# ԓыгъоравэтԓьэн

Институт перевода Библии

## Кэԓикэԓ Ионан

## Иона

### Иона

Иона


[1]

[2]

[3]

[4]


КЭԒИКЭԒ ИОНАН


Кэԓикэԓ мэтъатвыткоԓьэн Ионан ԓыгъоравэтԓьаеԓымэԓ еԓыԓьатъё руссиԓьэн Синодальный еԓыԓьатгыргык рээн ваԓьын


Институт перевода Библии


Москва


2018


Вэймэну ԓынъёторе кэԓигитэльытури!

Торгынан гитэркыниткы кэԓикэԓ мэтъатвыткоԓьэн Ионан, ынӄэн ӄоԓ кэԓикэԓ Пэтывэтгычьаткэн. Пэтывэтгычьат ынкъам Торвэтгычьат чеэкэй нытваӄэнат Библияк, ынӄэн Кэԓикэԓ авынкаԓекаԓ ымыԓьыкаԓейпы ваԓьын, нымкыӄинэт гивиӈитти ынанмыкы каԓегэтаё ымыԓьорыкы. Пэтывэтгычьатык нытвыӄэн миӈкэмиԓ гантомгавԓен ымыԓьэты нутэйиквин, миӈкэмиԓ гантомгавԓен о’равэтԓьан, миӈкэмиԓ ораТэнантомгыӈэты гэԓиԓин еврейыԓьэн варат ымы ганымытваԓенат ӄутти вараттэ.

Кэԓик Ионан нытвыӄэн минкэмиԓ ганымытваԓен коԓ мэтъатвыткоԓьын, мэӈин гъэнӄэтԓин вак мэтъатвыткоԓьо ынӄэната ныкавтытчоӄэн ваԓёмык эмъэнӄэтык. Ынӄэн гатваԓен тэԓенеп. Тэнантомгыӈына гатвыԓен Ионана ӄытык авынымэты Ассирийский империягты майӈынымэты Ниневия, ивык ырыкагты иӈӄун ынпэԓягъан аӄаԓтатвагырын, тармычьыӈвагыргын. Ытръэч Иона гъэнӄэтԓин, иӈӄун ыргин, израиԓыԓьэн тинэнэӄэӈыԓьыт, нъыпаанат эӄэԓтэтык ынкъам Тэнантомгыӈына ейвэчу нъыԓгынинэт. Ымы эвытԓым найыԓгавӄэн ӄытык ыргин тэнанаӄаӈыԓьэты ынӄэната гынтэквъи аԓваванвэты Ниневияйпы.

Галяк ӄутти энэчгытатэты ваԓьыт нымытвагыргыт Иона ӄынвэт вэтгатгъэ Тэнантомгыӈэты, ытръэч гэпыннэвԓин титэ ԓьунин миӈкэмиԓ Этына ейвэчу ԓыгнинэт ниневияԓьыт. Ынкы Этына, рыкаԓыровнэн Ионана, минкэмиԓ ымыԓьываратэты ныейвэчетӄин, микынти ныӄыԓгиԓюӄинэт эӄэԓтэтык. Этын-Тэнантомгыӈ ванэ ытръэч израилыԓьэн варатэн, ымы ымнотаеквэкэн, ымы гынникин, тыӈэчьыкин ымоча Ыныквэтгавэты ваԓьыт, чама Тэнантомгынына ейвэчу ԓыӈыркынинэт.

Торвэтгытрэԓятык Иисусынэ ганкэтъоӈатԓен Иона, иӈӄун рыкаԓыровык миӈкэмиԓ рэвъигъэ Ытԓён, ынкъам минкэмиԓ рэюгъэ. Чама Иисусына нэнанкаԓыровӄэнат нинэвияԓьыт миӈкэмиԓ гэӄыԓгиԓюԓинэт аӄагты нымытак.

