# Библь

Институт перевода Библии

## Йона


Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru


Институт перевода Библии


Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360


ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

## Нүр үг


Нүр үг


Күндтә умшачнр!

Хуучн Бооцана Йона әәлдәчин туск дегтрлә тадн ода таньлдҗанат. Библь гидг хураңһу Хуучн Бооцан болн Шин Бооцан гидг дегтрмүдәс тогтна, эннь зун җилмүдин туршарт цуг делкәд хамгин умшгддг дегтр болҗана. Хуучн Бооцанд делкә болн кү үүдәгдснә тускар, өмнк цага еврей болн талдан келн-улсин тууҗин болн шаҗна хаалһ яһҗ тогтҗасна тускар келгднә.

Йона Израилин ар үзгин Бурхна әәлдәч күн бәәсмн. Тер Еровам II хаана цагт (VIII мадна өмнк зун җилмүдин цагт) бәәҗ. Тиигхд Ассирий Израилиг дәврх әәмшг бәәҗ (Ассирий – өдгә цагин Ирак орн-нутгт бәәдг күчтә имперь). Ассирийин хотл балһсн Ниневе бәәҗ.

Деед Эзн Йонад заквр тәвнә: Ниневен бәәрн улс хар саната йовдл учрснас көлтә теднә балһсн нурад, уга болх, энүг йовад зәңглтхә гив. Зуг Деед Эзнә заквриг Йона соңсхар седсн уга, юңгад гихлә кемр Ассирийин улс гемән эрҗ сурхла (аштнь тиигҗ болсмн), тиигхләнь өршәңгү Бурхн тедниг хәәрлҗ аврх билә. Израилин хортнд Бурхна өршәңгү бичә күрттхә гиҗ Йона зүткҗ.

Йона иим сурһмҗ авсмн: Бурхна хәәрлт һанцхн Израиләр кемҗәлгдхш, тернь хортнд чигн күртдг болҗана. Аштнь, аврлт цуг делкәд кергтә болдг. Израиль «олн келн-әмтнд герл» болдгнь, онц даавр даадгнь мөн.

Эн дегтрин барллһнд орс Синодальн Библин орчуллһ орулгдсн бәәнә. «Йона» гидг дегтр хуучн еврей келнәс хальмг келнд орчулгдсн учрар, бүклдән Синодальн бичврлә ирлцхш. «Йона» дегтрлә таньлдлһн умшачнриг Библьд соньмсулх гиҗ мадн ицҗәнәвидн. Библь орчуллһна Институт «Йона» гидг дегтриг орчулсн орчулачнрт, редактормудт болн дегтрин барллһнд нилчән күргсн әмтнд ик ханлтан өргҗәнә.

«Йона» гидг дегтр хальмг келәр Библь орчуллһна Институтын сайтд бәәнә (ibt.org.ru).

## Йона

### Йона

Йона


[1]

[2]

[3]

[4]


### 1


Йона


Йона Деед Эзнәс зулҗана

1Деед Эзн Амиттаян көвүн Йонад келнә:

2– Хаалһд һарч йов! Ниневе гидг ик балһснур од. Тенд бәәсн әмтиг илдкәд, теднә хар саната йовдлын тускар Намаг меднә гиҗ цугтаднь күргәд зәңгл.

3Зуг Йона Деед Эзнәс һарч зулхар шиидәд, Таршиш балһснур йовна. Яфа гидг балһснд тер күрәд, керм олҗ авад, мөңгинь өгәд, теңсчнрлә хамдан сууһад, Деед Эзнәс күрх балһснур йовна. 1:3

4Болв Деед Эзн теңгст ик сальк көөһәд, догшн һалв сальк көдлгв. Керм хамхрхдан күрв[+]. 5Теңгсчнр әәцхәв. Күн болһн эврәннь бурхндан мөргәд, әмән аврхиг сурҗ зальврцхав. Кермиг гииглүрхәр, күнд ацаһинь теңгст хайна. Йона болхла, керм дотр орад, тенд кевтәд унтҗ одна. 1:5[+]

6Кермин ахлач терүн тал өөрдәд келнә: – Юңгад унтад кевтнәч? Бос, эврәннь Бурхан дууд! Тер мана тускар санхмн болвза, тиигхлә бидн үкхн угавидн[+].

7Теңгсчнр нег-негндән келцхәв: – Кенәс көлтә мадн эн аюлла харһҗанавидн? Энүг илдкҗ медхин төлә, җирв хайх кергтә! Җирв хайцхав – болв эн җирв Йонад тусна.

