӀэхэр 35:5

* 90:5 «УмышӀахэу къыптебэнэщтхэм» – ижъырэ джуртыбзэмкӀэ къикӀырэр: быбырэ щэбзащ.

+ 90:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:23, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:25

+ 90:8 Орэд ЛъапӀэхэр 36:34, Орэд ЛъапӀэхэр 91:12, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 29:16

+ 90:9 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:27, Орэд ЛъапӀэхэр 17:3

+ 90:10 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 12:21

+ 90:12 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:23, Маттэ 4:6, Лука 4:10-11

+ 90:13 Марк 16:18, Лука 10:19

+ 90:14 Орэд ЛъапӀэхэр 21:8-9, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 8:17, Орэд ЛъапӀэхэр 9:11

+ 90:16 Орэд ЛъапӀэхэр 20:5

+ 91:2 Орэд ЛъапӀэхэр 146:1

+ 91:6 Орэд ЛъапӀэхэр 110:2, Ӏоф. 15:3

+ 91:9 Орэд ЛъапӀэхэр 92:4

+ 91:11 Орэд ЛъапӀэхэр 22:5, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 27:9, ДжакӀо 9:8

+ 91:12 Орэд ЛъапӀэхэр 36:34, Орэд ЛъапӀэхэр 59:10, Орэд ЛъапӀэхэр 90:8, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 29:16

+ 91:13 Орэд ЛъапӀэхэр 71:7, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 11:28, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 11:28

+ 91:14 Орэд ЛъапӀэхэр 134:2

+ 91:16 Орэд ЛъапӀэхэр 17:2, УблапӀэ 18:25,

+ 92:1 Орэд ЛъапӀэхэр 95:10, Орэд ЛъапӀэхэр 96:1, Орэд ЛъапӀэхэр 98:1, Орэд ЛъапӀэхэр 103:1

+ 92:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:27, Орэд ЛъапӀэхэр 54:20, Орэд ЛъапӀэхэр 89:3,

+ 92:4 Орэд ЛъапӀэхэр 91:9

+ 93:1 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:35, Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:43, Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:2, Орэд ЛъапӀэхэр 49:2

+ 93:3 Ӏоф. 6:10

+ 93:9 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 20:12

+ 93:10 Орэд ЛъапӀэхэр 38:6, ДжакӀо 1:2, 1 Кор. 3:20

+ 93:12 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:11-12

+ 93:14 Апэрэ Самуел 12:22, Рим. 11:2

+ 93:17 Орэд ЛъапӀэхэр 123:1-3

+ 93:21 МысырикӀыжь 23:7, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 17:15,

+ 93:22 Орэд ЛъапӀэхэр 17:3

+ 94:1 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:15, Орэд ЛъапӀэхэр 88:27

+ 94:3 Апэрэ Самуел 5:3, Орэд ЛъапӀэхэр 85:8, Орэд ЛъапӀэхэр 134:5

+ 94:5 УблапӀэ 1:9-10

+ 94:6 Дан 6:10

+ 94:7 Орэд ЛъапӀэхэр 73:1, Евр. 3:7-11

+ 94:11 Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:35, Хэбзэ тхыжьыгъэр 12:9,

+ 95:1 Орэд ЛъапӀэхэр 32:3,

+ 95:2 Орэд ЛъапӀэхэр 99:4

+ 95:3 Орэд ЛъапӀэхэр 9:2

+ 95:4 ЯтӀонэрэ Самуел 22:4, Орэд ЛъапӀэхэр 17:4, Орэд ЛъапӀэхэр 144:3, МысырикӀыжь 18:11

+ 95:7 Орэд ЛъапӀэхэр 28:1

+ 95:9 Орэд ЛъапӀэхэр 113:7

+ 95:10 Орэд ЛъапӀэхэр 92:1, Орэд ЛъапӀэхэр 96:1, Орэд ЛъапӀэхэр 98:1

+ 95:11 Орэд ЛъапӀэхэр 97:7

+ 95:13 Орэд ЛъапӀэхэр 9:9

+ 96:1 Орэд ЛъапӀэхэр 92:1, Орэд ЛъапӀэхэр 95:10, Орэд ЛъапӀэхэр 98:1

+ 96:2 МысырикӀыжь 19:9, МысырикӀыжь 20:21, Орэд ЛъапӀэхэр 17:12, Орэд ЛъапӀэхэр 88:15

+ 96:3 Орэд ЛъапӀэхэр 20:10

+ 96:4 Орэд ЛъапӀэхэр 76:19

+ 96:5 Ехъошуа 3:11, Орэд ЛъапӀэхэр 67:3,

+ 96:6 Орэд ЛъапӀэхэр 18:2, Орэд ЛъапӀэхэр 49:6

+ 96:7 Евр. 1:6

* 96:8 Къуаджэхэр: ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым зэритыр: «ыпхъухэр».

+ 96:8 Орэд ЛъапӀэхэр 47:12

+ 96:9 Апэрэ Самуел 5:3, Орэд ЛъапӀэхэр 85:8

* 96:10 Е: «Зиусхьаныр шӀу зылъэгъухэрэм ер ауджэгъу».

