Author: Институт перевода Библии
Date: 2026-09-01T14:13:30.479946+00:00

ЩӀэдзапӀэкӀэ

ЩӀэдзапӀэкӀэ

1. Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэ

2. Лукас

1. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм узыщрихьэлӀэ фӀэщыгъэхэм я псалъалъэ

2. Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

3. Пащтыхьхэм я тхылъхэм узыщрихьэлӀэ цӀыхухэр

4. Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ (Гъэсэпэтхыдэхэр • ДжакӀуэ • Сэфирэт и тхылъ)

5. Псалъалъэ (Лукас)

6. «Гъэсэпэтхыдэхэр» ЦӀэгъэлъагъуэ

7. «ДжакӀуэ» ЦӀэгъэлъагъуэ

8. Бабылей пащтыхъыгъуэ

9. ъэжэр пащтыхъыгъуэ

10. Картэхэр (Лукас)

11. Картэхэмрэ сурэтхэмрэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

12. Исраилымрэ Ехьудеймрэ я паштыхьхэр

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэ

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэ

1. Руфэ

2. 1 Пащтыхьхэр

3. 2 Пащтыхьхэр

4. 3 Пащтыхьхэр

5. 4 Пащтыхьхэр

6. Сэфирэт и тхылъ

7. Гъэсэпэтхыдэхэр

8. ДжакӀуэ

9. Данил

10. Инус

Руфэ

Руфэ

1. Хэзыгъэгъуазэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

Данил бегъымбарыр

Руфэ

Тхыгъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтыр

Мэзкуу, 2018

Данил бегъымбарыр

Руфэ

АдыгэбзэкӀэ зэзыдзэкӀар

Жэмыхъуэ Фаризэтщ

Сурэт теплъэгъуэхэр зейм и арэзыныгъэхэлъущ зэрыдгъэпсэуалъэр:

Horace Knowles© The British and Foreign Bible Society 1954, 1967, 1972

Loise Bass© Foreign Bible Society 1994

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщу АдыгэбзэкӀэзэрадзэкӀа тхылъхэм я е-жыпхъэхэмрэ аудиощапхъэхэмрэ фэ къыщывгъуэтыфынущ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтым и сайтым
https:
ibtrussia.org/Kabardian

ISBN 978-5-93943-256-6

© Институт перевода Библии, 2018

Ныбжьэгъу лъапӀэ!

Мы къыдэкӀыгъуэм щызэхуэхьэсащ Тхыгъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъитӀ. Тхыгъэ ЛъапӀэр – Библиер – дуней псом нэхъ пщӀэ зыщыхуащӀ икӀи щадж тхылъхэм ящыщщ. Абы къыхэкӀкӀэ, дэтхэнэ цӀыхуми, ар къызыхэкӀа лъэпкъми, и динми, щыпсэу щӀыпӀэми емылъытауэ, и бзэкӀэ а тхылъым еджэну Ӏэмал игъуэтын хуейщ. Ӏэджэ щӀауэ цӀыхухэр зыгъэпӀейтейуэ къекӀуэкӀ упщӀэхэм жэуап ярет Тхыгъэ ЛъапӀэм: дэнэ дыкъыздикӀар, сыт дыщӀэпсэур, сыт апхуэдиз мыгъуагъэ дунейм щӀытетыр, цӀыхур лӀэмэ, къыщӀэлъыр сыт?

Тхыгъэ ЛъапӀэр Тхьэм и Псалъэу я фӀэщ мэхъу Хьисэ и Ӏумэтым итхэм, ауэ ар зыхуэгъэзар абыхэм я закъуэу зи гугъэхэр хуабжьу щоуэ. Муслъымэнхэми Тхыгъэ ЛъапӀэм щыщ Ӏыхьэ куэдым лъытэныгъэшхуэ хуащӀ – ахэр КъурӀэным зи гугъу ищӀ бегъымбархэм ятепсэлъыхь тхылъхэрщ. ЗэуӀу тщӀа тхылъитӀым я зыр Данил бегъымбарым теухуащ, адрейр – Даут бегъымбарым и адэжьхэм.

ТхылъитӀми хэзыгъэгъуазэ Ӏыхьэ яӀэщ. Абыхэм къыщыбощӀэ тхылъхэр зытеухуар, уи нэгу къыщӀагъэхьэ а псор къыщыхъуа зэманыр, щӀыпӀэр, къаӀуатэ Ӏуэхугъуэхэр щекӀуэкӀа хэкухэм а зэман жыжьэм я щытыкӀар.

«Руфэ и хъыбарыр» адыгэбзэкӀэ япэу къыщыдэкӀар 2009 гъэрщ. «Данил бегъымбарым и тхылъыр» адыгэбзэкӀэ иджыщ япэу дунейм къыщытехьэр.

Тхыгъэ лъапӀэм щыщ Ӏыхьэхэр адыгэхэм я анэдэлъхубзэкӀэ ябгъэдэтлъхьэныр ди гуапэщ. Мы тхылъыр къыдэкӀыным елэжьахэм: зэдзэкӀакӀуэм, щӀэныгъэлӀхэм, чэнджэщакӀуэхэм фӀыщӀэ ин яхудощӀ.

Тхыгъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтыр

Руфэ и хъыбар

Хэзыгъэгъуазэ

Хэзыгъэгъуазэ

Гузэвэгъуэшхуэ къытепсыхэу, иужьым куэду Тхьэм и нэфӀ къызыщыхуа, исрэӀил лъэпкъым щыщ зы унагъуэ теухуа хъыбарщ мыр, тхыдэм щыщу. Къыщыхъуар ИсрэӀилырщ, илъэс минищ хуэдэ и пэкӀэ. А зэманым исрэӀил лъэпкъым пащтыхь яӀэу щытакъым, къэралыр зезыгъакӀуэр хеящӀэрт. ХеящӀэм и къалэныр зэригъэзащӀэм къищынэмыщӀауэ, гъунэгъу лъэпкъхэр къащытеуэм деж ар дзэ паши хъурт. ЦӀыхубэратэкъым хеящӀэр тезыгъэувэр, атӀэ езы Тхьэм къыхихырт, абы къыхэкӀкӀэ, хеящӀэр къулыкъу лъагэт.

ИсрэӀил лъэпкъыр Тхьэм къыщыбгъэдэкӀа зэмани щыӀащ. Къагъэзэжын папщӀэ, абыхэм гъэунэхуныгъэ зэмылӀэужьыгъуэхэр, насыпыншагъэхэр къахуигъакӀуэрт Тхьэм, зауэ, гъаблэ сыт жыпӀэми. Руфэ теухуа тхылъыр къыбгурыӀуэн папщӀэ, абы щыгъуэ зекӀуа хабзэхэм, Мусэ бегъымбарым Теурэтым щитхыжахэм уащыгъуазэу щытын хуейщ. Мы тхылъым псом хуэмыдэу гулъытэшхуэ хуещӀ «щэхужакӀуэ» цӀыхум иӀа къалэнхэм. Пасэм ИсрэӀилым щэхужакӀуэ щыхъужыр Ӏыхьлы гъунэгъут, Теурэт ХабзэмкӀэ къалэн хэхахэр иӀэу. ЩэхужакӀуэм и Ӏыхьлым и лъапсэр къищэхужын хуейт, абы ар ӀэмалыншагъэкӀэ ищэн хуей хъумэ, икӀи и Ӏыхьлыр къищэхужын хуейт, ар пщылӀыпӀэ ихуамэ. И Ӏыхьлым илъ ищӀэжынуи абы къытехуэрт. Бын къыщӀэмынэу и Ӏыхьлыр дунейм ехыжмэ, щэхужакӀуэм абы и фыз къыщӀэнар щхьэгъусэ ищӀын хуейт. Абы щыгъуэ япэу къалъху къуэр дунейм ехыжам и къуэу ябжырт, икӀи абы къыщӀэна мылъкур, лъапсэр зэрыщыту сабийм къылъысырт. Дунейм ехыжар лъэужьыншэу мыкӀуэдыжу къанэрт апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ.

НэгъуэщӀ хабзи ущрохьэлӀэ Руфэ теухуа тхылъым, тхьэмыщкӀэхэмрэ хэхэсхэмрэ къыщхьэщыжу. А хабзэм хуэмыщӀахэр хуит ищӀырт, гъавэр Ӏуахыжа нэужь, щхьэмыж кӀэрыхуахэр губгъуэм къыщащыпыну. Абы ипкъ иткӀэ гъавэр къэзыхыжхэм тхьэмыщкӀэхэм папщӀэ губгъуэм щхьэмыж къранэн хуейт.

Руфэ теухуа тхылъым наӀуэ ещӀ Тхьэм исрэӀил лъэпкъым зэрыпсэуну хабзэ яхуигъэуву, Тхьэм щыгугъыу икӀи и унафэм щӀэту псэухэм Абы и нэфӀ къащыхуэу зэрыщытар.

НэгъуэщӀ лъэпкъым щыщхэри Тхьэм къыхиха лъэпкъым щыщ зэрыхъуфынум, Тхьэм и жьауэ зэрыщӀэувэфынум и щапхъэ наӀуэщ Руфэ и хъыбарыр. Абы быдэу ди фӀэщ ещӀ фӀэщхъуныгъэ зиӀэ дэтхэнэри, зыщыщ лъэпкъым емылъытауэ, Тхьэм къызэрищтэр. Руфэ нэгъуэщӀ лъэпкъ къыхэкӀами, Тхьэм и лъэпкъым щыщ хъуащ. БоӀэз дэкӀуэри, абы къуэ игъуэтащ. Пащтыхьышхуэ Даут бегъымбарым и адэ Исий Руфэ и къуэрылъхущ.

1

Елимэлэх и унагъуэр и гъусэу МоӀэбей зэрыӀэпхъуар

1^1ХеящӀэхэм я зэману ИсрэӀилым гъаблэ къыщыщыхъуам щыгъуэ Ехьудей хэкум ит Бэтлъэхъем жылэм щыщ зылӀ, и щхьэгъусэри и къуитӀри щӀыгъуу, МоӀэбей къэралым кӀуащ, пӀалъэкӀэ щыпсэуну. 2А лӀым зэреджэр Елимэлэхт, и щхьэгъусэм – НэӀумий, и къуитӀым – Мэхълэнрэ Къилиуэнрэ. Ахэр Бэтлъэхъем жылэм, Ехьудейм итым, дэс Ефрафэ лъэпкъым щыщт. Арати, ахэр МоӀэбей Ӏэпхъуауэ щыпсэурт.

3Куэд дэмыкӀыу, Елимэлэх, НэӀумий и лӀыр, дунейм ехыжри, ар и къуитӀым къабгъэдэнащ. 4Ауэрэ и къуитӀым моӀэб лъэпкъым щыщхэу щхьэгъусэ зрагъэгъуэтащ – зым Ӏурпэ, адрейм – Руфэ я цӀэу. ИлъэсипщӀ хуэдизкӀэ ахэр а щӀыпӀэм щыпсэуауэ, 5Мэхълэни Къилиуэни дунейм ехыжри, НэӀумий и щхьэгъусэри и къуитӀри имыӀэжу къэнащ.

НэӀумий Бэтлъэхъем зэригъэзэжар

6Зиусхьэну[*] Тхьэм и лъэпкъым закъыщӀигъакъуэу, гъавэ бэв къаритауэ МоӀэбей щагъэхъыбару зэхихри, НэӀумий и хэкужьым игъэзэжыну зигъэхьэзыращ, и ныситӀри и гъусэу. 7Ахэр щӀыгъуу, щыпсэуа щӀыпӀэр къигъанэри, Ехьудей щӀыналъэм кӀуэжыну гъуэгу теуващ НэӀумий.

8Куэд ямыкӀуауэ, НэӀумий и ныситӀым яжриӀащ: «Вгъэзэжи, щхьэж и дыщ фекӀуэлӀэж. Зиусхьэным гущӀэгъу къыфхуищӀ, си къуэ мыгъуэхэми сэри фыкъытхуэгумащӀэу зэрыщытам хуэдэу! 9ПӀэщхьагъ дахэ тӀуми Зиусхьэным фигъэгъуэтыж!» Апхуэдэу жиӀэу, НэӀумий и ныситӀым ӀэплӀэ, ба щахуищӀыжым, ахэр къыщиудри, захуэмыубыдыжу къэгъащ.

10«Хьэуэ, дэри уи гъусэу дынэкӀуэнущ уи хэкум», – жаӀащ абыхэм.

11«Хьэуэ, хьэуэ, вгъэзэж, сипхъу цӀыкӀухэ! – идакъым НэӀумий. – Сыт фэ си гъусэу фыныщӀэкӀуэнур? Сэ згъуэтыжыфыну фэ щхьэгъусэ фхуэхъун къуэ? 12Вгъэзэж, сипхъу цӀыкӀухэ, сэ жьы сыхъуащ, дэнэ сыщыдэкӀуэжын? Бын згъуэтыжыну сыгугъэми, ныжэбэ лӀы сригъусэу итӀанэ къуэхэр къэслъхуми, 13ахэр къэхъуху дауэ фежьэн? Апхуэдиз зэманкӀэ фыдэмыкӀуэжу дауэ фыдэсын? Хьэуэ, си тӀасэхэ! Фэ фи Ӏуэхум нэхърэ сэ си Ӏуэхур нэхъ хэплъэгъуэщ – сэ Зиусхьэным и ней къысщыхуэри си гъащӀэр дыдж ищӀащ!»

14Абдежым абыхэм аргуэру гъын кърагъэжьэжащ. Арати, Ӏурпэ и гуащэм ӀэплӀэ, ба хуищӀыжри, ежьэжащ, ауэ Руфэ НэӀумий имыутӀыпщу зыкӀэрикъузэрт.

15«Мес, уи нысэгъум и лъэпкъым, и тхьэхэм я деж егъэзэж, уэри абы и гъусэу гъэзэж», – жриӀащ НэӀумий Руфэ.

16АрщхьэкӀэ Руфэ жиӀащ:

«КхъыӀэ,
сыхыумыгъэзыхь укъэзгъэнэну,
си щӀыбыр ныпхуэзгъэзэну.
Уэ уздэкӀуэ сэри сыкӀуэнущ,
укъыщыувыӀи сыкъыщыувыӀэнущ.
Уи лъэпкъри си лъэпкъыу,
уи Тхьэри си Тхьэу щытынущ.
17Уэ ущылӀэ сэри сыщылӀэнущ,
абдежи сыщыщӀалъхьэжынущ.
Зиусхьэным и ней къысщыхуэ,
си псэр Ӏуту сэ укъэзгъанэмэ!»+

18И гъусэу кӀуэну Руфэ мурад быдэ зэрищӀар къыщыгурыӀуэм, НэӀумий ар хигъэзыхьыжакъым.

19Арати, цӀыхубзитӀым гъуэгуанэ кӀыхьыр зэпачри, Бэтлъэхъем нэблэгъащ. Ахэр къыщалъэгъуам, жылэдэсхэм абыхэм фӀэкӀа Ӏуэху яӀэжтэкъым. ЦӀыхубзхэм ягъэщӀагъуэрт: «Ана, мор НэӀумий?» – жаӀэурэ.

20«АфӀэкӀа сэр щхьэкӀэ НэӀумий[*] жывмыӀэ, МарэкӀэ[*] фыкъызэджэ, – яжриӀащ НэӀумий абыхэм. – Ар щӀыжысӀэр Псори ЗылъэкӀым си гъащӀэр дыдж Ӏей ищӀащи аращ. 21Сэ мыбы зыри сыщымыщӀэу сыдэкӀащ, арщхьэкӀэ Зиусхьэным зыри симыӀэжу къызигъэгъэзэжащ. Сыт сэ НэӀумийкӀэ фыкъыщӀызэджэнур? Зиусхьэным хьэзабыр сигъэшэчащ, Псори ЗылъэкӀым насыпыншэ дыдэ сищӀащ».

22Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ НэӀумий МоӀэбей къикӀыжащ, и нысэр – моӀэб лъэпкъым щыщ Руфэ – щӀыгъуу. Ахэр Бэтлъэхъем къыщысыжам, хьэр къахыжын щӀадза къудейт+.

* 1:6 Зиусхьэну – ЖуртыбзэкӀэ «Яхве». А псалъэмкӀэ Тхьэм Мусэ бегъымбарми журтхэми закъригъэцӀыхуауэ щытащ. «Яхве» жиӀэмэ, «ЩыӀэр», «Псэур» жиӀэу аращ. Журтхэр а псалъэм апхуэдизкӀэ фӀэлӀыкӀырти, къапсэлъын шынэрт. Абы къыхэкӀкӀэ, а псалъэм и пӀэкӀэ журтхэм «Адонай» псалъэр къагъэсэбэп хъуащ. «Си Зиусхьэн» жиӀэу аращ абы къикӀыр.

* 1:20 «НэӀумий» жиӀэмэ журтыбзэкӀэ «Гурыхь» къикӀыу аращ.

* 1:20 «Марэ» жиӀэмэ журтыбзэкӀэ «Дыдж» къикӀыу аращ.

+ 1:17 2 Пащт. 15:21, 1 Пащт. 3:17, 1 Пащт. 25:22, 2 Пащт. 19:13, 3 Пащт. 2:23

+ 1:22 2 Пащт. 21:9

2

Руфэ БоӀэз зэрыхуэзар

2^1НэӀумий зы благъэ гъунэгъу иӀэт, и щхьэгъусэмкӀэ къыгухьэу – Елимэлэх и унэкъуэщ, къулейуэ икӀи пщӀэ зыхуащӀ цӀыхуу. Абы зэреджэр БоӀэзт.

2МоӀэбей щыщ Руфэ НэӀумий махуэ гуэрым жриӀащ: «Хуит сыпщӀамэ, губгъуэм сыдэкӀынти, гуапэу къызэплъ зыгуэрым и ужь ситу щхьэмыж кӀэрыхуахэр къэсщыпынт».

«КӀуэ, сипхъу цӀыкӀу», – хуигъэдэхащ НэӀумий.

3Губгъуэм дэкӀри, абы хьэр къэзыхыжхэм я ужь иту щыпэн щӀидзащ. Ар здэкӀуар Елимэлэх и унэкъуэщ БоӀэз и щӀапӀэу къыщӀэкӀащ.

4Езы БоӀэзи, Бэтлъэхъем къикӀри, абы ирихьэлӀэу и лэжьакӀуэхэм къахыхьащ. «Зиусхьэным къывдигъэпсынщӀэ!» – сэлам ярихащ абыхэм.

«Зиусхьэным и нэфӀ къыпщыхуэ!» – къратыжащ жэуап.

5«Хэтхэ ей хъуну мо цӀыхубз цӀыкӀур?» – жиӀэри БоӀэз и лэжьакӀуэхэм я нэхъыжьым еупщӀащ.

6Абы жэуап къритыжащ: «Ар НэӀумий МоӀэбей къыщикӀыжым и гъусэу къэкӀуа моӀэб цӀыхубзырщ. 7„КхъыӀэ, хъуну щытмэ, хьэр къэзыхыжхэм я ужь ситу кӀэрыхуа щхьэмыжхэр пхыр зэхуакухэм къыщызгъэщып“ жиӀэри къызэлъэӀуащ. Нышэдибэ лъандэм, губгъуэм къызэрыкӀуэрэ иджыри къэс, и щхьэр къимыӀэтауэ мэлажьэ, пщыӀэ лъабжьэм тӀэкӀу зэрыщетӀысэхар хыумыбжэмэ».

8БоӀэз Руфэ бгъэдыхьэри жриӀащ: «Мыдэ къызэдаӀуэт, ди шыпхъу, мыбдеж уӀукӀыу нэгъуэщӀ губгъуэ щыпакӀуэ умыкӀуэ. Си унэӀут цӀыхубзхэм я гъусэу мыбдеж къанэ. 9Си лӀыщӀэхэм дэнэ деж щыӀуахыжми уакӀэлъыплъурэ, си унэӀут цӀыхубзхэм якӀэлъыкӀуэ. Си лӀыщӀэхэм уи гугъу къамыщӀыну унафэ яхуэсщӀащ. Псы пхуэлӀэхуи си унэӀутхэм къахь кхъуэщынхэм ярытым щыщ ефэ».

10И щхьэр щӀым нэсу, Руфэ БоӀэз щхьэщэ хуищӀри, жиӀащ: «Сыт апхуэдизу уи нэфӀ къыщӀысщыхуар? Апхуэдиз гулъытэ сыт хамэ къэралым щыщым щӀыхуэпщӀыр?»+

11БоӀэз жэуап къритыжащ: «Сэ зэхэсхащ, уи щхьэгъусэр дунейм ехыжа нэужь, уэ уи гуащэм хуэпщӀа псор – уи адэанэри уи хэкури къэбгъанэу, умыцӀыху лъэпкъым удэпсэуну укъызэрыкӀуар. 12ӀуэхуфӀу пщӀа псори Зиусхьэным бэгъуауэ къыпхуищӀэж! Зи жьауэм ущӀэтыну укъызыхуэкӀуа ИсрэӀилым и Тхьэу Зиусхьэным фӀыгъуэу щыӀэр къыпхуищӀэ!»+

13«ДяпэкӀи апхуэдэу фӀыуэ Тхьэм укъысхущигъэт, зи пщӀэр лъагэ хъун, – жиӀащ абы. – Си гур фӀы схуэпщӀащ, сэ – уи пщылӀым – дахэ къызжепӀащ, уи унэӀутхэм я зым сримыуасэ пэт»+.

14Шэджагъуашхэр къыщысым, БоӀэз къеджащ абы: «КъакӀуи, къыддедзакъэ. ЩӀакхъуэ къащти, серчэм хэгъапщӀэ». Ар къакӀуэу лэжьакӀуэхэм къащыбгъэдэтӀысхьэм, БоӀэз абы хьэ гъэлыгъуа къритащ. Абы зыхуейм хуэдиз ишхри, къыдэхуащ. 15Ар къэтэджыжу адэкӀэ щыпэну ежьэжа нэужь, БоӀэз и лӀыщӀэхэм унафэ яхуищӀащ: «Пхырхэм деж щыщыпэми, абы и гугъу фымыщӀ. 16Фэ езым пхырхэм щыщ щхьэмыжхэр хузэвдзэкӀыурэ къыхуэвгъанэ, къищыпын щхьэкӀэ, икӀи евмыхъуэныж».

17Руфэ пщыхьэщхьэ хъуху губгъуэм щыщыпащ. Къищыпа хьэр иӀуэжри, ефэ[*] нэблагъэу къыщӀэкӀащ. 18Ар Руфэ жылэм къихьыжа нэужь, и гуащэм илъэгъуащ абы къищыпар зыхуэдизыр. Руфэ щагъэшхам къыдэхуар къызыкъуихри и гуащэм иритащ.

19И гуащэр къеупщӀащ абы: «Дэнэ нобэ ущыщыпар? Дэнэ ущылэжьар? Зиусхьэным и нэфӀ къыщыхуэ уэ гу къыплъызытам!»

Арати, Руфэ и гуащэм жриӀащ щылэжьар хэт дежми. «Нобэ сэ сыщыщыпа щӀапӀэр зейм зэреджэр БоӀэзщ», – жиӀащ абы.

20«Зиусхьэным и нэфӀ къыщыхуэ абы! – жриӀащ НэӀумий и нысэм. – Абы лӀахэри псэухэри и гущӀэгъум дыхинакъым». ИкӀи дыщӀигъужащ: «А лӀыр дэ ди благъэ дыдэщ, зи жьауэ дыщӀэзыгъэувэну къызытехуэ ди щэхужакӀуэхэм щыщщ».

21МоӀэбей щыщ Руфэ и псалъэм къыпищащ: «А лӀым сэ иджыри „Си лэжьакӀуэхэм яригъусэ, си гъавэр псори кърахьэлӀэжыху“ къызжиӀащ».

22НэӀумий и нысэ Руфэ жриӀащ: «Сыту фӀыт, сипхъу цӀыкӀу, абы и унэӀут цӀыхубзхэм уазэригъусэнур, нэгъуэщӀ гуэрым и губгъуэм лей къыщыптехьэнкӀи хъунт».

23Арати, Руфэ БоӀэз и унэӀут цӀыхубзхэм ягъусэурэ щыпащ, хьэри гуэдзри кърахьэлӀэжыху. Ар и гуащэм и гъусэу псэурт.

* 2:17 Ефэ – килограмм пщыкӀущ хуэдиз мэхъу.

+ 2:10 1 Пащт. 25:23
+ 2:12 1 Пащт. 24:20
+ 2:13 1 Пащт. 1:18

3

Руфэрэ БоӀэзрэ хьэмым

3^1Руфэ и гуащэ НэӀумий къыжриӀащ зэгуэрым: «Уэ пӀэщхьагъ зэрозгъэгъуэтыжыным сегугъун хуейкъэ, сипхъу цӀыкӀу, уи насыпыр зэтеувэжын щхьэкӀэ? 2Зи унэӀут цӀыхубзхэм уаригъуса а БоӀэз дэ ди Ӏыхьлыкъэ? НтӀэ, къэдаӀуэ, ныщхьэбэ абы хьэмым хьэр щыщӀегъэпщ. 3Аращи, зыгъэкъабзэ, мэ гуакӀуэ къызыпих дагъэ зыщыхуэ, уи щыгъын нэхъыфӀхэр зыщытӀагъи, хьэмым кӀуэ. Ауэ абы зыкъомыгъэлъагъу, ефэнешхэн иухыху. 4Ар щыгъуэлъкӀэ кӀэлъыплъи, здэгъуэлъыр зэгъащӀэ. ИтӀанэ кӀуэи, и лъапэм деж къэӀэти, гъуэлъ. Абы къыбжиӀэнщ пщӀэнур».

5«Псори уэ зэрыжыпӀам хуэдэу сщӀэнщ», – жэуап къритыжащ Руфэ. 6Ар хьэмым кӀуэри, и гуащэм унафэ къызэрыхуищӀам тету псори ищӀащ.

7БоӀэз и ефэнешхэныр иухри, гукъыдэжыфӀ иӀэ хъуауэ, гъавэ самэм и къуагъым щыгъуэлъащ. Руфэ щэхуу къыбгъэдыхьэщ, и лъапэм деж къиӀэтри, гъуэлъащ.

8Жэщыбгым БоӀэз къыхэщтыкӀщ, зигъазэри, и лъапэм деж цӀыхубз щылъу къилъэгъуащ. 9«Ухэт уэ?» – щӀэупщӀащ ар.

«Сэ сы-Руфэщ, уи унэӀутырщ, – жиӀащ Руфэ. – Уи щыгъын кӀапэр къыстеубгъуэ[*], сыту жыпӀэмэ уэ ди щэхужакӀуэ Ӏыхьлы гъунэгъухэм уащыщщ».

10«Зиусхьэным и нэфӀыр къыпщыхуэ, ди шыпхъу, – жиӀащ БоӀэз. – Мы ӀуэхуфӀ уэ пщӀар уи гуащэм иджыри къэс хуэпщӀа псом нэхърэ нэхъыфӀыжщ, уэ щӀалэхэм, къулейуи тхьэмыщкӀэуи ирехъуи, къакӀэлъыбжыхьакъым. 11Иджы, ди шыпхъу, умышынэ. Сэ уэ узыщӀэлъэӀуа псор пхуэсщӀэнщ. Ди жылэм дэс псоми ящӀэ уэ цӀыхубзым пщӀэ зэрыпхуэфащэр+. 12Пэжщ, сэ сыщэхужакӀуэ гъунэгъущ, ауэ сэр нэхърэ нэхъ гъунэгъужи щыӀэщ. 13Мыбдеж нэху къыщекӀи, пщэдджыжь абы укъишэну хуеймэ, хъарзынэщ – апхуэдэу ирехъу. Ауэ ар хуэмеймэ, сэ укъызошэ. Ар пэжщ Зиусхьэныр зэрыщыӀэр зэрыпэжым хуэдэу. Мыбдеж щыжей, нэху щыху».

14Ар абы и лъапэм деж нэху къыщекӀащ, ауэ жьы дыдэу къэтэджащ, иджыри зы цӀыхур адрейм къимыцӀыхуфыну кӀыфӀу. «Зыми къремыщӀэ хьэмым цӀыхубз къызэрыкӀуар», – жиӀащ БоӀэз. 15Абы Руфэ жриӀащ: «Мыдэ къащтэт птеубгъуа уи ӀэлъэщӀыр». Руфэ и ӀэлъэщӀыр зытрихри, къыхуишиящ, БоӀэз абы хьэ пщалъих[*] трикӀутэри, дэӀэпыкъуурэ къригъэщтащ. БоӀэз жылэм игъэзэжащ абы и ужькӀэ.

16Руфэ и гуащэм деж къэкӀуэжа нэужь, НэӀумий къеупщӀащ: «Дауэ хъуа, сипхъу цӀыкӀу?»

Арати, Руфэ абы жриӀэжащ БоӀэз къыхуищӀа псор, 17икӀи къыпищащ: «Абы „Уи гуащэм деж ӀэнэщӀу умыгъэзэж“ жиӀэри, мы хьэ пщалъихыр къызитащ!»

18НэӀумий жиӀащ: «УмыпӀащӀэ, сипхъу цӀыкӀу, плъагъункъэ а Ӏуэхур зэриухынур. А лӀым и гур зэгъэнукъым, нобэ ар зэфӀимыгъэкӀауэ».

* 3:9 Уи щыгъын кӀапэр къыстеубгъуэ – щхьэгъусэ къыхуэхъуну къызэрелъэӀур къызэрыкӀ псалъэхэщ (журтыбзэкӀэ).

* 3:15 Пщалъих – килограмм щэщӀ хуэдиз мэхъу.

+ 3:11 Гъэс. 31:10

4

БоӀэз Руфэ къызэришар

4^1Абы хэту, цӀыхур щызэхыхьэ хабзэ жылэ дыхьэпӀэм деж кӀуэри щытӀысащ БоӀэз. Арати, зи гугъу ищӀа и унэкъуэщ щэхужакӀуэр щыблэкӀым: «Къэгъази моуэ къэтӀыс, си къуэш», – жиӀэри еджащ. Абы къигъазэри тӀысащ+.

2БоӀэз жылэ хасэм щыщу тхьэмадипщӀ къишэри, ахэри игъэтӀысащ.

3Абы и ужькӀэ и унэкъуэщ щэхужакӀуэм зыхуигъазэри жриӀащ: «НэӀумий, МоӀэбей къикӀыжам, ди къуэш Елимэлэх къыщӀэна и щӀапӀэр ещэж. 4Сэ къэслъытащ уэ абы щыгъуазэ усщӀыну си къалэну, икӀи мыбдеж щыт псори, лъэпкъым ди нэхъыжьыфӀхэри ди щыхьэту, ар къэпщэхуну ухуеймэ, бжесӀэну. Уэ къэпщэхужмэ, хъарзынэщ, ауэ плъэмыкӀынумэ, сщӀэн щхьэкӀэ, къызжеӀэ. Уэр фӀэкӀа ар къищэхужыну зыри хуиткъым, уэ къыпкӀэлъыкӀуэр сэращ».

«Сэ къэсщэхужынущ ар», – жиӀащ абы.

5Апхуэдэу щыхъум, БоӀэз жиӀащ: «НэӀумий деж ар къыщыпщэхуж махуэм щхьэгъусэу къэпшэн хуейщ фызабэ Руфэ, моӀэб лъэпкъым щыщыр, Мэхълэн мыгъуэм къыщӀэнар. Фэ къуэ вгъуэта нэужь, Мэхълэн мыгъуэм и къуэпсыр абы зэфӀигъэувэжын икӀи и мылъкури къыхуэнэн щхьэкӀэ».

6Ар унэкъуэщ щэхужакӀуэм идакъым: «Абы щыгъуэм сэ а щӀапӀэр къысхуэщэхужынукъым, сыхилъэфэнкӀэ сошынэри. Уэ езым къэщэхуж, сэ апхуэдэу схуэщӀэнукъым», – жиӀащ.

7(Япэм щыгъуэ ИсрэӀилым хабзэ яӀащ щӀапӀэр щащэжкъыщащэхужым деж лъэныкъуитӀым языхэзым и вакъэ лъэныкъуэр зылъихрэ адрейм ириту. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ я зэгурыӀуэныгъэм къару игъуэтырт.)

8Арати, унэкъуэщ щэхужакӀуэм, БоӀэз «Уэ езым къэщэхуж» жриӀэри, и вакъэ лъэныкъуэр лъихащ.

9Апхуэдэу щыхъум, БоӀэз лъэпкъым и нэхъыжьхэми цӀыхубэми захуигъэзащ: «Нобэ фэ фыщыхьэтщ Елимэлэхи, Къилиуэни, Мэхълэни яйуэ щыта псори НэӀумий деж къызэрыщысщэхужым. 10КъищынэмыщӀауэ, Мэхълэн къыщӀэна фызабэ Руфэ, МоӀэбей щыщыр, щхьэгъусэу къызошэ: дунейм ехыжам и щӀэиныр езым и щӀэблэм къылъысыжу, и къуэпсыр лъэпкъым хэмыкӀуэдыкӀыжын, и цӀэри и Ӏыхьлыхэм ящымыгъупщэжу, жылэм и тхыдэм къыхэнэн щхьэкӀэ. А псом фэ нобэ фрищыхьэтщ!»

11Лъэпкъым и нэхъыжьхэми абдежым щызэхуэса псоми «дрищыхьэтщ» жаӀащ, икӀи БоӀэз къехъуэхъуащ мы псалъэхэмкӀэ:

«Уи унэ къихьэ цӀыхубз цӀыкӀур
ИсрэӀил и унагъуэр зыгъэбэгъуа
Рэхъелэрэ ЛеӀэрэ[*] хуэдэу,
Зиусхьэным быныфӀэ ищӀ!
Ефрафэ и деж къулей ущыхъуи,
Бэтлъэхъем уи цӀэр щрагъэлъапӀэ!+
12А цӀыхубз цӀыкӀумкӀэ
уэ къыпщӀэхъуэну щӀэблэр
Тэмар[*] Ехьудэ къыхуилъхуа Пэрэз[*]
и лъэпкъым хуэдэ Зиусхьэным ищӀ!»

Даут бегъымбарым и лӀакъуэр

13Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ БоӀэз Руфэ къишэри, щхьэгъусэ хуэхъуащ. БоӀэз абы бгъэдыхьэри, Руфэ, Зиусхьэным и фӀыгъэкӀэ, уэндэгъу хъури, къуэ игъуэтащ. 14ЦӀыхубзхэм НэӀумий къыжраӀэрт:

«Зиусхьэным и шыкурщ!
Нобэ быныншэу укъигъэнакъым,
узыпӀыжыну къуэ уигъэгъуэтащ!
Уи щӀалэ цӀыкӀум и цӀэр
ИсрэӀилым лъапӀэ щрехъу!
15Абы уэ гъащӀэр ӀэфӀ пщищӀыжынущ,
уи жьыщхьэ узыхуей ухуигъэзэнущ!
Ар къэзылъхуар уи нысэ цӀыкӀуу
фӀыщэу укъэзылъагъурщ,
уэркӀэ къуибл нэхърэ нэхъыфӀырщ!»+

16НэӀумий сабий цӀыкӀур къищтэри, ӀэплӀэкӀэ кърихьэкӀыу, и куэщӀым ису ипӀащ. 17Гъунэгъу фызхэм «НэӀумий къуэ къыхуалъхуащ» жаӀэрт. Абы цӀэуэ Ӏубэд фӀащащ. Ар Даут и адэ Исий и адэжырщ.

18Пэрэз и къуэпсыр мыращ:

Пэрэз и къуэщ Хъэцрэн,
19Хъэцрэн и къуэщ Рам,
Рам и къуэщ Ӏэминэдэб,
20Ӏэминэдэб и къуэщ Нэхъшун,
Нэхъшун и къуэщ Сэлмэний,
21Сэлмэний и къуэщ БоӀэз,
БоӀэз и къуэщ Ӏубэд,
22Ӏубэд и къуэщ Исий,
Исий и къуэщ Даут.

* 4:11 Рэхъелэрэ ЛеӀэрэ Ибрэхьим бегъымбарым и къуэрылъху Екъуб и щхьэгъусэхэу щытащ. Екъуб ИсрэӀил цӀэр Тхьэм къыфӀищащ. Аращ абы къытехъукӀыжахэм исрэӀил лъэпкъкӀэ еджэ щӀэхъуар.

* 4:12 Тэмар, Руфэ хуэдэу, хамэ лъэпкъщ къызыхэкӀар.

* 4:12 Пэрэз и адэр Ехьудэщ, Ехьудэ и адэр Екъубщ. Екъуб и къуэхэм Ехьудэ я нэхъыжьу щымыта пэтми, абы и лӀакъуэр икъукӀэ бэгъуащ и къуэш дэтхэнэми ейм хуэмыдэу.

+ 4:1 2 Пащт. 15:2, 2 Пащт. 18:4, 2 Пащт. 19:8

+ 4:11 Руфэ 1:2

+ 4:15 1 Пащт. 1:8

1 Пащтыхьхэр

1 Пащтыхьхэр

1. Пэублэ псалъэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

29. 29

30. 30

31. 31

ПАЩТЫХЬХЭМ

Я ТХЫЛЪХЭР

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ институт

Мэзкуу, 2025

Пащтыхьхэм я тхылъхэр

ЗэзыдзэкӀар Табыщ Муратщ

Филологие редакторыр ХьэцӀыкӀу Раещ ФӀыцӀагъэ

ЛъапӀэм щыщу адыгэбзэкӀэ зэрадзэкӀа тхылъхэм я е-жыпхъэхэмрэ аудиощапхъэхэмрэ фэ къыщывгъуэтыфынущ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ институтым и сайтым https:
ibtrussia.org/Kabardian

ISBN 978-5-93943-366-2

© Институт перевода Библии, 2025

ХЭЗЫГЪЭГЪУАЗЭ

Ныбжьэгъу лъапӀэ!

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщу «Пащтыхьхэм я тхылъхэр» уи пащхьэ илъщ.

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр илъэс миным къриубыдэу журт куэдым ятха пасэрей тхылъхэм я зэужьщ. Адыгэхэр ТэурэткӀэ, бегъымбархэм я тхылъкӀэ, ЗабуркӀэ, ИнджылкӀэ зэджахэр ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщщ. Ахэр зытеухуар Тхьэм цӀыхум къыхуиӀэ щытыкӀэрщ, зытепсэлъыхьри и къэгъэщӀыгъэ псори Езым деж къезышэлӀэж гъуэгу захуэм тегъэува, фӀымрэ захуагъэмрэ щытепщэ дуней еншэ ухуа зэрыхъунум и хэкӀыпӀэхэрщ. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэми а гуращэ къабзэр зэрызащӀэр Хьисэ бегъымбарым и гъащӀэмрэ и псэр зэрита щӀыкӀэмрэ ӀэтащхьэӀулӀэж зыхуэхъуж журтхэм я тхыдэмкӀэ нахуэу икӀи ӀупщӀу къегъэлъагъуэ.

Зи гугъу тщӀы тхыгъэжьхэм ныбжьышхуэ яӀэ пэтми, я мыхьэнэр нэхъ мащӀэ хъуакъым. Зыщыщ лъэпкъымрэ зэрахьэ фӀэщхъуныгъэмрэ емылъытауэ, цӀыхухэр абыхэм дихьэхыу нобэми йоджэ, итым зыщагъэгъуазэ, пщӀэ хуащӀ, Ӏущыгъи къыхах.

«Пащтыхьхэм я тхылъхэр» ӀыхьиплӀу зэхэлъ тхыдэ зэужьщ. Абы фӀэщыгъэ зэмылӀэужьыгъуэхэр иӀэу урихьэлӀэнущ. Урыс зэдзэкӀыгъэхэм узыщыхуэзэр а ӀыхьиплӀыр Пащтыхьхэм я тхылъиплӀу къэзыщтэ хабзэрщ. Журтхэр Пащтыхьхэм я 1-2-нэ тхылъитӀым «Щамел и тхылъкӀэ», 3-4-нэ тхылъхэм «Пащтыхьхэм я тхылъкӀэ» йоджэ. Ахэр псори журтхэм я тхыдэм къыщыхъуа Ӏуэхугъуэшхуэхэм топсэлъыхь. Тхылъхэм къаӀуэтэж къэхъугъэхэр ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ XӀ–VӀ лӀэщӀыгъуэхэм екӀуэкӀащ. Ар журтхэм, е, абы щыгъуэ зэрыжаӀэу щытам хуэдэу, исрэӀилхэм, пащтыхьхэр щаӀэу щыта далэм хуозэ. Абы къыхэкӀыу дэри тхылъхэм «Пащтыхьхэм я тхылъкӀэ» еджэныр игъуэу къэтлъытащ.

Зи гугъу тщӀы тхылъхэр топсэлъыхь лӀакъуэ пщыкӀутӀым я зэгухьэныгъэу къежьа ИсрэӀилыр къэралыгъуэ лъэщ зэрыхъуам. Дызэрыщыгъуазэщи, Даутрэ абы и къуэ Сэлмэнрэ я тетыгъуэращ ИсрэӀилым зыщиужьар. Пащтыхь унафэр зэадэзэкъуитӀым щаӀэщӀэлъаращ ИсрэӀилым и гъунапкъэхэр щызэлъыӀукӀуэтар, ину зыщиубгъуар, Ерусэлими Тхьэм и Унэр щыдагъэувар. Ауэ Даутрэ Сэлмэнрэ, сыт хуэдиз фӀагъ ябгъэдэмылъами, Тхьэм и пащхьэ гуэныхь щалэжьащ, зыуэ щыт пащтыхьыгъуэр гъащӀэ кӀэщӀ хъуныр къызыхэкӀари аращ. Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ X лӀэщӀыгъуэм къэралыгъуэр тӀууэ зэгуэкӀащ: ИсрэӀил цӀэр къызыхуэна ищхъэрэ пащтыхьыгъуэрэ ЕхьудейкӀэ зэджэ ипщэ пащтыхьыгъуэу. ИсрэӀил пащтыхьхэр занщӀэу гъуэгу пхэнжым теуващ, Тхьэ пэжым щхьэщэ хуэщӀыным къыдэкӀуэу, нэгъуэщӀ тхьэхэми хуэпщылӀ хъуащ. КуэдкӀэ нэхъыфӀакъым Ехьудейм и пащтыхьхэм я Ӏуэхур; закъуэтӀакъуэщ абыхэм Тхьэм и хьэкъыр игъэзащӀэу къахэкӀар. ПащтыхьыгъуитӀми я тхыдэр гуӀэгъуэкӀэ иухащ. ИсрэӀилыр Ащурей пащтыхьыгъуэм ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 722 гъэм къизэуащ, и цӀыхури зэрыщыту гъэр зэтрищӀащ. Ехьудейр Бабылей пащтыхьыгъуэм ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 586 гъэм зыӀэщӀилъхьащ, цӀыхубэри гъэрыпӀэм иригъэуващ.

Пащтыхьхэм я тхылъиплӀым ИсрэӀилым нэхъ пасэу къыщыхъуа Ӏуэхугъуэхэр тегъэщӀапӀэ зэращӀым щӀэх-щӀэхыурэ ущыхуозэ. ИсрэӀилхэр Екъуб и къуэ пщыкӀутӀым къатепщӀыкӀыжащ. Екъуб и щӀэблэр илъэс куэдкӀэ пщылӀыпӀэм иту Мысырым щыӀащ. Ауэ Тхьэм ахэр зыхэт бэлыхьым къыхишащ, Мусэ я пашэуи Мысырым къришыжащ. ИсрэӀилхэр увыгъэ ящӀауэ пшахъуэщӀым здитым, Тхьэм ахэр къыхуриджащ я зэхущытыкӀэхэр хабзэ хэхам трагъэувэну. Тхьэм исрэӀилхэм псалъэ быдэ яритащ сыт щыгъуи ящӀыгъуну, щӀыгу къаритыну, иригъэфӀэкӀуэну. ИсрэӀилхэми Тхьэр къагъэгугъащ гъунэгъу лъэпкъхэм я тхьэхэм хуэмыпщылӀыну, Езым фӀэкӀа зыми щхьэщэ хуамыщӀыну, и Хабзэм тету псэуну. Тхьэр дапщэщи ита псалъэм хуэпэжащ: Хьэнэней щӀыгум щыпсэу лъэпкъхэр ирихури ар исрэӀилхэм къаритащ. Ауэ исрэӀилхэр я псалъэм зэкъым икӀи тӀэукъым зэребэкъуар. Тхьэм ахэр зэикӀ ӀэщӀыб ищӀакъым, ауэ ялэжь гуэныхьхэм щхьэкӀэ игъэпшынэну пӀалъэ кӀыхькӀэ бийм я ӀэмыщӀэм ирилъхьэрт, бэлыхьыр яригъэшэчырт. Мис а лъэхъэнэ хьэлъэхэм Тхьэм Щамел бегъымбарыр исрэӀилхэм къахуегъакӀуэ. Уи пащхьэ илъ тхылъыр къызэрыщӀидзэри абы теухуа хъыбархэращ.

Пащтыхьхэм я тхылъиплӀым блэкӀа къэхъугъэхэр къэтхуаӀуэтэжын къудейракъым пщэрылъ зыщащӀыжыр. Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, абыхэм ИсрэӀилым и Ӏуэхур гуӀэгъуэшхуэкӀэ щӀиухам и щхьэусыгъуэхэри къыдгурагъаӀуэ. Тхьэм къыхиха лъэпкъым и ней щӀыщыхуар сыт? Абы исрэӀилхэр я щӀыгум щӀрихуар сыт? ТхылъиплӀым къагъэув упщӀэхэм я жэуапыр нахуэщ: исрэӀилхэм, псом хуэмыдэу абыхэм я гъуазэхэм, я адэжьхэм Тхьэм иращӀылӀа зэгурыӀуэныгъэр зэпымычу къызэрызэпаудырт апхуэдиз нэщӀэбжьэр къызыхэкӀар. Абыхэм Тхьэм гущыкӀ зыхуищӀа хабзэхэр зэрахьэрт, къэзыухъуреихь лъэпкъхэм я тхьэнэпцӀхэм щхьэщэ хуащӀырт.

Тхылъхэм зи гугъу ящӀ языныкъуэ цӀыхухэм я цӀэр КъурӀэным къыщыкӀуащ, адыгэхэми я хамэу щыткъым. Даутрэ Сэлмэнрэ къищынэмыщӀауэ, тхылъхэм фыщрихьэлӀэнущ Иляс бегъымбарымрэ Ӏэлисэхь бегъымбарымрэ ятеухуа хъыбархэм. Пащтыхьхэм я тхылъиплӀыр щызэддзэкӀым, адыгэхэм нэхъыбэрэ зэхаха цӀэхэм я ӀукӀэр зэрыщытым хуэдэу къэдгъэнащ. Псалъэм щхьэкӀэ, журтыбзэкӀэ тха тхылъхэм къыхэщ «Щэуал» цӀэм ди зэдзэкӀыгъэм узэрыщрихьэлӀэнур «ТӀалутӀ» жиӀэущ – апхуэдэущ ар КъурӀэнми къызэрыщыкӀуэр. НэгъуэщӀыцӀэхэм я пасэрей журт ӀукӀэр зэрытхъумэнум иужь дитащ, ауэ, адыгэбзэм къыщидгъэтӀасэм, ахэр тхылъеджэм дежкӀэ тынш зэрыхъунуми дыхущӀэкъуащ.

Тхылъхэм ехьэлӀа нэгъуэщӀ зы Ӏуэхугъуэми и гугъу дымыщӀу хъунукъым. Хьэрфышхуэ защӀэкӀэ тхауэ ди зэдзэкӀыгъэм узыщрихьэлӀэ «ТХЬЭ» псалъэм къигъэлъагъуэр журтыбзэ текстхэм хьэрфиплӀу зэхэту къыщыкӀуэ «ЙХВХ» псалъэращ. Тхьэм Муси исрэӀилхэми закъызэрыригъэцӀыхуауэ щытар а цӀэмкӀэщ. Езы псалъэр «щыӀэн» мыхьэнэр зиӀэ пасэрей журт псалъэм къытекӀыу къыщӀэкӀынущ. И ӀукӀэ дыдэр нахуэу щымытми, щӀэныгъэлэжьхэм ар «Яхве» къэпсэлъыкӀэм нэхъ пэблагъэу хуагъэфащэ.

«Пащтыхьхэм я тхылъхэр» лъэпкъ куэдым я бзэкӀэ зэдзэкӀауэ щыӀэщ. Ахэр кӀахэ адыгэбзэкӀэ 2002, 2009 гъэхэм къыдэкӀауэ щытащ. Къэбэрдей-шэрджэсыбзэкӀэ дунейм къыщытехьэр иджыщ.

«Пащтыхьхэм я тхылъхэр» зытеухуамрэ къыщыӀэта Ӏуэхугъуэхэмрэ нэхъ гурыӀуэгъуэ хъун папщӀэ тхылъым и кӀэм тхылъаджэр зэрыгъуэзэн тхыгъэ зыбжанэ щызэкӀэлъытхьащ. Абыхэм къызэщӀаубыдэ картэ зэмылӀэужьыгъуэхэр, сурэтхэр, Ехьудей хэкумрэ ИсрэӀил щӀыналъэмрэ я пащтыхьхэм я цӀэгъэлъагъуэр, тхылъиплӀым къыщыкӀуэ лӀыхъужь нэхъыщхьэхэм я цӀэгъэлъагъуэр, фӀэщыгъэхэм я псалъалъэр, псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъэгъэнахуэ кӀэщӀыр. ПсалъалъитӀми хиубыда псалъэхэр текстым дамыгъэ хэхакӀэ къыщыхэгъэщхьэхукӀащ. Мыхэр тхылъаджэм щхьэпэ икӀи гъэщӀэгъуэн ящыхъуну дыщогугъ.

АдыгэбзэкӀэ еджэхэм ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъхэр а бзэмкӀэ ябгъэдэтлъхьэныр ди гуапэщ. Тхылъыр зэдзэкӀыным, щӀэджыкӀакӀуэм деж нэхьэсыным зи гуащӀэрэ зи лэжьыгъэрэ хэзылъхьа зэдзэкӀакӀуэхэм, щӀэныгъэлэжьхэм, упщӀэжакӀуэхэм тхьэгъэпсэу яхуэфащэщ икӀи фӀыщӀэ ин яхудощӀ.

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ институт

Пащтыхьхэм я япэ тхылъыр

Пэублэ псалъэ

Пэублэ псалъэ

Пащтыхьхэм я япэ икӀи етӀуанэ тхылъхэм журт хабзэр «Щамел и тхылъкӀэ» йоджэ. Абы щхьэусыгъуэ хуэхъуащ тхылъым и ублапӀэм бегъымбарыр дунейм къызэрытехьамрэ илэжьа Ӏуэхугъуэхэмрэ ехьэлӀа хъыбархэр къызэрыщиӀуатэр, исрэӀилхэм я гъащӀэм щиубыд увыпӀэшхуэм и гугъу зэрыщищӀыр. Тхылъым щызэкӀэлъыхьа къэхъугъэхэр къыщыхъуар ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ XӀ лӀэщӀыгъуэм и кӀэхэрщ, зытеухуари ИсрэӀилыр лӀакъуэ псэукӀэм къыхэкӀыу пащтыхьыгъуэм зэрыхуэкӀуа щӀыкӀэрщ.

Япэ Ӏыхьэхэм (1–7) къызэрыхэщщи, а лъэхъэнэр исрэӀилхэм дежкӀэ къызэрымыкӀуэу хьэлъэу щытащ: абыхэм бийхэр щӀэчэ имыӀэу къатеуэрт, псом хуэмыдэу фылистейхэр пыӀэртэкъым; тхьэпщыгъэм и пщӀэр къехуэхат; езы исрэӀилхэри Тхьэм пэжыжьэ хъуат. Мис а далэм ирихьэлӀэу Тхьэм Щамел бегъымбарыну къриджащ. Тхьэм къыбгъэдэкӀ унафэхэр цӀыхухэм ялъэзыгъэӀэсын хуейри, ахэр игъэгъуазэу яхэтын хьэкъ зиӀэ хъуари Щамелт.

Апхуэдэу щыт пэтми, тхылъым куцӀ хуэхъур Щамелкъым, атӀэ ИсрэӀилым и япэ пащтыхьхэрщ. Пащтыхь ямыӀэнкӀэ Ӏэмал имыӀэу цӀыхубэм къыщыпаубыдым, Щамел ТӀалутӀ и щхьэм дагъэ щихуэри пащтыхьыгъэм хуигъэнэхуащ. КъыкӀэлъыкӀуэ Ӏыхьэхэм (8–15) пащтыхьыгъуэр зэрызэфӀэувам щытопсэлъыхь, исрэӀилхэм гужьгъэжь къыхузиӀэ лъэпкъхэм иращӀылӀэ зауэхэм я хъыбарыр къыщеӀуатэ. АрщхьэкӀэ ИсрэӀилым и япэ пащтыхь ТӀалутӀ Тхьэм къыхуищӀа унафэхэр къызэпеуд, арыххэуи, Абы и ней зыщрегъахуэ. ТӀалутӀ и пӀэкӀэ Тхьэм пащтыхьыщӀэ къыхех – ар Даутщ. ДяпэкӀэ ИсрэӀилым и тхыдэр зэрыщыту зэпхауэ щытынури аращ.

Ауэ Даут пащтыхь тахътэм занщӀэу дэкӀуеякъым. Абы япэщӀыкӀэ ТӀалутӀ деж къулыкъу щищӀащ. ИужькӀэ щтапӀэ ихьэжын хуей хъури, зыкъомрэ зигъэпщкӀуурэ екӀуэкӀащ (16–30). Тхьэм Даут пащтыхьыгъэм хуигъэнэхуа пэтми, абы лъыгъажэрэ лъэщыгъэкӀэ тахътэр иубыдын идакъым, зэгуэр Тхьэм къыхихыу тетыгъуэр зритыгъа ТӀалутӀ и гъащӀэ Ӏыхьэр щиухынум пэплъэмэ, нэхъыфӀу къилъытащ. Япэ тхылъыр ТӀалутӀрэ и къуэхэмрэ зауэм зэрыхэкӀуэда хъыбар гуузымкӀэ еух (31).

ЯПЭ ӀЫХЬЭ

Елъкъан и унагъуэр

1^1ЕфрэӀим бгылъэхэм ит Арэмэтам[*] жылэм ЕлъкъанкӀэ еджэу зылӀ гуэр щыпсэуащ. Ар езыр Зуф и щӀэблэм ящыщт. Елъкъан Ерыхьэм и къуэт. Ерыхьэм Елэхъу и къуэт. Елэхъу Тэхъу и къуэт. Тэхъу зи къуэри ЕфрэӀим[*] къытепщӀыкӀыжахэм ящыщ Зуфт. 2Елъкъан щхьэгъуситӀ иӀащ. Зым и цӀэр Хъанэт, адрейм и цӀэр Фэнанэт. Фэнанэ бын иӀэт, Хъанэр фыз мылъхуэт.

3ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ и щхьэр хуигъэщхъыу къурмэни хуищӀын щхьэкӀэ, Елъкъан зы илъэс блимыгъэкӀыу щыпсэу жылэм дэкӀырти, Шылэу[*] кӀуэрт. Ӏилэ[*] и къуитӀырт – Хьэпанрэ Панхэсрэт – абдеж ТХЬЭМ тхьэпщ хьэкъыр езыту щыӀэр. 4Елъкъан къурмэн ищӀыху къэси, и щхьэгъусэ Фэнанэрэ абы къилъхуа и къуэхэмрэ ипхъухэмрэ къурмэныпхъэм щыщ Ӏыхьэ яритырт. 5Ауэ Хъанэ сыт щыгъуи ӀыхьитӀ хухихырт. Бын къыщӀэхъуэну абы насып ТХЬЭМ иримыта пэтми, Елъкъан ар фӀыуэ илъагъурт. 6ТХЬЭМ Хъанэ лъхугъэ зэрыримытам къыхэкӀыу, и тӀуанэм ар тегушхуэгъуафӀэ ищӀауэ хьэзабыр иригъэшэчырт, и гуи хигъэщӀ зэпытт. 7Апхуэдэурэ илъэсхэр кӀуащ. Хъанэ ТХЬЭМ и Унэ кӀуэху къэс, и тӀуанэм нэхъри щӀишапэт, мыдрейри гъымрэ бжэмрэ зи хэкӀтэкъым, шхэ жыхуаӀэри иӀэжтэкъым. 8«Сыт, Хъанэ, ущӀэгъыр? Сыт ущӀэмышхэр? Сыт апхуэдизу уи гур зыгъур? ЩӀалипщӀ къыпщӀэхъуатэми, уэркӀэ сынэхъ лъапӀэнтэкъэ сэ?» – жиӀэурэ Елъкъани абы едэхащӀэрт+.

Хъанэ Тхьэм зэрелъэӀуар

9Зэгуэрым, Шылэу щыӀэу ешха-ефа нэужь, Хъанэ Ӏэнэм пэрыкӀыжри, тхьэ елъэӀуну ежьащ. ТХЬЭМ и Унэ щӀыхьэпӀэм деж Ӏилэ тхьэпщ дадэр щыст+. 10Зи щхьэр зи жагъуэ Хъанэ гущӀыхьэу гъыурэ тхьэ елъэӀурт. 11«Уэ ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмыт, си гущӀэлъапсэм зезыгъэгъазэ гукъеуэр сщхьэщыпхрэ уи нэфӀ къысщыпхуатэмэ, уигу сыкъэкӀыжрэ зы къуэ къызэптатэмэ, игъащӀэ псокӀэ пхуэлэжьэну уэстынт, и щхьэфэми жан зи цӀэ зэикӀ лъэӀэсынтэкъым[*]», – жиӀэурэ нет ищӀырт.

12Хъанэ ТХЬЭМ елъэӀухункӀэ абы и Ӏупэ пӀэжьажьэхэм Ӏилэ кӀэлъыплъу щысащ. 13Хъанэ игукӀэ тхьэ елъэӀурт, и Ӏупэхэр игъэхъублаблэ щхьэкӀэ, и макъ зэхэпхыртэкъым[*]. Ӏилэ ар ефауэ къыфӀэщӀри, 14егиящ: «Уи чэфыр зэ мыхъуми зэ птеуну? ЗыпкърыгъэкӀыж, зиунагъуэрэ!» – жиӀэри.

15«Хьэуэ, нэхъыжь махуэ хъун, – иритащ абы жэуап Хъанэ, – фадэ ткӀуэпс сӀухуакъым. Си гущӀэр мафӀэм къресыкӀ. Сигу илъыр ТХЬЭМ хузоӀуатэ. 16СыцӀыхубз напэншэу къызыщумыгъэхъу. Гурыгъузу сызыхьымрэ гухэщӀыгъуэу сызыщӀэзыӀулӀэмрэ къыхэкӀыу тхьэ селъэӀуауэ аращ».

17«Гъуэгу махуэ Тхьэм утригъэувэ, уи гур гъэӀэси гъэзэж! УзыщӀэлъэӀуари ИсрэӀилым и Тхьэ насып пхуищӀ!» – ехъуэхъуащ Ӏилэ Хъанэ.

18«Уи нэфӀ къысщыхуэ!» – пидзыжащ Хъанэ Ӏилэ и хъуэхъум. Абы иужь и гъуэгу теувэжри я увыӀэпӀэм игъэзэжащ. Гупсэхугъуэ зыгъуэта Хъанэ шхынми хэӀэбащ, и нэгуми нэщхъеягъуэ гуэри йумылъэгъуэж хъуащ+.

19КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым Елъкъан и унагъуэм жьыуэ заужьщ, ТХЬЭМ иджыри зэ щхьэщэ хуащӀри я деж, Арэмэхь, ягъэзэжащ.

Щамел дунейм къызэрытехьар

Абы иужь Елъкъанрэ Хъанэрэ зэбгъэдыхьащ. ТХЬЭМИ и нэфӀ абы ящыхуащ.

20Хъанэ уэндэгъу хъури, щӀалэ къыхуэхъуащ. ЩӀалэ цӀыкӀуми цӀэуэ Щамел[*] фӀищащ. «ТХЬЭМ селъэӀуати, сызыщӀэлъэӀуар къысхуищӀащ», – жиӀэрт Хъанэ.

21ЕтӀанэгъэм, Елъкъан и унагъуэр и гъусэу ТХЬЭМ къурмэн хуащӀыну гъуэгу щытехьэм, 22Хъанэ ядэкӀуакъым. «Сабийм быдзыр щыщигъэтыжкӀэ, сэр-сэрурэ ар Шылэу сшэнщи ТХЬЭМ и пащхьэ исшэнщ. Ар игъащӀэкӀэ абы щыпсэуну къэзгъэнэнущ», – жриӀащ Хъанэ и лӀым.

23«Узэрыхуейуэ щӀы, – арэзы дэхъуащ абы Елъкъан. – Къанэ, сабийри ирикъухукӀэ быдз егъафэ. ТХЬЭМ иухар ирехъу!» Быдз щыгъэтыгъуэ хъуху, сабийм и гъусэу Хъанэ и унэ исыжащ.

24ЩӀалэ цӀыкӀур и бгъэм къызэрыщӀихыу ТХЬЭМ и Унэу Шылэу дэтым ишащ, илъэсищ зытекӀа зы танэ[*], зы хьэжыгъэ къэп цӀыкӀу[*], санэр иту зы фэнд къыздищтэри. 25Танэр фӀригъэбзри, Хъанэ щӀалэ цӀыкӀур Ӏилэ хуишащ. 26«Жьыщхьэ махуэ ухъуи, тхьэмадэ! КъэпщӀэжу щытмэ, уи пащхьэ иту ТХЬЭМ елъэӀуа цӀыхубзыр сэращ[*]. 27СызыщӀэлъэӀугъауэ щытар мы щӀалэрати, ТХЬЭМ си лъэӀур къысхуищӀащ. 28Иджы ар Абы и ӀэмыщӀэ изолъхьэ. ИгъащӀэ псокӀэ ТХЬЭМ хуэлэжьэнуи къыхузогъанэ!» – жриӀащ Хъанэ тхьэпщ дадэм бгъэдыхьэри.

Абы иужь ТХЬЭМ щхьэщэ хуащӀащ[*].

* 1:1 Тхылъым узыщрихьэлӀэ «Арэмэхь» щӀыпӀэцӀэм и зы къэпсэлъыкӀэ лӀэужьыгъуэщ.

* 1:1 Исуф и къуэ етӀуанэщ, исрэӀил лъэпкъым и лӀакъуэ пщыкӀутӀым ящыщу ефрэӀимхэр къызытепщӀыкӀыжар аращ (еплъ УблапӀэ 41:50-52 ).

* 1:3 Шылэу къалэр абы щыгъуэ исрэӀилхэм я дин зэхуэсыпӀэу, тхьэлъэӀупӀэу щытащ. Тхьэмрэ цӀыхубэмрэ я зэӀущӀапӀэу ялъытэ Шэтыр ЛъапӀэр здэщыӀэри мыбдежт.

* 1:3 Зи гугъу ищӀыр тхьэпщ пашэу Шылэу щыӀа Ӏилэщ. Тхылъым къызэрыхэщымкӀэ, ИсрэӀилым пащтыхьыр къыхамых ипэ, ар илъэс тӀощӀитӀ хуэдизкӀэ ИсрэӀил хэгъэгум и гъуазэу щытащ. Еплъ 4:18.

* 1:11 Зи тхьэлъэӀур къызэхъулӀэм нузыр ищӀу щытащ. КъекӀуэкӀ хабзэм щхьэщыкӀыу и къуэр пӀалъэкӀэ мыхъуу игъащӀэ псокӀэ Тхьэм къыхуигъэнэну Хъанэ нузыр ещӀ.

* 1:13 Пасэрей лъэпкъхэр макъкӀэт тхьэ зэрелъэӀур. Хъанэ щэхуу тхьэ зэрелъэӀур къемызэгъыу Ӏилэ къыщӀилъытар аращ.

* 1:20 Журт. «Шемуел». «Тхьэм и цӀэ» жиӀэу аращ къикӀыр. Щамелымрэ «щӀэлъэӀун» мыхьэнэ зиӀэ «шааль» глагол псалъэмрэ щызэхуэхьа хъуащ мыбдеж.

* 1:24 Е: «гуууищ».

* 1:24 Журт. «ефа». Литр тӀощӀрэ тӀурэ хуэдиз хъунущ.

* 1:26 Журтхэр зэфӀэту тхьэ елъэӀуу щытащ.

* 1:28 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм я нэхъыбэм къыщыкӀуэр «щхьэщэ хуищӀащ» псалъэращ, а Ӏуэхугъуэр хъулъхугъэм къызэрыбгъэдэкӀыр езы бзэм и кӀуэцӀкӀэ щызекӀуэ хабзэм ипкъ иткӀэ къигъэлъагъуэу.

+ 1:8 Руфэ 4:15
+ 1:9 1 Пащт. 12:7, 1 Пащт. 15:20
+ 1:18 Руфэ 2:13

ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Хъанэ и щытхъу уэрэдыр

2^1Тхьэм зыхуигъазэурэ Хъанэ жиӀащ:

«Дэзгъуэтащ гуфӀэгъуэ мыухыжыр ТХЬЭМ,
къызэрымыкӀуэу лъагэу сиӀэтащ.
Си жагъуэгъур щӀэнэкӀалъэ хъуащ,
къысщищӀащ си щыӀэныгъэр псынщӀэ+.
2ЩымыӀэ ТХЬЭМ хуэдэу лъапӀэ,
Абы пэхъуни зы щымыӀэ,
укъуэувэнкӀэ хуэди къэмыхъуа!

3ЗыкъыффӀэщӀыжу куэд жывмыӀэ,
дэпсэлъеинри щывгъэт!

ТХЬЭМ имыщӀэ щэху щымыӀэ,
цӀыху цӀыкӀум ищӀэ псори зэпешачэ.

4ЛӀыхъужьхэм я шабзэкъухэр зэфӀощӀыкӀ,
зи гуащӀэ мащӀэхэр нэхъ лъэщи мэхъу.

5Зи ныбэ изу щытахэм я шхын Ӏыхьэр къалэжьыжыну йожьэ,
ныбэ лажьэм зэрихуахэми яӀуэтэж.

Фыз мылъхуэу ялъытам щӀалибл къилъхуащ,
бын куэд къызыщӀэхъуари щхьэ закъуэу къонэ.

6ТХЬЭМ дунеижьыр зым ирегъэбгынэри, зым псэр ӀуегъащӀэри къегъэщӀ,
хьэдрыхэ лъахэр зым ирегъэлъагъури, зыр дунейм кӀуэ гъуэгум къытрешэ.

7ТХЬЭМ зыр тхьэмыщкӀэ ещӀри, зым хъугъуэфӀыгъуэхэр ирет,

Абы зы цӀыхур егъэлъахъшэри зы цӀыхур лъагэуи еӀэт.

8ТхьэмыщкӀапӀэм итыр къизышыжри,
зимыӀэм я щхьэр зыӀэтыжри Арщ,
тетыгъуэ зиӀэхэм яхегъэувэ ахэр,
жьантӀэр яхуэзыгъэфащэри Аращ.

ЩыӀэныгъэм и къежьапӀэр ТХЬЭРЩ,
дызытет дунейр зыухуэжари Арщ+.
9Къыхуэпэжхэм Ар я щхьэщыжакӀуэщ,
бзаджащӀэхэр кӀыфӀыгъэ мыкӀуэдыжым хешэ,
къарууэ яӀэми сытыр и щхьэпэж?!+
10ТХЬЭМ ӀэщӀэкӀуэдэнущ пэщӀэувэр,
уафэгъуагъуэ гуиихкӀэ къажьэхэлыдэнущ,
зэрыдунейуэ ТХЬЭМ жэуапми иришэлӀэнущ.

ТХЬЭМ езым къыхиха[*] пащтыхьыр ину иӀэтынущ,
и гуащӀи хигъэхъуэнущ»+.

11ТХЬЭМ хуэлэжьэн щхьэкӀэ и къуэр Ӏилэ тхьэпщ дадэм деж къигъанэри, Елъкъан Арэмэхь игъэзэжащ.

Ӏилэ и къуэхэм я бзаджэщӀагъэр

12Ӏилэ и къуэхэр цӀыху мыхъумыщӀэт. Ахэр ТХЬЭМИ фӀэлӀыкӀыртэкъым, 13цӀыхубэм и пащхьэ жэуап щӀахь тхьэпщ хьэкъри аркъудей хъымпӀар ящӀыртэкъым. Зыгуэрым къурмэн щищӀкӀэ, лым и вэгъуэм ирихьэлӀэу гуахъуэр иӀыгъыу тхьэпщхэм я ӀуэхутхьэбзащӀэр къэсырт. 14Лыр щывэ лэгъупым ар абыкӀэ хэӀэбэрт, къыпыхьэ псори ищтэрти ихьырт. Шылэу къакӀуэ исрэӀил псоми я къурмэныпхъэм арат а тхьэпщхэм иращӀэр. 15Абы щыфӀэкӀыжу, щэр ямыгъэс щӀыкӀэ[*] ӀуэхутхьэбзащӀэр къэсырти, къурмэн зыщӀым пиубыдырт: «Тхьэпщым езым игъэжьэжыну лы къызэт. Лы гъэвар пӀихынукъыми, цӀынэущ къызэрызэптынур!» – жиӀэурэ. 16«ЯпэщӀыкӀэ щэр ирегъэгъэси, итӀанэ узыхуейр къащтэ», – жаӀэу къурмэн зыщӀхэм ямыдэу щыжраӀэкӀэ, – «Хьэуэ, къащтэ иджыпсту, армыхъумэ лӀыгъэкӀэ птесхынущ», – жиӀэу иувыкӀырти, ӀуэхутхьэбзащӀэм пиубыдырт. 17Гуэныхьу а щӀалэхэм[*] къахьар ТХЬЭМ и пащхьэ къызэрымыкӀуэу щыинт, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ТХЬЭМ и цӀэкӀэ ящӀ къурмэным абыхэм нэмыплъ иратырт.

18Щамели ТХЬЭМ хуэлажьэрт. ЩӀалэщӀэ дыдэ пэтми, абы чэтэным къыхэщӀыкӀа тхьэпщ кӀэпхыныр зыӀуилъхьакӀэт. 19Илъэс къурмэныр ящӀыну и адэ-анэр къыщыкӀуэкӀэ, щыгъын щӀыӀутелъ цӀыкӀу и анэм Щамел хуидырти къыхуздихьырт. 20«ТХЬЭМ хуэлэжьэну къэвгъэна щӀалэм и пӀэ иувэну мы уи щхьэгъусэм иджыри бынхэр ТХЬЭМ дыуигъэгъуэт!» – ехъуэхъу зэпытт Ӏилэ Елъкъанрэ и щхьэгъусэмрэ. Абы иужь ахэр я унэ къэкӀуэжырт. 21ТХЬЭМ и нэфӀри Хъанэ къыщыхуащ: щӀалищрэ хъыджэбзитӀрэ къилъхужащ. Щамели ТХЬЭМ и нэӀэ щӀэту къэхъурт.

22Зи ныбжьыр хэкӀуэта Ӏилэ и къуэхэм исрэӀил лъэпкъым кӀэлъызэрахьэ лейм и хъыбарри, Шэтыр ЛъапӀэм деж Ӏут бзылъхугъэхэм хабзэншагъэ зэрыкӀэлъызэрахьэри зэхихыжырт. 23«Мы влэжьыр сыт? – ящӀэгие зэпытт абыхэм Ӏилэ. – Фи бзаджэщӀагъэр яхуэмыухыу цӀыхуцӀэ зиӀэм яӀуатэ. 24Мыр мыхъун Ӏуэхущ, си щӀалэхэ! ТХЬЭМ и лъэпкъым кърихьэкӀ хъыбархэр щӀагъуэкъым. 25Зыр зым екъуэншэкӀмэ, ар ТХЬЭМ зэхигъэкӀынщ, ауэ Абы хуэмыфащэ езыпэса цӀыхум и Ӏуэхур хэт зэхихын?»

Адэм и гиер щӀалэхэм ауи кърадзакъым. ТХЬЭМ хьэдэгъуэшэр абыхэм ятригъэпсакӀэт. 26Щамелри ТХЬЭМРЭ цӀыхухэмрэ къыхуэарэзыуэ къэхъурт+.

Ӏилэ и щхьэ кърикӀуэнур Тхьэм и лӀыкӀуэм къызэрыжриӀар

27Тхьэм и цӀыху гуэр Ӏилэ деж къакӀуэри къыжриӀащ: «Мыращ ТХЬЭМ къиӀуэхур: „Мысыр фирхьэуным деж пщылӀыпӀэм щитым уи адэжьхэм[*] закъезгъэщӀэгъатэкъэ+? 28ИсрэӀил[*] и быным ящыщу уи лъэпкъратэкъэ тхьэпщ хьэкъыр къызритыну къыхэсхыгъар? Си къурмэнщӀыпӀэм къекӀуэлӀэну, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр схуигъэсыну, кӀэпхыныр ибг щӀипхэу си пащхьэ итыну уи лъэпкъратэкъэ тхьэпщ унэу згъэнэхуэгъар? Абы щыфӀэкӀыжу, исрэӀилхэм ящӀ тыхьхэм щыщ Ӏыхьи уи адэжьхэм яхухэсхыгъатэкъэ? 29Сыт иджы си Унэм кърахьэлӀэну унафэ зытесщӀа къурмэнымрэ тыхьхэмрэ нэмыплъ щӀефтыр? Сыт къызыхэкӀыр Сэр нэхърэ уи щӀалэхэр нэхъ бгъэлъэпӀэныр? Сыт си лъэпкъыу исрэӀилхэм къысхуагъэфэща тыхьхэм щыщ Ӏыхьэ нэхъыфӀхэм фыщӀеӀэбыр?“

30Аращ ИсрэӀилым и ТХЬЭМ щӀыжиӀэр: „Тхьэпщ хьэкъыр къызиту игъащӀэкӀэ си пащхьэ имыкӀыу уи лъэпкъыр къызэрысхуэлэжьэнумкӀэ псалъэ естыгъат“. Ауэ ТХЬЭМ иджы жиӀэр мыращ: „Ирекъутэж а унафэр! Сэ пщӀэ къысхуэзыщӀырщ пщӀэ зыхуэсщӀыжынур, ауэ схуэмыфащэ къызэзыпэсыр гъуэгу мыгъуэ теувауэ аращ+. 31Уэри уи щӀэблэри лъэрыщӀыкӀ щысщӀын зэмани къэкӀуэнущ, уи унагъуэ щыщу зы цӀыху закъуи и жьы хъугъуэ нэзгъэсынукъым+. 32Тхьэпщ хьэкъыр щепхьэкӀ си Унэ ЛъапӀэм мыгъуагъэр щӀэплъэгъуэнущ.[*] ИсрэӀилыр ефӀэкӀуэнущ, ауэ къыпщӀэхъуэнухэр я жьы хъугъуэ нэзгъэсынукъым. 33Фэ фщыщу зы цӀыху закъуэщ къурмэн щащӀ щӀыпӀэм къыӀузнэнур, абыи ар къыщӀыбгъэдэзнэнур хущӀэбгъэкӀ нэпсым уи нэр щӀисыкӀыу икӀи гукъеуэм ухэмыкӀыу узгъэпсэун щхьэкӀэщ. ЩӀэблэу къыпщӀэхъуэнум щыщу зы цӀыхуи я жьы хъугъуэ нэзгъэсынукъым. 34Уи къуитӀым – Хьэпанрэ Панхэсрэ – я щхьэ кърикӀуэнур си псалъэхэр зэрыпэжымкӀэ щыхьэт ирехъу: тӀури зы махуэм дунейм ехыжынущ+. 35Си унафэм текӀ зимыӀэ тхьэпщ пэжри[*] къэзгъэувынущ. Абы и лъабжьэр згъэбыдэнурэ, пащтыхьу къыхэсхынухэм сыт щыгъуи пэжу бгъэдэзгъэтынущ+. 36Мис абы щыгъуэ фэ фщыщу псэууэ къанэр къэкӀуэнщ абы деж, щхьэщэ хуищӀынщи дыжьын ахъшэрэ щӀакхъуэ тыкъыррэ щхьэкӀэ елъэӀунщ: ‘Шхын Ӏус схуэхъун мащӀэ тӀэкӀур къризлэжьыну тхьэпщым ищӀэ Ӏуэхухэм щыщ гуэр къызэт!’ жиӀэу“».

* 2:10 Журт. «машиах» – «дагъэ зыщыхуа» жыхуиӀэщ. Тхьэм къигъэлъэгъуа исрэӀил пащтыхьхэм я щхьэфэм дагъэ щахуэрт.

* 2:15 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, къурмэн ящӀ Ӏэщым и щэр Тхьэм ейщ, абы тхьэпщхэр хэӀэбэ хъунутэкъым.

* 2:17 Ӏилэ и къуэхэрами, абыхэм я ӀуэхутхьэбзащӀэхэрами гурыӀуэгъуэ дыдэу щыткъым мыбдеж зи гугъу ищӀыр.

* 2:27 Зи гугъу ищӀыр Мусэ и къуэш Хьэрунрэ абы и унагъуэмрэщ.

* 2:28 Ибрэхьим и къуэ Исхьэкъ и къуэ Екъуб Тхьэм къыфӀищауэ щыта цӀэщ (УблапӀэ 32:29 ). Абы къытепщӀыкӀыжахэм исрэӀил лъэпкъкӀэ еджэ щӀэхъуари аращ.