Эмрэвинрэнӈэ таӈэты чичевык кэԓикэл, ачгыта гэкэԓиԓинэт ӈиръэ еԓыԓьатгыргыт-ԓыгъоравэтԓьаеԓымэԓ ынкъам руссиԓьыеԓымэԓ ваԓьыт. Руссиԓьыеԓымэԓ ваԓьын каԓегыргык-ымыԓьорык ԓыги ԓынъё Синодальный еԓыԓьатгыргын. Лыги ԓынъёԓӄыԓ руссильыеԓымэԓ ынкъам ԓыгъоравэтԓьаеԓымэԓ ваԓьыт еԓыԓьатгыргыт ванэ ӄонпы ыннаны ныпэранат. Кэԓюӄ аԓва ваԓьыт кэԓит тэнмычьо гэԓгыԓинэт еԓыԓьатынво, чама ԓыгаԓва ваԓьыт йиԓыт, аԓва ваԓьын культура ымы нымытвагыргын гамгавараткэн.

Лымӈэ пагчеӈэты ваԓьыт, кыннытаӈӄэнат иллюстрацият кэԓичитыԓьин Ирина Павлишинан гайпатԓенат кэԓик, ынан танынкаԓыровнэн ынко пыӈыԓ мэтъатвыткоԓьэн Ионан.

Моргынан мычвыно мытыԓгыркын иӈӄун кэԓигитэпԓыткук ӈотӄэн эмэйӈыкыԓьин кэԓикэԓ Пэтывэтгычьаткэн тури рэпэгчиӈэнӈытык кэԓигитэк ымыԓьэты Библия. Институт Библияеԓыԓьаткэн инэнвэԓынкыӄунэвыркын ымыԓьорыкы еԓыԓьатыԓьэты, танкавӈатыԓьэты каԓегты мэтъатвыткоԓьэн Ионан, ымы ымыԓьорыкы микынти гэвинрэтԓинэт рытэнмаватык ӈоткэн кэԓикэԓ каԓенво.

Ӈотӄэн кэԓикэԓ, ымы ӄутти кэԓит Библиякэн еԓыԓьатъёттэ ԓыгъоравэтԓьаеԓеты, каԓеёттэ вэтгавъёԓгык ымы электронный ванвык танԓьо сайтык Институтык Библияеԓыԓьаткэн (ibt.org.ru).

### 1


Этын гавэтгавԓен Ионана

1Аны-ӄун-ым, Этын гавэтгавԓен Ионана, аккагты Амафийын: 2«Ӄытэнмаквэ, ӄыԓӄытги Ниневиягты – майӈынымнымэты ынкъам мэйӈыӄуԓитэ ӄывэтгаквэ ынкы, миӈкри ӄун тармачьыӈгыргыт ынкэкин Гымнан ԓыги тытчынэт».

1:2 3Иона чимгъугъи гынтэвкы Этынвэпы. Етгъи Иоппиягты ынкъам ԓьунин ԓеԓьутвъэт эквэтыԓьыԓӄыԓ Фарсисэты, виԓытриԓнин тыԓянвын ынкъам ыʼтвычыкутгъи тыԓянво ӈэнри Этынвэпы.


Аечгиӈын

4Ынръам-ым Этынва рытомгавнэн аӈӄак армакытыйгычгын, ынкъам аʼӄайгыръочгатгъэ, рыпэт-ым ԓеԓьутвъэт ӄымэк нычимиръэтӄин.

5Айыԓгыръогъат ыʼтвыԓьыт, аʼйӈавыткоӈӈогъат амӄынченэтэтынвэты. Нанэнтыткоӈӈонат ыʼтвыйыръыт мыркоӈ нъаԓынво, Иона-ым ыʼтвычыкутгъи ынкъам ԓыгиӄийыԓӄэтгъи.

1:5

6Ынкы етгъи ыныкы ыʼтвэрмэчьын ынкъам иквъи: «Ынръам иаʼм йыԓӄэтыркын? Вынэ ӄыԓӄутги ынкъам ӄъэйӈэвыткуги чиниткин Этынвэты, юрэӄ Ынан мури наракэтъомык ынкъам ӄымэԓ ӄырым мынраквачамык»[+]. 7Аӈӄаԓяйвыԓьыт иквъэт ыргичгу: «Китаӄун мынтэнгыӈэнмык ԓыги рытчынво, мэкгыпы мытраквачаркын». Ынӈин-ым тэнгыеӈэтгъэт ынкъам нэԓьугъэн Иона.