+ 96:10 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 8:13, Рим. 12:9, Орэд ЛъапӀэхэр 30:24, Орэд ЛъапӀэхэр 36:28

+ 96:11 Орэд ЛъапӀэхэр 26:1, Орэд ЛъапӀэхэр 111:4, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 4:18,

+ 96:12 Орэд ЛъапӀэхэр 31:11

+ 97:1 Орэд ЛъапӀэхэр 32:3,

+ 97:4 Орэд ЛъапӀэхэр 65:1, Орэд ЛъапӀэхэр 99:1

+ 97:7 Орэд ЛъапӀэхэр 95:11

+ 97:9 Орэд ЛъапӀэхэр 95:13, Орэд ЛъапӀэхэр 109:6,

+ 98:1 Орэд ЛъапӀэхэр 92:1, Орэд ЛъапӀэхэр 95:10, Орэд ЛъапӀэхэр 96:1, Орэд ЛъапӀэхэр 79:2

+ 98:2 Орэд ЛъапӀэхэр 112:4

+ 98:4 Орэд ЛъапӀэхэр 10:7

+ 98:6 МысырикӀыжь 32:11-14, Апэрэ Самуел 7:9-10

+ 98:7 МысырикӀыжь 33:9

+ 98:9 Орэд ЛъапӀэхэр 2:6

+ 99:1 Орэд ЛъапӀэхэр 65:1, Орэд ЛъапӀэхэр 97:4

+ 99:3 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 18:39, Орэд ЛъапӀэхэр 73:1,

+ 99:4 Орэд ЛъапӀэхэр 95:2

+ 99:5 Орэд ЛъапӀэхэр 105:1

+ 100:1 Орэд ЛъапӀэхэр 88:2

+ 100:2 Орэд ЛъапӀэхэр 118:1, Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 9:4

+ 100:5 МысырикӀыжь 20:16, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 19:5, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 6:17, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:13

+ 100:8 Орэд ЛъапӀэхэр 74:11

+ 101:1 Орэд ЛъапӀэхэр 141:2

+ 101:4 Орэд ЛъапӀэхэр 36:20,

+ 101:5 Орэд ЛъапӀэхэр 36:2, Орэд ЛъапӀэхэр 106:18

+ 101:10 Орэд ЛъапӀэхэр 41:4, Орэд ЛъапӀэхэр 79:6

+ 101:12 Орэд ЛъапӀэхэр 108:23, Орэд ЛъапӀэхэр 143:4

+ 101:13 Орэд ЛъапӀэхэр 9:8, Орэд ЛъапӀэхэр 134:13

+ 101:14 Дан 9:2

+ 101:16 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:41

+ 101:19 Орэд ЛъапӀэхэр 21:31, Орэд ЛъапӀэхэр 77:6

+ 101:20 УблапӀэ 11:5, Хэбзэ тхыжьыгъэр 26:15, Орэд ЛъапӀэхэр 13:2

+ 101:21 Орэд ЛъапӀэхэр 78:11

+ 101:22 Орэд ЛъапӀэхэр 67:33

+ 101:26 Апэрэ Самуел 2:8

+ 101:27 Ӏоф. 20:11

+ 101:28 Евр. 1:10-12, Евр. 13:8

+ 101:29 Орэд ЛъапӀэхэр 68:37, Орэд ЛъапӀэхэр 111:2

+ 102:1 Орэд ЛъапӀэхэр 103:1, Орэд ЛъапӀэхэр 145:1

+ 102:3 МысырикӀыжь 15:26, МысырикӀыжь 34:7

+ 102:4 Орэд ЛъапӀэхэр 5:13

+ 102:8 МысырикӀыжь 34:6

+ 102:11 Орэд ЛъапӀэхэр 35:6,

+ 102:14 УблапӀэ 2:7

+ 102:15 Орэд ЛъапӀэхэр 89:6

+ 102:16 Орэд ЛъапӀэхэр 36:10

+ 102:17 Орэд ЛъапӀэхэр 24:6

+ 102:18 МысырикӀыжь 20:6, Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:9

+ 102:19 Орэд ЛъапӀэхэр 10:4, Орэд ЛъапӀэхэр 92:2

+ 102:20 Орэд ЛъапӀэхэр 148:2

+ 103:1 Орэд ЛъапӀэхэр 102:1, ЯтӀонэрэ Самуел 7:22, Орэд ЛъапӀэхэр 92:1

+ 103:3 Орэд ЛъапӀэхэр 17:11

+ 103:4 Евр. 1:7

+ 103:5 Апэрэ Самуел 2:8, Орэд ЛъапӀэхэр 23:2, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 8:29, Орэд ЛъапӀэхэр 118:90, ДжакӀо 1:4

+ 103:7 Орэд ЛъапӀэхэр 17:16,

+ 103:9 УблапӀэ 1:9, Орэд ЛъапӀэхэр 32:7,

+ 103:14 Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:14-15, Орэд ЛъапӀэхэр 146:8-9

+ 103:15 Гъуазэхэр 9:13, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 31:6, ДжакӀо 10:19, Апостол. 14:17

+ 103:19 УблапӀэ 1:14, Орэд ЛъапӀэхэр 73:16,

+ 103:24 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:19

+ 103:27 Орэд ЛъапӀэхэр 135:25

+ 103:28 Орэд ЛъапӀэхэр 144:16

+ 103:29 УблапӀэ 3:19, Орэд ЛъапӀэхэр 89:4, Орэд ЛъапӀэхэр 145:4, ДжакӀо 3:20, ДжакӀо 12:7