* 2:32 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 2:35 Зи гугъу ищӀыр, уегупсыс зэрыхъунумкӀэ, Сэлмэн тхьэпщ пашэу игъэувыгъа Садыкъщ.

+ 2:1 Лк. 1:46-55,
+ 2:8 Гъэс. 8:29,
+ 2:9 Гъэс. 2:8, Гъэс. 4:19,
+ 2:10 1 Пащт. 7:10,
+ 2:26 Лк. 2:52
+ 2:27 3 Пащт. 13:1,
+ 2:30 Гъэс. 4:8,
+ 2:31 3 Пащт. 2:27
+ 2:34 1 Пащт. 4:11
+ 2:35 3 Пащт. 2:35

ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм Щамел зыкъызэрыхузэӀуихар

3^1Зи ныбжьыщӀэгъуэ хъуа Щамел Ӏилэ и унафэ щӀэту ТХЬЭМ хуэлажьэрт. А лъэхъэнэм ТХЬЭМ и псалъэр цӀыхум зэзэмызэ дыдэ фӀэкӀа къалъэӀэсыжыртэкъым, уэхьий къащыхуэкӀуэри закъуэтӀакъуэххэт+.

2Зи нэхэм щӀагъуэ дыдэу ямылъагъуж Ӏилэ зы жэщ гуэрым гъуэлъыжауэ и пӀэм илът. 3Уэздыгъэми[*] кӀуэсэн иуха щӀыкӀэтэкъым. Щамели ТХЬЭМ и Унэм, Пхъуантэ ЛъапӀэр зыщӀэтым деж, щӀэлът. 4Абы хэту ТХЬЭР Щамел къеджащ.

«СыкъокӀуэ!» – жиӀэри щӀалэ цӀыкӀур асыхьэту къыщылъэтщ, 5Ӏилэ бгъэдэлъадэри еупщӀащ: «СынодаӀуэри! Щхьэ укъызэджа?»

Ауэ Ӏилэ: «Хьэуэ, сыноджакъым, кӀуэжи гъуэлъи жей!» – щыжиӀэм, Щамел игъэзэжри гъуэлъыжащ.

6ТХЬЭР аргуэрым «Щамел!» жиӀэри къэджащ. Щамел гуэрыр къэтэджщ, Ӏилэ деж къакӀуэри еупщӀащ: «СынодаӀуэ! Сытыт укъыщӀызэджар?»

«А си щӀалэ, – жиӀащ Ӏилэ, – сыноджакъым, кӀуэжи, гъуэлъи жей!»

7ТХЬЭМ абы ипэ зэикӀ Щамел зыкъыхузэӀуихатэкъым, ТХЬЭМ и псалъэри абы иджыри къыхуэкӀуа щӀыкӀэтэкъым.

8ТХЬЭР ещанэу къыщыджэм, Щамел аргуэру къэтэджри Ӏилэ деж къэкӀуащ: «СынодаӀуэри! Щхьэ укъызэджа?»

Абдежым Ӏилэ къыгурыӀуащ щӀалэ цӀыкӀум къеджэр зэры-ТХЬЭР. 9Абы иужь Ӏилэ Щамел иущиящ: «КӀуэи гъуэлъыж! Ауэ иджыри зэ къаджэмэ, „Си ТХЬЭ, сынодаӀуэ!“ жыӀэ». Щамел игъэзэжри гъуэлъыжащ.

10Абы хэту ТХЬЭР щӀалэ цӀыкӀум къыбгъэдыхьэри, ипэхэм хуэдэу, къеджащ: «Щамел! Щамел!»

«ЖыӀэ, сынодаӀуэ!» – пэджэжащ Щамел макъым.

11«ИсрэӀилыр Сэ зы гузэвэгъуэ хэздзэнущи, абы и хъыбарыр зэхэзыхым гуӀэгъуэр къыщӀэзэрыхьынущ, – жриӀащ ТХЬЭМ Щамел. –+
12Ӏилэ и унагъуэм тесӀуэгъа си псалъэхэр къанэ щымыӀэу згъэзэщӀэнущ. 13Гуэныхьу къахьам пэкӀуэу и унагъуэр игъащӀэкӀэ зыхэмыкӀыжын бэлыхьлажьэ зэрыхэздзэнур жесӀат абы. И къуэхэм схуэмыфащэ къызэрызапэсыр ищӀэ пэтми[*], Ӏилэ ахэр къыжьэдикъуакъым. 14КъурмэнкӀи тыхькӀи Ӏилэ и лъэпкъым бгъэдэлъ къуаншагъэр зэикӀ зэрыхуэмыпшыныжынур быдэу жызоӀэ».

15Щамел пщэдджыжь пщӀондэ хэлъри, итӀанэ ТХЬЭМ и Унэм и бжэхэр къыӀуихащ. Уэхьий къыхуэкӀуам и гугъур Ӏилэ ириӀуэтэлӀэжыну щыщтэрти, 16«Щамел, си щӀалэ!» – жиӀэри, езым ар ириджащ:

«СынодаӀуэ!» – жиӀэри Щамели Ӏилэ бгъэдыхьащ.

17«Сыт Абы къыбжиӀар? – щӀэупщӀащ Ӏилэ. – Зыри сщумыбзыщӀ. КъыбжиӀам щыщ зыгуэр бущэхумэ, Тхьэм и ней къыпщыхуэ!»+
18Щамел зыри фӀимыущэхуу псори хуиӀуэтэжащ Ӏилэ. «ТХЬЭРАЩ хуитыр псоми!» – жиӀащ Ӏилэ+.

19Щамел ТХЬЭМ и нэӀэ щӀэту къэхъурт. ТХЬЭМ и псалъэу абы къыхуэкӀуэхэри зы къэмынэу пэж хъурт+. 20Зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу – ищхъэрэкӀэ Дан щегъэжьауэ ипщэкӀэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу – Щамел ТХЬЭМ и бегъымбар щыпкъэу зэрыщытыр цӀыху цӀыкӀум зэлъащӀысащ. 21ТХЬЭМ Шылэу зыкъыщигъэнахуэрт, Абы и псалъэхэр Щамел къыщыхуехри абдежт.

* 3:3 Журт. «Тхьэм хуагъаблэ уэздыгъэ». Зытепсэлъыхьыр Тхьэм и Унэм хэт ЛъапӀэщыр пызыгъэщхьэхукӀ Ӏупхъуэм и пащхьэ ирагъэувэу щыта уэздыгъэрщ. Ар пщыхьэщхьэ къэс хагъанэрти, нэху щыху ягъаблэрт.

* 3:13 Е: «И къуэхэм си нейр зэрызэщагъахуэр ищӀэ пэтми».

+ 3:1 Гъэс. 29:18,
+ 3:11 4 Пащт. 21:12,
+ 3:17 Руфэ 1:17
+ 3:18 2 Пащт. 10:12, 2 Пащт. 15:26
+ 3:19 1 Пащт. 9:6

ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

4^1Щамел и псалъэ зэры-ИсрэӀилу къедэӀурт.

Фылистейхэм Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр зэраӀэщӀыхьар

ИсрэӀилхэмрэ фылистейхэмрэ зэзэуэну зэпэщӀэуващ. ИсрэӀилхэр Абэнэзэр деж щигъуэлъыкӀащ, фылистейхэр Афэкъ деж къыщыувыӀащ. 2Фылистейхэм я дзэр ИсрэӀилым къыпэуври а зауэзэрылӀым исрэӀилхэр къыщыхагъэщӀащ, зэуапӀэми я цӀыху миниплӀ хуэдиз къыщаукӀащ.

3Дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм зауэлӀхэм къыщагъэзэжым, исрэӀил тхьэмадэхэр зэхэупщӀыхьыжащ: «Сыт щхьэкӀэ ТХЬЭМ фылистейхэм даӀэщӀилъхьа? – жаӀэри. – Апхуэдэу щыхъуакӀэ, Пхъуантэ ЛъапӀэр Шылэу къидывгъэш – ТХЬЭР гъусэ къытхуэхъунщи, бийм дыщихъумэнщ».

4Арати, цӀыху зыбжанэ ягъакӀуэри, Пхъуантэ ЛъапӀэр, ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым и тахътэр зыщхьэщыт дамабгъуэхэр зытетыр[*], Шылэу кърырагъэшащ. Пхъуантэр къэзыхьхэм я гъусэу Ӏилэ и къуитӀри – Хьэпанрэ Панхэсрэ – кӀуащ.

5Пхъуантэ ЛъапӀэр дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм къыщрахьэлӀэм, исрэӀилхэм къаӀэта кӀий-гуо макъышхуэм и джэрпэджэжым щӀылъэр дэгызащ. 6А макъышхуэр фылистейхэм щызэхахым: «Сыт макъ исрэӀилхэм я увыӀэпӀэмкӀэ къиӀукӀыр?» – жаӀэурэ зэхэупщӀыхьыжащ.

Пхъуантэ ЛъапӀэр исрэӀилхэм я дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм къызэрырахьэлӀар къыщащӀэм, 7фылистейхэр хуабжьу къэгузэващ. «Ахэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм деж я тхьэр къэкӀуауэ аращ, – жаӀэрт абыхэм. – Сыту тхьэмыщкӀагъэшхуэ мы дызыӀууар! Мыпхуэдэ гуэри зи ди нэгу щӀэкӀатэкъым. 8Дыунэхъужащ! Хэт а тхьэ лъэщхэм дащызыхъумэнур? А тхьэхэракъэ-тӀэ къум нэщӀым ит мысырхэр бэлыхь мыухыжхэм хэзыдзауэ щытыгъар? 9Быдагъэ зыхэфлъхьэ, фылистейхэ! ЛӀыгъэ къызыхэвгъахуэ, а исрэӀилхэр пщылӀыпӀэ зэридгъэувауэ щытам хуэдэу дэри пщылӀыпӀэ драмышэн щхьэкӀэ! ЛӀыгъэ къызэхэвгъахуи фезауэ абыхэм!»

10Фылистейхэр ебгъэрыкӀуэри хэщӀыныгъэшхуэ ирату исрэӀилхэр зэхакъутащ. ИсрэӀилхэр икӀуэтурэ щхьэж и унэ зэбгрыжыжащ. ИсрэӀил лъэсыдзэм щыщу цӀыху мин щэщӀ а зауэзэрылӀым хэкӀуэдащ. 11Пхъуантэ ЛъапӀэри бийм яӀэрыхьащ, Ӏилэ и къуитӀри – Хьэпанрэ Панхэсрэ – а зауэм укӀыгъэ щыхъуащ+.

Ӏилэ дунейм зэрехыжар

12А махуэ дыдэм Бенамин и лӀакъуэм щыщ гуэрым зэуапӀэр къибгынэщ, къыщӀэпхъуэжри, Шылэу къигъэзэжащ. Абы и щыгъынхэр зэхэчэтхъат, и щхьэфэми сабэр къыхэщэщт[*]. 13Ар къыщысам, Ӏилэ гъуэгум ириплъэу къалэ дыхьэпӀэм пэмыжыжьэу[*] гъуэгубгъум деж щыт тетӀысхьэпӀэм тест, Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм щхьэкӀэ гузавэу. ЛӀыр къалэм дыхьэу къихьа хъыбарыр щиӀуэтэжым, къалэдэсхэм я гуӀэ макъым зэуэ зыкъиӀэтащ. 14-15Гъуэг макъыр щызэхихым, Ӏилэ щӀэупщӀащ: «Сыт а макъышхуэр зищӀысыр?» – жиӀэри.

Зи ныбжьыр илъэс бгъущӀрэ ирэ ирикъуа, зи нэхэр икӀуэсыкӀауэ щӀагъуэу зымылъагъуж Ӏилэ деж Бенамин и лӀакъуэм щыщ лӀыр къэпӀэщӀащ+. 16ЛӀыми Ӏилэ жриӀащ: «Иджыпсту зэуапӀэм сыкъыӀукӀауэ аращ, си щхьэр къыӀусхри сыкъыщӀэпхъуащ».

«Сыт къэхъуар, си щӀалэ?» – еупщӀащ абы Ӏилэ.

17Хъыбарыхьым Ӏуэхур къызэрекӀуэкӀар къиӀуэтэжащ: «Фылистейхэм исрэӀилхэр кърахужьэжащ, дзэми хэщӀыныгъэшхуэ игъуэтащ. Уи щӀалитӀыр – Хьэпанрэ Панхэсрэ – щыӀэжкъым, Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэри бийм ӀэщӀыхьащ».

18Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм и гугъу щищӀым, Ӏилэ зытес тетӀысхьэпӀэм щхьэпрыхури щӀыбкӀэ техуащ. Жьыгъэм хьэлъэ ищӀа Ӏилэ и пщэгурыгъыр зэриудри, абы илӀыкӀащ. Илъэс тӀощӀитӀкӀэ ИсрэӀил хэгъэгум и гъуазэу щытат Ӏилэ.

19Ӏилэ и нысэр, Панхэс и щхьэгъусэр, уэндэгъут, куэд дэмыкӀыуи зэфӀэкӀын хуейт. Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр бийм зэрыӀэщӀыхьар, и тхьэмадэмрэ и щхьэгъусэмрэ зэрыщымыӀэжыр щызэхихым, лъхугъэр къытелъадэри сабий къыхуэхъуащ. 20И псэ еджэу здытелъым, къыщхьэщыт цӀыхубзхэр еущиеурэ: «УмыгумэщӀ, щӀалэщ къыпхуэхъуар», – жраӀэрт. Ауэ абы жэуапи къитыжакъым, зыми и Ӏуэхуи зрихуэжакъым.

21«Зи лъапӀэныгъэр къытхуэзыгъэфащэ зэпыт Тхьэм дибгынащ», – жиӀэурэ Панхэс и щхьэгъусэм щӀалэ цӀыкӀум Ехьэбэд[*] цӀэуэ фӀищащ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр бийм ӀэщӀыхьат, езыми и тхьэмадэмрэ и щхьэгъусэмрэ щыӀэжтэкъым. 22«Тхьэм ИсрэӀилым къриха лъапӀэныгъэр фӀэкӀуэдащ, – цӀыхубзым къытригъэзэжурэ жиӀэ зэпытт. – Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр абы ӀэщӀахащ».

* 4:4 Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм дамэ зытет уафэгу псэущхьэхэм я теплъэр зиӀэ дыщэ пкъыгъуитӀ тещӀыхьат. ДамабгъуэкӀэ зэджэ а псэущхьэхэм я дамэ зэхуакухэр Тхьэм и щӀыгу тахътэу къалъытэу щытащ. Тхьэм и щыӀэныгъэр исрэӀилхэм нахуэ щащищӀу щытар абдежщ.

* 4:12 КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэуа лъэпкъхэм гуауэ къащылъэӀэскӀэ, я щыгъын щӀыӀутелъхэр зэхачатхъэрэ щыгъын къурэхэр къызыщатӀагъэу, сабэр, ятӀэр е сахуэр я щхьэм драпхъейрэ ину гъуэгрэ бжэуэ хабзэ яхэлъащ.

* 4:13 Мы псалъэхэр 18-нэ едзыгъуэм къыхэтхри, текстым къиӀуатэр зэпыщӀа хъун щхьэкӀэ, мыбдеж хэдгъэуващ.

* 4:21 «Ехьэбэд» цӀэм «ЩӀыхьыр зыфӀэкӀуэда» е «Дэнэ щыӀэж щӀыхьыр?» жиӀэу аращ къикӀыр.

+ 4:11 1 Пащт. 2:34

+ 4:15 3 Пащт. 14:4

ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм фылистейхэм бэлыхьлажьэр къазэрыхуихьар

5^1Фылистейхэм Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр зыӀэщӀаубыдэри, Абэнэзэр кърашри Ашдэд къашащ. 2Пхъуантэр Дэджуан[*] зи цӀэ я тхьэм и унэм щӀахьэри и мывэскъарым бгъэдагъэуващ. 3ЕтӀуанэ пщэдджыжьым жьыуэ къыщызэщӀэтаджэм, ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэм и пащхьэ Дэджуан и мывэскъарыр хэӀубауэ илъу ашдэддэсхэр кърихьэлӀащ. Мывэскъарыр къаӀэтыжри зыдэщытам деж ягъэувыжащ. 4КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьми ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэм и пащхьэ Дэджуан хэӀубауэ илъу цӀыхухэр кърихьэлӀащ. Абы и щхьэмрэ и Ӏэхэмрэ къыгуэкъутыкӀауэ бжэщхьэӀум телът, псоууэ къэнар ипкъ закъуэрат. 5Нобэр къыздэсым Дэджуан и унэу Ашдэд дэтым и бжэщхьэӀум темыувэу абы и тхьэпщхэмрэ щӀыхьэхэмрэ щӀебакъуэр аращ.

6ТХЬЭМ и нейр Ашдэд жылэмрэ абы и Ӏэгъуэблагъэм щыпсэухэмрэ ящыхуащ. ТХЬЭМ абыхэм я щӀыфэр зэщӀигъэбагэри бэлыхьлажьэм хидзащ. 7Къэхъур щалъагъум, ашдэддэсхэр тхьэусыхащ: «ИсрэӀилым и Тхьэм и нейр дэрэ ди тхьэ Дэджуанрэ къытщыхуащ, Абы и Пхъуантэр ди деж къыщынэнкӀэ Ӏэмал иӀэкъым», – жаӀэри. 8Фылистеипщхэр зэхуашэсри цӀыхухэр щӀэупщӀащ: «ИсрэӀилым и Тхьэм и Пхъуантэм сыт етщӀэнур?» – жаӀэри.

«Пхъуантэр Джат ирырешэ», – жаӀэри къыхалъхьащ. Зэчэнджэщыжхэри, Тхьэм и Пхъуантэр Джат къалэ ирагъэшащ. 9Ауэ ар Джат зэрынэсу ТХЬЭМ и губжьыр а къалэм лъэӀэсащ, дэсхэр шынагъуэшхуэм хидзэу. ТХЬЭМ къалэдэсхэм, ини цӀыкӀуи, я щӀыфэр зэхигъэбэгащ. 10Абы иужь кӀэщӀу Тхьэм и Пхъуантэр Джат къыдрагъэшыжри, Акурэн къалэ ирагъэшащ.

Пхъуантэр Акурэн щыдахьэм, жылэм хьэргъэшыргъэшхуэ къаӀэтащ: «ИсрэӀилым и Тхьэм и Пхъуантэр къыщӀытхурагъэшар ди лъапсэмрэ ди лъэпкъымрэ ягъэкӀуэдын щхьэкӀэщ!» – жаӀэу. 11Абыхэми фылистеипщхэр къызэхуашэсри паубыдащ: «Пхъуантэр ди щӀыгум ифшыж. Зэрылъэпкъыу демыкӀуэдылӀэ щӀыкӀэ, мыр къыздифша щӀыпӀэм фшэж!» Ажалыр къалэм тепщэ щыхъуат, гузэвэгъуэшхуэт Тхьэм и губжьу абыхэм къалъэӀэсар. 12Псэууэ къелам и щӀыфэр зэщӀэбэгат, къалэдэсхэм я гуӀэ макъми уафэгум нэсу зиӀэтат.

* 5:2 КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэуа лъэпкъ куэдым Дэджуан тхьэуэ ялъытэу, щхьэщэ хуащӀу ижь лъандэрэ къэгъуэгурыкӀуащ. Хьэнэней фӀэщхъуныгъэм зэрыхэтымкӀэ, БэӀэл и адэр Дэджуанщ. Фылистейхэм я тхьэ пажэу щытари аращ.

ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм и щӀыпӀэ къызэригъэзэжар

6^1ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэр фылистей щӀыналъэм мазибл щыӀауэ, 2тхьэпщхэмрэ тхьэгурымагъуэхэмрэ къызэхуашэсри: «Сыт Пхъуантэм етщӀэнур? КъыджефӀэ, дауэ ар къыздраша щӀыпӀэм зэрынэдгъэсыжынур?» – жаӀэри цӀыхубэр щӀэупщӀащ.

3«ИсрэӀилым и Тхьэм и Пхъуантэр къыздраха щӀыпӀэм евгъэхьыжыну фыхуеймэ, тыгъэ хуэвмыщӀауэ евмыгъэшэж, – къатыжащ абыхэм жэуап. – Ӏэмал имыӀэу гъэзэкӀуэж тыхьи хуэфщӀ. ИтӀанэщ фи узыр щыфщхьэщыкӀынури, и губжь мыужьыхыжыр къыщӀыфлъэӀэсар щызэхэфщӀыкӀынури».

4«ГъэзэкӀуэж тыхьу сыт Абы хуэтщӀ хъунур?» – щӀэупщӀащ фылистейхэр.

«Фылистеипщхэм я пэбжу узыфэ къывэуэлӀам и теплъэр къызытещ дыщэ пкъыгъуитхурэ дзыгъуэшхуэ теплъэ зиӀэ дыщэ пкъыгъуитхурэ евгъэщӀ. Дауэ щымытми, фэрэ фипщхэмрэ къыфтеха гузэвэгъуэр зыщ. 5Узыфэ къывэуэлӀамрэ хэгъэгум Ӏисрафиблыр къизылъхьэ дзыгъуэшхуэхэмрэ я теплъэхэр фщӀыи, апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ИсрэӀилым и Тхьэм пщӀэ хуэфщӀ. ПщӀэну щыткъым, фэри, фи тхьэхэми, хэгъэгуми къыфтехуа Абы и губжьыр ужьыхыжынкӀи мэхъу. 6Мысырхэмрэ фирхьэунымрэ нэхъей, ерыщу сыт фыщӀиувыкӀын хуейр? Тхьэм абыхэм гуащӀэу защригъэцӀыхужым, исрэӀилхэр хуит ящӀыжу зыутӀыпщыжар ахэратэкъэ?[*]
7Аращи, гущӀэрэ бжьыр зи пщэ лъэмыӀэса зи щыпэлъхуэ жэмыщӀитӀрэ къэвгъэхьэзыр. Жэмхэр гум щӀэфщӀэ, шкӀэхэр щӀэвдзыжи, шкӀэщым ивубыдэж. 8ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэр гум ивгъэувэ, гъэзэкӀуэж тыхь фщӀы дыщэ пкъыгъуэхэр пхъуантэ щхьэхуэ ифлъхьи, абы бгъурывгъэувэж. Гъуэгу тевгъэувэ, 9ауэ фыкӀэлъыплъ. ЗыгуэркӀэ Пхъуантэр къыздраша щӀыналъэмкӀэ, БэтшэмэшкӀэ[*], гу зэщӀэщӀам иунэтӀмэ, мы гузэвэгъуэшхуэр къытхуэзыхьар исрэӀилхэм я Тхьэращ. Ауэ нэгъуэщӀ щӀыпӀэкӀэ игъазэу щытмэ, Абы и губжьыр къызэрытлъэмыӀэсар къэтщӀэнущ, ди щхьэ кърикӀуа псори зэрымыщӀэкӀэ къызэрытщыщӀари нахуэ хъунущ».

10Аращ ящӀари. ЖэмыщӀитӀыр къаубыдри гум щӀащӀащ, шкӀэхэр щӀадзыжри шкӀэщым ираубыдэжащ. 11ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэр гум ирагъэувэри, дзыгъуэшхуэ теплъэ зиӀэ дыщэ пкъыгъуэхэмрэ къайуэлӀа узым и теплъэр къызытещ пкъыгъуэхэмрэ зыдэлъ пхъуантэри абы бгъурагъэувэжащ. 12Жэмхэм Бэтшэмэш хуэкӀуэ гъуэгумкӀэ яунэтӀащ. А гъуэгуми темыкӀыу кӀуащ, кӀуэхункӀи зэпымыууэ бууащ, ижьырабгъукӀи сэмэгурабгъукӀи дадзыхакъым. Фылистеипщхэри Бэтшэмэш гъунапкъэм нэсыхукӀэ абыхэм я ужь имыкӀыу кӀэлъыкӀуащ.

13Бэтшэмэш щыщ цӀыхухэм гуэдзыр къахыжу губгъуэм итт. Къаплъэу Тхьэм и Пхъуантэр къыщалъагъум, хуабжьу къэгуфӀащ. 14-15Гур къакӀуэурэ Бэтшэмэш щыщ Йушэ и щӀыгум къэсри, абы ит зы мывэшхуэ гуэрым деж къыщыувыӀащ. Лэбийхэм ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэмрэ дыщэ пкъыгъуэхэр зыдэлъ пхъуантэмрэ гум кърахри, мывэшхуэм трагъэуващ. ЦӀыхухэм гур пхъэгъэсыну зэхакъутэри, жэмыщӀэхэр тыхь гъэсын ТХЬЭМ хуащӀащ. А махуэ дыдэм Бэтшэмэш щыпсэу цӀыхухэми ТХЬЭМ и цӀэкӀэ тыхь гъэсынхэри, нэгъуэщӀ къурмэнхэри ящӀащ. 16А псор фылистей пщитхум я нэгу щӀэкӀри, а махуэ дыдэм Акурэн ягъэзэжащ.

17КъайуэлӀа узым и теплъэр къызытещ дыщэ пкъыгъуэхэр Ашдэд, Джазэ, Ашкъэлэн, Джат, Акурэн къалэхэм дэсхэм я цӀэкӀэ ТХЬЭМ хуащӀа гъэзэкӀуэж тыхьт. 18Дзыгъуэшхуэхэм я теплъэр къэзыгъэлъагъуэ дыщэ пкъыгъуэхэр фылистей пщитхум я къалэхэм – быдапӀэкӀэ къэщӀыхьарэ жылагъуэ къедзахэр зиӀэжхэм – я пэбжт. ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэр зытрагъэува мывэшхуэр нобэр къыздэсым Бэтшэмэш щыщ Йушэ и щӀыгум итщ.

19Пхъуантэ ЛъапӀэм зэрыдэплъам щхьэкӀэ Бэтшэмэш щыщ цӀыху блыщӀ[*] ТХЬЭМ игъэкӀуэдат. ТХЬЭМ къаридза удыным цӀыхуцӀэ зиӀэр щызэщӀигъэпыхьэм, 20бэтшэмэшдэсхэр щӀэупщӀащ: «Хэт ТХЬЭМ, Тхьэ ЛъапӀэм, и пащхьэ ихьэн зылъэкӀынур? Пхъуантэр зыхедгъэшыжу хэт деж здедгъэшэнур?»

21Абы тету бэтшэмэшдэсхэм Къэрэтэрам лӀыкӀуэ ягъэкӀуащ: «ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэр фылистейхэм кърагъэхьыжащи, фыкъакӀуи, ар фхьы», – жаӀэри.

* 6:6 ИсрэӀилхэм я тхыдэм щыщ Ӏуэхугъуэу МысырикӀыж 7-12-нэ Ӏыхьэхэм къыщыӀуэтаращ мыбдеж зи гугъу ищӀыр. А лъэхъэнэм исрэӀилхэр иджыри пщылӀыпӀэм итт. Тхьэм и унафэм еувалӀэу исрэӀилхэр иутӀыпщыжын щимыдэм, гузэвэгъуэ зыбжанэ фирхьэуным и нэгу щӀигъэкӀащ. А псом иужькӀэщ абы ахэр хуит щащӀыжар.

* 6:9 Фылистей щӀыналъэм и гъунапкъэм пэблагъэу ИсрэӀилым и щӀыгум ит къалэщ.

* 6:19 Е: «цӀыху 50 070».

ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

7^1Къэрэтэрамдэсхэр Пхъуантэ ЛъапӀэм къыкӀэлъыкӀуэри я деж яхьащ. Ар лъагапӀэм тет Абынэдэб и унэм кърахьэлӀащ. Абынэдэб и къуэ Елизар траӀуэри, Пхъуантэр ихъумэну хуагъэфэщащ+.

ИсрэӀилым и дзэзешэ щыпкъэу Щамел зыкъызэригъэлъэгъуар

2Пхъуантэ ЛъапӀэр Къэрэтэрам къызэрахьрэ зэман кӀыхь кӀуащ – илъэс тӀощӀ дэкӀащ. Я щхьэ кърикӀуа нэщӀэбжьэм иригуӀэ-ирипыхьэу исрэӀил цӀыхухэм ТХЬЭМ и нэфӀыр къалъыхъуэу екӀуэкӀащ. 3«ТХЬЭМ гурэ псэкӀэ зыхуэвгъэзэжыр пэжмэ, – япиубыдащ Щамел исрэӀил цӀыхубэм, – хамэ лъэпкъхэм я тхьэхэмрэ Аштэрэтрэ я мывэскъархэр зыщӀэвдзыж, ТХЬЭМ и ӀэмыщӀэ зифлъхьи а Зы Закъуэм фыхуэлажьэ, фаӀэщӀихынщ итӀанэ Абы фылистейхэм»+. 4Арати, исрэӀилхэм БэӀэлрэ Аштэрэтрэ я мывэскъархэр щадзыжри, ТХЬЭ закъуэм зыхуагъэзэжащ.

5«ЗэрыисрэӀил жылэу Мызпэхь фыкъыщызэхуэс, фэр щхьэкӀэ тхьэ селъэӀунущи», – къыхилъхьащ абы иужькӀэ Щамел. 6Мызпэхь къекӀуэлӀахэми псыр кърагъахъуэурэ ТХЬЭМ и пащхьэ щракӀутыжырт[*]. «ТХЬЭМ и пащхьэ гуэныхьышхуэхэр щыдлэжьащ», – жаӀэурэ цӀыхухэр а махуэми нэщӀащ. Мызпэхь жылэм Щамел гъуазэ нэсу зыкъыщигъэлъэгъуащ+.

7ИсрэӀилхэр Мызпэхь къызэрыщызэхуэсам и хъыбарыр фылистейхэм щахэӀуэм, япщхэр ИсрэӀилым къытеуэну къежьащ. Ар къыщащӀэм, исрэӀилхэр къэгузэващ. 8«Фылистейхэм дащихъумэну ТХЬЭМ зэпымыууэ тхуелъэӀу!» – зыхуагъэзащ цӀыхубэм Щамел лъэӀукӀэ. 9И анэ иджыри къыщӀамыча зы щынэщӀэ Щамел ТХЬЭМ тыхь гъэсын хуищӀащ. Щамел ИсрэӀилым щхьэкӀэ ину тхьэ елъэӀуащ, и тхьэлъэӀури ТХЬЭМ зэхихащ. 10Тыхь гъэсыныр иджыри Щамел ищӀу бгъэдэтт, къатеуэн хуэдизу фылистейхэр ИсрэӀилым гъунэгъу къыщыхуэхъуам. Асыхьэтым ТХЬЭМ апхуэдизкӀэ уафэгъуагъуэ гуиихкӀэ зыкъызэкъуихати, шынэ бзаджэм иубыда фылистейхэр зыкъэщӀэжыгъуэ имыхуэу исрэӀилхэм зэтракъутащ+. 11Мызпэхь къыщежьэри, Бэткъарэ и Ӏэгъуэблагъэхэм нэсу икӀи щыфӀэкӀыжу исрэӀил зауэлӀхэм фылистейхэр зэтраукӀэурэ я ужьым ирикӀуащ.

12Къищтэщ Щамел зы мыви, Мызпэхьрэ Шанрэ я зэхуакум щигъэтӀылъащ: «Мы щӀыпӀэм нэс ТХЬЭР къыддэӀэпыкъуурэ дыкъэкӀуащ[*]», – жиӀэри. Аращ абдежым Абэнэзэр[*] жаӀэу щӀыфӀащар.

13Фылистейхэр зэхакъута нэужь, исрэӀилхэм я щӀыналъэ афӀэкӀа къихьэжакъым. ТХЬЭМИ, Щамел псэуху, ищӀа унафэм фылистейхэр иригъэбэкъуакъым. 14Акурэнрэ Джатрэ я зэхуаку жылэу итри абыхэм щӀыналъэу къедзари, фылистейхэм исрэӀилхэм къытрахыгъауэ щытахэр, ИсрэӀилым и ӀэмыщӀэ къихьэжащ. Ар къэгъэнауэ, исрэӀилхэмрэ амэрейхэмрэ[*] мамырыгъэ зращӀылӀащ.

15Дунейм ехыжыху Щамел ИсрэӀилым и гъуазэу щытащ. 16Илъэс ӀэджэкӀэ зэм БэтӀэл, зэм Джылджэл, зэм Мызпэхь кӀуэурэ Щамел исрэӀил лъэпкъым яхуэхеящӀащ. 17Ауэ абы сыт щыгъуи Арэмэхь, и унэр здэщыӀэм, къигъэзэжырт, абдежи абы исрэӀилхэм хей щахуищӀэрт. Абдежщ абы ТХЬЭМ и къурмэнщӀыпӀэр щищӀари.

* 7:6 Мы ӀуэхущӀафэм къикӀ дыдэр ӀупщӀкъым, нэгъуэщӀ щӀыпӀэхэми ущрихьэлӀэркъым. ЦӀыхухэм я гур Тхьэм зэрыхуитхьэщӀыкӀам, тобэ къызэрахьыжым и нэщэнэу хуэбгъэфащэ хъунущ.

* 7:12 Е: «Иджыри къыздэсым ТХЬЭР къыддэӀэпыкъуащ».

* 7:12 Пасэрей журтыбзэкӀэ «ДэӀэпэкъуныгъэм и мывэ» жиӀэу аращ къикӀыр щӀыпӀэцӀэм.

* 7:14 ИсрэӀилым и щӀыдэлъху лъэпкъыжьхэращ зи гугъу ищӀыр.

+ 7:1 2 Пащт. 6:3,
+ 7:3 3 Пащт. 8:48,
+ 7:6 2 Пащт. 14:14, 2 Пащт. 23:16,
+ 7:10 1 Пащт. 2:10,

ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

ИсрэӀилыр пащтыхь зэрыщӀэлъэӀуар

8^1Жьы щыхъум, Щамел и къуэхэр ИсрэӀилым гъуазэ яхуищӀащ. 2Нэхъыжьым и цӀэр ЙоӀилт, нэхъыщӀэм зэреджэр Абийт. Бэрщабэт ахэр гъуазэу здэщыӀэри. 3Ауэ щӀалэхэр я адэм ещхь хъуакъым. Мылъкум зыдрагъэхьэхырт, Ӏулъхьэ къыӀахырт, захуагъэм тету хей ящӀэртэкъым.

4Абы хэту исрэӀил тхьэмадэхэр зэхуэсри, Щамел деж Арэмэхь къэкӀуащ. 5«Жьы ухъуащ, – жраӀащ абыхэм Щамел, – уи къуэхэми щапхъэ птрахакъым. Апхуэдэу щыхъуакӀэ, адрей лъэпкъхэм деж зэрыщекӀуэкӀым ещхьу, дэри гъуазэ тхуэхъуну пащтыхь къытхуэгъуэт».

6«Пащтыхь къытхуэгъуэт» зэрыжаӀар Щамел и гуапэ хъуакъым. Тхьэ щелъэӀуми, 7«ЩӀэдэӀу цӀыхухэм къыбжаӀэм, – къыпэджэжащ абы ТХЬЭР. – Уэракъым абыхэм зи щӀыб зыхуагъэзар, пащтыхьу къысхуэмейуэ Сэращ лъэныкъуэ ирагъэзар. 8Мысырым къыщисшыжа махуэм щегъэжьауэ нобэр къыздэсым апхуэдэущ ахэр зэрызекӀуэр, ӀэщӀыб сащӀрэ нэгъуэщӀ тхьэхэм хуэпщылӀу, аращ уэри къыуащӀэр. 9ЩӀэдэӀу къыбжаӀэм, ауэ пащтыхь яӀэ щыхъукӀэ, абы и хуитыныгъэхэр зыхуэдэнури быдэу ягурыгъаӀуэ».

10ТХЬЭМ и псалъэхэр пащтыхь щӀэлъэӀу цӀыхубэм Щамел ялъигъэӀэсыжащ. 11«Гъуазэ фщӀыну фызыхуэпабгъэ пащтыхьым ищӀэнур мыращ: къывэмыупщӀыххэу фи щӀалэхэр хишурэ и хьэкуэстыгухэр къезыхуэкӀ дзэм яхигъэувэнущ, шуудзэми хишэнущ, езыми зыгуэрхэр шу гъусэ ищӀынущ+. 12Языныкъуэхэр минхэм я унафэщӀу игъэувынущ, нэгъуэщӀхэри щэ ныкъуэхэм я Ӏэщхьэтету игъэнэхуэнущ. Зыгуэрхэм и щӀыр хуавэрэ гъавэр къыхурахьэлӀэжыну япиубыдынущ, къинэмыщӀхэми зауэлӀ Ӏэщэ-фащэмрэ хьэкуэстыгу Ӏэмэпсымэхэмрэ ягъэхьэзырыну яхуигъэувынущ. 13Мэ дахэ къызыпих дыхухэр щӀахуну, хуэпщэфӀэну, щӀакхъуэ хуагъэжьэну фипхъухэри фхишынущ. 14Фи гъавэ щӀапӀэхэр, жызумщӀыпӀэхэр, зейтункӀыпӀэхэр фӀихынурэ и блыгущӀэтхэм яритынущ+. 15Гуэдзрэ жызуму къефхьэлӀэжым и Ӏыхьэ пщӀанэр хихыурэ и къулыкъущӀэхэмрэ блыгущӀэтхэмрэ яритынущ. 16Фи унэӀутхэмрэ унэӀут цӀыхубзхэмрэ, лъэпкъыфӀэ защӀэу зэхэт фи Ӏэщ пӀащэхэр[*], шыдхэр и щхьэ Ӏуэхухэм щхьэкӀэ фӀэщӀихынущ. 17Мэл-бжэну фиӀэм и Ӏыхьэ пщӀанэр фтрихынурэ, фэ езыхэри абы и пщылӀ фыхъунущ. 18А псом натӀэкӀэ фыщеуалӀэкӀэ, фэр-фэру хэфха пащтыхьым фыкъыӀэщӀихыжыну ТХЬЭМ фетхьэусыхылӀэнущ, ауэ фызэхихыжынукъым»+.

19Щамел жиӀахэр цӀыхубэм ауи я тхьэкӀумэ ирагъэхьэну хуеякъым. «Хьэуэ! – ядакъым абыхэм. – Гъуазэ тхуэхъуну пащтыхь дыхуейщ. 20ИтӀанэщ дэ адрей лъэпкъхэм ещхь дыщыхъунур; пащтыхьыр гъуазэу диӀэнущ, дзэпщи тхуэхъунущ».

21ЦӀыхубэм я псалъэ щӀэдэӀури, Щамел ар ТХЬЭМ и пащхьэ иджыри зэ щыжиӀэжащ. 22«ЗэрафӀэфӀым хуэдэу пащтыхьыр яхутегъэувэ», – тригъэгушхуащ ар ТХЬЭМИ. Абы иужь щхьэж и жылэ кӀуэжыну хуиту Щамел исрэӀилхэр иутӀыпщыжащ.

* 8:16 Е: «фи щӀалэхэм ящыщу нэхъ жанхэмрэ».

+ 8:11 1 Пащт. 14:52
+ 8:14 3 Пащт. 21:1-16
+ 8:18 Гъэс. 1:28,

ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

ТӀалутӀрэ Щамелрэ зэрызэхуэзар

9^1КӀыщкӀэ еджэу Бенамин и лӀакъуэм щыщу зы лӀы бэлыхь гуэр щыӀащ. Ар АбрэӀил и къуэт, АбрэӀил Зырур и къуэт. Зырур Быхъурэт и къуэт. Быхъурэтыр езыр Бенамин и лӀакъуэм щыщ Афэхь и къуэт+. 2КӀыщи ТӀалутӀ[*] и цӀэу къуэ иӀэт. Нэхъ дахэ исрэӀилхэм яхэткъым жыпӀэну щӀалэ зэкӀужт ар, и лъэпкъэгъухэм нэхърэ зы щхьэ хуэдизкӀи нэхъ лъагэт.

3Зэгуэрым, КӀыщ и шыдыбзхэр щыфӀэкӀуэдым, и къуэм унафэ хуищӀащ унэӀутхэм ящыщ зы гъусэ ищӀу абыхэм я лъыхъуакӀуэ ежьэну. 4Лъыхъуэурэ ЕфрэӀим бгылъэ щӀыпӀэхэр къызэранэкӀри, Шалыш хэгъэгуми ихьащ, ауэ зыри ягъуэтакъым. ШэӀэлым хэкури щӀапщытыкӀа щхьэкӀэ, абдежи шыдыбзхэм я лъэужьым теувэфакъым. Бенамин щӀыналъэри къызэхакӀухьа щхьэкӀэ, абыи зыри щагъуэтакъым+.

5«Еуи, дыгъэгъэзэж, – жриӀащ ТӀалутӀ и гъусэ унэӀутым, Зуф щӀыгум щынэсым, – армыхъумэ ди адэм шыдыбзхэри имыӀуэхужу, дэр щхьэкӀэ гузавэу щӀидзэнщ».

6Ауэ унэӀутым идакъым: «Мы къалэм Тхьэм и цӀыху гуэр дэсщ. Абы пщӀэшхуэ иӀэщ, сыт жимыӀэми, псори къохъу. Еуи, дыгъакӀуэ абы деж. ПщӀэну щыткъым, зы гъуэгу гуэр дигъэлъагъункӀи мэхъу»+.

7«Абы деж дыкӀуэмэ, сыт ӀэщӀэтлъхьэнур? – зрилъэфыхьащ ТӀалутӀ. – Шхын гуэри ди хъуржынхэм ярылъыжкъым. Дрихуэупсэу еттыну зыгуэри тӀэщӀэлъкъым. Сыт диӀэр?»

8«Еплъыт-тӀэ мы сэ къэзгъуэтам, – жиӀащ унэӀутым. – Зы шэкӀэлым и плӀанэ[*] хуэдиз сӀыгъщ. Ар еттынщ а Тхьэм и цӀыхуми, дигъэлъагъунщ абы итӀанэ здэдунэтӀыну лъэныкъуэр».

9-10«Хъунщ, – хъуащ арэзы ТӀалутӀ. – ДыгъакӀуэ!» Арати, абыхэм Тхьэм и цӀыхур щыпсэу къалэмкӀэ яунэтӀащ.

БегъымбаркӀэ нобэ зэджэхэм нэхъапэм усэрэжкӀэ еджэу щытыгъащ. Ӏуэху гуэркӀэ Тхьэм еупщӀыну ИсрэӀилым ис цӀыхухэр щежьэкӀэ, «Усэрэжым деж дывгъакӀуэ», – жаӀэу щӀыщытари аращ.

11ЛъагапӀэм тет къалэм екӀуалӀэрэ пэт, псыхьэ кӀуэ хъыджэбзхэм яхуэзэри щӀэупщӀащ: «Дэсу пӀэрэ нобэ къалэм усэрэжыр?»

12«Дэсщ, – жаӀащ абыхэм. – Фи япэкӀэ иту макӀуэ ар. Къалэм къыдыхьэжа къудейуэ аращи, фепӀэщӀэкӀ. ТхьэлъэӀупӀэм деж нобэ къурмэн щащӀыну цӀыхур щызэхуэскъэ-тӀэ, абы хэтыну къэкӀуэжащ+. 13Къалэм фызэрыдыхьэу къэвгъуэтынущ ар. ФеужьэрэкӀ, тхьэлъэӀупӀэм емыкӀуалӀэ щӀыкӀэ зыхуэвгъазэ. ЦӀыхухэм шхэн яублэнукъым ар нэмысауэ, екӀуэлӀахэр къурмэныпхъэ ерыскъым щеӀэбынури, Тхьэм и цӀыхур абы техъуэхъухьмэщ. ФыкӀуэ, гугъущэ фыдемыхьу къэвгъуэтынущ ар фэ».

14ЩӀалитӀыр къалэм щыдыхьэм, тхьэлъэӀупӀэмкӀэ кӀуэ Щамел абыхэм я гъуэгупэ къихуащ.

15ТӀалутӀ къэкӀуэным зы махуэ иӀэжу ТХЬЭМ Щамел къыжриӀат: 16«Пщэдей, мы сыхьэт дыдэм, Бенамин щӀыналъэм щыщу зы цӀыху гуэр уи деж къэзгъэкӀуэнущ. Аращ ИсрэӀилым и гъуазэ пщӀыуэ дагъэр зи щхьэфэ щыпхуэнур. Аращ си лъэпкъыр фылистейхэм къаӀэщӀэзыхынур. Си лъэпкъым тхьэусыхафэу игъэшыр къыслъэӀэсащи, сыпэджэжынущ».

17Щамел ТӀалутӀ зэрыӀуплъэу, ар хэтми абы занщӀэу ТХЬЭМ къригъэщӀащ: «Мыращ зи гугъу пхуэсщӀар. Мыращ си лъэпкъым гъуазэ хуэхъунур».

18ТӀалутӀ къалэ дыхьэпӀэм щынэсым, Щамел бгъэдыхьэри усэрэжым и унэр здэщытыр къригъэлъагъуну елъэӀуащ.

19«Усэрэжыр сэращ, – жиӀащ Щамел. – Иувэ си япи, тхьэлъэӀупӀэм некӀуалӀэ. Нобэ укъыздэшхэнщи, пщэдей пщэдджыжь узутӀыпщыжынщ. УзыгъэпӀейтей Ӏуэхугъуэхэми дрипсэлъэнщ. 20Махуищ ипэ пфӀэкӀуэда шыдыбзхэм щхьэкӀи умыгузавэ, ахэр къыкъуэкӀыжакӀэщ. ИсрэӀилым и хъуэпсапӀэ псори зыхуэгъэзар хэт?[*] Уэрэ уи адэ и унэ исхэмрэкъэ-тӀэ?»

21«ИсрэӀилым щынэхъ цӀыкӀу дыдэ Бенамин и лӀакъуэракъэ сыкъызыхэкӀар, – игъэщӀэгъуащ ТӀалутӀ, – а лӀакъуэм щыщу нэхъ зыхамылъытэ унагъуэракъэ сызыщыщри? Сыт апхуэдэхэр къыщӀызжепӀэр?»

22Щамел ТӀалутӀрэ абы и унэӀутымрэ тхьэлъэӀу ерыскъыхэр щашх унэм щӀишэри, цӀыху щэщӀ хуэдиз хъун къызэхуэсахэм я жьантӀапщэ дишэри игъэтӀысащ. 23«Лы Ӏыхьэ уэстар къэхь! – жриӀащ Щамел пщафӀэм. – ЕбгъэтӀылъэкӀыну унафэ щӀыпхуэсщӀаращ зи гугъу сщӀыр». 24ПщафӀэм кӀэбдзыр къихьри[*], ТӀалутӀ и пащхьэ кърилъхьащ. Щамели щӀалэм ар жриӀащ: «Мыр уэр щхьэкӀэ дгъэтӀылъат. ХьэщӀэхэр къызэхуэмыс ипэ пхухэтхауэ аращ[*], ар уи Ӏыхьэщи, шхы». Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ а махуэм ТӀалутӀ Щамел шэджагъуашхэ дищӀащ.

25ТхьэлъэӀупӀэм къыбгъэдэкӀыжу къалэм къыщагъэзэжым, Щамел и унащхьэм деж ТӀалутӀ куэдрэ щыдэуэршэрыжащ[*]. 26ПшэкӀэплъыр къищӀу щыхуежьэм, унащхьэм щыжея ТӀалутӀ Щамел егуоуащ: «Зыгъэхьэзыр, узгъэкӀуэтэжынущ!» – жиӀэри. ЩӀалэм зиужьри Щамел и гъусэу унэм къыщӀэкӀащ.

27Къалэ гъунэм къыщысым, Щамел ТӀалутӀ зыхуигъазэри: «Уи унэӀутыр ди япэ иту кӀуэну жеӀи, уэ тӀэкӀу зыӀэжьэ, Тхьэм къыпхуигъэфэщам ущызгъэгъуэзэнущ», – жриӀащ.

* 9:2 Журт. «Шаул». Адыгэ дин хъыбархэм ар дыдэм «ТӀалутӀ» жиӀэу ущрохьэлӀэ. А цӀэращ КъурӀэным къыщыкӀуэри.

* 9:8 Граммищ хуэдиз хъунущ.

* 9:20 Е: «ИсрэӀилым фӀыгъуэу илъыр зыӀэщӀэлъыр хэт?»

* 9:24 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, а Ӏыхьэр зылъысыр тхьэпщхэращ.

* 9:24 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 9:25 Е: «къыщагъэзэжым, ТӀалутӀ и пӀэр унащхьэм щыхуащӀыжри, жеину ягъэгъуэлъащ».

+ 9:1 1 Пащт. 14:51,
+ 9:4 4 Пащт. 4:42
+ 9:6 1 Пащт. 3:19
+ 9:12 3 Пащт. 3:2

ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Щамел ТӀалутӀ пащтыхьыгъуэм зэрыхуигъэнэхуар

10^1Абы иужь Щамел дагъалъэр къищтэри ТӀалутӀ и щхьэфэм дагъэр щихуащ, ба хуищӀри жриӀащ: «ТХЬЭМ и лъэпкъым гъуазэ ухуищӀащ уэ+. 2Нобэ уздэкӀуэжым, Бенамин щӀыналъэм и гъунапкъэм Ӏут Дзэлдзэхь ущынэскӀэ, Рэхьилэ и кхъащхьэм пэмыжыжьэу лӀитӀ уащыхуэзэнущ. „Узылъыхъуэ шыдыбзхэр къыкъуэкӀыжащ. Иджы ахэр имыӀуэхужу ‘Си щӀалэ и щхьэ кърикӀуар сыт?’ жиӀэурэ уи адэр мэгузавэ“ къыбжаӀэнущ абыхэм.

3А щӀыпӀэм ублэкӀынщи, Таур жыгейр здэщытым нэс укӀуэнщ. Тхьэр ягъэлъэпӀэну БэтӀэл кӀуэуэ лӀищ абдеж къыщыпӀущӀэнущ: зым чыцӀищ, етӀуанэм щӀакхъуищ, ещанэми санэ фэнд яӀыгъынущ. 4Абыхэм фӀэхъус къыуахынурэ щӀакхъуитӀ къыпхуашиинущ, уэри ар абыхэм къеӀыпхынущ.

5Абы иужь фылистеидзэм щыщ зы пакӀэ зыдэс Джыбэхь къалэ[*] укӀуэнущ. Къалэм гъунэгъу ущыхуэхъукӀэ, пшынэдыкъуакъуэ, пшынэкъуаншэ, фэнтӀырпӀэ, бжьамий макъамэхэр щӀэту Тхьэм и псалъэхэр зыӀуатэ бегъымбар гуп[*] тхьэлъэӀупӀэм къыздехыжым уахуэзэнущ. 6Абдежым ТХЬЭМ и Псэм узэщӀищтэнурэ, уэри абыхэм я гъусэу Тхьэм и псалъэхэр пӀуатэу щӀэбдзэнущ. НэгъуэщӀ цӀыхуи ухъунущ. 7А псор уи нэгу щӀэкӀа нэужь, адэкӀэ уи гум къыбжиӀэр щӀэ – Тхьэм сытри къыбдигъэхъунущ. 8ИтӀанэ Джылджэл укӀуэнущ, си нэхъапи унэсынущ. Тыхь гъэсынхэмрэ зэфӀыж къурмэнхэмрэ сщӀын щхьэкӀэ фӀэкӀыпӀэ имыӀэу сыкъэкӀуэнущ абы, ауэ сыкъэсу адэкӀэ пщӀэн хуейр бжесӀэн хуэдэу махуиблкӀэ къыщыспэплъэ».

ТӀалутӀ пащтыхь зэрыхъуар

9И щӀыб къигъазэу Щамел къыщыбгъэдэкӀыжым, Тхьэм ТӀалутӀ нэгъуэщӀ цӀыху ищӀащ, къыжраӀа псори нахуэ хъуащ. 10ТӀалутӀрэ и унэӀутымрэ Джыбэхь къыщысым, абыхэм я гъуэгупэм бегъымбар гуп къихуащ. Тхьэм и Псэм ТӀалутӀ зэщӀищтэри, Тхьэм и псалъэхэр иӀуатэу щӀидзащ. 11Абыхэм я гъусэу Тхьэм и псалъэхэр ТӀалутӀи иӀуатэу щызэхахым, къэзыцӀыху-къэзыщӀэхэм: «КӀыщ и къуэм сыт къыщыщӀар? ТӀалутӀи бегъымбар хъуауэ ара?» – жаӀэурэ зэупщӀыжу хуежьащ.

12А щӀыпӀэм щыпсэу лӀы гуэр къэпсэлъащ: «Сыт, адрейхэр къызыхэкӀар лъэпкъыфӀу ара?»[*] – жиӀэри. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ «ТӀалутӀи бегъымбархэм ящыщ?» псэлъафэр къежьащ+.

13Тхьэм и псалъэхэр Ӏуэтэн зэригъэувыӀэу, ТӀалутӀ тхьэлъэӀупӀэм дэкӀащ.

14«Дэнэ фыздэщыӀар иджыри къэс?» – еупщӀащ ТӀалутӀрэ и унэӀутымрэ ТӀалутӀ и адэ къуэшыр.

«Шыдыбзхэм я лъыхъуакӀуэ дыщыӀащ, – жаӀащ абыхэм, – ауэ зэрыдмыгъуэтынур къыщыдгурыӀуэм, Щамел деж дыкӀуащ».

15«Сыт-тӀэ Щамел къывжиӀар, къызжеӀэжыт!» – щӀэупщӀащ адэ къуэшыр.

16«Шыдыбзхэр къызэрыкъуэкӀыжар къыджиӀащ», – иритащ абы жэуап ТӀалутӀ. Ауэ пащтыхьыгъэм ехьэлӀауэ Щамел къыжриӀахэм ТӀалутӀ ирипсэлъакъым.

17Щамел исрэӀилхэр ТХЬЭМ и пащхьэ Мызпэхь къыщызэхуишэсри 18яжриӀащ: «Мыращ ИсрэӀилым и ТХЬЭМ къыфхуиӀуэхур: „ИсрэӀилыр Мысырым фыкъизышыжар, абы и бжьыр фтезыхыжар, фызыгъэпщылӀа пащтыхьыгъуэхэм факъыӀэщӀэзыхыжар Сэращ“. 19Ауэ тхьэмыщкӀагъэмрэ хьэзабымрэ фщхьэщызых фи Тхьэр иджы ӀэщӀыб фщӀащ. „Гъуазэ тхуэхъуну пащтыхь тхутегъэувэ!“ жыфӀэри фиувыкӀащ. Апхуэдэу щыхъуакӀэ, щхьэж зыщыщ лӀакъуэрэ къызыхэкӀа лъэпкъкӀэ фызэхэкӀи, ТХЬЭМ и пащхьэ фиувэ».

20Щамел исрэӀил лӀакъуэхэм я цӀэр зырызурэ къриӀуэурэ, Бенамин и лӀакъуэр пхъэидзэм къикӀащ. 21Бенамин и лӀакъуэм щыщхэр лъэпкъ-лъэпкъкӀэрэ щызэхидзым, МытӀырэ и лъэпкъым техуащ. ИкӀэм-икӀэжым, МытӀырэ и лъэпкъым щыщхэм зырызыххэу я цӀэр къыщриӀуэм, КӀыщ и къуэ ТӀалутӀ пхъэидзэм къикӀащ. Ауэ ар къыщалъыхъуэм ягъуэтакъым. 22Апхуэдэу щыхъум ТХЬЭМ иджыри зэ зыхуагъэзащ: «Къыхэпхар къекӀуэлӀакъэ?»[*] – жаӀэри.

ТХЬЭМИ жэуап къаритащ: «КъекӀуэлӀащ, выгухэм деж зыщегъэпщкӀу!» – жиӀэри.

23КӀэлъагъажэу къыщашэм, цӀыхухэми къыщыхагъэувэм, псом нэхърэ зы щхьэ хуэдизкӀэ нэхъ лъагэу къыщӀэкӀащ. 24Щамел къызэхуэсахэм захуигъазэри: «Флъагъурэ ТХЬЭМ къыхихар зыхуэдэр? Зэрылъэпкъыу абы пэхъун къыфхэткъым!» – жиӀащ.

Зэрыгъэгуоуащ итӀанэ цӀыху цӀыкӀур: «ИугъащӀэ пащтыхьым!» – жаӀэурэ+.

25Абы иужькӀэ пащтыхьым унафэрэ хуитыныгъэу ӀэщӀэлъыр зыхуэдэм Щамел цӀыхубэр щигъэгъуэзащ. Абы ахэр итхщ, тхылъ ищӀри, ТХЬЭМ и пащхьэ ирилъхьащ. ИтӀанэщ Щамел цӀыхухэр щхьэж и унэ кӀуэжыну хуиту щызэбгриутӀыпщыкӀыжар.

26ТӀалутӀи и унэ, Джыбэхь щыӀэм, игъэзэжащ, ТХЬЭР зи гущӀэ лъапсэм лъэӀэса щӀалэ хахуэ зыбжанэ и гъусэу. 27АрщхьэкӀэ зыгуэрхэм «Дауэ абы дэ дыкъызэрихъумэнур?» – жаӀэри зыкърасащ. Абыхэм ТӀалутӀ нэмыплъ иратащ, фӀыщӀэтыни къыхуахьакъым. Ауэ ТӀалутӀ абы псалъэ зи цӀэ къыхигъэкӀакъым.[*]

* 10:5 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэр «Тхьэм и Ӏуащхьэ» жиӀэу къызэрыкӀ «Джыбэхь Елохим» щӀыпӀэцӀэращ. ТӀалутӀ и адэжь хэкур абдежт здэщыӀэр.

* 10:5 Тхьэм къыбгъэдэкӀ унафэ пыухыкӀахэр цӀыхум ялъэзыгъэӀэсу, бегъымбарыгъэ нахуэ зезыхьэу щыта, псалъэм папщӀэ, Мусэрэ Илясрэ яхуэбгъадэ хъуну къыщӀэкӀынкъым мы бегъымбар гупыр. Тхьэм и Псэм зэщӀищтэрэ щхьэхуимыту техъыкӀ дин лэжьакӀуэ гупу щытагъэнущ мыхэр.

* 10:12 Журт. «Хэт хъуну адрейхэм я адэр?» Мы псалъэхэм къарыкӀ дыдэм теухуауэ щӀэныгъэлэжьхэм зыгуэрым траубыдауэ щыткъым.

* 10:22 Е: «Мыбы иджыри зыгуэр къекӀуэлӀэн хуей?»

* 10:27 Кумран бгъуэнщӀагъым къыщагъуэтыжа пасэрей Ӏэрытххэм ящыщ зым мыбдеж мыпхуэдэ зы пычыгъуэ къыщыхьащ: «Амонеипщ Нэхъыш гущӀэгъу зи цӀэ имыщӀэу джадхэмрэ рэбилхэмрэ [Ӏурдын псыежэхым и адрыщӀкӀэ щетӀысэха исрэӀил лӀакъуэхэм] лей ярихырт. Я нэ ижьыр ирищӀырти, щхьэхуимытуи иӀыгът. Ӏурдын псыежэхым и адрыщӀкӀэ щыпсэу исрэӀил лъэпкъым щыщу амонеипщ Нэхъыш зы цӀыху къигъэнатэкъым зи нэ ижьыр иримыщӀа. Ауэ ДжылыӀэдейм ит Абэш къалэ амонейхэм яӀэщӀэкӀыу щтапӀэ ихьэжауэ цӀыху минибл щыӀэт».

+ 10:1 1 Пащт. 9:16, 1 Пащт. 16:13, 2 Пащт. 2:4, 3 Пащт. 1:34, 4 Пащт. 9:3

+ 10:12 1 Пащт. 19:24

+ 10:24 2 Пащт. 16:16, 3 Пащт. 1:25, 3 Пащт. 1:31, 3 Пащт. 1:39, 4 Пащт. 11:12,

ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ

ТӀалутӀ Абэш къалэр къызэрыригъэлар

11^1Амонеипщ Нэхъыш и дзэр щӀыгъуу ДжылыӀэдейм ит Абэш къалэм къекӀуалӀэри къитӀысыхьащ. Абэшдэсхэми къыхуаӀуэхуащ: «ЗэгурыӀуэныгъэ зэдгъэщӀылӀи, уи унафэ дыныщӀэувэнщ», – жаӀэри+.

2АрщхьэкӀэ Нэхъыш япиубыдащ: «ЗэгурыӀуэныгъэ щывэсщӀылӀэнур фэ фщыщу дэтхэнэми и нэ ижьыр исщӀу зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу и напэр тесхмэщ», – жиӀэри[*].

3«Махуибл пӀалъэ къыдэт, – жраӀащ абы абэш тхьэмадэхэм, – ИсрэӀилым и дэнэ къуапи ди лӀыкӀуэхэр тӀуэхуфын хуэдэу. Мы псэзэпылъхьэпӀэм дыкъизышын къыкъуэмыкӀмэ, зыкъэттынщ».

4ТӀалутӀ зыдэс Джыбэхь къалэм лӀыкӀуэхэр къэсу къэхъуам и гугъур цӀыхубэм щыхуаӀуатэм, зэщӀэгъуагэу хуежьащ. 5Выхэм я ужь иту губгъуэм къикӀыж ТӀалутӀ абы къыщрихьэлӀэм: «Сыт къэхъуар? ЦӀыху цӀыкӀур щхьэ зэщӀэпыхьэрэ?» – жиӀэри щӀэупщӀащ. Абэш лӀыкӀуэхэм къахьа хъыбарым ар абдежым щагъэгъуэзащ.

6Хъыбарыр ТӀалутӀ щызэхихым, Тхьэм и Псэм зэщӀищтэри, хуабжьу губжьащ+. 7ВитӀыр иубыдщ, пкъырыпкъыу зэпкъриудри, ИсрэӀилым и дэнэ къуапи лӀыкӀуэхэм щызэбгригъэхащ: «Мы витӀым я щхьэ кърикӀуаращ ТӀалутӀрэ Щамелрэ я ужь къимыувэм явхэм къащыщӀынур!» – жиӀэри.

ТХЬЭМ къарищӀэнкӀэ хъунум и шынагъэр цӀыхуцӀэ зиӀэм зыхащӀати, зылӀ и быну псоми зыкъызэдаӀэтащ. 8Бэзэч нэсу ахэр ТӀалутӀ щригъэувэкӀым, ИсрэӀилым щыщхэр цӀыхухъу мин щищ, Ехьудейм щыщхэр цӀыхухъу мин щэщӀ ирикъуу къыщӀэкӀащ+. 9ЛӀыкӀуэхэми къызэхуэсахэм хъыбар хуагъэхьащ: «ДжылыӀэдейм ит Абэш къалэм и цӀыхухэм яжефӀэж: „Пщэдей дыгъэм и къызэщӀэплъэгъуэм ирихьэлӀэу псэзэпылъхьэпӀэу фызэрытым фыкъизышынухэр къэсынущ“ жыфӀи».

Хъыбарыр лӀыкӀуэхэм щахьыжым, абэшдэсхэм ягу къызэрыгъуэтыжри, 10амонейхэм хуаӀуэхуащ: «Пщэдей зыкъэттынущи, фыфӀэигъуэр къыдэфщӀэну фыхуитщ», – жаӀэри.

11Пщэдджыжь нэхулъэр къызэкӀэщӀимытхъ щӀыкӀэ ТӀалутӀ и цӀыхухэр дзэ пакӀищу зэхидзащ. Пщэдджыжь пасэу амонейхэр щитӀысыкӀа щӀыпӀэм уащхъуэдэмыщхъуэу теуэри, шэджагъуэ пщӀондэ зэтраукӀащ. Псэууэ къела тӀэкӀури зырыз-зырызурэ зэкӀэщӀэжыжащ.

12«„ТӀалутӀ ди пащтыхьынура?“ жаӀэу къэувауэ щытахэр хэт? – зыкъыхуагъэзащ абы иужь цӀыхухэм Щамел. – Къыдэгъэлъагъу ахэр, я псэр напӀэзыпӀэм хэтхынущ».

13«Нобэ ТХЬЭМ ИсрэӀилыр къыщригъэла махуэщи, – яхуидакъым ар ТӀалутӀ абыхэм, – зым и псэ дгъэнынукъым».

14«Джылджэл дыкӀуэнщи, – къыхилъхьащ абы адэкӀэ Щамел, – пащтыхьыгъэм и лъабжьэр абдеж иджыри зэ щыдгъэбыдэжынщ»+. 15ЦӀыхуцӀэ зиӀэр Джылджэл кӀуэри, ТХЬЭР я щыхьэту ТӀалутӀ пащтыхьыгъуэм трагъэуващ. Абдеж абыхэм ТХЬЭМ зэфӀыж къурмэнхэри хуащӀащ, а махуэри ТӀалутӀрэ исрэӀил цӀыхубэмрэ зэгъусэу ину зэдагъэмэхуэщӀащ.

* 11:2 Гъэр къащӀа бийр гъэикӀэн гухэлъкӀэ ныкъуэдыкъуагъэ гуэр ехыныр – нэр иращӀынри хэту – хабзэу пасэрей лъэпкъхэм яхэлъащ. Нэ ижьыр зэрыращӀым бийм и лъэр зэрыщӀихым и мызакъуэу, и зэуэкӀэри иригъэкӀакӀуэрт. Псалъэм щхьэкӀэ, зауэлӀхэм я нэхъыбэм мэӀум нэ сэмэгур зэхуищӀу Ӏэ сэмэгукӀэ зэраӀыгъым къыхэкӀыу, зи нэ ижьыр иращӀам зыпэщӀэувэ бийр тэрэзу къыхуэлъэгъунутэкъым.

+ 11:1 1 Пащт. 31:11-13
+ 11:6 1 Пащт. 10:10
+ 11:8 1 Пащт. 15:4, 2 Пащт. 24:9
+ 11:14 1 Пащт. 10:8

ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Щамел и джэпсалъэр

12^1Щамел ИсрэӀилым и цӀыхубэм джэпсалъэкӀэ захуигъэзащ: «Фи лъэӀур згъэзэщӀащ, пащтыхьри фхутезгъэуващ+. 2Иджы фи гъуазэр – пащтыхьщ. Сэ жьы сыхъуащ, си щхьэри къетхъухащ; си щӀалэхэри къыфхэтщ. Си щӀалэгъуэм щегъэжьауэ нобэр къыздэсым срывигъуэзащ. 3Иджыри, сыкъызэрыфлъагъущи, фи пащхьэ ситщ! ТХЬЭРИ щыхьэту, Абы пащтыхьу къыхихами зэхихыу къуаншагъэ къыздэзылъэгъуам жыфӀэ. Хэт ив стхьэкъуа? Хэт и шыд тесха? Хэт къэзгъэпцӀа? Хэт си ягъэ екӀа? И лажьэр сыущэхуу хэт Ӏулъхьэ къеӀысха? Къуаншагъэ скӀэрылъмэ, жыфӀэ – къэсщтар фэстыжынущ!»

4«ДыкъэбгъэпцӀакъым, уи ягъи къыдэкӀакъым, – жаӀащ абыхэм. – Зыгуэрми зыгуэри къеӀыпхакъым».

5«Фи хьэкъ стемылъу зэрыжыфӀэмкӀэ, – япидзыжащ абыхэм Щамел, – ТХЬЭРИ пащтыхьри щыхьэт ирехъу».

«Ирехъу щыхьэт!» – арэзы хъуащ къызэхуэсахэр.

6«АтӀэ, зэвгъащӀэ, – къыпищащ и псалъэм Щамел, – Мусэрэ Хьэрунрэ къыфхуэзыгъэкӀуа, фи адэжьхэр Мысырым къизышыжа ТХЬЭР щыхьэтщ. 7Иджы, фыкъызэхуэси, фыкъеувэкӀ. Фэрэ фи адэжьхэмрэ Абы къыфхуищӀа псори фигу къэзгъэкӀыжурэ сынывэдэуэнущ.

8Екъуб Мысырым кӀуэуэ зыкъом дэкӀыжа нэужь, – къигъэкӀыжащ адэкӀэ цӀыхухэм ягу Щамел, – ТХЬЭР къадэӀэпыкъуну табущхьэщкӀэ елъэӀуу хуежьащ гузэвэгъуэ ихуа абы и щӀэблэр. ИтӀанэ ТХЬЭМ Мусэрэ Хьэрунрэ къахуигъакӀуэщ, абыхэм фи адэжьхэр Мысырым кърашыжри, мы хэкум кърагъэтӀысхьащ. 9АрщхьэкӀэ фыкъэзылъхуахэм ТХЬЭР, я Тхьэр, яӀэщӀэхужащ. Аращ ахэр хьэзурыдзэм[*] и дзэзешэ Щэщэр и ӀэмыщӀэ щӀрилъхьар, зэпымычу зауэ къезыщӀылӀэ фылистейхэмрэ мэуабей пащтыхьымрэ я бжьыми щыщӀигъэувар. 10Яхуэмышэчыж щыхъум фи адэжьхэр табущхьэщкӀэ ТХЬЭМ елъэӀуу щӀадзащ: „Гуэныхьышхуэ длэжьащ. ӀэщӀыб утщӀри, БэӀэлрэ Аштэрэтрэ дахуэпщылӀу щӀэддзащ. ДынолъэӀу, дакъыӀэщӀэхыж ди бийхэми, Уэ дыпхуэжыӀэщӀэнщ“ жаӀэурэ. 11Абы иужь ЕрубэӀэл[*], Бэдан[*], Етыхь, Щамел сымэ ТХЬЭМ къигъакӀуэри, шынагъуэ жыхуаӀэр фымыщӀэу фыпсэун щхьэкӀэ фыкъэзыухъуреихьа фи бийхэм факъыӀэщӀихащ+.

12Ауэ амонеипщ Нэхъыш къывэзэуэну къызэрежьар къыщыфщӀэм, фи пащтыхьыр ТХЬЭР ара пэтми, „пащтыхь гъуазэ дыхуейщ“ жыфӀэри зыкъифсащ+. 13Мыращ фэ езыхэм къыфщхьэщытыну фыхуейуэ къыхэфха икӀи фызыщӀэлъэӀуа пащтыхьыр: аращ ТХЬЭМ гъуазэ фхуищӀыр. 14ТХЬЭМ фыфӀэлӀыкӀмэ, фыхуэлажьэмэ, фыхуэжыӀэщӀэмэ, унафэу къыфхуищӀым зыпэщӀэвмысэмэ, фэри пащтыхьу фи унафэ зыщӀынури ТХЬЭМ, фи Тхьэм, и гъуэгу фрикӀуэмэ, фехъулӀащ! 15Ауэ ТХЬЭМ и жиӀэм фемыдаӀуэу и унафэм фебакъуэмэ, фи адэжьхэм ярищӀар къывищӀэнущ, и неи къыфщыхуэнущ.

16Иджы, фыкъэуви фыкъаплъэ, ТХЬЭМ иджыпсту фи нэгу щӀигъэкӀынущ зы Ӏуэхугъуэшхуэ! 17Гуэдз Ӏухыжыгъуэкъэ иджыпсту? Ауэ ТХЬЭМ селъэӀунущ уафэгъуагъуэ щӀэту уэшх къригъэшхыну[*]. КъывгурыӀуэжынщ мис итӀанэ пащтыхь фыщыщӀэлъэӀум ТХЬЭМ и пащхьэ къыщыфхьа гуэныхьыр зыхуэдэр».

18Щамел ТХЬЭМ зыхуигъазэри, а махуэ дыдэм ТХЬЭМ уафэгъуагъуэ щӀэту уэшх къригъэшхащ. ЦӀыхуцӀэ зиӀэм ТХЬЭМРЭ Щамелрэ я шынагъэр хуабжьу зыхащӀащ. 19«Уа, Щамел, – къэгузэващ цӀыхухэр, – ТХЬЭМ, уи Тхьэм, тхуелъэӀу ажалым дыщихъумэну. Пащтыхь дыщӀэлъэӀури, дбгъэдэлъ гуэныхьхэм иджыри зы къахэдгъэхъуащ».

20«Фымышынэ, – игъэсабырыжащ цӀыхур Щамел. – Влэжьар бзаджагъэщ, ауэ сыт мыхъуами, ТХЬЭМ фыкъыпэщӀэмыкӀуэт, гурэ псэкӀэ фыхуэлажьэ. 21Тхьэм фыкъыбгъэдэкӀыу щхьэпагъ гуэри къыфхуэзымыхьыну тхьэнэпцӀхэм зыдевмыгъэхьэх. Абыхэм фӀы зыпылъ зи цӀэ къыфхуащӀэнукъым, шынагъуэ къыщыфлъэӀэсам дежи къывдэӀэпыкъуфынукъым – ахэр зыри ищӀыскъым. 22И цӀэ лъапӀэм и хьэтыркӀэ ТХЬЭМ ӀэщӀыб ищӀынукъым и лъэпкъыр – Абы иухат и лъэпкъыу фыщытынуи, фыкъыхихащ. 23Сэри ТХЬЭМ и пащхьэ гуэныхь щысхуэлэжьынукъым фэр щхьэкӀэ тхьэ елъэӀуныр зэпызгъэууэ. Гъуэгу захуэм, гъуэгу пэжым фызэрытетынум дяпэкӀи фыхуэзущиинущ+. 24ТХЬЭМ фыфӀэлӀыкӀ къудей, щыпкъагъэ кӀэлъызефхьэ, гурэ псэкӀэ фыхуэлажьэ. Зыщывмыгъэгъупщэ фэр щхьэкӀэ Абы илэжьа Ӏуэхугъуэшхуэхэр. 25Ауэ адэкӀэ бзаджэ щӀэныр щывмыгъэтмэ, зэрыжылэу, пащтыхьри зэрывигъусэу, дунеижьым фыщызэбгрипхъынущ».

* 12:9 Зи гугъу ищӀыр ХьэзуркӀэ еджэу ИсрэӀил хэгъэгум и ищхъэрэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀа пасэрей щыхьэрыжьым и дзэрщ.

* 12:11 Хьидуан зэреджэу щыта нэгъуэщӀ зы цӀэщ (еплъ Гъуазэхэр 7:1 ).

* 12:11 Е: «Бэракъ».

* 12:17 Дунейр гъущэпсыщэу щрихьэлӀэ гъатхэ кӀасэу е гъэмахуэ пасэут гуэдзыр щыӀуахыжу щытар. Уафэгъуагъуэ зыщӀэт уэшхри, къыхэгъэщын хуейщ, зэзэмызэ дыдэт гъавэ хыжыгъуэм деж къыщешхыу щытар.

+ 12:1 1 Пащт. 8:5, 1 Пащт. 10:24
+ 12:11 1 Пащт. 7:10
+ 12:12 1 Пащт. 11:1, 1 Пащт. 8:19
+ 12:23 3 Пащт. 8:36,

ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Щамел ТӀалутӀ зэрегияр

13^1ТӀалутӀ илъэс щэщӀ и ныбжьт пащтыхь щыхъуам щыгъуэ, илъэс тӀощӀитӀрэ тӀукӀи ИсрэӀилым унафэр щыӀэщӀэлъащ[*].

2ТӀалутӀ ИсрэӀилым щыщу цӀыху минищ къыхишри и дзэм хигъэхьащ. Адрейхэр щхьэж и унэ иутӀыпщыжащ. ЗауэлӀ минитӀыр езым щӀыгъуу Мыхьмэс къалэм дэсащ, БэтӀэл бгылъэми исащ, мин къэнар – езым и къуэ Йонэтан и гъусэу Бенамин щӀыналъэм хиубыдэ Джыбэхь къалэ щыӀащ.

3Джыбэхь къалэм дэс фылистей дзэ пакӀэм Йонэтан теуэри зэхикъутащ. Къэхъуар езы фылистейхэм дежи нэсащ. Абы иужькӀэ хэкум и дэнэ къуапи исрэӀилу щыпсэум къэхъуар яригъащӀэу гъуохэр ягъэджэну ТӀалутӀ унафэ ищӀащ. 4Арыххэуи, ТӀалутӀ фылистей дзэ пакӀэр зэрызэхикъутами, абы къыхэкӀыу бийм къыхуаӀэ хъуа гужьгъэжь бзаджэми я хъыбарыр зэры-ИсрэӀилу зэлъащӀысащ. ЦӀыхубэри ТӀалутӀ деж Джылджэл къыщызэхуэсащ.

5Фылистейхэр ИсрэӀилым къезэуэну щызэхуэсым хьэкуэстыгу мин щэщӀ, шу миних ирикъурт, я зауэлӀхэри пшахъуэм и пэбжт. Ахэр Бэтэун и къуэкӀыпӀэмкӀэ пэӀудзауэ щыт Мыхьмэс къалэ къакӀуэри щигъуэлъыкӀащ. 6ИсрэӀилхэм къащӀэзэрыхьа шынагъуэр щалъагъум, ирагъэкӀуэти щыхъум, бгъуэнщӀагъхэмрэ къуэгъэнапӀэхэмрэ зыщагъэпщкӀуащ, къыр зэхуакухэм, щӀы щӀагъхэмрэ псыкъуий жэщӀахэмрэ щетӀысэхащ. 7Ӏурдын псыежэхым зэпрыкӀыу Джад щӀыналъэми ДжылыӀэдей хэкуми щтапӀэ ихьэжаи исрэӀилхэм къахэкӀащ.

ТӀалутӀ Джылджэл къыдэнащ. Абы щӀыгъуу къэна зауэлӀхэр шынэм зэщӀиӀулӀауэ иӀыгът. 8Щамел пӀалъэу игъэувам ежьэу ТӀалутӀ махуиблкӀэ зэщӀэдэӀукӀащ, ауэ ар зи Джылджэл къыщымыкӀуэххэм, дзэр зэбгрыжыжу хуежьащ+. 9«Тыхь гъэсынхэмрэ зэфӀыж къурмэнхэмрэ сщӀынущи, – ищӀащ унафэ ТӀалутӀ апхуэдэу щыхъум, – зыхуэныкъуэну псори къысхуэфхь». И закъуэуи тыхь гъэсынхэр ищӀащ.

10Къурмэн щӀыныр зэфӀигъэкӀа къудейуэ Щамел къэсащ. ФӀэхъус ирихыну ТӀалутӀ щыпежьэм, 11«ПщӀа мыгъуэр сыт уэ?» – жиӀэри къегиящ ар Щамел.

«Дзэр зэбгрыжыжу щыслъагъум, бгъэува пӀалъэми укъыщымысым, фылистейхэри Мыхьмэс къыщызэхуэсу щыхуежьэм, 12„Фылистеидзэр куэд дэмыкӀыу Джылджэл къэсынурэ къыспэщӀэувэнущ, сэ иджыри къыздэсым ТХЬЭР щӀэгъэкъуэн къытхуэхъуну тхьэ селъэӀуагъэххэкъым“ жысӀэри сегупсысащ. Тыхь гъэсынхэр сщӀыну сыщӀытегушхуар аращ», – жиӀащ ТӀалутӀ.

13«Ӏуэхум акъылкӀэщӀыгъэкӀэ ухыхьащ, – хуилъащ абы Щамел. – ТХЬЭМ, уи Тхьэм, къыпхуищӀа унафэм уебэкъуащ: зыпшыӀатэмэ, уи пащтыхьыгъуэм и лъабжьэр игъащӀэкӀэ игъэбыдэнут+. 14Иджы абы ихьыжын щыӀэкъым. Зыхуейм хуэдэ цӀыху ТХЬЭМ къигъуэтагъэххэщ, аращ и лъэпкъым гъуазэ хуищӀынури: уэ ТХЬЭМ къыпхуигъэува унафэр бгъэзэщӀакъым».

15Абы иужь Щамел Джылджэл икӀри Бенамин щӀыналъэм хиубыдэ Джыбэхь къалэ кӀуащ.[*] ТӀалутӀ и гъусэхэр къыщилъытэжым, цӀыху щих хъууэ къыщӀэкӀащ.

Зэрызэуэн Ӏэщэ-фащэ зимыӀэ ИсрэӀилыр

16ТӀалутӀи, абы и къуэ Йонэтани, зауэлӀ ящӀыгъухэри Бенамин щӀыналъэм хиубыдэ Джыбэхь къалэ къыщыувыӀащ, фылистейхэр Мыхьмэс щигъуэлъыкӀащ. 17Теуэ къащӀыну фылистеидзэм дзэ пакӀищ къыхэкӀащ. Зым ШуӀэл щӀыналъэм ит ӀуфыркӀэ иунэтӀащ, 18адрейм БэтхъуранкӀэ кӀуэ гъуэгур къыхихащ, ещанэм ЗэбуӀимкӀэ зэджэ къуэм къеуалӀэ гъунапкъэщӀымкӀэ, пшахъуэщӀ лъэныкъуэмкӀэ, ягъэзащ[*].

19А лъэхъэнэм зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу зы гъукӀэ закъуэ нэхъ мыхъуми исакъым: исрэӀилхэм джатэрэ бжырэ зыщӀыфын фылистейхэм къыщӀагъэхъуэнутэкъым. 20Абы щхьэкӀэ я вабдзэхэр, фӀанэхэр, уэщхэр, гъубжэхэр ирагъэлъыну фылистейхэм деж кӀуэн хуей хъурт. 21Вабдзэ, фӀанэ хуэдэхэр зэралъыр шэкӀэл щанитӀт, уэщхэмрэ гъущӀыч папцӀэхэмрэ ирагъэлъын щхьэкӀэ зы шэкӀэлым и щанэр щӀатынут.[*]
22Аращ зауэр щаублэ махуэм, ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ хэгъэкӀауэ, зауэлӀхэм ящыщу зыми джатэ е бжы щӀимыӀыгъар.

Йонэтан зэрихьа лӀыгъэр

23Абы хэту фылистеидзэм щыщ зы гупышхуэ Мыхьмэс къуэладжэм къекӀуэлӀащ.

* 13:1 ТӀалутӀ и ныбжьымрэ пащтыхь унафэр зэрыӀэщӀэлъар зыхуэдизымрэ теухуауэ пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм наӀуэу зыри къыхэщкъым. Едзыгъуэр пасэрей алыджыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэмрэ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм и щӀыпӀэ зэхуэмыдэхэм ущрихьэлӀэ тегъэщӀапӀэхэмрэ гъуазэ тщӀыурэ зэддзэкӀащ.

* 13:15 Е, пасэрей алыджыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм зэритымкӀэ, «Абы иужь Щамел Джылджэл къибгынэри, и гъуэгу теувэжащ. Къэнахэр ТӀалутӀ и ужь иту биидзэм пежьащ. Ахэр Джылджэл къикӀри, Бенамин щӀыналъэм хиубыдэ Джыбэхь кӀуащ».

* 13:18 Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ, фылистеидзэр зэбгрыкӀри, ищхъэрэкӀи, къухьэпӀэмкӀи, къуэкӀыпӀэмкӀи яунэтӀащ.

* 13:21 Е: «Вабдзэ, фӀанэ, гуахъуэ, уэщ, гъущӀыч папцӀэ хуэдэхэр ебгъэлъыным шэкӀэл щанитӀ хуэзэрт». ШэкӀэл щанитӀыр дыжьын граммий хуэдиз хъунущ.

+ 13:8 1 Пащт. 10:8

+ 13:13 2 Пащт. 24:10,

ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

14^1«Дегъауи, – жриӀащ зы махуэ гуэрым ТӀалутӀ и къуэ Йонэтан и пшэрыхь щӀалэщӀэм, – фылистеидзэм щыщ гупышхуэу модрыщӀым игъуэлъыкӀам я деж дыгъакӀуэ». Йонэтан мурад ищӀахэр и адэм щибзыщӀащ.

2Абы щыгъуэ ТӀалутӀ Джыбэхь къалэм и Ӏэгъуэблагъэм ит Мэджырун жылэм щыӀэт, нары жыг щӀагъым деж щыст, цӀыху щих хуэдиз щӀыгъуу. 3Тхьэпщ кӀэпхыныр зыӀулъ Ахъияи яхэтт абыхэм. Ар Ехьэбэд и къуэш Ахътуб и къуэт. Ахътуб Панхэс и къуэт, Панхэси ТХЬЭМ и тхьэпщу Шылэу щыщ Ӏилэ и къуэт. Йонэтан дзэм зэрыхэкӀуэсыкӀам зыми гу лъитакъым+.

4Фылистеидзэм щыщ гупышхуэм Йонэтан зэрекӀуэлӀэну и гугъа зэпрыкӀыпӀэм къыр лъагитӀ къыщхьэщытт: зыр Бэсыст, адрейр – Сэнэхьт[*]. 5Зыр ищхъэрэкӀэ, МыхьмэскӀэ, адрейри ипщэкӀэ, Джыбэхь къалэкӀэ, къыщылъагъуэрт.

6«НакӀуэ, дегъэкӀуалӀэ мо сунэтмыщӀыжьхэм я плъыр пщыӀэм, – жриӀащ Йонэтан и пшэрыхь щӀалэщӀэм. – ПщӀэну щыткъым, ТХЬЭМ ди насып ятригъэкӀуэнкӀи мэхъу. МащӀэ дыхъукӀи, куэд дыхъукӀи, Ар къыддэӀэпыкъуну иухамэ, къыдащӀэфын щыӀэкъым».

7«Уи гум къызэрыбжиӀэм хуэдэу щӀы, – арэзы хъуащ пшэрыхь щӀалэр. – Сэ суридамэгъущ. Ӏуэхум дауэ ухэплъэми, ар сэ бдэсӀыгъынущ».

8«АтӀэ, – жиӀащ Йонэтан, – абы щыгъуэ дызэпрыкӀынщ мобыхэм дежи, закъедгъэлъагъунщ. 9„Мо дыкъэкӀуэтэху зэ фыкъытпэплъэ!“ къыджаӀэу щытмэ, ди пӀэ дикӀынкъым, гъунэгъуи захуэтщӀынкъым. 10Ауэ „ФыкъакӀуэ, фыкъыдэкӀуей!“ жаӀэмэ, дыдэкӀынщ къырым; ТХЬЭМ фылистейхэр ди Ӏэ къызэрырилъхьамкӀэ ар нэщэнэ тхуэхъунщ».

11Абы иужь фылистейхэм къалъэгъун хуэдэу тӀури къэуващ. «Фыплъэт! – зэрыгъэкӀиящ фылистейхэр. – ИсрэӀилхэр зыщагъэпщкӀуа гъуэмбхэм къикӀыу хуежьащ»+. 12«Мо фыкъыдэкӀуей, зыгуэр фэдгъэлъагъунущ!» – жаӀэри, плъыр пщыӀэм тесхэр Йонэтанрэ и пшэрыхь щӀалэмрэ къегуоуащ.

«Къиувэ си ужьым, – тригъэгушхуащ и пшэрыхь щӀалэр Йонэтан. – Кърилъхьащ ахэр ТХЬЭМ ИсрэӀилым и Ӏэ».

13Йонэтани абы и ужьым ит пшэрыхь щӀалэри, къыр дзакӀэхэм зыкӀэращӀэурэ, щыгум нэс дэпщеящ. Зэрыдэпщейуи, фылистейхэм ящыщу къыпэщӀэхуэр Йонэтан ириудым, пшэрыхь щӀалэм ахэр иукӀыурэ яхэлъэщыхьащ. 14Зэ илъыгъуэкӀэ Йонэтанрэ и гъусэмрэ зы махуэкӀэ витӀым явэ губгъуэм и ныкъуэ хуэдиз хъу а щӀыпӀэм цӀыху тӀощӀым нэс ираукӀыхьащ.

15Арыххэуи, дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм щыӀэхэри, губгъуэм итхэри, плъыр пщыӀэм тесхэри, теуэ къэзыщӀ дзэ гупым хэтхэри зэрыгъэгужьеящ. Абы хэту щӀыри къэгызащ. ЗдэкӀуэнури здэжэнури ямыщӀэжу псори гузэвэгъуэшхуэм хэхуащ[*].

Фылистейхэр къызэрыхагъэщӀар

16Бенамин щӀыналъэм хиубыдэ Джыбэхь къалэм щыӀэ ТӀалутӀ и плъырхэм къалъэгъуащ биидзэр щхьэж и занщӀэкӀэ зэрызэбгрыжыр. 17«Дзэм фыхэплъи, – ищӀащ унафэ ТӀалутӀ а хъыбарыр щызэхихым, – къэтыр хэтми къафщӀэ». ЗэрыжиӀам хуэдэу ящӀри, Йонэтанрэ абы и пшэрыхь щӀалэмрэ къэту къыщӀэкӀащ.

18«Пхъуантэ ЛъапӀэр къэхь», – жриӀащ ТӀалутӀ Ахъия, ищӀэн хуейхэмкӀэ Тхьэм зыхуигъэзэн гухэлъыр иӀэу. (А махуэм Пхъуантэ ЛъапӀэр исрэӀилхэм деж щыӀэт.)[*]
19ТӀалутӀ тхьэпщым епсэлъэхункӀэ, фылистейхэм я лъэныкъуэкӀэ къыщыхъея зэрызехьэр нэхъри къызэщӀэплъэу хуежьащ. Ар щилъагъум, «Хъунщ, хъунщ, сыхуэныкъуэжкъым!» – жиӀэри, ТӀалутӀ тхьэпщыр къигъэувыӀащ.

20ТӀалутӀрэ и дзэмрэ зэуэ зыкъаӀэтри, фылистейхэм ебгъэрыкӀуэу щӀадзащ. Зэрыгъэгужьеярэ зым зыр джатэкӀэ иукӀыжу къарихьэлӀащ ахэр фылистейхэм. 21Фылистейхэм яхыхьэжу, абыхэм я дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм щыӀа исрэӀилхэми ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ деж къагъэзэжащ. 22Фылистейхэр зэрыщӀэпхъуэжыр щызэхахым, ЕфрэӀим бгылъэхэм зыщызыгъэпщкӀугъа исрэӀилхэри зауэм къыхыхьэри, бийм ебгъэрыкӀуэу хуежьащ. 23Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ а махуэм ТХЬЭМ ИсрэӀилыр къихъумащ, езы зауэзэрылӀыр Бэтэун нэсыхукӀэ екӀуэкӀащ.

ТӀалутӀ и тхьэрыӀуэм кърикӀуар

24А махуэм исрэӀилхэм хьэлъэу ятелът: «Бийм хуэфащэр езгъэгъуэтыхункӀэ фэ фщыщу пшапэ зэхэмыуауэ дзэкъэгъуэ зыӀузылъхьэм Тхьэм и нейр къыщыхуэ!» – жиӀэу тхьэрыӀуэкӀэ ТӀалутӀ зэрипхар. ЗауэлӀхэми зы хьэдзэ зыӀуалъхьакъым.

25Дзэр мэзым щыхыхьэм, фощӀэжыр щыкуэд хуейм хуэзащ. 26Мэзым хыхьахэм фощӀэж бэвыр ялъагъурт, арщхьэкӀэ гыбзэр къатехуэнкӀэ шынэрти, зыми фом щыщ зыӀуагъэхуакъым. 27ЦӀыхубэр тхьэрыӀуэкӀэ и адэм зэрипхам щымыгъуазэ Йонэтан закъуэ ӀэщӀэлъ башыр ишийри, безым хигъэуащ. Фор и жьэ щыхуихьым, къару нэхъ игъуэтыжащ. 28Арыххэуи, зауэлӀхэм ящыщ зы къэпсалъэри жриӀащ Йонэтан: «Уи адэм тхьэлъанэ быдэ дигъэщӀащ, „Тхьэм и нэлатыр тихуэ нобэ шхэм!“ жиӀэри. ЦӀыхухэри къарууншэ хъуащ».

29«Ди адэм цӀыхубэм лей ирихащ, – жиӀащ Йонэтан. – Феплъыт, фом щыщ тӀэкӀу зэрысӀухуэу къару згъуэтыжащ. 30Сытым хуэдэуи фӀы хъунт, бийм къыӀэщӀэтха къуентхъ гъуэмылэм щыщ гуэр ди цӀыхухэм яӀухуатэмэ! ХэщӀыныгъэ нэхъыбэ еттынтэкъэ итӀанэ фылистейхэм?»

31Мыхьмэс щегъэжьауэ Айалон нэсыхукӀэ фылистейхэр хагъащӀэурэ кӀуа исрэӀилхэр а махуэм хуабжьу ешаелӀат. 32Къуентхъыу къызэхуахьэсам зрадзри, Ӏэщ цӀыкӀуи, Ӏэщ пӀащи, шкӀэи къамыгъанэу къытрадзэурэ фӀагъэжащ, лъыр къазэрыпыжыуи яшхыу хуежьащ. 33«Лъыр зыщӀэмыкӀа лыр яшхыурэ ТХЬЭМ и пащхьэ цӀыхухэм гуэныхь щалэжь», – жиӀэри зыгуэрым ТӀалутӀ хъыбар иригъэщӀащ.

«Бзаджагъэ влэжьащ, – ящӀэгуоуащ ТӀалутӀ цӀыхухэм. – ИкӀэщӀыпӀэкӀэ зы мывэшхуэ къэвгъажэ си деж». 34«ЦӀыхум фахыхьи, – ищӀащ абы унафэ, – дэтхэнэми и выр е и мэлыр къихуу мыбдеж щыфӀибзу щишхыну яжефӀэ. ТХЬЭМ и жагъуэр зыхэлъыр фымылэжь, зиунагъуэрэ, лъы зыщӀэт лыр фшхыуэ!»

А жэщым дэтхэнэ зыми и выр а мывэшхуэм деж къришалӀэурэ щыфӀибзащ. 35ТӀалутӀ ТХЬЭМ и цӀэкӀэ къурмэнщӀыпӀэ япэ дыдэу апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ игъэувауэ щытащ.

36«ДакӀэлъевгъажьэ фылистейхэм жэщми, – захуигъэзащ абы цӀыхубэм, – нэхулъэм зыкъызэщӀичыху дывгъэхъунщӀи, къанэ щымыӀэу дывгъэукӀ».

«ЗэрыпфӀэигъуэм хуэдэу щӀы!» – къыпэджэжащ абы мыдрейхэри арэзыуэ.

АрщхьэкӀэ «Тхьэм иухар зыхуэдэр япэщӀыкӀэ къэдвгъащӀэ!» – жиӀэри идакъым тхьэпщым.

37«Фылистейхэм я ужь сихьэ хъуну? – зыхуигъэзащ ТӀалутӀ Тхьэм. – ИсрэӀилым и ӀэмыщӀэ къиплъхьэрэ ахэр?» Тхьэм а махуэм абы зыкъригъэщӀакъым+.

38«Дзэзешэхэр зы къэмынэу фыкъызэхуэси, – къыхилъхьащ абы иужь ТӀалутӀ, – гуэныхьу нобэ къахьар зыхуэдэр къэщӀэдвгъэгъэщ. 39ИсрэӀилыр кӀуэдыпӀэ къизышыж ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, къуаншагъэр зыбгъэдэлъыр си къуэ Йонэтан дыдэу щытми, абы кӀэ етын хуэмеймэ». Зыгуэрми зы псалъэ къыжьэдэкӀакъым.

40«Фэ зы лъэныкъуэкӀуэ фыкъэув, – яхуищӀащ унафэ ТӀалутӀ исрэӀилхэм, – сэрэ си щӀалэмрэ зы лъэныкъуэкӀэ дыкъэувынщ».

«ЗэрыпфӀэигъуэм хуэдэу щӀы!» – къыпэджэжащ абы цӀыхухэр.

41«Жэуап пэж къызэт!» – жиӀэри ТӀалутӀ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, елъэӀуащ[*]. Пхъэидзэ щащӀым, ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ я кӀэныр кърахри, цӀыхухэр зэкӀэ хей хъуащ. 42«Сэрэ Йонэтанрэ ди цӀэкӀэ иджы пхъэидзэ фщӀы», – ищӀащ унафэ ТӀалутӀ. Арати, кӀэн кърахар Йонэтан ейуэ къыщӀэкӀащ+.

43«ПщӀар зищӀысыр сыт, къэӀуатэ», – жиӀэри ТӀалутӀ Йонэтан хигъэзыхьащ.

«Башыпэм тез хъун фо тӀэкӀу сшхауэ аращ, – къитащ жэуапыр Йонэтан. – Абы щхьэкӀэ си псэр бгъэныну?»

44«ТХЬЭМ и ней къысщыхуэ, Йонэтан, – жиӀащ ТӀалутӀ, – псэууэ усӀэщӀэкӀмэ!»

45АрщхьэкӀэ цӀыхум ар ямыдэу ТӀалутӀ пэуващ: «Йонэтанкъэ ИсрэӀилым текӀуэныгъэр къыхуэзыхьар? Сыт ар лӀэн щӀыхуейр? Ар хъункӀэ Ӏэмал зимыӀэщ! ТХЬЭМ и цӀэкӀэ доӀуэ, и зы щхьэц налъи хэмыхун абы. Тхьэм и дэӀэпыкъуныгъэ хэлъущ, зиунагъуэрэ, ар нобэ зэрызекӀуар». Апхуэдэу Йонэтан цӀыхухэм кърагъэлри, ажалым къыӀэщӀахащ+.

46ТӀалутӀ фылистейхэм я ужьым щикӀыжым, абыхэми я щӀыпӀэ ягъэзэжащ.

ТӀалутӀ текӀуэныгъэ къихьахэр

47ИсрэӀилым и тетыгъуэр щигъэбыда нэужьи, ТӀалутӀ къэзыухъуреихь и бийхэм езауэ зэпыту къекӀуэкӀащ: Мэуабеи, Амонеи, Едумеи, Зубэхь[*] и пащтыхьхэми, фылистейхэми. ДэнэкӀэ зимыгъэзами, текӀуэныгъэр къихьырт+. 48Къэмылэнджэжу зауэурэ амэлычхэр зэтрикъутащ, ИсрэӀилри хъунщӀакӀуэхэм къаӀэщӀихащ+.

ТӀалутӀ и унагъуэр

49Йонэтан, Ашуй, Мелэчшу жари ТӀалутӀ къуищ иӀащ. Ипхъу нэхъыжьым зэреджэр Мэрабт, нэхъыщӀэри Мэхъалт+. 50И щхьэгъусэм и цӀэр Ахэнымт, ар Ахъиймэз ипхъут. ТӀалутӀ и дзэм и тетыр Ныр и къуэ Аунирт. Ныр ТӀалутӀ и адэ къуэшт+. 51ТӀалутӀ и адэ КӀыщрэ Аунир и адэ Ныррэ АбрэӀил и къуэт+.

52ТӀалутӀ и гъащӀэ псор фылистейхэм езауэ зэпыту ихьащ. ЦӀыху лъэщрэ лӀыгъэ зыхэлъу къыхуэзэ дэтхэнэри и дзэм къулыкъу щищӀэну дапщэщи хигъэхьэрт+.

* 14:4 «Бэсыс» псалъэм «цӀу, лыд» е «шэдылъэ», «Сэнэхь» псалъэми «папцӀэ, банэ» жиӀэу аращ къикӀыр.

* 14:15 Е: «А гузэвэгъуэшхуэр къэзыхьар Тхьэрт».

* 14:18 Языныкъуэ пасэрей Ӏэрытххэм «Пхъуантэ ЛъапӀэ»-м и пӀэкӀэ мыбдеж узыщрихьэлӀэр «тхьэпщ кӀэпхын» псалъэращ.

* 14:41 Пасэрей алыджыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм текстыр нэхъ кӀыхьу къыщыхьащ: «ТӀалутӀ тхьэ елъэӀуащ: „Уэ ди ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, сыт щхьэкӀэ жэуап нобэ къызумытарэ? Мы къэхъуар зи лажьэр сэрамэ е си къуэ Йонэтанмэ, уэ ди ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, уримыр къигъэкӀ, ауэ къуаншагъэр зытелъыр исрэӀилу уи лъэпкърамэ, тумимыр къигъэкӀ“». Уримрэ тумимкӀэ зэджэ кӀэн лъапӀэхэр тхьэпщ кӀэпхыным дыщэ лэрыпскӀэ епха бгъэӀулъым кърахырти ядзырт, Тхьэм и унафэр зыхуэдэр абыкӀэ къащӀэн щхьэкӀэ.

* 14:47 Щам щӀыналъэм и щӀыгум хыхьэу ИсрэӀил хэгъэгум и ищхъэрэ гъунапкъэхэм къыӀусу щыта, къэрал гъэпсыкӀэ зиӀэ къалэхэм языхэзщ.

+ 14:3 1 Пащт. 2:18, 1 Пащт. 22:1, 1 Пащт. 1:3

+ 14:11 1 Пащт. 13:6
+ 14:37 1 Пащт. 28:6
+ 14:42 Инус 1:7

+ 14:45 2 Пащт. 14:11, 3 Пащт. 1:52, Лк. 21:18,

+ 14:47 2 Пащт. 8:3, 2 Пащт. 10:6

+ 14:48 1 Пащт. 15:3, 1 Пащт. 15:7

+ 14:49 1 Пащт. 31:2, 1 Пащт. 18:17-28, 1 Пащт. 19:11-17, 2 Пащт. 3:13-16, 2 Пащт. 6:16-23

+ 14:50 2 Пащт. 2:8
+ 14:51 1 Пащт. 9:1,
+ 14:52 1 Пащт. 8:11

ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм ТӀалутӀ зэрибгынар

15^1Щамел ТӀалутӀ зыхуигъазэри жриӀащ: «И лъэпкъым урипащтыхьыну ТХЬЭМ укъыщыхихым дагъэр уи щхьэфэм щихуэну къигъэкӀуэгъар сэрат. КъедаӀуэ-тӀэ иджы ТХЬЭМ и псалъэм+. 2Мыращ ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым къиӀуэхур: „Мысыр къикӀыж исрэӀилхэм амэлычхэр къазэрыпэщӀэувэгъар сигу къэкӀыжащ. 3КӀуэи зэтеукӀэ ахэр! Я лъапсэ псэ зыӀут къыумынэ, мылъкуу ябгъэдэлъри гъэкӀуэд![*] Уащымысхь, къыумыгъанэ псэууэ цӀыхухъуи цӀыхубзи, сабии быдзафи, Ӏэщ пӀащи Ӏэщ цӀыкӀуи, махъши шыди“».

4ТӀалутӀи дзэр Телым къыщызэхуишэсащ – лъэсыдзэр зауэлӀ мин щитӀ зэрыгъэхъурт. Ехьуд и лӀакъуэм щыщ зауэлӀхэри минипщӀ ирикъуащ+. 5Дзэр амэлычхэм я къалэм къекӀуалӀэри, псы жапӀэ игъущыкӀам деж къыщытӀысащ. 6ТӀалутӀ къэнейхэми хъыбар яритащ: «Амэлычхэм фадэмыкӀуэдын хуэдэу, факъыхэкӀи, лъэныкъуэ зевгъэз. Мысырым къикӀыж исрэӀилхэм гущӀэгъу яхуэзыщӀыгъауэ щытар фэращ!» Амэлычхэм къахэкӀри, къэнейхэм лъэныкъуэ зрагъэзащ.

7Хьэуийлэхь щегъэжьауэ Мысыр гъунапкъэм пэмыжыжьэу щыӀэ Шурей пшахъуэщӀым нэсыхукӀэ я зэхуакум амэлычу щыпсэум ТӀалутӀ ятеуэри зэхикъутащ. 8Амэлычхэм я пащтыхь Аджадж гъэр къищӀри, и лъэпкъым щыщу зы цӀыху къимыгъанэу джатэщхьэрыкӀуэ ищӀащ. 9ТӀалутӀрэ и зауэлӀхэмрэ Аджаджыр псэууэ къагъэнащ. ЕӀусакъым Ӏэщ цӀыкӀу лъэпкъыфӀи, Ӏэщ пӀащэ лъэпкъыфӀи, танэ гъэшхаи, щынэ пшэри – уасэ иӀэщ зыхужыпӀэн ягъэкӀуэдыну зыри хуеякъым. Ӏэщ къарууншэхэмрэ гурымыхьхэмрэщ зэтраукӀар.

10-11«ТӀалутӀ пащтыхьу къызэрыхэсхам сыхущӀегъуэжащ, – къылъэӀэсащ ТХЬЭМ и псалъэр Щамел. – И щӀыб къысхуигъэзащ абы, си унафэри игъэзэщӀакъым». Щамели игу хуабжьу хэщӀащ, жэщ псор ТХЬЭМ хуэгъэза тхьэлъэӀум хэтуи ирихащ.

12Нэхущнэгъыр къыщищӀым Щамел зиужьри, ТӀалутӀ хуэзэну къежьащ, арщхьэкӀэ ар Къармэл къалэм зэрыкӀуари абдеж езым и цӀэкӀэ мывэсын зыхуригъэгъэувыжу Джылджэл зэрежьари къыжраӀащ.

13Щамел щыкӀэлъэщӀыхьэм, ТӀалутӀ абы фӀэхъус ирихри жриӀащ: «ТХЬЭМ и нэфӀ къыпщыхуэ! ЗгъэзэщӀащ ТХЬЭМ и унафэр».

14«АтӀэ, Ӏэщ цӀыкӀум я гъуэ макъ зэхэсхыр сыт зищӀысыр абы щыгъуэм? Ӏэщ пӀащэу зэщӀэбууэр сыт?» – пиупщӀащ Щамел.

15«Ахэр зауэлӀхэм амэлычхэм къытрахащ, – зиухеижу хуежьащ ТӀалутӀ. – ТХЬЭМ, уи Тхьэм, къурмэн хуэтщӀын щхьэкӀэ, Ӏэщ цӀыкӀу лъэпкъыфӀэхэмрэ Ӏэщ пӀащэ лъэпкъыфӀэхэмрэ дымыукӀыу къэдгъэнащ. Адрей псор зы къэмынэу дгъэкӀуэдащ».

16«УвыӀэ! – зэпиудащ ТӀалутӀ и псалъэр Щамел. – КъедаӀуэ-тӀэ ныжэбэ кӀуам ТХЬЭМ къызжиӀам!»

«ЖыӀэ!» – зиущэхуащ ТӀалутӀ.

17«Зэгуэр зыпфӀэцӀыкӀуу узэплъыжауэ щытами, – къригъэжьащ Щамел и псалъэр, – ИсрэӀилым лӀакъуэу исым я Ӏэщхьэтету узыгъэувар ТХЬЭРАТЭКЪЭ? 18„КӀуэи, къанэ щымыӀэу мы лъэпкъ бзаджащӀэр – амэлычхэр – зэтеукӀэ, ящыщ къэмынэжыху езауэ!“ – жиӀэу пщэрылъ пщищӀри ТХЬЭМ уригъэжьатэкъэ? 19Сыт ТХЬЭМ ущӀемыдэӀуар? Сыт щхьэкӀэ къуентхъым зебдза? ТХЬЭМ имыдэн бзаджагъэри щхьэ блэжьа?»

20«Себэкъуакъым сэ ТХЬЭМ и псалъэ, – зиухеижырт ТӀалутӀ, – унафэу къысхуищӀари згъэзэщӀащ. Амэлычхэм ящыщу зы цӀыху псэууэ къэзгъэнакъым, я пащтыхь Аджаджи гъэр къэсщӀащ. 21ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и цӀэкӀэ Джылджэл къурмэн щащӀын щхьэкӀэщ зауэлӀхэми ягъэкӀуэдын хуей къуентхъым Ӏэщ цӀыкӀуми Ӏэщ пӀащэми щыщу нэхъыфӀыӀуэр къыщӀыхахар».

22«ТХЬЭМ и псалъэм уедэӀуэным нэхърэ, – идакъым Щамел, – тыхь гъэсынхэмрэ къурмэнхэмрэ Абы дежкӀэ нэхъапэу къыпфӀэщӀрэ? УдэӀуэныр нэхъыфӀщ къурмэным нэхърэ, унафэм утетыныр нэхъ игъуэщ тӀым и щэм нэхърэ+. 23Сыти жыӀэ, жыӀэмыщӀэр хъуэнщэныгъэ зыхэлъым зыкӀи къыкӀэрыхуркъым, пагагъэри тхьэнэпцӀым хуэпщылӀыным пэлъытащ. ТХЬЭМ и псалъэр ӀэщӀыб зэрыпщӀам щхьэкӀэ, Езыми уи пащтыхьыгъэ и щӀыб къыхуигъэзащ»+.

24«Гуэныхь злэжьащ, – щӀегъуэжащ ТӀалутӀ ар зэрызэхихыу. – ТХЬЭМ къысхуищӀа унафэхэм себэкъуащ, уэ сызыхуэбущияхэми седэӀуакъым. ЦӀыху цӀыкӀум сащышынэри, жаӀэр къэсщтащ. 25СынолъэӀу, си гуэныхьыр къысхуэгъэгъуи, ТХЬЭМ щхьэщэ хуэсщӀын хуэдэу, си гъусэу нэгъэзэж».

26«Сэ згъэзэжынукъым уи гъусэу, – идакъым Щамел. – ТХЬЭМ и псалъэр ӀэщӀыб зэрыпщӀам щхьэкӀэ, Езыми уи пащтыхьыгъэ и щӀыб къыхуигъэзащ!»

27ӀукӀыжыну зыкъыщигъазэм, ТӀалутӀ пхъуэри, Щамел и щыгъын щӀыӀутелъым и кӀэкъуащӀэр щиубыдым, хэтхъащ+. 28«ТХЬЭМ пащтыхьыгъуэу ИсрэӀилым къыщыуитар нобэ пӀэщӀитхъри, – жиӀащ Щамел, – уэр нэхърэ нэхъыфӀ гуэрым ӀэщӀилъхьащ+. 29Зи щытхъур ин ИсрэӀилым и Тхьэм мыпэж жиӀэркъым, жиӀами хущӀегъуэжыркъым. ЦӀыху цӀыкӀум ящыщкъым Ар, зиунагъуэрэ, и псалъэ текӀыжыну».

30«Гуэныхь злэжьащ, – жиӀащ ТӀалутӀ. – Ауэ, сынолъэӀу, тхьэмадэхэмрэ ИсрэӀилымрэ я пащхьэ сыщумыгъэикӀэу си гъусэу нэгъэзэж, ТХЬЭМ, уи Тхьэм, щхьэщэ щыхуэсщӀынущ абдеж». 31Щамел и гъусэу игъэзэжри, ТӀалутӀ ТХЬЭМ щхьэщэ хуищӀащ.

32«Амэлычхэм я пащтыхь Аджадж къысхуэфшэ!» – ищӀащ абы иужь унафэ Щамел.

«Ажалым и дыджыр зблахащ» жыхуиӀэ щӀыкӀэу Аджадж игурэ и щхьэрэ зэтелъу къыбгъэдыхьащ абы[*]. 33АрщхьэкӀэ Щамел абы жриӀащ: «Анэхэм я бынхэр джатэщхьэрыкӀуэ зэрыпщӀам хуэдэу, уи анэри быныншэ хъуа цӀыхубзхэм ящыщ ирехъу!» Абдеж Щамел ТХЬЭМ и пащхьэ Аджадж Джылджэл щызэхиупщӀэтащ.

34Абы иужькӀэ Щамел Арэмэхь игъэзэжащ, ТӀалутӀи Джыбэхь дэт и унэм кӀуэжащ. 35Щамел абы фӀэкӀа ТӀалутӀ ӀущӀэжакъым, псэухуи абы и щхьэ кърикӀуар игъеящ. ИсрэӀилым и пащтыхьу ТӀалутӀ зэригъэувам ТХЬЭРИ хущӀегъуэжат+.

* 15:3 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым «къэгъазэ имыӀэу цӀыхур е хьэпшыпыр зэрыщыту Тхьэм тыхь хуэщӀын» мыхьэнэр зиӀэ псалъэращ мыбдеж щытыр. Тыхьыр къанэ щымыӀэу Тхьэм хуэгъэкӀуэдын зэрыхуейр псалъэм къегъэлъагъуэ. Апхуэдэу еплъ 15:8, 9, 15, 18, 20, 21.

* 15:32 Е: «„Ажалым и дыджыр зблэхауэ пӀэрэ?“ жиӀэу егупсысурэ Аджадж кӀэзызу къыбгъэдыхьащ абы».

+ 15:1 1 Пащт. 9:16, 1 Пащт. 10:1
+ 15:4 1 Пащт. 11:8
+ 15:22 ДжакӀуэ 4:17, Гъэс. 21:3,
+ 15:23 1 Пащт. 13:14
+ 15:27 3 Пащт. 11:30-31
+ 15:28 1 Пащт. 13:14, 1 Пащт. 28:17
+ 15:35 1 Пащт. 19:24

ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ

Щамел Даут и щхьэфэм дагъэ зэрыщихуар

16^1«Куэдрэ уринэщхъеину иджыри ТӀалутӀ и Ӏуэхум? КъыӀэщӀэсхыжащ абы ИсрэӀилым и пащтыхьыгъэ ӀэщӀэслъхьэгъар, – жриӀащ ТХЬЭМ Щамел. – Дагъалъэм дагъэр из щӀыи, гъуэгу техьэ. Бэтлахьым щыщ Ашэй деж узогъакӀуэ. Абы и щӀалэхэм ящыщщ Сэ пащтыхь хъуну къыхэсхар»+.

2«Дауэ абы сызэрыкӀуэнур? – къэуӀэбжьащ Щамел. – ТӀалутӀ ар зэхихмэ, сыӀэщӀэукӀэнущ».

«Зы танэ здэхуи, – жиӀащ ТХЬЭМ, – „ТХЬЭМ къурмэн хуэсщӀыну сыкъэкӀуащ“ жыӀэ. 3Къегъэблагъэ къурмэным Ашэй, адэкӀэ пщӀэнур Сэ къозгъэщӀэнщ. Къозгъэлъагъунуми и щхьэфэ дагъэр щыпхуэн хуей хъунущ».

4ТХЬЭМ зэрыжиӀам хуэдэу Щамел ищӀащ. Бэтлахьым къыщысым, къалэ тхьэмадэхэр абы къыпыкъуэкӀри, гузэвапэурэ къеупщӀащ: «ГухэлъыфӀ уиӀэу укъытхуэкӀуа?»

5«НтӀэ, нтӀэ, гухэлъыфӀщ сиӀэр, – игъэсабырыжащ ахэр Щамел. – ТХЬЭМ и цӀэкӀэ къурмэн сщӀыну аращ сыкъыщӀэкӀуар. Хабзэм тету зывгъэкъабзи, къурмэным дызэдевгъэкӀуалӀэ». Ашэйрэ и къуэхэмрэ заригъэгъэкъабзэри, къурмэным къригъэблэгъащ.

6КъурмэнщӀыпӀэм къыщекӀуалӀэм, Щамел Ашэй и къуэ нэхъыжь Елэб къилъэгъуащ. ЩыӀуплъэми, «Дауи, ТХЬЭМ къыхихар мырагъэнщ» жиӀэри егупсысащ+.

7«Уемыплъ Елэб и теплъэмрэ и лъагагъымрэ, – ӀэщӀиудащ Щамел и гупсысэр ТХЬЭМ. – Ар къызыпызгъэхуащ. Сэ сызэрыхэплъэр цӀыхум хуэдэукъым. ЦӀыхур теплъэм еплъмэ, ТХЬЭР гум йоплъэ»+.

8ИтӀанэ Ашэй и къуэ етӀуанэр, Абынэдэб, къриджэри Щамел бгъэдишащ. АрщхьэкӀэ «ТХЬЭМ къыхихари мыракъым» жиӀэри, ари Щамел идакъым. 9Абы иужь Ашэй и къуэ ещанэр, Щамэ, Щамел и пащхьэ иришащ, ауэ Щамел ари идакъым: «ТХЬЭМ къыхихар мыракъым»+. 10Апхуэдэххэурэ Ашэй и къуиблыр Щамел бгъэдишэурэ иригъэлъэгъуащ, ауэ Щамел языхэзри идакъым: «Мыбыхэм ящыщ гуэри ТХЬЭМ къыхихакъым», – жиӀэри. 11«Уи щӀалэхэр псори уи гъусэ?» – еупщӀащ иужьым Щамел Ашэй.

«НэхъыщӀэ дыдэр къэтщ, – жиӀащ Ашэй, – абы мэлхэр егъэхъу».

«КӀэлъыгъакӀуи, къегъэшэж-тӀэ, – иукъуэдиящ Щамел. – Ар къэмыкӀуауэ тӀыс диӀэкъым».

12Ашэй щӀалэм кӀэлъигъакӀуэри къригъэшэжащ. Ар щӀалэ нэкӀу тхъуэплът, нэ дахэрэ теплъэ екӀурэ иӀэу. «Мыращ ар, – къригъэщӀащ Щамел и пащхьэ итыр хэтми ТХЬЭМ, – бгъэдыхьи и щхьэфэм дагъэр щыхуэ».

13Дагъалъэр къищтэри, зэшхэр зэрыщыту, Щамел Даут и щхьэфэм дагъэр щихуащ. Абдежым щегъэжьауэ ТХЬЭМ и Псэр Даут къылъэӀэс зэпыту хуежьащ. Щамели Арэмэхь игъэзэжащ+.

Даут ТӀалутӀ къулыкъу хуищӀэну къызэрыкӀуар

14ТХЬЭМ и Псэм ТӀалутӀ къибгынэри, жин бзаджэм иригъэубыдащ.

15«Тхьэм жин бзаджэм уригъэубыдащ, – жраӀащ ТӀалутӀ и блыгущӀэтхэм. 16– Пшынэдыкъуакъуэ еуэ гуэр къыпхуагъуэтыну унафэ пщӀыркъэ, зиусхьэн? Жин бзаджэм укъыщыхигъэзыхьым деж ар пхуеуэмэ, гупсэхугъуэ бгъуэтыжынщ».

17«Къысхуэвгъуэти къысхуэфшэ-тӀэ пшынэдыкъуакъуэ еуэ гуэр», – ищӀащ абы щыгъуэм унафэ ТӀалутӀ+.

18И унэӀутхэм ящыщ зым жиӀащ: «Бэтлахьым щыщ Ашэй и къуэр пшынэдыкъуакъуэ фӀыуэ зэреуэм сыщыгъуазэщ. Езыри лӀыхъущ, зауэлӀ хахуэщ, жьабзэ дахэ Ӏурылъщ икӀи бжьыфӀэщ. ТХЬЭРИ и гъусэщ».

19«Мэлхэр зыгъэхъу уи къуэ Даут си деж къэгъакӀуэ», – жиӀэри ТӀалутӀ Ашэй деж лӀыкӀуэхэр иӀуэхуащ. 20Ашэй щӀакхъуэр зэрылъ нэдыр шыд уанэм кӀэрищӀэщ, чыцӀрэ санэ фэндрэ къыщӀигъужри, Даут ТӀалутӀ деж иутӀыпщащ.

21Даут ТӀалутӀ деж къакӀуэри, къулыкъу хуищӀэу хуежьащ. ТӀалутӀ хуабжьу фӀыуэ илъэгъуащ Даут, арыххэуи, и пшэрыхь щӀалэхэм ящыщ хъуащ. 22«Арэзы сыкъищӀащ Даут, – жригъэӀащ ТӀалутӀ Ашэй деж игъэкӀуа лӀыкӀуэм, – хъунумэ, къэгъанэ ар си деж».

23ТХЬЭМ къыбгъэдэкӀ жин бзаджэм ТӀалутӀ къихэгъэзыхьыху къэскӀэ, Даут пшынэдыкъуакъуэр къищтэрти, еуэрт. Абы ТӀалутӀи гупсэхугъуэ дигъуэтыжырти, жин бзаджэм къиутӀыпщыжырт.

+ 16:1 1 Пащт. 9:16, 1 Пащт. 10:1
+ 16:6 1 Пащт. 17:13,
+ 16:7 3 Пащт. 8:39, Гъэс. 21:2,
+ 16:9 2 Пащт. 13:3, 2 Пащт. 21:21,
+ 16:13 1 Пащт. 10:1,
+ 16:17 4 Пащт. 3:15

ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

ДжалутӀ бэнакӀуэр

17^1Фылистейхэр къежьэри, Ехьудей хэкум ит Сэхэу жылэм дзэр щызэрагъэуӀуащ. Афэсдамим пэмыжыжьэуи, Сэхэурэ АзкӀыхьрэ я зэхуакум, щигъуэлъыкӀащ. 2ТӀалутӀрэ исрэӀилхэмрэ къызэхуэсщ, Елэхь тафэм деж щигъуэлъыкӀри, фылистейхэм къапэуващ. 3Я зэхуакур щӀыӀэпсу фылистейхэр зы лъэныкъуэмкӀэ къит Ӏуащхьэм къытеуващ, исрэӀилхэри мыдрей лъэныкъуэмкӀэ къэуващ.

4Джат щыщу ДжалутӀ зи цӀэ бэнакӀуэр фылистеидзэм къахэувыкӀащ. ӀэфракӀихрэ ныкъуэрэ[*] хуэдиз хъууэ лъагэт ар. 5Абы гъуаплъэ таж щхьэрыгът, шэкӀэл минитху[*] зи хьэлъагъ гъуаплъэ афэ джанэр щыгът, 6и лъакъуэхэм гъуаплъэ лъащхьэтедэхэр телът, и щӀыбкӀэ гъуаплъэм къыхаха джатэкӀэщӀри[*] къыкъуэщт. 7И бжыкӀри цеищэ пкъом хуэдэу гъумыщӀэт, и гъущӀ бжыщхьэми шэкӀэл щих[*] и хьэлъагът. МэӀузехьэ щӀалэри ДжалутӀ ипэ иту кӀуэрт+.

8ДжалутӀ къызэтеувыӀэри исрэӀилхэм къахэгуоуащ: «Сыт фыкъыщӀежьар? Фызэзэуэнур хэт? Сэ сыфылистейкъэ, фэ ТӀалутӀ фрипщылӀ къудейуэ аракъэ?! Зы цӀыху хэфхи, си деж къевгъэх+. 9СыкъыхигъащӀэрэ сиукӀмэ, фи пщылӀ дыхъунщ, ауэ сытекӀуэрэ ар хэзгъащӀэмэ, ди пщылӀ фыхъунщи, фыкъытхуэлэжьэнщ. 10Хэт фэ фщыщу къысщымышынэу къыспэувыфынур? Зы цӀыху къыхэфх!» – исрэӀилхэм ящӀэнакӀэу яридзащ фылистей зауэлӀым. 11ТӀалутӀи зэры-ИсрэӀилуи фылистей зауэлӀым жиӀам гущтэ яригъэщӀащ, хуабжьуи игъэшынащ.

Даут исрэӀилхэм я дзэ пщыӀэм зэрытехьар

12Даут и адэр ефрат лъэпкъым къыхэкӀа Ашэйт. Ар Ехьудей хэкум ит Бэтлахьым къалэм щыщт. Ашэй щӀалий иӀащ. ТӀалутӀ и зэманым Ашэй и ныбжьыр фӀыуэ хэкӀуэтауэ апхуэдэт[*]. 13Ашэй и къуэ нэхъыжьищыр ТӀалутӀ и дзэм хэту зауэм кӀуат: нэхъыжьым и цӀэр Елэбт, къыкӀэлъыкӀуэр – Абынэдэбт, ещанэр – Щамэт+. 14Зэшхэм Даут я нэхъыщӀэ дыдэт. Ашэй и щӀалэ нэхъыжьищыр ТӀалутӀ и гъусэу зауэм дэкӀ зэпытт. 15Даути, и адэм и мэлхэр игъэхъун щхьэкӀэ, пӀалъэ-пӀалъэкӀэрэ ТӀалутӀ и деж къикӀыжырти, Бэтлахьым къигъэзэжырт.

16Фылистей зауэлӀыр махуэ тӀощӀитӀкӀэ пщэдджыжьми пщыхьэщхьэми дзэм къахэувыкӀыурэ къэджат, исрэӀилхэм ящыщ гуэр къыпэувыну къыхуриджэу.

17Ашэй и къуэ Даут зыхуигъазэри жриӀащ: «Мы гуэдз гъэлыгъуамрэ[*] щӀакхъуипщӀымрэ къащти, дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм щыӀэ уи къуэшхэм деж епӀэщӀэкӀ. 18Абы кхъуей хьэлипщӀ щӀыгъужи, уи къуэшхэр зыхэт дзэ пакӀэм и унафэщӀым хуэхь. Уи къуэшхэм я Ӏуэху зыӀутыр зэгъащӀи, я хъыбар гуэр къысхуэхьыж». 19ТӀалутӀ и дзэм хэту зэшхэр Елэхь тафэм фылистейхэм езауэу щыӀэт.

20Пщэдджыжь пасэу зиужьщ, хъушэр нэгъуэщӀ мэлыхъуэм къыхуигъанэщ, и хьэлъэр къищтэри, Ашэй унафэ къызэрыхуищӀам тету, Даут гъуэгу теуващ. Дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм ар нэса-нэмысат, маржэ жаӀэу къызэфӀэувэу щарихьэлӀам. 21ИсрэӀилымрэ фылистейхэмрэ сатыру екӀуэкӀыу зэпэуващ. 22Даут и хьэлъэр хъумакӀуэм къыхуигъанэри, и къуэшхэм фӀэхъус ярихыну дзэ сатырхэм хэлъэдащ.

Даутрэ ДжалутӀрэ

23Ар абыхэм епсалъэу здэщытым, Джат щыщ ДжалутӀ бэнакӀуэр сатыр-сатыру иувыкӀа фылистеидзэм къыхэувыкӀащ. А зэрыгуоу хабзэм хуэдэу къыщыджэм, Даут ар зэхихащ. 24ДжалутӀ зылъэгъуа исрэӀилхэр шынагъэшхуэм зэщӀиӀулӀауэ зэуапӀэм къыӀукӀыу хуежьащ. 25«Фылистеидзэм мо къахэкӀуэтар флъагъурэ? – жаӀэрт абыхэм. – ИсрэӀилым къыщӀэнэкӀэн щхьэкӀэщ ар къыщӀыхэкӀыр. Ар зыукӀым пащтыхьым дуней хъугъуэфӀыгъуэр иритынущ. Абы ищӀыӀужкӀэ ипхъури щхьэгъусэу иритынущ, и унагъуэми хьэкъулэ зи цӀэ темылъу ИсрэӀилым щигъэпсэунущ»+.

26«Мы фылистейр зыукӀыу ИсрэӀилым и щӀыхьыр къыдэзыхыжым сыту пӀэрэ хуащӀэнур? – еупщӀащ Даут и гъунэгъуу къыщыт цӀыхухэм. – Щымышынэу абы пэувын Тхьэ Закъуэм и дзэм къыхишын хуэдизу мы фылистей сунэтмыщӀыжьыр сытым щыщ?»

27НэхъапэӀуэкӀэ къапсэлъа псори щӀэрыщӀэу къыжраӀэжри, мыри дыщӀагъужащ: «Мор зыукӀым аращ къыпэплъэр!»

28Даут цӀыхухэм яхэпсэлъыхьу щызэхихым, и къуэш нэхъыжь Елэб абы щӀэгубжьащ: «Сыт мыбы укъыщӀэкӀуар? Къумым щыхъуакӀуэ уи мэл тӀэкӀум къыпэрыбнари хэт? ЗыкъызэрыпфӀэщӀыжар сымыщӀэу уимыгугъэ, уи гум фӀы зэримылъми фӀыуэ сыщыгъуазэщ. Зауэм укъыхэплъэн къудей щхьэкӀэщ укъыщӀэкӀуар уэ мыбы!»

29«Сыт сэ сщӀар? – икӀуэтакъым Даут. – СыщӀэупщӀэжи мыхъуну ара?» 30Даут и щӀыбыр и къуэшым хуигъазэри, нэгъуэщӀ гуэрым епсалъэу хуежьащ, ар зыщӀэупщӀэ псоми дэтхэнэми къратыжыр а зы жэуапрат.

31Даут и псалъэхэр ТӀалутӀ деж щынагъэсым, ар и деж къригъэшащ. 32«Ди пащтыхь, а фылистей мыгъуэжьым щхьэкӀэ фигу фымыгъэкӀуэд, сыкӀуэнщи, сезэуэнщ абы», – жриӀащ Даут абы.

33«А фылистейм упэщӀэувэу уезэуэн плъэкӀынкъым, – идакъым ТӀалутӀ. – УщӀалэӀуэщ иджыри. Мобы щӀалэ дыдэу Ӏэщэр къищтащ».

34«Ди адэм и хъушэр щызгъэхъум, зэзэмызэ аслъэныр е мыщэр къещакӀуэу мэл щыхадыгъукӀ къэхъурт. 35Сэри сыкӀэлъеуэрт абыи, зездзырти, мэлыр и жьэм къыжьэдэстхъыжырти, къезгъэлырт. Ауэ езым зыкъызидзмэ, и тхыцӀафэ субыдырт, сеуэрти, слӀырт. 36Аслъэни мыщи слӀащ. Мы фылистей сунэтмыщӀыжьми есщӀэнур аращ – ар зыпэщӀэувар Тхьэуэ Закъуэм и дзэрщ. 37ТХЬЭМ мыщэмрэ аслъэнымрэ сащыщихъумакӀэ, мы фылистейми сыщихъумэнщ».

«КӀуэ-тӀэ! – хъуащ арэзы ТӀалутӀ. – ТХЬЭР гъусэ пхухъу!»

38Езым и Ӏэщэ-фащэхэмкӀэ ТӀалутӀ Даут ихуэпащ. Афэ джанэр щитӀагъэри, гъуаплъэ тажри щхьэритӀэгъэжащ. 39Ӏэщэ-фащэм я щӀыӀукӀэ Даут джатэр зыкӀэрилъхьэжри, апхуэдэ щыгъыныгъуэм емысар абы тӀэкӀу тезэкӀухьащ.

«Схузыщыгъэгъыфынукъым мыхэр, сесакъым», – жиӀэри, Даут зауэлӀ фащэр зыщихыжащ. 40И башыр къищтэжщ, псы жапӀэ игъущыкӀам мывэ джафитху къыхихри, и мэлыхъуэ нэдым ирилъхьащ. Мывэдзыр иӀыгъыу езыр ДжалутӀ гъунэгъуу къекӀуэлӀащ.

41ДжалутӀи, и мэӀур къезыхьэкӀ щӀалэр ипэ иту, Даут и лъэныкъуэкӀэ къежьащ. 42Даутыр ныбжьыщӀэу, нэкӀу тхъуэплъ дахэу къыщыӀуплъэм, ауан ищӀу къеплъащ. 43«СлӀожь, хьэ сыхъуа, баш пӀыгъыу укъыспежьэну?» – къыхуилъащ ар Даут. АфӀэкӀа нэхъ хэмылъу фылистейр и тхьэхэмкӀэ Даут къебгащ. 44«КъэкӀуатэт мыдэ, – жиӀащ зигъэлӀыхъулӀыбжьу ДжалутӀ, – уи хьэдэр къуалэбзумрэ хьэкӀэкхъуэкӀэмрэ яхуэздзынурэ езгъэшхыжынущ!»

45«Уэ джатэрэ бжыкӀэ укъысхуокӀуэ, – жриӀащ Даут фылистейм, – сэ ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмыту, ИсрэӀилым и дзэм и Тхьэу, бгъэикӀам и цӀэкӀэ сыкъыпхуокӀуэ. 46Нобэ ТХЬЭМ си ӀэмыщӀэ укърилъхьэнущ, узукӀынурэ, уи щхьэр фӀэсхынущ. Фылистей зауэлӀхэм я хьэдэр къуалэбзумрэ хьэкӀэкхъуэкӀэмрэ нобэ езытынури сэращ. КъащӀэнщ итӀанэ зэрыдунейуэ ИсрэӀилым Тхьэ зэриӀэр!+
47КъащӀэнщ итӀанэ мыбдеж къыщызэхуэсахэм ТХЬЭМ и лъэпкъыр джатэрэ бжыкӀэ къызэримыхъумэр, сыту жыпӀэмэ мы зауэр зи зауэр ТХЬЭРАЩ, Абы зы къэмынэу ди ӀэмыщӀэ фыкърилъхьэнущ».

48ДжалутӀ уэн хьисэпкӀэ къыщежьэм, Даут абы и лъэныкъуэкӀэ щӀэпхъуащ. 49Нэдым иӀэбэщ, мывэр кърихри, мывэдзымкӀэ уэри, ДжалутӀ и натӀэ къупщхьэм техуащ. Мывэм зи натӀэ къупщхьэр пхрихуа фылистейр и гущӀыӀур егъэзыхауэ укӀуриящ.

50Мис апхуэдэу, джатэ Ӏэпщэ зи цӀэ имыубыду, мывэрэ мывэдзкӀэ Даут ДжалутӀ хигъэщӀащ+.

51Даут абы бгъэдэлъадэщ, щхьэщыувэри, езы фылистейм и джатэр джатапӀэм кърихри иукӀащ. ЗэриукӀыуи и щхьэр къыфӀихащ.

Я бэнакӀуэр къызэраукӀар щалъагъум, фылистейхэр щӀэпхъуэжащ. 52ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ щыщ зауэлӀхэм зрачри, кӀий-гуо защӀэкӀэ фылистеидзэр Джатрэ Акурэнрэ я дыхьэпӀэхэм нэсыхукӀэ[*] яхуащ. Джатрэ Акурэнрэ хуэкӀуэ ШэӀэраим гъуэгум и бгъуитӀым фылистеидзэм хэта зауэлӀхэм я хьэдэр тепхъауэ телът. 53Къыщагъэзэжым, исрэӀилхэм биидзэр зытеса пщыӀэри яхъунщӀащ. 54Даут фылистей ДжалутӀ и щхьэр Ерусэлим къихьащ, Ӏэщэу абы иӀыгъари езым и шэтырым щигъэтӀылъащ+.

Даут ТӀалутӀ деж къызэрашар

55Даут ДжалутӀ хуэкӀуэу щилъагъум, ТӀалутӀ дзэр зезышэ Аунир еупщӀащ: «Хэт и къуэ, Аунир, мы щӀалэр?»

«СщӀэкъым, щхьэузыхь сызыхуэхъун пащтыхь!» – жиӀащ Аунир+.

56«А щӀалэр зи къуэр хэтми къащӀэ!» – ищӀащ пащтыхьым унафэ.

57ДжалутӀ иукӀыу Даут къыщигъэзэжым, фылистейм и щхьэр зэриӀыгъыу Аунир ар ТӀалутӀ деж ишащ.

58«Хэт урикъуэ, щӀалэ?» – еупщӀащ абы ТӀалутӀ.

«Бэтлахьым щыщ Ашэй срикъуэщ», – итыжащ жэуап Даут.

* 17:4 Метрищ хуэдиз хъунущ.

* 17:5 Килограмм тӀощӀищ хуэдиз хъунущ.

* 17:6 Е: «бжы кӀэщӀри».

* 17:7 Килограммибл хуэдиз хъунущ.

* 17:12 Е: «Ашэй пщӀэшхуэ зыхуащӀ тхьэмадэхэм ящыщт».

* 17:17 Журт. «Зы ефа хуэдиз гуэдз гъэлыгъуамрэ». Ар литр тӀощӀрэ тӀурэ хуэдиз хъунущ.

* 17:52 Е: «сэтеймрэ Акурэн и дыхьэпӀэмрэ нэсыхукӀэ».

+ 17:7 2 Пащт. 21:19,
+ 17:8 1 Пащт. 8:17
+ 17:13 1 Пащт. 16:6-10,
+ 17:25 1 Пащт. 18:17-19
+ 17:46 3 Пащт. 18:36
+ 17:50 2 Пащт. 23:21
+ 17:54 2 Пащт. 5:6
+ 17:55 1 Пащт. 14:51, 2 Пащт. 2:8

18

ТӀалутӀ Даут зэрефыгъуар

18^1Даутрэ ТӀалутӀрэ я псалъэмакъым иужь, Йонэтан и гур Даут кӀэрыпщӀащ, и псэм хэлъми химыхыну фӀыуэ илъэгъуащ+. 2А махуэм щегъэжьауэ ТӀалутӀ Даут зриубыдылӀэри, и адэ и уни игъэкӀуэжакъым. 3Йонэтан Даут апхуэдизкӀэ гурэ псэкӀэ фӀыуэ илъэгъуати, игъащӀэкӀэ игъэпэжыну Ӏуагъэ дищӀащ. 4И щыгъын щӀыӀутелъыр Йонэтан зыщихри, и Ӏэщэ-фащэр, джатэри, шабзэри, бгырыпхри зэрыхэту, Даут иритащ.

5Дэнэ щӀыпӀэ имыӀуэхуами, пщэрылъ къыщащӀар екӀурэ-ещхьу зэрызэфӀихым къыхэкӀыу, ТӀалутӀ дзэр зэрыщыту Даут и ӀэмыщӀэ ирилъхьащ. Ар зауэлӀхэми дзэзешэхэми я гуапэ хъуащ.

6Даут ДжалутӀ кӀэ иритауэ, дзэри унэм къыздэкӀуэжым, къалэхэм къыдэкӀыурэ цӀыхубзхэр пащтыхь ТӀалутӀ уэрэдрэ къафэкӀэ, фэнтӀырпӀэрэ пхъэцӀычкӀэ[*] гуфӀэу къыпежажьэрт. 7«ТӀалутӀ минхэм текӀуамэ, Даут минипщӀхэр хигъэщӀащ» псалъэхэр уэрэдым хэлъу жаӀэурэ цӀыхубзхэр къафэрт+.

8И гум ешыкъылӀащ ар ТӀалутӀ, хуабжьуи иригубжьащ. «МинипщӀхэр Даут иратри, – зишхыхьыжырт абы, – сэ къызапэсар минхэращ. Сыт ар пащтыхьыгъуэм нэмыщӀ зыщыщӀэжыр?» 9Абдеж щригъажьэри, ТӀалутӀ Даут гурыщхъуэ хуищӀу, еплъакӀуэу щӀидзащ.

10КъыкӀэлъыкӀуэ махуэм Тхьэм къыбгъэдэкӀ жин бзаджэм ТӀалутӀ къыхигъэзыхь хъуащ. Даут, зэрихабзэу, унэм къайгъэшы щӀэхъухьа ТӀалутӀ пшынэдыкъуакъуэм хуеуэрт. ТӀалутӀ бжыр иӀыгъти,+
11идзащ ар, Даут блынджабэм кӀэриӀулӀэн и гугъэу. ТӀалутӀ тӀэуней апхуэдэу ищӀэну хэтати, тӀэуми Даут абы зыпыӀуидзащ.

12ТХЬЭМ къибгынэу Даут гъусэ зэрыхуэхъуам щхьэкӀэ, ТӀалутӀ абы щышынэ хъуащ. 13ТӀалутӀ Даут зыпыӀуигъэкӀуэтри, нэрыбгэ мин хъу зауэлӀхэм я унафэщӀу игъэуващ. Даути ахэр зауэм Ӏуишэ хъуащ. 14ТХЬЭР и гъусэти, псори къехъулӀэрт+. 15ТӀалутӀ илъагъурт Даут сытми ехъулӀэу зэрыщытри, щышынэ хъуащ. 16Ауэ дзэр зезышэ Даут зэры-ИсрэӀилуи зэры-Ехьудейуи фӀыуэ ялъэгъуащ.

ТӀалутӀ и пхъур Даут къызэришар

17Зэгуэрым ТӀалутӀ Даут жриӀащ: «Мыр сипхъу нэхъыжь Мэрабщ. Ар щхьэгъусэу узот, ауэ лӀыгъэ зепхьэу си дзэм узэрыхэтым хуэдэу иджыри хэт, ТХЬЭМ и зауэхэри егъэкӀуэкӀ». Ар жиӀэри игукӀэ егупсысыжащ ТӀалутӀ: «ТесшэщӀэнкъым абы си Ӏэ. ИраукӀ ар фылистейхэм!»+

18«Пащтыхьым и малъхъэ сыхъун хуэдизу сыхэт сэ? Ди унагъуи, ди лъэпкъи ИсрэӀилым дыкъызэрыщащӀэ щыӀэкъым», – жиӀащ Даут къэпсалъэри+. 19АрщхьэкӀэ Мэраб Даут щишэн хуей пӀалъэр къыщысым, ТӀалутӀ ар Махуэл щыщ АдрэӀил щхьэгъусэу иратащ+.

20Абы хэту ТӀалутӀ ипхъу етӀуанэм – Мэхъал – Даут фӀыуэ илъэгъуащ. Ар ТӀалутӀ щыжраӀэм, щымыгуфӀыкӀыу къэнакъым. 21«Мэхъал абы естмэ, – егупсысащ ар, – тӀасхъапӀэ хуэхъунщ. Мис итӀанэ яӀэщӀэкӀуэдэнщ ар фылистейхэм». «Си малъхъэ ухъуну ухуеймэ, – жриӀащ ТӀалутӀ Даут, – иджыри зы Ӏэмал уиӀэщ».

22Абы иужькӀэ ТӀалутӀ и блыгущӀэтхэр зэхуишэсри, унафэ яхуищӀащ Даут щэхуу епсэлъылӀэу пащтыхьыр зэрыхуэарэзыр, и цӀыхухэм фӀыуэ зэралъагъур жраӀэну, малъхъэ хуэхъунуи трагъэгушхуэну.

23«Пащтыхь малъхъэу ущытыныр псынщӀэ фи гугъэ? Сыбейкъым, сыкъызыхэкӀари унагъуэ къызэрыгуэкӀщ», – япидзыжащ Даут, ТӀалутӀ и псалъэхэр абы щыжраӀэм.

24ТӀалутӀи, Даут жиӀар блыгущӀэтхэм щызэхрагъэхыжым, 25яригъэӀуэхуащ: «Уасэу фылистей цӀыхуищэм я пкъыпыупщӀыгъэ нэхъыбэ сыхуейкъым, силъ щӀэжаи хъунщ», – жиӀэри. (Фылистейхэм я ӀэкӀэ Даут гъэкӀуэда зэрыхъунурат ТӀалутӀ зэгупсысыр.)+

26Пащтыхь блыгущӀэтхэм а псалъэхэр щыжраӀэжым, Даут ТӀалутӀ и малъхъэ хъуныр имыжагъуэ хъуащ. ПӀалъэу къраухылӀар имыкӀ щӀыкӀэ, 27Даут, и зауэлӀхэр и гъусэу, кӀуэри фылистей цӀыху щитӀ иукӀащ. Уасэу къыхуагъэува пкъыпыупщӀыгъэхэри къихьри пащтыхьым и пащхьэ кърилъхьащ. Арыххэуи, ТӀалутӀ ипхъу Мэхъал Даут щхьэгъусэу иритащ.

28ТХЬЭР Даут зэригъусэр, ипхъу Мэхъали ар фӀыуэ зэрилъагъур къыщыгурыӀуэм, 29ТӀалутӀ нэхъри абы щышынэ хъуащ, дунейм ехыжыхункӀи ар абы и бий кӀэуфӀыцӀуи щытащ.

30Фылистей дзэзешэхэми зауэм зи щӀачэххэртэкъым, ежьэ къэси Даут текӀуэныгъэ нэхъыбэ къихьырт, ТӀалутӀ и дзэм и унафэщӀ дэтхэнэми нэхърэ. Даут и щытхъуцӀи жыжьэ Ӏуащ.

* 18:6 Мыбдеж фӀэкӀа мы Ӏэмэпсымэм и цӀэм нэгъуэщӀ щӀыпӀэ ущрихьэлӀэркъым. Ар зищӀыс дыдэмкӀэ щӀэныгъэлӀхэм зыгуэрым траубыдауэ щыткъым.

+ 18:1 1 Пащт. 20:17, 2 Пащт. 1:26
+ 18:7 1 Пащт. 21:11, 1 Пащт. 29:5
+ 18:10 1 Пащт. 16:14
+ 18:14 2 Пащт. 7:9

+ 18:17 1 Пащт. 14:49, 1 Пащт. 17:25, 1 Пащт. 25:28

+ 18:18 1 Пащт. 9:21, 2 Пащт. 7:18
+ 18:19 2 Пащт. 21:8
+ 18:25 2 Пащт. 3:14

ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

ТӀалутӀ Даут иукӀыну зэрыхэтар

19^1Йонэтани и блыгущӀэтхэми Даут яукӀыну ТӀалутӀ унафэ яхуищӀащ. АрщхьэкӀэ Йонэтан Даут фӀыуэ илъагъурти, 2хъыбар иритащ: «Ди адэ ТӀалутӀ узэригъэкӀуэдэн Ӏэмалхэр къеулъэпхъэщ. Пщэдей пщэдджыжь зыхуэсакъыж, губгъуэм зыщыгъэпщкӀуи, зы щӀыпӀэ деж къуэс. 3А зыщыбгъэпщкӀуа щӀыпӀэм пэмыжыжьэу ди адэмрэ сэрэ дыкъыдэкӀынущ. Уи гугъу хуэсщӀынущ, къызжиӀахэми иужькӀэ ущызгъэгъуэзэжынщ».

4КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым, Йонэтан и адэ ТӀалутӀ щепсалъэм, Даут и дахэ фӀэкӀа жиӀакъым: «Уимыхьэ Даут и ужь ӀейкӀэ, уигу щӀебгъэн зи цӀэ къыпкӀэлъызэрихьакъым абы, уифӀ зыхэлъ защӀэщ ищӀэри. 5Дзэм къыхэувыкӀыу фылистей бэнакӀуэ ДжалутӀ щыпэувами, и псэ еблэжакъым. ТХЬЭМ зэры-ИсрэӀилу текӀуэныгъэшхуэр къахуихьат: ар щыплъагъум, уэри угушхуэгъат. Щхьэусыгъуэ лъэпкъ уимыӀэу лажьи хъати зимыӀэ цӀыхум екӀэ и ужь ущӀихьар сыт?»+

6«ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, – ищӀащ тхьэлъанэ ТӀалутӀ, Йонэтан и жыӀэм едаӀуэри, – Даут и псэм абы фӀэкӀа семыӀэнкӀэ!»

7Йонэтан Даут къриджэри, псалъэмакъ екӀуэкӀар хуиӀуэтэжащ. Абы ар ТӀалутӀ деж къишэжри, ипэм зэрыщытам хуэдэу, къулыкъу хуищӀэу щӀидзэжащ.

8Аргуэру зауэр къэхъеящ. Даути фылистейхэм езэуэну ежьащ. АпхуэдизкӀэ яхэлъэщыхьати, бийр щӀигъэӀэжащ.

9ТӀалутӀ гуэрыр ТХЬЭМ къыбгъэдэкӀ жин бзаджэм къыхигъэзыхь хъуащ. Бжыр ӀэщӀэлъу щӀэст ар унэм. Пшынэдыкъуакъуэм хуеуэу абдеж щыст Даути+. 10Бжыр идзу Даут блынджабэм хиӀулӀэну ТӀалутӀ хэта щхьэкӀэ, техуакъым: модрейм зыпыӀуидзри, бжыр блынджабэм хэӀулӀа хъуащ. И псэ тешыныхь Даут а жэщым щӀэпхъуэжащ.

11Даут щыпсэу унэм ТӀалутӀ и цӀыхухэр игъэкӀуащ, яригъэубыду пщэдджыжьым яригъэукӀын хуэдэу. Ауэ Мэхъал, Даут и щхьэгъусэм, абы хъыбар иритащ: «Ныщхьэбэ ущӀэмыпхъуэжмэ, пщэдей уаукӀынущ», – жиӀэри+. 12Мэхъал щхьэгъубжэмкӀэ Даут дигъэкӀуэсыкӀри, ар яӀэщӀэкӀащ. 13Мэхъал абы иужь нысхъапэр[*] къищтэщ, Даут и гъуэлъыпӀэм ирилъхьэри, и щхьэр бжэныц хъагъэкӀэ щӀиуфащ.

14Даут яубыдыну ТӀалутӀ цӀыхухэр къыщигъакӀуэм, Мэхъал ар сымаджэу яжриӀащ.

15«СукӀынущи, пӀэм зэрыхэлъу къысхуэфхь!» – игъэкӀуащ аргуэрым ТӀалутӀ и цӀыхухэр Даут деж. 16Ауэ абыхэм зи щхьэр бжэныц хъагъэкӀэ щӀэуфа нысхъапэу гъуэлъыпӀэм илъым фӀэкӀа зыри ягъуэтакъым.

17«СыкъэщӀэбгъэпцӀар сыт? – егиящ ТӀалутӀ и пхъум. – Щхьэ си бийр бутӀыпщу сӀэщӀэбгъэкӀа?»

«„СутӀыпщ е узукӀынущ!“ жиӀэри сигъэшынати, сэри схуэубыдакъым», – пидзыжащ Мэхъал и адэм.

18Даут щӀэпхъуэжа нэужь, Щамел деж Арэмэхь къакӀуэри, ТӀалутӀ кърищӀа псори зы къэмынэу хуиӀуэтэжащ. Даутрэ Щамелрэ зэгъусэу Нэуат къакӀуэри къыщыувыӀащ+. 19«Даут Арэмэхь щыщ щӀыпӀэу Нэуат щыӀэщ», – жаӀэри, ТӀалутӀ бзэгу хуахьащ. 20Даут яригъэубыдын хьисэпкӀэ абы цӀыху игъэкӀуащ. АрщхьэкӀэ Щамел я пашэу Тхьэм и псалъэхэр зыӀуатэ бегъымбар гуп къащыхуэзэм, ТӀалутӀ и цӀыхухэми Тхьэм и Псэр къалъэӀэсри, Тхьэм и псалъэхэр яӀуатэу хуежьащ. 21ТӀалутӀ ар щыжраӀэжым, иджыри зы гуп игъэкӀуащ, абыхэми Тхьэм и псалъэхэр яӀуатэу хъуащ. ТӀалутӀ ещанэуи зы гуп игъэкӀуащ, арщхьэкӀэ абыхэми Тхьэм и псалъэхэр яӀуатэу щӀадзащ. 22ИкӀэм-икӀэжым, езы ТӀалутӀ и щхьэкӀэ Арэмэхь къежьэри, Сэку дэт псыӀыгъыпӀэ абрагъуэм къекӀуэлӀащ. «Дэнэ щыӀэ Щамелрэ Даутрэ?» – щӀэупщӀащ ТӀалутӀ.

«ТӀури Нэуат щыӀэщ», – къыжриӀащ абы зыгуэрым.

23ТӀалутӀ НэуаткӀэ иунэтӀащ. Ауэ ар дыдэми Тхьэм и Псэр къылъэӀэсри, Нэуат нэсыхукӀэ Тхьэм и псалъэхэр иӀуатэурэ кӀуащ. 24И щыгъынхэр зыщихри, абы Щамел и пащхьэм Тхьэм и псалъэхэр щиӀуатэу хуежьащ. А махуэми къыкӀэлъыкӀуэ жэщми ар пцӀанэу щылъащ. «ТӀалутӀи бегъымбархэм ящыщ?» псэлъафэр зытеӀукӀари аращ+.

* 19:13 Журт. «терафим». Тхьэ пэлъытэу зэрахьэу щыта цӀыху теплъэ зиӀэ пкъыгъуэхэм аращ зэреджэр. И пащхьэ тхьэ щелъэӀуу унэм щызэрахьэу щытащ. Мыбдеж зи гугъу ищӀ нысхъапэр, уегупсыс зэрыхъунумкӀэ, цӀыкӀу дыдэкъым. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм зыбжанэрэ ущрохьэлӀэ нысхъапэхэм я гугъум, къызэрыхэщри Тхьэм имыгъэдахэ Ӏуэхугъуэущ.

+ 19:5 1 Пащт. 17:48-49

+ 19:9 1 Пащт. 16:14, 1 Пащт. 18:10

+ 19:11 1 Пащт. 14:49, 1 Пащт. 18:20-28, 2 Пащт. 6:16-23

+ 19:18 1 Пащт. 7:17

+ 19:24 1 Пащт. 10:11-12

ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Даутрэ Йонэтанрэ я зэныбжьэгъугъэр

20^1Даут Нэуат жылэр къибгынэри Йонэтан деж къэкӀуащ. «Сыт си лажьэр? Дэнэ деж мысагъэ щызлэжьар? – хуэтхьэусыхащ Даут абы. – Си ажал лъыхъуэну сыткӀэ уи адэ секъуэншэкӀа?»+

2«Хьэуэ! – идакъым Йонэтан. – УлӀэнукъым! Сыщимыгъэгъуазэу ди адэм зы Ӏуэхуи кърихьэжьэркъым. Зи гугъу пщӀыр сыт щхьэкӀэ сщибзыщӀын? Ущоуэ!»

3«Гурэ псэкӀэ укъызэрысхуэгъэзам уи адэр фӀы дыдэу щыгъуазэщи, – жиӀащ и фӀэщу Даут, – мы Ӏуэхур пщебзыщӀ; ещӀэ уи жагъуэ фӀыцӀэ зэрыхъунур. ТХЬЭМ и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ, ажалымрэ сэрэ ди зэхуакум зы лъэбакъуэ закъуэ фӀэкӀа нэхъ имылъыж».

4«Узыхуей псори пхуэсщӀэнщ!» – къигъэгугъащ Йонэтан Даут.

5«Пщэдей мазэщӀэ тхьэлъэӀущ, – жиӀащ Даут. – Пащтыхьым и гъусэу зы Ӏэнэ сытӀысын хуейщ. ПщэдеймыщкӀэ пщӀондэ, пшапэ зэхэуэгъуэр си пӀалъэу, хуит сыщӀи губгъуэм зыщызгъэгъэпщкӀу. 6Сыкъызэрытым уи адэм гу лъитэмэ, илъэс къурмэн тыхьыр зэрылъэпкъыу ящӀырти, я деж, Бэтлахьым, нэхъ псынщӀэу згъэкӀуэжыну къызэлъэӀуащ, жыӀэ. 7„Ерэхъу!“ жиӀэмэ, шынагъэ зыри сиӀэкъым. Ауэ къэгубжьмэ, сэ стеухуауэ абы игу фӀы зэримылъыр уи фӀэщ щӀы! 8ТХЬЭМ и пащхьэ къэрар щыпщӀащ игъащӀэкӀэ дызэрыгъэпэжыну, иджы си хьэтыр къэлъагъу! Лажьэ сиӀэмэ, къызэуи сыукӀ! Ауэ уи адэм деж сумышэ къудей!»+

9«Сыт мы жыпӀэр! – жиӀащ Йонэтан. – Ди адэ игу бзаджагъэ гуэр уэркӀэ илъу гурыщхъуэ сщӀытэмэ, ар сыущэхун пфӀэщӀу арат?»

10«Уи адэ ткӀийуэ къопсэлъэжмэ, – гузэващ Даут, – хэт хъыбар сэзыгъэщӀэжынур?»

11«НакӀуэ, – жиӀащ Йонэтан, – дыдэгъэкӀ губгъуэм». ЩӀалитӀри зэгъусэу губгъуэм дэкӀащ. 12«ТХЬЭР, ИсрэӀилым и Тхьэр, си щыхьэтщ! – жриӀащ быдэу Йонэтан Даут. – Пщэдей е пщэдеймыщкӀэ иджыпсту хуэдэм ехъулӀэу ди адэм сепсэлъылӀэнщи, игу илъыр къезгъэӀуэтэнщ. Ар къыпхуэфӀу щытмэ, къыпхуэзмыӀуэхуу, уэзмыгъащӀэу хъун? 13Ауэ ди адэм гухэлъ бзаджэр къыпхуищӀар пэжмэ, ТХЬЭМ и ней къысщыхуэ хъыбар уэзмытмэ, пэрыуэгъу сыпхуэмыхъуу узмыутӀыпщыжмэ. ТХЬЭР ди адэм зэригъусам хуэдэу, уэри гъусэ пхуэхъуну сыпхуолъаӀуэ! 14Сыпсэуну къысхуиухамэ, ТХЬЭМ къытхуищӀ хьэтырым хуэдэ уэри къысхуэщӀ! 15СыщымыӀэжми, си унагъуэм уи щӀыб хуумыгъазэ зэикӀ – ТХЬЭМ кӀуэдыкӀейр уи жагъуэгъухэм къахуигъакӀуэу щытми»+.

16Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ Йонэтан Даутрэ абы и щӀэблэмрэ Ӏуагъэ ядищӀащ: «Псалъэу къызэфтам фытекӀмэ, ТХЬЭМ фи хьэкъ фыхуигъэзэжынщ!»[*] – жиӀэри. 17КъыхуиӀэ фӀылъагъуныгъэм и цӀэкӀэ Йонэтан Даут иджыри зэ тхьэ иригъэӀуащ; езым ар и псэм хэлъми, химыхыну фӀыщэу илъагъурт+.

18«Пщэдей мазэщӀэ тхьэлъэӀущ, – пищащ адэкӀэ и псалъэм Йонэтан. – Уи тӀысыпӀэр зэрынэщӀымкӀэ узэрыщымыӀэм гу лъатэнущ. 19ПщэдеймыщкӀэ хуэдэм а зыщыбгъэпщкӀугъауэ щыта щӀыпӀэм гъэзэжи, мывэ зэтелъхэм деж[*] къыщыспэплъэ. 20Нэщанэ сеуэм ещхьу а лъэныкъуэмкӀэ шабзищ нэзутӀыпщынущ. 21Абы иужькӀэ шабзэхэр къысхуигъуэтыжыну зы щӀалэ цӀыкӀу ныкӀэлъызгъэжэнущ. „Шабзэхэр уи щӀыбкӀэ щылъщи, къащти къэхьыж!“ – жесӀэмэ, къыкъуэкӀ. ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, шынагъэ щымыӀэ, умыгузавэ. 22Ауэ „Шабзэхэр уи япэкӀэ щылъщ!“ – жысӀэу щӀалэ цӀыкӀум жесӀэмэ, уи щхьэр Ӏух, ТХЬЭМ лъэныкъуэ зэрызебгъэзын хуейр къыуегъащӀэ. 23Тхьэлъанэ щӀызэхуэтщӀа Ӏуэхури зыщумыгъэгъупщэ – ТХЬЭР уэрэ сэрэ игъащӀэкӀэ ди щыхьэт нахуэщ».

24Даут губгъуэм зыщигъэпщкӀуащ. МазэщӀэ тхьэлъэӀур щаублэм, пащтыхьыр Ӏэнэм пэрытӀысхьащ. 25Пащтыхьыр, зэрихабзэу, блыным кӀэрыт тӀысыпӀэм деж щетӀысэхащ. Йонэтани абы и гупэ къитӀысхьащ[*]. Аунир ТӀалутӀ бгъурытӀысхьащ, Даут и тӀысыпӀэр нэщӀу къэнащ+. 26«Къабзагъэр зыгъэкӀуэд щхьэусыгъуэ гуэр[*] иӀэу къыщӀэкӀынщ Даут», – егупсысащ ТӀалутӀ а махуэм зыри жимыӀэу. 27КъыкӀэлъыкӀуэ махуэм, мазэщӀэ тхьэлъэӀум и етӀуанэ махуэм, Даут и тӀысыпӀэ гуэрыр нэщӀу къыщӀэкӀащ. «Ашэй и къуэр дыгъуасэ Ӏэнэм къыщӀыддэмытӀысар сыт? – щӀэупщӀащ ТӀалутӀ Йонэтан зыхуигъазэри. – Ноби къэлъагъуэкъыми?»

28-29«Даут Бэтлахьым кӀуэжыну хуейуэ хуабжьу къызэлъэӀуат. „Ди лъэпкъым къурмэн къалэм щащӀынущи, си къуэшым абы зыкърезгъэхьэлӀэну унафэ къысхуищӀащ. Зыгуэр къысхуэпщӀэххэнумэ, си къуэшхэр слъагъуну сутӀыпщ“ щыжиӀэм, хуит сщӀащ. Аращ ар пащтыхь Ӏэнэм къыщӀримыхьэлӀар», – жриӀащ Йонэтан и адэм.

30«А зинэкӀэ къалъхуа! – щӀэгубжьащ ТӀалутӀ Йонэтан. – Уэри уи напэтехыу, укъэзылъхуа уи анэми и напэтехыу уэрэ Ашэй и къуэмрэ фызэрызэрыгъэӀущам сыщымыгъуазэ уфӀэщӀрэ? 31Ашэй и къуэр псэ Ӏуту мы дунейм тетыху уэри уи пащтыхьыгъуэми къэкӀуэн зи цӀэ фиӀэкъым! КӀэлъыгъакӀуи, къысхуегъашэ: дымыукӀыу хъунукъым ар!»

32«УмыукӀынкӀэ Ӏэмал имыӀэу сыт ар абы къызэрилэжьар? – пэуващ Йонэтан и адэм. – Сыт абы ищӀар?» 33ТӀалутӀ жэталэ хъури, ар иукӀын хьисэп иӀэу бжыр идзащ. Абдежщ Йонэтан къыщыгурыӀуэпар и адэм Даут иукӀыну мурад фӀыцӀэхэр зэрызэрихъэр.

34Йонэтан губжьым зэӀуридзэсыкӀыу Ӏэнэм къыпэрыкӀыжащ. ТӀалутӀ Даут кӀэлъызэрихьэ напэншагъэм и гур игъуу Йонэтан а махуэм шхакъым.

35Даут зэрыгурыӀуам тету, пщэдджыжьым Йонэтан, щӀалэ цӀыкӀу гуэр щӀыгъуу, губгъуэм къыдэкӀащ. 36«ЩӀэпхъуи, – жриӀащ абы щӀалэ цӀыкӀум, – шабзэу сутӀыпщыр къэлъыхъуэж!» ЩӀалэ цӀыкӀур щыщӀэпхъуэм, абы щхьэщыкӀыу шабзэри иутӀыпщащ. 37ЩӀалэ цӀыкӀур шабзэр щехуэха щӀыпӀэм щынэсым, «Шабзэр уи япэкӀэкъэ здэщылъыр?» жиӀэри Йонэтан абы кӀэлъыгуоуащ. 38«УепӀэщӀэкӀкъэ! – кӀэлъыкӀиящ иужьми. – ПсынщӀэу! УкъэмыувыӀэ!» ЩӀалэ цӀыкӀуми шабзэр къищтэжри, и зиусхьэным къыхуихьыжащ. 39(Абы гурыщхъуэ зыри ищӀакъым, езы Йонэтанрэ Даутрэт Ӏуэхур зыӀутым щыгъуазэр.) 40Йонэтан Ӏэщэр щӀалэ цӀыкӀум къалэм ихьыжыну иритри иутӀыпщыжащ.

41ЩӀалэ цӀыкӀур зэрыӀукӀыжу мывэ зэтелъхэм я къуагъ[*] Даут къыкъуэкӀри, лъэгуажьэмыщхьэ зригъауэри, щэней щӀым нэсу Йонэтан щхьэщэ хуищӀащ. Абы иужькӀэ ӀэплӀэ зрашэкӀри, тӀури гъащ, ауэ Даут нэхъ игу хэщӀыу гъырт.

42«Сыхьэт махуэ Тхьэм утригъэувэ! – жриӀащ Йонэтан Даут зыхуигъазэри. – „ТХЬЭР уэрэ сэрэ, уи щӀэблэмрэ си щӀэблэмрэ ди щыхьэт нахуэщ игъащӀэкӀэ!“ жытӀэри, дызэрыгъэныбжьэгъуну тхьэ зэхуэтӀуатэкъэ». 43Арыххэуи, Даут ӀукӀыжащ, Йонэтани къалэм игъэзэжащ[*].

* 20:16 Е: «ИрырешалӀэ ТХЬЭМ уи бийхэр жэуап ткӀыбжьым!»

* 20:19 Е: «Азэл и мывэхэм деж».

* 20:25 Е: «Йонэтани абы и гупэкӀэ къэуващ».

* 20:26 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, мазэщӀэ тхьэлъэӀум къекӀуалӀэ дэтхэнэ зыри ӀэпкълъэпкъкӀэ къабзэу щытын хуейщ. Къабзагъэр зыгъэкӀуэд щхьэусыгъуэ зыбжани щыӀащ.

* 20:41 Е: «ипщэ лъэныкъуэмкӀэ».

* 20:43 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым мы псалъэухамкӀэ 21-нэ Ӏыхьэр кърегъажьэ.

+ 20:1 1 Пащт. 7:17
+ 20:8 2 Пащт. 14:32
+ 20:15 2 Пащт. 9:1, 2 Пащт. 21:7
+ 20:17 1 Пащт. 18:1, 2 Пащт. 1:26
+ 20:25 1 Пащт. 14:50-51

21

Даутрэ Ахъымелэч тхьэпщымрэ

21^1Нэб къалэ дэс Ахъымелэч[*] тхьэпщым деж Даут кӀуащ. «Щхьэ уи закъуэ? Сыт ущӀэгъусэншэр?» – къеупщӀащ ар къыщилъагъум къэгузэва Ахъымелэч.

2«Пащтыхьым си пщэ зы Ӏуэху кърилъхьащи, сыщӀиӀуэхуам ехьэлӀауэ зыми зыри къезмыгъэщӀэну унафэ сиӀэщ, – жриӀащ Даут тхьэпщым. – ДыщызэӀущӀэжын хуэдэу си цӀыхухэр зэдухылӀа щӀыпӀэм згъэкӀуащ. 3Пшхы хъуну сыт уиӀэ? ЩӀакхъуитху е нэгъуэщӀ зыгуэр щыӀэмэ, къызэт!»

4«Уэстыну щӀакхъуэ къызэрыгуэкӀ сиӀэкъым, – жиӀащ тхьэпщым, – щыӀэр щӀакхъуэ лъапӀэщ. Ауэ ари щостынур уи цӀыхухэр бзылъхугъэ бгъэдэмыхьауэ къабзэу щытмэщ».

5«Уи фӀэщ щӀы, – жиӀащ Даут, – цӀыхубз дабгъэдэмыхьакӀэ, гъуэгу дытетщ. Си гъусэхэм япкъри къабзэщ. Нобэ дыкъыщӀежьа щхьэусыгъуэр щыгъэтауэ, Ӏуэху къызэрыкӀуэкӀэ щаӀуэхум дежи ахэр сыт щыгъуи къабзэщ».

6ТХЬЭМ и пащхьэ щызэтралъхьэ хабзэ щӀакхъуэ лъапӀэр тхьэпщым щӀакхъуэщӀэкӀэ зэрихъуэкӀат. НэгъуэщӀ зэримыӀэм къыхэкӀыу, а щӀакхъуэ лъапӀэм щыщ тхьэпщым Даут иритащ[*]+.

7(ТӀалутӀ и цӀыхухэм ящыщ зы ТХЬЭМ хуэлэжьэну абдеж къэнат. Ар ТӀалутӀ и Ӏэхъуэ нэхъыжьу едумей лъэпкъым щыщ ДэӀэгут.)+

8«Бжы е джатэ уиӀэнкӀэ хъуну пӀэрэ? – еупщӀащ Даут Ахъымелэч. – Пащтыхь унафэм сепӀэщӀэкӀри, джати Ӏэщи къэзмыщтэу сыкъежьащ».

9«Елэхь тафэм щыбукӀа ДжалутӀ и джатэр мыбы щыӀэщ. Мес ар, щыгъыным кӀуэцӀышыхьауэ тхьэпщ кӀэпхыным адэкӀэ щылъщ. Къащтэ ар, ухуеймэ. Абы фӀэкӀа нэгъуэщӀ джатэ мыбы щыӀэкъым», – жиӀащ тхьэпщым.

«НэхъыфӀ сылъыхъуэркъым, – щыгуфӀыкӀащ абы Даут, – къызэт ар!»+

Даут фылистей пащтыхьым деж щтапӀэ зэрихьэжар

10ТӀалутӀ нэхъ пэжыжьэ зыхуищӀ фӀэигъуэу Даут а махуэ дыдэм ежьэри, Джат[*] къалэм и пащтыхь Ахъыш деж кӀуащ+. 11«Мыр Дауткъэ? Модрей хэкум и пащтыхьракъэ? – хуэбзэгуфӀэрт и блыгущӀэтхэр Ахъыш. – „ТӀалутӀ минхэм текӀуамэ, Даут минипщӀхэр хигъэщӀащ“ жаӀэу къафэурэ уэрэд зыхуаусар мыракъэ?»+

12А псалъэхэр Даут и гум итӀысхьащ, Джат къалэм и пащтыхь Ахъыши хуабжьу щышынащ. 13Абы Ӏулафэ зытригъауэри, къалэ дыхьэпӀэм зыгуэрхэр иритхъэу, и Ӏупсхэр къызэӀуригъэжрэ и жьакӀэмкӀэ къригъэжэхыу зэрыщымыту заригъэлъагъуу хуежьащ.

14«Мыр зыхуэдэр флъагъуркъэ? Делэщ мыр! Сыт ар си деж къыщӀэфшар? – жиӀэри, яхэгуэуащ Ахъыш и блыгущӀэтхэм. – 15Мыр къысхуэфшауэ и делагъэхэр си пащхьэ Ӏэмал имыӀэу щигъэлъэгъуэн хуейуэ мащӀэ зи акъыл зэкӀуэкӀауэ сиӀэр? Мы цӀыхур си унэ къыщӀыхьапхъэт?»

* 21:1 Ӏилэ и къуэрылъхум и къуэщ Ахъымелэч.

* 21:6 Щэбэт къэс Шэтыр ЛъапӀэм щӀакхъуэ пщыкӀутӀ щызэтралъхьэ хабзэт. Ахэр зи пӀэ иралъхьэ щӀакхъуэхэр зи шхыныгъуэри тхьэпщхэрат (еплъ Лэбийхэр 24:5-9 ). Ауэ гузэвэгъуэ хэхуахэм дэӀэпыкъун щхьэкӀэ, къекӀуэкӀ хабзэм йобакъуэри, Ахъымэлэч а щӀакхъуэхэр Даутрэ и зауэлӀхэмрэ яшхыну ирет.

* 21:10 Фылистей къалэхэм языхэзщ.

+ 21:6 Лк. 6:3
+ 21:7 1 Пащт. 22:9,
+ 21:9 1 Пащт. 2:18, 1 Пащт. 17:51
+ 21:10 1 Пащт. 27:2, 3 Пащт. 2:39
+ 21:11 1 Пащт. 18:7, 1 Пащт. 29:5

ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут дзэ зэрызэригъэпэщар

22^1Даут Джат къалэ къыдэкӀри, Адулам пэмыжыжьэу щыӀэ бгъуэнщӀагъым зыщигъэпщкӀуащ. А хъыбарыр Даут и къуэшхэмрэ и Ӏыхьлыхэмрэ щызэхахым, абы деж къекӀуэлӀэжащ+. 2Дэкъузахэри, щӀыхуэ зытелъхэри, зигу зэщыуахэри Даут деж къакӀуэу хуежьащ, ауэрэ ар абыхэм я гъуази хъуащ. Куэд дэмыкӀыу цӀыху щиплӀ хуэдиз зэрыгъэхъуащ.

3А щӀыпӀэри Даут къибгынэри, Мэуабей щӀыналъэм[*] хыхьэ Мызпэхь кӀуащ. «Тхьэм си натӀэ къритхар зэхэкӀыхункӀэ, – зыхуигъэзащ абы мэуабей пащтыхьым, – ди адэ-ди анэр уи деж схущыбгъэӀэну сынолъэӀу». 4Даут щтапӀэ исыхункӀэ, ахэр мэуабей пащтыхьым къыхуигъанэри, абы деж щыӀащ.

5АрщхьэкӀэ Даут щтапӀэ икӀыжу Ехьудей хэкум кӀуэну Джад бегъымбарым[*] къыжриӀащ. Даути, гъуэгу техьэри, Хъэрэт мэзым нэс къэкӀуащ+.

ТӀалутӀ Нэб тхьэпщхэр зэрызэтриукӀар

6Даутрэ и гъусэхэмрэ къызэрысам и хъыбарыр ТӀалутӀ лъэӀэсащ. Джыбэхь къалэм пэмыжыжьэу щыт Ӏуащхьэ щыгум тет жалгъэн жыгым и жьауэм бжыр ӀэщӀэлъу щӀэст абы щыгъуэ зи блыгущӀэтхэр къызэувэкӀа ТӀалутӀ.

7«Мыдэ фыкъызэдаӀуэт зэ, бенамин щӀалэхэр! – захуигъэзащ ТӀалутӀ абыхэм. – Ашэй и къуэм гъавэ щӀапӀэхэмрэ жызум хадэхэмрэ къывитын фыфӀэщӀрэ? ЗауэлӀ минхэмрэ щэхэмрэ я Ӏэщхьэтету фигъэувын фи гугъэрэ?[*]
8Си нэщӀыбагъкӀэ фызэрыгъэӀущу Ашэй и къуэр игъащӀэкӀэ игъэныбжьэгъуну си къуэм тхьэ щыхуиӀуэм, зыми зыри къыщӀызжевмыӀар ара? Игу къысщӀэгъуу си къуэм си унэӀутыр къызэрысщигъэӀейр сыту зыгуэрым къызэвмыгъэщӀарэ? Нобэ къызэрыспэщӀэувэр фолъагъупэ…»+

9Едумей лъэпкъым щыщ ДэӀэгу, ТӀалутӀ и блыгущӀэтхэм я гъусэу щытти, къэпсалъэри жиӀащ: «Ашэй и къуэр Ахътуб и къуэ Ахъымелэч деж Нэб къалэ къызэрыкӀуар си нэкӀэ слъэгъуащ+. 10Даут адэкӀэ ищӀапхъэр зригъэщӀэну Ахъымелэч ТХЬЭМ зыхуигъэзащ, гъуэмыли иритащ, фылистей зауэлӀ ДжалутӀ и джатэри ӀэщӀилъхьащ»+.

11Ахъымелэчи, абы и унагъуэ щыщу Нэб къалэ тхьэпщу дэсхэми пащтыхьым якӀэлъигъакӀуэри, къанэ щымыӀэу и деж кърыригъэшэлӀащ. 12«УкъэдаӀуэрэ, Ахътуб и къуэ?» – еупщӀащ ТӀалутӀ Ахъымелэч.

«СынодаӀуэ, си зиусхьэн!» – къитыжащ жэуап мыдрейми.

13«Сыт уэрэ Ашэй и къуэмрэ си нэщӀыбагъкӀэ фыщӀызэрыгъэӀущар?! – егиящ абы ТӀалутӀ. – Гъуэмыли Ӏэщи ептри, ищӀэн хуейхэмкӀи Тхьэм зыхуэбгъэзащ. Нахуэ зэрыхъуащи, иджыпсту зэрищӀым хуэдэу, зыкъыспэщӀисэу къыспэтӀысын щхьэкӀэщ…»

14«Уи цӀыхухэм ящыщу хэт уэ нэхъ къыпхуэщыпкъэр, ар мы-Даутмэ? – пикӀуэтакъым пащтыхьым Ахъымелэч. – Ар уи малъхъэкъэ, уи щхьэхъумэхэм я Ӏэщхьэтеткъэ, уи унэ исхэм пщӀэшхуэ хуащӀкъэ? 15Абы и натӀэ къритхам теухуауэ Тхьэм зыщыхуэзгъэзар иджы уфӀэщӀрэ? Дауи, иджыкъым! Сэри си унагъуэм исхэри бзаджагъэ дымылэжьамкӀэ думыгъэмысэ. Зи гугъу пщӀым теухуауэ зыри сщӀэркъым».

16«Уэри, Ахъымелэч, уи унагъуэ исхэми хьэдэгъуэшэр къыфтегъэпсагъэххэщ», – пиупщӀащ пащтыхьым. 17«Мы тхьэпщхэр Даут деж еутэкӀащи, зы къэмынэу фукӀ, – яхуищӀащ пащтыхьым къыщхьэщыт и щхьэхъумэхэм унафэ. – Ар зэрыщӀэпхъуэжар ящӀэ пэтми, хъыбар къызатакъым».

АрщхьэкӀэ ТӀалутӀ и гъусэхэм ТХЬЭМ и тхьэпщхэм Ӏэ тезышэщӀэн къахэкӀакъым.

18Апхуэдэу щыхъум, тхьэпщхэм кӀэ яритыну пащтыхьым едумей лъэпкъым щыщ ДэӀэгу унафэ хуищӀащ.

ДэӀэгуи тхьэпщхэр зы къэмынэу зэтриукӀащ. А махуэм абы чэтэн кӀэпхыныр зыӀулъ тхьэпщ тӀощӀиплӀрэ тхум я псэ игъэнат+. 19Нэб къалэр, тхьэпщ жылэр, абы иужькӀэ джатэщхьэщӀэкӀ ищӀри, цӀыхухъуи цӀыхубзи, сабии быдзафи, выи, шыди, мэли къимыгъанэу зэтриукӀащ.

20Ахъымелэч и къуэхэм ящыщ зыр, Абэтар, псэууэ яӀэщӀэкӀри, Даут деж къыщӀэпхъуащ+. 21ТХЬЭМ и тхьэпщхэр ТӀалутӀ зэрызэтриукӀар жриӀэжащ. 22«Едумей лъэпкъым щыщ ДэӀэгу абы щыслъэгъуат, – гуӀэжащ Даут, – ТӀалутӀ бзэгу зэрыхуихьыжынури си псэм ищӀат. Уи адэ и унагъуэр хьэкъыншэу зэрыкӀуэдам си лажьэ хэлъщ. 23Къанэ си деж икӀи умышынэ, уи псэм ещэр си псэм лъыхъуэу аращ. Си деж ущыӀэху, уэркӀэ шынагъуэ зи цӀэ щыӀэкъым»+.

* 22:3 Даут и анэпӀащэ Аруфэт Мэуабей щӀыналъэм щыщт.

* 22:5 Джад бегъымбарым япэу дыщыхуэзэр мыбдежщ. Даут хуэщыпкъэу, пащтыхь хъуа нэужьи упщӀэж ирихьэлӀэу, сыт ищӀыскӀи зыщӀигъакъуэу къекӀуэкӀа цӀыхущ ар. Даут и пащтыхьыгъуэм хъугъэщӀагъэу къыщекӀуэкӀар зытхыжахэм ящыщщ Джад бегъымбарри. Еплъ 2 Пащт. 24:11-25.

* 22:7 Даут къызыхэкӀар Ехьуд и лӀакъуэрат, ТӀалутӀ Бенамин и щӀэблэм щыщт. И пащтыхьыгъуэм и лъабжьэр игъэбыдэн щхьэкӀэ, ТӀалутӀ бенаминхэм нэхъ яхуегъэзэкӀауэ зэрыщытар мыбдеж наӀуэ щохъу.

+ 22:1 2 Пащт. 23:13,
+ 22:5 2 Пащт. 24:11,
+ 22:8 1 Пащт. 18:3
+ 22:9 1 Пащт. 21:7,
+ 22:10 1 Пащт. 21:6, 1 Пащт. 21:9
+ 22:18 1 Пащт. 2:18
+ 22:20 1 Пащт. 23:6
+ 22:23 3 Пащт. 2:26

ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут ЧэӀил къалэр бийм зэрыщихъумар

23^1Фылистейхэр ЧэӀил къалэм теуауэ къызэразэум, хьэмхэр зэрахъунщӀэм и хъыбарыр Даут зэхихащ. 2«Сыт сщӀэнур? Сатеуэн хуей?» – жиӀэри Даут ТХЬЭМ зыхуигъэзащ.

Бийм ебгъэрыкӀуэу ЧэӀил къалэр къаӀэщӀихыжын зэрыхуейр ТХЬЭМ абы къригъэщӀащ.

3АрщхьэкӀэ Даут и гъусэхэм ар ядакъым. «Мыбдеж, Ехьудей хэкум дызэрыщыӀэу, шынагъэр тщхьэщытщ, ЧэӀилкӀэ дежьэу фылистеидзэм дызэребгъэрыкӀуэнур дауэ?» – жаӀэри.

4Даут иджыри зэ ТХЬЭМ зыщыхуигъазэм, ЧэӀилкӀэ кӀуэн зэрыхуейри фылистейхэр и Ӏэ къызэрырилъхьэри къыжриӀащ.

5Абы иужькӀэ Даут, и цӀыхухэр и гъусэу, ЧэӀилкӀэ ежьэри, бийм зауэ ирищӀылӀащ, и Ӏэщхэри ихуащ. Фылистейхэм удын бзаджэр яридзри, чэӀилдэсхэри къригъэлащ.

6(Ахъымелэч и къуэ Абэтар Даут деж ЧэӀил къыщыщӀэпхъуэжым, тхьэпщ кӀэпхыныр къыздихьыгъат.)+

7Даут ЧэӀил къалэ зэрыщыӀэм и хъыбарыр ТӀалутӀ деж нагъэсащ. «Тхьэм ар си Ӏэ кърилъхьащ, – къэнэжэгужащ ТӀалутӀ. – Зи дыхьэпӀэхэр бжэӀулъэкӀэ ягъэбыдэж къалэм езыр къакӀуэри, хьэшым хуэдэу зриубыдэжащ!» 8ЧэӀил къалэм ебгъэрыкӀуэу Даутрэ и гъусэхэмрэ абы диубыдэн и хьисэпу, ТӀалутӀ жылэр зауэм хузэщӀиӀэтащ.

9ТӀалутӀ къыхуищӀа гухэлъ фӀыцӀэр Даут къыщищӀэм, тхьэпщ Абэтар тхьэпщ кӀэпхыныр къыхуихьыну жриӀащ+. 10«Ди ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, – зыхуигъэзащ Даут Тхьэм, – сэ срищхьэусыгъуэу ТӀалутӀ ЧэӀил къалэм къекӀуалӀэу зэтрикъутэну зэригуращэр зэхызох. 11ЧэӀилдэсхэм абы и ӀэмыщӀэ сралъхьэну? А зэрызэхэсхам хуэдэу ТӀалутӀ къалэм къекӀуэлӀэну? Ди ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, сынолъэӀу, зыкъэзгъащӀэ!»

«КъекӀуэлӀэнущ!» – зыкъригъэщӀащ ТХЬЭМ Даут.

12«Сэрэ си гъусэхэмрэ чэӀилдэсхэм ТӀалутӀ дратыну?» – щӀэупщӀащ аргуэру Даут.

Зэратынури ТХЬЭМ Даут къригъэщӀащ.

13Арати, Даутрэ цӀыху щих хуэдиз хъун и гъусэхэмрэ ЧэӀил къыдэкӀыжри, щхьэегъэзыпӀэ лъыхъуэу щӀыпӀэ куэд къызэхакӀухьащ. Даут ЧэӀил зэрибгынар ТӀалутӀ щыжраӀэм, зекӀуэр къызэтригъэувыӀащ+.

ТӀалутӀ Даут и ужьыр къызэрырихуэкӀар

14Даут Зиф пшахъуэщӀым ит бгылъэ щӀыпӀэхэм зыщигъэпщкӀурт. ТӀалутӀи махуэл дихыртэкъым Даут и ужьыр имыхуу, арщхьэкӀэ Тхьэм ар абы щихъумэрт.

15Даут Хъуэрэш щыӀэт, Зиф пшахъуэщӀым и щӀыпӀэхэм ящыщ зым, ТӀалутӀ ар иукӀыну къызэрилъыхъуэр къыщищӀам. 16ТӀалутӀ и къуэ Йонэтани Хъуэрэш къакӀуэри, Тхьэм щыгугъын зэрыхуеймкӀэ Даут и фӀэщхъуныгъэр нэхъри игъэбыдащ. 17«Умыгухэ, – жиӀащ абы. – Сыт мыхъуми, ди адэм и Ӏэ уэ къыплъэӀэсынкъым. Уэращ ИсрэӀилым и пащтыхь хъунур, уи яужькӀэ етӀуанэ цӀыхуу щытынури сэращ. Хэбгъэзыхьмэ, абы ди адэ ТӀалутӀи фӀы дыдэу щыгъуазэщ»+. 18ИтӀанэ айтӀум ТХЬЭМ и пащхьэ Ӏуагъэ щызэдащӀащ. Абы иужькӀэ Йонэтан и унэ кӀуэжащ, Даути Хъуэрэш къинащ+.

19Зиф къалэм щыщ гуэрхэр ТӀалутӀ деж Джыбэхь къакӀуэри жраӀащ: «Даут Хъуэрэш бгылъэ щӀыпӀэм ит ХьэкӀылэ Ӏуащхьэм, Ешимун пшахъуэщӀым ипщэӀуэкӀэ, зыщегъэпщкӀу+. 20Уэ ущыхуей дыдэм къакӀуэ, къотшэлӀэныр дэ ди Ӏуэхущ».

21«Фыкъызэрысхуэсакъым щхьэкӀэ ТХЬЭМ и нэфӀ къыфщыхуэ! – ехъуэхъуащ абыхэм ТӀалутӀ. – 22ФыкӀуэ, иджыри зэ фызыщӀэплъыкӀыж! Даут дэнэ деж щызэхэзекӀуэми, хэт илъэгъуами къысхуэфщӀэ! Ар Ӏэмалшы бзаджэу зэхызох. 23КъулъшэуапӀэ ищӀ щӀыпӀэхэр къанэ щымыӀэу къэзвгъащӀи, хъыбар пэжыр къысхуэфхьи фыкъэкӀуэж! ИтӀанэ сынывдежьэнщи, ар мы щӀыпӀэхэм щыӀэххэмэ, зэры-Ехьудей хэкуу щӀэспщытыкӀа папщӀэ, къэзмыгъуэтауэ сыувыӀэнкъым».

24Ахэр гъуэгу теувэжхэри, ТӀалутӀ и нэхъапэ Зиф нэсахэщ. Даутрэ и гъусэхэмрэ абы щыгъуэ Мэуан пшахъуэщӀым, Ешимун ипщэӀуэкӀэ, щыӀэт. 25ТӀалутӀрэ и цӀыхухэмрэ и ужьыр зэрахур Даут зэхихащ. Мэуан пшахъуэщӀыр имыбгынэу абы ит къуршым ихьэжащ. Ар ТӀалутӀ щызэхихым, Мэуан пшахъуэщӀымкӀэ иунэтӀри, Даут кӀэлъежьащ.

26Къуршым и зы лъэныкъуэмкӀэ ТӀалутӀ къекӀуэкӀырт, Даутрэ и цӀыхухэмрэ я гъуэгур адрей лъэныкъуэмкӀэ щыхагъэщӀырт. ТӀалутӀ зэрыӀэщӀэкӀыным Даут хуепӀэщӀэкӀыу кӀуэрт, ТӀалутӀрэ абы и цӀыхухэмрэ Даутрэ и гъусэхэмрэ Ӏэрыубыд ящӀын гугъэр яӀэу я хъуреягъкӀэ къапекӀуэкӀырт. 27Абы хэту ТӀалутӀ деж къэса лӀыкӀуэм фылистейхэр я щӀыгум къызэриуар, Ӏэмалыншэу игъэзэжын зэрыхуейр къыжриӀащ. 28ТӀалутӀ Даут и ужьым икӀын хуей хъури, фылистейхэм езэуэну игъэзэжащ. Аращ а щӀыпӀэм нобэр къыздэсым «Зэбгъэдэзыш КъуршкӀэ»[*] щӀеджэр.

* 23:28 Журт. «Села Хамаклекот».

+ 23:6 1 Пащт. 22:20, 1 Пащт. 2:18

+ 23:9 1 Пащт. 30:7

+ 23:13 1 Пащт. 22:2, 1 Пащт. 25:13, 1 Пащт. 27:2

+ 23:17 1 Пащт. 24:21
+ 23:18 1 Пащт. 18:3, 1 Пащт. 20:8
+ 23:19 1 Пащт. 26:1,

ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут ТӀалутӀ имыукӀыу къызэригъэнар

24^1•Даут а щӀыпӀэри къибгынэри, Ангъэдий бгылъэ екӀуэлӀэгъуейхэр къулъшэуапӀэ ищӀащ.

2Фылистейхэр ирихужьэжу ТӀалутӀ пхъэражэ къыщикӀыжым, Ангъэдий пшахъуэщӀым Даут зэрыщыӀэр жраӀащ. 3ИсрэӀилым я нэхъ зауэлӀ пхъашэу исым щыщу нэрыбгэ минищ гъусэ къищӀщ, Даутрэ и гъуэгуэгъухэмрэ я лъыхъуакӀуэ ТӀалутӀ къежьэри, Бжэн Ӏэлхэм я КъуршкӀэ зэджэм нэс къэкӀуащ.

4Гъуэгу гъунэм Ӏут мывэ чэтхэм блэкӀри, гъуэдыдж гуэр щыӀэти, щӀыб икӀыну ТӀалутӀ абы щӀыхьащ. Гъуэдыдж пхащӀэми Даутрэ и гъусэхэмрэ ист.

5«„Узыхуейр епщӀэну ухуиту уи бийр уи ӀэмыщӀэ ислъхьэнущ“ жиӀэу ТХЬЭМ къыщӀыбжиӀар нобэ хуэдэ зы махуэкъэ!» – жаӀэурэ цӀыхухэр Даут къеӀущащэу щӀадзащ. Даути ТӀалутӀ щэху цӀыкӀуу екӀуэщалӀэри, и щыгъын щӀыӀутелъым щэкӀ кӀапэ тӀэкӀу къыпигъэжащ.

6Ауэ асыхьэтуи апхуэдэу зэрищӀам Даут хущӀегъужащ+. 7«Си зиусхьэным екӀэ иужь сихьэну е си Ӏэр абы тесшэщӀэну ТХЬЭМ жимыӀэ! – идакъым Даут. – А зиунагъуэрэ, ар Езы ТХЬЭМ къыхиха пащтыхьщ!»+
8А псалъэхэмкӀэ Даут и гъусэхэр игъэӀэсэщ аби, ТӀалутӀ яригъэубыдакъым.

АпщӀондэхукӀэ ТӀалутӀ бгъуэнщӀагъым къыщӀэкӀыжри и гъуэгу теувэжащ. 9Даути кӀэщӀу бгъуэнщӀагъым къыкӀэлъыщӀэкӀри, ТӀалутӀ кӀэлъыджащ: «Зиусхьэну си пащтыхь!» – жиӀэри. ТӀалутӀ къыщызэплъэкӀым, пщӀэ зэрыхуищӀыр иригъэлъагъуу щӀым нэсу Даут абы щхьэщэ хуищӀащ.

10«Гухьэ-гужь пхузиӀэу жызыӀэхэм сыт ущӀедаӀуэр? – еупщӀащ Даут ТӀалутӀ. – 11ТХЬЭМ бгъуэнщӀагъым укъыщызэрысӀэщӀилъхьэгъар иджыпсту уи нитӀкӀэ плъэгъуащ. УзукӀын хуейуи сыкъагъэдаӀуэрт, ауэ сыноӀусакъым, ТХЬЭМ къыхиха зиусхьэну си пащтыхьым си Ӏэ тесшэщӀэнукъым, жысӀэри. 12Плъагъурэ, ди адэ, уи щыгъын щӀыӀутелъым щыщ щэкӀ чэсэчщ мы сӀыгъыр! Уи щыгъыныкӀэм щыщ къыгуэзгъэжа щхьэкӀэ, узукӀакъым. Уи фӀэщ сыщӀи, зыгурыгъаӀуэ, Ӏуэху щӀэпхъаджэ зэрызмылэжьари зызэрыппэщӀэзмысари. Уи пащхьэ мысагъэ гуэри щызмылэжьа пэтми, си псэр бгъэныну укъызощакӀуэ. 13Уэрэ сэрэ хэт захуэми, ТХЬЭМ зэхигъэкӀынщ! Бэлыхьу сызыхэбгъэтар ТХЬЭМ уигъэпшыныжынщ, ауэ, сыт мыхъуами, си Ӏэ ныптеслъхьэнукъым. 14Пасэрейхэм я жыӀауэ „бзаджэрщ бзаджэ къэзылъхур“, ауэ сэ си лажьэ уэзгъэкӀынукъым. 15Уэ ИсрэӀилым урипащтыхькъэ? Хэт узэзауэр? Хэт зи ужь уитыр? Хьэ псэхэлӀэра? Бжьыдзэра? 16Уэрэ сэрэ ди Ӏуэхур ТХЬЭМ хузогъэтӀылъри, зэхрырегъэкӀ! Ирелъагъу си Ӏуэху зытетри, сыпщрехъумэ! Сиухеижынущ Абы, уэ ппэӀэщӀи сищӀынущ!»

17«Даут, си щӀалэ, уэра ар зи макъыр?» – жиӀэщ ТӀалутӀи, зэщыджэу къэгъащ. 18«Уэ унэхъ захуащӀэщ сэр нэхърэ, – жиӀащ абы. – Сыт хуэдиз бзаджагъэ пкӀэлъызезмыхьами, дахэу укъыспыкъуэкӀащ. 19ТХЬЭМ уи ӀэмыщӀэ срилъхьарэ пэт, сыбукӀыфыну щытарэ пэт, фӀыкӀэ укъызэрыскӀэлъызекӀуар иджыпсту къызжепӀэжащ. 20Хэт зи бий къызыӀэщӀыхьауэ фӀырыфӀкӀэ зыутӀыпщыжыр? Нобэ къысхуэпщӀа фӀым фӀы ТХЬЭМ пигъэкӀуэж!+
21ХьэкъыпӀэкӀэ сощӀэ, пащтыхь ухъунущ, ИсрэӀил пащтыхьыгъуэр нэхъ лъэщи пщӀынущ+. 22АтӀэ, си щӀэблэр зэрызэтумыукӀэнумкӀэ, си цӀэри ди адэ и унэ исхэм зэраӀэщӀумыгъэхунумкӀэ тхьэ къысхуэӀуэ».

23Даути ТӀалутӀ тхьэлъанэ хуищӀащ. Абы иужькӀэ ТӀалутӀ и унэ игъэзэжащ, Даутрэ и цӀыхухэмрэ я къулъшэуапӀэ екӀуэлӀэжащ.

• 24:1 1 Пащт. 26
+ 24:6 2 Пащт. 24:10
+ 24:7 1 Пащт. 26:9, 2 Пащт. 1:14
+ 24:20 Руфэ 2:12
+ 24:21 1 Пащт. 23:17

ТӀОЩӀРЭ ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

Нэбэл Даут зэригъэикӀар

25^1Щамел дунейм щехыжым, зэры-ИсрэӀилу къызэхуэсри, хьэдагъэшхуэ иращӀэкӀыжащ. Арэмэхь дэт и унэм пэмыжыжьэуи щыщӀалъхьэжащ. Абы хэту Даути зэрыс щӀыпӀэр ибгынэри, Пэран пшахъуэщӀым кӀуащ+.

2-3Хьэлэб и щӀэблэм щыщу хуабжьу хуэщӀауэ псэууэ зылӀ Мэуан дэсащ. Абы Къармэл къалэм и Ӏэгъуэблагъэхэм щӀышхуэ щиӀэт, мэл минищрэ бжэн минрэ зэрихуэрт. ЛӀым и цӀэр Нэбэлт, и щхьэгъусэм зэреджэри Абиджэлт. Ар бзылъхугъэ къабзэт икӀи губзыгъэт, ауэ лӀыр цӀыху бзаджэт, щэнкӀэщӀт. Нэбэл Къармэл цыщ кӀуауэ щыӀэт.

4Нэбэл цыщ зэриӀэм и хъыбарыр пшахъуэщӀым ис Даут зэхихащ. 5Даут щӀалипщӀ Нэбэл деж иутӀыпщащ: «Къармэл фыкӀуи, си цӀэкӀэ фӀэхъус-сэлам Нэбэл ефх. 6„Бэрэ ущэ апщий!“ жыфӀи, и унагъуэр ехъулӀэну, и мылъкури махуэ хъуну фехъуэхъу. 7„Цыщ узэриӀэр зэхэтхащ“, жыфӀэ. „Уи мэлыхъуэхэр къыщытхуэзам я жагъуэ тщӀакъым, Къармэл щыӀэхункӀи хэщӀыныгъэ гуэри ягъуэтакъым. 8ЖытӀэр зэрыпэжым уи цӀыхухэр щыхьэт техъуэфынущ, еупщӀ абыхэм. Иджы, хъунумэ, ди хьэтыр къэлъагъу. Нобэ цыщ ефэ уиӀэщ, пхуэзэфӀэкӀынум хуэдизкӀэ ди цӀыхухэмрэ уи щӀалэу Даутрэ уакъыхуэупсэну дынолъэӀу“, жыфӀи зыхуэвгъазэ». 9ЛӀыкӀуэхэр Нэбэл деж къакӀуэщ, Даут и псалъэхэр жраӀэри, къаритыжыну жэуапым пэплъэу къэувыжащ.

10АрщхьэкӀэ Даут иӀуэхуахэм Нэбэл захригъэхар ахэр аркъудей зыпэмыплъа жэуапщ: «Хэт ар езыр, а Даутыр? Хэт Ашэй и къуэкӀэ фызэджэр? Я зиусхьэнхэм къаӀэщӀэкӀрэ щӀэпхъуэж пщылӀхэр иджы куэд хъуащ. 11Цыщым яхуэзгъэхьэзыра лыри, шхынри, псыри дэнэкӀэ къыкъуэхуами сымыщӀэхэм дауэ зэрестынур?»

12Даут и цӀыхухэм зыкъагъазэри къежьэжащ. Къэсыжхэри, сыт къарипэсами псалъэ дэмыхуу Даут хуаӀуэтэжащ. 13«Ӏэщэр къафщтэ!» – ищӀащ унафэ Даут. Псоми я Ӏэщэр къызыпалъхьащ, Даути и джатэр къызыгуилъхьащ. Здэщыс щӀыпӀэм цӀыху щитӀыр хъумакӀуэу къыщанэри, нэрыбгэ щиплӀыр Даут и ужь иту ежьащ.

Абиджэл лъыгъажэр къызэрызэтригъэувыӀар

14«ПщӀэрэ къэхъуар? – хуиӀуэтэжащ унэӀутхэм ящыщ зым къэхъуа псори Нэбэл и щхьэгъусэ Абиджэл. – Даут и лӀыкӀуэхэр пшахъуэщӀым къригъэкӀри, ди зиусхьэным деж фӀэхъус-сэлам кърахыну къигъэкӀуати, мыдрейр губжьыкӀейуэ къызэщӀэнэри яхуэмыфащэ ярипэсащ. 15Ахэр хуабжьу къытхуэфӀащ, ди жагъуи ящӀакъым, ахэр ди гъунэгъуу губгъуэм дитыхункӀи зыри тфӀэкӀуэдакъым. 16Дапэмыжыжьэу Ӏэщыр щыдгъэхъурти, жэщи махуи я нэӀэ къыттетащ, дахъумащ. 17Абы егупсыси пщӀэнур пщӀэжынщ, армыхъумэ ди зиусхьэнри и унагъуэри зыхэмыкӀыжын бэлыхь хэхуэнщ. Нэбэл гужь зиӀэ цӀыхущи, уӀурыӀэбэнкӀэ зы Ӏэмал хуэбгъуэтыркъым».

18Абиджэл епӀэщӀэкӀыу щӀакхъуэ щитӀ, санэ фэндитӀ, мэл гъэжьаитху[*], гуэдз гъэлыгъуауэ пщалъитху[*], жызум гъэгъуауэ блэрищэ, ахъуэ благъэ щитӀ къигъэхьэзырри, шыдхэм ятрилъхьащ. 19«Си япэ фиту фыкӀуэ, – яжриӀащ Абиджэл унэӀутхэм. – Фи ужьым ситурэ сэ сынэкӀуэнщ». Зы псалъэкӀи Абиджэл Нэбэл зыкъригъэщӀакъым.

20Абиджэл шыдым тесу бгы лъагъуэмкӀэ къех пэтрэ, Даутрэ абы и цӀыхухэмрэ зэгъусэу къакӀуэу къарихьэлӀащ. 21«А лӀым и мылъкум хэщӀ имыӀэу пшахъуэщӀым зэрыщыхуэсхъумар хьэулей хъуащ, – къакӀуэрт и щхьэ мыгъуагъэ хуихьыжурэ Даут. – БзаджэкӀэ къыспыкъуэкӀыжащ. 22Пщэдджыжь пщӀондэ Нэбэл и унэӀутхэми и унэкъуэщ цӀыхухъухэми ящыщу зы лъхудий псэууэ къэзгъанэу щытмэ, Тхьэм и нейр къысщыхуэ[*]!»+

23Даут къыщилъагъум, Абиджэл занщӀэу шыдым къелъэри, щӀы щхьэфэм натӀэкӀэ лъэӀэсу лъэгуажьэмыщхьэу зыхуригъэуащ+. 24«Лажьэр зытехуэр си закъуэщ, зиусхьэн! – зэкӀэлъигъэпӀэщӀащ Абиджэл, Даут зыхуигъэщхъри. – Хъуну щытмэ, псалъэ къызэти, жысӀэм къедаӀуэ+. 25Зиусхьэн, акъыл зи цӀэ зимыӀэ Нэбэл хъатэшхуэ умыщӀ. И цӀэм ещхьщ и щхьэри – былымым хуэдэщ[*]. Сэ стеухуауэ жыпӀэмэ, уи фӀэщ сыщӀ, лӀыкӀуэ къэпщӀахэм напафэкӀэ сатемыплъа. 26ТХЬЭМ и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ, зиусхьэн, лъы гъэжэным ТХЬЭМ пэӀэщӀэ ухуищӀащ. Нэбэл и щхьэ кърикӀуэнур уи бийхэми гухьэ-гужь къыпхузиӀэ псоми къащрещӀ!+
27Мы къыпхуэсхьа тыгъэр, зиусхьэн, уи цӀыхухэм ятегуашэ. 28СынолъэӀу зэрымыщӀэкӀэ къысӀэщӀэщӀар къысхуэбгъэгъуну! Узыхуэзауэр ТХЬЭМ и Ӏуэхущи, зиусхьэн, Абы уи лъабжьэр игъэбыдэнущ. УпсэухукӀэ бзаджагъэ зи цӀэ уигу къимыхьэу ущыӀэ!+
29Уи псэм екӀэ лъыхъуэу зыгуэр къыкъуэкӀыу щытми, зиусхьэн, уи гъащӀэр ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и анэмэтщ. МывэкӀэ яхэуа фӀэкӀа умыщӀэу Абы уи бийхэр зэтриукӀэнущ. 30ФӀыгъуэу узэригъэгугъар ТХЬЭМ къыббгъэдилъхьэу ИсрэӀилыр уи ӀэмыщӀэ къыщрилъхьэкӀи, зиусхьэн, 31узыгъэнэщхъеини щыӀэнукъым, пщӀэ имыӀэу лъы бгъажэу уилъ зэрыпщӀэжам ущӀыхущӀегъуэжын щхьэусыгъуи уиӀэнукъым. ТХЬЭМ фӀым ущригъэхъулӀэкӀи, зиусхьэн, солъэӀу, уигу сыкъэгъэкӀыж».

32«ФӀыщӀэри щытхъури зейр нобэ укъысхуэзыхьа ИсрэӀилым и ТХЬЭРЩ! – къэгушхуэжащ Даут. – 33Лъы гъэжэным сыщихъумэу силъ сщӀэжыным пэӀэщӀэ сыхуэзыщӀа уэрэ уи акъылымрэ Тхьэм и нэфӀ къыфщыхуэ! 34Си деж укъемылъэпсынщӀэуатэмэ, уи фӀэщ сыщӀ, си зэран уэзымыгъэкӀа ИсрэӀилым и ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, пшэкӀэплъ къэщӀыгъуэ пщӀондэ Нэбэл и унэм ису зы хъулъхугъи псэууэ къизмынэнут». 35Абиджэл къыхуихьахэр къыӀрихри, Даут абы итӀанэ жриӀащ: «КӀуэ, гъэзэж уи унэ, зы щхьэкӀи укъыхэмыщтыкӀ. Уи хьэтыр слъэгъуащ, уи лъэӀуи згъэзэщӀэнщ».

Абиджэл Даут и щхьэгъусэ зэрыхъуа щӀыкӀэр

36Абиджэл къыздигъэзэжам, пащтыхь ефэ-ешхэ ищӀу Нэбэл унэм щӀэсу кърихьэлӀэжащ. Хуабжьу гукъыдэжышхуэ иӀэт абы, къызэрымыкӀуэуи чэфт. Нэхулъэр къызэкӀэщӀичыхункӀэ Абиджэл абы зыри жриӀакъым. 37Пщэдджыжьым, Нэбэл чэфыр щыпкърыкӀым, хъугъэщӀагъэ псори къанэ щымыӀэу хуиӀуэтэжащ. Къэхъуар щызэхихым, лӀым и гур иубыдри, зэщӀиӀулӀащ. 38МахуипщӀ нэхъ дэмыкӀыуи Нэбэл и псэр ТХЬЭМ хихащ.

39«ЩхьэкӀуэр къызэзыха Нэбэл хуэфащэр езыгъэгъуэтыжа ТХЬЭМ щытхъур ейщ! – жиӀащ Нэбэл зэрылӀам и хъыбарыр зылъэӀэса Даут. – Ӏуэху бзаджэм сыщихъумэри, и бзаджэщӀагъэ езы Нэбэл трикъутэжащ».

Абы иужькӀэ Даут Абиджэл лӀыкӀуэ хуищӀащ, къыдэкӀуэну елъэӀуу. 40Даут щхьэгъусэу хуашэн щхьэкӀэ, Къармэл къызэрыкӀуар лӀыкӀуэхэми Абиджэл жраӀащ.

41«Сыхьэзырщ зиусхьэным сыт ищӀыскӀи сыхуэжыӀэщӀэну», – япежьащ къыкӀэлъыкӀуахэм Абиджэл, щӀым нэсу щхьэщэ яхуищӀри. 42ЩӀэхыу зыкъигъэхьэзырщ, шыдым тетӀысхьэри, и унэӀут цӀыхубзитху щӀыгъуу, лӀыкӀуэхэм я ужь иту, Даут деж къакӀуэри щхьэгъусэ хуэхъуащ.

43Арыххэуи, Даут щхьэгъуситӀ – абырэ ИзрэӀэл щыщ Ахэнымрэ – иӀэ хъуащ+. 44ТӀалутӀ ипхъу Мэхъал Даут къытрихыжри, Джэлым щыщ ЛэӀиш и къуэ ПэлътэӀил щхьэгъусэу иритыжакӀэт+.

* 25:18 Е: «мэл зэӀыхагъащӀитху».

* 25:18 Хуэгъэфэщауэ литр щэщӀрэ блырэ хуэдиз хъунущ.

* 25:22 Е: «Тхьэм и нейр си бийхэм къащыхуэ».

* 25:25 «Акъылыншэ», «цӀыхугъэ зимыӀэ», «Ӏэдэбыншэ» жиӀэу аращ къикӀыр «Нэбэл» цӀэм.

+ 25:1 1 Пащт. 7:17,
+ 25:22 1 Пащт. 3:17
+ 25:23 Руфэ 2:10
+ 25:24 2 Пащт. 14:9
+ 25:26 2 Пащт. 18:32, Данил 4:16
+ 25:28 1 Пащт. 18:17

+ 25:43 1 Пащт. 27:3, 1 Пащт. 30:5, 2 Пащт. 2:2, 2 Пащт. 3:2,

+ 25:44 2 Пащт. 3:14-15

26

Даут ТӀалутӀ иджыри зэ псэууэ къызэригъэнар

26^1•Зиф къалэм щыщ гуэрхэр ТӀалутӀ деж Джыбэхь къакӀуэри, ХьэкӀылэ Ӏуащхьэм, Ешимун пшахъуэщӀым къыщхьэщытым, Даут зызэрыщигъэпщкӀур жраӀащ+.

2ИсрэӀилым я нэхъ зауэлӀ пхъашэу исым щыщу нэрыбгэ минищ гъусэ къищӀри, ТӀалутӀ Зиф пшахъуэщӀым Даут къыщилъыхъуэну къэкӀуащ. 3ХьэкӀылэ Ӏуащхьэм блэкӀ гъуэгум и гъунэгъуу ТӀалутӀ и дзэр игъуэлъыкӀащ. Даути пшахъуэщӀым итт. ТӀалутӀ и ужьыр къихуу къызэрыкӀэлъыкӀуар абы зэхихащ. 4ТӀасхъэщӀэххэри щиутӀыпщым, ТӀалутӀ къызэрыкӀуам и хъыбар пэжыр къыхуахьащ.

5Даут къежьэри, ТӀалутӀ щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм къекӀуэлӀащ. ТӀалутӀрэ дзэр зезышэ Ныр и къуэ Ауниррэ зэрыгъуэлъыжар Даут къилъэгъуащ. Дзэ пщыӀэм и курыкупсэм хуэзэу ТӀалутӀ зыщигъэзэгъат, езы дзэри абы и хъуреягъкӀэ къегъуэлъэкӀат+. 6«Хэт си гъусэу ТӀалутӀ зытес дзэ пщыӀэм нэкӀуэнур?» – жиӀэри, еупщӀащ Даут хьет лъэпкъым щыщ Ахъымелэчрэ Дзыру и къуэу Йоуаб и къуэш Абишейрэ.

«Сэ сынэкӀуэнщ уи гъусэу!» – къеувэлӀащ абы Абишей+.

7Даутрэ Абишейрэ дзэ пщыӀэм жэщым къытехьащ. Къыздытехьам и бжыр и щхьагъ щыхэӀуауэ ТӀалутӀ зэрыжейр къалъэгъуащ. Ауниррэ зауэлӀхэмрэ абы и хъуреягъкӀэ къегъуэлъэкӀауэ щылът.

8«Уи жагъуэгъур Тхьэм уи ӀэмыщӀэ нобэ кърилъхьащ, – еӀущэщащ Абишей Даут. – Хуит сыщӀи, зэ уэгъуэкӀэ бжыщхьэеӀулӀ сыгъэщӀ мыр. ЕтӀуанэ уэгъуи сыхуеинукъым».

9«Хьэуэ, умыукӀ. Зы бэлыхьлажьэ гуэр и щхьэ кърикӀуэнкӀэ мышынэу ТХЬЭМ пащтыхьу къыхихам хэт сыт ирикуфын? – идакъым Даут Абишей жиӀэр+. 10– ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, ар Абы зэригъэкӀуэдыжынур мыпэжым. Е игъуэр къэсынурэ лӀэнущ, е зауэм хэкӀуэдэнущ+. 11ТХЬЭМ къыхиха цӀыхур сӀэщӀэкӀуэдэным сыщихъумэ! И пӀэщхьагъым деж щыт бжымрэ псыр зэрыт кхъуэщынымрэ къэдгъащти дыӀугъэкӀыж!»

12Даут ТӀалутӀ и бжымрэ псыр зэрыт кхъуэщынымрэ къищтэщ аби, абдеж къыӀукӀыжащ. Псори ТХЬЭМ къахуигъэкӀуа жей Ӏувым хэтт: зыми зыри къилъэгъуакъым, зыми зыри къищӀакъым икӀи зыри къэушакъым.

13Дзэ пщыӀэм къытекӀыжри, фӀыуэ пэӀудза Ӏуащхьэ лъагэ гуэрым и щыгум Даут къытеуващ. 14«Аунир, сызэхэпхрэ?» – жиӀэри дзэми Ныр и къуэ Аунири зэхахыу Даут къэгуоуащ.

«Ухэт уэ? Хэт ухъуну? – пидзыжащ абы Аунир. – Сыт пащтыхьыр щӀэбгъэбырсырыр?»

15«УлӀкъэ уэ? Зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу къащти, уэ ппэхъуну зыгуэр ис? Сыт уи зиусхьэну пащтыхьым ущӀыхуэмысакъыр? Ар иукӀыну къызэрыкӀэлъыкӀуаӀам ущыгъуазэ? 16Хъуакъым а уэ пщӀар! ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, Абы къыхиха зиусхьэну пащтыхьым фызэрыхуэмысэкъам щхьэкӀэ укӀ фхуэмыфащэм! Зыплъыхьыт! Дэнэ щыӀэ пащтыхьым и щхьагъ ита бжымрэ псыр зэрыт кхъуэщынымрэ?»

17«Дауту си щӀалэ, – жиӀащ ТӀалутӀ, Даут и макъыр къицӀыхужри, – уэра зи макъ зэхэсхыр?»

«НтӀэ, сэращ, си макъщ зэхэпхыри, зиусхьэну си пащтыхь!» – иритыжащ абы жэуап Даут. – 18«Сыт щхьэкӀэ, зиусхьэн, зэхэзехуэн сыпщӀа? Сыт си лажьэр? Сыт хуэдэ бзаджэнаджагъэ зесхьар? 19КъедаӀуэ-тӀэ бжесӀэнум, зиусхьэну си пащтыхь. Уи губжьыр къысхуэзыхьар ТХЬЭР арамэ, Абы и цӀэкӀэ къурмэн сщӀынщ. Ауэ ди зэхуаку къыдыхьар цӀыхухэрамэ, ТХЬЭМ и ней абыхэм ящыхуэ! ТХЬЭМ къытхуигъэфэща щӀыгум щыщу къыслъысыр щысӀэщӀахкӀэ, хамэтхьэхэм сахуэпщылӀыну срагъэзу аращ. 20Щремыжэ силъ ТХЬЭР и лъэпкъым щыпэӀэщӀэ щӀыналъэм! Хьэ бжьыдзэ лъеяуэ ямылъытэм сыхуэдэщ сэ, ИсрэӀилым и пащтыхьыр си ужьым щхьэ ит? Шылэджэдым хуэдэу къуакӀэбгыкӀэхэм сыкъыщрихуэкӀыу си ужьыр щхьэ ихурэ?»

21«Уи гуэныхь къэсхьащ, Даут! – жиӀащ ТӀалутӀ. – Къэгъэзэж, си щӀалэ! ЛъапӀэныгъэ епхри, ныжэбэ си псэ бгъэнакъым. Нобэ иужькӀэ си зэран уэзгъэкӀыжынкъым. АкъылыншагъэкӀэ сызекӀуэри, щыуагъэшхуэ сӀэщӀэкӀащ»+.

22«Мыр уи бжыращ, – иридзыжащ абы Даут. – Уи зауэлӀ щӀалэхэм ящыщ зы къэгъакӀуи кърещтэж. 23Хэти и щыпкъагъэрэ пэжыгъэрэ теухуауэ ТХЬЭР къетэжынщ. Нобэ ТХЬЭМ си Ӏэ укърилъхьат, арщхьэкӀэ Абы къыхиха цӀыхум си ягъэ езгъэкӀакъым+. 24Уи псэм лъапӀэныгъэ зэресхам хуэдэу, сысейми ТХЬЭР къыхуресакъ, сыт хуэдэ тхьэмыщкӀагъэми пэӀэщӀэ сыхурещӀ!»

25«Даут, си щӀалэ, Тхьэм и нэфӀ къыпщыхуэ! – жиӀащ ТӀалутӀ. – Ӏуэхушхуэ куэд бгъэхъэнущ уэ икӀи, шэч хэмылъу, уефӀэкӀуэнущ».

Абы иужькӀэ Даут и гъуэгу техьэжащ, ТӀалутӀи и унэ игъэзэжащ.

• 26:1 1 Пащт. 24:1-22
+ 26:1 1 Пащт. 23:19,
+ 26:5 1 Пащт. 14:50, 1 Пащт. 17:55
+ 26:6 2 Пащт. 2:18
+ 26:9 1 Пащт. 24:7,
+ 26:10 1 Пащт. 31:6
+ 26:21 1 Пащт. 15:24
+ 26:23 2 Пащт. 22:21,

ТӀОЩӀРЭ ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут фылистейхэм я деж щтапӀэ зэрихьэжар

27^1«Гувами-щӀэхами зэгуэрым ТӀалутӀ секӀуэдылӀэнущ, – егупсысыжащ езыр-езырурэ Даут. – СэркӀэ нэхъыфӀыр фылистейхэм я деж щтапӀэ сихьэжынырщ. ТӀалутӀ си ужь икӀыжынщи, ИсрэӀилым сыкъыщилъыхъуэжынкъым, сэри сыӀэщӀэкӀа хъунщ».

2Арати, цӀыху щих и гъусэу Даут ежьэри, Джат къалэм и пащтыхьым деж екӀуэлӀащ. Мэхъу и къуэ АхъышкӀэ зэджэрат ар+. 3Даутрэ и цӀыхухэмрэ Ахъыш деж Джат къыщыувыӀащ. Дэтхэнэми и унагъуэр щӀыгъут, езы Даути и щхьэгъуситӀыр – ИзрэӀэл щыщ Ахэнымрэ Къармэл щыщ Нэбэл и щхьэгъусэу щыта Абиджэлрэ – и гъусэт+. 4Даут Джат щтапӀэ зэрихьэжам и хъыбарыр ТӀалутӀ щызэхихым, ар абы иужь икӀыжащ.

5«Уи нэфӀ къысщыхуар пэжмэ, – зыхуигъэзащ зы махуэ гуэрым Даут Ахъыш, – уи жылэхэм языхэзым псэупӀэ щызгъэщӀ. КъекӀукъым узыдэс пащтыхь щыхьэрым сэри сыдэсыныр», – жиӀэри.

6А махуэ дыдэми Ахъыш абы Зычлъэгу къалэр къритащ. (Абдеж щегъэжьауэ Зычлъэгу Ехьудей пащтыхьхэм яйуэ къогъуэгурыкӀуэ.) 7Даут фылистеищӀым илъэсрэ мазиплӀрэ щыпсэуащ.

8Даутрэ и цӀыхухэмрэ ежьэурэ джэшурейхэм, джырзейхэм, амэлычхэм ятеуэрт. (Шурейрэ Мысырымрэ нэсыхукӀэ щӀыгуу илъыр яӀэщӀэлъу ижь лъандэрэ мы лъэпкъхэр щыпсэухэрт.)+
9Теуэ къищӀ къэси Даут а хэгъэгухэр зэрипхъуэрт, цӀыхухъуи цӀыхубзи къимыгъанэу зэтриукӀэрт, я Ӏэщ цӀыкӀуи, Ӏэщ пӀащи, шыди, махъши, щыгъыни къатрихырт. А псом иужькӀэ Ахъыш деж къигъэзэжырт.

10«Мызыгъуэгум фызытеуар дэнэ щӀыпӀэ?» – жиӀэу Ахъыш щыщӀэупщӀэкӀэ, Даути «Ехьудей хэкум и ипщэ щӀыналъэм, ерэхьмэлхэмрэ къэнейхэмрэ щыпсэу щӀыпӀэхэм, датеуащ[*]», – жиӀэрти, жэуап иритыжырт+. 11Гъэру зыри Джат къалэ къыдимышэн щхьэкӀэ, Даут цӀыхухъуи цӀыхубзи псэ зыӀут къимыгъанэу игъэкӀуэдырт. «Мыращ Даут къыдищӀар!» – жаӀэнщи, даӀуэтыжынщ, жиӀэу арат ар зэрегупсысыр. Апхуэдэущ Даут фылистеищӀым зэрисар. 12«КъызыхэкӀа исрэӀил лъэпкъым ар дунейм тралъагъуэ хъуркъыми, – егупсысырт Ахъыши, – игъащӀэкӀэ гурэ псэкӀэ къызбгъэдэту си деж щыӀэнущ». Апхуэдэурэ Ахъыш и дзыхьыр Даут нэхъри иригъэз хъуащ.

* 27:10 Ахъыш дзыхь зыхуригъэщӀын щхьэкӀэ, Даут исрэӀилхэмрэ абыхэм я лъэныкъуэгъухэмрэ ятеуэу къыщигъэхъурт фылистеипщым.

+ 27:2 1 Пащт. 23:13, 1 Пащт. 21:10, 3 Пащт. 2:39

+ 27:3 1 Пащт. 25:43
+ 27:8 1 Пащт. 15:7
+ 27:10 1 Пащт. 30:29

ТӀОЩӀРЭ ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

28^1ИсрэӀилым зауэ иращӀылӀэну фылистейхэм дзэр зэхуашэсырт. «Уэри уи цӀыхухэри зауэм фыныздэкӀуэн хуейщ!» – жиӀащ Ахъыш Даут зыхуигъазэри.

2«Хъунщ! – еувэлӀащ Ахъыш и псалъэм Даут. – Сэри си лӀыгъэ къихьыр зыхуэдизыр уи нэгу щӀэзгъэкӀынщ».

«ДызэгурыӀуащ! ИгъащӀэкӀэ узищхьэхъумэну пхузогъэфащэ», – къыпигъэхъуэжащ Ахъыши.

ТӀалутӀ Ӏэзэм деж зэрыкӀуар

3Щамел дунейм ехыжат, зэрыисрэӀил лъэпкъыу ягъеижри, щалъхуа Арэмэхь къалэм щыщӀалъхьэжат. Хьэдэхэр къэзыгъэпсалъи удыгъэ зезыхьи ТӀалутӀ хэкум ирихуат[*]+.

4Фылистеидзэми зызэщӀигъэуӀуэщ аби, къежьэри Шунэм пэмыжыжьэу игъуэлъыкӀащ. ТӀалутӀи ИсрэӀил хэгъэгум цӀыхуу исыр къызэхуишэсри, ДжэлбаӀытхым пэгъунэгъуу къыщыувыӀащ+. 5Фылистеидзэр къыщилъагъум, ТӀалутӀ къэгужьейри, шынэ къищтащ. 6ИщӀэнумкӀэ ТХЬЭМ зыхуигъэза щхьэкӀэ, пщӀыхьэпӀэкӀи зыкъригъэлъэгъуакъым, урим иригъэдза щхьэкӀи, зыри къыхуикӀакъым, бегъымбархэми зыри къапихыфакъым+. 7Апхуэдэу щыхъум, хьэдэр къигъэпсалъэу Ӏэзэгъуэ-Ӏэзэпэ зыхэлъ цӀыхубз гуэр къыхуагъуэтыну ТӀалутӀ и чэнджэщэгъухэм унафэ яхуищӀащ.

«Андор зы цӀыхубз Ӏэзэ дэсщ», – къыжраӀащ абыхэм ТӀалутӀ.

8КъамыцӀыхун щхьэкӀэ ТӀалутӀ и щыгъынхэр зэщихщ, нэгъуэщӀ щыгъыныгъуэкӀэ зихуапэри, нэрыбгитӀ и гъусэу жэщым ежьэри, а цӀыхубзым деж кӀуащ. «Хьэдэр къысхуэгъэпсалъэ, – зыхуигъэзащ ТӀалутӀ абы лъэӀукӀэ. – Зи цӀэ къыпхуисӀуэнури къысхуеджэ».

9АрщхьэкӀэ цӀыхубзым идакъым: «ТӀалутӀ ищӀа унафэм, дауи, ущыгъуазэщ уэ. Хьэдэхэр къэзыгъэпсалъи удыгъэ зезыхьи Хэкум ирихуащ абы. Иджы сыт сэ си псэр джэгупӀэ сыбгъэщӀыну иужь ущӀитыр?»

10«ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, мыбы ехьэлӀауэ зыри уи щхьэ къримыкӀуэнкӀэ», – ищӀащ тхьэлъанэ ТӀалутӀ.

11«Хэт къезджэнур?» – щӀэупщӀащ итӀанэ цӀыхубзыр.

«Щамелт сызэпсэлъэнур», – пидзыжащ абы ТӀалутӀ.

12Бзылъхугъэм Щамел къыщилъагъум, ину кӀийщ аби, ТӀалутӀ жриӀащ: «СыкъэбгъэпцӀащ! Уэращ ТӀалутӀыр езыр!»

13«Умышынэ зым щхьэкӀи! – игъэсабырыжащ ар пащтыхьым. – Сыт плъагъур?»

«ЩӀым къыщӀэкӀ хьэдэпсэр солъагъу», – жиӀащ цӀыхубзым.

14«Сыт и шыфэлӀыфэ?» – еупщӀащ итӀанэ абы пащтыхьыр.

«ЩӀым зы лӀыжь къыщӀокӀ, щыгъын щӀыӀутелъ щыгъыу», – жиӀащ цӀыхубзым. Ар зэры-Щамелыр абдеж ТӀалутӀ къыгурыӀуэри, зигъэщхъри щхьэщэ хуищӀащ+.

15«СыщӀэбгъэпӀейтейр сыт? УкъыщӀызэджари сыт?» – къегиящ Щамел ТӀалутӀ.

«Гузэвэгъуэшхуэ сыхэтщ, – къиӀуэтащ и гуныкъуэгъуэр ТӀалутӀ, – фылистейхэм зауэ къызащӀылӀауэ къызобгъэрыкӀуэ. Тхьэм и щӀыб къысхуигъэзащи, и бегъымбархэмкӀи пщӀыхьэпӀэхэмкӀи зыкъызигъащӀэркъым. СщӀэн хуеймкӀэ сыноупщӀыну аращ сыкъыщӀоджар»+.

16«Сыт-тӀэ иджы сэ укъыщӀызэупщӀыжыр ТХЬЭМ и щӀыб къыпхуигъэзамэ, жагъуэгъуу укъилъытамэ? – жиӀащ Щамел. – 17КъысхуигъэкӀуауэ щытыгъа и псалъэм тетыжу аращ ТХЬЭР: пащтыхьыгъуэр къыпӀэщӀитхъри нэгъуэщӀым и Ӏэ ирилъхьащ. Ар Даутщ+. 18ТХЬЭМ къыбжиӀам уедаӀуэу и губжьыр амэлычхэм зэратумыкъутам щхьэкӀэщ нобэ мыр уи щхьэ къыщӀрикӀуэр+. 19ТХЬЭМ ИсрэӀилри уэри фылистейхэм я Ӏэ фрилъхьэнущ, уэрэ уи щӀалэхэмрэ пщэдей нэхъ фӀэмыкӀыу хьэдрыхэ дыщызэрихьэлӀэжынущ. ИсрэӀилым и дзэри ТХЬЭМ фылистейхэм яӀэщӀилъхьэнущ»+.

20Щамел къыжриӀам ТӀалутӀ апхуэдизкӀэ игъэгужьеяти, и лъэр щӀихри, зэуэзэпсэу укӀуриящ: зы жэщ – зы махуэ лъандэрэ хьэдзэ зыӀумыхуа лӀым и гуащӀэр а хъыбарым хурикъуакъым.

21ТӀалутӀ зэхихар гущӀыхьэ зэрыщыхъуар бзылъхугъэм къилъэгъуащ. Ар абы къыбгъэдыхьэри къыжриӀащ: «ПсэзэпылъхьэпӀэм сибгъэувэри, жыпӀэм седэӀуащ, унафэу къысхуэпщӀари згъэзэщӀащ. 22СынолъэӀу, иджы жысӀэм къедаӀуи, щӀакхъуэ бзыгъэ нэхъ мыхъуми уэстынщи, ар шхы. Гъуэгу утеувэжмэ, зыгуэр пхуэхъунщ».

23«Хьэуэ, – идакъым ТӀалутӀ, – сышхэнукъым». АрщхьэкӀэ цӀыхубзым и лъэныкъуэ хъууэ и гъусэхэм ТӀалутӀ хагъэзыхьу щыхуежьэм, къыжраӀэм едэӀуащ. ЗыкъиӀэтыжри, пӀэм тетӀысхьащ.

24ЦӀыхубзым танэ гъэшха иӀэти, ар псынщӀэу фӀигъэжащ. Хьэжыгъэр къигъэхьэзырщ, тхьэвыр ипщри, щӀакхъуэ мыкӀумыпщыр игъэжьащ. 25Ерыскъыр ТӀалутӀрэ и гъусэхэмрэ къахутригъэувэри игъэшхащ. А жэщ дыдэми заӀэтри ежьэжащ.

* 28:3 КъэхъункъэщӀэнур къащӀэу жызыӀэхэри, удыгъэ зезыхьэхэри, хьэдэхэр къэзыгъэпсалъэхэри Тэурэт Хабзэм аркъудей имыдэу нэлат ярех.

+ 28:3 1 Пащт. 25:1,
+ 28:4 1 Пащт. 31:1
+ 28:6 1 Пащт. 14:37, 2 Пащт. 22:42,
+ 28:14 1 Пащт. 2:19, 1 Пащт. 15:27
+ 28:15 1 Пащт. 18:12
+ 28:17 1 Пащт. 15:28
+ 28:18 1 Пащт. 15:29
+ 28:19 1 Пащт. 31:2, 1 Пащт. 31:4

ЕЩЭЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Фылистейхэм Даут къызэрызэхахуар

29^1ИзрэӀэл пэмыжыжьэу къыщыщӀэж псынащхьэм деж исрэӀилхэр къыщызэхуэсат. Фылистейхэми я дзэр зы къэмынэу Афэкъ кърашэлӀат. 2Щхьэж и дзэр и гъусэу[*] фылистейхэм япщхэр къакӀуэрт, Даутрэ и цӀыхухэмрэ, Ахъыши я гъусэу, абыхэм я ужьым итт. 3«Мы исрэӀилхэм сыт мыбдеж щащӀэр?» – жаӀэурэ фылистей дзэпщхэр щӀэупщӀэу хуежьащ.

«Мыр Даутщ, ИсрэӀилым и пащтыхь ТӀалутӀ и Ӏуэхузехьэхэм языхэзу щытащ. Илъэсым щӀигъуащ ТӀалутӀ ибгынэу си деж къызэрыкӀуэри, и Ӏей зи цӀэ слъэгъуакъым», – яритащ абыхэм жэуап Ахъыш.

4АрщхьэкӀэ фылистей дзэпщхэр Ахъыш къыщӀэгубжьэри хуадакъым: «Егъэгъэзэж мыбыи, псэупӀэу хухэпха щӀыпӀэм ирекӀуэж! Ди гъусэу зауэм нэкӀуэнкӀэ Ӏэмал иӀэкъым. ЗэуапӀэм дыщыӀухьэкӀэ, къытпэщӀэувэжыныр зыхуэӀуа щыӀэкъым. И зиусхьэным и дзыхьыр сыткӀэ зыхуригъэщӀыжын абы? Ди зауэлӀхэм я щхьэ харигъэлъхьэнумкӀэщ, дауи. 5„ТӀалутӀ минхэм текӀуамэ, Даут минипщӀхэр хигъэщӀащ“ жаӀэу къафэурэ уэрэд зыхуауса Даутыр мыракъэ?»+

6«ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, укъысхуэщыпкъэщ, – жриӀащ Ахъыш Даут. – Си дзэм ухэту зэуапӀэм дызэдыӀухьатэмэ, сэркӀи гуапэт. Си деж укъыщыкӀуа махуэм щегъэжьауэ нобэр къыздэсым мыхъун гуэри бдэслъэгъуакъым, ауэ мобыхэм уражагъуэщ. 7Умыгъэгубжь фылистеипщхэр, гъэзэжи, дахэкӀэ кӀуэжи нэхъыфӀщ!»

8«Сыт си лажьэр? – къэгумащӀэ хуэдэу зищӀащ Даут. – Уи деж сыкъызэрыкӀуэрэ нобэр къыздэсым мыхъуну зыгуэр злэжьа? Сыт, зиусхьэну си пащтыхь, уи бийхэм сезэуэну сыкӀуэ щӀэмыхъур?»

9«СэркӀэ, – жиӀащ Ахъыш, – фӀы дыдэ нэхъ лажьэ уиӀэкъым, узэрыслъагъури Тхьэм къыбгъэдэкӀа и мелыӀычущ, ауэ фылистей дзэпщхэм я гъусэу зауэм укӀуэ мыхъуну яукъудиящи, ядэкъым+. 10Аращи, уэри уи зиусхьэн ТӀалутӀ и Ӏуэхузехьэу щытауэ пщӀыгъухэми пщэдджыжь жьыуэ зыкъэвужь. Нэху фыкъызэрекӀыу вгъэзэжын хуейщ».

11Пщэдджыжьым Даутрэ и цӀыхухэмрэ жьыуэ заӀэтри, фылистей щӀыналъэм ягъэзэжащ. Езы фылистейхэм ИзрэӀэлкӀэ яунэтӀащ.

* 29:2 Журт. «я зауэлӀ минхэмрэ щэхэмрэ я гъусэу».

+ 29:5 1 Пащт. 18:7, 1 Пащт. 21:11

+ 29:9 2 Пащт. 14:17, 2 Пащт. 14:20, 2 Пащт. 19:27,

30

Даут амэлычхэр зэрыхигъэщӀар

30^1Даутрэ и цӀыхухэмрэ Зычлъэгу щынэсыжар ещанэ махуэрат. Амэлычхэр Нэджэб щӀыналъэм[*] теуэри, Зычлъэгу къалэри яубыдат. Жылэр зэрапхъуэри, ягъэсат;+
2укӀыгъэ зыри къыхэмыкӀыу, бзылъхугъи жылэм дэси зы къамыгъанэу гъэру дашри дэкӀыжат.

3Даутрэ и цӀыхухэмрэ Зычлъэгу къыщысыжам, къалэр мафӀэсым хэкӀуэдауэ, я щхьэгъусэхэмрэ я бынхэмрэ гъэру дашауэ кърихьэлӀэжащ. 4Ар гущӀыхьэ зыщыхъуа Даути, и гъусэхэри зэщӀэпыхьэу хуежьащ, я къарур иухыхункӀи гъащ. 5Гъэру яубыдахэм Даут и щхьэгъуситӀри – ИзрэӀэл щыщ Ахэнымрэ Къармэл щыщ Нэбэл и щхьэгъусэу щыта Абиджэлрэ – яхэтт+. 6Быным я щхьэ кърикӀуам къигъэлыба зауэлӀхэм мывэкӀэ къеуэу яукӀыну мурад къызэрыхуащӀам Даут хуабжьу къигъэгузэващ. Ауэ Даут къыщыщӀар ТХЬЭМ, и Тхьэм, бгъэдилъхьэри, Абы хуиӀэ фӀэщхъуныгъэм къару къызэхригъэлъхьэжащ.

7Абы хэту Даут Абэтар-тхьэпщым, Ахъымелэч и къуэм, тхьэпщ кӀэпхыныр къыхуихьыну жриӀащ. Абэтар тхьэпщ кӀэпхыныр къыщыхуихьым,+
8Даут ТХЬЭМ зыхуигъэзащ: «Мы хъунщӀакӀуэ гупым я ужь сиувэу сыкӀуэн хуей? СакӀэлъэщӀыхьэну?» – жиӀэри.

«Я ужь иувэ, – къритащ абы жэуап ТХЬЭМ. – УакӀэлъэщӀыхьэнущ, гъэру яубыдахэри щхьэхуит къэпщӀыжынущ».

9ЦӀыху щих и гъусэу Даут къежьэри, Бесор псыхъуэм нэс къэкӀуащ+. 10АрщхьэкӀэ абы ящыщу цӀыху щитӀым нэсыр ешыщати, абдеж къыщанэри, Даутрэ адрей цӀыху щиплӀымрэ адэкӀэ пхъэращ.

11КӀуэ пэтрэ зауэлӀхэм губгъуэм иту зы мысыр щӀалэ гуэр къапэщӀэхуащ. Ар Даут деж къашащ. Ирагъашхэщ, ирагъафэри, 12ахъуэ гъэгъуа блэррэ жызум гъэгъуа благъитӀрэ иратащ. Жэщищ-махуищкӀэ щӀакхъуэ тыкъыри псы ткӀуэпси зыӀумыхуар щышхэм, къэнэхъыжащ.

13«Хэт урипщылӀ? Дэнэ укъикӀрэ?» – жиӀэри, Даут абы еупщӀащ.

«Мысырым сыщыщщ, – жиӀащ лӀым, – амэлыч гуэрым срипщылӀт. Махуищ ипэ сымаджэ сыщыхъум, си зиусхьэным сыкъыхыфӀидзащ. 14Нэджэб датеуат: къэрэтейхэр, ехьудейхэр, Хьэлэб и щӀэблэм щыщхэр зыдэс жылэхэр зэрытпхъуат, Зычлъэгу къалэми мафӀэ еддзри дгъэсат»+.

15«СепшэлӀэфын а дзэр здэщыӀэм?» – тригъэчыныхьащ Даут.

«СумыукӀыну, си зиусхьэным сумытыжыну Тхьэм и цӀэмкӀэ тхьэлъанэ къысхуэпщӀмэ, уесшэлӀэнщ», – къритащ адрейми Даут жэуап.

16Арати, мобы Даут амэлычхэм я деж къришэлӀащ. Ахэр а щӀыпӀэм щызэбгрыпхъарэ ефэ-ешхэу, фылистеищӀымрэ Ехьудеймрэ къуентхъышхуэ кърахар ягъэмэхуэщӀу апхуэдэт. 17Даут абыхэм яхэлъадэщ аби, нэхулъэм зыкъыщызэкӀэщӀитхъым иригъажьэри[*], къыкӀэлъыкӀуэ пщыхьэщхьэ пщӀондэ езэуащ. Махъшэм зрадзу щӀэпхъуэжа щӀалэ щиплӀым щыфӀэкӀауэ, ящыщу зы цӀыху псэууэ къелакъым. 18Амэлычхэм зэрапхъуар зы къэмынэу Даут къиугъуеижащ, и щхьэгъуситӀри щхьэхуит къищӀыжащ. 19Зыми зыри фӀэкӀуэдакъым – цӀыкӀуи, ини, къуэи, пхъуи, мылъкуи. Щхьэж ейр Даут яритыжащ. 20Ӏэщ пӀащэрэ Ӏэщ цӀыкӀуу къатрихари цӀыхухэм я былымым япэ иту къахуащ, «мыр Даут и къуентхъщ» жаӀэурэ.

Даут къуентхъыр зэригуэшар

21Пхъэрым хэту адэкӀэ мыкӀуэфу Бесор псыхъуэм деж къыщина цӀыху щитӀым деж Даут къекӀуэлӀэжащ. Къэсыжахэм ахэр къапежэжьащ. Даут гъунэгъу абыхэм къащыхуэхъум псоми фӀэхъус ярихащ. 22АрщхьэкӀэ Даут и ужьым иту пхъэрым кӀуа мыхъумыщӀэ зыбжанэ къэуври жаӀащ: «Мыхэр ныддэкӀуакъым, абы къыхэкӀыу ди къуентхъым щыщ гуэркӀи дадэгуэшэнукъым. Щхьэж и щхьэгъусэрэ и бынрэ хрырешыжи, зрырегъэхь!»

23«Хьэуэ, си къуэшхэ! – идакъым Даут. – ТХЬЭМ къыдитам апхуэдэ унафэ тедывмыгъэщӀыхь. Ар къытщхьэщыжри, биидзэ къытпэщӀэувар ди Ӏэ кърилъхьащ. 24Хэт фэ жыфӀэр зыдэнур? ЗэуапӀэм Ӏухьам къылъыс Ӏыхьэм хуэдиз пщыӀэм хъумакӀуэу къытеднахэми ялъысын хуейщ!» 25Абдеж щегъэжьауэ Даут а унафэр узэбакъуэ мыхъун хабзэу игъэувауэ нобэр къыздэсым апхуэдэу йокӀуэкӀ.

26Даут Зычлъэгу къыщысыжым, къуентхъым щыщ зы ӀыхьэфӀ хихри, цӀыхугъэ къезыха ехьудей тхьэмадэхэм яхуригъэшащ: «Мыр ТХЬЭМ и бийхэм къатетха къуентхъым щыщщи, фӀыщӀэгуапэ тын фхузощӀ», – жиӀэри. 27Къуентхъыр иригъэшащ БэтӀэл, Нэджэб хыхьэ АрмэтӀ, Йатыр, 28Арэр, Сифмэт, Аштэм, 29Аркъалэ, ерэхьмэлхэмрэ къэнейхэмрэ я къалэхэм,+
30Хъуэрымэхь, Борэшан, Атэхь, 31Хъэуран, езы Даутрэ и цӀыхухэмрэ къыщыщӀидза нэгъуэщӀ щӀыпӀэ Ӏэджэми.

* 30:1 Ехьудей хэкумрэ Фылистей щӀыналъэмрэ я ипщэ лъэныкъуэм илъ пшахъуэщӀым апхуэдэу йоджэ.

* 30:17 Е: «пшапэ зэхэуэгъуэм иригъажьэри».

+ 30:1 1 Пащт. 27:6-7

+ 30:5 1 Пащт. 25:43

+ 30:7 1 Пащт. 22:20, 1 Пащт. 23:6, 1 Пащт. 2:18, 1 Пащт. 23:9

+ 30:9 1 Пащт. 23:13

+ 30:14 2 Пащт. 8:18, 2 Пащт. 15:18, 2 Пащт. 20:7, 2 Пащт. 20:23, 3 Пащт. 1:38, 1 Пащт. 27:10,

+ 30:29 1 Пащт. 27:10

ЩЭЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ

ТӀалутӀ зауэм зэрыхэкӀуэдар

31^1Фылистейхэр ИсрэӀилым ебгъэрыкӀуэу щӀадзэщ, исрэӀилхэр ирагъэкӀуэту хуежьэри, ДжэлбаӀытхым и Ӏэхэлъахэм щызэтракъутащ+. 2Бийр ТӀалутӀрэ и къуэхэмрэ якӀэлъэщӀыхьэри, Йонэтани, Абынэдэби, Мелэчшуи яукӀащ+. 3ТӀалутӀ и хъуреягъым зауэ гуащӀэр къыщызэщӀэплъащ. Фылистей шабзауэхэм ар я нэ плъэгъуэм щӀэхуэри хьэлъэу яуӀащ.

4«Мы сунэтмыщӀыжьхэр къэсу джэгупӀэ сащӀу самыукӀыж щӀыкӀэ уи джатэр къихи сылӀ», – хуищӀащ унафэ ТӀалутӀ и пшэрыхь щӀалэм.

Ауэ щӀалэ гужьеяр тегушхуакъым пащтыхьыр иукӀыну. Апхуэдэу щыхъум, ТӀалутӀ и джатэр къищтэри абы зытридзэжащ+. 5ТӀалутӀ зэрылӀар зылъэгъуа пшэрыхь щӀалэм езыми и джатэм зытридзэжри зиукӀыжащ. 6Мис апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ТӀалутӀи, и къуищри, и пшэрыхь щӀалэри, цӀыхуу ягъусари а махуэм зауэм хэкӀуэдащ.

7ИсрэӀилыдзэр зэрызэбгрыжари ТӀалутӀрэ и къуищымрэ зэрыхэкӀуэдари къыщащӀэм, тафэм и адрей лъэныкъуэмрэ Ӏурдыныпсым и адрыщӀымрэ щыпсэу исрэӀилхэм я къалэхэр ябгынэри щтапӀэ ихьэжащ. Фылистейхэми а къалэхэр яубыдащ.

8ЕтӀуанэ махуэм, фылистейхэр хьэдэ хъунщӀэ къыщыхыхьэм, ДжэлбаӀытх щыгум щыкӀуэдыжа ТӀалутӀрэ и къуищымрэ я хьэдэхэр къыщагъуэтащ. 9ТӀалутӀ и щхьэр паупщӀщ, и Ӏэщэ-фащэр къыпахри, фылистей щӀыналъэм и дэнэ къуапи лӀыкӀуэхэр зэбграутӀыпщыкӀащ, я тхьэнэпцӀхэр зыщӀэт унэхэмрэ цӀыхухэмрэ а хъыбарыр лъагъэӀэсын папщӀэ+. 10ТӀалутӀ и Ӏэщэ-фащэр Аштэрэт и тхьэлъэӀупӀэ унэм къыщыфӀадзэри, и хьэдэр Бэтшан къалэ дыхьэпӀэм деж кӀэраӀулӀащ.

11ДжылыӀэдейм ит Абэш къалэм дэсхэм ТӀалутӀ и хьэдащхьэм фылистейхэм ираха лейр щызэхахым,+
12лӀы хахуэу дэсым зыкъаӀэтщ, жэщ псокӀэ къакӀуэри, Бэтшан щыпалъа ТӀалутӀрэ и къуищымрэ я хьэдэхэр къыпахыжащ. Абэш къагъэзэжри, абыхэм я хьэдэр абдеж щагъэсыжащ+. 13Абы иужь хьэдэ къупщхьэхэр зэхуахьэсыжри, Абэш щыӀэ жалгъэн жыгышхуэм и щӀагъым щыщӀалъхьэжащ, езыхэри махуиблкӀэ нэщӀащ.

+ 31:1 1 Пащт. 28:4
+ 31:2 1 Пащт. 14:49,
+ 31:4 2 Пащт. 1:10
+ 31:9 2 Пащт. 1:20
+ 31:11 1 Пащт. 11:1-11, 2 Пащт. 21:10
+ 31:12 2 Пащт. 21:12,

2 Пащтыхьхэр

2 Пащтыхьхэр

1. Пэублэ псалъэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

Пащтыхьхэм я етӀуанэ тхылъыр

Пэублэ псалъэ

Пэублэ псалъэ

Пащтыхьхэм я япэ тхылъыр зытепсэлъыхь Ӏуэхугъуэхэм къыпащэ етӀуанэ тхылъым къыщыкӀуэ хъыбархэм. Ахэр зэрыщыту исрэӀил пащтыхь Даут и тетыгъуэм теухуащ. Даут тахътэм щыдэкӀуеяр ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ илъэс 1000 дежщ.

Ауэ ар япэщӀыкӀэ зи пащтыхьу щытар езыр къызыхэкӀа ехьудейхэращ. НэхъапэкӀэ пащтыхьыгъуэр зыӀэщӀэлъа ТӀалутӀ зыщыщ бенаминхэм Даут пащтыхьу къалъытэни, адрей исрэӀил лӀакъуэхэри абы и унафэм щӀэувэни ядакъым (1–4). Зауэ-банэ кӀыхьхэм яужькӀэ ахэр псори Даут и тепщэныгъэм еувэлӀащ, езыми ИсрэӀил пащтыхьыгъуэм и лъабжьэр игъэбыдэу хуежьащ (5–10).

Даут и лъэхъэнэм исрэӀилхэм я къэкӀуэнур куэдкӀэ зыубзыхуа ӀуэхугъуэшхуитӀ къыщыхъуащ. Зыр – Даут Ерусэлим къызэризэуарщ. Къалэр ИсрэӀилым и щыхьэр хъуащ. Ерусэлим ноби лъапӀэныгъэр зрат къалэщ, ар ди нобэхэми зэрыдунейуэ я плъапӀэщ. ЕтӀуанэр – Тхьэм Даут и щӀэблэм фӀэкӀа, пащтыхь тахътэм нэгъуэщӀ зэрыдэмыкӀуеинумкӀэ къызэригъэгугъарщ. Даут къытепщӀыкӀыжахэм ящыщт ИсрэӀилым и тахътэм дэкӀуеифынур.

Апхуэдэу щыт пэтми, тхылъым и етӀуанэ Ӏыхьэм (11–20, 24) Даут илэжьа гуэныхьхэмрэ къемыхъулӀа Ӏуэхугъуэхэмрэ я гугъу щещӀ, и унагъуэмрэ хэгъэгумрэ зыӀууа насыпыншагъэхэр абыхэм къызэрашари щхьэихауэ щыжеӀэ. Пащтыхь тахътэм дэкӀуеинум и Ӏуэхум зэрепхам къыхэкӀыу, Даутрэ и къуэхэмрэ я зэхущытыкӀэхэм тхылъым гулъытэ хэха щегъуэт.

Къыщыхъуар наӀуэ дыдэу щымытми, тхылъым Даут и пащтыхьыгъуэм щекӀуэкӀа нэгъуэщӀ къэхъукъащӀэхэми я гугъу щыщӀащ (21–24).

Абы къищынэмыщӀауэ, «исрэӀил» лъэпкъыцӀэр тхылъым и кӀуэцӀкӀэ мыхьэнэ зэмыщхьхэр иӀэу къызэрыщыкӀуэр къыхэгъэщын хуейщ. Зэм ар исрэӀил лӀакъуэ пщыкӀутӀым е, нэгъуэщӀу жыпӀэмэ, зэрылъэпкъыу, ехьэлӀауэ къокӀуэ, зэми зи гугъу ищӀыр, ехьудейхэр хэмыту, ищхъэрэ лӀакъуэхэрщ.

ЯПЭ ӀЫХЬЭ

ТӀалутӀ зэрыщымыӀэжыр Даут къызэрищӀар

1^1ТӀалутӀ дунейм ехыжа нэужь, Даут, амэлычхэр зэхикъутэри, Зычлъэгу къигъэзэжащ. МахуитӀ хуэдиз абдеж дэсауэ,+
2ещанэ махуэм, ТӀалутӀ и дзэр здитӀысыкӀауэ щыта щӀыпӀэм къикӀри, и щыгъыныр зэхэчэтхъарэ и щхьэм сабэр къыхэщэщу зы щӀалэ гуэр къыхуэкӀуащ. Даут деж къэсщ, лъэгуажьэмыщхьэу зыхуридзыхри, щӀым нэс щхьэщэ хуищӀащ.

3«Дэнэ укъыздикӀыр?» – еупщӀащ абы Даут.

«ИсрэӀилыдзэр щызауэ щӀыпӀэм си щхьэр къыӀусхри сыкъыӀукӀащ», – жиӀащ щӀалэм.

4«Сыт къэхъуар? – еупщӀащ абы Даут. – КъэпӀуатэркъэ!»

«Дзэр зэбгрыжыжащ, – жиӀащ щӀалэм, – зауэлӀхэм ящыщ куэдыр укӀыгъэ хъуащ. ТӀалутӀи, абы и къуэ Йонэтани щыӀэжкъым».

5«Дэнэ къыщыпщӀар ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ зэрыщымыӀэжыр?» – еупщӀащ Даут къещхьэкӀуа щӀалэм.

6«ДжэлбаӀ бгыщхьэм зэрымыщӀэкӀэ сыщыдэкӀым, – къригъэжьащ и хъыбарыр щыхьэкӀуэм, – мыджэлэн щхьэкӀэ и бжыр зыпэщӀэзыгъэкъуа ТӀалутӀ си нэр техуащ, абы гъунэгъу хуэхъу бийми и хьэкуэстыгухэмрэ шуудзэмрэ къэслъэгъуащ+. 7КъызэплъэкӀыу сыкъыщилъагъум, къызэджати, сыбгъэдыхьэри хуэсщӀэфынумкӀэ сеупщӀащ. 8Сызыщыщым къыщыщӀэупщӀэм, амэлычхэм сакъызэрыхэкӀар жесӀащ. 9Ар щызэхихым, секӀуэталӀэу сукӀыну тригъэчыныхьащ: „Ауэ укъасщӀэу си псэр пыт къудейщ, мы сызыхэт гузэвэгъуэм кӀэ ет“. 10Сэри сыбгъэдыхьэри сукӀащ[*]. Апхуэдиз уӀэгъэ телъым ар къызэремылынур фӀыуэ къызгурыӀуат. Пащтыхь таж щхьэрыгъар къыщхьэрысхщ, и Ӏэпщэм илъа Ӏэпщэхъури къисхри къыпхуэсхьыжащ».

11Абдежым Даути и гъусэхэми я щыгъынхэр зэхачатхъэу хуежьащ+. 12Хьэдагъэшхуэр яублэри, гъащ, бжащ, ТӀалутӀрэ абы и къуэ Йонэтанрэ, ТХЬЭМ и дзэм, джатэщхьэщӀэкӀ ящӀа исрэӀил зауэлӀхэм я цӀэкӀэ жэщ хъуху я Ӏури ягъэгъуащ.

13Абы иужь хъыбарыр къыхуэзыхьам зыщыщымкӀэ Даут еупщӀащ. «Хэхэсу къэкӀуа амэлычым срикъуэщ», – жиӀащ щӀалэм.

14«ТХЬЭМ къыхихам уи Ӏэр умышынэу дауэ тепшэщӀэфа?» – щӀэгубжьащ абы Даут+. 15Асыхьэтым и цӀыхухэм ящыщ зы къриджэри, хъыбар щхьэкӀуэр къыхуэзыхьа щӀалэр иукӀыну унафэ хуищӀащ. КъыжраӀам тету, еуэри абы амэлычыр иукӀащ. 16«ТХЬЭМ къыхихар сукӀащ, щыжыпӀа меданым, – кӀэлъидзыжащ яукӀам Даут, – уи хьэдэгъуэшэр уэр-уэрурэ зытебгъэпсэжат».

Даут ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ зэригъеяр

17Даут игъеижащ ТӀалутӀрэ абы и къуэ Йонэтанрэ гъыбзэ гущӀыхьэкӀэ, 18Йашар и тхылъым[*] ит «Шабзэм и уэрэдыр» Ехьудейм цӀыхуу щыпсэум ирагъэщӀэну унафэ ищӀащ.

19А-а, ИсрэӀил, уи щытхъузехьэхэр уи бгыщхьэхэм икӀуэдэжа мыгъуи,
уи лӀыхъужь мыгъуэхэр епсыхыжыпай!

20А-а, щывмыӀуатэ абы и гугъур Джат,
фыщримыпсалъэ мыгъуэ Ашкъэлэн и уэрамхэми,
фымыгъэгуфӀэ фылистей хъыджэбзхэр,
а-а, сунэтмыщӀыжьхэм япхъухэм девмыгъэщӀ ауан!+

21А-а, ДжэлбаӀ бгыщхьэ мыгъуэхэм,
а-а, уэсэпси къыфтремыхэ, уэшхи къыфтремышхэж,
фи губгъуэхэри ухъу гъавэншэ!

Уэ лӀыхъужьхэм я мэӀу мыгъуэр щагъэпудащ абдеж,
а-а, ТӀалутӀ и мэӀу мыгъуэм хэти дагъэ щихуэжын!+

22Къэхъуакъым Йонэтан и шабзэм щыхимыгъэщӀа,
а-а, бий лъэщхэр щримыгъэпсыхи щымыӀа,

ТӀалутӀ и джатэ мыгъуэри зэикӀ пщӀэншэу къримыхт…

23А-а, ТӀалутӀи Йонэтани зымылъагъурэ зымылъытэрэ щымыӀэт,
а-а, дунеягъэкӀи хьэдрыхэкӀи зэкӀэрымыхут.

А-а, бгъэ мыгъуэм нэхърэ нэхъ псынщӀэт ахэр,
а-а, аслъэн мыгъуэм нэхъри нэхъ лъэщт.

24А-а, ИсрэӀилым бзылъхугъэу исым ТӀалутӀ вгъейркъэ,
а-а, щыгъын плъыжь зыкъизыхкӀэ фызыхуапэу щытам щхьэкӀэ фыбжэркъэ,
а-а, дыщэхэкӀкӀэ фи бостейхэр зыгъэщӀэращӀэу щыта мыгъуэм фыхуэпыхьэркъэ…

25А-а, лӀыхъужь мыгъуэхэр зэуапӀэм фыщепсыхыжыпай!

А-а, ИсрэӀил, уи бгыщхьэ мыгъуэхэрай Йонэтан щыкӀуэдыжар…

26А-а, Йонэтан, сыбогъэгуӀапэри, си къуэш,
узыхэслъхьэ щыӀэ мыгъуэтэкъыми.

А-а, фӀылъагъуныгъэу къысхуиӀар сыту къабзэт,
бзылъхугъэ гурыщӀэми сыту егуэщӀэкӀрэт+.

27А-а, лӀыхъужь мыгъуэхэр епсыхыжыпай,

ӀэщэфӀ мыгъуэхэм фыдэкӀуэдыжыпай!

* 1:10 Амэлычым ТӀалутӀ и иужьрей дакъикъэхэм теухуауэ жиӀэр 1 Пащт. 31:3-5 деж къыщыкӀуэ хъыбарым къыщхьэщокӀ. ЛӀым пэж жиӀэми, Даут и пащхьэ фӀыщӀэ къыщихьын щхьэкӀэ, зауэм хэкӀуэда ТӀалутӀ и пащтыхь тажымрэ Ӏэпщэхъумрэ къыпщӀыхихыу къыхуихьами, зэӀубз дыдэкъым.

* 1:18 «Йашар и тхылъ»-кӀэ зэджэр ди деж къэсакъым, ауэ, хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, пасэрей журт усыгъэр щызэхуэхьэса тхылъу щытагъэнущ. «Йашар» псалъэм «цӀыху захуэ», «цӀыху нэс» жиӀэу аращ къикӀыр.

+ 1:1 1 Пащт. 31:4, 1 Пащт. 30:17-20
+ 1:6 1 Пащт. 31:1-4,
+ 1:11 2 Пащт. 13:31
+ 1:14 1 Пащт. 24:7
+ 1:20 1 Пащт. 31:9
+ 1:21 1 Пащт. 31:1
+ 1:26 1 Пащт. 18:1, 1 Пащт. 20:17

ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут Ехьудейм и пащтыхь зэрыхъуар

2^1Зы тэлай дэкӀауэ Даут ТХЬЭМ зыхуигъазэри еупщӀащ: «Сыт сщӀэнур? Ехьудей къалэхэм ящыщ гуэрым сыӀэпхъуэж хъуну?»

«Хъунущ!» – зыкъригъэщӀащ абы ТХЬЭМ.

«ДэнэкӀэ згъазэмэ нэхъыфӀ?» – щӀэупщӀащ Даут.

«Хъэуран кӀуэ», – жиӀащ ТХЬЭМ.

2И щхьэгъуситӀыр – ИзрэӀэл щыщ Ахэнымрэ Къармэл щыщ Нэбэл и щхьэгъусэу щыта Абиджэлрэ – зыщӀигъури, Даут Хъэуран ежьащ+. 3Апхуэдэу абы къыдежьащ и цӀыхухэри, щхьэж и унагъуэр щӀыгъуу. Ахэр Хъэуранрэ абы и Ӏэгъуэблагъэм ит жылэхэмрэ дэтӀысхьащ+. 4Ехьудей тхьэмадэхэр Хъэуран къыщызэхуэсщ, Даут и щхьэфэм дагъэр щихуэри, Ехьудей хэкум и пащтыхьыну ягъэнэхуащ.

ДжылыӀэдейм ит Абэш къалэм дэсхэм ТӀалутӀ и хьэдащхьэм хуэфащэ пщӀэ зэрыхуащӀыжар Даут къыщищӀэм,+
5абыхэм лӀыкӀуэ яхуищӀащ: «ТХЬЭМ и нэфӀыр къыфщыхуэ, – ехъуэхъуащ ар абэшдэсхэм, – пщӀэ хуэфщӀу фи зиусхьэн ТӀалутӀ зэрыщӀэфлъхьэжам щхьэкӀэ! 6ТХЬЭМ и гущӀэгъум фыхимын, пэжкӀи къывбгъэдрырет, апхуэдэ пщӀэ ТӀалутӀ зэрыхуэфщӀыжам сэри фӀы пэзгъэкӀуэжынщ. 7ТӀалутӀ, фи зиусхьэныр, дунейм ехыжащ, ауэ фэ быдагъэ зыхэвгъэлъ, лӀыгъэ къызыхэвгъахуэ! Зи щхьэфэм дагъэр щахуэу Ехьудейм и пащтыхьыну ягъэнэхуар сэращ».

Ишбошэт ИсрэӀилым и пащтыхь зэрыхъуар

8Абы хэту Ныр и къуэ Аунир, ТӀалутӀ и дзэпщу щытам, ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт къришажьэри, МэхънэӀим къалэ къэкӀуащ+. 9Абдеж ар ДжылыӀэдейми, Ашурейми, ИзрэӀэли, ЕфрэӀим лъахэми, Бенамин щӀыналъэми, кӀэщӀу жыпӀэмэ, зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу, я пащтыхьу щигъэнэхуащ.

10ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт пащтыхьу щагъэувам, и ныбжьыр илъэс тӀощӀитӀым итт, пащтыхьыгъуэри илъэситӀ хуэдиз ӀэщӀэлъащ. Ауэ Ехьуд и лӀакъуэр Даут и лъэныкъуэгъу хъуащ. 11Ехьудейм и пащтыхьу Даут Хъэуран илъэсиблрэ мазихкӀэ дэсащ+.

Ехьудеймрэ ИсрэӀилымрэ зэш зауэр зэраублар

12Ныр и къуэ Аунир, ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт и цӀыхухэм я гъусэу, МэхънэӀим къыдэкӀыжри, Джэбэн къэкӀуащ. 13Дзыру и къуэ Йоуаби, Даут и зауэлӀхэр щӀыгъуу къежьэри, Джэбэн псыӀыгъыпӀэм деж къащыпэтӀысащ. Зы гупыр зы нэпкъым къыщыуващ, адрейри – адрей нэпкъым щиувыкӀащ.

14«ЩӀалэ зыбжанэ къыхрекӀи, – къыхилъхьащ абдежым Аунир, – ди пащхьэ щызэрезауэ». Йоуаби абыкӀэ арэзы хъуащ.

15Арати, лъэныкъуитӀымкӀи щӀалэ зыбжанэ къахэкӀри, зэпэщӀэуващ. Бенаминхэм къахэувыкӀри цӀыху пщыкӀутӀ ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт и лъэныкъуэу къэуващ, Даути цӀыху пщыкӀутӀ къыкъуэуващ. 16ПэщӀэщӀэгъу зэхуэхъуахэр зэжьэхыхьэщ, я щхьэр зэрыфӀэубыдыкӀщ, джатэкӀэщӀкӀэ зым и джабэ зыр хэпыджэжри, зэрыукӀащ. Джэбэн Ӏэхэлъахэм ит а щӀыпӀэм «ДжатэкӀэщӀ губгъуэкӀэ»[*] щӀеджэр аращ.

17А махуэм хуабжьу зауэ гуащӀэ екӀуэкӀащ, Даут и цӀыхухэм Ауниррэ исрэӀилыдзэмрэ зэхакъутащ.

18Дзыру и къуищри – Йоуаб, Абишей, Асэхьил сымэ[*] – а зауэм хэтащ. АсэхьилкӀэ зэджэр езыр къум бжэным хуэдэу жэрт+. 19Ар Аунир кӀэлъыщӀэпхъуэри, ижькӀи сэмэгукӀи димыдзыхыу, и ужьыр ихуу хуежьащ. 20Здэжэм Аунир къызэплъэкӀри: «Уэра ар, Асэхьил?» – жиӀэри къеупщӀащ.

«НтӀэ, сэращ!» – пидзыжащ абы Асэхьил.

21«ЕплъэкӀыт ижьымкӀэ, плъэт сэмэгумкӀи, – еущие хуэдэу жриӀащ абы Аунир, – мо зауэлӀхэм ящыщ гуэр Ӏэрыубыд щӀыи, Ӏэщэ-фащэу пылъыр къыпых». АрщхьэкӀэ Асэхьил абы и ужь икӀыну игу аркъудеи къэкӀакъым. 22«Иджыри зэ бжызоӀэ, – тригъэчыныхьащ Аунир, – си ужь икӀ, армыхъумэ узукӀын хуей хъунущ. Сыт жысӀэу итӀанэ уи къуэш нэхъыжь Йоуаб сызэрыӀуплъэнур?»

23Ауэ Асэхьил Аунир и ужь икӀакъым. Апхуэдэу щыхъум, Аунир и бжыкӀыр къызэщӀидзщ, и ныбэм пхрыкӀрэ и тхыцӀэмкӀэ къыхэкӀыжу Асэхьил кӀуэцӀихуэщ аби, зэшэзэпӀэу абдежым щиукӀащ. Асэхьил къызэфӀэщӀэу и псэр щыхэкӀа щӀыпӀэм, хэт блэмыкӀми, къыщызэтеувыӀэу щытащ.

24Йоуабрэ Абишейрэ кӀэлъежьащ Аунир. Джэбэн пшахъуэщӀым ущыхуэкӀуэкӀэ, Джахъ пэмыжыжьэу ит Амэхь Ӏуащхьэм ахэр щынэсам, дыгъэр етӀысэхакӀэт. 25Бенаминхэр[*] Аунир къуэувэщ, зызэщӀагъэуӀуэри, нэгъуэщӀ зы Ӏуащхьэ щыгум зыщагъэбыдащ. 26Къегуоуащ Аунир Йоуаб: «ИгъащӀэкӀэ дызэрыукӀыу екӀуэкӀыну? И кӀэм кърикӀуэнур зэрытхьэмыщкӀагъэр къыбгурымыӀуэу ара? Я къуэшхэр кърамыхуэкӀыну уи цӀыхухэм унафэ яхуэпщӀын щхьэкӀэ, сыт хуэдиз пӀалъэ дэкӀын хуейр?»

27«Тхьэм и цӀэкӀэ соӀуэ, – пидзыжащ абы Йоуаб, – ар къызжумыӀатэмэ, зауэлӀхэм я къуэшхэр иджыри нэху щыху кърахуэкӀынутэм[*]». 28Йоуаб гъуор игъаджэри зауэлӀхэр къызэтригъэувыӀащ. Абдежым ахэр исрэӀилхэм я ужь икӀыжащ, зауэри ягъэувыӀащ.

29Жэщренэм Ауниррэ и цӀыхухэмрэ Ӏурдын губгъуэкӀэ кӀуащ, Ӏурдыныпсым зэпрыкӀри, шэджагъуэ пщӀондэ гъуэгу тетауэ[*], МэхънэӀим екӀуэлӀэжащ. 30Йоуаби, Аунир и ужь икӀыжри, игъэзэжащ. ЗауэлӀхэр къызэхуишэсыжу къыщилъытэжым, Асэхьил нэмыщӀ иджыри цӀыху пщыкӀубгъу къэту къыщӀэкӀащ. 31Бенаминхэмрэ Аунир и цӀыхухэмрэ ящыщу Даут и зауэлӀхэм яукӀар къыщалъытэжым, цӀыху щищрэ тӀощӀищрэ хъурт. 32Асэхьил и адэр зыщӀэлъ кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Кхъэлэгъунэр Бэтлахьымт здэщыӀэр. Йоуабрэ и цӀыхухэмрэ жэщ псом гъуэгу тетауэ, пщэдджыжьым Хъэуран нэсыжащ.

* 2:16 Журт. «Хъелкъат Хьэцурим».

* 2:18 Дзырур Даут и шыпхъут, апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ Йоуаб, Абишей, Асэхьил сымэ Даут и шыпхъурылъху мэхъу.

* 2:25 ТӀалутӀи Ишбошэти лӀакъуэкӀэ бенаминхэм ящыщт.

* 2:27 Е: «нэхъ пасэу къызжепӀатэмэ, зауэлӀхэм я къуэшхэм я ужьыр хуныр пщэдджыжьым щагъэтынутэм».

* 2:29 Е: «зэры-Битрон хэкуу зэпаупщӀри» е «къуэладжэм дэкӀри».

+ 2:2 1 Пащт. 25:43
+ 2:3 1 Пащт. 27:2-3
+ 2:4 1 Пащт. 16:13, 1 Пащт. 31:11-13
+ 2:8 1 Пащт. 14:50-51,
+ 2:11 2 Пащт. 5:5, 3 Пащт. 2:11,

+ 2:18 1 Пащт. 26:6, 2 Пащт. 3:30, 2 Пащт. 3:39, 2 Пащт. 16:9-10, 2 Пащт. 19:22, 2 Пащт. 23:18,

ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

3^1ТӀалутӀрэ Даутрэ я лъэныкъуэгъухэр куэдрэ зэзэуащ. Даут и лъэщагъым кӀуэ пэтми хэхъуэрт, ТӀалутӀ и лъэныкъуэр зыӀыгъхэм я гуащӀэр нэхъ мащӀэ хъурт.

Даут и къуэхэр

2Даут мы щӀалэхэр Хъэуран къыщыхуэхъуащ:

1. и щыпэлъхуу Амнун, ИзрэӀэл щыщ Ахэным къилъхуауэ;+

2. 3етӀуанэу дунейм къытехьащ Хьилэб, Къармэл щыщ Нэбэл и щхьэгъусэу щыта Абиджэл къилъхуауэ;

3. ещанэу – Абишэлам, джэшуреипщ Тэлмей ипхъу МэӀэху къилъхуауэ;+

4. 4еплӀанэу – Адоней, Хъэджэт къилъхуауэ;

5. етхуанэу – Щэфатей, АбитӀал къилъхуауэ;+

6. 5еханэу – ӀитрэӀэм, Даут и щхьэгъусэ Аджлэхь къилъхуауэ.

Мыхэр псори Даут Хъэуран къыщыхуэхъуащ.

Аунир Даут и лъэныкъуэ зэрыхъуар

6ТӀалутӀрэ Даутрэ я лъэныкъуэгъухэр зэпэщӀэту екӀуэкӀыху, ТӀалутӀ и цӀэр зыӀэтхэм я пащхьэ Аунир и лъэкӀыныгъэм кӀуэ пэтми зыщиубгъурт. 7ТӀалутӀ къыщӀэна и жэщгъуэлъ цӀыхубзхэм ящыщт Ӏэяхь ипхъу Арзибэхь. Зэгуэрым Ишбошэт Аунир еупщӀащ: «Си адэ къыщӀэна жэщгъуэлъ цӀыхубзым деж ущӀэкӀуэр сыт?» – жиӀэри+.

8Ишбошэт къыжриӀам Аунир хуабжьу къызэщӀигъэплъащ. «Зэрахуэу кърахуэкӀ хьэм сыхуэдэ? ЕхьудеймкӀэ сеутэкӀа? ТӀалутӀ и цӀэми, и унагъуэми, и ныбжьэгъухэми нобэр къыздэсым сахуэпэжкъэ? Уэри Даут уӀэщӀэслъхьа? Иджы щӀэпхъаджэ сщӀэуэ жыпӀэу зы хъыджэбзыжь цӀыкӀу щхьэкӀэ сыщӀэбгъэмысэр сыт? 9АтӀэ, Тхьэм и нейр къысщыхуэ, ТХЬЭМ Даут щӀигъэгугъар сэ хуэзмыщӀэмэ,+
10ТӀалутӀ и щӀэблэм пащтыхьыгъэр ӀэщӀэсхыу, ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ – ищхъэрэкӀэ Дан щегъэжьауэ ипщэкӀэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу – щытепщэ ар сымыщӀмэ». 11Ишбошэт апхуэдизкӀэ Аунир щышынати, пидзыжынӀауи тегушхуакъым.

12Абы иужькӀэ Аунир Даут деж лӀыкӀуэхэр иутӀыпщащ. «Мы щӀыгур хэт ей хъуну? – иригъэупщӀащ ахэр Даут. – Ӏуагъэ зэдэдгъэщӀи, мис итӀанэ зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу уи лъэныкъуэ къэщӀынымкӀэ гъусэ сыпхуэхъунщ».

13«Хъунщ, – хъуащ арэзы Даут, – Ӏуагъэ бдэсщӀынщ, ауэ зы Ӏуэхугъуэ ныппэзубыдынущ: ТӀалутӀ ипхъу Мэхъал къысхуумышэжынумэ, укъэмыкӀуэ си деж»+.

14Ар дыдэр Даут ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт деж иӀуэхуа лӀыкӀуэхэми япэригъэубыдащ: «Фылистей цӀыхуищэм я пкъыпыупщӀыгъэхэр уасэу зыщӀэста си щхьэгъусэ Мэхъал къызэтыж», – жиӀэри+.

15Ишбошэт унафэ ищӀри, бзылъхугъэр ЛэӀиш и къуэ ПэлътэӀил къытрахыжащ+. 16Къызытрахыжар абыхэм я ужь имыкӀыу Бэхурым нэс гъуэгур зи кӀыхьагъым гъуэгыу къакӀэлъыкӀуащ. Ауэ Аунир абы унафэ ткӀий хуищӀри, иригъэгъэзэжащ.

17Абы иужькӀэ Аунир исрэӀил тхьэмадэхэм упщӀэж ярихьэлӀащ: «Фэ сыт щыгъуи фыхуеящ Даут пащтыхьу къыфщхьэщытыну. 18Мис иджы, игъуэ фихуащи, тевгъэувэ! „ИсрэӀил къытекӀа си лъэпкъыр гурэ псэкӀэ къызбгъэдэт Даут и ӀэкӀэ фылистейхэми и бий псоми къаӀэщӀэсхыжынущ“ жиӀэу ТХЬЭР аракъэ псалъэ быдэкӀэ Даут зыгъэгугъар?»

19Аунир и щхьэкӀэ бенаминхэм деж кӀуэри епсэлъащ. ИтӀанэщ ар Даут деж Хъэуран щыкӀуар ИсрэӀил цӀыхубэми Бенамин и лӀакъуэми игъуэу къалъытэр жриӀэну.

20ЦӀыху тӀощӀ и гъусэу Аунир Хъэуран къыщыкӀуэм, Даут абыхэм ефэ-ешхэ яхуищӀащ. 21«Зиусхьэну си пащтыхь, – зыхуигъэзащ Аунир Даут, – хуит сыщӀи зэры-ИсрэӀилу уи деж къыщызэхуэзгъэшэс, къызэрыпкъуэтымкӀэ тхьэлъанэ къыпхуащӀын щхьэкӀэ. ИтӀанэ уэри узэрыхуейм хуэдэу псоми я унафэр пщӀынт». Даут Аунир иутӀыпщыжри, ар мамыру ежьэжащ.

Аунир зэраукӀар

22Теуэ къэзыщӀа Даут и цӀыхухэмрэ Йоуабрэ абы ирихьэлӀэу къэсыжащ, къуентхъышхуэ къыздахьри. Даут Аунир иутӀыпщыжакӀэт, Хъэуран къызэринэкӀауэ ар мамыру кӀуэжырт. 23Йоуабрэ зауэлӀхэмрэ къыщагъэзэжым, Ныр и къуэ Аунир пащтыхьым деж къызэрыкӀуари, ар мамыру зэриутӀыпщыжари хуаӀуэтэжащ.

24Ар щызэхихым, Йоуаб пащтыхьым деж кӀуэри егиящ: «ПщӀар сыт, зиунагъуэрэ? Аунир езыр и щхьэкӀэ уи деж къэкӀуауэ, дауэ зэрыбутӀыпщыжар? 25Ныр и къуэ Аунир зыхуэдэр пщӀэжыртэкъэ? УкъигъапцӀэу уи щэхур зригъэщӀэн, уи тӀасхъэр щӀихын щхьэкӀэщ ар къыщӀэкӀуар».

26Йоуаб, Даут деж къыщӀэкӀыжа нэужь, Аунир лӀыкӀуэхэр кӀэлъиутӀыпщащ. Абыхэм Сирэхь псыкъуийм нэса Аунир кърагъэгъэзащ. Ауэ а псом Даут щыгъуэзакъым. 27Аунир Хъэуран къыщигъэзэжым, Ӏуэху гуэркӀэ епсэлъылӀэн хуэдэу, Йоуаб ар къалэ дыхьэпӀэм и къуагъ гуэрым къуишащ. Абдеж Йоуаб, и къуэш Асэхьил илъ ищӀэжу, абы и ныбэм джатэкӀэ хэпыджэри иукӀащ+.

28Къэхъуар Даут щызэхихым, щхьэкӀуэ щыхъуащ: «Ныр и къуэ Аунир илъ ягъэжам сэри си пащтыхьыгъуэми ди ягъэ зэрыхэмылъыр ТХЬЭМ ещӀэ. 29Лажьэр Йоуабрэ абы и унагъуэмрэ ятихуи, фтыӀупс бзаджэмрэ фаджэ узымрэ яфыкӀыу[*], щӀакъуэ башым зытрагъащӀэу[*], джатэм хигъащӀэу, шхын ямыгъуэту къигъанэ!»

30Джэбэн деж щекӀуэкӀа зауэм Аунир Асэхьил и псэр зэрыщигъэнарат Йоуабрэ абы и къуэш Абишейрэ ар щӀаукӀар+.

31«Фи щӀыӀутелъхэр зэхэфчатхъэ, щыгъын къурэхэр зыщыфтӀагъи, Аунир вгъей!» – яхуищӀащ Даут унафэ Йоуабрэ абы и гъуса зауэлӀхэмрэ. Езы пащтыхь Даут кхъаблэм и ужь иту кӀуащ. 32Аунир Хъэуран щыщӀалъхьэжащ. И кхъащхьэм щхьэщыту пащтыхьым ар гущӀыхьэу игъеижащ, дзэм хэтхэри зы къэмынэу зэщӀигъэпыхьащ. 33Пащтыхьым Аунир зэригъеяр мыпхуэдэущ:

«А-а, Аунир, апхуэдэу лӀэкӀейуэ улӀэну пхуэфащэ мыгъуэт уэ?

34Уи Ӏэ мыгъуэхэр игъащӀэм япхатэкъым,
уи лъэ мыгъуэхэми лъэхъу ярылъатэкъым,
а-а, бзаджащӀэ мыгъуэмэ яӀэщӀэкӀуадэм ещхьу,
сыту кӀуэдыкӀейуэ укӀуэда…»

ЦӀыхубэр абы нэхъ иныжу игъэпыхьащ.

35А махуэ дыдэм цӀыхухэр Даут деж къакӀуэри, шхэну къелъэӀуащ, арщхьэкӀэ абы ар аркъудей идакъым: «Дыгъэр къуэмыхьауэ щӀакхъуэ е нэгъуэщӀ зыгуэр си жьэ хуэсхьмэ, Тхьэм и нейр къысщыхуэ», – жиӀэри тхьэ иӀуащ. 36Даут ищӀэ псори гунэс зэращыхъум хуэдэу, а псалъэхэр зэхэзыхахэм ари гуапэ ящымыхъуу къэнакъым. 37Ныр и къуэ Аунир пащтыхьым зэремыкӀуэдылӀар апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ дзэм хэтхэми, ИсрэӀил хэгъэгум щыпсэухэми а махуэм къащӀащ. 38«ЗэвгъащӀэ, – яжриӀащ Даут и цӀыхухэм, – нобэ ИсрэӀилым фӀэкӀуэдар дзэпщт, нэгъэсауи лӀыт! 39Пащтыхьыгъэр къысхуагъэфащэу си щхьэфэм дагъэр щахуами, иджыри си гуащӀэр мащӀэщ. Мы Дзыру и къуэхэр къызолъэщэкӀ. Е зыщӀэр ем ТХЬЭМ хуигъэзэж!»+

* 3:29 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, апхуэдэ цӀыхухэм къабзагъэ ябгъэдэмылъу къалъытэрт. Еплъ Лэбийхэр 13–15.

* 3:29 Е: «цыкӀуэкӀыр игъэджэрэзу». Бзылъхугъэ Ӏуэху ищӀэу къэнэн, жыхуиӀэщ.

+ 3:2 1 Пащт. 25:43
+ 3:3 2 Пащт. 13:37
+ 3:4 3 Пащт. 1:5
+ 3:7 2 Пащт. 21:8, 2 Пащт. 21:10

+ 3:9 1 Пащт. 15:28, 1 Пащт. 16:13, 1 Пащт. 28:17

+ 3:13 1 Пащт. 14:49
+ 3:14 1 Пащт. 18:25
+ 3:15 1 Пащт. 25:44
+ 3:27 2 Пащт. 20:10, 2 Пащт. 2:23

+ 3:30 1 Пащт. 26:6, 2 Пащт. 2:18, 2 Пащт. 2:23

+ 3:39 2 Пащт. 2:18, 2 Пащт. 16:9-10, 2 Пащт. 19:22

ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Ишбошэт зэраукӀар

4^1Ныр и къуэ Аунир Хъэуран зэрыщаукӀам и хъыбарыр ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт щызэхихым, и лъэр щӀэхуащ, зэры-ИсрэӀилуи гузэвэгъуэм зэщӀиубыдащ. 2ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт цӀыхуитӀ иӀащ, теуэтещхьэ къэзыщӀ гупыр ирашажьэу. Зым и цӀэр БэӀэнэт, адрейм и цӀэри Архьэбт. Ахэр зи къуэри Бэурэт къалэ дэса Армунт. Ар езыр Бенамин и лӀакъуэм ящыщт. Бэурэт Бенамин щӀыналъэм хиубыдэу ялъытэ, 3абы дэсахэм ар ябгынэу ДжытэӀим зэрыщӀэпхъуэж лъандэрэ. ХэхэсыцӀэр яӀэу нобэр къыздэсам ахэр ДжытэӀим щопсэу.

4ТӀалутӀ къытекӀахэм ящыщу иджыри зы щӀалэ щыӀащ. Ар зи лъакъуитӀыр ещӀэкъуауэу лъашэ Йонэтан и къуэрат. ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ я хъыбар гуауэр ИзрэӀэл къыщиӀукӀам илъэситху ныбжьым итт ар. ЩӀалэ цӀыкӀур дэгызэ гужьеям ипхъуатэри щӀэпхъуат. Щхьэхьу здэжэм, сабийр цӀыхубзым ӀэщӀэхури, и лъакъуэхэм удын ягъуэтат. А щӀалэм и цӀэр Мэфбошэтт.+

5Бэурэт щыщ Армун и къуитӀыр – Архьэбрэ БэӀэнэрэ – Ишбошэт деж къежьащ. ЗэшитӀыр къыщысам махуэр хуабейт, Ишбошэти шэджагъуэ жейм хэту зигъэпсэхурт. 6-7Гуэдз къыщӀахын хуэдэу зэкъуэшитӀыр унэм щӀыхьэщ[*], и лэгъунэм жейуэ щӀэлъ Ишбошэт щхьэщыхьэри, джатэр и ныбэм кӀуэцӀахуэри яукӀащ, итӀанэ и щхьэр паупщӀащ. Ишбошэт и щхьэр яӀыгъыу, Архьэбрэ БэӀэнэрэ жэщ псом Ӏурдын губгъуэкӀэ къэкӀуащ. 8Ар Даут деж Хъэуран къахьри, хуэбзэгуфӀэу жраӀащ: «Мыр уи псэм ещэу щыта уи бий ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт и щхьэращ. Нобэ ТХЬЭМ уилъ ищӀэжри, ТӀалутӀи абы и щӀэблэми яхуэфащэр яригъэгъуэтыжащ».

9АрщхьэкӀэ Бэурэт щыщ Армун и къуитӀым – Архьэбрэ БэӀэнэрэ – Даут захригъэхар ахэр зыпэмыплъащ: «Сыт хуэдэ гузэвэгъуэми сыкъыӀэщӀэзых ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэри,+
10„ТӀалутӀ щыӀэжкъым“ жиӀэу хъыбар къысхуэзыхьауэ щытам сигъэгуфӀэ къыфӀэщӀат, арщхьэкӀэ субыдри, Зычлъэгу деж и псэр щызгъэнауэ щытащ. Апхуэдэ хъыбар къысхуэзыхьам гуфӀапщӀэу арат естар+. 11Иджы фэ лӀыукӀитӀыр цӀыху хейм и унэ фыщӀыхьэу и пӀэм зэрыхэвукӀыхьар къыфщӀэкӀуэну, хьэкъыншэу вгъэжа лъыр фымыпшыныну, мы щӀылъэми фыщызекӀуэну къыфщыхъуу ара?» 12И зауэлӀхэм унафэ яхуищӀри, Даут ахэр иригъэукӀащ, я Ӏэ-я лъэхэр пригъэупщӀри, я хьэдэхэр Хъэуран псыӀыгъыпӀэм деж щыпалъащ. Ишбошэт и щхьэм Хъэуран щыщӀалъхьэжа Аунир и кхъэр иужьрей егъэзыпӀэ хуэхъуащ.

* 4:6-7 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым. Пасэрей алыджыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм мыбдеж къыщыкӀуэр нэгъуэщӀ текстщ: «Гуэдзыр зыхидзу щыс бжэхъумэ цӀыхубзыр къещхьэукъуэхыу жейм щыхилъасэм, зэкъуэшитӀыр абы щэхуу блэкӀри, унэм щӀыхьащ».

+ 4:4 2 Пащт. 9:3, 2 Пащт. 9:6
+ 4:9 3 Пащт. 1:29
+ 4:10 2 Пащт. 1:1-16

ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ я пащтыхь зэрыхъуар

5^1ИсрэӀил лӀакъуэхэм ящыщу хьэӀусыпэ зрат зыри къэмынэу Даут деж Хъэуран къакӀуэри къыжраӀащ: «Уэрэ дэрэ дызэщыщщ, тщӀэтри зылъщ. 2Уеблэмэ, ТӀалутӀ ди пащтыхьу щыщытами, уэращ исрэӀилыдзэр зэуапӀэм Ӏузышэу щытар. Мэлыхъуэм Ӏэхъушэр зэригъэхъум ещхьу, уэри исрэӀил лъэпкъым узэрыщхьэщытынур ТХЬЭМ къыбжиӀэгъат»+.

3Хъэуран къэкӀуа исрэӀил тхьэмадэхэм ТХЬЭМ и пащхьэм иту тхьэлъанэ ящӀащ Даут зэрыкъуэтынумкӀэ, ИсрэӀилым зэрипащтыхьым и щыхьэту дагъэр и щхьэфэм щахуащ.

4Даут и ныбжьыр илъэс щэщӀым итт пащтыхь тахътэм щыдэкӀуеям, пащтыхьыгъуэри илъэс тӀощӀитӀкӀэ ӀэщӀэлъащ+. 5Хъэуран дэсу илъэсиблрэ мазихкӀэ абы Ехьудейм и унафэр ищӀащ, Ерусэлим дэсу илъэс щэщӀрэ щыкӀэ ИсрэӀилми Ехьудейми я пащтыхьу щытащ+.

Даут Ерусэлим къызэрищтар

6И дзэр и гъусэу пащтыхьыр Ерусэлим къекӀуалӀэри, абы дэс еусейхэм[*] япэтӀысащ. Еусейхэми Даут къалэм дэмыхьэфыну къафӀэщӀырти, къыщӀэнакӀэрт: «Мы къалэм уи лъапэ щыплъэщӀынукъым, уеблэмэ нэфхэри лъашэхэри къыппэщӀэувэнущ», – жаӀэурэ. 7АрщхьэкӀэ Даут Зиуан быдапӀэр, нэхъ иужьыӀуэкӀэ Даут и КъалэкӀэ зэджэ хъуар, къафӀищтащ.

8«Фэ фщыщу еусейхэр хэзыгъэщӀэну хуейхэр, – захуигъэзащ Даут и дзэм хэтхэм, – щӀы щӀагъым пхрыша псы жапӀэмкӀэ къалэм дрехьи, апхуэдизу сыкъэзылъагъу мыхъу „нэфхэмрэ лъашэхэмрэ“ яхрехьэ»[*]. Аращ «Нэфымрэ лъашэмрэ Тхьэм и Унэм щӀыхьэнукъым[*]» щӀыжаӀар.

9БыдапӀэр къищта нэужь, пащтыхьыр абы дэтӀысхьащ, Даут и КъалэкӀэ еджи хъуащ. Даут быдапӀэм и хъуреягъыр мывэ лъабжьэкӀэ къищӀыхьри, къалэ къригъэтӀысэкӀащ.[*]+
10ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытыр и гъусэти, Даут кӀуэтэху нэхъ лъэщи нэхъ лъэрызехьи хъурт+.

11Сур пащтыхь Хъурам Даут деж лӀыкӀуэхэр къигъэкӀуащ, уэздыгъей ентӀырхэр къыхуригъэшащ, пхъащӀэхэмрэ унащӀэхэмрэ къыхуигъэсри, пащтыхь сэрейр хузэтригъэлъхьащ+. 12Мис абы щыгъуэ Даут хьэкъыу пхыкӀащ ТХЬЭМ ар ИсрэӀилым и пащтыхьу зэригъэувари и пащтыхьыгъуэр Езым и лъэпкъым щхьэкӀэ зэрыхиӀэтыкӀари.

13Хъэуран къыдэкӀыжу Ерусэлим къэкӀуа нэужь, Даут иджыри щхьэгъусэхэри къишащ, жэщгъуэлъ бзылъхугъэхэри зригъэгъуэтащ, къуэхэри пхъухэри къыщӀэхъуащ. 14Ерусэлим къыщыхуэхъуа и бынхэм мыращ я цӀэр: Щамэу, Шубаб, Нэтан, Сэлмэн,
15Ибэхьар, Елэшу, Нэфэдж, Йафие, 16Елэщам, ЕлэӀэд, Елэфэлэт.

Даут фылистейхэм зэратекӀуар

17ИсрэӀилым и пащтыхьу Даут ягъэнахуэу и щхьэфэм дагъэр зэрыщахуар фылистейхэм щызэхахым, ахэр абы и лъыхъуакӀуэ къызэрехьэжьащ. Хъыбарыр къыщылъэӀэсым, Даут быдапӀэм игъэзэжащ. 18Фылистейхэр АрэфэкӀэ зэджэ къуэм къекӀуалӀэри, абдеж щигъуэлъыкӀащ+.

19«Фылистейхэм сезэуэн хуей? – жиӀэри Даут ТХЬЭМ зыхуигъэзащ. – Къиплъхьэну ахэр си ӀэмыщӀэ?» Езэуэн зэрыхуейри фӀэкӀыпӀэ имыӀэу фылистейхэр и Ӏэ къызэрырилъхьэнури ТХЬЭМ Даут къригъэщӀащ. 20Даут БэӀэлбэрэзимкӀэ иунэтӀри, бийр абдеж щызэхикъутащ. «Псым нэри пэри ихьу къызэрыпхритхъым хуэдэу, ТХЬЭМ си бийми ятрикъутащ», – жиӀащ Даут абы иужькӀэ. А щӀыпӀэм БэӀэлбэрэзимкӀэ[*] щӀеджари аращ. 21Фылистейхэм къыздрахьэкӀ я скъархэр къагъанэри щӀэпхъуэжащ, Даут и цӀыхухэм ахэр къызэщӀакъуэжри Ӏуахащ.

22Ауэ фылистейхэр аргуэру къежьэри, Арэфэкъуэ деж щӀэрыщӀэу щигъуэлъыкӀащ. 23Даут ищӀэнумкӀэ ТХЬЭМ зыщыхуигъазэм, Абы зыкъригъэщӀащ: «ГупэхуэкӀуэу уатемыуэ, къапекӀуэкӀи, я щӀыбагъкӀэ, мэкӀуащей жыгхэмкӀэ укъикӀыу, ятеуэ. 24Лъэбакъуэ макъым ещхьу жыгыщхьэхэм я Ӏэуэлъауэр зэрызэхэпхыу, зыкъэӀэти ебгъэрыкӀуэ – фылистеидзэр зэтезыкъутэну ТХЬЭР уи япэ итынущ»+. 25ТХЬЭМ къыхуищӀа унафэр Даут игъэзэщӀащ, Джыбэхь щегъэжьауэ Джэзэр нэсыхукӀи фылистейхэр хигъащӀэурэ ирикӀуащ.

* 5:6 Нун и къуэ Йушэ Хьэнэней щӀыгур къыщизэум, исрэӀилхэм абы яхуимыхуа хьэнэней лъэпкъыжьщ еусейхэр. Еплъ Йушэ 15:63 .

* 5:8 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 5:8 Е: «пащтыхь сэрейм дыхьэнукъым».

* 5:9 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 5:20 «БэӀэлбэрэзим» жиӀэмэ, «Тепщэм щызэтрекъутэ» жиӀэу аращ.

+ 5:2 1 Пащт. 18:13,
+ 5:4 3 Пащт. 2:11,
+ 5:5 2 Пащт. 2:11

+ 5:9 3 Пащт. 9:15, 3 Пащт. 9:24, 3 Пащт. 11:27,

+ 5:10 Сэфирэт 9:4
+ 5:11 3 Пащт. 5:1
+ 5:18 2 Пащт. 23:13
+ 5:24 4 Пащт. 7:6

ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

Пхъуантэ ЛъапӀэр Даут Ерусэлим къызэришар

6^1ИсрэӀил хэгъэгум зауэлӀ пхъашэу цӀыху мин щэщӀ къыхишри, Даут дзэ зригъэуӀуащ. 2Ар зыщӀигъури, Пхъуантэ ЛъапӀэр, ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым и тахътэр зыщхьэщыт дамабгъуэхэр зытетыр[*], Ехьудей хэкум ит БэӀэлэхь[*] къалэ къришыжыну ежьащ. 3ЛъагапӀэм тет Абынэдэб и унэм Пхъуантэ ЛъапӀэр кърахщ, гущӀэм ирагъэувэри, кърашэжьащ. Къезышэжьари Абынэдэб и къуитӀырщ – Ӏузэрэ Ахъыуэрэ+. 4Гум ипэ иту къакӀуэр Ахъыуэт. 5Даути исрэӀилхэри гуфӀэгъуэшхуэм зэщӀиӀыгъэу ТХЬЭМ и пащхьэ уэрэдхэр щыжаӀэрэ къыщыфэу къакӀуэрт, пшынэдыкъуакъуэмрэ пшынэкъуаншэмрэ еуэу, фэнтӀырпӀэм теуэу, пхъэцӀычымрэ дзыргъ-дзыргъымрэ ягъэжьычэу къыкӀуэцӀрыкӀырт.

6Нэкун и хьэмым къыщысым, выхэр лъэпэрапэу ирагъэбгъунлъэкӀа Пхъуантэ ЛъапӀэмкӀэ Ӏузэ Ӏэбэри, гум къимыхун щхьэкӀэ, ар и пӀэ иригъэувэжащ. 7Абы зэреӀусам щхьэкӀэ ТХЬЭМ и губжьыр Ӏузэ къытрикъутащ[*]. ЛӀыр асыхьэту абдеж щыукӀурийри, и псэр хэкӀащ. 8Даут и жагъуащэ хъуащ ТХЬЭМ и губжьыр Ӏузэ зэрытрикъутар. Аращ а щӀыпӀэм нобэр къыздэсым БэрэзӀузэкӀэ[*] щӀеджэр.

9ТХЬЭМ и шынагъэр Даут гуащӀэу зыхищӀэри: «Дауэ-тӀэ сэ мы Пхъуантэ ЛъапӀэр зэрысхъумэнур?» – жиӀащ. 10Пащтыхьыр хуейтэкъым Пхъуантэ ЛъапӀэр езым деж, Даут и КъалэкӀэ зэджэм, ишэну. Къалэм дримыгъашэу Пхъуантэ ЛъапӀэр Джат щыщ Ӏэбэдэдум и унэ щригъэгъэуващ. 11Пхъуантэ ЛъапӀэр Ӏэбэдэдум и унэ мазищкӀэ итати, и унагъуи и мылъкуи ТХЬЭМ и нэфӀыр ящыхуащ.

12«ТХЬЭМ и нэфӀыр Пхъуантэ ЛъапӀэм и фӀыщӀэкӀэ Ӏэбэдэдум и унагъуэм щыхуащ», – жраӀащ Даут.

Дуней гуфӀэгъуэр зэрихьэу пащтыхьыр кӀэлъыкӀуэри, Пхъуантэ ЛъапӀэр езыр зыдэс Даут и Къалэм къишащ. 13Ар зыхьхэм лъэбакъуих щачым[*], Даут зы гуурэ танэ гъэшхарэ ТХЬЭМ къурмэн хуищӀащ. 14Чэтэным къыхэщӀыкӀа тхьэпщ кӀэпхыныр зыӀулъ Даут ТХЬЭМ и пащхьэ зэрифӀэщкӀэ дэлъей-къелъыхыу къыщыфэрт. 15Апхуэдэххэурэ, гуфӀэгъуэ гуо макъхэмрэ тӀыбжьэхэм я джэ макъымрэ хэту, Даутрэ исрэӀилхэмрэ Пхъуантэ ЛъапӀэр Ерусэлим къашащ.

16Пхъуантэ ЛъапӀэр Даут и Къалэм къыщыдашэм, ТӀалутӀ ипхъу Мэхъал щхьэгъубжэм къыдэплъри, ТХЬЭМ и пащхьэ дэлъей-къелъыхыу къыщыфэ пащтыхьыр къилъэгъуащ, игукӀи абы нэмыплъ иритащ+.

17Пхъуантэ ЛъапӀэр Даут абы щхьэкӀэ игъэува шэтырым щӀахьащ, тыхь гъэсынхэмрэ зэфӀыж къурмэнхэмрэ ТХЬЭМ абдежи щыхуищӀащ. 18Къурмэн щӀыныр зэрызэфӀэкӀыу, Даут ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым елъэӀуащ и нэфӀыр цӀыху цӀыкӀум къащыхуэну+. 19Абы иужькӀэ исрэӀилхэм хэн зи цӀэ къахэмыкӀыу – цӀыхухъуи цӀыхубзи – дэтхэнэми Даут жьэгурыжьэ щӀакхъуэ, чыцӀыбжьэ хьэлывэ[*], жызум гъэгъуа блэр зырыз яхуигуэшащ. А псор зэфӀэкӀри, цӀыхур щхьэж и унэ зэбгрыкӀыжащ.

20Унэм къэкӀуэжу бынунагъуэм фӀэхъус ярихыну Даут щахыхьэм, ТӀалутӀ ипхъу Мэхъал абы къыпежьэри, къыщӀэнакӀэу жиӀащ: «ЦӀыху укӀытэншэ гуэр нэхъей, уи блыгущӀэтхэм я унэӀут цӀыхубзхэм я пащхьэ зыщыптӀэщӀу, ИсрэӀилым и пащтыхьыр сыту гъэщӀэгъуэну укъэлъэгъуа нобэ…»

21«Уи адэм нэхъри абы и унагъуэм нэхъри нэхъ къищтэу ИсрэӀилым срипащтыхьыну сыкъыхэзыха ТХЬЭМ и пащхьэращ апхуэдэу зыщысщӀар, армыхъумэ абыхэм я пащхьэракъым, – жиӀащ Даут. – ДяпэкӀи Абы и пащхьэ икӀи сыщыдэлъеинущ, икӀи сыкъыщелъыхынущ+. 22ДяпэкӀи Абы и пащхьэ нэхъри зыщызгъэцӀыкӀунущ икӀи зыщызгъэлъэхъшэнущ. А зи гугъу пщӀы унэӀут цӀыхубзхэми къысхуащӀ пщӀэм нэхъ ину зиӀэтурэ кӀуэнущ».

23ТӀалутӀ ипхъу Мэхъал зэикӀ бын къыщӀэхъуакъым.

* 6:2 Пхъуантэ ЛъапӀэм дамэ зытет уафэгу псэущхьэхэм я теплъэр зиӀэ дыщэ пкъыгъуитӀ тещӀыхьат. ДамабгъуэкӀэ зэджэ а псэущхьэхэм я дамэ зэхуакухэр Тхьэм и щӀыгу тахътэу къалъытэу щытащ. Тхьэм и щыӀэныгъэр исрэӀилхэм нахуэ щащищӀу щытар абдежщ.

* 6:2 Къэрэтэрам нэгъуэщӀу зэреджэ фӀэщыгъэщ.

* 6:7 Пхъуантэ ЛъапӀэр ИсрэӀилым и Тхьэм и щӀылъэ тахътэу къалъытэрт. Ар зэрызепхьэну, абы узэрыкӀэлъыплъыну унафэ ткӀийхэр Тэурэт Хабзэм къыщыкӀуауэ итщ. ӀэкӀэ уеӀусэныр а унафэхэм аркъудей ядэртэкъым.

* 6:8 «БэрэзӀузэ» жиӀэмэ, «Ӏузэ щызэтракъута» жиӀэу аращ.

* 6:13 Е: «Ар зыхьхэм лъэбакъуих яч къэсыхукӀэ».

* 6:19 Е: «лы гъэжьа Ӏыхьэ».

+ 6:3 1 Пащт. 7:1

+ 6:16 1 Пащт. 14:49, 1 Пащт. 18:20-28, 1 Пащт. 19:11-17

+ 6:18 3 Пащт. 8:14

+ 6:21 1 Пащт. 15:28

ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм Даут къызэригъэгугъар

7^1Даут пащтыхь сэрейм щыдэс, къэзыухъуреихь и бийхэми къамыгъэгузавэу ТХЬЭМ псэхугъуэ къыщрита зы махуэ гуэр 2и гурыгъузхэр Нэтан бегъымбарым хуиӀуэтащ: «Уэздыгъейм къыхэщӀыкӀа сэрейм сэ сыщопсэу, Пхъуантэ ЛъапӀэр шэтырым щӀэтщ», – жиӀэри+.

3«Уигу илъыр щӀэ, – пидзыжащ пащтыхьым Нэтан, – уэ ТХЬЭР пщӀыгъущ».

4АрщхьэкӀэ а жэщ дыдэм Нэтан ТХЬЭМ и псалъэр къыхуэкӀуащ:

5«Си жыӀэщӀэ Даут деж кӀуэи жеӀэ: „Мыращ ТХЬЭМ къиӀуэхур: ‘Си унапӀэр уэракъым зыгъэувынур. 6ИсрэӀилхэр Мысырым къыщисшыжа махуэм щегъэжьауэ нобэр къыздэсым унапӀэ сиӀэкъым. Шэтырым сыщӀэту сакъыдекӀуэкӀырт, зы щӀыпӀэм сикӀым, адрейм сыкӀуэу сакъыдэгъуэгурыкӀуэрт абыхэм. 7Я гъусэу дэнэ щӀыпӀэ сымыкӀуами, си лъэпкъым гъуазэу хуэсщӀахэм ящыщу дэтхэнэра уэздыгъейм къыхэщӀыкӀа унапӀэ схуищӀыну зыпэзубыдар?’“

8Аращи, си жыӀэщӀэ Даут жеӀэ: „Мыращ ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым къиӀуэхур: ‘Си лъэпкъым и лӀыщхьэ ухъун щхьэкӀэ, мэл Ӏэхъушэу узыпэрытам Сэракъэ укъыпэрызышар+? 9Дэнэ умыкӀуами, сыпщӀыгъуащ, уи бийхэм псоми лъапсэрыхыр къахуэзгъэкӀуащ. Зи цӀэ дунейм щызэлъащӀыса цӀыхушхуэхэм хуэдэу, уэри уи цӀэр жыжьэ згъэӀуащ+. 10-11Си лъэпкъыу ИсрэӀил къытекӀар зы щӀыпӀэ щызгъэзэгъащ, абдеж и лъапсэр щызгъэбыдащ, шынагъи имыӀэжу и псэуныгъэр зэтес сщӀащ. Мы щӀыгум си лъэпкъыр къихьэу гъуазэхэр зэрыщхьэщызгъэувэрэ бзаджащӀэхэм я ягъэ къекӀ зэпытщ. Ауэ иджы апхуэдэу щытыжынукъым. АфӀэкӀа уи бийхэм укъагъэгузэвэжынукъым, псэхугъуи уэстынущ.

Уи лъабжьэр зэрызгъэбыдэнури бжызоӀэ:+
12уи пӀалъэр къэсу уи адэжьхэм я пащхьэ ущихьэжкӀэ, уипкъ къикӀаращ пащтыхь тахътэм дэзгъэкӀуеинур, згъэбыдэнури абы и пащтыхьыгъуэращ+. 13Щхьэщэ къыщысхуащӀыну унэр схуэзыгъэувынур аращ, игъащӀэкӀэ щызгъэӀэнур абы и пащтыхь тахътэращ+. 14Сыхуэхъунущ Сэ абы адэ, езыри къуэ схуэхъунущ. Гуэныхь къыщихькӀи, фэлъыр ихыгъуэкӀэ сыузэхужынущ, цӀыхум зэращӀым ещхьуи, хуэфащэ хьэкъыр езгъэгъуэтыжынущ, 15ауэ, уэр щхьэкӀэ ӀэщӀыб сщӀа ТӀалутӀ хуэдэу, абы зыпыӀуздзынукъым, си фӀылъагъуныгъи щызгъэщӀэнукъым. 16Уи лъэпкъымрэ уи пащтыхьыгъуэмрэ зэрыуэзэрыбг хъунукъым, уи тахътэри дунейр щыӀэху зэщыкъуэнукъым!’“»

17Нэтан зэхихамрэ и нэгу щӀэкӀа пщӀыхь нахуэмрэ зы дэмыхуу Даут хуиӀуэтэжащ.

Даут Тхьэм зэрелъэӀуар

18Даут ар щызэхихым, Шэтырым кӀуэщ, ТХЬЭМ и пащхьэм щетӀысэхри жиӀащ:

«Сыхэт сэ, ТХЬЭУЭ Тепщэныгъэ ЗиӀэ, сыкъызыхэкӀа унагъуэри сытым щыщ, апхуэдизу сыпӀэтыну? 19Ари уфӀэмащӀэу, ди ТХЬЭ, къысщӀэхъуэну щӀэблэм и гугъури къысхубощӀ. Уэ ди ТХЬЭ, сыцӀыху цӀыкӀу къудейуэ аращ, дауэрэ къысхузэӀупхрэ а псор?[*]

20СурижыӀэщӀэщ, уэ ди ТХЬЭУ Тепщэныгъэ ЗиӀэ, жыпӀами сыт хэслъхьэжыфын? Сыкъыболъагъу, сызыхуэдэр бощӀэ! 21Уи псалъэмрэ игъуэу къэплъытэмрэ щхьэкӀэщ а Ӏуэхугъуэшхуэхэр псори къыщӀысхузэӀупхар.

22И хьэкъыпӀэкӀэ у-ЛъапӀэу Лъагэщ Уэ, ди ТХЬЭ! Уэр хуэдэ къэмыхъуа, Уэр нэмыщӀи нэгъуэщӀ тхьэ щымыӀэ. Апхуэдэ зыгуэрми и гугъу ящӀу зэхэдмыха! 23Тету пӀэрэ мы щӀыгум цӀыху лъэпкъ гуэр, уи лъэпкъыу ИсрэӀил къытекӀам хуэдэ, уи жылэ пщӀын щхьэкӀэ узыхуэкӀуа, уи цӀэ лъапӀэр къащӀэжын щхьэкӀэ мысырхэм къахэпшыжу зи щхьэ пщэхужа, нэгъуэщӀ лъэпкъхэмрэ абыхэм я тхьэхэмрэ зэбгрыпхуу уи лъэкӀыныгъэмрэ шынагъэмрэ нэрылъагъу зыщыпщӀа? 24ИсрэӀилыр игъащӀэкӀэ пкъуэмыхужыну уи лъэпкъ пщӀащ, Уэри, ди ТХЬЭ, Тхьэ абы ухуэхъуащ!

25Уэ ди ТХЬЭ, сэрэ си щӀэблэмрэ къыдэхьэлӀауэ жыпӀар игъащӀэкӀэ иремыкъутэж! Сыкъызэрыбгъэгугъар гъэзащӀэ! 26Мис итӀанэ дунейр щыӀэху „ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытыр – ИсрэӀилым и Тхьэщ“ жаӀэу уи цӀэр лъэпӀэнущ. Си щӀэблэми и лъабжьэр уи пащхьэ щыбыдэнущ.

27Уэ ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмыт, ИсрэӀилым и Тхьэ, си лъабжьэр бгъэбыдэну зэрыжыпӀаращ мы лъэӀур ныпхуэзгъэзэну сыщӀытегушхуар. 28Уа, ТХЬЭУЭ Тепщэныгъэ ЗиӀэ! И хьэкъыпӀэкӀэ, Уэ у-Тхьэшхуэщ, уи псалъэхэри щыпкъэщ, къызэбгъэщӀари хъыбарыфӀщ. 29Аращи, си щӀэблэм уи нэфӀ къыщыхуи, игъащӀэкӀэ уи нэӀи къытегъэт! Уэ у-ТХЬЭЩ, жыпӀащи, дунейр щыӀэху си щӀэблэм уи нэфӀыр ялъэӀэс зэпыту щытынущ».

* 7:19 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

+ 7:2 2 Пащт. 12:1, 3 Пащт. 1:8,
+ 7:8 1 Пащт. 16:11-13,
+ 7:9 1 Пащт. 18:14
+ 7:10 1 Пащт. 12:11
+ 7:12 3 Пащт. 2:10
+ 7:13 3 Пащт. 8:19

ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

Даут и текӀуэныгъэхэр

8^1Тэлай дэкӀауэ Даут фылистейхэм ятеуэщ, игъэӀэсэри, МытӀыджӀэмэр къаӀэщӀихащ.

2Мэуабейхэри зэхикъутащ Даут. Гъэр къищӀахэр щӀым игъэгъуэлъщ, кӀапсэтедзэ ищӀри, тедзэгъуищ къэс тӀум къиубыдыр иукӀащ, ещанэр псэууэ къигъэнащ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ мэуабейхэр Даут къигъэӀурыщӀащ, хьэкъули ятрилъхьащ.

3Абы къищынэмыщӀауэ, Даут Зубэхь къалэм[*] и пащтыхь Архъуб и къуэ Хьэдадэзэр и дзэри зэхикъутащ. Фэрат псыежэхым къедза щӀыгухэм щиӀа и тепщэныгъэр щызэфӀигъэувэжыну къежьауэ арат Хьэдадэзэр+. 4Даут абы щыгъуэм гъэр къищӀат шу минрэ щиблрэ, лъэсыдзэм хэту зауэлӀ мин тӀощӀ. Хьэкуэстыгушхэм ящыщу щэ хуэдиз къигъанэри, адрейхэм я хуэр зэпиупщӀыгъат.

5Щам щыпсэу арэмейхэр Зубэхь къалэм и пащтыхь Хьэдадэзэр зыщӀагъэкъуэну къежьат, арщхьэкӀэ ахэри Даут хигъэщӀащ – я дзэм щыщу цӀыху мин тӀощӀрэ тӀум я щхьэр а зауэм халъхьащ. 6Абы иужькӀэ Даут арэмейхэр щыпсэу Щам щӀыналъэм дзэр игъакӀуэри иригъэзэгъащ. Абдеж щыпсэу арэмейхэр къигъэӀурыщӀащ, хьэкъули ятрилъхьащ. Даут дэнэ щӀыпӀэ щымызэуами, ТХЬЭМ текӀуэныгъэр къригъэхьырт.

7Хьэдадэзэр ӀурыщӀэ къищӀа нэужь, абы и Ӏэщэзехьэхэм яӀыгъа дыщэ мэӀухэр Даут Ерусэлим къихьащ+. 8Даут Хьэдадэзэр и къалэхэм ящыщу Бэтэхьрэ Бэрэтейрэ гъуаплъэ куэди къыдишащ.

9-10Мызэ-мытӀэу къезэуа Хьэдадэзэр и дзэр Даут зэрызэхикъутар ХьэматӀ къалэм и пащтыхь ТэӀу зэхихащ. ТэӀу и къуэ Йорам лӀыкӀуэу Даут деж игъэкӀуащ, и фӀэхъусымрэ хъуэхъумрэ иригъэхьри. ЩыкӀуэми, Йорам дыжьыным, дыщэм, гъуаплъэм къыхэщӀыкӀа хъугъуэфӀыгъуэ куэд здригъэшащ.

11-12Даут а тыгъэхэри, къизэуа лъэпкъхэм – арэмейхэми[*], мэуабейхэми, амонейхэми, фылистейхэми, амэлычхэми – я деж къриха дыжьынри дыщэри ТХЬЭМ хуигъэфэщащ. Зубэхь къалэм и пащтыхь Хьэдадэзэр къытрихыу, къуентхъыу кърихьэлӀа фӀыгъуэбэхэри абы яхэлът+.

13Даут и цӀэр нэхъри жыжьэ игъэӀуащ Шыгъупкъэ лъахэкӀэ зэджэм цӀыху мин пщыкӀуий хъу едумеидзэм[*] лъыкӀпсыкӀыр зэрахилъхьам+. 14Даут Едумей щӀыналъэм дзэр игъакӀуэри иригъэзэгъащ, езы едумейхэри къигъэдэӀуащ. Дэнэ щӀыпӀэ ар щымызэуами, ТХЬЭМ текӀуэныгъэр къригъэхьырт.

Даут и блыгущӀэтхэр

15•Даут зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу я пащтыхьт, цӀыхубэм хеящӀэ яхуэхъурт, захуагъэм тету сыт хуэдэ Ӏуэхури зэблихырт+. 16Дзыру и къуэ Йоуаб дзэпщт, Ӏэхьлуд и къуэ Йощэфат тхыдэтхыжт,+
17Ахътуб и къуэ Садыкърэ Абэтар и къуэ Ахъымелэчрэ[*] тхьэпщт. Сэрэхь тхакӀуэ пашэт+. 18Йодай и къуэ Бэнэхь къэрэтейхэмрэ пэлътейхэмрэ[*] ящхьэщытт, Даут и къуэхэми тхьэпщ хьэкъыр ирахьэкӀырт[*]+.

* 8:3 Щам щӀыналъэм и щӀыгум хыхьэу ИсрэӀил хэгъэгум и ищхъэрэ гъунапкъэхэм къыӀусу щыта, къэрал гъэпсыкӀэ зиӀэ къалэхэм языхэзщ.

* 8:11-12 Языныкъуэ Ӏэрытххэм «едумейхэми» жиӀэу ущрохьэлӀэ.

* 8:13 Е: «арэмеидзэм».

* 8:17 НэгъуэщӀ щӀыпӀэхэм деж Абэтар Ахъымелэч и къуэу жиӀэу урохьэлӀэ. Дэтхэнэр дэтхэнэм и къуэми нахуэ дыдэкъым.

* 8:18 Къэрэтейхэмрэ пэлътейхэмрэ хамэщӀ къикӀа лъэпкъщ, пащтыхьым и щхьэхъумэхэм ящыщу щытагъэнкӀи хъунущ.

* 8:18 Е: «Даут и къуэхэри упщӀэжэгъу пашэт».

+ 8:3 1 Пащт. 14:47, 3 Пащт. 11:24
+ 8:7 4 Пащт. 11:10,
+ 8:11 3 Пащт. 7:51
+ 8:13 4 Пащт. 14:7
• 8:15 2 Пащт. 20:23-26,
+ 8:15 3 Пащт. 10:9
+ 8:16 2 Пащт. 2:13, 3 Пащт. 4:3
+ 8:17 2 Пащт. 15:24, 2 Пащт. 20:25,

+ 8:18 2 Пащт. 23:20, 3 Пащт. 2:35, 3 Пащт. 4:4

ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

Даутрэ Мэфбошэтрэ

9^1Зы махуэ гуэрым Даут и блыгущӀэтхэм еупщӀащ: «Йонэтан и хьэтыркӀэ гулъытэ хуэсщӀ хъуну ТӀалутӀ и щӀэблэм щыщу хэту пӀэрэ къэнар?» – жиӀэри+.

2ТӀалутӀ и унэ ЗибэкӀэ еджэу Ӏуэгутет исащ. Ар Даут къыхуашащ. «Уэра Зибэ жыхуаӀэр?» – щӀэупщӀащ пащтыхьыр. ЛӀыри зэры-Зибэм щыхьэт техъуащ+. 3«ТӀалутӀ и унагъуэм щыщ гуэр щыӀэжмэ, къызжеӀэ, Тхьэм и хьэтыркӀэ гулъытэ хуэсщӀынущи», – зыхуигъэзащ абы Даут.

«НтӀэ, Йонэтан и къуэхэм ящыщ зы къэнауэ щыӀэщ. Ар зи лъакъуитӀри ещӀэкъуауэу лъашэ щӀалэращ», – жриӀащ лӀым Даут+. 4ЩӀалэр здэщыӀэмкӀэ пащтыхьыр щыщӀэупщӀэм, Лодэбар зэрыдэсыр, АмрэӀил и къуэ Мэхьир деж зэрыщыпсэур Зибэ жиӀащ+.

5Даут кӀэлъигъакӀуэри, щӀалэр Лодэбар къалэ дэс АмрэӀил и къуэ Мэхьир и унэ кърыригъэшыжащ. 6ТӀалутӀ и къуэ Йонэтан и къуэ Мэфбошэт Даут и пащхьэ ихьэщ, лъэгуажьэмыщхьэ зригъауэри щхьэщэ хуищӀащ. «Уэра ар, Мэфбошэтыр?» – жиӀэу Даут абы щеупщӀым, – «Сэращ, зиусхьэн!» – пидзыжащ Мэфбошэти+.

7«Умышынэ, – игъэсабыращ Даут щӀалэр, – уи адэу Йонэтан тхьэмыщкӀэм и хьэтыркӀэ си нэӀэ птезгъэтынущ, уи адэшхуэ ТӀалутӀ иӀыгъа и щӀыгухэри псори си псалъэкӀэ узотыж. Сыт щыгъуи си Ӏэни укъэзгъэтӀысынущ, сшхыри пшхынущ».

8Мэфбошэт иджыри зэ Даут щхьэщэ хуищӀри, игъэщӀагъуэу жиӀащ: «Хьэ псэхэлӀэм сыхуэдэщ, сыт къызыхэпхар апхуэдэ гулъытэ къысхуэпщӀыныр?»

9Пащтыхьым Зибэ къриджэри, унафэ хуищӀащ: «ТӀалутӀи абы и унагъуэми мылъкуу яӀар уи зиусхьэным и къуэрылъхум изотыж. 10Уэри, уи бынхэми, уи пщылӀхэми дяпэкӀэ Мэфбошэт и щӀыр хузефхьэнущ, ишхын иӀэн хуэдэуи, и гъавэр къефхьэлӀэнущ. Езы Мэфбошэт, уи зиусхьэным и къуэрылъхур, дяпэкӀэ си Ӏэнэ къэтӀысынущ, сшхыри ишхынущ». (Зибэ езым къуэ пщыкӀутхурэ пщылӀ тӀощӀрэ иӀэт.)+

11«Уи унафэр, зиусхьэну си пащтыхь, къызыхуэтыншэу згъэзэщӀэнщ», – еувэлӀащ Зибэ Даут жиӀам. Даут и къуэхэм хуэдэу, Мэфбошэти пащтыхь Ӏэнэм тӀыс, яшхыр ядишх хъуащ.

12Мэфбошэт Мыхъэ и цӀэу къуэ цӀыкӀу иӀащ. Зибэ и унагъуэ исхэм псоми Мэфбошэт и унэ Ӏуэхухэр хузэрахьэ хъуащ. 13Езы Мэфбошэт Ерусэлим сыт щыгъуи щыпсэуащ, пащтыхь Ӏэнэми дапщэщи тӀысу, ишхыр ядишхыу къекӀуэкӀащ. И лъакъуитӀри ещӀэкъуауэу лъашэт ар.

+ 9:1 1 Пащт. 18:3, 1 Пащт. 20:15
+ 9:2 2 Пащт. 16:1-4, 2 Пащт. 19:17
+ 9:3 2 Пащт. 4:4
+ 9:4 2 Пащт. 17:27
+ 9:6 2 Пащт. 16:4, 2 Пащт. 19:24,
+ 9:10 2 Пащт. 19:17

ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут амонейхэмрэ арэмейхэмрэ зэратекӀуар

10^1Тэлай дэкӀри, амонеипщыр дунейм ехыжащ, пщы тахътэми абы и къуэ Хьэнун дэкӀуеящ+. 2«И адэ Нэхъыш къысхуищӀа пщӀэм хуэдэ[*] и къуэ Хьэнун хуэсщӀыжынущ», – жиӀэри егупсысащ Даут. Дунейм ехыжа и адэм щхьэкӀэ хуэгузэвэну пащтыхьым щыгъуакӀуэхэр Хьэнун деж иутӀыпщащ.

Даут и лӀыкӀуэхэр Амоней щӀыналъэм щихьэм, 3амоней дзэпщхэр Хьэнун еупщӀащ: «Уи адэ тхьэмыщкӀэм Ӏулыдж къыхуищӀу арауэ уи фӀэщ хъурэ Даут щыгъуакӀуэхэр къыщӀыпхуигъэкӀуар? ФӀэщхъугъуейщ! Ахэр ди къалэм къыщӀыдыхьар зыщаплъыхьу, и тӀасхъэр щӀахыу, иужькӀэ къащтэн щхьэкӀэщ – нэгъуэщӀкъым Даут и лӀыкӀуэхэр къызытригъэкӀухьар!» 4Хьэнун Даут и лӀыкӀуэхэр яригъэубыдри я жьакӀэ щӀылъэныкъуэр тригъэупсыкӀащ, я бгым къэсу я щыгъыныкӀэр пригъэупщӀри къиутӀыпщыжащ.

5Къэхъуа емыкӀум и хъыбарыр Даут щылъагъэӀэсым, зи напэ трахыу ягъэикӀахэм шухэр япригъэжэжьащ. «Фи жьакӀэр зэщӀыхьэжыхункӀэ Йэрыхъуэ къалэ фыдэс, итӀанэ къэвгъэзэж!» – унафэ яхуищӀащ пащтыхьым абыхэм.

6Амонейхэм, Даут гужьгъэжь къазэрыхуиӀэр къащыгурыӀуэм, лӀыкӀуэхэр зэбграгъэкӀри, пщӀэкӀэ къадэзэуэну Бэтархъубрэ Зубэхьрэ щыщ арэмей лъэсыдзэу цӀыху мин тӀощӀ, МэӀэху къалэм щыщу зауэлӀ мин, я пащтыхьыр я Ӏэтащхьэу, Туб щыщуи цӀыху мин пщыкӀутӀ къраджащ[*]+. 7Ар Даут щызэхихым, зауэлӀ нэхъыфӀхэр зыхэт дзэ гупхэр и гъусэу Йоуаб иригъэжьащ. 8Амонейхэм я дзэр къыдэкӀри сатыру къалэ дыхьэпӀэм деж щиувыкӀащ. Бэтархъубрэ Зубэхьрэ къикӀа арэмеидзэмрэ Тубрэ МэӀэхурэ щыщ зауэлӀхэмрэ щхьэхуэу губгъуэ нэщӀым деж къыщыуващ.

9Йоуаб и гупэкӀи и щӀыбкӀи къебгъэрыкӀуэ биидзэм зэрезэуэн хуейр къыщилъагъум, ИсрэӀилым и зауэлӀ нэхъ пхъашэхэр къыхишри, арэмейхэм япэщӀигъэуващ. 10Къэна зауэлӀхэр и къуэш Абишей и унафэм щӀигъэувэри, амонейхэм яхуигъэзащ. 11«Арэмейхэр къыстегуплӀэ щыхъукӀэ, – жриӀащ Йоуаб и къуэшым, – укъыздеӀэнщ, амонейхэм ухагъащӀэ хъумэ, сэ сыныбдеӀэнщ. 12Уигу умыгъэкӀуэд, ди лъэпкърэ ТХЬЭМ къыдита ди жылэхэмрэ папщӀэ къикӀуэт дымыщӀэу дызэуэнщ! ТХЬЭМ нэхъыфӀу къилъытэр къытхурегъэфащэ!»+

13Йоуабрэ и зауэлӀхэмрэ зауэр щаублэм, арэмейхэр щӀэӀэжащ. 14Ахэр зэрыщӀэпхъуэжыр зылъэгъуа амонейхэри икӀуэту хуежьащ, Абишей и дзэм зыщахъумэу я къалэм дэлъэдэжащ. Йоуаби, амонейхэм я ужь икӀыжри, Ерусэлим къигъэзэжащ.

15Я дзэр исрэӀилхэм зэрызэхакъутар арэмейхэм къащыгурыӀуэм, къэнам зэкъуэувэжыну траухуащ. 16Хьэдадэзэр лӀыкӀуэ яхуищӀри, Фэрат псыежэхым адрыщӀкӀэ щыпсэу арэмейхэр къриджащ. АдрыщӀ арэмейхэри, Хьэдадэзэр и дзэпщ Шубакъ я пашэу къежьэри, Хьэламэ жылэм къекӀуэлӀащ+.

17А хъыбарыр Даут деж щынэсым, зэры-ИсрэӀилу зэхуишэсщ, Ӏурдыныпсым зэпрыкӀри, ХьэламэкӀэ кӀуащ. Арэмейхэр Даут къыпэщӀэувэри зауэр яублащ. 18ИсрэӀилыдзэм арэмейхэр ирагъэкӀуэт хъуащ. ЩӀэпхъуэжу хуежьа арэмейхэм я хьэкуэстыгузехуэ щиблым, шу мин тӀощӀитӀым Даут кӀэ яритащ, я дзэпщ Шубакъи хигъэщӀащ. Шубакъ и псэр абдеж щыхэкӀащ. 19Хьэдадэзэр и жьауэм щӀэта пщыхэм, зэрызэтракъутар къащыгурыӀуэм, ИсрэӀилым зэгурыӀуэныгъэ къращӀылӀэри, я ӀэмыщӀэ зыкъралъхьащ. Абы иужькӀэ арэмейхэр амонейхэм ядэӀэпыкъуну тегушхуэжакъым.

* 10:2 Нэхъыш Даут хуищӀа пщӀэм и гугъур ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм зыщӀыпӀэ дежи ущрихьэлӀэркъым. 1 Пащт. 11 Нэхъыш къызэрыхэщыр исрэӀилхэм я бий кӀэуфӀыцӀущ.

* 10:6 Бэтархъуб, Зубэхь, МэӀэху, Туб – ИсрэӀил пащтыхьыгъуэм и ищхъэрэ-къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ щыса, къэрал гъэпсыкӀэ зиӀа къалэ цӀыкӀу защӀэщ. Ахэр зытеса щӀыгур иджырей Щам щӀыналъэм хеубыдэ.

+ 10:1 1 Пащт. 11:1
+ 10:6 2 Пащт. 8:3,
+ 10:12 1 Пащт. 3:18
+ 10:16 3 Пащт. 11:23

ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут ӀэщӀэщӀа щӀэпхъаджэр

11^1Гъатхэм, пащтыхьхэр зауэм щыдэкӀ хабзэ зы лъэхъэнэ ирихьэлӀэу, Даут и блыгущӀэтхэмрэ ИсрэӀилым Ӏэщэ зыӀыгъыфыну исхэмрэ Йоуаб гъусэ хуищӀри, зэуапӀэм Ӏуигъэхьащ. ИсрэӀилыдзэми амонейхэм хэщӀыныгъэшхуэ иратащ, я щыхьэр Арбэхьри къатӀысыхьащ. Езы Даут Ерусэлим къыдэнауэ дэст абы щыгъуэм+.

2Зэгуэрым, пщыхьэщхьэхуегъэзэкӀ хъуауэ, Даут зыхэлъ пӀэм къыхэкӀри пащтыхь сэрейм и щхьэм дэкӀащ. Абдеж ирикӀукӀыу здытетым, къеплъыхри зызыгъэпскӀ бзылъхугъэр къилъэгъуащ. Нэр пӀэпихыу дахащэт ар. 3Зи хэтыр къащӀэну щигъакӀуэм, ЕлэӀэм ипхъу, хьет лъэпкъым щыщ Ӏурей и щхьэгъусэ Бэтщабэр ару зэрыщытыр къыжраӀащ+.

4Даут бзылъхугъэм кӀэлъигъакӀуэри и деж къригъэшащ. А жэщым Даут абы дэгъуэлъащ (бзылъхугъэм и мазэкӀэ-мазащхьэр зэтеувэжри, зигъэкъэбзэжа къудейт[*]). Бзылъхугъэр иужькӀэ и унэ кӀуэжащ. 5Бэтщабэ уэндэгъу зэрыхъуар къыщищӀэм, и Ӏуэху зыӀутыр жриӀэну Даут деж игъэкӀуащ.

6Апхуэдэу щыхъум, Даут Йоуаб хуиӀуэхуащ хьет лъэпкъым щыщ Ӏурей къыхуиутӀыпщыну. Йоуабми ар Даут деж къигъэкӀуащ. 7Ӏурей пащтыхьым деж къыщысым, ар Йоуаб и Ӏуэху зытетымкӀэ, дзэм и щытыкӀэмкӀэ, зауэр зэрекӀуэкӀымкӀэ къыпкърыупщӀыхьащ. 8Абы иужькӀэ лӀыр и унэ кӀуэжу зигъэпсэхуну Даут иутӀыпщыжащ. Ӏурей пащтыхь сэрейм къызэрыдэкӀыжу Ӏэнэ узэда кӀэлъахьащ. Ар къызыбгъэдэкӀыр Даутт. 9АрщхьэкӀэ Ӏурей и унэ кӀуэжакъым, и зиусхьэным и ӀуэхущӀэхэм жэщыр щрах сэрей дыхьэпӀэм деж къыщынащ.

10Ӏурей и унэ зэрымыкӀуэжар Даут щыжраӀэжым, ар лӀым еупщӀащ: «Гъуэгуанэ жыжьэ къызэпыпчатэкъэ уэ? Сыт унэм ущӀэмыкӀуэжыр?» – жиӀэри.

11«Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр шэтырым щӀэтщ, ИсрэӀилми Ехьудейми я дзэр губгъуэм итщ. Си зиусхьэн Йоуаби уи зауэлӀхэми я жэщхэр абдеж щрах, сэ дауэрэ унэм сыкӀуэжу сефэн, сешхэн, си щхьэгъусэми сыдэгъуэлъын? Уи псэмкӀэ тхьэ соӀуэ, сэ апхуэдэ схуэмыщӀэн!» – пидзыжащ абы пащтыхьым.

12«Хъунщ-тӀэ, – хъуащ арэзы Даут, – иджыри зы махуэкӀэ къанэ, пщэдей узутӀыпщыжынщ». Ӏурей Ерусэлим къанэри, иджыри зы махуэкӀэ дэсащ. 13Даут и Ӏэнэ Ӏурей иригъэблагъэри, зэдешхащ, зэдефащ. Пащтыхьым лӀыр зимыщӀэж хъуху иригъэфат, арщхьэкӀэ и унэ мыкӀуэжу, и жеипэр щрихыну абы и зиусхьэным и ӀуэхущӀэхэр здэщыӀэ сэрей дыхьэпӀэм аргуэру игъэзэжащ.

14Пщэдджыжьым Даут Ӏурей иутӀыпщыжащ, Йоуаб иритыжын хуей тхьэмпэтхылъыр иӀыгъыу+. 15«Зауэм и гуащӀапӀэм Ӏувгъыхьи, – итхырт Даут, – фэ фыкъыӀукӀ, ар абдеж щыхэкӀуэдэн хуэдэу».

16Йоуаб къалэр къыщиплъыхьым, къапэщӀэувэнухэр дэнэ деж нэхъ гуащӀэу къыщезэуэнуми зригъэщӀати, абыкӀэ Ӏурей игъэкӀуащ. 17Къалэдэсхэр Йоуаб къезэуэну къыщыдэкӀым, Даут и зауэлӀхэм ящыщ зыбжанэ абдежым щыхэкӀуэдащ. Хьет лъэпкъым щыщ Ӏуреи абдеж укӀыгъэ щыхъуащ.

18Зауэр зэрекӀуэкӀам и хъыбарыр Йоуаб Даут щыхуригъэхьым, 19шу лӀыкӀуэр игъэӀущащ: 20«Ӏуэхур къызэрекӀуэкӀа псом пащтыхьыр щыгъуазэ щыхуэпщӀкӀэ, губжьым къызэщӀигъаплъэу къоупщӀынкӀэ хъунущ: „Къалэм апхуэдизу щхьэ гъунэгъуу фекӀуэлӀа? Абдеж къызэреухынур фымыщӀэу арат? 21Тэбэз деж апхуэдэукъэ-тӀэ зэрыщыкӀуэдар ЕрубэӀэл[*] и къуэ Абимелэч? ЦӀыхубз гуэрым щхьэл мывэр къриутӀыпщхьэхри щиукӀат ар![*] Сыт, зо, къалэм апхуэдизу гъунэгъуу фыщӀекӀуэлӀар?“ жиӀэу. Апхуэдэу къыптрикъузэ щыхъукӀэ, жеӀэ, хьет лъэпкъым щыщ зауэлӀ Ӏуреи а зауэм зэрыхэкӀуэдар».

22Шу лӀыкӀуэр къежьэри, Даут деж къэкӀуащ, Йоуаб зыхуиущиями щыщ димыгъэхуу пащтыхьым жриӀэжащ. 23«А къалэм и щыжакӀуэхэр я псэ емыблэжу зэуащ, – пищащ шу лӀыкӀуэм и псалъэм, – губгъуэм нэси драгъэкӀуэтат. АрщхьэкӀэ зэуэ дакъыхэлъадэри, къалэ дыхьэпӀэм нэс тхужащ. 24Мывэхъунэм тет шабзауэхэр къеухыу хуежьэри, уи зауэлӀхэм ящыщ гуэрхэри хэкӀуэдащ. Хьет лъэпкъым щыщ уи зауэлӀ Ӏуреи абдежщ щыхэкӀуэдар».

25ЛӀыкӀуэр Даут иутӀыпщыжащ, Йоуаб зыгъэгушхуэн псалъэ иригъэхьри: «Къэхъуам уримынэщхъей! Зауэм щаӀэт Ӏэщэм зэхэдз иӀэкъым, хэти техуэфынущ. Нэхъ гуащӀэу ебгъэрыкӀуи, къалэр их!»

26Ӏурей зэрыщымыӀэжыр и щхьэгъусэм щызэхихым, игъеижащ. 27Щыгъуэ пӀалъэр щикӀым, Даут абы кӀэлъигъакӀуэри, и сэрейм къригъэшащ. ЦӀыхубзыр пащтыхьым щхьэгъусэ хуэхъуащ, къуэи къыхуилъхуащ.

АрщхьэкӀэ Даут ӀэщӀэщӀа щӀэпхъаджэр ТХЬЭМ ищтакъым.

* 11:4 Бэтщабэ и мазэкӀэ-мазащхьэр зэтеувэжу зэрызигъэкъэбзэжа къудейм къыхэкӀыу, сабийр зэуапӀэм Ӏут Ӏурей зэрыхэмыкӀар ар зыцӀыхухэм дежкӀэ нахуэт.

* 11:21 Журт. «Ерубешет». Хьидуан зэреджэу щыта «ЕрубэӀэл» цӀэм и зы къэпсэлъыкӀэщ. Еплъ Гъуазэхэр 6:32 .

* 11:21 Тэбэз деж щекӀуэкӀа зауэм и хъыбарыр Гъуазэхэм я тхылъым къыщыбгъуэтынущ: 9:50-54 .

+ 11:1 3 Пащт. 20:22,
+ 11:3 2 Пащт. 23:34, 2 Пащт. 23:39,
+ 11:14 3 Пащт. 21:8

ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Нэтан бегъымбарым Даут зэригъэмысар

12^1ТХЬЭМ Нэтан бегъымбарыр Даут деж иӀуэхуащ. КъакӀуэри, пащтыхьыр зы гъэсэпэтхыдэ иригъэдэӀуащ. «Зы къалэ гуэрым, – къригъэжьащ бегъымбарым, – лӀитӀ щыпсэурт, зыр бейуэ, адрейр тхьэмыщкӀэу.+
2ХуэщӀауэ псэу лӀым Ӏэщ пӀащэми Ӏэщ цӀыкӀуми хъушэ иӀэт, 3тхьэмыщкӀэм къищэхуу къигъэхъуа щынэ цӀыкӀу закъуэм щыфӀэкӀауэ, иӀэ щыӀэтэкъым. Ари лӀым и бынунэм хэсу къэхъуат, и Ӏэгу ишхыкӀыу, и фалъэ ифыкӀыу, и бгъафэми телъу игъэжейуэ. ЖыпӀэнуращи, бын Ӏыхьэ хуэхъуат. 4Зэгуэрым а лӀы бейм деж зы гъуэгурыкӀуэ къекӀуэлӀащ, арщхьэкӀэ и хьэщӀэнышым щӀэфыгъужри, хуэмыщӀауэ псэу и гъунэгъум и щынэр къиубыдри, хьэщӀэм ишхыну хуигъэхьэзыращ».

5Асыхьэту Даут а лӀым къыхуэгубжьри, Нэтан бегъымбарым жриӀащ: «ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, апхуэдэу зыщӀа лӀым и псэр хэхын хуэмеймэ! 6ГущӀэгъу зи цӀэ хэмылъ апхуэдэу зыщӀам, щынэр хуэдиплӀкӀэ ипшыныжынуи къытохуэм абы!»

7«Ар уэращ! – пиупщӀащ Нэтан бегъымбарым, – Мыращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, къиӀуэхур: „ИсрэӀилым и пащтыхьу укъыхэзыхари ТӀалутӀ укъыӀэщӀэзыхыжыгъари Сэращ+. 8Абы и унэри уэстат, и щхьэгъусэхэри уи бгъафэм щӀэзгъэгъуэлъхьат, ИсрэӀилри Ехьудейри уи ӀэмыщӀэ ислъхьат. А псор пфӀэмащӀэ хъумэ, нэхъыби уэстынут, адэкӀи къыпхухэзгъэхъуэнут. 9Сыт-тӀэ иджы си унафэр хъатэ пэмыхьэ пщӀыуэ бзаджагъэ щӀэблэжьар? Ӏурей джатэщӀэгъэкӀ ебгъэщӀри, и щхьэгъусэр къэпшэжащ. Уэращ ар амонейхэм езыгъэукӀар! 10Сызэбусыгъуэджэу Ӏурей и щхьэгъусэр къызэрыпшэжам щхьэкӀэ, уи щӀэблэр лъыгъажэм зэикӀ хэкӀынукъым. 11Уи унагъуэ кӀуэцӀ къикӀыу бэлыхьлажьаер къыпхуэзгъэкӀуэнущ. Уи щхьэгъусэхэр нэгъуэщӀым естынущ, ахэр абы махуэ шэджагъуэшхуэм зэрызэришэри уи нэгу щӀэзгъэкӀынущ+. 12Уэ щэхуу блэжьар Сэ нахуэу, махуэ шэджагъуэшхуэу, зэры-ИсрэӀилу езгъэлъагъунущ“».

13Абдежым Даут къэгумащӀэри, ТХЬЭМ и пащхьэ гуэныхь къызэрыщихьар Нэтан бегъымбарым жриӀащ. «Пхуигъэгъуащ уи гуэныхьыр ТХЬЭМ! – жриӀащ абы бегъымбарым. – Уэ улӀэнукъым!+
14Ауэ уэ ТХЬЭМ нэмыплъ ептащи[*], къыпхуалъхуну щӀалэ цӀыкӀур лӀэжынущ».

Бэтщабэ Даут къыхуилъхуа и къуэр зэрылӀэжар

15Абы иужькӀэ Нэтан бегъымбарым и унэ игъэзэжащ, Ӏурей и щхьэгъусэу щытам Даут къыхуилъхуа щӀалэ цӀыкӀум ТХЬЭМ узыфэ бзаджэ къыхуигъакӀуэри, сымаджэ хъуащ.

16Даут, къыхуэхъуа щӀалэ цӀыкӀум щхьэкӀэ Тхьэм елъэӀу зэпытт, нэщӀ ист, щӀым хэӀубауэ щылъу жэщхэр игъакӀуэрт+. 17КъызэфӀагъэувэжыну и блыгущӀэтхэр къыхуэкӀуа щхьэкӀэ, къахуэувыжакъым икӀи яхуэшхакъым.

18Ебланэ махуэм щӀалэ цӀыкӀум и псэр хэкӀащ. АрщхьэкӀэ шынагъэ яӀэти, ар зэрыщымыӀэжыр Даут жраӀэну и блыгущӀэтхэм иракуртэкъым. «ЩӀалэ цӀыкӀур щыпсэум щыгъуэ дапщэрэ демыпсэлъами, дызэхихыртэкъым. Иджы зэрылӀар дауэ зэрыжетӀэнур? Зыгуэр зрищӀэжынкӀэ шынагъуэщ», – гуитӀщхьитӀт псори.

19И блыгущӀэтхэр зэрызэӀущащэм Даут гу щылъитэм, и къуэр зэрыщымыӀэжыр къыгурыӀуащ. «Сыт, лӀэжауэ ара сабийр?» – щӀэупщӀащ Даут. Абыхэми сабийр дунейм зэрехыжар жаӀащ.

20Ар щызэхихым, Даут зыкъиӀэтыжри зигъэкъэбзэжащ, мэ дахэ къызыпих дагъэхэр зыщихуэри, и щыгъынхэр зэблихъуащ. Абы иужькӀэ Даут ТХЬЭМ щхьэщэ хуищӀыну Шэтырым кӀуащ. Къигъэзэжри, ягъэшхэну унафэ ищӀащ, къыхузэтрагъэува ерыскъыми хэӀэбащ.

21«ЩӀалэ цӀыкӀур псэуху унэщӀащ, упыхьащ, – еупщӀащ абы и блыгущӀэтхэр, – зэрыщымыӀэжыр къыщыпщӀэм, укъэтэджыжри ухэшхэжащ, ар дауэ къызэрыдгурыӀуэнур?»

22«Ар псэуху, – жиӀащ Даут, – сыщӀэнэщӀари сыщӀэгъари ТХЬЭМ гущӀэгъу къысхуищӀу псэууэ къысхуигъэнэну пӀэрэ, жысӀэу сыгугъэрти аращ+. 23Иджы ар щыӀэжкъым, сэри сыт щхьэкӀэ сынэщӀыжын? Апхуэдэу абы къысхуегъэгъэзэжын? Сэ зэм-зэм сыкӀуэжынущ абы деж, ауэ езым си деж къигъэзэжынукъым».

Сэлмэн къызэралъхуар

24И щхьэгъусэ Бэтщабэ деж кӀуэри, Даут дахэ жриӀащ, жэщми щӀыгъуащ. ЦӀыхубзыр уэндэгъу хъури, и пӀалъэм щӀалэ къилъхуащ. Сабийм Сэлмэн фӀащащ. ТХЬЭМ ар фӀыуэ илъэгъуати, 25Нэтан бегъымбарыр абы деж къигъакӀуэри, Едидэхь[*] цӀэр фӀригъэщащ.

Даут Арбэхь къалэр къызэрищтар

26Абы хэту Йоуаб нэхъ гуащӀэу Арбэхь, амонейхэм я щыхьэрым, ебгъэрыкӀуэу хуежьэри, пащтыхь быдапӀэр[*] къищтащ. 27Йоуаб Даут деж шу лӀыкӀуэхэр иутӀыпщащ хъыбар иратыну: «Арбэхь себгъэрыкӀуэри я псы кӀуапӀэр субыдащ. 28Уи гъусэу къэнахэр къешажьи, къалэр къызэрыпщтэнум хуэдэу абы пэтӀысахэм деж къепӀэщӀэкӀ. Армыхъумэ, къалэм сыдыхьэмэ, текӀуэныгъэм и щӀыхьыр си деж къахьынущ», – жиӀэри.

29Даут дзэр зыщӀигъущ, Арбэхь ебгъэрыкӀуэри къищтащ. 30Амонеипщым[*] щхьэрыгъа дыщэ тажыр къыщхьэрахри, Даут щхьэратӀэгъащ. Дыщэ тажым тӀэлат[*] хуэдиз и хьэлъагът, мывэ лъапӀэхэмкӀи гъэщӀэрэщӀат. Даут нэгъуэщӀ фӀыгъуэби къалэм къуентхъыу къыдишащ. 31Пащтыхьым цӀыхуу къалэм дэсыр къыдишщ, пхъэх, гъущӀ хьэфӀанэ, уэщ яӀэщӀилъхьэри, чырбыш ягъэжьэну пэригъэуващ. Адрей амоней къалэу къищтахэм гъэру къришахэми а хьэлъэр Даут ятрилъхьащ. Абы иужькӀэ пащтыхьым, дзэр и гъусэу, Ерусэлим игъэзэжащ.

* 12:14 Е: «ТХЬЭР и бийхэм зэрагъэикӀэн щхьэусыгъуэ ирокъу а пщӀари».

* 12:25 «Едидэхь» жиӀэмэ, «ТХЬЭМ фӀыуэ илъэгъуа» жиӀэу аращ.

* 12:26 Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, зи гугъу ищӀыр Арбэхь къалэм екӀуалӀэ псы гъуэгур зыхъумэ быдапӀэрщ. Ар къэщӀыхьат, ӀэщэкӀи яхъумэрт.

* 12:30 Е: «Мылкъум и мывэскъарым». Мылкъум амонейхэм ялъытэу щыта тхьэщ.

* 12:30 Зы тӀэлатыр килограмм щэщӀрэ плӀым нэблагъэ хъунущ.

+ 12:1 2 Пащт. 7:2,
+ 12:7 1 Пащт. 16:13
+ 12:11 2 Пащт. 16:21-22
+ 12:13 2 Пащт. 24:10,
+ 12:16 2 Пащт. 13:31
+ 12:22 Инус 3:9

ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Амнун Тэмарэ лей зэрырихар

13^1Тэлай дэкӀри, къэхъуар мыращ. Даут зыпхъу дахэ иӀэт, ТэмарэкӀэ еджэу. Ар Абишэлам и анэ къилъхуауэ и шыпхъут. Амнун, Даут и нэгъуэщӀ зы къуэр, егуэкӀуащ абы. 2Тэмарэ къызэрыдихьэхынур къыхуэмыщӀэу ар щхьэ уназэ хъуат. Уеблэмэ, апхуэдизу зэрегупсысми щӀэсымэджыхьыжат. Тэмарэ и хъыджэбзыгъуэти, зэрыбгъэдыхьэну щӀыкӀэр къыхуэмыгъуэту гугъу ехьт ар.

3Амнун ныбжьэгъу иӀэт, ЙонэдэбкӀэ еджэу. Ар Даут и къуэш Щамэ и къуэт. Хьилэшы бзаджэт а Йонэдэбыр езыр+. 4«Сыт мыпхуэдизу, пащтыхь щауэ, уи гур зыгъур? – еупщӀащ абы Йонэдэб. – КъызжепӀэркъэ!»

«АдэкӀэ си шыпхъу Тэмарэ, Абишэлам и анэ къилъхуам, сегуэкӀуащ», – жиӀащ Амнун.

5«ПӀэм хэгъуалъхьи, – игъэӀущащ ар Йонэдэб, – сымаджэ нэпцӀ зыщӀ. Уи адэр щӀэупщӀакӀуэ къыщыпхуэкӀуэкӀи, „си шыпхъу Тэмарэ кърекӀуи, сыплъэмэ слъагъуу схурепщафӀэ, и ӀэкӀи срегъашхэ“ жыӀи елъэӀу».

6Амнун пӀэм хэгъуалъхьэри, сымаджэ нэпцӀ зищӀащ, пащтыхьри щӀэупщӀакӀуэ къыхуэкӀуащ. «Си шыпхъу Тэмарэ кърекӀуи, – жриӀащ Амнун и адэм, – сыплъэмэ слъагъуу хьэлыгъуитӀ схурегъажьэ, срегъашхэ».

7Даути Тэмарэ пащтыхь щауэм деж игъэкӀуащ: «Уи дэлъху Амнун деж кӀуэи хуэпщафӀэ», – жиӀэри. 8Тэмарэ Амнун и унэ кӀуащ. Ар пӀэм хэлът. ЩӀалэр къаплъэмэ илъагъуу, Тэмарэ тхьэвыр ипщщ, ихури хьэлыгъур игъэжьащ. 9Тебэр къыбгъэдигъэува щхьэкӀэ, Амнун шхэн идакъым. Унэм щӀэтхэр щӀэкӀыну унафэ ищӀри, 10Амнун хъыджэбзым зыхуигъэзащ: «Хьэлыгъухэр лэгъунэм нысхуэхьи, уи ӀэкӀэ сыгъэшх», – жиӀэри. Тэмарэ хьэлыгъухэр къищтэри, и дэлъху Амнун и лэгъунэм ихьащ. 11Шхыныр и пащхьэ щригъэувэм, щӀалэр пхъуэри, хъыджэбзыр иубыдащ. «Къэгъуэлъ, си шыпхъу, си гупэ», – жиӀэу Амнун Тэмарэ хигъэзыхь хъуащ.

12«Хьэуэ, си дэлъху, – лъэӀуащ хъыджэбзыр, ар имыдэу, – си напэр тумых, апхуэдэ хьэдэгъуэдахэ ИсрэӀилым щалэжькъым. Мы бзаджагъэр къыскӀэлъызумыхьэ! 13Егупсыс, мы напэтехыр къызэпщӀэмэ, дэнэ сыздэкӀуэнур? Уэри зэры-ИсрэӀилу бзаджэнаджэу уахэӀуэнкъэ? СынолъэӀу, пащтыхьым епсалъэ, абы хьэуэ къыхимыгъэкӀыу сыкъыуитынщ». 14АрщхьэкӀэ Амнун абы емыдаӀуэу, лӀыгъэкӀэ жьэхыхьэри лей ирихащ.

15Абы иужь пащтыхь щауэм хъыджэбзым гущыкӀ хуищӀащ. АпхуэдизкӀэ лъагъумыхъуныгъэ ин хуиӀэ хъуати, гурыщӀэ гуэри имыӀэххам я лейт. «Тэджи, зызумыгъэлъагъуу щӀэкӀ!» – щӀэгуоуащ Амнун хъыджэбзым.

16«Хьэуэ, – гузэсэжырт Тэмарэ, – къызэпха икӀагъэм нэхърэ нэхъ Ӏеижщ ар!»

АрщхьэкӀэ Амнун абы жиӀэм едэӀуэн идакъым, 17и унэӀут щӀалэр къриджэри, унафэ хуищӀащ: «Мыр щӀэшыжи, бжэр и щӀыбкӀэ къэгъэбыдэж!» 18УнэӀут щӀалэм хъыджэбзыр унэм къыщӀишыжри, бжэр и щӀыбкӀэ игъэбыдэжащ. Хъыджэбздэс пащтыхьыпхъухэм а лъэхъэнэм зыщатӀагъэу щыта бостей лъапӀэм хуэдэт Тэмарэ абы щыгъуэм щыгъыр. 19Хъыджэбзым сахуэр и щхьэм дрипхъейри, и бостей лъапӀэр зэхичэтхъащ. И щхьэр фӀиубыдыкӀри, гъуэгрэ бжэуэ ежьащ.

20И дэлъху Абишэлам Тэмарэ еупщӀащ: «Уи дэлъху Амнун мыр къозыщӀар?.. Ауэ зэкӀэ зыми зыри жумыӀэ… Ар уи дэлъхущ… Уэри уи гур умыухыж!» – жиӀэри. КъыщӀэкӀи къыщӀэплъи имыӀэу Тэмарэ и дэлъху Абишэлам и унэр псэупӀэ хуэхъуащ.

21Къэхъуар Даут щызэхихым, хуабжьу къэгубжьащ[*]. 22ЕкӀи фӀыкӀи Абишэлам зыкъригъэщӀакъым Амнун, ауэ и шыпхъу Тэмарэ и напэр зэрытрихам щхьэкӀэ гужьгъэжь хуищӀащ.

Абишэлам и шыпхъум илъ зэрищӀэжар

23Абы иужь, илъэситӀ дэкӀауэ, ЕфрэӀим пэгъунэгъуу щыс БэӀэлхьэзур къалэм щиӀэ цыщым Абишэлам и къуэшхэр псори иригъэблэгъащ. 24Пащтыхьым деж кӀуэри елъэӀуащ ар: «Цыщ ефэ сиӀэщи, кхъыӀэ, уэри уи Ӏуэхузехьэри си гъусэу фынакӀуэ абы».

25АрщхьэкӀэ пащтыхьым идакъым. «Хьэуэ, си щӀалэ, – жиӀащ Даут, – дэ абы дынакӀуэмэ, дыптехьэлъэну аращ». Сыт хуэдизрэ емылъэӀуами, Абишэлам пащтыхьыр къыхутегъэхьакъым, и Ӏуэхур къыдэхъуну къехъуэхъури, къиутӀыпщыжащ.

26«АтӀэ, апхуэдэу щыхъуакӀэ, – жиӀащ Абишэлам, – си къуэш Амнун ди гъусэу нэгъакӀуэ».

«Ари сыт ныщӀэкӀуэн хуейр?» – щӀэупщӀащ Даут. 27Дауэ имыщӀми, Абишэлам Даут къытригъэхьэри, Амнуни адрей и къуэхэри и гъусэу здишащ[*].

28«Амнун санэм ефэу нэжэгужэ ищӀа нэужь, „Феуэ!“ зэрывжесӀэу фукӀ, – яжриӀат Абишэлам и гъусэ щӀалэхэм. – Фымышынэ! Сэращ а унафэр фхуэзыщӀыр. Фымыдзыхэ, лӀыгъэ къызэкъуэфх!» 29Абишэлам унафэ къазэрыхуищӀам хуэдэуи ящӀащ и гъусэ щӀалэхэм. Асыхьэтым пащтыхь щауэхэр зы цӀыху къэмынэу къыщылъэтыжщ, щхьэж и къыдырым тетӀысхьэжри, я щхьэр Ӏуахащ.

30Ахэр иджыри гъуэгу тетт, и къуэхэм ящыщ гуэри къэмынэу Абишэлам иукӀа хуэдэу Даут хъыбар щылъэӀэсам. 31Пащтыхьым и щыгъыныр зэхичатхъэри, щӀым зытридзащ, абдеж къеувэкӀауэ щыт и Ӏуэхузехьэхэми псоми я щыгъыныр зэхачэтхъащ+.

32Ауэ Даут и къуэш Щамэ и къуэ Йонэдэб пащтыхьыр игъэӀэсащ: «Хьэуэ, зиусхьэн, уимыгугъэ пащтыхь щауэхэр зы къэмынэу Абишэлам иукӀауэ. Абы зи псэ игъэнар Амнун и закъуэщ. И шыпхъу Тэмарэ и напэр щытриха махуэ лъандэрэ Абишэлам Амнун гужьгъэжь хуиӀэщ+. 33Уи къуэхэр псори Абишэлам зэтриукӀауэ уи гугъэу зумыухыж, зиусхьэн, щымыӀэжыр Амнун и закъуэщ».

34Абишэлам щӀэпхъуэжащ. ПлъырыпӀэм ит щӀалэм бгы джабэ лъагъуэмкӀэ[*] къехыу къакӀуэ цӀыхухэр къилъэгъуащ. 35«Мес, – жриӀащ Йонэдэб Даут, – пащтыхь щауэхэри къэсыжащ, псори а зэрыбжесӀам тетщ». 36Ар жиӀэн имыух щӀыкӀэ пащтыхь щауэхэр къэсри, гъы-бжэ макъышхуэм зыкърагъэӀэтащ. Даути абы и Ӏуэхузехьэхэри я макъ къызэрихькӀэ зэщӀэпыхьэу хуежьащ.

37Абишэлам джэшуреипщ Амхьуд и къуэ Тэлмей[*] деж зыщигъэпщкӀуащ. Даут махуэл щӀагъуэ дихакъым Амнун щхьэкӀэ нэпс щыщӀимыгъэкӀа+. 38Джэшурей хэкум щтапӀэ ихьэжа Абишэлам къикӀ имыӀэу абы илъэсищкӀэ щыпсэуащ. 39Даут АмнункӀэ и гум илъ гуауэр мащӀэ-мащӀэурэ Ӏэсэу хуежьащ, Абишэлам деж и псэри еӀэ хъуащ.

* 13:21 Языныкъуэ пасэрей Ӏэрытххэм мыбдеж мыпхуэдэ псалъэхэр щӀагъуауэ урихьэлӀэнущ: «ауэ Амнун хуэфащэ тезырыр трилъхьакъым. Даут ар и пэлъхут, фӀыуэ илъагъурт».

* 13:27 Языныкъуэ пасэрей Ӏэрытххэм мыбдеж мыпхуэдэ псалъэхэр щӀагъуауэ урихьэлӀэнущ: «пащтыхь ефэ-ешхи ищӀащ».

* 13:34 Е: «БэтхъуранкӀэ кӀуэ бгы джабэ лъагъуэмкӀэ».

* 13:37 Джэшуреипщ Амхьуд и къуэ Тэлмей Абишэлам и анэмкӀэ и адэшхуэт.

+ 13:3 1 Пащт. 16:9, 2 Пащт. 13:3
+ 13:31 2 Пащт. 1:11, 2 Пащт. 12:16
+ 13:32 2 Пащт. 13:3
+ 13:37 2 Пащт. 3:3,

ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Абишэлам Ерусэлим къызэригъэзэжар

14^1Даут зэпымычу Абишэлам зэрыщӀэгупсысым Дзыру и къуэ Йоуаб гу лъитащ. 2Абы хэту Йоуаб ТӀакъуэ щыщу зы бзылъхугъэ Ӏущ гуэрым деж игъакӀуэри къригъэшащ. «СынолъэӀу, – зыхуигъэзащ абы Йоуаб, – ущыгъуэ хуэдэу зыщӀи, щыгъуащэ джанэр зыщытӀагъэ, мэ дахэ къызыпих дагъи зыщумыхуэ – куэд лъандэрэ зи Ӏыхьлы зыгъеиж цӀыхубзу зыкъэгъэлъагъуэ. 3Пащтыхьым деж кӀуэи, хуэпӀуэтэнум къедэӀуэну жеӀэ». Апхуэдэу Йоуаб пащтыхьым жриӀэн хуейхэм цӀыхубзыр хуиущиящ.

4ТӀакъуэ щыщ цӀыхубзыр пащтыхьым деж кӀуэщ, лъэгуажьэмыщхьэ зыхуригъауэри, щхьэщэ хуищӀащ. «Уа, пащтыхь, – жиӀащ цӀыхубзым Даут зыхуигъазэри, – сыкъегъэл!»+
5Къэхъуам пащтыхьыр щыщӀэупщӀэм, цӀыхубзым и щхьэгъусэр щхьэщыукӀуриикӀыу фызабэу къызэрынар жриӀащ. 6«ЩӀалитӀ сиӀэт, зиусхьэн, – пищащ и псалъэм цӀыхубзым, – арщхьэкӀэ зэгурымыӀуэ хъуащ. Зэгуэрым, Ӏэжьэгъу здэщымыӀэ губгъуэм дэкӀщ щӀалитӀри, зэзауэри, зым зыр иукӀащ. 7Иджы зэрылъэпкъыу нэрыгъ сащӀауэ, зиусхьэн, псэхупӀэ къызаткъым, зи къуэшыр зыукӀыжа щӀалэр къыдэт, ищӀам пэкӀуэу и псэр дгъэнынущ, жаӀэри. Уи мылъкур къызыхуэбгъэнэн а зым фӀэкӀа къэпщӀэмынэми, дукӀынущ, жаӀэри псэ гузэвэгъуэм сыхагъэтщ. Иужьрей гугъапӀэу сиӀэм апхуэдэу сыхагъэкӀыжынущ, си щхьэгъусэм и цӀи и лъхугъи дунейм къытемынэжу кӀуэдынущ».

8«КӀуэж унэм, – жриӀащ абы пащтыхьым, – сэ уи Ӏуэхум унафэ тесщӀыхьынщ».

9АрщхьэкӀэ ТӀакъуэ щыщ цӀыхубзым Даут жриӀащ: «Зиусхьэн, уэрэ уи цӀэмрэ лажьэ зыри фиӀэкъым, лажьэр сэрэ си унагъуэмрэ къыттырехуэ»[*]+.

10«Зыгуэр къоныкъуэкъуу хуежьэмэ, – жриӀащ абы пащтыхьым, – си деж къашэ, си Ӏуэхущ абы итӀанэ уи гугъу къищӀыжмэ».

11«Арамэ, зиусхьэн, илъ ищӀэжыну жызыӀэм зрихьэ лейр зэримыгъэбэгъуэнумкӀэ, си щӀалэми кӀуэдыкӀейр къызэрыхуамыгъэкӀуэнумкӀэ, – икӀуэтакъым цӀыхубзыр, – сынолъэӀу ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и цӀэкӀэ псалъэ къызэптыну».

«ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, – жиӀащ пащтыхьым, – уи щӀалэ и зы щхьэц налъи хэмыхун»+.

12«Хуит сыпщӀмэ, зиусхьэн, – пищащ цӀыхубзым, – иджыри зыгуэр бжесӀэнут». ЦӀыхубзыр псэлъэну пащтыхьым хуит ищӀащ. 13«АтӀэ, – сакъыпэурэ къыпигъэхъуащ абы адэкӀэ, – сыт сэ къызащӀэну жыхуаӀэр Тхьэм и лъэпкъым епщӀэну ущӀыхэтыр? Уи псалъэхэм уагъэмысэж, сыту жыпӀэмэ уэри епхужьа уи быныр зэпшэлӀэжкъым. 14Псори дылӀэжынущ! Из пхуэмыщӀыжыну псы икӀутам дыхуэдэщ дэ. Ауэ Тхьэм цӀыхум и псэр игъэнкъым, ирахужьахэр зэрызэрашэлӀэжынум и Ӏэмалхэращ Абы къыхихыр+. 15Сэри, зиусхьэн, бжесӀэну сыкъызытекӀухьар аращ – си Ӏыхьлыхэм сагъэшынэ. Пащтыхьым си Ӏуэхур бгъэдэслъхьэмэ, пщӀэну щыткъым, и псалъэ къыхилъхьэнкӀи хъунщ, жысӀэри сегупсысащ. 16Ар арэзы хъунщи, сэрэ си щӀалэмрэ Тхьэм къыдита мы щӀыгум дрихуну ди ужь къихьам дыщихъумэнщ, жысӀащ. 17Уи псалъэхэм, зиусхьэн, гупсэхугъуэ къызэрызатынур си фӀэщ хъурт. Тхьэм къыбгъэдэкӀа мелыӀычым ухуэдэщ, ери фӀыри зэхыбогъэкӀ. ТХЬЭР, уи Тхьэр, сыт щыгъуи уи гъусэу щрет!»+

18«ЗыгуэркӀэ сыноупщӀынущи, – зыхуигъэзащ пащтыхьым цӀыхубзым, – къысщумыбзыщӀу къызжеӀэ».

«КъызэупщӀ, зиусхьэну си пащтыхь!» – жиӀащ цӀыхубзым.

19«Мы-Йоуабу пӀэрэ уэ мы псом ухуэзыгъэӀущар?» – еупщӀащ абы Даут.

«Уи псэмкӀэ тхьэ соӀуэ, зиусхьэну си пащтыхь, – жиӀащ ТӀакъуэ къикӀа бзылъхугъэм, – жыпӀэм зыми ижьи сэмэгуи зыхуимыщӀыфын. Пэжщ ар, уи дзэпщ Йоуабщ унафэ къысхуищӀу мы псом сыхуэзыгъэӀущар. 20Къэхъуам нэгъуэщӀынэкӀэ уригъэплъынути аращ Йоуаб апхуэдэу щӀищӀар, ауэ, си зиусхьэн, Тхьэм къыбгъэдэкӀа мелыӀычым хуэдэу уэ уӀущщ, ИсрэӀилым щыхъу-щыщӀэ псоми ущыгъуазэщ»+.

21«Хъунщ, зэрыжыпӀэм хуэдэу сщӀынщ, – жриӀащ Даут Йоуаб къриджэри. – КӀуэ, къешэлӀэж си щӀалэ Абишэлам!»

22Йоуаб пащтыхьым лъэгуажьэмыщхьэ зыхуригъауэщ, щхьэщэ хуищӀри, жриӀащ: «Тхьэм и нэфӀыр къыпщыхуэ! Иджы, зиусхьэну си пащтыхь, хьэкъыу спхыкӀащ уи нэфӀ къызэрысщыхуар – си лъэӀур бгъэзэщӀащ».

23Йоуаб Джэшурей хэкум кӀуэщ, абы Абишэлам къришыжри, Ерусэлим къишэжащ+. 24«И унэ ирекӀуэж, – ищӀащ пащтыхьым унафэ, – си пащхьэ къремыхьэ!» Абишэлам и унэ кӀуэжащ, пащтыхьым и нэгуи зыщӀигъахуэртэкъым.

Абишэлам Даут зэрекӀужар

25Абишэлам хуэдэу щӀалэ къабзи, апхуэдэу цӀэрыӀуи зэры-ИсрэӀилу истэкъым. И щхьэщыгум щегъэжьауэ и лъэдакъэпэм щыщӀэкӀыжу щыщӀагъэ зи цӀэ имыӀэу зэкӀужт ар. 26Щхьэцышхуэ телъым и щхьэр къришэхырти, ар Абишэлам илъэсым зэ щӀригъащэрт. Щхьэцу тращыкӀар пащтыхь шэчалъэхэмкӀэ щашэчыжкӀи, шэкӀэл щитӀ[*] мынэхъ мащӀэ къишэчырт. 27Абишэлам щӀалищрэ ТэмарэкӀэ еджэу зы хъыджэбзрэ къыщӀэхъуащ. Тэмарэ хъыджэбз дахэ дыдэ къищӀыкӀат+.

28Абишэлам Ерусэлим зэрыдэсрэ илъэситӀым нэблэгъат, ауэ и адэ и нэгу иплъэну игъуэ зи ихуакъым. 29Зэгуэрым Абишэлам Йоуаб кӀэлъигъэджащ, пащтыхьым деж иӀуэхуну. АрщхьэкӀэ Йоуаб пащтыхь щауэм къыхуэкӀуэн идакъым. ЕтӀуанэуи хуиӀуэхуат, ауэ етӀуанэ гуэрми къыхуэкӀуэн идакъым. 30Апхуэдэу щыхъум, езым и щӀы Ӏыхьэм къыбгъурылъ Йоуаб и щӀым къытекӀа хьэм мафӀэр щӀадзэу трагъэсыкӀыну унафэ и Ӏуэхузехьэхэм яхуищӀащ. Абишэлам и Ӏуэхузехьэхэр кӀуэри, Йоуаб и щӀым къытекӀа хьэм мафӀэр щӀадзэри, трагъэсыкӀащ.

31Абы иужьщ Йоуаб Абишэлам деж къыщыкӀуар. «Сыт уи Ӏуэхузехьэхэм, – еупщӀащ ар пащтыхь щауэм къызэщӀэплъауэ, – си хьэсэхэм мафӀэр щӀадзэу хьэр щӀытрагъэсыкӀар?»

32«Мызэ-мытӀэу ныпкӀэлъызгъэкӀуат. Пащтыхьым деж узгъакӀуэу Джэшурей хэкум сыкъыщӀришыжамкӀэ уезгъэупщӀыну арат. Абдеж сыкъыщынэжамэ, сэркӀэ нэхъыфӀт. Пащтыхьыр слъагъуну сыхуейщ! Мысагъэ збгъэдэлъу щытмэ, среукӀ!»+

33Йоуаб пащтыхьым деж кӀуэри, псори хуиӀуэтэжащ. Даут къыжраӀахэм едэӀуа нэужь, Абишэлам къриджащ. Пащтыхь щауэр Даут и пащхьэм щихьэм, лъэгуажьэмыщхьэ зыхуригъауэри, щӀым нэсу щхьэщэ хуищӀащ. Даути Абишэлам зыбгъэдишэри, ба хуищӀащ.

* 14:9 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, цӀыху зыукӀам абы пэкӀуэ тезырыр телъхьэн хуейщ. Даут гурыӀуэгъуэ дыдэу щымыт и жэуапыр цӀыхубзым къызэрыщыхъуар ар и Ӏуэхум къыхэӀэбэн шынэу, цӀыху зыукӀам къыщыжмэ, къуаншэ зэрыхъунум щыщтэу арагъэнущ.

* 14:26 КилограммитӀым тӀэкӀу щӀигъу хъунущ.

+ 14:4 4 Пащт. 6:26

+ 14:9 1 Пащт. 25:24

+ 14:11 1 Пащт. 14:45, 3 Пащт. 1:52, Лк. 21:18,

+ 14:14 1 Пащт. 7:6, 2 Пащт. 23:16
+ 14:17 1 Пащт. 29:9, 2 Пащт. 19:27
+ 14:20 1 Пащт. 29:9, 2 Пащт. 19:27
+ 14:23 2 Пащт. 13:38
+ 14:27 2 Пащт. 13:1
+ 14:32 1 Пащт. 20:8

ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Абишэлам пащтыхь тахътэр зэриубыдар

15^1Абы иужькӀэ Абишэлам шыхэр зыщӀэщӀа хьэкуэстыгу зригъэпэщащ, абы ипэ иту жэн хуэдэу, зауэлӀ щэ ныкъуи гъусэ ищӀащ+. 2Пщэдджыжьым жьыуэ къэтэджырти, Абишэлам къалэ дыхьэпӀэм пэмыжыжьэу гъуэгубгъум къыщыувырт. Дауафэ иӀэу пащтыхьым деж хэт мыкӀуэми, къигъэувыӀэрти пкърыупщӀыхьырт, дэнэ щыщми зригъащӀэрт. ГъуэгурыкӀуэми лӀакъуэкӀэ зыщыщыр пащтыхь щауэм жриӀэрт+. 3«Уи Ӏуэхур нахуэщ икӀи захуэщ, – жиӀэрт Абишэлам, – ауэ а уздэкӀуэ пащтыхьым деж уи тхьэусыхафэм едэӀуэн щыӀэкъым. 4Мы хэгъэгум и хеящӀэу сыщытатэмэ!.. Ныкъуакъуи ныкъуэкъуэгъу зиӀи си деж хэт къэмыкӀуэми, я Ӏуэхур захуэм тету зэхэзгъэкӀынт». 5Щхьэщэ къыхуащӀыну зыгуэрхэр къыщекӀуэталӀэкӀэ, Абишэлам ахэр иубыдырти, ӀэплӀэ яришэкӀырт, ба яхуищӀырт. 6Пащтыхьым деж дауафэ яӀэу кӀуэ исрэӀилхэм Абишэлам апхуэдэу закъригъэлъагъурт, ар и щӀыкӀэуи цӀыхухэр къыдихьэхырт.

7ИлъэсиплӀ[*] дэкӀа нэужь, Абишэлам пащтыхьым зыхуигъэзащ: «ТХЬЭМ и пащхьэ щысщӀа тхьэлъанэр згъэзэщӀэжынущи, хуит сыщӀи Хъэуран сыгъакӀуэ. 8Арэмей хэкум ит Джэшурей сыщыдэсым тхьэлъанэ сщӀыгъат „Тхьэм Ерусэлим сигъэгъэзэжмэ, щхьэщэ хуэсщӀынщ“ жысӀэри».

9«КӀуэ! Гъуэгу махуэ!» – хъуащ арэзы Даут. Абишэлами гъуэгу техьащ.

10Абишэлам исрэӀил лӀакъуэхэм псоми щэхуу лӀыкӀуэхэр яхуигъакӀуэри, и унафэр ялъигъэӀэсащ: «Гъуохэр ягъаджэу щызэхэфхкӀэ, „Абишэлам пащтыхь Хъэуран щыхъуащ“ жыфӀэурэ фыкӀий-фыгуо».

11Ерусэлим щыщу Абишэлам цӀыху щитӀ здришэжьат. Ахэр иригъэблэгъауэ арати, Ӏуэхур зытетми щымыгъуазэу, гурыщхъуэ зи цӀи ямыӀэу дежьащ. 12Къурмэн щищӀым, Абишэлам и цӀыху Джылэу къалэ игъакӀуэри, абы щыпсэу Даут и упщӀэжэгъу Ахъутэфил къригъэшащ. Щэхуу ирахьэжьа Ӏуэхум нэхъри зиубгъурт, Абишэлам и лъэныкъуэр зыубыдхэми я бжыгъэм кӀуэ пэтми хэхъуэрт.

Даут Ерусэлим зэрибгынар

13Хъыбарыхьыр Даут деж къакӀуэри, исрэӀилхэм я гур Абишэлам дежкӀэ гъэза зэрыхъуар жриӀащ+. 14Абы хэту Даут и цӀыхуу Ерусэлим къыдэнам яхуиӀуэхуащ: «ФеужьэрэкӀ, щтапӀэ димыхьэжу хъунукъым. Абишэлам дыӀэщӀыхьэмэ, псэууэ зы цӀыху дыӀэщӀэкӀынукъым. ИӀэ, фепӀэщӀэкӀ, къыттеуэмэ, бэлыхьлажьэр къытхилъхьэнщ, къалэдэсхэри джатэщӀэгъэкӀ ищӀынщ».

15«Уэ зэрыжыпӀэм хуэдэу тщӀынщ, зиусхьэну ди пащтыхь», – къыпэджэжащ абы цӀыхухэр.

16Даут, и унэ исхэр псори здришажьэри, гъуэгу техьащ, ауэ и жэщгъуэлъ цӀыхубзипщӀ къигъэнащ, сэрейм кӀэлъыплъыну унафэ яхуищӀри+. 17Пащтыхьри, абы лъэсу къыдежьа цӀыхухэри, зы тӀэкӀурэ къэкӀуауэ, къалэ гъунэм щыт унэм къыщысым, къыщыувыӀащ. 18И блыгущӀэтхэри, къэрэтейхэри, пэлътейхэри, Джат къикӀыу Даут и гъусэу къэкӀуа цӀыху щихри пащтыхьым и пащхьэ щыблэкӀащ+. 19«Уэ сыт щхьэкӀэ унакӀуэрэ ди гъусэу? – зыхуигъэзащ Даут Джат щыщ Ӏитей. – Ерусэлим гъэзэжи, пащтыхьыщӀэм хуэжыӀэщӀэ. Уэ хамэщӀ укъикӀащ, уи унэри зэгуэр уагъэбгынэгъат. 20Укъызэрытхыхьэрэ куэд щӀакъым, иджыргуэрым уи пӀэм укъызоч. Сэ езым сщӀэркъым дэнэкӀэ сыунэтӀынуми. Гъэзэж, уи Ӏыхьлыхэри здэшэж. ТХЬЭМ и гущӀэгъум фыхимын, пэжкӀи къывбгъэдрырет!»

21«Тхьэм и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ, зиусхьэну си пащтыхь, – жиӀащ Ӏитей, – сыпсэуми, сылӀами, уэ уздэщыӀэм сызэрыщыӀэнумкӀэ»+.

22«НакӀуэ-тӀэ!» – жиӀащ Даут. Абы тету Джат щыщ Ӏитеи, и гъусэхэми, абыхэм я бынунагъуэми адэкӀэ гъуэгум пащащ.

23Ахэр къыздэкӀуэм, къахуэзэр ину зэщӀэгъуагэрт. Пащтыхьыр Къидрун псы жапӀэ игъущыкӀам зэпрыкӀат, цӀыхухэми пшахъуэщӀ лъэныкъуэмкӀэ яунэтӀат,+
24тхьэпщ пашэ Садыкърэ Пхъуантэ ЛъапӀэр яӀыгъыу абы къыдэкӀуэ лэбийхэмрэ къыщилъэгъуам. Абыхэм Пхъуантэ ЛъапӀэр ягъэуващ, Даут щӀыгъу цӀыхухэр къалэм дэкӀыхуи, тхьэпщ Абэтар а щӀыпӀэм къурмэн щищӀащ+.

25«Пхъуантэ ЛъапӀэр къалэм хьыж, – жриӀащ Даут тхьэпщ пашэ Садыкъ. – Тхьэм иухамэ, къызигъэгъэзэжынщи, ари, Шэтыр ЛъапӀэри сигъэлъагъужынщ. 26Ауэ и щӀыб къысхуигъэзауэ арамэ, сэ сыхьэзырщ – фӀэигъуэр къызрырещӀэ»+.

27«КъызэдаӀуи, – нэхъри тригъэчыныхьу зыхуигъэзащ Даут тхьэпщ пашэм, – къалэм гъэзэж. Уи щӀалэу Ахъиймэзи, Абэтар и къуэ Йонэтани здэшэж. Вгъэзэж тӀуми, щӀалэхэр зыщӀывгъуи!+
28Сэ пшахъуэщӀым, Ӏурдыныпс зэпрыкӀыпӀэм пэмыжыжьэу, зыщысӀэжьэнщ, фи хъыбари абдеж сыщыпэплъэнщ». 29Абы иужькӀэ Пхъуантэ ЛъапӀэр ирахьэжьэжри, Садыкърэ Абэтаррэ Ерусэлим ягъэзэжащ.

30Даут Зейтун ӀуащхьэмкӀэ иунэтӀащ. И щхьэр щӀэхъумарэ лъапцӀэу абы дэкӀ Даут гухэщӀу гъырт. И гъусэу кӀуэхэми псоми я щхьэр щӀэхъумат икӀи гъырт+. 31Ахъутэфил Абишэлам зэрыгухьар Даут щыжраӀэм, къыхэгуэукӀащ: «Уа, ди ТХЬЭ, Ахъутэфил и псалъэм акъыл хэмылъу къащыхъуу пщӀыну сынолъэӀу!» – жиӀэри+.

32Ӏуащхьэ щыгум дэкӀыу Тхьэм щелъэӀу щӀыпӀэм щынэсым, аркъыхэм ящыщ Хъушей и щыгъыныр зэхэчэтхъарэ, и щхьэм сабэр къыхэщэщу къызэрыхуэкӀуэр Даут къилъэгъуащ. 33«Си гъусэу унакӀуэмэ, – еущиящ абы Даут, – укъыстехьэлъэнущ+. 34Ауэ къалэм бгъэзэжу Абишэлам деж укӀуэрэ „СурижыӀэщӀэнущ, пащтыхь. Уи адэм жиӀэр згъэзащӀэу щытащ, иджы щегъэжьауэ уэ сурижыӀэщӀэщ“ жепӀэмэ, щӀэгъэкъуэн укъысхуэхъунущ, Ахъутэфил и чэнджэщхэр щыжаӀам дежи щыбгъэужьыхыжыфынущ+. 35Садыкъ-тхьэпщри Абэтар-тхьэпщри абдеж уи гъусэу щыӀэнущ. Пащтыхь сэрейм щызэхэпхыну хъыбархэр абыхэм яӀэрыгъыхьэ. 36Садыкъ и къуэ Ахъиймэзи Абэтар и къуэ Йонэтани щыӀэщ абдеж. Абыхэм яжефӀэурэ хъыбархэр къыслъэвгъэӀэс»+. 37Даут и дзыхьщӀэгъу Хъушей Ерусэлим къыщысыжам хуэзэу Абишэлам къалэм дыхьэрт.

* 15:7 Е: «илъэс тӀощӀитӀ».

+ 15:1 3 Пащт. 1:5
+ 15:2 Руфэ 4:1, 2 Пащт. 18:4, 2 Пащт. 19:8
+ 15:13 2 Пащт. 12:11
+ 15:16 2 Пащт. 16:21-22, 2 Пащт. 20:3
+ 15:18 1 Пащт. 30:14, 2 Пащт. 8:18
+ 15:21 Руфэ 1:17
+ 15:23 3 Пащт. 15:13, 4 Пащт. 23:4

+ 15:24 2 Пащт. 8:17, 1 Пащт. 22:20, 2 Пащт. 8:17, 2 Пащт. 20:25

+ 15:26 1 Пащт. 3:18
+ 15:27 3 Пащт. 1:42
+ 15:30 Сэфирэт 6:7
+ 15:31 2 Пащт. 16:23, 2 Пащт. 17:14
+ 15:33 2 Пащт. 19:35
+ 15:34 2 Пащт. 17:5-14
+ 15:36 2 Пащт. 17:17

ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ

Даутрэ Зибэрэ

16^1Даут Ӏуащхьэ щыгум къехыжыну къежьа къудейуэ, Мэфбошэт и Ӏуэхузехьэ Зибэ къызэрыкӀуэр къилъэгъуащ. ХьэлъафӀэу къыдиш шыдитӀым щӀакхъуэ щитӀ, жызум гъэгъуауэ блэрищэ, ахъуэ блэрищэ, санэ фэнд ятелът+.

2«Хэт щхьэкӀэ мыпхуэдизыр?» – еупщӀащ пащтыхьыр Зибэ.

«Шыдхэр пащтыхь щылъхухэр иризекӀуэн щхьэкӀэщ, – жриӀащ абы лӀым, – щӀакхъуэмрэ пхъэщхьэмыщхьэмрэ – зауэлӀхэм папщӀэщ, санэри – фи псыхуэлӀэр пшахъуэщӀым щивгъэкӀын щхьэкӀэщ»+.

3«Уи зиусхьэным и къуэрылъхур дэнэ щыӀэ?» – еупщӀащ пащтыхьыр Зибэ.

«Ерусэлим къыдэнащ. И адэшхуэм иӀыгъа пащтыхьыгъуэр исрэӀилхэм къыщратыжыну махуэхэр къэсауэ и гугъэщ»+.

4«Нобэ щыщӀэдзауэ, – жиӀащ быдагъэ хэлъу Даут, – Мэфбошэт мылъкуу бгъэдэлъар псори уи ӀэмыщӀэ изолъхьэ!»

Зибэ пащтыхьым фӀыщӀэ хуищӀащ: «Уи нэфӀ къысщыхуэ, зиусхьэну си пащтыхь! Щхьэщэ пхузощӀ!»

Щэмей Даут зэребгар

5Пащтыхьыр Бэхурым щынэсым, ТӀалутӀ и унэкъуэщхэм ящыщу Джэрай и къуэ Щэмей жыхуаӀэр къыӀущӀащ. Ар къыздэкӀуэм бгэрт, 6Даутрэ и блыгущӀэтхэмрэ, ахэр къэзыухъуреихь зауэлӀхэмрэ щхьэхъумэхэмрэ щхьэкӀи къимыгъанэу, мывэкӀэ яхэуэрт. 7«Зегъэхь адэ! – кӀийуэ ебгырт ар пащтыхьым. – Зегъэхь! ЛӀыукӀ! Напэншэ! 8Зи пащтыхь тахътэр бубыдыгъа ТӀалутӀ и унагъуэм я лъыр ТХЬЭМ ищӀэжащ, пащтыхьыгъуэри уи къуэ Абишэлам иритыжащ. Лъым лъакъуащхьэкӀэ узэрыхэтращ мыпхуэдиз тхьэмыщкӀагъэр къыщӀыптепсыхар».

9Дзыру и къуэ Абишей къызэщӀэплъауэ пащтыхьым зыхуигъэзащ: «Сыт мы хьэ псэхэлӀэр мыпхуэдэу щӀэпсалъэр, зиусхьэну си пащтыхь? НапӀэзыпӀэм и щхьэр фӀэсхынущ!»+

10АрщхьэкӀэ пащтыхьым идакъым: «Дзыру и къуэхэм абы фи Ӏуэхуу хэлъыр сыт? Къызэбгыну ТХЬЭМ абы къытрилъхьамэ, апхуэдэу щӀищӀэмкӀэ хэти егиефын?»+
11ИтӀанэ Даут Абишейрэ и блыгущӀэтхэмрэ захуигъазэри яжриӀащ: «Сипкъ къикӀа си къуэр сиукӀыну къызощэ, бенаминхэм ящыщ лӀым сыт узэрыщыгугъынур? Иужь фикӀ, ТХЬЭМ къытрилъхьащи, игу пэщыху иребгэ. 12ПщӀэну щыткъым, сызэрагъэикӀэр илъагъумэ, нобэ гыбзафэу къыстратхъуэм и пӀэкӀэ ТХЬЭМ и нэфӀ къысщыхуэжынкӀи хъунущ».

13Даутрэ и гъусэхэмрэ я гъуэгу ирикӀуэрт, абы ябгъурыту Щэмеи Ӏуащхьэ гъунэмкӀэ къадехырт, дунейм тет гыбзафэр пащтыхьым кӀуэцӀилъхьэу, мывэр жьэхидзэу, сабэр жьэхипхъэу. 14Ӏурдыныпсым[*] къыщекӀуэлӀам, псори ешаелӀати, загъэпсэхуну абдеж щетӀысэхащ.

Абишэлам упщӀэж ирахьэлӀахэр

15Абы ирихьэлӀэу Абишэлам, зэры-ИсрэӀилу и ужьым иту, Ерусэлим дыхьащ. Ахъутэфили абыхэм я гъусэт. 16Аркъыхэм ящыщ Хъушей, Даут и дзыхьщӀэгъур, Абишэлам деж къакӀуэри хъуэхъубзэр щызэкӀэлъигъэкӀуащ: «ИугъащӀэ пащтыхьым! ИугъащӀэ пащтыхьым!» – жиӀэурэ+.

17«Ара уи пэжагъыр здынэсыр? – ехъурджэуащ абы Абишэлам. – Сыт уи ныбжьэгъум ущӀримыгъусэр?»

18«Хьэуэ, – жиӀащ Хъушей, – сэ ТХЬЭМ, мы цӀыхубэм, исрэӀилхэм, къыхахаращ зи лъэныкъуэ сӀыгъри, сӀыгъынури. 19Хэт сэ нэгъуэщӀу зи жыӀэ сызэдэӀуэнур? Даут и къуэракъэ? Уи адэм сызэрыхуэжыӀэщӀэу щытам хуэдэу уэри уи унафэ сыщӀэтынущ».

20Абишэлам Ахъутэфил зыхуигъэзащ: «ИӀэ, иджы дызэвгъэчэнджэщ, сыт адэкӀэ тщӀэнур?» – жиӀэри.

21«Сэрейм кӀэлъыплъыну уи адэм къигъэна и жэщгъуэлъ цӀыхубзхэм я деж щӀыхьэ, – жиӀащ Ахъутэфил. – Ар исрэӀилхэм щахэӀуэкӀэ, уи адэрэ уэрэ игъащӀэкӀэ фызэрызэмыфӀыжынур къагурыӀуэнущ. Къыбгуэувахэри нэхъ гушхуэнщ»+. 22Абишэлам щхьэкӀэ сэреищхьэм шэтыр щагъэуври, зэры-ИсрэӀилу къыщӀэплъу и адэм и жэщгъуэлъ цӀыхубзхэм я деж щӀыхьащ+.

23Ахъутэфил жиӀэр а лъэхъэнэм Тхьэм жиӀам хуэдэу ялъытэрти, чэнджэщакӀуэ цӀыхухэр къыхуэкӀуэрт. Апхуэдэ дыдэу абы и чэнджэщхэм пщӀэ хуащӀу щытащ Даути Абишэлами.

* 16:14 Ӏурдыныпсым и гугъур мыбдеж къыщыхэщыр пасэрей алыджыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэращ, абы ущрихьэлӀэркъым пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм.

+ 16:1 2 Пащт. 9:2-13
+ 16:2 2 Пащт. 17:29
+ 16:3 2 Пащт. 9, 2 Пащт. 19:27
+ 16:9 2 Пащт. 2:18
+ 16:10 2 Пащт. 3:39, 2 Пащт. 19:22
+ 16:16 2 Пащт. 15:34, 1 Пащт. 10:24
+ 16:21 2 Пащт. 15:16, 2 Пащт. 20:3
+ 16:22 2 Пащт. 12:11-12

ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

Ахъутэфилрэ Хъушейрэ я чэнджэщхэр

17^1«ЦӀыху мин пщыкӀутӀ гъусэ сыгъэщӀи, – жриӀащ Ахъутэфил Абишэлам, – ныжэбэ Даут и ужь сихьэну хуит сыщӀ. 2Ешарэ елӀауэ зыщыхуэмыгъэхъеиж гуэр сытеуэнщи, гузэвэгъуэ хэздзэнщ. И дзэр зэбгрыжу, зыщыгугъын имыӀэу Даут и закъуэ къыщынэкӀэ, сеуэнщи сукӀынщ. 3ИтӀанэ дзэр зэрыщыту уи ӀэмыщӀэ къихуэнут: уэ узэщэ зы цӀыху закъуэм и псэ бгъэну, дзэр къызэтебнэну аракъэ-тӀэ узыхуейр?[*]» 4Ахъутэфил къыхилъхьа гупсысэр Абишэлами исрэӀил тхьэмадэхэми ягу ирихьащ.

5«Фыкъеджэт аркъыхэм ящыщ Хъушей, дедэӀуэни абы жиӀэнум», – ищӀащ абдеж унафэ Абишэлам+.

6Хъушей къыщыкӀуэм, Абишэлам абы еупщӀащ: «Ахъутэфил гупсысэ къытхилъхьащи, иджы дызэхоупщӀыхьыж: зэрыжиӀэм хуэдэу тщӀын, хьэмэрэ дыблэкӀын, жыдоӀэри. Уэ дауэ уеплърэ?»

7«Мызыгъуэгум, – жиӀащ Хъушей, – Ахъутэфил къыуихьэлӀа псалъэр щӀагъуэкъым. 8ФӀы дыдэу зэрыпщӀэщи, уи адэри, абы и цӀыхухэри къанэ щымыӀэу зауэлӀ пхъашэщ. Ахэр иджыпсту губжьым къызэщӀигъэплъащ – зи акъушхэр зытраха мыщэбзым хуэдэщ псори. Абы ущыфӀэкӀыжым, уи адэр зауэ Ӏуэхухэм хуэӀэижь цӀыхущ; и гъусэхэр щӀыгъуу жэщыр зы щӀыпӀэм щрихынукъым+. 9Иджы дыдэхэм зы мащэ е нэгъуэщӀ зы щӀыпӀэ гуэрым зыщегъэпщкӀу абы. Зэхэуэ къыхэкӀрэ уи цӀыхухэр абы хэкӀуадэмэ, „Абишэлам и дзэр зэхакъутащ“ жаӀэнурэ, хъыбарыр зэбгрыкӀынущ. 10Мис абы щыгъуэм аслъэныгу кӀуэцӀылъ хуэдэу пхъашэ зауэлӀхэри къэдзыхэнущ. Зэры-ИсрэӀилу щыгъуазэщ уи адэр зэрызауэлӀ лъэщым, и цӀыхухэри зэрыхахуэм. 11ЖысӀэнум ухуеящи, мыращ си псалъэр: ищхъэрэкӀэ Дан щегъэжьауэ ипщэкӀэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу ИсрэӀилым исыр, хы Ӏуфэм Ӏулъ пшахъуэм и пэбж хъур, къызэхуэшэси, уэ езым ахэр зэуапӀэм Ӏушэ. 12Дэнэ зыщимыгъэпщкӀуами, Даут дэ къэдгъуэтынщ. Уэсэпсыр щӀым зэрытехэм ещхьу, дыкъимыщӀэу дытеуэнщи, езыри дукӀынщ, и цӀыхухэм ящыщу псэууэ зыри къэдгъэнэнкъым. 13Къалэ гуэрым зыщигъэпщкӀуу щытмэ, къэрэкъэш зыпыщӀа кӀапсэ яӀыгъыу исрэӀилхэр абдеж кърекӀуалӀэ – мывэ сэрейр дгъэуэнщи, щыщ къыхэднэжынкъым».

14Ар щызэхахым, Ахъутэфил жиӀам нэхърэ аркъыхэм ящыщ Хъушей къипсэлъар Абишэлами исрэӀил тхьэмадэхэми нэхъ тэрэзу къалъытащ. Апхуэдэххэу, Ахъутэфил и чэнджэщыр нэхъыфӀами, ТХЬЭМ ар ӀэщӀыб яригъэщӀащ, Абишэлам бэлыхь хидзэн щхьэкӀэ+.

Хъушей Даут лӀыкӀуэхэр зэрыхуигъэкӀуар

15Абы иужькӀэ Хъушей тхьэпщхэм – Садыкърэ Абэтаррэ – яхуэзэри, Абишэламрэ исрэӀил тхьэмадэхэмрэ Ахъутэфил ярита чэнджэщри езым къахилъхьари яхуиӀуэтэжащ. 16«Абы къыхэкӀыу, – жиӀащ Хъушей, – щӀэхыу Даут хъыбар Ӏэрывгъэхьэ жэщкӀэ пшахъуэщӀым, Ӏурдыныпс зэпрыкӀыпӀэм деж, къыщымынэну, атӀэ адрыщӀым зэпрыкӀыну! Армыхъумэ пащтыхьри и дзэри кӀуэдынкӀэ шынагъуэ щыӀэщ».

17Йонэтанрэ Ахъиймэзрэ хъыбархэм пэплъэу Аргуэл псынащхьэм деж щытт. Къалэм зыкъыщагъэлъагъуэ хъунутэкъыми, абдеж зы унэӀут цӀыхубз гуэр къакӀуэурэ хъыбархэм щигъэгъуазэрт, абыхэми а псор пащтыхьым лъагъэӀэсыжырт+. 18Зэгуэрым ахэр зы щӀалэ гуэрым къилъагъури, Абишэлам бзэгу хуихьат. АрщхьэкӀэ мобыхэм псынщӀэу заӀэтри а щӀыпӀэр ябгынащ. Ахэр Бэхурым щыщ цӀыху гуэрым деж екӀуалӀэри, абы и пщӀантӀэ кӀуэцӀым дэт псыкъуийм зыщагъэпщкӀуащ. 19Унэгуащэм пӀэтепхъуэр къищтэри, псыкъуиищхьэм триубгъуащ, зыми зыри къамылъагъун хуэдэу, абы и гущӀыӀуми гуэдз тригъэщэщэжащ.

20Абишэлам и цӀыхухэр цӀыхубзым деж къакӀуэри, Ахъиймэзрэ Йонэтанрэ здэщыӀэмкӀэ къеупщӀащ. «ТӀури псы цӀыкӀум зэпрыкӀащ», – яжриӀащ абыхэм цӀыхубзым. Абишэлам и цӀыхухэр щӀалитӀым якӀэлъыпхъэра щхьэкӀэ, зыри щамыгъуэтым, Ерусэлим ягъэзэжащ.

21Ахэр щыӀукӀыжым, Ахъиймэзрэ Йонэтанрэ псыкъуийм къикӀыжри Даут деж кӀуащ, къекӀуэкӀари къанэ щымыӀэу жраӀэжащ. «ПсынщӀэу псым фызэпрыкӀи, адрыщӀым фыкӀуэ. Ахъутэфил игу фӀы къыфхуилъкъым», – ягъэпӀэщӀащ абыхэм пащтыхьыр. 22Даути, гъусэу абы щӀыгъухэми заужьри, нэхущнэгъ къэщӀыгъуэ пщӀондэ Ӏурдыныпсым зэпрыкӀащ. Нэхущым ирихьэлӀэу зы цӀыхуи Ӏурдыныпсым и мыдрыщӀым къыщынатэкъым.

23И чэнджэщхэр хъатэ пэмыхьэ зэращӀар къыщыгурыӀуэм, и шыдым уанэр трилъхьэри, Ахъутэфил къыщыхъуа къалэм, и унэ, игъэзэжащ. И бынунэм уэсятхэр яхуищӀыжри, езым зыфӀилъэжащ. Ахъутэфил и адэжьхэр зыщӀэлъ кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ+.

24Даут МэхънэӀим къыщыувыӀащ, абы ирихьэлӀэу Абишэлами, исрэӀил зауэлӀхэр псори щӀыгъуу, Ӏурдыныпсым и адрыщӀым зэпрыкӀащ. 25Йоуаб и пӀэкӀэ Абишэлам исмэхьилхэм[*] ящыщ Етэр и къуэ Ӏэмасэ дзэм ящхьэщигъэуващ. Ар къэзылъхуар Нэхъыш ипхъу Абиджэлт. Йоуаб и анэ Дзыру Абиджэл и шыпхъут[*]+. 26ИсрэӀилыдзэмрэ Абишэламрэ ДжылыӀэдей щӀыгум щигъуэлъыкӀащ.

27Даут МэхънэӀим къыщысам, абы къыпежьащ амонейхэм я щыхьэр Арбэхь щыщ Нэхъыш и къуэ Щобий, Лодэбар щыщ АмрэӀил и къуэ Мэхьир, джылыӀэдей къалэ Аргъуэлым щыщ Бэрзылай сымэ+. 28-29Абыхэм Даутрэ и гъусэхэмрэ зыхуэныкъуэну тепӀэнщӀэлъынхэр, фалъэхэмрэ кхъуэщын хьэкъущыкъухэмрэ къыздахьат, шхыныгъуэм щыщу гуэдз, хьэ, хьэжыгъэ, гуэдз гъэлыгъуа, хьэджэш, губгъуэджэш, фо, кхъуей, кхъуейлъалъэ хуэдэхэр къыздашат, мэлхэри къыздахуат. «ЗауэлӀхэр шхын щхьэкӀэ малӀэ, ешащ, пшахъуэщӀым здитам псыхуэлӀэми иубыдащ», – жаӀэрт абыхэм+.

* 17:3 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 17:25 НэгъуэщӀ пасэрей Ӏэрытххэм «исрэӀилхэм ящыщ» е «изрэӀэлхэм ящыщ» жиӀэу ущрохьэлӀэ.

* 17:25 ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм нэгъуэщӀыпӀэ деж Абиджэлрэ Дзырурэ Даут и шыпхъуу къыщыхощ. Абы къыхэкӀыуи, Нэхъыш хэт хъунуми гурыӀуэгъуэ дыдэу щыткъым. Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, ар Ашэй и щхьэгъусэр япэ нэчыхькӀэ зыбгъэдэсаращ. Ар пэжмэ, Абиджэлрэ Дзырурэ Даут анэкӀэ и шыпхъуу къыщӀокӀ.

+ 17:5 2 Пащт. 15:32
+ 17:8 Гъэс. 17:12,
+ 17:14 2 Пащт. 15:31, 2 Пащт. 15:34
+ 17:17 2 Пащт. 15:36,
+ 17:23 2 Пащт. 15:12,
+ 17:25 2 Пащт. 19:13, 2 Пащт. 20:9-10,

+ 17:27 2 Пащт. 12:26, 2 Пащт. 12:29, 2 Пащт. 9:4, 2 Пащт. 19:31-32, 3 Пащт. 2:7,

+ 17:29 2 Пащт. 16:2

ЕПЩЫКӀУИЯНЭ ӀЫХЬЭ

Абишэлам и кӀуэдыкӀар

18^1Даут щӀыгъу зауэлӀхэм яхэплъэри зэхидзащ, цӀыху мин къэс унафэщӀхэр ящхьэщигъэуващ, цӀыхуищэ къэси Ӏэщхьэтетхэр яхуигъэнэхуащ. 2Дзэр Ӏыхьищу игуэшащ Даут: зым Йоуаб пашэ яхуищӀащ, етӀуанэм абы и къуэш Дзыру и къуэ Абишей ящхьэщигъэуващ, ещанэми Джат щыщ Ӏитей и Ӏэтащхьэу игъэуващ.

ЗауэлӀхэм я гъусэу езыри зауэм зэрыкӀуэнур щажриӀэм,+
3дзэм хэтхэм ар Даут хуадакъым: «Хьэуэ, уэ уныддэкӀуэ хъунукъым! ЗыгуэркӀэ дыкърагъэкӀуэтрэ дыкъыщӀэпхъуэжын хъуми, ар зыми къыфӀэӀуэхунукъым. Уеблэмэ, дзэм и ныкъуэр а зауэм хэкӀуадэми, къызыфӀэӀуэхун щыӀэнукъым. Уэ уи закъуэ цӀыху минипщӀым упэлъытащ. Дэс къалэм, укъыдэмыкӀ, абыкӀэ нэхъ щхьэпэ укъытхуэхъунущ», – жаӀэри.

4«Хъунщ, – еувэлӀащ абыхэм къыжраӀам Даут, – зэрыжыфӀэм хуэдэу сщӀынщ».

Арати, цӀыхуищэ хъу дзэ пакӀэхэмрэ мину зэхэт дзэ гупхэмрэ пащтыхьым къыблэкӀыху, Даут абыхэм къахэплъэу мывэ сэрейм деж щытащ. 5«СыволъэӀу, си щӀалэм, Абишэлам, фещэбэкӀ», – ятрикъузэу жиӀащ пащтыхьым, Йоуаб, Абишей, Ӏитей сымэ захуигъазэри. Абишэлам теухуауэ пащтыхьым дзэпщхэм яхуищӀа унафэр дзэм хэтхэм псоми зэхахащ.

6Даут и дзэр щӀыпӀэ нэщӀ гуэрым щиувыкӀри, Абишэлам гъусэ хуэхъуа исрэӀилхэм япэщӀэуващ. Зауэр ЕфрэӀим мэзым щаублащ. 7Абишэлам къришэжьа исрэӀилыдзэм Даут и зауэлӀхэр текӀуащ. А махуэм зауэм куэдым я щхьэр халъхьащ – цӀыху мин тӀощӀ хэкӀуэдат абы. 8Зауэм а Ӏэхэлъахэм зыщиубгъуат, джатэм ихьам нэхърэ а махуэм мэзым псэуэ щынар нэхъыбэт.

9Абишэлам Даут и цӀыхухэм зэрымыщӀэкӀэ къапэщӀэхуащ. Къыдырым тесу здэкӀуэм, зи къудамэбэхэр къришэх жыгеишхуэ щӀагъым щыщӀэкӀым, Абишэлам и щхьэцыр а къудамэхэм хэнащ. Къыдырыр щӀэкӀуэсыкӀри, и лъакъуэхэр щӀым къэмысу Абишэлам щхьэцыкӀэкӀэ жыгейм фӀэщӀауэ къэнащ.

10Ар зылъэгъуа гуэр Йоуаб деж кӀуэри хъыбар иритащ. 11«Сыт жыпӀэр?! Плъэгъуамэ, щхьэ уеуэу абдеж щумыукӀарэ? Дыжьын шэкӀэлипщӀрэ зы зауэлӀ бгырыпхрэ уэстатэкъэ!» – къыжриӀащ лӀым Йоуаб.

12«Дыжьын шэкӀэл мин къызэптатэми, – жриӀащ а лӀым Йоуаб, – пащтыхь щауэм си Ӏэр тесшэщӀэнтэкъым. „Си щӀалэу Абишэлам фыхуэсакъ“ жиӀэу уэри, Абишеи, Ӏитеи пащтыхьым унафэ къызэрыфхуищӀыр псоми зэхэтхакъэ? 13Мыхъун гуэр сӀэщӀэщӀатэмэ, сэр-сэру бэлыхь зыхэздзэжынут. Ар пащтыхьым щыбзыщӀа хъунутэкъым, уэри укъысщхьэщыжынутэкъым».

14«Уэ птезгъэкӀуэдэн зэман сиӀэкъым!» – жиӀэри Йоуаб абы хуилъащ. Бжы кӀэщӀищ къищтэщ Йоуаби, иджыри и псэр пыту жыгым фӀэщӀа Абишэлам екӀуалӀэри и бгъэм хэпыджащ. 15Йоуаб и ӀэщэзехьипщӀым Абишэлам къаухъуреихьри яукӀащ.

16Абы иужь Йоуаб гъуор игъаджэри, исрэӀилхэм якӀэлъеӀэ дзэм къригъэгъэзащ. Хуеижакъым Йоуаб и цӀыхухэр абы фӀэкӀа игъэзэуэну.

17Абишэлам и хьэдэр мэзым зы мащэ куу гуэрым ирадзэри, и щӀыӀум мывэр самэу щызэтракӀутэжащ. Пащтыхь щауэм щӀыгъуа исрэӀилхэр щхьэж и унэр и занщӀэу зэбгрыжыжащ.

18Абишэлам псэу щӀыкӀэ ПащтыхьыкъуэкӀэ зэджэ щӀыпӀэм мывэсын и цӀэкӀэ зыхуигъэувыжыгъат, зигу къэкӀыжын къуэ зэримыӀэр жиӀэурэ. А мывэсыным езым и цӀэри фӀищат. Нобэр къыздэсым абы Абишэлам и мывэсынкӀэ йоджэ+.

Абишэлам зэраукӀам и хъыбарыр Даут къызэрищӀар

19Садыкъ и къуэ Ахъиймэз Йоуаб елъэӀуащ: «Хуит сыщӀи, пащтыхьым деж хъыбарыр жэрыгъэкӀэ сыгъэхь, жесӀэнущ абы и бийхэм яхуэфащэр ТХЬЭМ зэрырищӀар».

20АрщхьэкӀэ Йоуаб идакъым: «Нобэкъым пащтыхьыр уэ хъыбарыфӀкӀэ щыпхуэгъэгуфӀэнур, Ахъиймэз. НэгъуэщӀ махуи къыпхуихуэнщ. Иджыпсту щымыӀэж пащтыхь щауэм и хъыбарщ абы къыпэплъэр». 21Кушейхэм[*] ящыщ зы щӀалэ гуэрым Йоуаб унафэ хуищӀащ пащтыхьым деж кӀуэуэ илъэгъуар хуиӀуэтэжыну. Йоуаб щхьэщэ хуищӀри, щӀалэр жэрыгъэкӀэ пащтыхьым деж ежьащ.

22Ауэ Садыкъ и къуэ Ахъиймэз иджыри зэ елъэӀуащ Йоуаб: «Сыту щытми, мо кушей щӀалэм иужь ситу сэри сыбгъэкӀуэну сынолъэӀу».

«Уа, си щӀалэ, сыт абы ущӀэкӀуэнур? – хэтт Йоуаб Ахъиймэз щӀригъэгъуэжыну. – Зыми гуфӀапщӀэ къыуитынукъым а хъыбарым папщӀэ».

23«ТӀум щыгъуэми сыкӀуэнущ!» – жиӀэу Ахъиймэз щиукъуэдийм, Йоуаб арэзы хъуащ. Ахъиймэз жэрыжэкӀэ Ӏурдын губгъуэм кӀуэцӀрыкӀ гъуэгур икӀури, кушей щӀалэми ипэ ищащ.

24Даут къалэ дыхьэпӀэм и зы плӀанэпэ гуэрым деж щыст. Плъырри дыхьэпӀэм щхьэщыт къалэ сэреищхьэм дэкӀауэ зиплъыхьу тетт. Абы хэту и закъуэу къажэм плъырым и нэр хуэзащ. 25Ар ину гуоури, пащтыхьым зыгуэр къызэрыблагъэр иригъэщӀащ. «И закъуэ къакӀуэу щытмэ, хъыбарыфӀщ къихьыр», – жиӀащ Даут.

КъакӀуэр кӀуэ пэтми къэгъунэгъурт, 26иджыри нэгъуэщӀ зыгуэр къызэрыжэм плъырым гу щылъитам. «Иджыри нэгъуэщӀ зыгуэр къожэ, абыи и закъуэщ», – егуоухащ плъырыр къалэ дыхьэпӀэм щыт бжэхъумэм деж.

«Абыи хъыбарыфӀщ къихьыр», – игу къэкӀащ Даут.

27«Сыщымыуэмэ, – жиӀащ плъыракӀуэм, – япэ иту къажэр Садыкъ и къуэ Ахъиймэзщ».

«Ар цӀыхуфӀщ, къихьри хъыбарыфӀщ», – триубыдэпащ пащтыхьым+.

28«Псори фӀыщ!» – жиӀащ макъ хэӀэтыкӀакӀэ Ахъиймэз, пащтыхьым гъунэгъу къыхуэхъури. ЩӀым нэсу щхьэщэ хуищӀри жриӀащ: «Зиусхьэну си пащтыхьым зыкъыппэщӀэзысахэр уи ӀэмыщӀэ кърилъхьащи, ТХЬЭМ, уи Тхьэм, фӀыщӀэри щытхъури ейщ!»

29«Си щӀалэ цӀыкӀум, Абишэлам, и Ӏуэхухэр фӀыкъэ?» – щӀэупщӀащ гузавэу Даут.

«Абдеж зэрызехьэшхуэ зэрыщыӀэр слъэгъуащ Йоуаб уи деж сыкъыщигъакӀуэм, ауэ къэхъупам сыщыгъуазэкъым», – жиӀащ Ахъиймэз ужьыхыжурэ.

30«ӀукӀуэти мобдеж зэ ув!» – жиӀэри Даут Ахъиймэз иригъэкӀуэтэкӀащ. Адрейри лъэныкъуэкӀэ еувэкӀащ.

31Асыхьэтым Куш щыщ щӀалэри къэсащ. «ХъыбарыфӀхэр къыпхуэсхьащ, зиусхьэну си пащтыхь! – жиӀащ абы. – ЗыкъыппэщӀэзысахэм псоми уи насып ТХЬЭМ нобэ ятригъэкӀуащ!»

32«Си щӀалэ цӀыкӀум, Абишэлам, и Ӏуэхухэр фӀыкъэ?» – щӀэупщӀащ Даут.

«А щӀалэм и щхьэ кърикӀуар, – жиӀащ кушей щӀалэм, – зиусхьэну си пащтыхьым и жагъуэгъу псоми къылърес, бзаджагъэкӀэ иужь къихьэ дэтхэнэми къыщрещӀ»+.

33Пащтыхьыр къаскӀэри, дыхьэпӀэм щхьэщыт унэмкӀэ иунэтӀащ. ЗдэкӀуэм, Даут зэщыджэу гъырт. «А, Абишэламу си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэ! Абишэламу си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэ! Уэ уи пӀэкӀэ сэ сылӀа мыгъуэтэми нэхъыфӀти! А, Абишэламу си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэ! А, си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэ!» – жиӀэурэ и къуэр пащтыхьым игъейрт.

* 18:21 Кушейхэр СуданыщӀым и зэхуэдитӀымрэ Мысыр щӀыналъэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэ щӀыгухэмрэ зыхыхьэ Куш хэкум щыпсэуа лъэпкъщ.

+ 18:2 2 Пащт. 15:19-22
+ 18:18 2 Пащт. 14:27
+ 18:27 3 Пащт. 1:42
+ 18:32 1 Пащт. 25:26, Данил 4:16

ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

Йоуаб Даут зэрегияр

19^1Пащтыхьым Абишэлам зэригъейр, ар абы зэрыхуэщыгъуэр Йоуаб жраӀащ. 2Пащтыхьыр и къуэм щхьэкӀэ зэрынэщхъейр зауэлӀхэм щызэхахым, я текӀуэныгъэм хьэдагъэу а махуэм зызэридзэкӀащ. 3ЗэуапӀэм къыӀукӀыу къыщӀэпхъуэжахэм я напэтехыр зэрагъэпщкӀум ещхьу, зауэлӀхэр унэгъуэджэу къалэм дыхьэжырт. 4Пащтыхьыр цӀыхум яхыхьэртэкъым, и макъ къызэрихькӀи «Си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэу Абишэлам! А си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэу Абишэлам! Си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэ!» – жиӀэурэ пыхьэрт.

5Йоуаб пащтыхьым деж кӀуэри егиящ: «Сыт уи зауэлӀхэр щӀэбгъэукӀытэр? Уэри, уи къуэхэми, уипхъухэми, уи щхьэгъусэхэмрэ жэщгъуэлъ бзылъхугъэхэмри я псэкъэ абыхэм нобэ къахъумар? 6Ауэ, пэжыр арагъэнущи, уэркӀэ зи гум лъагъуныгъэ зи цӀэ имылъхэращ фӀыуэ плъагъур, фӀылъагъуныгъэ къыпхузиӀэхэм апхуэдэ гурыщӀэ лъэпкъ уахуиӀэкъым. Дзэпщхэри абыхэм я зауэлӀхэри зыуи къызэрумыдзэр нобэ хьэкъыу я фӀэщ пщӀащ. Мы зауэм дэ псори дыхэкӀуадэу, Абишэлам псэууэ къигъэзэжатэмэ, нэхъ къызэрыпщтэнур къызгурыӀуащ.

7Тэджи ныщӀэкӀ! Нахыхьи пэжу къыббгъэдэт цӀыхухэм я гур фӀы къэщӀыж! ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, уныщӀэмыкӀмэ, зы цӀыху къэмынэу ныжэбэ зэбгрыкӀынум. Быдэу уи фӀэщ щӀы, къэбгъэщӀам и кӀуэцӀкӀэ уи щхьэ кърикӀуа тхьэмыщкӀагъэ псом нэхърэ ар зэрынэхъ Ӏеинур».

8Пащтыхьыр къыщӀэкӀри, къалэ дыхьэпӀэм деж щетӀысэхащ. Ар дзэм щахэӀуэм, псори Даут деж къыщызэхуэсащ.

Даут Ерусэлим къызэригъэзэжар

Абишэлам гъусэ хуэхъуа исрэӀилхэр щхьэж и унэр и занщӀэу зэбгрыжыжат+. 9Абы иужькӀэ исрэӀил лӀакъуэхэр зэныкъуэкъуу хуежьащ: «Пащтыхьым ди бийхэм дащихъумами, фылистейхэм дакъыӀэщӀихами, езыр и къуэ Абишэлам и ягъэкӀэ щтапӀэ ихьэжащ+. 10Ди пащтыхьыну зыхуэдгъэфэща Абишэлами зауэм хэкӀуэдащ. Сыт-тӀэ иджы зыри щӀыжыдмыӀэр? Сыт пащтыхьым дыкъыщӀемыджэжыр?»

11ИсрэӀилхэм яку къыдэхъуа псалъэмакъыр Даути лъэӀэсащ. Хъыбарыр абы тхьэпщхэм, Садыкърэ Абэтаррэ, яхуиӀуэхуащ: «Ехьудей тхьэмадэхэм деж фыкӀуи, пащтыхьыр и унэ езыджэжхэм зыкъыщӀыкӀэрагъэхун хуейр жевгъэӀэ+. 12„Дызэшкъэ, зы къупщхьэрэ зылу дыщыткъэ, атӀэ щхьэ пащтыхьыр езыджэжхэм фыкъакӀэрыхун хуей?“ жыфӀи феупщӀ. 13Ӏэмаси зыхуэвгъази, „Уэ узикъупщхьэтэкъэ, узилтэкъэ? Йоуаб и пӀэкӀэ игъащӀэкӀэ дзэпщу ущытыну узмыгъэувмэ, ТХЬЭМ и нейр къысщыхуэ!“ жефӀэ»+. 14Апхуэдэххэурэ, Даут ехьудейхэр псори къыдихьэхащ. Езыми и цӀыхухэми ягъэзэжыну пащтыхьым къыхуаӀуэхуащ.

15Пащтыхьым игъэзэжыну гъуэгу техьэри, Ӏурдыныпсым нэс къэкӀуащ. Ехьудейхэр абы къыпежажьэри, Ӏурдын псыежэхым зэпрашыжын щхьэкӀэ, Джылджэл къэкӀуащ. 16Бэхурым щыщ Джэрай и къуэ Щэмеи, лъэпкъкӀэ бенаминхэм къахэкӀар, пӀащӀэ-тхъытхъыу ехьудейхэм я гъусэу Даут зыӀуигъэщӀэну кӀуащ+. 17Бенаминхэм ящыщу цӀыху мин щӀыгъут абы, ТӀалутӀ и Ӏуэгутет Зиби, абы и къуэ пщыкӀутхури, и унэӀут тӀощӀри яхэтт. Ахэр жэрыгъэкӀэ Ӏурдын псыежэхым щӀэпхъуащ, пащтыхьымрэ+
18и унагъуэмрэ зэпрыкӀыпӀэм деж къекӀуалӀэмэ, къызэпрашыну, сыткӀи я фӀагъ ирагъэкӀыну.

Пащтыхьыр Ӏурдыныпсым къызэрызэпрыкӀыу Джэрай и къуэ Щэмей абы и пащхьэ зыщридзыхри, 19жриӀащ: «Зиусхьэну си пащтыхь, си бзаджэщӀагъэр хьэкъ сщумыщӀ! Ерусэлим щубгына махуэм пхуэмыфащэ зэроспэсар уигу къыумыгъэкӀыж! Зыщыгъэгъупщэ псори, зиусхьэну си пащтыхь!+
20Си къуаншагъэр зыдызощӀэж, аращ Исуф и щӀэблэм[*] щыщу псом япэ, зиусхьэну си пащтыхь, сыныщӀыппежьар».

21Дзыру и къуэ Абишей ар щызэхихым, жиӀащ: «Апхуэдизу узыгъэикӀа Щэмей и унафэр укӀкӀэ ямыщӀэну ара? Тхьэм къыхиха пащтыхьым ебгащ ар, зиунагъуэрэ»+.

22«Дзыру и къуэхэм сыт абы фи Ӏуэхуу хэлъыр? – жиӀащ Даут. – Сыт бзаджэ щӀэным иджы сыщӀытевгъэгушхуэр? Нобэ хуэдэ махуэм дауэ ИсрэӀилым цӀыху зэрыщыбукӀынур? Иджыпсту сэ нахуэу солъагъу щӀэрыщӀэу ИсрэӀил псом я пащтыхь сызэрыхъужар!»+
23Даут Щэмей зыхуигъазэри, и псэ зэремыӀэнумкӀэ тхьэ хуиӀуащ+.

24ТӀалутӀ и къуэрылъху Мэфбошэти Даут пежьащ. Пащтыхьыр щыдэкӀа махуэм щегъэжьауэ, лажьи хъати имыӀэу къыщигъэзэжам нэсыхукӀэ, Мэфбошэт и лъэбжьани пиупщӀакъым, и пащӀэри трищыкӀакъым, и щыгъыни ижьыщӀакъым+.

25Мэфбошэт пащтыхьым ӀущӀэну Ерусэлим къикӀыу къыщыкӀуэм, ар абы еупщӀащ: «Сыт си гъусэу уныщӀыдэмыкӀар, Мэфбошэт?» – жиӀэри.

26«Зиусхьэну си пащтыхь, – къригъэжьащ Мэфбошэт, – си унэӀутым сыкъигъэпцӀащ. Сызэрылъашэм къыхэкӀыу „шыдым уанэр теслъхьэнщи, абы сытесу пащтыхьым и гъусэу сыкӀуэнщ“ жысӀат. 27АрщхьэкӀэ си унэӀутым, зиусхьэну си пащтыхь, уи пащхьэ сыщигъэулъиящ. Зиусхьэну си пащтыхь, уэ Тхьэм къыбгъэдэкӀа мелыӀычым ухуэдэщ, „мыр сфӀэзахуэщ“ жыхуэпӀэр къызэщӀэ!+
28Зиусхьэну си пащтыхь, си адэшхуэм и лъэпкъым щыщ зы къыумыгъанэу лъапсэкӀуэдыр къахуэбгъэкӀуэфынут, арщхьэкӀэ уи Ӏэнэ сыпэрыбгъэтӀысхьащ. Сыт хуэдэ хуитыныгъэ сиӀэр сытхьэусыхэну?»+

29«Хъунщ, ирикъунщ! – зэпиудащ ар Даут. – Сыт мыпхуэдизыр къыщӀызжепӀэр? Уэрэ Зибэрэ щӀыр ныкъуэ-ныкъуэу зэхуэвгуэш – аращ си унафэр».

30«Хуеймэ, зэрыщыту ирещтэ! Зиусхьэну си пащтыхьыр псэууэ укъэкӀуэжащи, сэркӀэ псом нэхъапэр аращ».

31ДжылыӀэдейм ит Аргъуэлым къалэм къикӀри Бэрзылай пащтыхьым деж къэкӀуащ, и гъусэу Ӏурдыныпсым зэпрыкӀыу гъуэгутехьэж псалъэ жриӀэн щхьэкӀэ. 32Бэрзылай жьы дыдэ хъуат, и ныбжьри илъэс тӀощӀиплӀым нызэрыхьэсат. Езыр хуэщӀауэ псэурти, пащтыхьыр МэхънэӀим дэсыху, зыхуэныкъуэ псомкӀи щӀэгъэкъуэн хуэхъуащ+. 33«НакӀуэ си гъусэу Ерусэлим, – пиубыдащ абы Даут. – Си нэӀэ птету узгъэпсэунщ».

34«Сытегушхуэу Ерусэлим сыныбдэкӀуэн хуэдэу, – жиӀащ Бэрзылай, – куэд къысхуэнэжа сэ сыпсэуну? 35Илъэс тӀощӀиплӀыр си ныбжьщ. Мы гъащӀэм къыщыхъу емрэ фӀымрэ схузэхэгъэкӀыжыфыну пӀэрэ сэ? ЗыхэсщӀэжыфыну пӀэрэ яшхымрэ ирафымрэ я ӀэфӀыр? ЦӀыхухъу уэрэджыӀакӀуэхэмрэ цӀыхубз уэрэджыӀакӀуэхэмрэ я макъри схузэхэцӀыхукӀыжыну? Сыт щхьэкӀэ, зиусхьэну си пащтыхь, зыптезгъэхьэлъэн хуей+? 36Ӏурдыныпсым адрыщӀкӀэ тӀэкӀу узгъэкӀуэтэнщ, ауэ апхуэдизу сыщӀэбгъэлъэпӀэн щыӀэкъым. 37Си унэ хуиту сыгъэкӀуэж, сыщалъхуа жылэжьым сыщылӀэжыну сыхуейщ, си адэрэ си анэрэ зыщӀэлъ кхъэм сыщыщӀалъхьэжыну сыхуейщ. Мис Чымхъан, нрекӀуэ ар уи гъусэу, зиусхьэну си пащтыхь, зэрыпфӀэзахуэм хуэдэуи хущыт»+.

38«НрекӀуэ-тӀэ Чымхъан, – хъуащ арэзы Даут, – уэ зэрыпфӀэфӀ дыдэм хуэдэу сыхущытынущ абы. Уэри, сыткӀэ укъызэмылъэӀуми, узыхуейр пхуэсщӀэнущ».

39Дзэм щыщ зыри къэмынэу Ӏурдын псыежэхым зэпрыкӀащ. Пащтыхьри псым къикӀащ. Даут Бэрзылай ебэужщ, Тхьэм и нэфӀ щыхуэну хуэлъаӀуэри и унэ иригъэгъэзэжащ. 40АдэкӀэ пащтыхьыр Чымхъан и гъусэу Джылджэл кӀуащ. Ехьудеидзэмрэ исрэӀилхэм я дзэм и ныкъуэмрэ пащтыхьыр абы нэс ягъэкӀуэтащ.

41ИсрэӀилхэр пащтыхьым деж кӀуэри етхьэусыхылӀащ: «Сыт Ехьудейм щыщ ди къуэшхэм ущӀызыӀэщӀаубыдар, уэри, уи унагъуэри, гъусэу пщӀыгъуахэри Ӏурдыныпсым фыкъызэпрашыжын хуей щӀэхъуар?»

42«Пащтыхьыр ди лӀакъуэ щыщщ, ди Ӏыхьлыщи аращ, – жраӀащ ехьудейхэми исрэӀилхэм. – Сыт абы щхьэкӀэ фыщӀэгубжьыр? Пащтыхьым зыгуэр дигъэшхауэ ара? Хьэмэрэ тыгъэ гуэр къыдитауэ ара?»

43«Пащтыхьым теухуауэ фэ къыфтехуэм нэхърэ хуэдипщӀкӀэ нэхъыбэ дэ къытлъос[*], – ядакъым ехьудейхэм жаӀэр исрэӀилхэм. – Сыт ди жагъуэ щӀэфщӀыр? Пащтыхьыр къешэлӀэжын зэрыхуейр дэракъэ япэу къыхэзылъхьар?» АрщхьэкӀэ исрэӀилхэм ехьудейхэр яхуигъэкӀуэтакъым.

* 19:20 Мыбдеж зи гугъу ищӀыр, уегупсыс зэрыхъунумкӀэ, ищхъэрэ исрэӀил лӀакъуэхэрщ.

* 19:43 Ехьудейхэм мыбдеж щапэщӀэтщ ищхъэрэ, е исрэӀил, лӀакъуипщӀыр.

+ 19:8 Руфэ 4:1, 2 Пащт. 15:2, 2 Пащт. 18:4
+ 19:9 2 Пащт. 5:20
+ 19:11 2 Пащт. 15:29

+ 19:13 2 Пащт. 17:25, 2 Пащт. 8:16, Руфэ 1:17

+ 19:16 2 Пащт. 16:5
+ 19:17 2 Пащт. 9:2-13, 2 Пащт. 16:1-4
+ 19:19 2 Пащт. 16:5-13
+ 19:21 2 Пащт. 16:9
+ 19:22 2 Пащт. 3:39, 2 Пащт. 16:10
+ 19:23 3 Пащт. 2:8, 3 Пащт. 2:36-46
+ 19:24 2 Пащт. 9

+ 19:27 2 Пащт. 16:3, 1 Пащт. 29:9, 2 Пащт. 14:17, 2 Пащт. 14:20

+ 19:28 2 Пащт. 9:7
+ 19:32 2 Пащт. 17:27-29
+ 19:35 2 Пащт. 15:33
+ 19:37 3 Пащт. 2:7

ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

ШэбаӀ Даут зэрыпэщӀэувар

20^1Бахърий и къуэ ШэбаӀкӀэ еджэу зы цӀыху мыгъуэжь гуэр а щӀыпӀэм зэрымыщӀэкӀэ щыӀэу къыщӀэкӀащ. Ар бенаминхэм ящыщт. Гъуор игъаджэри, езым ину жиӀащ:

«Даут ди Ӏыхьэ хэлъкъым,
худиӀуэху щыӀэкъым Ашэй и къуэм!
ФызэбгрыкӀ ИсрэӀилыр, щхьэж и унэ фыкӀуэж!»+

2Арати, исрэӀилхэм Даут ябгынащ, Бахърий и къуэ ШэбаӀ иужь иувэн щхьэкӀэ. Ауэ ехьудейхэр пащтыхьым пэжу къыхущӀэкӀащ, и гъусэу Ӏурдыныпсым къыщыщӀэдзауэ Ерусэлим нэс къыдэкӀуащ.

3Даут Ерусэлим къыщигъэзэжым, пащтыхь сэрейм кӀэлъыплъыну къигъэна жэщгъуэлъ цӀыхубзипщӀыр унэ щхьэхуэ щӀигъэтӀысхьэри, хъумакӀуэхэр яригъэувэлӀэжащ. ЗыщыщӀэ щымыӀэу ахэр абы щӀэсащ, ауэ езы пащтыхьыр абыхэм зэикӀ ялъихьэжакъым. Фызабэм хуэдэу а унэм къыщӀэкӀ ямыӀэу, ахэр псэуху абы щаӀыгъащ+.

4«Махуищ пӀалъэм къриубыдэу, – хуищӀащ пащтыхьым Ӏэмасэ унафэ, – ехьудейхэр къызэхуэшэс, уэри зыкърегъэхьэлӀэ»+. 5Ехьудейхэм хъыбар яритыну ежьа Ӏэмасэ пащтыхьым хуигъэува пӀалъэм къитӀэсэфакъым, щӀригъэгъуащ.

6Арати, Даут Абишей жриӀащ: «Абишэлам и ягъэу къыдэкӀам нэхърэ нэхъыбэ Бахърий и къуэ ШэбаӀ къылъыкъуэкӀынущ. Си цӀыхухэр гъусэ щӀыи абы иужь ихьэ, армыхъумэ быдапӀэу къэщӀыхьа къалэ гуэр къигъуэтынщи, тӀэщӀэкӀынщ».

7Йоуаб и цӀыхухэри, къэрэтейхэмрэ пэлътейхэмри, зауэлӀ пхъашэу щыӀэхэри – псори зэгъусэу Абишей и унафэм щӀэту – Ерусэлим къыдэкӀри, Бахърий и къуэ ШэбаӀ кӀэлъежьащ+.

8Джэбэн нэсу мывэшхуэ гуэрым щекӀуалӀэм, абыхэм Ӏэмасэ къаӀущӀащ. Йоуаб зауэлӀ фащэ щыгът, джатэр зыфӀэщӀа бгырыпхыр щӀэпхауэ. Бгъэдыхьэну щежьэм, джатапӀэр къыфӀэжри, джатэр и пцӀанапӀэкӀэ къыщӀэщащ.

9«Сыт ухуэдэ, си къуэш?» – жиӀэри Йоуаб Ӏэмасэ еупщӀащ. Йоуаб Ӏэ ижьымкӀэ Ӏэбэри, Ӏэмасэ и жьакӀэпэр иубыдащ[*], зришалӀэу ебэун щхьэкӀэ. 10Абы и Ӏэм джатэр къызэрыӀэщӀэхутам Ӏэмасэ гу лъитакъым. Йоуаб Ӏэ сэмэгумкӀэ иӀыгъ джатэр мобы и ныбэм хихуэри, и кӀуэцӀыр къригъэуащ. ЕтӀуанэу еуэн хуей хъуакъым, Ӏэмасэ абдеж и псэр щыхэкӀащ. Йоуабрэ абы и къуэш Абишейрэ адэкӀэ Бахърий и къуэ ШэбаӀ кӀэлъежьащ+.

11Йоуаб и цӀыхухэм ящыщ зы Ӏэмасэ и хьэдэм щхьэщыхьэри, жиӀащ: «Йоуаб пэжу бгъэдэтыр, Даут гуэтыр Йоуаб и ужь иреувэ!» 12Ӏэмасэ къыщӀэжа лъым хэлъу гъуэгущхьэм телът. БлэкӀыу хъуар къэувыӀэурэ зэрыщхьэщыхьэр а лӀым къыщилъагъум, хьэдэр гъуэгум трихри, гъуэгубгъумкӀэ илъэфащ, къэмылъэгъуэн щхьэкӀэ щыгъын гуэрхэри тридзащ. 13Хьэдэр гъуэгум тралъэфа нэужьщ Бахърий и къуэ ШэбаӀ кӀэлъыкӀуэ Йоуаб и ужь псори щихьэжар.

14ИсрэӀил лӀакъуэхэм я щӀыгухэр зэпиупщӀри, ШэбаӀ Абэл-БэтмэӀэху къалэ нэсащ. Абы бахърийхэр[*] къыкӀэлъыкӀуэжри, къалэм зэгъусэу дыхьащ+. 15Куэд дэмыкӀыу Йоуаб и зауэлӀхэр къэсри, Абэл-БэтмэӀэху къатӀысыхьащ. КӀэщӀу абыхэм къалэ щӀыбым щӀы зэтетхъуэ щащӀащ. Мывэ сэрейр ягъэуэну щыхуежьэм, 16зы бзылъхугъэ Ӏущ гуэр ищхьэмкӀэ къегуоуэхащ: «ФыкъэдаӀуэ! Зэ фыкъэдаӀуэ! Йоуаб фыкъысхуеджэ, моуэ къыӀурехьэ, сепсэлъэну сыхуейщ». 17Йоуаб къыщыӀухьэм, бзылъхугъэр щӀэупщӀащ: «Уэра Йоуабыр?» – жиӀэри. «Сэращ!» – щыжиӀэм, – «БжесӀэнум зэ къедаӀуэ!» – къыхуриджащ ар бзылъхугъэм.

«СынодаӀуэ!» – пидзыжащ абы Йоуаби.

18«ИгъащӀэми „УзыщӀэупщӀэр Абэл щызэхэгъэкӀ“ жаӀэрт, – къригъэжьащ бзылъхугъэм, – я Ӏуэху зэхэзэрыхьари апхуэдэу зэхахыжырт. 19ЗэгурыӀуэмрэ пэжыгъэмрэ ИсрэӀилым хуэзыхъумэхэм дащыщщ, уэ ИсрэӀилым и къалащхьэхэм ящыщ зыр бгъэкӀуэдыну иужь уитщ. ТХЬЭМ и ӀэмыщӀэ илъ къалэр зэхэпкъутэну сыт уезыхулӀар?»

20«Хьэуэ! – пиупщӀащ Йоуаб. – ЗэхэскъутэнӀауи сыхуейкъым, зыгуэр згъэкӀуэдынуи сыхэткъым! 21Апхуэдэукъым Ӏуэхур зэрыщытыр. ЕфрэӀим бгылъэхэм къикӀа Бахърий и къуэ ШэбаӀкӀэ зэджэ лӀым, пащтыхьым пэувам, и закъуэщ сызыхуейр. Ар къызэфти, сэри къалэм сыпыӀукӀуэтыжынущ».

«Абы и щхьэр мывэ сэрейм кърадзыхауэ плъагъунщ», – игъэгугъащ бзылъхугъэм Йоуаб.

22Бзылъхугъэр къалэдэсхэм яхыхьэри, чэнджэщ Ӏущ яритащ. Абы и жыӀэм тету Бахърий и къуэ ШэбаӀ и щхьэр паупщӀри, Йоуаб хурадзыхащ. Арыххэуи, Йоуаб гъуор игъаджэри, дзэр къалэм къыӀуишыжащ. ЦӀыхухэр зэбгрыкӀыжри, щхьэж и унэ кӀуэжащ, езы Йоуаби пащтыхьым деж Ерусэлим игъэзэжащ.

Даут и Ӏуэхузехьэ пашэхэр

23•ИсрэӀилым и дзэм Йоуаб я пашэт. Йодай и къуэ Бэнэхь къэрэтейхэмрэ пэлътейхэмрэ ящхьэщытт+. 24Адонирэм[*] лэжьыгъэ хьэкъыр зыхьхэм я унафэщӀт, Ӏэхьлуд и къуэ Йощэфат тхыдэтхыжт+. 25ЩэуаӀ тхакӀуэ пашэт. Садыкърэ Абэтаррэ тхьэпщт.+
26ЙаӀирхэм къахэкӀа ӀирэӀ Даут деж тхьэпщ хьэкъыр щигъэзащӀэрт.

* 20:9 ФӀэхъус щызэрахкӀэ, зыр зым и жьакӀэпэр иубыдрэ зришалӀэу ебэуныр гуапагъэ къызэрагъэлъагъуэ хабзэу пасэрей журтхэм яхэлъащ.

* 20:14 Е: «бэрийхэр».

* 20:24 Журт. «Адорам». ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм и щӀыпӀэ зыбжанэм ущрихьэлӀэ «Адонирэм» цӀэм и къэпсэлъыкӀэ лӀэужьыгъуэу къыщӀэкӀынущ.

+ 20:1 3 Пащт. 12:16,
+ 20:3 2 Пащт. 15:16, 2 Пащт. 16:21-22
+ 20:4 2 Пащт. 17:25, 2 Пащт. 19:13
+ 20:7 1 Пащт. 30:14, 2 Пащт. 8:18
+ 20:10 2 Пащт. 3:27
+ 20:14 4 Пащт. 15:29
• 20:23 2 Пащт. 8:15-18,
+ 20:23 1 Пащт. 30:14

+ 20:24 3 Пащт. 4:6, 3 Пащт. 5:14, 3 Пащт. 12:18

+ 20:25 2 Пащт. 15:24, 2 Пащт. 19:11

ТӀОЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ

Джэбэнхэм ялъ зэращӀэжар

21^1Зэгуэрым, Даут и пащтыхьыгъуэм, илъэсищ зэкӀэлъыкӀуэкӀэ гъаблэу щытат. Ар къызыхэкӀамкӀэ Даут ТХЬЭМ щеупщӀым, къригъэщӀат: «Лажьэр зейр ТӀалутӀрэ абы и унагъуэмрэщ. Джэбэнхэм ялъ хейр ягъэжауэ щытащ абыхэм», – жиӀэри.

2Джэбэнхэр исрэӀилхэм ящыщтэкъым, амэрейхэм къащӀэна лъэпкът. ИсрэӀилхэм ахэр щыхьэгъу ямыщӀыну тхьэлъанэ ящӀат[*], арщхьэкӀэ ТӀалутӀ, ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ къащыжу щхьэусыгъуэ ищӀри, джэбэнхэр джатэщӀэгъэкӀ ищӀыну хуежьат.

Пащтыхьым джэбэнхэр къриджэри епсэлъылӀащ. 3«Сыт фхуэсщӀэфынур? ТХЬЭМ къыхиха лъэпкъым фекӀужын щхьэкӀэ, сыткӀэ мы къуаншагъэр згъэзэкӀуэжыну?» – еупщӀащ Даут абыхэм.

4«ТӀалутӀи абы и унагъуэ щыщ гуэрми я дыжьыни дыхуейкъым, я дыщи къэтлъыхъуэркъым. ИсрэӀилым щыщу зы цӀыхум и псэ дгъэнынуи дыхуиткъым», – жаӀащ джэбэнхэм.

«Сыт-тӀэ фхуэсщӀэну фызыхуейр?» – щӀэупщӀащ пащтыхьыр.

5«ИсрэӀил хэгъэгум псэупӀэ къыщыдимыту дигъэкӀуэду, ди лъапсэр зыгъэгъущыну хуеям 6и щӀэблэм щыщу цӀыхухъуибл къыдэт, ТХЬЭМ къыхихауэ щыта ТӀалутӀ и къалэм, Джыбэхь деж, ТХЬЭМ и пащхьэ ахэр щыпытлъэнущ[*]».

«Хъунщ, фэстынщ!» – жиӀащ Даут+.

7Даут ТХЬЭМ и пащхьэ иту Йонэтан дищӀауэ щытыгъа тхьэлъанэм и хьэтыркӀэ ТӀалутӀ и къуэ Йонэтан и къуэ Мэфбошэт и гугъу ищӀакъым+. 8Пащтыхьым Ӏэяхь ипхъу Арзибэхь ТӀалутӀ хуилъхуа и къуитӀымрэ, Армунийрэ Мэфбошэтрэ, ТӀалутӀ ипхъу Мэраб Махуэл щыщ Бэрзылай и къуэ АдрэӀил хуигъуэта щӀалитхумрэ къыхихащ+. 9Даут ахэр джэбэнхэм яритащ, абыхэми блыри ТХЬЭМ и пащхьэ Ӏуащхьэм щыпалъащ. Мыр къыщыхъуар гъавэ хыжыгъуэм и япэ махуэхэрщ, хьэр Ӏуахыжын щыщӀадзарщ+.

10Щыгъын къурэ гуэр къищтэщ, Ӏуащхьэм деж щиубгъури, гъавэ хыжыгъуэм щегъэжьауэ уэшхым къешхын щыщӀидзэ махуэхэм нэсыхукӀэ[*], Ӏэяхь ипхъу Арзибэхь хьэдэхэм ябгъэдэсащ, махуэкӀэ уэгум ит къуалэбзур ящхьэщихуу, жэщкӀэ хьэкӀэкхъуэкӀэм ящихъумэу. 11ТӀалутӀ и жэщгъуэлъ бзылъхугъэм, Ӏэяхь ипхъу Арзибэхь, и хъыбарыр Даут щылъагъэӀэсым, 12абы ДжылыӀэдейм ит Абэш къалэм и тхьэмадэхэм ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ я хьэдэ къупщхьэхэр къаӀрихыжащ. (Фылистейхэм ДжэлбаӀытх щыгум щаукӀыу Бэтшан щыпалъэжауэ щыта ТӀалутӀрэ и къуэхэмрэ я хьэдэхэм къакӀэлъыкӀуэщ, зыми къамыщӀэу къыпахыжри, Абэш яхьыжауэ щытат.)+
13ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ я хьэдэ къупщхьэхэр Даут Абэш къришыжащ, адрей блым я хьэдэ къупщхьэхэри зэщӀакъуэжащ.

14Даут и унафэм тету ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ я хьэдэ къупщхьэхэр Бенамин щӀыналъэм щыӀэ Зилэ жылэм яшэжащ. Ахэр КӀыщ, ТӀалутӀ и адэм, и кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэщ гъаблэр ящхьэщихыну цӀыхубэр зыщӀэлъэӀухэм Тхьэр пэджэжу, хэгъэгум гущӀэгъу къыщыхуищӀар.

Даут и зауэлӀхэм зэрахьа лӀыгъэр

15Фылистейхэмрэ исрэӀилхэмрэ я зэхуакум аргуэрым зауэ къыдэхъуащ. Даутрэ и зауэлӀхэмрэ а зауэм кӀуащ. Фылистейхэм езауэурэ Даут ешат. 16Арэфэхэм[*] къатехъукӀыжа Ишбийбэнэб Даут екӀуэщалӀэу иукӀыну игу ирилъхьащ. Абы и гъуаплъэ бжыщхьэ къудейм шэкӀэл щищ[*] и хьэлъагът, джатэщӀи кӀэрыщӀат. 17АрщхьэкӀэ Дзыру и къуэ Абишей Даут деж къэсщ, фылистейм теуэри иукӀащ. Абдежым цӀыхухэр тхьэлъанэкӀэ Даут пэуващ: «Уэ ИсрэӀилым урижьэгущ, абы и мафӀэр зэхэмыкӀыжу адэкӀи блэн щхьэкӀэ, афӀэкӀа ди гъусэу зэуакӀуэ укъежьэнукъым», – жаӀэри+.

18Тэлай дэкӀри, Гъуэб деж исрэӀилхэр фылистейхэм щезэуащ. Абы щыгъуэ Хъущэхь щыщ Сыбэхей арэфэхэм къатехъукӀыжа Саф иукӀат.

19Гъуэб и Ӏэхэлъахэм щекӀуэкӀа нэгъуэщӀ зы зэхэуэ гуэрым Бэтлахьым щыщ ЙаӀир и къуэ[*] Елхьэнан Джат щыщ ДжалутӀ щиукӀащ[*]. ДжалутӀ и бжыкӀ къудейр цеищэ пкъом хуэдэу гъумыщӀэт+.

20Джат деж щекӀуэкӀащ иджыри нэгъуэщӀ зы зауэ. И ӀитӀми и лъакъуитӀми Ӏэпхъуамбэ-лъэпхъуамбэ хырых япыту зылӀ абрагъуэ гуэр хэтащ а зауэм. Ари арэфэхэм къатехъукӀыжахэм ящыщт. 21ИсрэӀилым щӀэнакӀэрти, Даут и къуэш Щамэ и къуэ Йонэтан еуэри иукӀащ ар+.

22Мы лӀиплӀыр арэфэхэм къатехъукӀыжахэм ящыщу Джат дэсащ, плӀыри Даутрэ и цӀыхухэмрэ яӀэщӀэкӀуэдэжащ.

* 21:2 Еплъ Йушэ 9:3-27 .

* 21:6 Зи гугъу ищӀ укӀ лӀэужьыгъуэр зыхуэдэр пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым гурыӀуэгъуэ дыдэу къыхэщкъым. Ахэр пхъэм кӀэраӀулӀагъэнкӀи хъунущ, пкъырыпкъыу зэпкърахагъэнкӀи къыщӀэкӀынущ.

* 21:10 Хьэ Ӏухыжыгъуэр щыхуэзэр гъатхэм икухэм дежт. Уэшх къешхын щыщӀидзэри бжьыхьэ лъэхъэнэрат.

* 21:16 Арэфэхэр я инагъкӀэ къыхэщу щыта лъэпкъщ.

* 21:16 Килограммищрэ ныкъуэрэ хуэдиз хъунущ.

* 21:19 Е: «ЙаӀируджэм и къуэ» е «щэкӀ зэӀущакӀуэ ЙаӀир и къуэ».

* 21:19 ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм нэгъуэщӀыпӀэ деж къызэрыхэщымкӀэ, Елхьэнан иукӀар ДжалутӀкъым, атӀэ абы и къуэшращ.

+ 21:6 1 Пащт. 10:26
+ 21:7 1 Пащт. 20:15
+ 21:8 2 Пащт. 3:7, 1 Пащт. 18:19
+ 21:9 Руфэ 1:22
+ 21:12 1 Пащт. 31

+ 21:17 3 Пащт. 11:36, 3 Пащт. 15:4, 4 Пащт. 8:19,

+ 21:19 1 Пащт. 17:7

+ 21:21 1 Пащт. 16:9, 2 Пащт. 13:3,

ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут и щытхъу уэрэдыр

22^1Даут и бийхэми ТӀалутӀи яӀэщӀэмыкӀуадэу ТХЬЭМ къащыӀэщӀихыжым, мы уэрэдым хэт псалъэхэр Абы хуигъазэри жиӀащ:

2Уэ ТХЬЭ – узикъурш хъумакӀуэщ,
узибыдапӀэщ, щхьэхуитщӀыжакӀуэщ.

3Си Тхьэ – къуршым ухуэдэщ,
усхуохъу щхьэегъэзыпӀэ.

УзимэӀущ, къысщыж къарур Уэращ, узиегъэзыпӀэщ.

Узикъуэтэгъущ, узикъегъэлакӀуэщ,
бзаджэщӀагъэм сащызыхъумэри Уэращ.

4Щытхъур зыхуэфащэ ТХЬЭМ срилъэӀуакӀуэщ,
си бийхэм саӀэщӀэзыхри Аращ.

5Ажалыр псы уэру къыщӀэуащ си хъуреягъкӀэ,
срилъэсащ абы и архъуанэм+.
6Хьэдрыхэ лъахэм ихъхэм зыкъызашэкӀащ,
сищӀащ Ӏэпхлъэпх ажалым.
7Гузэвэгъуэм сыщыхэтым ТХЬЭМ зыхуэзгъэзащ,
къисӀуащ си Тхьэм и цӀэр ину –
и Унэ здыщӀэтым зэхихащ Абы си гуӀэ макъыр,
лъэӀэсащ си джэжыр+.

8ЗэщӀэзджызджащ, зэщӀэкӀэзызащ щӀыгур,
уафэщӀэсэхэр зэщӀэхъеящ,
зэщӀэсысащ ахэр – ТХЬЭР губжьащ.
9Кърихурт Ӏугъуейр и пэм,
мафӀэлыгъейр къыӀурихырт,
дэп жьэражьэри къыпылъэлъырт.
10УафэщӀхэр зэгуигъэзри Ар къехащ,
пшагъуэбэр и лъэгум щӀэтщ.
11Тесщ Ар дамабгъуэм, золъатэ,
жьым и дамэхэм тесу мэхуарзэ.
12КӀыфӀыпцӀэр и тепӀэнщ Абы,
псыр зыкӀуэцӀыз уафэпшэ Ӏувхэр зришэкӀащ.
13УафэхъуэпскӀыу къыполыдыкӀ и нурыр,
мафӀэстхъури уэру къызыхеутхыпщӀыкӀыр.
14ТХЬЭР уафэщӀхэм уафэгъуагъуэу щодаущ,
Псом Я Нэхъ Лъагэм къегъэӀу и макъыр+.
15И шабзэшэхэр иутӀыпщри, бийр зэкӀэщӀихуащ,
щыблэкӀэ яхэуэурэ зэбгрихуащ+.
16ТХЬЭМ и губжьым, и пэм къриху гъуэз иным
хы лъащӀэхэр зэгуагъэуащ,
дунеишхуэм и лъабжьэхэри къыщӀагъэщащ.

17Зыкъригъэзыхри сипхъуэтащ,
хыдзэ-псыдзэм сыкъыхихыжащ.
18Си бий лъэщхэм сакъыӀэщӀихащ Абы,
лъагъумыхъуныгъэ къысхузиӀэхэм, къызэлъэщэкӀхэм сащихъумащ.

19Гузэвэгъуэр къысщыщӀэзэрыхьа махуэм зыкъыспаӀэтат абыхэм,
ауэ ТХЬЭР схуэхъуащ сэ щӀэгъэкъуэн.

20СищӀыжащ Абы щхьэхуит-псэхуит,
хъуащ Ар си къегъэлакӀуэ, сыту жыпӀэмэ игу срохь Абы!

21Си пэжагъым ифӀ ТХЬЭМ къызигъэкӀыжащ,
фӀыуэ сщӀам фӀыкӀэ Ар къетащ,+
22ТХЬЭМ и гъуэгум сытекӀакъым сэ,
бзаджагъэ злэжьу си Тхьэр сщӀакъым ӀэщӀыб.
23Абы и псалъэхэр си щапхъэщ,
унафэуи ищӀахэр сымыкъутэ.
24Сыщыдагъуэншэщ Абы и пащхьэ,
гуэныхьми зыщысхъумащ.
25Си пэжагъым фӀы ТХЬЭМ къыпигъэкӀуэжащ,
си къабзагъым фӀыкӀэ Ар къетащ.

26Къыпхуэпэжым пэжу удызокӀуэ,
лей зезымыхьэм лей иумых,
27цӀыху къабзэм къабзэу ухущытщ,
бзаджэми хуэфащэр иботыж.
28Дэкъузахэм уракъегъэлакӀуэщ,
уи зы нэ плъэгъуэкӀэ цӀыху пагэхэри богъэцӀыкӀу.

29Уэ ТХЬЭ, узинэхунэщ,
сызыхэт кӀыфӀыгъэри схубощӀ нэху.

30Узигъусэщи, зэтызокъутэ дзэр,
мывэ сэрейми сыщхьэдох.

31Тхьэм и гъуэгум иӀэкъым щыщӀагъэ,
ТХЬЭМ и псалъэр пэжым и пэжыжщ,
щхьэегъэзыпӀэ зыщӀхэм Ар я мэӀущ.+
32Ди ТХЬЭМ нэмыщӀ щыӀэкъым нэгъуэщӀытхьэ,
ди къурш хъумакӀуэри Аращ+.
33Тхьэр – си хъумакӀуэ лъэщщ,
си гъуэгур захуэ зыщӀри Аращ.
34Щыхьыбзым хуэдэу си лъэр щӀегъэкӀ,
лъагапӀэхэм лъэ быдэкӀэ сыщегъэув.
35Абы сыхуещӀ хуэӀэижь зэуэкӀэм,
сыхуегъасэ гъуаплъэ шабзэхэр сшэщӀыфу.
36Сыкъызыкъуэнэжыну мэӀур Уэ къызэптащ,
си тхьэлъэӀухэм уапэджэжурэ сыбоӀэт[*].
37Гушхуауэ сыкӀуэн папщӀэ,
си гъуэгур бгъуэ схубощӀ.

38Салъежьащ си бийхэм, сащӀыхьащ,
къанэ щымыӀэу зэтескъутащ,
къэзгъэзакъым зэтезмыукӀэу.
39СатекӀуащ абыхэм, сщӀащ джатэщӀэгъэкӀ,
ялъэкӀынукъым заӀэтыжын,
илъщ си пащхьэ ахэр.
40Зауэм сызэрыхэтын къару къысхэплъхьащ,
къыспэувахэр къысхуэпщӀащ ӀурыщӀэ.
41Си бийхэм я щхьэр щӀебгъэхьащ,
сэри жагъуэу сызылъагъухэр згъэкӀуэдащ.
42ДэӀэпыкъуэгъу къалъыхъуэу лъаӀуэрт ахэр,
арщхьэкӀэ къыкъуэкӀакъым къезыгъэлын,
зыхуагъэзащ абыхэм гуӀэу ТХЬЭМ,
арщхьэкӀэ Ари къапэджэжакъым+.
43Къахезгъэхащ абыхэм хьэбэсабэр,
щӀыгу ятӀэм хуэдэу зэхэсшытӀащ, зэхэзубащ.

44ЗыкъыспэзыӀэта си цӀыхухэм сащыпхъумащ,
хамэ лъэпкъхэм сахуэпщӀащ Уэ пашэ,
зыщыщыр сымыщӀа цӀыху лъэпкъхэр къысхуэӀурыщӀэщ.

45Хамэ лъэпкъхэр къызэубзэ хъуащ,
си хъыбар зэрызэхахыу зыкъат.

46Я лъэр щӀэхуащ,
зыдэс быдапӀэхэм къыдокӀ кӀэзызу.

47ТХЬЭР щыӀэщ!

Щытхъур ейщ си къурш хъумакӀуэм!

Си Тхьэм и цӀэм нэхъри зреӀэт,
си къурш къегъэлакӀуэм и щӀыхьыр ирехъу нэхъ лъагэ!

48Тхьэр си лъыщӀэжщ,
цӀыху лъэпкъхэр кърелъхьэ си ӀэмыщӀэ,
49си бийхэми сахуещӀ пэӀэщӀэ!
КъыспэщӀэувахэм я щхьэ сыпщӀащ,
гущӀэгъу зимыӀэ цӀыхухэм сащыпхъумащ.

50Уэ, ТХЬЭ, уи щытхъур яхуэсӀуэтэнущ хамэ лъэпкъхэм,
уи цӀэм щӀыхь уэрэд хужысӀэнущ.

51Къызыбогъэхь текӀуэныгъэшхуэхэр,
пащтыхьу сыкъыхэпхащи, уи хущытыкӀэфӀыр сэри си щӀэблэми игъащӀэкӀэ тщӀыгъунущ!+

* 22:36 Е: «щӀэгъэкъуэн укъызэрысхуэхъум сещӀ нэхъ лъэщ».

+ 22:5 Инус 2:4
+ 22:7 Инус 2:8
+ 22:14 1 Пащт. 2:10,
+ 22:15 1 Пащт. 7:10
+ 22:21 1 Пащт. 26:23,
+ 22:31 Гъэс. 30:5,
+ 22:32 4 Пащт. 5:15, Данил 2:47
+ 22:42 1 Пащт. 28:6, Гъэс. 15:29
+ 22:51 2 Пащт. 7:16

ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут и иужьрей псалъэхэр

23^1Даут и иужьрей псалъэхэр мыращ:

Ашэй и къуэ Дауту, Екъуб и Тхьэм лъагэу иӀэту пащтыхьу къыхихам, ИсрэӀилым и уэрэдгъуо бзэ ӀэфӀым мыращ жиӀэр:

2ТХЬЭМ и Псэр къыспкъропсэлъыкӀыр,

Абы и псалъэрщ си бзэгупэм телъыр.

3ИсрэӀилым и Тхьэм, и къурш хъумакӀуэм къызжиӀар мыращ:

«Захуагъэм тету цӀыхум ящхьэщытыр,

Тхьэм и шынагъэр зыхищӀэу пащтыхьыгъуэр зезыхьэр+

4пщэдджыжьым къищӀ пшэкӀэплъым хуэдэщ,
пшэ темылъу къыкъуэкӀ дыгъэм ещхьщ,
уэшх нэужьым зэпэлыдыжу хуежьэ пщӀыпщӀым пэлъытащ,
щӀым удзыр къыхегъэкӀыкӀ».

5Тхьэм и нэфӀыр си щӀэблэм къызэрыщыхуар апхуэдэукъэ?

Сыт ищӀыскӀи зэпэщу, псомкӀи зэкӀэлъыкӀуэу,
ущыгугъ хъуну, мыукъуэжыну Ӏуагъэ къыздищӀакъэ Абы?

СызыщӀэхъуэпс псори къыздигъэхъуу, сытми сыщихъумэркъэ Абы+?

6Бзаджэнаджэр зэщхьыр банапцӀэ кърачарщ,
лъэныкъуэкӀэ Ӏуадзрэ, ӀэкӀэ зэмыӀусэрщ.

7Абы зэрылъэӀэсри гъущӀыкӀэщ е бжыщ,
абдежми мафӀэ щӀадзэри щагъэсыж.

Даут и зауэлӀ хахуэхэр

8Мис Даут и зауэлӀ хахуэхэм я цӀэр:

Тэхъукумын и лӀакъуэм ящыщ Йошбэшэбэт пащтыхьым и лӀыхъусэдзэм[*] я пашэт. Абы и бжыр цӀыху щийм яхуигъазэри, ящыщ къэмынэу зы зауэзэрылӀ гуэрым щызэтриукӀэгъат.

9Абы къыкӀэлъыкӀуэр Елизарт. Ар Дуду и къуэт, Дуду зи къуэр Ахъуэхъут. Зауэм зыхуэзыгъэхьэзыр фылистеидзэм «зэ фыкъежьэ» жиӀэу Даут ящӀэнакӀэу къыщыувам щыгъуэ, и гъусаищым языр Елизарт. ИсрэӀилыдзэр зэщӀэкӀуэжами, 10Елизар икӀуэтатэкъым. И Ӏэр ундэрабжьэу и Ӏэпхъуамбэхэр хузэкӀэщӀэмыхыж, джатэри хуэмыутӀыпщыжу и пкъым щыщ хъухункӀэ хахуэу зэуат ар. А махуэм ТХЬЭМ исрэӀилхэм текӀуэныгъэшхуэр къахуихьат. Зауэр увыӀа нэужьщ зауэлӀхэм Елизар деж къыщагъэзэжар, ари укӀыгъэ хъуахэм я Ӏэщэ-фащэхэр къыпахын щхьэкӀэ.

11Абы иужь къакӀуэр Хьэрэр щыщ Агъэ и къуэ Щамэщ. Губгъуэджэшыр зыхэщӀа хьэсэхэр здэщыӀэ Лэхь губгъуэм фылистей зауэлӀхэр къыщызэхуэсу хуежьат. Ахэр къыщалъагъум, исрэӀилхэм я щхьэр Ӏуахащ. 12Ауэ Щамэ а губгъуэм ику дыдэм иувэри, яхуимыкӀуэту ар фылистейхэм ящихъумат икӀи ятекӀуат. Абдежми ТХЬЭМ исрэӀилхэм текӀуэныгъэшхуэр къахуихьат.

13«ПщӀищыр» жаӀэу зауэлӀ нэхъ хъыжьэхэр зыхэт дзэ гупым щыщ а зауэлӀищыр гъавэ хыжыгъуэу Даут зыщӀэс Адулам бгъуэнщӀагъым къэкӀуат. А лъэхъэнэм фылистейхэм я дзэр Арэфэкъуэ деж щитӀысыкӀауэ ист+. 14Абы щыгъуэ Даут и хэщӀапӀэр бгъуэнщӀагърат, фылистейхэм я дзэр Бэтлахьым дэст. 15Даут псыхуэлӀэм иубыдауэ иӀыгъти, нэщхъейуэ жиӀащ: «Бэтлахьым дыхьэпӀэм деж щыт псыкъуийм и псым щыщ къысхуихьу хэт мыгъуэм сригъэфэн».

16Арати, мо зауэлӀищыр фылистейхэм я дзэ пщыӀэм пхрыкӀри, бэтлахьым псыкъуийм и псым щыщ Даут къыхуахьащ. Ауэ ар абы ефэн имыдэу ТХЬЭМ тыхь хуищӀу ирикӀутыжри,+
17къыхэгуоукӀащ: «Ар сщӀэным ТХЬЭМ сыщихъумэ! Я псэ ириджэгужу псыхьэ кӀуахэм къахьа псым сефэмэ, ялъ сефэ хуэдэкъэ?!» – жиӀэри. Даут псым ефэн идатэкъым. Мис апхуэдэ лӀыгъэ къалъыкъуэкӀырт а зауэлӀищым.

18Дзыру и къуэу Йоуаб и къуэш Абишей лӀыхъусэдзэм[*] я Ӏэщхьэтетт. Бжы къудей нэхъ имыӀыгъыу Абишей цӀыху щищым езэуат. Псори зэтриукӀа нэужь, мо зауэлӀищым хуэдэу, и щытхъур ину яӀуатэ хъуат+. 19«ПщӀищым»[*] щыщу Абишей нэхъ цӀэрыӀуэт, Ӏэтащхьи яхуэхъуат. Ауэ и лӀыгъэкӀэ мо зауэлӀищым ящӀыхьэнутэкъым.

20Къэбдзэл щыщ Йодай и къуэ Бэнэхь щытхъу зиӀэ зауэлӀ хахуэт, лӀыхъужьыгъэ куэди зэрихьат. Мэуабейм щыщ зауэлӀ лъэрызехьитӀ[*] хигъэщӀэгъат абы. Абы къыщынэмыщӀа уэсыр къыщес зы махуэ гуэр щӀытӀ куум дыхьэри, абы дэс аслъэныр иукӀауэ щытащ+. 21Мысырым щыщ лӀы ящымыгъупщэжыххэри[*] зыукӀар Бэнэхьщ. Мысырым щыщ лӀым бжы иӀыгът, абы езэуэну пэува Бэнэхь ӀэщӀэлъыр баш къудейт. КъыӀэщӀитхъа бжымкӀэ и бийр Бэнэхь иукӀыжауэ щытащ+. 22Мис апхуэдэ лӀыгъэ-щӀыгъэхэр иӀэт Йодай и къуэ Бэнэхь. Мо зауэлӀищым хуэдэу, абыи и щытхъу ину Ӏуащ. 23«ПщӀищым» ящыщу Бэнэхь зи цӀэр жыжьэ Ӏуа зауэлӀт, ауэ и лӀыгъэкӀэ мо зауэлӀищым ящӀыхьэртэкъым. Даут ар и щхьэхъумэхэм я Ӏэщхьэтету игъэувауэ щытащ.

24«ПщӀищым» хэтащ:

1. Йоуаб и къуэш Асэхьил,
2. Бэтлахьым щыщ Дуду и къуэ Елхьэнан,+
3. 25Хьэрэуд щыщ Щамэрэ ЕлэкӀрэ,
4. 26ПэлъэтӀ щыщ Хъылэз,
5. ТӀакъуэ щыщ Екъэш и къуэ ӀирэӀ,
6. 27Анэтут щыщ Абэзэр,
7. Хъущэхь щыщ Мэбуней,
8. 28Ахъуэхъу щыщ Зэлмэн,
9. НэтӀэуэф щыщ Мэхъэрей,
10. 29НэтӀэуэф щыщ БэӀэнэ и къуэ Хьэлэб,

11. Бенамин щӀыналъэм хыхьэ Джыбэхь къалэ щыщ Арбей и къуэ Ӏитей,

12. 30Пэртэуэн щыщ Бэнэхь,

13. ДжэӀэш псыежэххэм я Ӏэхэлъахэм къикӀа[*] Хьидей,

14. 31Арэбэхь щыщ Абэлбун,
15. Бэхурым щыщ Азмэуэт,
16. 32-33ШэӀэлбун щыщ Елэхьыбэ,
17. Йашэн и къуэхэр,
18. Хьэрэр щыщ Щамэ и къуэ Йонэтан[*],
19. Хьэрэр щыщ Шэрэр и къуэ АхъыӀэм,
20. 34МэӀэху щыщ Ахъысбей и къуэ Елфэлэт,
21. Джылэу щыщ Ахъутэфил и къуэ ЕлэӀэм,+
22. 35Къармэл щыщ Хъызрей,
23. Арбэ щыщ ПэӀэрей,
24. 36Зубэхь щыщ Нэтан и къуэ Иджэл,
25. Джад щыщ Баний,
26. 37амоней лъэпкъым щыщ Дзэлыкъу,

27. Дзыру и къуэ Йоуаб и Ӏэщэзехьэу Бэурэт щыщ Нэхърей,

28. 38Йатыр щыщ ӀирэӀрэ Гъэрыбрэ,

29. 39хьет лъэпкъым щыщ Ӏурей сымэ.

Псори зэгъусэу ахэр цӀыху щэщӀрэ блырэ хъурт+.

* 23:8 Е: «зауэлӀищым».

* 23:18 Е: «зауэлӀищым» е «зауэлӀ пщӀищым».

* 23:19 Е: «ЗауэлӀищым».

* 23:20 Е: «АрэӀил и къуитӀ».

* 23:21 Е: «абрагъуэри».

* 23:30 Е: «НэхълэджэӀэш щыщ».

* 23:32-33 Е: «Йонэтан, Хьэрэр щыщ Щамэ».

+ 23:3 2 Пащт. 22:3, Гъэс. 16:12
+ 23:5 2 Пащт. 7:15-16,
+ 23:13 1 Пащт. 22:1, 2 Пащт. 5:18
+ 23:16 1 Пащт. 7:6
+ 23:18 2 Пащт. 2:18
+ 23:20 2 Пащт. 8:18
+ 23:21 1 Пащт. 17:50
+ 23:24 2 Пащт. 2:18-23
+ 23:34 2 Пащт. 15:12, 2 Пащт. 11:3
+ 23:39 2 Пащт. 11:3-17

ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут жылэр къызэрыхригъэтхыкӀар

24^1ТХЬЭМ и губжьыр исрэӀилхэм аргуэру къалъэӀэсащ. ТХЬЭМ Даут абыхэм япэщӀигъэувэри, ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ цӀыхуу исым я бжыгъэр къилъытэн хуейуэ и гум кърилъхьащ.

2Арати, пащтыхьым и дзэпщ Йоуаб жриӀащ: «ИщхъэрэкӀэ Дан щегъэжьауэ ипщэкӀэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу ИсрэӀилым лӀакъуэу исыр зэщӀэгъэхьи, дапщэ хъуми сщӀэн хуэдэу лъэпкъым и цӀыху щхьэ бжыгъэр къэлъытэ[*]».

3АрщхьэкӀэ Йоуаб зрилъэфыхьри, пащтыхьым жриӀащ: «ТХЬЭМ, уи Тхьэм, лъэпкъым и цӀыху щхьэ бжыгъэр хуэдищэкӀэ игъэбагъуи, уи нитӀым фӀыкӀэ илъагъу, ауэ зиусхьэну си пащтыхьым сыт ар къызыхэпхар?»

4Пащтыхьым и унафэр и щӀыӀу хъури, Йоуабрэ и дзэпщхэмрэ исрэӀилхэм я бжыгъэр къалъытэну ежьащ. 5Дзэр Ӏурдыныпсым зэпрыкӀри, Арэр деж, Джад псыхъуэ деж щыт къалэм и ипщэ лъэныкъуэкӀэ, къыщыувыӀащ, итӀанэ ЙазэркӀэ яунэтӀащ. 6Абы иужькӀэ ДжылыӀэдейкӀэ ягъазэри, Тахътымхъуэш кӀуащ. Абы икӀри, ДаниӀэн къалэм кӀуащ, иужькӀэ СаидэкӀэ ягъэзащ. 7ИтӀанэ абыхэм Сур быдапӀэмкӀэ яунэтӀащ, хъыуийхэмрэ хьэнэнейхэмрэ я къалэхэр къызэхакӀухьащ, Ехьудей хэкум и ипщэ лъэныкъуэкӀэ щыӀэ Бэрщабэ къалэми нэсащ[*]. 8Хэгъэгур мазибгъурэ махуэ тӀощӀкӀэ зэщӀагъэхьэри, абыхэм Ерусэлим ягъэзэжащ. 9Жылэ къыхэтхыкӀым и хъыбарыр Йоуаб пащтыхьым щыбгъэдилъхьэм, Ӏэщэ къищтэу зэуэфыну ИсрэӀилым цӀыхухъу мин щий, Ехьудей хэкуми цӀыхухъу мин щитху ису къыщӀэкӀащ+.

Тхьэм Даут зэригъэпшынар

10Даут цӀыхухэм я бжыгъэр къызэрилъытам хущӀегъуэжащ, ТХЬЭМ зыхуигъазэри жриӀащ: «Апхуэдэу щысщӀэм, гуэныхьышхуэ къэсхьащ. СынолъэӀу, ТХЬЭ, сщхьэщых си гуэныхьыр, икъусыкъужкӀэ акъылыншагъэ зесхьащ»+.

11КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым, Даут иджыри къэмытэдж щӀыкӀэ, и усэрэжым, Джад бегъымбарым, ТХЬЭМ зыкъригъэщӀащ:+
12«Даут деж кӀуэи, жеӀэ: „Мыращ ТХЬЭМ къиӀуэхур: ‘Пшыныж лӀэужьыгъуищ ухызогъадэри, пщӀэкӀыну узыхуейр къыхэх’“».

13Джад бегъымбарыр Даут деж кӀуэри псори хуиӀуэтэжащ, абы иужькӀэ еупщӀащ: «Дэра къыхэпхыр: илъэсиблкӀэ хэгъэгум гъаблэ илъыныр ара, мазищкӀэ уи бийхэм защыбгъэпщкӀуу уежьэжыныр ара, хьэмэрэ махуищкӀэ узыфэ бзаджэр щӀыналъэм къислъхьэныр ара? Иджы быдэу егупсыси, СыкъэзыгъэкӀуам жесӀэжынум теухуэ».

14«ИкъукӀэ Ӏуэху гугъу сыхэтщ, – жиӀащ Даут, – ауэ ТХЬЭМ и гущӀэгъур гъунэншэщ, Абы и ӀэмыщӀэ дихуэмэ нэхъыфӀщ. ЦӀыхум сыпэщӀэмыхуэмэ, нэгъуэщӀ сыхуейкъым».

15Арати, а пщэдджыжьым щегъэжьауэ, игъэнэхуа пӀалъэр икӀыхункӀэ, ТХЬЭМ узыфэ бзаджэр ИсрэӀилым къыхихьэри, ищхъэрэкӀэ Дан щегъэжьауэ ипщэкӀэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу цӀыху мин блыщӀ ихьащ. 16Ерусэлим дэс цӀыхухэр лъэрыщӀыкӀ ищӀыну МелыӀычыр щыхуежьэм, цӀыхум тхьэмыщкӀагъэу къахуихьам ТХЬЭР хущӀегъуэжри, ар къигъэувыӀащ: «Хъунщ! Ирикъунщ ар!» – жиӀэри.

ТХЬЭМ и МелыӀычыр а меданым еусейхэм ящыщ Арэунэхь и хьэмым деж щытт+. 17ЦӀыхухэм я псэр хэзых МелыӀычыр Даут къыщилъагъум, ТХЬЭМ хуэтхьэусыхащ: «Сэрат гуэныхь къэзыхьари, бзаджагъэ зылэжьари, мы цӀыху цӀыкӀу мыгъуэм сытыр я лажьэт? Сэрэ си унагъуэмрэ тхуэфащэр къыдэщӀэ!» – жиӀэри.

Даут къурмэн зэрищӀар

18А махуэм Джад бегъымбарыр Даут деж къакӀуэри, къыжриӀащ: «Еусейхэм ящыщ Арэунэхь и хьэмым кӀуэи къурмэнщӀыпӀэ щыгъэув».

19ТХЬЭМ къыхуищӀа унафэр Джад бегъымбарым къызэрыжриӀам хуэдэу Даут игъэзэщӀащ. 20Арэунэхь къаплъэу пащтыхьыр и цӀыхухэр и гъусэу къакӀуэу щилъагъум, къыпежьэри, щӀым натӀэкӀэ лъэӀэсу щхьэщэ хуищӀащ.

21«Зиусхьэну си пащтыхь, – еупщӀащ Арэунэхь Даут, – сыт щхьэкӀэ укъэкӀуа си деж?»

«Уи хьэмыр къэсщэхуу, – жриӀащ абы Даут, – ТХЬЭМ къурмэнщӀыпӀэ щыхуэзгъэувыну арат. Мы цӀыху цӀыкӀур зыхь узыфэ бзаджэр къэувыӀэнут итӀанэ».

22«Зиусхьэну си пащтыхь, – къыхилъхьащ занщӀэу Арэунэхь, – узыхуейр къащти къурмэн щӀы. Мыхэр выщ, тыхь гъэсын пщӀынумэ. Мыр щхьэӀуо пхъэбгъущ, мыри бжьыщ, пхъэгъэсын пщӀы хъунущ –+
23псори узот, пащтыхь! ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и нэфӀ къыпщыхуэ!» – жиӀэри, Арэунэхь пащтыхьым ехъуэхъуащ.

24АрщхьэкӀэ пащтыхьым Арэунэхь хуидакъым: «Хьэуэ, фӀэкӀыпӀэ имыӀэу я уасэр уэстынущ. Ауэ сытми къысӀэрыхьакӀэ ТХЬЭМ, си Тхьэм, къурмэн хуэсщӀынукъым», – жиӀэри.

Дыжьын шэкӀэл щэ ныкъуэ иритри, Даут хьэмри выхэри къищэхуащ. 25Даут абдежым къурмэнщӀыпӀэр щигъэуври, тыхь гъэсынхэмрэ зэфӀыж къурмэнхэмрэ ТХЬЭМ щыхуищӀащ. ТХЬЭМ абы и лъэӀур къыхуищӀэри, исрэӀилхэр зэтезыгъалӀэ узыр ящхьэщихащ.

* 24:2 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым ит псалъэхэр тӀууэ къыбгурыӀуэ хъунущ: лъэпкъым и цӀыху щхьэ бжыгъэр дзэм къегъэлъытэ жиӀэуи, Ӏэщэ иӀыгъыу дзэм хэтыфыну хъуар къэлъытэ жиӀэуи.

* 24:7 Мы едзыгъуищым ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ я щӀыпӀэшхуэ къызэщӀеубыдэ. Ерусэлим къыдэкӀа дзэм къуэкӀыпӀэмкӀэ еунэтӀри, ищхъэрэкӀэ егъазэ, итӀанэ къухьэпӀэмкӀэ еӀуантӀэ, кӀуэурэ и гъуэгур хэгъэгум и ипщэ лъэныкъуэм ирешалӀэри, и гъуэгур абдеж щеух.

+ 24:9 1 Пащт. 11:8

+ 24:10 1 Пащт. 24:6, 2 Пащт. 12:13, 1 Пащт. 13:13

+ 24:11 1 Пащт. 22:5
+ 24:16 4 Пащт. 19:35, Инус 3:10
+ 24:22 3 Пащт. 19:21

3 Пащтыхьхэр

3 Пащтыхьхэр

1. Пэублэ псалъэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

Пащтыхьхэм я ещанэ тхылъыр

Пэублэ псалъэ

Пэублэ псалъэ

Мы тхылъым исрэӀилхэм Тхьэм хуаӀэ хущытыкӀэхэм ехьэлӀа хъыбархэм къыпащэ. Абыхэм къызэщӀаубыдэ ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ X лӀэщӀыгъуэм и кум къыщегъэжьауэ ӀX лӀэщӀыгъуэм и кум нэс дэлъ далэр. Тхылъыр пащтыхь куэдым ягъэхъамрэ зэрахьа ӀуэхущӀафэхэмрэ топсэлъыхь. Аращ Пащтыхьхэм я ещанэ икӀи еплӀанэ тхылъхэм журт хабзэр «Пащтыхьхэм я тхылъкӀэ» щӀеджэри.

Даут пащтыхь унафэр и къуэ Сэлмэн зэрыӀэщӀилъхьэм и хъыбарымкӀэ къызэӀуех тхылъыр (1–2). Сэлмэн и ӀущыгъэкӀи, мылъкукӀи, тетыгъуэр зэрызэрихьэ щӀыкӀэкӀи и цӀэр жыжьэ дыдэ Ӏуат (3–4, 9–10). Абы и ехъулӀэныгъэ нэхъ ин дыдэхэм ящыщщ Ерусэлим дищӀыхьа Тхьэм и Унэр (5–8). Ауэ Сэлмэн, хамэ лъэпкъхэм къахэкӀа бзылъхугъэхэр щхьэгъусэу къишэурэ, гъуэгу захуэм тещхьэрыукӀащ. Абыхэм я жьауэм щӀэхуа пащтыхьым мажусиитхьэхэм къурмэнхэр яхуищӀу хуежьащ (11). Сэлмэн дунейм ехыжа нэужь пащтыхьыгъуэр тӀууэ ищӀыкӀыныр къызыхэкӀар а гуэныхьырщ. Ипщэ пащтыхьыгъуэр – Ехьудейр – Сэлмэн и къуэ Арбэхьэм къыхуэнащ, ищхъэрэ пащтыхьыгъуэр – ИсрэӀилыр – Йорэбэхьэм ӀэщӀыхьащ. Йорэбэхьэм танэ теплъэ зиӀэ дыщэ скъархэр игъэуву абыхэм цӀыхухэм щхьэщэ хуащӀын хуейуэ щапиубыдым, исрэӀилхэр нэхъри зэпэжыжьэ хъуащ (12).

АдэкӀэ тхылъыр пащтыхьыгъуитӀым я тхыдэм шэщӀауэ топсэлъыхь (13–22). Тхылъыр зи Ӏэдакъэ къыщӀэкӀар пащтыхьхэм щатепсэлъыхькӀэ, ахэр Тхьэм пэжу зэрыбгъэдэтыр пщалъэ нэхъыщхьэу къещтэ. Пащтыхьыр Тхьэм гурэ псэкӀэ щыбгъэдэтым деж, пащтыхьыгъуэр йофӀакӀуэ. Ауэ тепщэм мажусиитхьэхэм щхьэщэ щахуищӀкӀэ, Тхьэм и унафэхэр щимыгъэзащӀэкӀэ, хэгъэгум и Ӏуэхухэр йокӀакӀуэ, ар бэлыхьлэжьаехэм хохуэ.

Пащтыхьхэм къищынэмыщӀауэ, тхылъым щӀыпӀэшхуэ щаубыд бегъымбархэми. Бегъымбархэм Тхьэм и псалъэр цӀыхухэм къызэрыхуахьым къыщымыувыӀэу, ахэр Тхьэм гъунэгъу къыхуащӀыжын щхьэкӀэ, екӀуэкӀ Ӏуэхугъуэхэми жыджэру хыхьэу щытащ. А лъэхъэнэм псэуа бегъымбархэм ящыщу япэу зи цӀэ къиӀуэн хуейри Илясщ. Къапщтэмэ, пащтыхьхэр аракъым, атӀэ Илясщ тхылъым и иужьрей Ӏыхьэхэм и лӀыхъужь нэхъыщхьэу къэлъытэн хуейри.

ЯПЭ ӀЫХЬЭ

Даут и жьыгъэр

1^1Даут жьы хъуат, и ныбжьри фӀыуэ хэкӀуэтат. Сыт хуэдиз щыгъынкӀэ зэщӀамыкудэми, зыхуэгъэхуабэртэкъым. 2Арати, и блыгущӀэтхэм жраӀащ: «Зиусхьэну ди пащтыхь, ӀуэхутхьэбзащӀэ пхуэхъуну, и нэӀэ къыптригъэтыну ныбжькӀэ щӀалэу зы хъыджэбз къегъэгъуэт. Ар уи гупэ бгъэгъуэлъмэ, уэри ухуэбэжынщ»+.

3Абы щхьэкӀэ зэры-ИсрэӀилу зи теплъэр дахэ хъыджэбз къыщалъыхъуэу хуежьащ. Шунэм къалэ щыщ Абишэхь къагъуэтри, пащтыхьым къыхуашащ. 4Хъыджэбзыр нэр пӀэпихыу дахэт. Ар пащтыхьым кӀэлъыплъ, абы и нэӀэ тригъэт хъуащ. Ауэ Даут абы зэикӀ екӀуэлӀакъым икӀи еӀусакъым.

Адоней пащтыхьыгъуэр иубыдыну зэрыщӀэкъуар

5«Сэращ пащтыхь хъунур!» – жиӀэурэ дэпсэлъей хъуат Адоней[*]. Ар къэзылъхуар Хъэджэтт. ЗыкъызыфӀэщӀыжа щӀалэм хьэкуэстыгухэмрэ шыхэмрэ зэригъэпэщащ, щыдэкӀкӀэ ипэ иту жэну щхьэхъумэ щэ ныкъуи гъусэ ищӀащ+. 6«Сыт апхуэдэу щӀэпщӀэр?» – жиӀэу Даут зэикӀ игъэукӀытакъым и къуэр. Адоней езыр хуабжьу щӀалэ къекӀут. Ар Абишэлам иужькӀэт къыщалъхуар.

7Адоней Дзыру и къуэ Йоуабрэ[*] Абэтар-тхьэпщымрэ къигъэдэӀуащ, ахэри абы и лъэныкъуэ хъуащ+. 8Ауэ абы Садыкъ-тхьэпщри, Йодай и къуэ Бэнэхьи[*], Нэтан бегъымбарри, Щэмеи, Ареи, Даут и зауэлӀхэри акъылэгъуи дэӀуэгъуи хуэхъуакъым+.

9Адоней Ӏэщ цӀыкӀуи, Ӏэщ пӀащи, шкӀэ гъэшхахэри Аргуэл псынащхьэм[*] пэмыжыжьэу щыӀэ Зэхъуэлъэт мывэкӀэ зэджэ щӀыпӀэм деж къурмэн щищӀым, и къуэш пащтыхь щауэхэр псори ириджащ, Ехьудейм щыщ пащтыхь къулыкъущӀэхэри къанэ щымыӀэу иригъэблэгъащ+. 10Ауэ Адоней Нэтан бегъымбарми, Бэнэхьи, пащтыхьым и зауэлӀхэми, и къуэш Сэлмэни якӀэлъыджакъым+.

Даут пащтыхь тахътэр Сэлмэн зэрыритыжар

11Апхуэдэу щыхъум, Нэтан бегъымбарыр Сэлмэн и анэ Бэтщабэ деж кӀуэри хэкъузауэ еупщӀащ: «Хъэджэт къилъхуа Адоней пащтыхь зэрыхъуар, ди зиусхьэн Даут абы зыри зэрыхимыщӀыкӀыр зэхыумыхауэ ара? 12АтӀэ хуит сыкъэщӀ уэри уи къуэ Сэлмэни фи щхьэр мы Ӏуэхум къызэрыхэфхынумкӀэ чэнджэщ фэстыну. 13Иджыпсту занщӀэу Даут деж кӀуэи игу къэгъэкӀыж: „Зиусхьэну си пащтыхь, уэракъэ тхьэ къысхуэзыӀуауэ щытар тахътэм уи ужькӀэ дэкӀуеинур си къуэ Сэлмэну, жыпӀэу? АтӀэ, сыт Адоней пащтыхь щӀэхъуар?“ жыӀи. 14Пащтыхьым епсэлъэн умыух щӀыкӀэ, уи ужь ситу сэри сыныщӀыхьэнщи, жыпӀам щыхьэт сынытехъуэнщ».

15Арати, Даут зыщӀэлъ пэшым Бэтщабэ кӀуащ. Шунэм щыщ Абишэхь жьы хъуа Даут щыкӀэлъыплъыр абдежт. 16Бэтщабэ пащтыхьым деж щӀыхьэри щхьэщэ хуищӀащ, и напӀэр къимыӀэту и пащхьэ итӀысхьащ.

«Сыт укъызытекӀухьар?» – еупщӀащ абы Даут.

17«Си зиусхьэн, – къригъэжьащ Бэтщабэ, – „Уи къуэ Сэлмэнщ си ужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеинур“ жыпӀэу ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и цӀэкӀэ псалъэ быдэ къызэптауэ щытыгъат. 18Иджы, хъуар аращи, пащтыхьыгъуэр Адоней иубыдащ, уэри, зиусхьэну си пащтыхь, абы зыри хэпщӀыкӀыркъым. 19Абы Ӏэщ пӀащи, Ӏэщ цӀыкӀуи, шкӀэ гъэшха бжыгъэншэхэри къурмэн ищӀри, пащтыхь щауэхэр псори иригъэблэгъащ, Абэтар-тхьэпщымрэ Йоуаб-дзэпщымрэ ириджащ, ауэ уи жыӀэщӀэ Сэлмэн хъыбар иритакъым. 20Зиусхьэну си пащтыхь, уи ужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеинум и цӀэр яжриӀэну зэры-ИсрэӀилу зыпэплъэр уэращ. 21Армырамэ, зиусхьэну си пащтыхь, уи адэжьхэм я пащхьэ ущихьэж меданым, сэри си къуэ Сэлмэни дагъэмысэнущ».

22Бэтщабэ Даут епсалъэу здэщытым, Нэтан бегъымбарыр щӀыхьащ. 23Ар къызэрыкӀуар Даут жраӀащ. Нэтан бегъымбарыр пащтыхьым и пащхьэ ихьэри, щӀым нэсу щхьэщэ хуищӀащ.

24«Зиусхьэну си пащтыхь, – къыхидзащ и псалъэр Нэтан бегъымбарым, – Адоней уи ужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеину жыпӀат? 25Нобэ абы Ӏэщ пӀащи, Ӏэщ цӀыкӀуи, шкӀэ гъэшха бжыгъэншэхэри къурмэн ищӀащ, пащтыхь щауэхэр псори иригъэблэгъащ, дзэпщхэмрэ Абэтар-тхьэпщымрэ ириджащ. Иджыпстуи ахэр: „ИугъащӀэ ди пащтыхь Адоней!“ жаӀэри ефэ-ешхэ ящӀу зэхэсщ+. 26Ауэ уи жыӀэщӀэу щыт сэри, Садыкъ-тхьэпщри, Йодай и къуэ Бэнэхьи, Сэлмэни драгъэблэгъакъым. 27Зиусхьэну си пащтыхь, мыр уэ ущыгъуазэу къэхъуар пэж? Арамэ, уи ужькӀэ пащтыхь тахътэр зыӀэрыхьэнум тепщӀыхьа унафэр дэ, уи жыӀэщӀэхэм, къыджепӀатэкъыми-тӀэ?»

28Абдежым Даут Бэтщабэ къыхураджэжыну унафэ ищӀащ.

Бэтщабэ пащтыхьым гъунэгъу зыщыхуищӀым, 29Даут тхьэлъанэ ищӀащ: «Сыт хуэдэ гузэвэгъуэми сыкъыӀэщӀэзых ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэри,+
30нобэ нэхъ фӀэмыкӀыу ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и цӀэкӀэ тхьэлъанэ сщӀар згъэзэщӀэнщ: си ужькӀэ пащтыхь хъунури си пӀэкӀэ тахътэм дэкӀуеинури Сэлмэнщ, уи къуэрщ».

31«Зиусхьэну си пащтыхь, Тхьэм игъащӀэкӀэ ущигъэӀэ!» – жиӀащ Бэтщабэ, щӀым нэсу Даут щхьэщэ хуищӀри+.

32«Садыкъ-тхьэпщ, Нэтан бегъымбар, Йодай и къуэ Бэнэхь сымэ фыкъысхуеджэ», – ищӀащ Даут унафэ.

Ахэр къыщыкӀуэм, 33Даут яжриӀащ: «Си зауэлӀхэр гъусэ фщӀы, си къуэ Сэлмэн пащтыхь къыдырым тевгъэтӀысхьи, Джейхун псынащхьэм[*] фшэ+. 34Абдеж Садыкъ-тхьэпщымрэ Нэтан бегъымбарымрэ дагъэр абы и щхьэм щыфхуи, ИсрэӀилым и пащтыхьу вгъэнахуэ. Гъуор вгъаджэ, „ИугъащӀэ пащтыхь Сэлмэн!“ жыфӀэу ину фыгуо+. 35Абы иужь къэфшэжи, щӀалэр си тахътэм дрекӀуеи третӀысхьэ. Си пӀэкӀэ пащтыхьыгъуэр зезыхьэнур Сэлмэнщ. Аращ ИсрэӀилми Ехьудейми я Ӏэщхьэтету згъэувыр».

36Йодай и къуэ Бэнэхь пащтыхьым ехъуэхъуащ: «Ӏэмин! Зиусхьэну си пащтыхьым зэрыжыпӀам хуэдэу хъуну ТХЬЭМ жиӀэ! 37ТХЬЭР Зиусхьэну си пащтыхьым узэригъусам хуэдэу, Сэлмэни гъусэ хурехъу, уи тахътэр зэриӀэтам нэхърэ нэхъ лъагэжу абы и тахътэр иреӀэт!»

38Арати, Садыкъ-тхьэпщри, Нэтан бегъымбарри, Йодай и къуэ Бэнэхьи, къэрэтейхэри, пэлътейхэри[*] Сэлмэн деж кӀуэщ, ар пащтыхьым и къыдырым трагъэтӀысхьэри, Джейхун псынащхьэм яшащ+. 39Садыкъ-тхьэпщым Шэтыр ЛъапӀэм къыщӀиха бжьэм ит дагъэр Сэлмэн и щхьэм щихуащ. Абы иужь гъуохэр джащ, цӀыху цӀыкӀури: «ИугъащӀэ пащтыхь Сэлмэн!» жаӀэу зэрыгъэкӀийуэ хуежьащ.

40ЦӀыхухэр абы и ужь иуващ, бжьамий епщэу, дуней гуфӀэгъуэр зэрахьэу; я кӀий-гуо макъышхуэми щӀылъэр дэгызырт.

Сэлмэн Адоней гущӀэгъу зэрыхуищӀар

41КӀий-гуо макъышхуэхэр щызэхахам, Адонеи абы иригъэблэгъа и хьэщӀэхэми я ефэ-ешхэр и кӀэм нэблэгъакӀэт. Гъуом и джэ макъыр къыщыӀум, Йоуаб щӀэупщӀащ: «Сыт къалэм къыщыхъуауэ щӀызэрызехьэр?» – жиӀэри.

42Абы жиӀэр нигъэсатэкъым Абэтар-тхьэпщым и къуэ Йонэтан къыщысам.

«КъакӀуэ мыдэ! – жиӀащ Адоней. – Уэ уцӀыху захуащӀэщ, шэч хэмылъу, къэпхьри хъыбарыфӀщ»+.

43«Хьэуэ, хъыбар щӀагъуэкъым! – жиӀащ Йонэтан. – Зиусхьэну ди пащтыхь Даут пащтыхьыгъэр Сэлмэн ӀэщӀилъхьащ. 44Пащтыхьым ар Садыкъ-тхьэпщым, Нэтан бегъымбарым, Йодай и къуэ Бэнэхь, къэрэтейхэмрэ пэлътейхэмрэ гъусэ яхуищӀащ, абыхэми Сэлмэн пащтыхь къыдырым трагъэтӀысхьэри+
45ДжейхункӀэ кӀуащ. Абдеж Садыкъ-тхьэпщымрэ Нэтан бегъымбарымрэ Сэлмэн и щхьэм дагъэр щахуэри пащтыхьу ягъэнэхуащ. Дуней гуфӀэгъуэр зэрахьэу абы цӀыхур къикӀыжащ, къалэри бжьэ къэпщӀам хуэдэу зэрызехьэу хуежьащ. Мис а Ӏэуэлъауэ макъхэращ уэ иджыпсту зэхэпхыр. 46Абы ищӀыӀужкӀэ, Сэлмэн пащтыхь тахътэм дэкӀуейри тетӀысхьащ. 47Пащтыхь блыгущӀэтхэр зиусхьэну ди пащтыхь Даут деж кӀуэри ехъуэхъуащ: „Уи Тхьэм Сэлмэн и цӀэр ууейм нэхърэ нэхъ ину ирегъэӀу, и тахътэри ууейм нэхърэ нэхъ лъагэжу иреӀэт“ жаӀэри. Пащтыхьми, пӀэм зэрыхэлъым хуэдэу, щхьэщэ ищӀри, 48„ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, пащтыхь тахътэм дэкӀуеинур нобэ си нэгу зэрыщӀигъэкӀам папщӀэ щытхъур ейщ!“ жиӀэу фӀыщӀэ ищӀащ».

49Абдежым Адоней и хьэщӀэхэр шынэ техьэгъуэм иубыдри, щхьэж и занщӀэр и гъуэгуу зэбгрыжыжащ. 50Адонеи, Сэлмэн и шынагъэр зыхищӀэри, жэрыгъэкӀэ кӀуэри къурмэнщӀыпӀэм и къуапэхэр иубыдащ[*]+. 51А хъыбарыр Сэлмэн кӀэщӀу лъагъэӀэсащ: «Адоней уи шынагъэр зыхищӀащи, къурмэнщӀыпӀэм и къуапэхэр иубыдауэ иӀыгъщ, „джатэщӀэгъэкӀ симыщӀыну Сэлмэн тхьэлъанэ къысхурещӀ“ жери иутӀыпщын идэкъым».

52«ЦӀыху захуэу зыкъигъэлъагъуэмэ, – жиӀащ Сэлмэн, – и зы щхьэц налъи хэхунукъым, ауэ хъуагъэщагъэ зэрихьэу хуежьэмэ, кӀуэдынущ»+.

53Апхуэдэу жиӀэщ, пащтыхьым цӀыхухэр къурмэнщӀыпӀэм игъакӀуэри Адоней къыӀуригъэшыжащ. Ар пащтыхьым деж кӀуэри щхьэщэ хуищӀащ, Сэлмэни хуит ищӀри, и унэ иутӀыпщыжащ.

* 1:5 Адоней Даут и къуэ еплӀанэт, Амнун, Хьилэб, Абишэлам сымэ яужькӀэ къалъхуат (еплъ 2 Пащт. 3:2-5). Амнунрэ Абишэламрэ гуузу кӀуэдащ (еплъ 2 Пащт. 13:28-29; 18:15). Хьилэб и щхьэ кърикӀуар нахуэкъым, ауэ ар щӀалэу дунейм ехыжауэ хуэбгъэфащэ хъунущ. Даут и къуэ пажэ псэууэ къэнахэм ящыщт Адоней.

* 1:7 Йоуаб дзэпщт, Даут и пащтыхьыгъуэм и нэхъыбэм исрэӀилыдзэм и унафэщӀу щытащ. Йоуаб и анэ Дзыру Даут и шыпхъут.

* 1:8 Йодай и къуэ Бэнэхь пащтыхьым и щхьэхъумэхэм я унафэщӀт. Еплъ 2 Пащт. 8:18; 20:23.

* 1:9 Аргуэл псынащхьэр здэщыӀэр Ерусэлим къалэм и ипщэ-къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэт.

* 1:33 Джейхун псынащхьэр здэщыӀэр Ерусэлим къалэм и ипщэ-къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэщ, щӀыпӀэкӀэ зыхуэзэри Къидрун псы жапӀэрщ.

* 1:38 Къэрэтейхэмрэ пэлътейхэмрэ хамэщӀ къикӀа лъэпкъщ, пащтыхьым и щхьэхъумэхэм ящыщу щытагъэнкӀи хъунущ.

* 1:50 КъурмэнщӀыпӀэм и къуапэхэр зыубыдым уеӀуси уи ягъи ебгъэкӀи мыхъуну къалъытэу щытащ.

+ 1:2 ДжакӀуэ 4:11

+ 1:5 2 Пащт. 3:4, 2 Пащт. 15:1

+ 1:7 2 Пащт. 2:18, 2 Пащт. 8:16, 1 Пащт. 22:20, 1 Пащт. 23:6

+ 1:8 2 Пащт. 20:25, 2 Пащт. 8:18, 2 Пащт. 7:2, 2 Пащт. 23:8-39

+ 1:9 2 Пащт. 17:17
+ 1:10 2 Пащт. 12:24
+ 1:25 1 Пащт. 10:24
+ 1:29 2 Пащт. 4:9
+ 1:31 Данил 2:4
+ 1:33 Сэфирэт 6:7-8,

+ 1:34 1 Пащт. 10:1, 2 Пащт. 15:10, 4 Пащт. 9:13

+ 1:38 1 Пащт. 30:14, 2 Пащт. 8:18
+ 1:42 2 Пащт. 15:27, 2 Пащт. 18:27
+ 1:44 1 Пащт. 30:14, 2 Пащт. 8:18
+ 1:50 3 Пащт. 2:28

+ 1:52 1 Пащт. 14:45, 2 Пащт. 14:11, Лк. 21:18,

ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут Сэлмэн иужьрейуэ зэреущияр

2^1Даут и лӀэгъуэр къыщысым, и къуэ Сэлмэн ириджэри, иужьрей уэсятхэр хуищӀыжащ:

2«Си пӀалъэр къэсащ, – жиӀащ Даут. – Быдагъэрэ лӀыгъэрэ зыхэгъэлъ! 3ТХЬЭМ, уи Тхьэм, къигъэув зыри къыумыгъанэу гъэзащӀэ. Мусэ итхыжа Хабзэм зэритым хуэдэу, ТХЬЭМ и гъуэгум удэмыхыу ирикӀуэ, ищӀа унафэхэм утемыкӀ, игъэнэхуа щӀапхъэхэми уи щӀыб яхуумыгъазэу тет. Мис итӀанэ уехъулӀэнущ, сыт умыщӀэми, дэнэ умыкӀуэми уи Ӏуэхур дэкӀынущ. 4„Уи щӀэблэр си гъуэгум сакъыу ирикӀуэмэ, я гумрэ я псэмрэ щыпкъагъэр хэлъу си пащхьэ итмэ, игъащӀэкӀэ ИсрэӀилым и тахътэр яӀэщӀэсхынукъым“ жиӀэу ТХЬЭМ сыкъыщӀигъэгугъауэ щытахэри зэщӀэнущ+.

5Иджыри зы Ӏуэху. Дзыру и къуэ Йоуаб къызищӀауэ щытам ущыгъуазэщ. Си дзэпщитӀыр – Ныр и къуэ Ауниррэ Етэр и къуэ Ӏэмасэрэ – иукӀауэ щытащ[*]. Дунейр щымамырым, зауэм щыӀэ нэхъей, лъы игъэжащ, абыкӀэ зиуцӀэпӀыжащ+. 6Уи Ӏущыгъэ къызэрихьым хуэдэу щӀы, ауэ и лӀыжьыщхьэ мамыру хьэдрыхэ умыгъакӀуэ.

7ДжылыӀэдей щыщ Бэрзылай и къуэхэр уи гущӀэгъум хыумын, уи Ӏэнэм пэрытӀысхьэхэм ахэри яхрет. Уи къуэш Абишэлам зыщысхъумэу щтапӀэ сыщихьэжым, ахэращ къакӀуэу къыздэӀэпыкъуауэ щытар[*]+.

8Иджыри Бэхурым щыщ Джэрай и къуэ Щэмей уиӀэщ. Ар езыр лъэпкъкӀэ бенаминхэм къахэкӀащ. МэхънэӀим сыщыкӀуэ махуэм бгэкӀейуэ къызэбгауэ щытащ Щэмей[*]. Ауэ Ӏурдыныпсым сыкъыщызэпрыкӀыжым къыспежьати, „уи псэ сеӀэнукъым!“ жысӀэри, ТХЬЭМ и цӀэкӀэ тхьэлъанэ хуэсщӀыгъат[*]+. 9Иджы ар умыгъэпшынэжу къыумыгъанэ. Уэ уцӀыху Ӏущщ, епщӀэнур пщӀэжынщ. Ауэ и жьыщхьэ лъыр къыпыжу фӀэкӀа, и ажалкӀэ хьэдрыхэ умыгъакӀуэ».

Даут дунейм зэрехыжар

10И уахътыр къэсри, Даут и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Даут и Къалэми[*] щыщӀалъхьэжащ. 11Илъэс тӀощӀитӀкӀэ ИсрэӀилым и пащтыхьу щытащ ар – илъэсиблкӀэ Хъэуран хэгъэгу унафэр щызэрихьащ, илъэс щэщӀрэ щыкӀэ пащтыхьыгъэр иӀыгъыу Ерусэлим дэсащ+. 12И адэ Даут зытеса тахътэм дэкӀуеяр Сэлмэнщ, хэгъэгури, хабзэ быдэ хэлъу, абы зэрихьащ.

Адоней и лӀэкӀэ хъуар

13Зэгуэрым Хъэджэт къилъхуа Адоней Сэлмэн и анэ Бэтщабэ деж кӀуащ. «ФӀыкӀэ укъысхуэкӀуа?» – еупщӀащ абы цӀыхубзыр.

«НтӀэ, сыфӀыхуэкӀуэщ! – жиӀащ Адоней. – 14Ӏуэху пхузиӀэт». ЩӀалэр псэлъэну пащтыхь анэм хуит щищӀым, 15Адоней адэкӀэ пищащ: «ЗэрыпщӀэщи, пащтыхьыгъуэр сысейуэ къекӀуэкӀат, зэры-ИсрэӀилу къызэрызэплъри пащтыхь хуэдэут. Ауэ псоми зихъуэжащ, пащтыхьыгъуэр си къуэшым ӀэщӀыхьа хъуащ – ар ТХЬЭМ абы къыхуиухат. 16Иджы зы ӀуэхукӀэ сынолъэӀури, мыхъун къыхыумыгъэкӀ».

«ЖыӀэ!» – хуит ищӀащ пащтыхь анэм Адоней.

17«КхъыӀэ, – лъэӀуащ Адоней, – пащтыхь Сэлмэн схуепсалъэ. Уэ абы уигъэщӀэхъунукъым, Шунэм щыщ Абишэхь щхьэгъусэу къызитыну схужеӀэ»+.

18«Хъунщ, – игъэкӀыхьакъым Бэтщабэ, – сыпхуепсэлъэнщ пащтыхьым».

19Бэтщаби Адоней щхьэкӀэ епсэлъэну пащтыхьым деж кӀуащ. Пащтыхь анэр щыщӀыхьэм, Сэлмэн къыхуэтэджри, щхьэщэ хуищӀащ, итӀанэ и тахътэм тӀысащ. Сэлмэн и анэм щхьэкӀи тахътэ къригъэхьри, и ижьрабгъумкӀэ игъэтӀысащ.

20«Зы лъэӀу цӀыкӀу пхузиӀэу сыкъэкӀуащ, – жиӀащ анэм. – СыкъыумыгъэщӀэхъу».

«Сыт узыщӀэлъэӀур, ди анэ, – жиӀащ Сэлмэн, – узгъэщӀэхъункъым».

21«Шунэм щыщ Абишэхь уи къуэш Адоней щхьэгъусэу ет», – елъэӀуащ и къуэм Бэтщабэ.

22«Сыт, си анэ, Шунэм щыщ Абишэхь Адоней естыну ущӀэлъаӀуэр? – хъуакъым и гуапэ пащтыхь Сэлмэн анэр къызэрелъэӀур. – АтӀэ, пащтыхьыгъуэри естыну къызэлъэӀу[*], сыт хуэдэу щымытми, ар си къуэш нэхъыжьщ! Арамэ, Абэтар-тхьэпщ щхьэкӀи Дзыру и къуэ Йоуаб щхьэкӀи къызэлъэӀу!»+

23«ТХЬЭМ и нэлатыр къыстихуэ, – пищащ адэкӀэ Сэлмэн быдагъэ хэлъу, – Адоней къыщӀызэлъэӀуам и гъащӀэр трезмыгъэухэмэ. 24Пащтыхьыгъуэм сыхуэзыгъэнахуэу си адэ Даут и тахътэм сыдэзыгъэкӀуея, ита псалъэм хуэпэжу си лъабжьэр зыгъэбыда ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ Адоней кӀэ зэригъуэтынур, ноби зэрыфӀэмыкӀынур!»+
25Абы тету Йодай и къуэ Бэнэхь унафэ хуищӀри, Адоней иригъэукӀащ+.

Тхьэпщ Абэтар и пшынэкӀамрэ дзэпщ Йоуаб и лӀэкӀэ хъуамрэ

26Абы иужькӀэ пащтыхьым Абэтар-тхьэпщым унафэ хуищӀащ: «Анэтут щыӀэ уи щӀапӀэм гъэзэж! Уэ пхуэфащэр ажалт. Ауэ ТХЬЭУЭ Тепщэныгъэ ЗиӀэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр къепхьэкӀыу си адэ Даут узэригъусам щхьэкӀэ[*], зыхэта бэлыхь псори дэпшэчу укъызэрыдекӀуэкӀам папщӀэ, нобэкӀэ уи псэм сеӀэнукъым»+. 27Апхуэдэу пащтыхьым тхьэпщ хьэкъыр Абэтар ӀэщӀихащ, ТХЬЭМ Ӏилэ и щӀэблэм теухуауэ Шылэу къыщыхуиӀуэхуауэ щыта псалъэри зэщӀа хъуащ[*]+.

28Абишэлам и лъэныкъуэ мыхъуами, Адоней дежкӀэ еутэкӀыжауэ щыта Йоуаб къэхъуа псор щызэхихым, жэрыгъэкӀэ Шэтыр ЛъапӀэм кӀуэри, къурмэнщӀыпӀэм и къуапэхэр иубыдащ+. 29Шэтыр ЛъапӀэм Йоуаб щӀэпхъуэу зэрыкӀуари къурмэнщӀыпӀэм зэрыбгъэдэтри Сэлмэн щыжраӀэжым, Йодай и къуэ Бэнэхь кӀуэуэ, ар иукӀыну унафэ хуищӀащ.

30Бэнэхь Шэтыр ЛъапӀэм кӀуэри, а щӀыпӀэм къикӀыну пащтыхьым унафэ зэрыхуищӀыр жриӀащ.

АрщхьэкӀэ Йоуаб идакъым: «Хьэуэ, мыбдеж сыщылӀэнущ», – жиӀэри. Бэнэхь Ӏуэхур зыӀутыр пащтыхьым деж нигъэсыжащ.

31Апхуэдэу щыхъум, пащтыхьым унафэ ищӀащ: «ЗэрыжиӀэм хуэдэу щӀы! УкӀи, щӀэлъхьэж, хьэкъыншэу Йоуаб игъэжа лъыр сэри си адэм и унагъуэми ттехыж. 32Си адэ Даут щымыгъуазэу цӀыхуитӀым ятеуэу зэриукӀам, ялъ зэригъэжам папщӀэ, ТХЬЭМ абы хуэфащэр иригъэгъуэтыжынщ. ТӀури – ИсрэӀилым и дзэпщ Ныр и къуэ Аунири Ехьудейм и дзэпщ Етэр и къуэ Ӏэмаси – Йоуаб нэхърэ нэхъ захуащӀэт икӀи нэхъыфӀт+. 33Абыхэм ялъ игъэжам и хьэкъыр езыми и щӀэблэми игъащӀэкӀэ ятемыкӀыжыну къатрехуэж! Даути, абы къытекӀа щӀэблэми, и унагъуэ исхэми, и тахътэми игъащӀэкӀэ мыкӀуэдыжыну ТХЬЭМ мамырыгъэрэ фӀыгъуэрэ къарит!»

34Йодай и къуэ Бэнэхь игъэзэжри, Йоуаб иукӀащ, пшахъуэщӀым щыӀэ и щӀы кӀапэм дежи щыщӀилъхьэжащ. 35Пащтыхьым Йоуаб и пӀэкӀэ Йодай и къуэ Бэнэхь дзэпщу ИсрэӀилым и дзэм щхьэщигъэуващ, Абэтар и пӀэкӀэ тхьэпщу Садыкъи игъэнэхуащ+.

Щэмей и лӀэкӀэ хъуар

36Абы иужькӀэ пащтыхьым Щэмей къригъашэри быдэу жриӀащ: «Ерусэлим унэ щыщӀи щыпсэу, удэкӀыу зыщӀыпӀи умыкӀуэ, – жиӀэри. –+
37ЗэгъащӀэ, мыбы удэкӀыу Къидрун псы жапӀэр щызэпыпча махуэм кӀэ уиӀэнущ, уи кӀуэдыр уэр-уэру къызыхуэпхьыжынуращ»+.

38«ЗэрыжыпӀэм хуэдэу ирехъу, зиусхьэну си пащтыхь, – хъуащ пащтыхьым и псалъэмкӀэ арэзы Щэмей, – уи унафэм сытекӀынкъым».

Пэжу, Щэмей къыдэкӀ имыӀэу куэдрэ Ерусэлим дэсащ.

39Зэгуэрым, илъэсищ дэкӀа нэужь, Щэмей и пщылӀитӀ Джат къалэм и пащтыхь Мэхъу и къуэ Ахъыш[*] деж кӀуэсат. И пщылӀхэр Джат зэрыщыӀэр Щэмей щыжраӀэм,+
40и шыдым уанэ трилъхьэри, ахэр къилъыхъуэжыну Ахъыш деж Джат кӀуащ. Щэмей и пщылӀхэр абдеж къыщигъуэтыжри къыздришыжащ.

41Щэмей Ерусэлим дэкӀыу Джат зэрыкӀуари къызэригъэзэжари Сэлмэн лъагъэӀэсащ. 42Пащтыхьым Щэмей ириджэри, пхъашэу жриӀащ: «ТХЬЭМ и цӀэкӀэ тхьэлъанэ уэзгъэщӀатэкъэ, „Дэнэ щӀыпӀэ умыкӀуэми, мыбы ущыдэкӀа махуэм уи кӀуэдыр къикӀынущи, ар зэгъащӀэ“ жысӀатэкъэ? „ЗэрыжыпӀэм хуэдэу ирехъу, псори къызгурыӀуащ“ жыпӀатэкъэ абы щыгъуэм? 43Сыт-тӀэ ТХЬЭМ и пащхьэ щыпта псалъэм ущӀытемытыжар, пхуэсщӀа унафэри сыт щӀумыгъэзэщӀар?»+
44Пащтыхьым мыри Щэмей жриӀащ: «Си адэ Даут уи ягъэу ебгъэкӀар зыхуэдэр фӀыуэ бощӀэж, ар пщымыгъупщауи уигу илъщ. Уи бзаджэщӀагъэ пэкӀуэр ТХЬЭМ уигъэгъуэтыжынщ+. 45Ауэ сэ ТХЬЭМ и нэфӀыр къысщыхуэнущ, си адэ Даут и тахътэри ТХЬЭМ и пащхьэ игъащӀэкӀэ итынущ»+.

46Пащтыхьым Йодай и къуэ Бэнэхь унафэ щыхуищӀым, кӀуэри Щэмей иукӀащ.

Апхуэдэурэ Сэлмэн бжьыпэр быдэу иубыдащ.

* 2:5 Еплъ 2 Пащт. 3:26-27; 20:8-10.

* 2:7 Еплъ 2 Пащт. 17:27-29; 19:31-39.

* 2:8 Еплъ 2 Пащт. 16:5-13. Мыбдеж Даут зи гугъу ищӀ Щэмейр хэгъэзэрыхьын хуейкъым а цӀэ дыдэр зэрихьэу мы тхылъым и 1:8 едзыгъуэм ущыхуэзэ лӀым.

* 2:8 Еплъ 2 Пащт. 19:15-23.

* 2:10 Ерусэлим кӀуэцӀым дэт быдапӀэм арат зэреджэр.

* 2:22 Пащтыхь жэщгъуэлъым уегуэкӀуэнри убгъэдыхьэнри щӀэпхъаджагъэу къалъытэрт, зэреплъри пащтыхьыгъуэм упэщӀэувауэт. Еплъ 2 Пащт. 16:20-22.

* 2:26 Еплъ 2 Пащт. 15:23-29.

* 2:27 Еплъ 1 Пащт. 2:27-36.

* 2:39 Зи гугъу ищӀыр Даут зэгуэр зэкӀуэлӀэжыгъауэ щыта фылистеипщ Мэхъу и къуэ Ахъышми а цӀэ дыдэр зезыхьа абы и къуэрылъхурами нахуэкъым. Еплъ 1 Пащт. 27.

+ 2:4 2 Пащт. 7:16, 3 Пащт. 9:5,

+ 2:5 2 Пащт. 18:5, 2 Пащт. 18:14, 2 Пащт. 3:27, 2 Пащт. 20:10

+ 2:7 2 Пащт. 19:37-38, 2 Пащт. 17:27-29
+ 2:8 2 Пащт. 16:5-13, 2 Пащт. 19:23
+ 2:11 2 Пащт. 2:11, 2 Пащт. 5:4-5,
+ 2:17 3 Пащт. 1:1-4
+ 2:22 2 Пащт. 16:21-22
+ 2:24 2 Пащт. 7:11-13,
+ 2:25 2 Пащт. 8:18

+ 2:26 1 Пащт. 22:20, 2 Пащт. 15:24, 1 Пащт. 23:6

+ 2:27 1 Пащт. 2:27-36, 1 Пащт. 3:12-14

+ 2:28 2 Пащт. 17:25, 2 Пащт. 18:14-15, 3 Пащт. 1:50

+ 2:32 2 Пащт. 3:27, 2 Пащт. 20:10
+ 2:35 3 Пащт. 4:4,
+ 2:36 2 Пащт. 16:5-13
+ 2:37 2 Пащт. 15:23
+ 2:39 1 Пащт. 21:10, 1 Пащт. 27:2
+ 2:43 ДжакӀуэ 8:2
+ 2:44 2 Пащт. 16:5-13
+ 2:45 Гъэс. 25:5

ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Сэлмэн Тхьэм зэрелъэӀуар

3^1Сэлмэн Мысырым и пащтыхь фирхьэуным и пхъур щхьэгъусэу къишэри, благъэ зыхуищӀащ. Езыр зыдэсыну пащтыхь сэрейр нагъэсыхункӀэ, ТХЬЭМ и Унэр ящӀыхункӀэ, Ерусэлим къращӀэкӀ мывэхъунэхэр дращӀеихункӀэ, Сэлмэн абы Даут и Къалэм псэупӀэ щыхухихащ+.

2ТХЬЭМ и цӀэр щагъэлъапӀэ Унэр иджыри зэрынэмысам къыхэкӀыу, щӀыпӀэ-щӀыпӀэкӀэрэ ягъэува тхьэлъэӀупӀэхэм цӀыхухэр, ипэхэм хуэдэу, кӀуэурэ къурмэнхэр щащӀырт. 3Сэлмэн, и адэ Даут уэсят къызэрыхуищӀам тету, ТХЬЭР фӀыуэ илъагъурт, ауэ абыи къурмэн щищӀри мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щигъэсри тхьэлъэӀупӀэхэрат.+

4Зэгуэрым пащтыхьыр Джэбэн кӀуащ къурмэн щищӀыну. ТхьэлъэӀупӀэхэм ящыщу нэхъыщхьэ дыдэр здэщыӀэр абдежт. Сэлмэн тыхь гъэсын бжыгъэншэхэр а къурмэнщӀыпӀэм деж куэд дыдэрэ щищӀыгъат. 5Джэбэн здэщыӀэм, Сэлмэн жэщым ТХЬЭР къыхуэкӀуащ пщӀыхьэпӀэм хэту.

«УзыхуеймкӀэ къызэлъэӀу», – жиӀащ Тхьэм+.

6«Си адэ Даут къыпхуэпэжу, къыпхуэщыпкъэу икӀи къыпхуэгупцӀанэу зэрыщытам къыхэкӀыу, гущӀэгъушхуэ къыхуэпщӀыгъат, – зыхуигъэзащ Сэлмэн Тхьэм. – А гущӀэгъушхуэми ухущӀегъуэжакъым, нобэ и тахътэм дэкӀуеяуэ тес къуэри къептащ. 7Уа, ТХЬЭ, си Тхьэ, си адэ Даут и пӀэкӀэ пащтыхьу сытебгъэхьащ. Ауэ сыщӀалащэщи, къыщезгъэжьэнури щызухыжынури сщӀэркъым. 8Уэ къыхэпха лъэпкъщ, лъэпкъышхуэщ, къыпхуэмыбжыну икӀи къыпхуэмылъытэну лъэпкъщ сызыхэтыр. 9Къызэт акъыл, уи лъэпкъым срищхьэщытыну, емрэ фӀымрэ иризэхэзгъэкӀыну. Армырамэ, хэт уи лъэпкъ бжыгъэншэм и Ӏуэху зезыхьэнур?»+

10Сэлмэн апхуэдэ лъэӀукӀэ зыкъызэрыхуигъэзар Тепщэныгъэ ЗиӀэм гуапэ щыхъуащ. 11«Мис апхуэдэ лъэӀукӀэ зыкъысхуэбгъазэу, – жиӀащ Тхьэм, – гъащӀэ кӀыхь, мылъку, уи бийхэм я псэ жыпӀэу узэрымылъэӀуам, захуагъэ иризепхьэну зэхэщӀыкӀ укъызэрыщӀэлъэӀуам папщӀэ, 12пхуэсщӀэнущ уи лъэӀур. Пхуэдэ уи япэкӀи щымыӀауэ, пхуэдэ уи ужькӀи къэмыхъуну зэхэщӀыкӀрэ губзыгъагъэрэ узот+. 13Абы къимыдэкӀэ, укъызыщӀэмылъэӀуамкӀи сынотэнущ. Уэстынущ мылъку, уиӀэнущ щӀыхь, дунейм утетыхуи уэ пхуэдэ пащтыхьхэм яхэтынукъым+. 14Уи адэ Даут хуэдэу, си гъуэгум утемыкӀыу урикӀуэмэ, сщӀа унафэхэмрэ згъэнэхуа щӀапхъэхэмрэ бгъэзащӀэмэ, гъащӀэ кӀыхьи уэстынущ».

15Абдежым Сэлмэн къызэщыури, и нэгу щӀэкӀар зэрыпщӀыхьэпӀэр къыгурыӀуащ. Ерусэлим кӀуэжри, Тепщэныгъэ ЗиӀэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм и пащхьэ иту тыхь гъэсынхэмрэ зэфӀыж къурмэнхэмрэ щищӀащ, пащтыхьым и блыгущӀэтхэми ефэ-ешхэ яхуищӀащ+.

Сэлмэн цӀыхубзитӀым я дауафэр зэрызэблигъэкӀар

16Зэгуэрым пащтыхьым деж къэхьпэ цӀыхубзитӀ кӀуэри и пащхьэ иуващ. 17«Уа, си зиусхьэн! – жиӀащ зым. – Мы цӀыхубзымрэ сэрэ зы унэ дыщопсэу. А унэм дыщӀэсурэ, сэ сабий къысхуэхъуащ. 18СызэрызэфӀэкӀрэ махуищ нэхъ дэмыкӀауэ, мы цӀыхубзри лъхуащ. Дэращ зэгъусар, нэгъуэщӀ зыри унэм къыддыщӀэсакъым, ди закъуэт. 19Здэжейм зэрымыщӀэкӀэ ипӀытӀри, мы цӀыхубзым и къуэр жэщым лӀащ. 20Сыжейуэ сыздыхэлъым, мыр жэщ ныкъуэм къэтэджщ, си къуэр къыскӀэщӀихри, езым и бгъафэм щӀигъэгъуэлъхьащ. Сэ и къуэ лӀар къызбгъуригъэгъуэлъхьащ. 21Пщэдджыжьым си къуэр згъэшхэну сыкъыщытэджым, ар лӀауэ къыщӀэкӀащ. Ауэ нэху щыуэ сыщеплъыпэм, сабийр сызэримыкӀэтӀий кӀапэр къызгурыӀуащ».

22«Хьэуэ! – къыхэгуоукӀащ адрей цӀыхубзыр. – Псэур си щӀалэращ, лӀар уи къуэращ».

АрщхьэкӀэ япэу псэлъа цӀыхубзым тригъэчыныхьырт: «Хьэуэ, лӀар уэ уи къуэращ, сысейр псэуращ», – жиӀэурэ.

Апхуэдэурэ пащтыхьым и пащхьэ щызэдауэу итащ ахэр.

23«Зыр мэпсалъэри, „Хьэуэ, си къуэр псэущ, лӀар ууейращ“ жи, – къыхилъхьащ и жыӀэр пащтыхьым, – адрейри мэпсалъэри, „Хьэуэ, ууейращ лӀар, псэур си къуэращ“ жи».

24ИтӀанэ пащтыхьым джатэ къыхуахьыну унафэ ищӀащ. Джатэр къызэрыхуахьу 25пащтыхьым: «Сабий псэур тӀууэ зэгуэвупщӀыкӀи, зы ныкъуэр зы цӀыхубзым ефт, адрей ныкъуэри адрейм ефт», – жиӀащ.

26Зи къуэ псэу цӀыхубзым а псалъэхэм и гущӀэлъапсэм зригъэгъэзащ. И быным гущӀэгъу къыхуилъыхъуэу анэр гуӀэу пащтыхьым елъэӀуащ: «А си зиусхьэн! Сабийр зэрыпсэууэ мо цӀыхубзым къыхуэвгъанэ, ауэ фымыукӀ къудей!» – жиӀэри.

Ауэ адрей цӀыхубзыр къэпсалъэри: «Уэри сэри къытлъремыс! ЗэгуэвупщӀыкӀ!» – жиӀащ.

27Абдежым пащтыхьым унафэ ищӀащ: «Сабийм щхьэкӀэ „мо цӀыхубзым къыхуэвгъанэ, ауэ фымыукӀ къудей!“ жызыӀам щӀалэ цӀыкӀур ефтыж. ФымыукӀ сабийр, аращ абы и анэр», – жиӀэри.

28Пащтыхьым дауафэр зэрызэблигъэкӀа щӀыкӀэр зэры-ИсрэӀилу хэӀуащ. Абыхэм Сэлмэн пщӀэшхуэ къыхуащӀ хъуащ, хей ирищӀэну Тхьэм абы зэхэщӀыкӀ къызэрыритар нэрылъагъу псоми ящыхъуащ+.

+ 3:1 3 Пащт. 7:8, 3 Пащт. 9:16, 3 Пащт. 7:1, 3 Пащт. 6:38, 3 Пащт. 9:15, 3 Пащт. 2:10

+ 3:3 3 Пащт. 22:43
+ 3:5 3 Пащт. 9:2
+ 3:9 Гъэс. 2:3-6,

+ 3:12 3 Пащт. 4:29-31, 3 Пащт. 5:12, 3 Пащт. 10:23, ДжакӀуэ 1:16

+ 3:13 3 Пащт. 10:14-29,
+ 3:15 Сэфирэт 1:3, Сэфирэт 2:18, Данил 5:1,
+ 3:28 Гъэс. 16:10

ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Сэлмэн и блыгущӀэтхэмрэ и Ӏуэхузехьэхэмрэ

4^1Апхуэдэурэ Сэлмэн зэры-ИсрэӀилу унафэр щызэригъакӀуэрт. 2Мыхэращ абы Ӏуэхузехьэ пажэу иӀар:

1. Садыкъ и къуэ Азэрей – тхьэпщт;

2. 3Щыщэ и къуэхэр – Елхъурыфрэ Ахъиярэ – тхакӀуэт;

3. Ӏэхьлуд и къуэ Йощэфат – тхыдэтхыжт;+
4. 4Йодай и къуэ Бэнэхь – дзэпщт;
5. Садыкърэ Абэтаррэ – тхьэпщт;+

6. 5Нэтан и къуэ Азэрей – щӀыналъэ Ӏэщхьэтетхэм я тетыжт;

7. Нэтан и къуэ Зэбуд – тхьэпщт икӀи пащтыхьым и упщӀэжакӀуэт;

8. 6Ахъийшар – пащтыхь сэрейм и кӀэлъыплъакӀуэт;

9. Ӏэбыдэ и къуэ Адонирэм лэжьыгъэ хьэкъыр зыхьхэм я унафэщӀт+.

7ИсрэӀилым и щӀыналъэхэм унафэр щызэрахьэу Сэлмэн Ӏэщхьэтет пщыкӀутӀ иӀащ. Абыхэм зэблэкӀыу пащтыхьымрэ сэрейм дэсхэмрэ щхьэкӀэ шхыныпхъэр кърахьэлӀэрт. Дэтхэнэми илъэсым щыщу зы мазэ къылъысырт шхыныпхъэр къришэлӀэн хуейуэ. 8Мис абыхэм я цӀэр:

1. Бэнгъур ЕфрэӀим бгылъэхэр и Ӏэ илът.

2. 9Бэндэкъэр МэкӀэз, ШэӀэлбим, Бэтшэмэш, Елэн-Бэтхьэнан къалэхэр и Ӏэ илът.

3. 10Бэнхьэсэд АрубэтӀ къалэр и ӀэмыщӀэ илът, Сэхэу жылэмрэ Хъыфыр щӀыгухэмри ӀэщӀэлът.

4. 11Бэнабынэдэб Нэфат-Даур къалэр[*] и Ӏэ илът (Сэлмэн ипхъу ТӀэфэт абы и щхьэгъусэт).

5. 12Ӏэхьлуд и къуэ БэӀэнэ ТэӀэнэчрэ Мэджыдэрэ, ИзрэӀэл ищхъэрэӀуэкӀэ щыӀэ Зэртан пэблагъэ Бэтшан къалэр зэрыщыту, Бэтшан къыщегъэжьауэ Абэл-Мыхуэлэ нэскӀэ, уеблэмэ Йокъумам фӀэкӀыуи и Ӏэ илът.

6. 13Бэнджэбэр ДжылыӀэдейм ит АрмэтӀ къалэр и ӀэмыщӀэ илът. Апхуэдэу абы и ӀэмыщӀэ илът ДжылыӀэдейм хиубыдэ, Минащ и щӀэблэм ящыщ ЙаӀир и къуажэхэр, Бэшан хэгъэгум ит Аргуб щӀыналъэр, мывэхъунэ лъагэкӀэ къэщӀыхьарэ зи дыхьэпӀэхэр гъуаплъэ бжэӀулъэхэмкӀэ ягъэбыдэж къалэшхуэхэр хиубыдэу. Къалэхэр псори зэхэту тӀощӀищ хъурт+.

7. 14Ӏиду и къуэ Ахынэдэб МэхънэӀим къалэр и Ӏэ илът.

8. 15Ахъиймэз Нэхуталий щӀыналъэр и ӀэмыщӀэ илът (Сэлмэн ипхъу Бэсимэт щхьэгъусэу ишат абы).

9. 16Хъушей и къуэ БэӀэнэ Ащир щӀыналъэри БейлутӀ къалэри и Ӏэ илът.

10. 17Пэрыуэхъу и къуэ Йощэфат Ищэхъар щӀыналъэр и ӀэмыщӀэ илът.

11. 18Елэ и къуэ Щэмей Бенамин щӀыналъэр и Ӏэ илът.

12. 19Ӏурий и къуэ Джэбэр ДжылыӀэдейр ӀэщӀэлът. Абы амэреипщ Сихъуэн и хэкумрэ Бэшаныпщ Ӏуэгъу и хэкумрэ и ӀэмыщӀэ илът.

13. Ехьудей хэкуми зы тет щыӀащ[*].

Сэлмэн и пащтыхьыгъуэм и лъэщагъыр

20Ехьудеймрэ ИсрэӀилымрэ я цӀыхур хы Ӏуфэм пшахъуэу Ӏулъым хуэдизу куэд дыдэ хъурт. Яшхынрэ ирафынрэ яӀэт, тхъэжу псэурт. 21Фэрат псыежэхым къыщегъэжьауэ фылистейхэм я щӀыгумрэ Мысырым и гъунапкъэмрэ нэсыжу пащтыхьыгъуэу итыр Сэлмэн ӀэщӀэлът. Сэлмэн псэуху абыхэм хьэкъулэ кърату, къулыкъу къыхуащӀэу екӀуэкӀащ.

22Махуэ къэс Сэлмэн хьэжыгъэ нэхъыфӀыӀуэу кур щэщӀ[*], хьэжыгъэ пхъашэу кур тӀощӀищ[*] къыхуашэрт, 23Ӏэщ пӀащэ гъэшхауэ щхьипщӀ, хъупӀэм кърашыжа Ӏэщ пӀащэу щхьэ тӀощӀ, Ӏэщ цӀыкӀуу щхьищэ къыхуахурт, бланэхэр, къум бжэнхэр, мэз бжэнхэр, джэдкъаз пшэрхэр хэмыту.

24Фэрат псыежэхым и къухьэпӀэ лъэныкъуэмкӀэ, ТӀифсахь къыщегъэжьауэ Джазэ нэсыхукӀэ щыӀэ пщыгъуэхэр Сэлмэн и Ӏэ илът, лъэныкъуэ псомкӀи къыбгъэдэс и гъунэгъу къэралыгъуэхэми мамыру ядэпсэурт. 25Сэлмэн псэууэ дунейм тетыху Ехьудеймрэ ИсрэӀилымрэ шынагъуэ ямыӀэу къекӀуэкӀащ, ищхъэрэкӀэ Дан щегъэжьауэ ипщэкӀэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу цӀыхуу исыр щхьэж и жызумейхэмрэ ахъуэ жыгхэмрэ я щӀагъ щӀэсыжу псэуащ.

26Хьэкуэстыгуш мин тӀощӀитӀрэ зекӀуэш мин пщыкӀутӀрэ щӀэтт Сэлмэн и шэщхэм+.

27ЩӀыналъэ Ӏэщхьэтетхэм щхьэж къыщылъыс мазэм ирихьэлӀэу пащтыхьымрэ абы и Ӏэнэ тӀысхэмрэ щхьэкӀэ шхыныпхъэр кърахьэлӀэрт, щыщӀагъэ къызэрымыхъунум дэтхэнэри кӀэлъыплъырт. 28Абы къищынэмыщӀауэ, хьэкуэстыгушхэмрэ адрей шы лъэпкъхэмрэ ирагъэшхыну хьэмрэ мэкъумрэ здешэлӀапхъэм игъуэм ирашалӀэрт.

Сэлмэн и Ӏущыгъэр

29Тхьэм Сэлмэн Ӏущагъышхуи, акъыл жани, гъуни нэзи зимыӀэ щӀэныгъэ кууи къритащ. 30Сэлмэн и Ӏущыгъэр КъуэкӀыпӀэм щыщ цӀыхухэм я Ӏущыгъэм щхьэпрыкӀыжат, Мысыр Ӏущыгъэми щхьэдэхат+. 31Хэт нэхъри нэхъ Ӏущт Сэлмэн, уеблэмэ езрэхь лъэпкъым къыхэкӀа Етэни, Махуэл и къуэхэми – Хьэман, Къалкуэл, Дардэ сымэ – и щӀэныгъэкӀэ яфӀэкӀыжат. Гъунэгъу лъэпкъхэм Сэлмэн и цӀэр зэӀэпахырт. 32Гъэсэпэтхыдэ къудейуэ минищ къыбгъэдэкӀащ абы, уэрэду минрэ тхурэ зэхилъхьащ+. 33Ливан къуршхэм къыщыкӀ къурш уэздыгъейм щегъэжьауэ блынджабэхэм къапхрыкӀыкӀ губгъуэдадийм щыщӀэкӀыжу зыхимыщӀыкӀрэ зытемыпсэлъыхьрэ щыӀэтэкъым. Сэлмэн псэущхьэхэмрэ бзухэмрэ, хьэпщхупщхэмрэ бдзэжьейхэмрэ я щэхухэми щыгъуазэт. 34Сэлмэн и псалъэ Ӏущхэм едэӀуэну къакӀуэрт и хъыбар зэхэзыха, хамэ лъэпкъхэм къахэкӀа цӀыхухэр, пащтыхьу дунейм тетым я лӀыкӀуэхэр+.

* 4:11 Е: «Даур лъагапӀэхэр».

* 4:19 Е: «Мы щӀыналъэ тетхэм псоми зы Ӏэщхьэтет яӀащ» е «Мы щӀыналъэхэм я тет закъуэр Джэбэрт».

* 4:22 Тоннищым щӀигъу хъунущ.

* 4:22 Тоннихым щӀигъу хъунущ.

+ 4:3 2 Пащт. 8:16,

+ 4:4 3 Пащт. 2:35, 2 Пащт. 8:18, 2 Пащт. 20:25,

+ 4:6 2 Пащт. 20:24, 3 Пащт. 5:14, 3 Пащт. 12:18

+ 4:13 3 Пащт. 22:3,
+ 4:26 3 Пащт. 10:26,
+ 4:30 3 Пащт. 3:12
+ 4:32 Гъэс. 1:1, ДжакӀуэ 12:9,
+ 4:34 3 Пащт. 10:1,

ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм и Унэ щӀыным зызэрыхуагъэхьэзырар

5^1И адэ Даут и пӀэкӀэ Сэлмэн дагъэр и щхьэм зэрыщахуари тахътэм зэрыдэкӀуеяри Сурыпщ Хъурам зэхихащ. Хъурам Даут псэуху и ныбжьэгъуат[*], а хъыбарыр щызэхихми, Сэлмэн деж лӀыкӀуэхэр къигъэкӀуащ+. 2Сэлмэни Хъурам деж иӀуэхужащ:

3«ЗэрыпщӀэщи, дэнэ лъэныкъуэкӀи къикӀыу зэуакӀуэ къакӀуэу щыта лъэпкъхэм я ягъэкӀэ, ахэр Тхьэм кърикъутэхыу ӀурыщӀэ къыхуищӀыхункӀэ, си адэ Даут ТХЬЭМ, езым и Тхьэм, и цӀэкӀэ щытыну и Унэр къыхуегъэжьэфакъым. 4Ауэ иджы ТХЬЭМ, си Тхьэм, дэнэкӀи гупсэхугъуэ къыщызитащ, бий сиӀэкъым, гузэвэгъуи сыхэткъым. 5„Си цӀэкӀэ щытыну Унэр зыщӀынур узытес тахътэм тезгъэтӀысхьэну уи къуэращ“ жиӀэу ТХЬЭМ си адэ Даут къызэрыгуригъэӀуам тету[*], ТХЬЭМ, си Тхьэм, и Унэр къезгъэжьэну сыхуейщ+. 6Ливан къуршхэм къыщыкӀ къурш уэздыгъейхэр къысхураупщӀыкӀыну унафэ яхуэщӀ. Си цӀыхухэр ууейхэм я гъусэу лэжьэнущ, жыхуэпӀэм хуэдиз уаси уи цӀыхухэм ястынущ. Саидейхэм[*] хуэдэу жыг гъэуэным хуэӀэижь зэрыдимыӀэм ущыгъуазэщ».

7Сэлмэн и псалъэхэм Хъурам хуабжьу щыгуфӀыкӀащ. «ТХЬЭМ фӀыщӀэр ейщ, мы лъэпкъышхуэм щхьэщытыну Даут апхуэдэ къуэ Ӏущ къызэрыритам папщӀэ!» – жиӀащ Хъурам.

8«КъысхуэбгъэкӀуахэм жаӀам седэӀуащи, – хуиӀуэхужащ Хъурам Сэлмэн, – узыхуей псори пхуэсщӀэнщ, къурш уэздыгъеи шыкӀуртӀымщэхуи ныпхуезгъэшэнщ. 9Си цӀыхухэм ентӀырхэр Ливан кърезгъэшынщи, хы Ӏуфэм кърезгъэшэлӀэнщ. Ахэр абдеж пхъэзэфӀэбдзэу щызэкӀэрытпхэнщи, жыхуэпӀэ щӀыпӀэм нэс хымкӀэ недгъэшэнщ. Абы къэсмэ, дэ ахэр зэкӀэрытхыжынщи, уэ адэкӀэ Ӏупшыжынщ. Ауэ уэри си лъэӀур схуэгъэзащӀэ – сызыдэс пащтыхь сэрейр шхыныпхъэ щумыгъащӀэ».

10Апхуэдэу Хъурам Сэлмэн зыхуейм хуэдиз къурш уэздыгъейрэ шыкӀуртӀымщэхурэ хуригъашэу щӀидзащ. 11Езы Сэлмэни Хъурам зыдэс пащтыхь сэрейм гуэдз кур мин тӀощӀ хуэдиз[*] иригъашэ хъуащ, батӀ мин тӀощӀ хъу[*] зейтун дагъэ къабзэр хэмыту. Апхуэдизыр Сэлмэн Хъурам деж зы илъэс блимыгъэкӀыу иригъэшащ.

12ТХЬЭМ къызэригъэгугъам тету, Сэлмэн Ӏущагъышхуэ зэрихьэрт. Сэлмэнрэ Хъурамрэ я зэхуакум зэгурыӀуэ илъти, зэфӀынуи Ӏуагъэ зэдащӀащ+.

13Зэры-ИсрэӀилу къыхишри, Сэлмэн лэжьыгъэ хьэкъ яхьыну цӀыху мин щэщӀ зэригъэуӀуащ+. 14Пащтыхьым мазэ къэс зэблэкӀыу цӀыху минипщӀыр ливан къуршхэм жыггъауэ игъакӀуэрт. Зы мазэкӀэ къэтмэ, мазитӀкӀэ я унэ щыӀэу ищӀат. Лэжьыгъэ хьэкъыр зыхьхэм я унафэщӀыр Адонирэмт+. 15Абыхэм уащыфӀэкӀыжым, Сэлмэн хьэлъэзехьэу цӀыху мин блыщӀ, мывэр къызыщӀах бгылъэ щӀыпӀэхэм щылажьэу мывэхэх мин тӀощӀиплӀ иӀэт. 16Абыхэм якӀэлъыплъыну, лэжьыгъэ екӀуэкӀхэми я нэӀэ трагъэтыну Сэлмэн цӀыху минищрэ щищрэ ящхьэщигъэуващ. 17Пащтыхьым и унафэкӀэ абыхэм мывэхэхыпӀэм быдэрэ лъэпкъыфӀу мывэшхуэхэр къыщӀахырт. Джафэу яӀущӀа нэужь, а мывэхэр Унэм и лъабжьэм халъхьэнут. 18Сэлмэнрэ Хъурамрэ я ухуакӀуэхэми Джыбыл[*] къикӀа ӀэщӀагъэлӀхэми Унэм халъхьэну пхъащхьэр ягъэхьэзырырт, мывэхэр яупсырт.

* 5:1 Даут зыдэсыну пащтыхь сэрейр щиухуэм, абы хилъхьэну пхъащхьэр къыхуезыгъэшари и унащӀэ Ӏэзэхэр къыхуэзыгъэкӀуари Хъурамщ. Еплъ 2 Пащт. 5:11.

* 5:5 Еплъ 2 Пащт. 7:12-13.

* 5:6 Саидэр къэрал гъэпсыкӀэ зиӀа фыныкӀей къалэщ, Сур пэмыжыжьэу щысащ. Мыбдеж зи гугъу ищӀыр абы щыпсэуа цӀыхухэрщ. Зэрылъэпкъыу къызэщӀрагъэубыдэу фыныкӀейхэм саидейкӀэ щеджэ куэдрэ къохъу.

* 5:11 Тонн минищым щӀигъу хъунущ.

* 5:11 Литр мин щиплӀрэ тӀощӀитӀрэ нэблагъэ хъунущ. ЗэддзэкӀар 2 Тхыдэжьхэр 2:10 къыщыкӀуэ бжыгъэхэм тохуэ, нэгъуэщӀ пасэрей Ӏэрытххэми текӀыркъым. Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым мыбдеж къыщыкӀуэр мы бжыгъэрщ: кур тӀощӀ.

* 5:18 Джыбылри къэрал гъэпсыкӀэ зиӀа фыныкӀей къалэхэм ящыщщ, Суррэ Саидэрэ я ищхъэрэ лъэныкъуэмкӀэ щысащ.

+ 5:1 2 Пащт. 5:11,
+ 5:5 2 Пащт. 7:13,
+ 5:12 3 Пащт. 3:12
+ 5:13 3 Пащт. 9:15,
+ 5:14 3 Пащт. 4:6

ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм и Унэ щӀыным Сэлмэн иужь зэрихьар

6^1ИсрэӀилхэр Мысырым къызэрикӀыжрэ илъэс щиплӀрэ тӀощӀиплӀыр екӀуэкӀыу, Сэлмэн ИсрэӀилым и пащтыхьу зэрытеувэрэ илъэс еплӀанэм хыхьауэ, ЗифкӀэ зэджэ етӀуанэ мазэм[*] ТХЬЭМ и Унэр щӀын иригъэжьащ.

2Сэлмэн ТХЬЭМ хуищӀ Унэм ӀэфракӀэ тӀощӀищ и кӀыхьагът, и бгъуагъыр ӀэфракӀэ тӀощӀ хъурт, и лъагагъри ӀэфракӀэ щэщӀым нэсырт[*]. 3ЩӀыхьэпӀэм къыпыщӀыхьа Ӏужым и бгъуагъыр ӀэфракӀэ тӀощӀ[*] ирикъурт, езы Унэм и бгъуагъми хуэфӀу хуэкӀуэрт. Ӏужыр ӀэфракӀипщӀ[*] хуэдизкӀэ щӀыхьэпӀэм къыбгъэдэкӀырт. 4Унэм хилъхьа щхьэгъубжэхэм щӀыбымкӀэ бгъузэу уаӀуплъэми, и кӀуэцӀкӀэ бгъуэ щыхъужырт[*]. 5Унэм и хъуреягъкӀэ, ЩӀыпӀэ ЛъапӀэмрэ ЛъапӀэщымрэ зэрыхэту, къат-къату зэтет пыщӀыхьхэр кърищӀэкӀащ, ахэр пэш щхьэхуэ-щхьэхуэуи зэпиудыжащ. 6Япэ къатым ӀэфракӀитху и бгъуагът, етӀуанэ къатыр ӀэфракӀих хъурт, ещанэ къатри ӀэфракӀиблым нэсырт[*]. Блынджабэр щыдрищӀейм пэу иӀэу ищӀат, пыщӀыхьхэр кӀэщӀэзыӀыгъэ ентӀырхэр Тхьэм и Унэм и блыным хэмыхьэн щхьэкӀэ.

7Унэр щащӀым халъхьар мывэ хэхыпӀэм щаӀущӀа мывэхэращ, ар ящӀыхукӀи уади, уэщи, нэгъуэщӀ гъущӀыкӀэ Ӏэмэпсымэ гуэрми я макъ абдеж къыщыӀуакъым.

8Япэ къатым и щӀыхьэпӀэр Унэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэт. Абы икӀырти, дэкӀуеипӀэм етӀуанэ къатым удишырт, ещанэ къатми апхуэдэу удэкӀырт. 9Апхуэдэурэ Сэлмэн Унэм и щӀыныр нигъэса нэужь, къурш уэздыгъейм къыхаха бгыкъухэр зэпрыууэ унащхьэм трилъхьащ, пхъэбгъукӀи зэщӀиӀулӀэжащ. 10Унэм ибгъухэмкӀэ къыдекӀуэкӀыу ӀэфракӀэ тхурытху[*] зи лъагагъ пыщӀыхьхэр дрищӀеящ. Ахэри къурш уэздыгъей ентӀырхэмкӀэ Унэм егъэбыдылӀат.

11Абы хэту ТХЬЭМ Сэлмэн къыжриӀащ: 12«Мис иджы мы Унэр къебгъэжьауэ бощӀ. Сэ сщӀа унафэхэм утетмэ, згъэнэхуа щӀапхъэхэм уи щӀыб яхуумыгъазэмэ, си псалъэхэм ущӀэдэӀумэ, ахэр бгъэзащӀэмэ, уи адэ Даут Ӏуагъэу есщӀылӀауэ щытар уи деж нэрылъагъу щысщӀынущ+. 13ИсрэӀилхэм, си лъэпкъым, сахэтынущ икӀи збгынэнукъым».

Тхьэм и Унэр къызэрыращӀыкӀар

14Ауэрэ Сэлмэн Тхьэм и Унэм и щӀыныр нигъэсащ. 15Унэ кӀуэцӀ блынхэр лъэгум къыщегъэжьауэ пкӀащхьэм нэсу Сэлмэн къурш уэздыгъей пхъэбгъукӀэ къриӀулӀэкӀащ, езы лъэгуми шыкӀуртӀымщэху пхъэбгъухэр ирилъхьащ. 16Унэм и пхащӀэм ӀэфракӀэ тӀощӀ хуэдизкӀэ[*] къыбгъэдэкӀуэтри, ЛъапӀэщыр къыпихукӀащ, блын дрищӀеяри лъэгум щегъэжьауэ пкӀащхьэм нэсу къурш уэздыгъей пхъэбгъукӀэ къриӀулӀэкӀыжащ+. 17ЛъапӀэщым и гупэ къит ЩӀыпӀэ ЛъапӀэми ӀэфракӀэ тӀощӀитӀ[*] и кӀыхьагът. 18Абы и кӀуэцӀыр зэрыщыту къурш уэздыгъеипхъэкӀэ зэщӀэӀулӀат, къэбхэмрэ зыкъызэкӀуэцӀызыха къэгъагъэхэмрэ къыхэбзыкӀыжат. Мывэ зи цӀэ къэмылъагъуэу псоми къурш уэздыгъейр ятебзат+.

19ЛъапӀэщыр къыщӀыпихукӀар Пхъуантэ ЛъапӀэр абдеж щӀигъэувэн щхьэкӀэщ. 20ЛъапӀэщым ӀэфракӀэ тӀощӀ и кӀыхьагът, и бгъуагъри ӀэфракӀэ тӀощӀ хъурт, и лъагагъми апхуэдиз къикӀырт[*]. ЛъапӀэщым и блынджабэхэр дыщэзэрылэкӀэ щӀигъэнащ, и щӀыхьэпӀэ дыдэм деж щыт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэс тыхьщӀыпӀэри дыщэ плъыжькӀэ къиӀулӀыхьащ. ТыхьщӀыпӀэр къурш уэздыгъейм къыхэщӀыкӀат[*]. 21Сэлмэн ЩӀыпӀэ ЛъапӀэм и кӀуэцӀри дыщэ къабзэкӀэ кърищӀыкӀащ. ДыщэзэрылэкӀэ щӀэгъэна ЛъапӀэщым и пащхьэми дыщэ тхьэгъукӀапсэхэр щришыжащ. 22Унэр зэрыщыту дыщэ нэскӀэ къищӀыкӀат, ЛъапӀэщым и пащхьэ ит тыхьщӀыпӀэми дыщэ тебзат.

23ЛъапӀэщ кӀуэцӀым зейтун жыгым къыхэщӀыкӀауэ ӀэфракӀэ пщӀырыпщӀ[*] зи лъагагъ дамабгъуитӀ[*] иригъэуващ. 24Дамабгъуэхэм я дамитӀым дэтхэнэми ӀэфракӀэ тхурытху я кӀыхьагът. Зы дамэм и нэзым къыщегъэжьауэ адрей дамэм и гъунэм нэсыху ӀэфракӀипщӀ дэлът. 25ЕтӀуанэ дамабгъуэми ