# Поронҡо Уасыйаттан

Институт перевода Библии

## Поронҡо Уасыйаттан


Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru


Институт перевода Библии


Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360


ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

## Ҡөрмәтле уғыуцылар


Йунус пәйғәмпәрнең китабы


Иске Йасманың телмәцләү Институты


Мәскәү 2019


Йунус пәйғәмпәрнең китабы

Рәсем йасауцы: Мария Адамова

Иске Йасманың себертатар теленә телмәцләү электрон версияләрен Иске Йасманың телмәцләү Институты сайтынта тапҡалы пулаты:

https: ibt.org.ru/sibirskotatarskiy

ISBN 978-5-93943-271-9

© Институт перевода Библии, 2019


Ҡөрмәтле уғыуцылар!

Сес ҡулығыста Йунус пәйғәмпәр турынта китап ошлайсығыс.

Йунус – ул пересе, Алла кемнән аша кешеләргә Үсенең мәйелен пелтергән, аларны ҡона ҡылыуларын ҡалтырғалы әм таса тормош йәшәгәле өнтәгән. Йунус сигесенце ҡасырта йаңа эра алтынта Израил тәүләттә йәшәгән. Ул саманнарта израиллеләрнең күршеләре Ашшур империя пулған. Аның пелән Израил осаҡ суғыш алып парған. Алла Йунусҡа пойороҡ пиргән, Ашшур империяның паш торасына, Ниневегә парып, аның кешеләрен өнтәгәле – йаман пелән тулған тормошларын ҡалтырғалы. Пелеп тороп, ницек ашшурлылар үткән уаҡытта кән йаманныҡ израиллеләрғә ҡылғанарын, Йунус Алланың пойороғона күнкесе килмәте, Аның пойороғонан тайып киткесе тә килте. Пы аның килеп цыҡтыма, йуҡма, сес пы ҡикәйәне оцона уғып йетсәгес, пелерсес.

Пы ҡикәйә Иске Йасматан алыңҡан, ул төрлө төнйа телләрентә пар, ә ҡәсер себертатар телгә телмәцләү итеп пашланаты. Пы пасма – себертатар телтә Иске Йасманың телмәцләү институтыныңҡы перенце пастырыуы. Пы китапта себертатар телмәцләү пергә урыс телтә телмәцләү пелән пиреләте, ул Иске Йасманың Көнцығыш телмәцләүтән алынҡан. Әрбер телмәцләү – ул конструкциялар эстәү ижатий процесс, алар тейеш төрөс күцергәле шал нәрсәне, нимә әллә ҡацан әйтелгән йәбрәй телентә. Сур түгел айырмалар пулсата, аңа ҡарамастан, пөтөн мәғнәсе алмашылмайты.

Иске Йасманың телмәцләү институты үсенең рәҡмәтләрен пелтерәте – Йунус турынта китапның телмәцләргә, редакторларға, әм пөтөн кешеләргә, кем пы пасманы эсерләгән.

## Йунус

### Йунус

Йунус


[1]

[2]

[3]

[4]


### 1


Йунус пәйғәмпәрнең китабы


Йунус Раппитән ҡацаты

1Пер уаҡыт РАППИ[*] Әмиттәй улы Йунусҡа пылай тип әйтте:

2– Миңә ҡәбәр йетте: Ниневетә ҡалыҡ йаманлыҡҡа патҡан. Ул оло тораға парып, аның турынта әйт аларға.

3Ә Йунус РАППИтән Тәршишкә тигән йергә ҡацҡалы пулты. Йаппа тораға китте, Тәршишкә парыуцы пер оло кәйек тапты. Йул пәйәсен түләп, кимәгә утырып, РАППИтән ҡацып Тәршишкә китте.

4РАППИ тиңгестә көцлө йел цығарты, антайын көцлө аҡпаш тулғын күтәрелте, кәйек йемерелә йасты.

5Тиңгесцеләрнең ҡотлары йарылып, әрберсе үсенең ҡотайына тоға ҡылты, кимәне йеңеләйтеү өцөн, тиңгескә йөкнө ташлап йебәртеләр. Ә Йунус кимәнең эценә кереп йатты та тың йоҡлап китте.

6Кимә пашлығы Йунус йанына төштө:

– Ник йоҡлап йатасың? Тор! Ҡотайыңа тоға ҡыл! Әллә, Ҡотай песне ҡотҡарыр та, әләк пулмарыбыс, – тите[+].