+ 103:31 Орэд ЛъапӀэхэр 71:17

+ 103:32 Орэд ЛъапӀэхэр 143:5

+ 103:33 Орэд ЛъапӀэхэр 62:5, Орэд ЛъапӀэхэр 145:2

+ 104:4 Орэд ЛъапӀэхэр 23:6, Орэд ЛъапӀэхэр 26:8

+ 104:5 Орэд ЛъапӀэхэр 76:12-13

+ 104:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:9,

+ 104:9 УблапӀэ 17:2, УблапӀэ 26:3

+ 104:11 УблапӀэ 35:11-12

+ 104:12 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:7, Хэбзэ тхыжьыгъэр 26:5

+ 104:14 УблапӀэ 12:17, УблапӀэ 20:3

+ 104:15 УблапӀэ 20:7

+ 104:16 УблапӀэ 41:54

+ 104:17 УблапӀэ 37:28, УблапӀэ 45:5

+ 104:19 УблапӀэ 37:7, УблапӀэ 41:54

+ 104:20 УблапӀэ 41:14

+ 104:21 УблапӀэ 41:40

* 104:23 Мысырыр: еплъ 77:51.

+ 104:23 УблапӀэ 46:6

+ 104:24 МысырикӀыжь 1:7, Хэбзэ тхыжьыгъэр 26:5

+ 104:25 МысырикӀыжь 9:12

+ 104:26 МысырикӀыжь 3:10, МысырикӀыжь 4:14

+ 104:27 МысырикӀыжь 7:3, Орэд ЛъапӀэхэр 77:43-51

* 104:28 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: къыпэуцужьыгъэхэп.

+ 104:28 МысырикӀыжь 10:21-23

+ 104:29 МысырикӀыжь 7:17-24

+ 104:30 МысырикӀыжь 8:2-14

+ 104:31 МысырикӀыжь 8:16-24

+ 104:32 МысырикӀыжь 9:23-25

+ 104:34 МысырикӀыжь 10:12-15

+ 104:36 МысырикӀыжь 12:29

+ 104:37 МысырикӀыжь 12:35-36

+ 104:38 МысырикӀыжь 12:33

+ 104:39 МысырикӀыжь 13:21-22

+ 104:40 МысырикӀыжь 16:4, МысырикӀыжь 16:14-31

+ 104:41 МысырикӀыжь 17:6,

+ 104:42 УблапӀэ 15:14

+ 104:43 УблапӀэ 15

+ 104:44 Ехъошуа 24:13

+ 105:3 Орэд ЛъапӀэхэр 14:2

+ 105:7 МысырикӀыжь 14:11

+ 105:8 МысырикӀыжь 9:16, МысырикӀыжь 14:18

+ 105:9 МысырикӀыжь 15:8, Орэд ЛъапӀэхэр 17:16, МысырикӀыжь 14:21-22

+ 105:10 Лука 1:71

+ 105:11 МысырикӀыжь 14:28

+ 105:12 МысырикӀыжь 14:31

+ 105:13 Хэбзэ тхыжьыгъэр 8:14, Орэд ЛъапӀэхэр 77:11,

+ 105:15 Орэд ЛъапӀэхэр 77:29

+ 105:19 МысырикӀыжь 32:4, Хэбзэ тхыжьыгъэр 9:8

+ 105:20 Рим. 1:23

+ 105:21 Хэбзэ тхыжьыгъэр 8:12-14, Орэд ЛъапӀэхэр 77:11, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:12,

+ 105:23 МысырикӀыжь 32:10, Хэбзэ тхыжьыгъэр 9:14

+ 105:31 УблапӀэ 15:6,

+ 105:32 МысырикӀыжь 17:7,

+ 105:34 Гъуазэхэр 1:21, Гъуазэхэр 1:27-36

+ 105:35 Гъуазэхэр 3:5-6,

+ 105:36 МысырикӀыжь 23:33, Гъуазэхэр 2:3, Гъуазэхэр 2:13

+ 105:37 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:17

+ 105:41 Гъуазэхэр 2:14

+ 105:42 Гъуазэхэр 4:3

+ 105:43 Гъуазэхэр 2:16

+ 105:44 Гъуазэхэр 3:9, Гъуазэхэр 4:3

+ 105:45 Орэд ЛъапӀэхэр 73:20,

* 105:48 Тхьэм ищытхъу къэзыӀотэрэ мы усэмкӀэ «Гугъэ Орэдхэм» яяплӀэнэрэ тхылъ къеухы.