8Ынкы никвъэн ытԓён: «Ӄикви морыкы, мэкгыпы аʼӄагыргын морыкы вагъэ? Миӈкы нытгиԓивигыт ынкъам мэӈӄо тыԓеркын? Миӈкы гынин нутэнут, ръавараткэнайгыт?» 9Иквъи ытԓён ырыкы: «Гым – еврейыԓьэгым, тыԓымаԓявыркын Этынвэты Тэнантомгыӈэты иʼиʼкин, микынэ рытомгавнэн аӈӄы ынкъам нутэсӄын».

1:9

10Люур эʼӄэԓинръугъэт оʼравэтԓьат. Ынкъам иквъэт ыныкы: «Гэрэӄигыт ынӈин гитигыт»? Ӄэԓюӄ-ым нэԓкыԓгъэн ӈотэнъоравэтԓьата, иӈӄун ытԓён гынтэвыркын Этынвэпы, миӈкри чинит ытԓён гивԓин. 11Никвъэн ытԓён: «Миӈкри мынынтыгыт ынратвэнво морыкы аӈӄы? Ӄэԓюӄ аӈӄы панэна ныгтанӈэԓётӄэн». 12Ӄынвэр ынан ивнинэт ытри: «Ӄинэпиритык гым ынкъам ӄинэнинтытык аӈӄагты, – вытку ынкы аӈӄы рэнрэтвигъэ торыкы, миӈкри гымнан ԓыги, иӈӄун гымыкайпы аʼӄайгыръочгатгъэ».

13Ытръэч-ым ынӄэнат оʼравэтԓьат арматэвыръогъат ӈыпанво нотасӄэты. Наӄам ныԓвавӄэнат, ӄэԓюӄ эйычгин ныпытӄэрмэтвиӄин.

1:13

14Ӄынвэр эʼйӈэвыткугъэт ытри Этынвэты ынкъам иквъэт: «Мытванԓяркын Гыныкы, Этынвэгыт, авнараквачака мынинмык ӈотэнъоравэтԓьайпы, эвнэтинэнъэӄэӈыткукэ морыкы нитгъэн въэгыргын тымӈэтваԓьэн оʼравэтԓьэн, миӈкри ӄун рыԓеркын чимгъуу ԓынъё Гынан, Этынвэгыт!» 15Нэпиригъэн Иона ынкъам нэнинтыгъэн аӈӄагты, эвырӄэй ынрэтвигъи аʼӄайгиӈын.

16Майӈайыԓгыръогъат ынӄэнат оʼравэтԓьат Этынвэты, инэтриԓетгъэт Ыныкы ынкъам энатватгъат инэтриԓетык ӄонпы.

1:16

### 2


Ченъёргаввэтгав Ионан

1Ынръам Этынва ивнин майӈынниӈэты, иӈӄун нытитӄэннин Иона ынкъам Иона вагъэ ыннычыку ӈыроӄ ыʼԓёӈэттэ ынкъам ӈыроӄ ныкиритти.

2Ынӄъом Иона ванԓявэтгавыӈӈогъэ Этынвэты Тэнантомгыӈэты ыннычыкойпы. 3Иквъи: «Этынвэты тъэйӈэвыткугъэк кытӄовчемгъома, – ынкъам Ынан гым энататԓыӈгъэ, нотасӄычыкойпы тыӄуԓиԓьэтык, – ынкъам Ынан ваԓёмнэн гымнин ӄуԓиӄуԓ. 4Гынан инэнинтыгъи гым такамгынонаӈӄачыкогты ынкъам пычьычьэ инэгруԓмыгъи, ымыԓьо мимԓыт ынкъам эйычгит Гынин гымык гыргоча тагъат. 5Ынкъам гивигым: "Инэнъэӄэквъи Гынан, вэнԓыги-ым нэмэ тырэԓьуӈын Гынин таароӈран".