7Тиңгесцеләр пер перенә:

– Әйтәгес, ширәбә салып пеләйек: пы пәләгә кем өцөн әләктек? – тителәр.

Ширәбәне салтылар, ә ул Йунусҡа күргәсте.

8Анан суң Йунустан суратылар:

– Әйт пескә, пы пәләне кем төшөртө? Нинтәйен эш пелән йөрөйсөң? Ҡайтан киләсең? Ҡайсы илтән син пуласың? Ҡайсы ҡалыҡтан пуласың?

9– Мин йәбрәйләртән, – тите Йунус. – Тиңгесне тә, йерне тә йарған күктәге РАППИ-Аллаға эшәнәм.

10Йунус тиңгесцеләргә РАППИтән ҡацыун әйтте. Тиңгесцеләр тың ҡурҡтылар та Йунустан суратылар:

– Нимә антайын син эш ҡылтың?

11Тиңгес тагын та тыңыраҡ ҡоторто. Тиңгесцеләр Йунустан суратылар:

– Тиңгес тыныцлансын өцөн, синең пелән нимә ҡылайыҡ?

12Йунус:

– Алың та, тиңгескә атың мине, – тите. – Анан суң тиңгес тыныцланыр. Мин пеләм: пы тауыл сескә минең өцөн цыҡты.

13Әммә тиңгесцеләр ҡоро йергә йетеү өцөн, ишкәкләре пелән тыңыраҡ ишенкәле пашлатылар. Алайта пайтасы пулматы – тиңгес тыңыраҡ ҡотороп китте.

14РАППИгә өнтөштөләр:

– Йә РАППИ, пы кеше өцөн әләк пулмайыҡ. Песне ҡәйепсес кешенең үлеме өцөн йаса ҡылма. Син, РАППИ, инте теләгеңне эшләтең!

15Алай тип, алар Йунусны тиңгескә аттылар – ҡоторған тиңгес тыныцланты. 16Анан суң тиңгесцеләр, РАППИтән ҡурғып, Аңа ҡорман суйтылар, сүс пиртеләр.

### 2


Йунусның тыуасы

1Анан суң РАППИ пер оло палыҡҡа Йунусны йотторто. Йунус өц көн тә өц төн ул палыҡның эцентә пулты. 2Йунус палыҡның эценән РАППИ-Алласына антайын тыуаны ҡылты:

3– Пәләгә ҡалғанта, РАППИгә йалынтым,
ә Ул миңә цауап пирте;
төгө тонйатан мин йәртәм суратым,
ә Син тауышымны эшеттең.

4Син мине тирәннеккә,

тиңгес төбөнә төшөртөң,
аҡҡан сыулар мине ҡаплап алты;
Синең ҡөтрәтле тулғыннарың
минең өстөмнән усты.
5«Син мине ҡыутың үсеңнән,
алайта Синең иске Йортоңно
йаңатан күререм!» – титем.
6Сыулар мине ҡаплап алты,
тирән тиңгес ҡамап алты,
пашыма сыу үләннәр уралты.
7Ҡайтан таулар күтәреләтеләр,
мин анта төштөм,
йер эцтә мәңкегә пикләнтем.
Алайта Син, минең РАППИ-Аллам,
мине ҡәбертән ҡутарып алтың!

8Көцөм пөтөп парғанта,

мин РАППИне искә алтым,
ә минең тыуам Сиңә,
Синең оло Йортоңа парып йетте.
9Пайтасыс ҡурцаҡларға табыныуцылар
Аллаға эшәнеүләрен ҡалтыртылар.
10Ә мин Сиңә шөкөр итеп,
ҡорман суйырым,
пиргән сүсләремне ҡылырым.
Син кенә, РАППИ, ҡотҡарыуға көцлө!

11Анан суң РАППИ палыҡҡа Йунусны цығарсын тип пойорто, ул алай уҡ ҡылты.

### 3


Йунус Ниневегә китте

1РАППИ Йунусҡа игенце мәртәбә пылай тип әйтте:

2– Оло тораға Ниневегә парып, Мин әйткәнемне ҡыцҡырып пелтер![+]

3Йунус РАППИнең сүсен тыңнап, Ниневегә китте. Ниневе антай оло пер тора ите, аны айланып цығыу өцөн өц көн уаҡыт кәрәк ите. 4Перенце көннө Йунус, тора пуйлап йөрөп, ҡалыҡҡа ҡәбәр әйтте:

– Ҡырыҡ көннән суң Ниневе йемерелер!