+ 105:48 Орэд ЛъапӀэхэр 40:14

+ 106:1 Орэд ЛъапӀэхэр 105:1

+ 106:2 Орэд ЛъапӀэхэр 105:10, Хэбзэ тхыжьыгъэр 30:3,

+ 106:9 Лука 1:53

+ 106:11 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:25

+ 106:12 Орэд ЛъапӀэхэр 21:12

+ 106:18 Орэд ЛъапӀэхэр 9:14

+ 106:20 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 20:5

+ 106:22 Орэд ЛъапӀэхэр 49:14, Евр. 13:15

+ 106:25 Юныс 1:4

+ 106:29 Орэд ЛъапӀэхэр 64:8, Орэд ЛъапӀэхэр 88:10, Юныс 1:15, Маттэ 8:26

+ 106:34 УблапӀэ 19:24-28,

+ 106:38 УблапӀэ 12:2, МысырикӀыжь 1:7,

+ 106:41 Апэрэ Самуел 2:8, Орэд ЛъапӀэхэр 112:7

+ 106:42 Орэд ЛъапӀэхэр 118:74, Орэд ЛъапӀэхэр 62:12

+ 106:43 Дан 12:10,

• 107:1 Орэд ЛъапӀэхэр 56:8-12, Орэд ЛъапӀэхэр 59:7-14

+ 107:2 Орэд ЛъапӀэхэр 111:7-8

+ 107:5 Орэд ЛъапӀэхэр 35:5

+ 107:8 УблапӀэ 12:6, УблапӀэ 33:18, УблапӀэ 33:17

+ 107:13 Орэд ЛъапӀэхэр 145:3,

+ 108:1 Орэд ЛъапӀэхэр 27:1

+ 108:2 Орэд ЛъапӀэхэр 51:4

+ 108:3 Орэд ЛъапӀэхэр 34:19

+ 108:5 Орэд ЛъапӀэхэр 34:12, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 17:13,

* 108:6 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ: зыгъэмысэрэр иджабгъоу щэрэт.

+ 108:6 Орэд ЛъапӀэхэр 34:4-8, Орэд ЛъапӀэхэр 68:23-26

+ 108:7 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 28:10

+ 108:8 Апостол. 1:20

+ 108:9 МысырикӀыжь 22:24

+ 108:13 Орэд ЛъапӀэхэр 20:11

+ 108:14 МысырикӀыжь 20:5

+ 108:15 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:7

+ 108:21 Орэд ЛъапӀэхэр 68:17

+ 108:22 Орэд ЛъапӀэхэр 39:8

+ 108:23 Орэд ЛъапӀэхэр 101:12, МысырикӀыжь 10:19

+ 108:31 Орэд ЛъапӀэхэр 15:8

+ 109:1 Маттэ 22:44, Марк 12:36, Лука 20:42-43, Апостол. 2:34-35, Орэд ЛъапӀэхэр 8:7, Марк 16:19, Евр. 1:13, Евр. 10:13

+ 109:2 Орэд ЛъапӀэхэр 2:6, Орэд ЛъапӀэхэр 71:8

* 109:4 Малкъыцэдэкъ – Тхьэу ЗэкӀэми Анахь Иным икъурмэнышӀэу щытыгъ, еплъ: «УблапӀэ» 14:18.

+ 109:4 Евр. 6:17-18, УблапӀэ 14:18-20, Евр. 5:6, Евр. 7:17, Евр. 7:21

+ 109:5 Орэд ЛъапӀэхэр 67:13

+ 109:6 Орэд ЛъапӀэхэр 9:9, Орэд ЛъапӀэхэр 67:22

+ 110:1 Орэд ЛъапӀэхэр 149:1, Орэд ЛъапӀэхэр 137:1

+ 110:2 Орэд ЛъапӀэхэр 91:6

+ 110:3 Орэд ЛъапӀэхэр 111:3

+ 110:4 МысырикӀыжь 34:6

+ 110:5 Орэд ЛъапӀэхэр 104:8

+ 110:9 Лука 1:68, Орэд ЛъапӀэхэр 98:3, Лука 1:49

+ 110:10 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:7, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 9:10, Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:6

+ 111:1 Орэд ЛъапӀэхэр 1:2, Орэд ЛъапӀэхэр 127:1

+ 111:2 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 11:21

+ 111:3 Орэд ЛъапӀэхэр 110:3

+ 111:4 Орэд ЛъапӀэхэр 26:1, Орэд ЛъапӀэхэр 96:11,

+ 111:5 Орэд ЛъапӀэхэр 36:26

+ 111:6 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:7

+ 111:7 Орэд ЛъапӀэхэр 56:8, Орэд ЛъапӀэхэр 107:2

+ 111:8 Орэд ЛъапӀэхэр 53:9

+ 111:9 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 11:24-25, Хэбзэ тхыжьыгъэр 24:13, 2 Кор. 9:9

+ 112:2 Орэд ЛъапӀэхэр 113:26

+ 112:3 Орэд ЛъапӀэхэр 47:11, Орэд ЛъапӀэхэр 49:1,

+ 112:4 Орэд ЛъапӀэхэр 98:2, Орэд ЛъапӀэхэр 148:13, Орэд ЛъапӀэхэр 8:1

+ 112:5 Орэд ЛъапӀэхэр 34:10

+ 112:6 Орэд ЛъапӀэхэр 10:4

+ 112:7 Апэрэ Самуел 2:8, Орэд ЛъапӀэхэр 106:41

+ 112:9 Апэрэ Самуел 2:5, Орэд ЛъапӀэхэр 67:7

+ 113:1 МысырикӀыжь 12:37

+ 113:3 МысырикӀыжь 14:21-22, Орэд ЛъапӀэхэр 76:17, Ехъошуа 3:13

+ 113:4 Орэд ЛъапӀэхэр 28:6

+ 113:7 Орэд ЛъапӀэхэр 95:9

+ 113:8 МысырикӀыжь 17:6, Орэд ЛъапӀэхэр 77:15

* 113:9 Мы усэр ижъырэ джуртыбзэмкӀэ щыӀэ Ӏэпэрытхым ия 115-рэ Орэд иапэрэ усэу щыт.