2:5

6Таӈымыԓьэты тъэюмимԓе инэнчымкэтгъи, аӈӄачыко тыётвагъак, ынкъам аӈӄавта ԓевыт гымнин гэнчымкэтԓин. 7Ӈагԓыӈкы гэнъэԓигым, нутэтэ энанъомраквъэ таӈӄонпы, вэнԓыги-ым Гынан, Этынвэгыт Тэнантомгыӈ гымнин, рэнагтогъа аʼӄагыргэпы. 8Лыгэрочавчычама гымнан тыкэтъогыт, Этынвэгыт, ӄымэԓ-ым гымнин тэрӈъайӈавытковэтгав Гынык пыкиргъи, Гынин тааронрак. 9Таароӈыԓьа ыʼръыкаԓьагты напэԓягъан Амынан Ынанйыркыԓеӈыԓьын Этынвын.

10Гым-ым транъяткоркын Гыныкы, тыринэтриԓетыркын Гыныкагты, ръэнут тэнатватын Гыныкы тырэнкуврэтэвӈын, ӄэԓюӄ Гыт Этын, инэнъегтэԓевыԓьигыт. Ымыԓьо энатватъё Этынвэты тырэнкуврэтэвӈын. Амынан Этынвын инэнъегтэԓевыԓьын!»

11Этынва ивнин майӈынниӈын ынкъам ынан раԓёнтонэн Иона нотасӄэты.

2:11

### 3


Иона таӈымӈыԓятыркын ниневияԓьэты

1Этын-ым ӈирэӄэквъи вэтгавык Ионана: 2«Ӄытэнмаквэ, ӄыԓӄытги Ниневиягты – майӈынымнымэты ынкъам ӄымӈыԓятгэ ынкы Гымнин вэтгавыгъет»[+]. 3Иона ваԓёмгъэ Этынвэн вэтгавэты ынкъам эквэтгъи Ниневиягты. Ниневия-ым гатваԓен мэйӈынымныму Тэнантомгыӈэн, ӈронъыԓёк таӈгаԓяӈ ваԓьын чейвэ.

3:3

4Ынӈин-ым ԓяйвымгогъэ Иона майӈынымъеквэ, миӈкэмиԓ таӈгаԓяӈ ыннанъыԓёк, ынкъам нытъэввэтгавӄэн: «Ԓымӈэ ӈирэӄӄԓиккин ыʼԓёӈэттэ, – ынкъам Ниневия рэтэԓпыгъэ!» 5Ԓымаԓяквъат оʼравэтԓьат ниневиякэн Тэнантомгыӈэты: эмтъивэ пэԓгъарэӈӈогъат, тымӈэавэръэпыгъат таӈымыԓьо, ынпыянвыт гамыӄыԓьыма.

3:5

6Тиркэрмэтэ Ниневиякэн ваԓёмнэн ынӄэн вэтгав ынкъам пэԓянэн чиниткин энанԓяваны. Ынан йыннинэт таӈпэраавэръыт, ԓыгэпэтавэръэпыгъэ ынкъам пинчьэчумкэтгъи амчемгъопыԓгытратык. 7Ынан ынкъам ынин винрэтыԓьэ нэтъививынэт нымытваԓьыт Ниневиякэн: «Ӄыпаатык ӄамэтвак ынкъам иквичик! – ярагыннэкыт-ым, – Авээнвэпы эвнэԓейвыкэ! 8Ԓымӈэ иквъи тиркэрым, иӈӄун оʼравэтԓьат ынкъам гынникыт пэтавэръэпыԓьыԓӄыԓтэ, эвыр ытръэчтэгын ныванԓянат Тэнантомгыӈэты. Таӈымыԓьо пааԓьыԓӄыԓтэ аʼӄэԓтэтык ынкъам рытгэватъёԓӄыԓтэ тармачьыӈгыргыт. 9Ынӈин-ым юрэӄ Тэнантомгыӈ рэейвэчетгъэ ынкъам рэнруԓтэнӈынин Чиниткин мэйӈэкэвкит ынкъам араквачака мытритгъэ»[+]. 10Ӄымэԓ-ым Тэнантомгыӈа ԓьунин ниневияԓьэн аʼӄаԓтатторагыргын, ынкъам ейвэчетгъи, ынкъам пэԓӄынтэтгъи тэнымчеӈкы, аԓымы чит нинэрэнымчевӈыӄинэт.