8– Чамас көлтә мадн эн аюлла харһҗахла, маднд келҗ өг, чи кембч? – гиҗ тедн терүнәс сурцхав. – Ю кедвч? Альдас йовҗ йовнач? Төрскн һазрчн альдв? Ямаран келн-улсин күмбч?

9– Би еврейв, – гиҗ тер келв. – Би теңгс болн хүүрә һазр тогтасн Теңгрин Бурхиг, Деед Эзиг күндлнәв. 1:9[+]

10Деед Эзнәс зулҗ йовхан келҗ өгхлә, теңгсчнриг ик әәмшг авлв. – Ю һарһснчн энви! – гиҗ тедн келцхәв.

11Һалв салькн улм чаңһрад бәәсн учрар, тедн Йонас сурцхав: – Теңгс тогтнҗ уурулхин төлә, чамла ю кехмб?

12– Эргндк теңгс тогтнтха гиһәд, намаг өргәд, теңгст хайчктн, – гиҗ тер хәрү өгв. Нанас көлтә тиим ик һалв салькн тадниг дәврсиг би меднәлм.

13Теңгсчнр усна көвә тал эклҗ хәәвдәд темцв, зуг арһ уга болад бәәв: һалв салькн улм догшрад ирв. 1:13

14Тиигхлә тедн Деед Эзиг дуудна: – Деед Эзн! – гиҗ тедн келнә. – Эн күүнә үкләс көлтә мадниг бичә засгла харһул! Буру уга күүнә цус һарһснд бичә шоод! Та – Деед Эзн: Тана седвәр тиим билә[+].

15Тедн Йонаг теңгст хайна – тиигхлә теңгс деер дольгаллһн тогтнҗ одна[+]. 16Теңгсчнр Деед Эзнәс икәр әәцхәв. Деед Эзнд тедн бәрц бәрәд, андһаран өгнә. 1:16

### 2


Йонан зальврлһн

1Деед Эзн теңгсин ик заһсиг, Йонаг зальгтха гиһәд, илгәнә. Һурвн өдр болн һурвн сө Йона заһсна гесн дотр бәәв[+]. 2Заһсна гесн дотр тер Деед Эзнд, эврәннь Бурхндан, зальврна:

3«Аюлла би Деед Эзиг дуудлав – тегәд Тер нанд хәрү өгв, үклин һазрас би хәәкрләв – Та намаг соңсвт![+]
4Теңгсин гүн йоралднь Та намаг оруллат, намаг урсхул татад авчана; цуг Тана ик дольгас мини деегүр йовҗ йовна[+].
5Тегәд мини ухалсар: Тана нүднд үзгдшгоһар би көөгдләв. Болв Тана әрүн Сүмитн би дәкәд үзхүв!

2:5

6Усн хоолдм күрв, эргнд – теңгсин йорал, толһадм теңгсин урһмл наалдв[+].
7Һазр дор, уулын уңгднь би күрүв, һазрин өргн үүдн мини ардас мөңкинд хаагдҗ одв! Болв Та намаг үкәрәс татҗ аввт, О, Деед Эзн, мини Бурхн!
8Көшч муурхларн, арһан бархларн би Деед Эзиг санув, тегәд мини зальврлһн Танд күрч, Тана Әрүн Сүмд[+].
9Тус уга шүтә күндлснь Бурхнас авч болх өршәлһнәс хаһцв[+].
10Би болхла, бәрцән ханлтын бүлән үгәр Танд күргнәв, келсн андһаран күцәнәв. Аврлт Деед Эзнә һарт!»[+]

11Тиигәд Деед Эзнә закврар заһсн Йонаг хүүрә һазрт бөөлҗәд һарһв. 2:11

### 3


Йона Ниневед

1Болв Деед Эзн дәкн Йонад келнә:

2– Хаалһд һарч йов! Ниневе гидг ик балһснур од. Теднә бәәрн әмтнд мини келсиг күргәд зәңгл[+].

3Йона һарад йовв: Деед Эзнә заасар Ниневе тал одв. Ниневе Бурхна ик гидг балһсн бәәҗ: нег захаснь талдан зах күртл – һурвн өдрин йовдл. 3:3

4«Дөчн хонг болад, Ниневе балһсн нурад, уга болх», – гиҗ Йона нег өдртән балһсн дотр йовх болзгар йовад, зәңг тархав.