+ 113:10 Орэд ЛъапӀэхэр 41:4, Орэд ЛъапӀэхэр 78:10,

+ 113:11 Орэд ЛъапӀэхэр 2:4, Орэд ЛъапӀэхэр 10:4, Орэд ЛъапӀэхэр 134:6

+ 113:12 Орэд ЛъапӀэхэр 134:15-18

+ 113:13 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:28

+ 113:18 УблапӀэ 15:1

+ 113:25 Орэд ЛъапӀэхэр 6:6, ДжакӀо 9:10,

+ 113:26 Орэд ЛъапӀэхэр 112:2

+ 114:1 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:5, Орэд ЛъапӀэхэр 17:2

+ 114:3 Орэд ЛъапӀэхэр 17:5-6

+ 114:5 МысырикӀыжь 34:6

+ 114:7 Орэд ЛъапӀэхэр 12:6

+ 114:8 Орэд ЛъапӀэхэр 55:14

+ 114:9 Орэд ЛъапӀэхэр 26:13

* 115:1 Мы усэр ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым ия 116-рэ Орэд ияпшӀэнэрэ усэу щыт.

+ 115:1 2 Кор. 4:13

+ 115:2 Орэд ЛъапӀэхэр 61:8

+ 115:5 Орэд ЛъапӀэхэр 49:14, ДжакӀо 5:3, Юныс 2:10

+ 115:6 Орэд ЛъапӀэхэр 71:14

+ 115:7 Орэд ЛъапӀэхэр 85:16

+ 115:8 Орэд ЛъапӀэхэр 49:14, Орэд ЛъапӀэхэр 55:13

+ 116:1 Рим. 15:11

+ 116:2 Орэд ЛъапӀэхэр 35:6,

+ 117:1 Орэд ЛъапӀэхэр 105:1

+ 117:5 Орэд ЛъапӀэхэр 17:20, Орэд ЛъапӀэхэр 30:8

+ 117:6 Орэд ЛъапӀэхэр 55:5, Орэд ЛъапӀэхэр 55:12, Евр. 13:6

+ 117:7 Орэд ЛъапӀэхэр 53:9

+ 117:8 Орэд ЛъапӀэхэр 145:3,

+ 117:10 Орэд ЛъапӀэхэр 21:13

+ 117:14 МысырикӀыжь 15:2,

+ 117:15 МысырикӀыжь 15:6

+ 117:17 Орэд ЛъапӀэхэр 72:28, Орэд ЛъапӀэхэр 106:22

+ 117:19 Орэд ЛъапӀэхэр 23:7,

+ 117:20 Ӏоф. 21:27

+ 117:22 Маттэ 21:42, Марк 12:10, Лука 20:17, Апостол. 4:11, Ефес 2:20, 1 Пет. 2:7

+ 117:26 Маттэ 21:9, Маттэ 23:39, Марк 11:9, Лука 13:35, Лука 19:38

+ 117:27 ЯтӀонэрэ Самуел 21:17, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 8:20, Орэд ЛъапӀэхэр 17:29

+ 117:29 Орэд ЛъапӀэхэр 105:1

+ 118:1 Орэд ЛъапӀэхэр 100:2, Орэд ЛъапӀэхэр 100:6

+ 118:3 1 Иуан 3:9, 1 Иуан 5:18

+ 118:6 Орэд ЛъапӀэхэр 118:80

+ 118:8 Орэд ЛъапӀэхэр 37:22

+ 118:9 Орэд ЛъапӀэхэр 24:7,

+ 118:11 Орэд ЛъапӀэхэр 36:3, Орэд ЛъапӀэхэр 39:9

+ 118:12 Орэд ЛъапӀэхэр 26:11

+ 118:13 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:7

+ 118:14 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:14-15

+ 118:15 Орэд ЛъапӀэхэр 24:4

+ 118:19 Орэд ЛъапӀэхэр 38:13

+ 118:20 Орэд ЛъапӀэхэр 41:2

+ 118:21 Хэбзэ тхыжьыгъэр 27:26,

+ 118:23 Орэд ЛъапӀэхэр 118:161, Дан 6:4, Дан 6:10

+ 118:28 Орэд ЛъапӀэхэр 21:15

+ 118:34 Орэд ЛъапӀэхэр 118:69

+ 118:36 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 23:4

+ 118:42 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 27:11

+ 118:46 Маттэ 10:18, Апостол. 26:1

+ 118:47 Орэд ЛъапӀэхэр 1:2

+ 118:54 Орэд ЛъапӀэхэр 38:13

+ 118:57 Орэд ЛъапӀэхэр 15:5

+ 118:61 Орэд ЛъапӀэхэр 139:5,

+ 118:62 Орэд ЛъапӀэхэр 41:9, Апостол. 16:25

+ 118:64 Орэд ЛъапӀэхэр 32:5

+ 118:68 Орэд ЛъапӀэхэр 105:1, Марк 10:18

+ 118:69 Орэд ЛъапӀэхэр 118:34

+ 118:70 Орэд ЛъапӀэхэр 16:10

+ 118:71 Рим. 8:28

+ 118:72 Орэд ЛъапӀэхэр 18:11

+ 118:74 Орэд ЛъапӀэхэр 106:42

+ 118:80 Орэд ЛъапӀэхэр 118:6

+ 118:82 Орэд ЛъапӀэхэр 68:4,

+ 118:84 Ӏоф. 6:10

+ 118:85 Орэд ЛъапӀэхэр 7:16,

+ 118:90 Орэд ЛъапӀэхэр 103:5, ДжакӀо 1:4

+ 118:98 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:6

+ 118:101 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:15

+ 118:103 Орэд ЛъапӀэхэр 18:10, Ӏоф. 10:9-10

+ 118:105 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 6:23, 2 Пет. 1:19

* 118:109 Е: «Щынагъом сыхэфэнэу сыдигъуи сыхьазыр».