3:10

### 4


Этынва нинъэйвыркынин Иона

1Ынӈатаԓ-ым Иона гагтъаӄачемгъоԓен ынкъам гэԓгэкэвкитԓин. 2Гаванԓявэтгавԓен ытԓён Этынвэты, гивԓин: «Аʼмын-ым, Этынвэгыт! Аԓымы маԓынӄэн гатвыԓен гымнан еп вама чинитнутэк? Ынӄэната гэгынтэвигым Фарсисэты, ӄэԓюӄ-ым ԓыги гымнан, иӈӄун Гыт – Тэнантомгыӈэгыт, йыркычимгъуԓьигыт, ныейвэчигыт, ӄонпы оʼръатчаԓьэгыт ынкъам ныԓгинымкыче инэнтэӈытвэтыԓьигыт ынкъам эʼнӄэтыркын тэнымчеӈкы. 3Игыр-ым, Этынвэгыт, ӄыпиригын гымнин выегыргын, мачынан мувъигъэк, ынӄэн таӈыӈ егтэԓкинэк».

4Ытръэч-ым Этын иквъи: «Эвыӈан гыт ынӄэната кытакавкэтгъэ?»

4:4

5Ӈыток Иона майӈынымнымгыпы вакъогъэ нэкъаяӈӄач мэйӈынымык. Тэйкынин ԓевтэйпичгын выроттэпы ынкъам вакъогъэ ынкэгиӈкы, аʼтчама, ръэмиӈкри ринӈыт мэйӈынымнымык. 6Этынва Тэнантомгыӈа рынӈэвнин эквытыӈачьыԓгын, эʼми гыргоча ԓевтык Ионан мэйӈэтгъи, ынкэгиӈкы таӈытваӈ аʼӄагнэнма, чама рытгэватынво ынин акавкэтгыргын. Иона ынӈатаԓ гагтыкоргавԓен ынӈэнтыӈачьэты.

4:6

7Ытръэч-ым Тэнантомгыӈа эргатык эргыръома ынӈин рыннин, титэ кымъэ ръэӄэрэвнин кэнмыԓгын ынкъам тыӈачьыԓгын кыкватгъэ. 8Ынръам-ым тэркыгыргоԓятык Тэнантомгыӈа рытомгавнэн гыԓкытыйгычгын нэкъаяӈӄачайпы ынкъам тиркэ коԓё рытгыԓевнин ԓевыт Ионан, рыпэт ытԓён руԓтывигъи таԓваравъэӈыӈӈота ынкъам иквъи: «Аʼмын опопы мачынан мувъигъэк, ынӄэн таӈыӈ егтэԓкинэк».

9Ивнин-ым Тэнантомгыӈа Иона: «Эви ԓыгэкэвкитгъи, иӈӄун тыӈачьыԓгын кыкватгъэ?» Ытԓён иквъи: «Тыгтакавкэтгъак, рыпэт тырэвъиӈыркын».

4:9

10Ынкы иквъи Этын: «Гынан ӄыԓгиԓюу ԓыӈыркын ынӄэн тыӈачьыԓгын, аԓымы гынан ԓюӈынмэйӈэвыԓьын, ыннэнныкиритык мэйӈэтыԓьын ынкъам ӄуԓиныныкиритык тэԓпыԓьын. 11Гымнан-ым ӄыԓгиԓюу эԓгыкэ тъынтыгъэн Ниневия, майӈынымнымчыӈын, миӈкы мыкыӈ мытԓыӈӄԓеккэн ӄԓиккин тысяч оʼравэтԓьат, ԓывавыԓьыт чичевкы, ръэнут таӈычьатгыргын, ръэнут-ым аʼӄаԓтатгыргын ынкъам кытнымкыӄэнат ярагыннэкыт?»

4:11

+ 1:6 Иона 3:9

+ 3:2 Иона 1:1-2

+ 3:9 Иона 1:6