5Ниневелеләр Алланың сүсенә эшәнтеләр, олосынан кецесенә ҡәтәр ашауларын, эцеуләрен ҡуйырларын пелтертеләр, үсләренең үгенеүләрен күргәсеу өцөн, тураптан кейем кейентеләр.

6Пы ҡәбәр Ниневе патшасына килеп йеткәц, ул, тәғетенән торып, өстөнән ҡыйбатлыҡ кейемнәрен цицте тә, тураптан кейем кейенеп, көл тусанҡа утырты, 7Ниневетә пелтерте патшаның, түрәләренең пойороҡларын:

«Кешеләр ашамасыннар, ҡайуаннар та – үгес-сыйыр ма ул, ҡуй-кәцә мә ул – йәйләүгә пармасыннар, ицкем ицнимәне эцмәсеннәр. 8Пөтөн кеше тураптан кейем кейсеннәр, ҡайуанҡа та тураптан кейем ҡапласыннар! Әрҡайсы цын күңелтән Аллаға тыуа ҡылсыннар, йаман йултан цыҡсыннар, ҡаты күңеллекләрен ҡалтырсыннар. 9Кем пеләте, Алланың күңеле йомшап, уйынан ҡайтыр, ацыуланыуы туҡтар та, пес әләк пулмарыбыс»[+].

10Алла, аларның эшне – йауыслыҡ ҡылыутан туҡтауларны күреп, сүс пиреп ҡуйса та, күңелен йомшаты та алар өстөнә пәлә-ҡаса төшөрмәте.

### 4


Йунусның ацыуы килте

1Йунус ҡышышып китте. Аның ацыуы цыҡты. 2РАППИгә ул антай тыуа ҡылты:

– Йә РАППИ, мин тыуған илтә пулғанта, ул уаҡытта пылай пулыуын уйлаты итем. Пелә итем: Син шәпҡәтле-рәғимне, түсем-сабыр, киң пәйелле Алла, пәлә-ҡаса теләмәйсең. Аның өцөн Тәршишкә ҡацмаҡцы пултым. 3Йә РАППИ, инте ҡәсер йәнемне ал, миңә үлем йәшәүтән йаҡшыраҡ.

4РАППИ әйтте:

– Йаҡшы пула ма сиңә ҡышышҡалы?

5Йунус торатан цыҡты та, көнцығыш йаҡҡа утырты. Анта үсенә алацыҡ йасаты та, күләгәгә утырып, тора пелән нимә пулырын көтөп пашлаты.

6РАППИ-Алла пер үсемнекне үстерте. Үсемнек күтәрелеп, Йунусның паш өстөнә күләгә төшөртө, ул аны асаптан ҡотҡарты. Йунус мыңа тың масайты.

7Игенце көннө, таң атҡанта, Алла пер ҡортно йебәрте, ҡорт үсемнекне кимерте, үсемнек ҡороп ҡалты. 8Ҡойаш цыҡҡац, Алла көйтөргөц көнцығыш йел цығарты. Ҡойаш Йунусның пашын тың көйтөртө, ул ҡәлсес ҡалты.

– Миңә үлем йәшәүтән йаҡшыраҡ, – тите Йунус, үсенә үлем теләп.

9Алла Йунусҡа әйтте:

– Үсемнек өцөн пылай ацыуың цыҡты ма?

– Әйә, – тите Йунус. – Ацыу гына түгел, үлеү пелән тиң.

10РАППИ Йунусҡа әйтте:

– Үсемнек пер төнтә үсте, игенце төнтә йуҡҡа та цыҡты. Син аны ҡараматың, үсең эшләп үстермәтең, алай пулса та үгенәсең. 11Пы тората йөс йегермә мыңнән артыҡ кеше пар, алар йаҡшыны йаманнан айырмайтлар, мынта ҡайуаннар та күп. Мин ницек Ниневене, антайын оло тораны, ҡысҡанмайым?!

* 1:1 РАППИ – пы телмәцләүтә ике йасылыш пар: РАППИ әм Раппи. Йасылыш «РАППИ» йәбрәй исемне «Яхве» (парлыҡ, йәшәу пирәтеген) әйтеп йебәрәте. Йасыу «Раппи» йәбрәй терминның «Адонай» (ҡотай, пашлыҡ, ҡуца) телмәцләуне пирәте.

+ 1:6 Йун 3:9

+ 3:2 Йун 1:1-2

+ 3:9 Йун 1:6