+ 118:110 Орэд ЛъапӀэхэр 139:5,

+ 118:111 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:4,

+ 118:114 Орэд ЛъапӀэхэр 31:7, УблапӀэ 15:1

+ 118:115 Орэд ЛъапӀэхэр 6:9, Маттэ 7:23

+ 118:123 Орэд ЛъапӀэхэр 118:82,

+ 118:127 Орэд ЛъапӀэхэр 18:11, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 8:10

* 118:128 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ имэхьанэ нафэп.

+ 118:130 Орэд ЛъапӀэхэр 18:8

+ 118:140 Орэд ЛъапӀэхэр 11:7, Орэд ЛъапӀэхэр 17:31, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:5

+ 118:142 Орэд ЛъапӀэхэр 18:10

+ 118:147 Орэд ЛъапӀэхэр 5:5

+ 118:151 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:7, Орэд ЛъапӀэхэр 144:18

+ 118:156 ЯтӀонэрэ Самуел 24:14

+ 118:157 Орэд ЛъапӀэхэр 3:2

+ 118:158 Орэд ЛъапӀэхэр 138:20

+ 118:160 Иуан 17:17

+ 118:161 Апэрэ Самуел 26:18, Орэд ЛъапӀэхэр 118:23

+ 118:162 Апэрэ Самуел 30:20,

+ 118:166 УблапӀэ 49:18

+ 118:168 Орэд ЛъапӀэхэр 138:3, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 5:21, Евр. 4:13

+ 118:176 1 Пет. 2:25

+ 119:2 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 6:17

+ 119:4 Орэд ЛъапӀэхэр 139:10, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 25:22

* 119:5 Хымэ цӀыф лъэпкъ Ӏэлхэм сахэт.

* 119:5 Хымэ цӀыф лъэпкъ Ӏэлхэм сахэт.

+ 119:5 УблапӀэ 10:2,

+ 120:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1

+ 120:2 Орэд ЛъапӀэхэр 123:8

+ 120:3 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:23, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:26

+ 120:5 Орэд ЛъапӀэхэр 90:1

+ 120:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 28:6

+ 121:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1,

+ 121:4 Хэбзэ тхыжьыгъэр 16:16, Орэд ЛъапӀэхэр 119:1

+ 121:5 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 7:7,

+ 121:9 Эстер 10:3

+ 122:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1, Орэд ЛъапӀэхэр 10:4, Орэд ЛъапӀэхэр 24:15

+ 123:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1, Орэд ЛъапӀэхэр 128:1, Орэд ЛъапӀэхэр 93:17

+ 123:3 Орэд ЛъапӀэхэр 54:16, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:12

+ 123:4 Орэд ЛъапӀэхэр 68:3

+ 123:7 Орэд ЛъапӀэхэр 90:3

+ 123:8 Орэд ЛъапӀэхэр 120:2

+ 124:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1

+ 124:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 2:15, Орэд ЛъапӀэхэр 127:5, Гал. 6:16

+ 125:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1

+ 125:6 Орэд ЛъапӀэхэр 29:6

+ 126:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1, Орэд ЛъапӀэхэр 71:1

+ 126:2 ДжакӀо 8:16, УблапӀэ 3:17

+ 126:3 УблапӀэ 33:5

+ 127:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1, Орэд ЛъапӀэхэр 111:1

+ 127:2 Орэд ЛъапӀэхэр 89:17

+ 127:3 Орэд ЛъапӀэхэр 143:12

+ 127:5 Орэд ЛъапӀэхэр 19:3, Орэд ЛъапӀэхэр 133:3

+ 127:6 Орэд ЛъапӀэхэр 124:5, Гал. 6:16

+ 128:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1, Орэд ЛъапӀэхэр 128:1

+ 128:5 Орэд ЛъапӀэхэр 34:4

+ 128:6 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 19:26,

+ 128:8 Рут 2:4, Орэд ЛъапӀэхэр 117:26

+ 129:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1,

+ 129:7 Орэд ЛъапӀэхэр 130:3

+ 129:8 Орэд ЛъапӀэхэр 24:22

+ 130:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1

+ 130:3 Орэд ЛъапӀэхэр 129:7

+ 131:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1

+ 131:3 Апостол. 7:46

* 131:6 Пасэм Бэтлэхъэм зэреджэщтыгъэхэр ары.

* 131:6 ЯӀар – Кириат-ЕӀэрим, еплъ тхылъэу «Апэрэ Самуел» 7:1.

+ 131:7 Орэд ЛъапӀэхэр 98:5

+ 131:8 Орэд ЛъапӀэхэр 77:61,

+ 131:11 Орэд ЛъапӀэхэр 88:34-35, Орэд ЛъапӀэхэр 109:4, ЯтӀонэрэ Самуел 7:12

+ 131:12 Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр 8:25

+ 131:13 МысырикӀыжь 19:18, Орэд ЛъапӀэхэр 67:17, Орэд ЛъапӀэхэр 77:68

+ 131:15 Орэд ЛъапӀэхэр 147:3, Рут 1:6

+ 131:17 ЯтӀонэрэ Самуел 21:17, Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 8:20, Орэд ЛъапӀэхэр 17:29

+ 132:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1, УблапӀэ 13:8

+ 132:2 МысырикӀыжь 29:7,

+ 132:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:9, Хэбзэ тхыжьыгъэр 28:8

+ 133:1 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1,

+ 133:2 Орэд ЛъапӀэхэр 27:2

+ 133:3 Орэд ЛъапӀэхэр 19:3, Орэд ЛъапӀэхэр 127:5

+ 134:2 Орэд ЛъапӀэхэр 91:14

* 134:3 Е: «Сыда пӀомэ Зиусхьаныр хьалэл».

+ 134:4 МысырикӀыжь 19:5, Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:6

+ 134:5 Орэд ЛъапӀэхэр 85:8, Орэд ЛъапӀэхэр 94:3

+ 134:6 Орэд ЛъапӀэхэр 113:11

+ 134:8 МысырикӀыжь 12:29, Орэд ЛъапӀэхэр 77:51

+ 134:9 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:22

+ 134:10 Орэд ЛъапӀэхэр 135:17-20

+ 134:11 Ехъошуа 12:7-24

+ 134:12 Хэбзэ тхыжьыгъэр 29:8, Ехъошуа 23:4, Орэд ЛъапӀэхэр 77:55

+ 134:13 Орэд ЛъапӀэхэр 101:13

+ 134:14 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:36

+ 134:15 Орэд ЛъапӀэхэр 113:12-16

+ 134:16 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:28

+ 134:20 Орэд ЛъапӀэхэр 21:24

+ 134:21 Орэд ЛъапӀэхэр 131:13

+ 135:1 Орэд ЛъапӀэхэр 105:1

+ 135:2 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:17

+ 135:4 Орэд ЛъапӀэхэр 71:18

+ 135:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:19,

+ 135:7 УблапӀэ 1:16-18

+ 135:10 МысырикӀыжь 12:29, Орэд ЛъапӀэхэр 77:51

+ 135:11 МысырикӀыжь 12:51

+ 135:13 МысырикӀыжь 14:21-22, Орэд ЛъапӀэхэр 77:13

+ 135:15 МысырикӀыжь 14:27

+ 135:16 МысырикӀыжь 15:22

+ 135:17 Орэд ЛъапӀэхэр 134:10-12

+ 135:24 Орэд ЛъапӀэхэр 105:10

+ 135:25 Орэд ЛъапӀэхэр 103:27

+ 136:5 Дан 6:10

* 136:8 Е: «О, Бабилэн, уахъункӀэщт!»

+ 136:8 Ӏоф. 18:6

+ 136:9 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 8:12,

+ 137:1 Орэд ЛъапӀэхэр 110:1, Апэрэ Самуел 5:3, Орэд ЛъапӀэхэр 85:8

* 137:2 Е: «О пцӀэрэ уигущыӀэрэ нахь лъагэу къэпӀэтыгъэх».

+ 137:2 Орэд ЛъапӀэхэр 27:2

+ 137:7 Орэд ЛъапӀэхэр 70:20

+ 137:8 Орэд ЛъапӀэхэр 105:1

+ 138:2 Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ тхылъыр 19:27

+ 138:3 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 5:21, Евр. 4:13

+ 138:6 Рим. 11:33

+ 138:7 Юныс 1:3

+ 138:15 ДжакӀо 11:5

+ 138:16 МысырикӀыжь 32:32, Орэд ЛъапӀэхэр 55:9,

+ 138:17 Орэд ЛъапӀэхэр 91:6

* 138:18 Е: «сыкъызыущыжькӀи джыри О сыпкӀыгъу».

+ 138:19 2 Фесс. 2:8

* 138:20 Ежъырэ джуртыбзэмкӀэ имэхьанэ нафэп.

+ 138:21 Орэд ЛъапӀэхэр 25:5, Орэд ЛъапӀэхэр 118:158

+ 138:23 Орэд ЛъапӀэхэр 25:2

+ 139:1 Орэд ЛъапӀэхэр 70:4

+ 139:3 Орэд ЛъапӀэхэр 57:5-6, Рим. 3:13

+ 139:4 Орэд ЛъапӀэхэр 140:9

+ 139:10 Орэд ЛъапӀэхэр 10:6, Орэд ЛъапӀэхэр 119:4, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 25:22

+ 139:12 Орэд ЛъапӀэхэр 9:5

+ 140:2 МысырикӀыжь 30:7, Ӏоф. 5:8, Ӏоф. 8:3-4, МысырикӀыжь 29:41

+ 140:3 Орэд ЛъапӀэхэр 33:13, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 13:3, ДжакӀо 12:4

+ 140:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 25:12, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 27:6

+ 140:8 Орэд ЛъапӀэхэр 24:15, Орэд ЛъапӀэхэр 122:1-2

+ 140:9 Орэд ЛъапӀэхэр 139:4

+ 140:10 Орэд ЛъапӀэхэр 7:16

* 141:0 Тхылъэу «Апэрэ Самуел» ия 22-рэ шъхьэ итхагъ.

+ 141:1 Апэрэ Самуел 22:1, Апэрэ Самуел 24:3, Орэд ЛъапӀэхэр 56:1

+ 141:2 Орэд ЛъапӀэхэр 101:1

+ 141:3 Орэд ЛъапӀэхэр 142:4, Орэд ЛъапӀэхэр 139:5

+ 141:5 Орэд ЛъапӀэхэр 26:13

+ 141:6 Орэд ЛъапӀэхэр 17:18

+ 142:2 ДжакӀо 7:20, Рим. 3:20, Гал. 2:16

+ 142:3 Орэд ЛъапӀэхэр 87:7,

+ 142:5 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:7, Орэд ЛъапӀэхэр 76:6

+ 142:6 Орэд ЛъапӀэхэр 41:2, Орэд ЛъапӀэхэр 62:2

+ 142:7 Орэд ЛъапӀэхэр 27:1, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:12

+ 142:8 Орэд ЛъапӀэхэр 24:1

+ 142:12 Орэд ЛъапӀэхэр 53:7

+ 143:1 Орэд ЛъапӀэхэр 17:3, Орэд ЛъапӀэхэр 17:35

+ 143:2 УблапӀэ 15:1, Орэд ЛъапӀэхэр 17:3

+ 143:3 Орэд ЛъапӀэхэр 8:5

+ 143:4 Орэд ЛъапӀэхэр 38:6-7, Орэд ЛъапӀэхэр 61:10, ДжакӀо 1:2, Орэд ЛъапӀэхэр 101:12

+ 143:5 ЯтӀонэрэ Самуел 22:10, Орэд ЛъапӀэхэр 17:10, Орэд ЛъапӀэхэр 103:32

+ 143:6 Орэд ЛъапӀэхэр 76:18

+ 143:7 Орэд ЛъапӀэхэр 68:15

+ 143:8 Орэд ЛъапӀэхэр 11:3

+ 143:9 Орэд ЛъапӀэхэр 32:3,

+ 143:10 Орэд ЛъапӀэхэр 17:51

+ 143:12 Орэд ЛъапӀэхэр 127:3

+ 143:15 Орэд ЛъапӀэхэр 32:12

+ 144:3 ЯтӀонэрэ Самуел 22:4, Орэд ЛъапӀэхэр 17:4, Орэд ЛъапӀэхэр 47:2,

+ 144:6 Орэд ЛъапӀэхэр 77:4

+ 144:8 МысырикӀыжь 34:6, Орэд ЛъапӀэхэр 85:5

* 144:13 Аужырэ сатыритӀур ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытх горэхэм ахэтэп.

+ 144:13 Орэд ЛъапӀэхэр 9:37, Орэд ЛъапӀэхэр 101:13,

+ 144:14 Орэд ЛъапӀэхэр 145:8, Лука 13:11-13

+ 144:15 Орэд ЛъапӀэхэр 103:27

+ 144:16 Орэд ЛъапӀэхэр 103:14, Орэд ЛъапӀэхэр 103:28

+ 144:18 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:7

+ 144:19 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 10:24

+ 145:1 Орэд ЛъапӀэхэр 102:1, Орэд ЛъапӀэхэр 103:1

+ 145:2 Орэд ЛъапӀэхэр 103:33

+ 145:3 Орэд ЛъапӀэхэр 117:8,

+ 145:4 Орэд ЛъапӀэхэр 103:29,

+ 145:7 Орэд ЛъапӀэхэр 102:6, Орэд ЛъапӀэхэр 106:9,

+ 145:8 Маттэ 9:28-30, Орэд ЛъапӀэхэр 144:14, Лука 13:11-13

+ 145:9 МысырикӀыжь 22:21, Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:18

+ 145:10 МысырикӀыжь 15:18, Орэд ЛъапӀэхэр 9:35

+ 146:1 Орэд ЛъапӀэхэр 91:2

+ 146:2 Орэд ЛъапӀэхэр 50:20, Орэд ЛъапӀэхэр 68:36, Хэбзэ тхыжьыгъэр 30:3,

+ 146:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:39

+ 146:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:14,

+ 146:10 Орэд ЛъапӀэхэр 32:17

+ 146:11 Орэд ЛъапӀэхэр 32:18

+ 147:3 Орэд ЛъапӀэхэр 131:15

+ 147:9 Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:6, Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:8

+ 148:1 Маттэ 21:9, Лука 2:14, Лука 19:38

+ 148:2 Орэд ЛъапӀэхэр 102:20

* 148:4 Ижъырэ цӀыфхэм зэралъытэщтыгъэмкӀэ, ошъо гъэӀагъэм ыкӀыӀу псэу щыӀэм ощхыр къыхэкӀыщтыгъэ, еплъ: «УблапӀэ» 1:6-7.

+ 148:4 Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:14, УблапӀэ 1:7

+ 148:5 Орэд ЛъапӀэхэр 32:6, Евр. 11:3

+ 148:6 Орэд ЛъапӀэхэр 103:9

+ 148:7 УблапӀэ 1:21

+ 148:13 Орэд ЛъапӀэхэр 8:2-3, Орэд ЛъапӀэхэр 112:4

+ 149:1 Орэд ЛъапӀэхэр 32:3, Орэд ЛъапӀэхэр 110:1

+ 149:5 Орэд ЛъапӀэхэр 62:7

+ 150:1 УблапӀэ 1:6-8

+ 150:3 Орэд ЛъапӀэхэр 97:6, Орэд ЛъапӀэхэр 32:2, Орэд ЛъапӀэхэр 70:22

+ 150:4 МысырикӀыжь 15:20

* 150:5 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхым зэрэхэтымкӀэ, гъучӀым хэшӀыкӀыгъэ музыкальнэ Ӏэмэ-псым.