5Ниневен улс Бурхнд иткнә. Ик бичкн уга, эдн цугтан ямана ноосар нексн шүрүн эдәр уйсн хувц өмсәд[*], мацг өдрмүд эклҗәхиг зәңглсмн. 3:5

6Ниневен хаанд тер зәңг күрхлә, хан ширәһәсн босад, хаана шишлң деерк хувцан тәәләд, шүрүн эдәр уйсн хувц өмсәд, үмсн дотр сууһад,[+] 7тегәд хаана болн түүнә селвгчнрин нерн деерәс балһсн дотр иим заквр олнд зәңглҗ медүлтхә гив: «Әмтн болн аң-адусд хот-хол идшго, ус уушго болн малан идшлдг һазрт һарһшго болҗана. 8Цуг әмтн болн аң-адусд шүрүтә эдәр бийән хучад, болв әмтн чидлән әрвллго Бурхндан зальврад мөргтхә! Күн болһн хар саната, килнцтә йовдл болн күч үзүллһ һарһхан ууртха! 9Кен медлә? Бурхн талданар ухалад, цухлдган уурад, бидн үкхн угавидн болвза»[+].

10Тедн хар саната, хорта йовдл һарһдган уурсинь, Бурхн әмтнә кесн йовдлар үзҗ медв. Тиигхлә Бурхн урднь ухалсан соляд – теднд белдсн ик зовлңта бәәдл, аюл илгәсн уга. 3:10[+]

### 4


Йонан цухл болн Бурхна өршәлт

1Болв Йонан хәләцәр эннь ик зовлңта юмн болв: тер уурлад, һундад өөлнә. 2Деед Эзнд иигҗ тер зальврдг болв: – Деед Эзн! Төрскн һазртан бәәхдән иим юмн болх гиҗ би келләлм. Эн учр деерәс оратад уга деерән, Таршиш тал гүүҗ зулхар шиидләв. Би медләв, Та – Бурхн цаһан саната, өр-өвч, удан тесвртә болн хәәрлтәр байн төләдән теднд аюл илгәхәр седҗәхшит[+]. 3Болв тегәд, Деед Эзн, мини әм авчктн: әмд бәәсн дорхнь, үксн деер[+].

4– Чи икәр һундвч? – гиҗ Деед Эзн сурв.

5Йона Ниневес һарад, балһсна дорд үзгт бәәрлнә. Тенд бийдән сег бәрәд, терүнә сүүдрт бәәһәд, цааранднь балһснла яахинь шинҗлҗ хәләв. 4:5

6Деед Эзн даңһрг гидг урһмл урһаҗ, болв тернь Йонан толһа тус өндртән урһад, һаң халунас халхлдг болв. Йона эн урһсн даңһргт дегд байрлв. 4:6

7Дарук өдрт өрүн өрлә Бурхн өт илгәнә. Өтн даңһргин уңгинь малтад хазна, тернь үрҗ одна. 8Нарн һархла, Бурхн дорд үзгин хүүвә сальк илгәнә. Нарн Йонан толһа икәр халулв. Дегд муурад, Йона үклин тускар ухална: – Әмд бәәсн дорхнь, үксн деер.

9– Даңһргас көлтә икәр һундвч? – гиҗ Деед Эзн Йонас сурна. – Э, йир икәр, – гиҗ тер хәрү өгнә. – Үкн үктлән һундлта бәәнәв! 4:9

10– Чамд даңһрг харм болҗану? – гиҗ Деед Эзн келв. – Чи эврәннь күч-көлсән һарһсн угач, терүг урһасн угач: нег сөөһәр тер һарад, нег сөөһәр үрҗ одв. 11Тегәд Ниневе ик балһсн Нанд юңгад харм эс болхмб? Терүнд – барун зүн хойран йилһҗ чаддго зун хөрн миңһнәс даву күн[*] болн олн мал бәәнә. 4:11

+ 1:4 Псалмс 106:25

+ 1:5 Деян. 27:18

+ 1:6 Йона 3:9

+ 1:9 Псалмс 94:5, Псалмс 145:6

+ 1:14 Давтх Закан 21:8

+ 1:15 Псалмс 64:8

+ 2:1 Мат. 12:40, Мат. 16:4

+ 2:3 Псалмс 3:5, Псалмс 17:7, Псалмс 117:5

+ 2:4 Псалмс 87:7, Йов 22:11, Псалмс 17:5, Псалмс 41:7, Псалмс 68:3

+ 2:6 Псалмс 17:5

+ 2:8 Псалмс 17:7

+ 2:9 Псалмс 31:7

+ 2:10 Псалмс 49:14, Псалмс 3:9

+ 3:2 Йона 1:1-2

* 3:5Шүрүн эдәр уйсн хувц өмсхләрн, Бурхнас гемән эрх темдг.

+ 3:6 Йов 2:8,

+ 3:9 Йона 1:6

+ 3:10 Нүүдл 32:14,

+ 4:2 Нүүдл 34:6

+ 4:3 Числа 11:15, Йов 6:9

* 4:11Сән му хойриг йилһҗ чаддго әмтн, маһд.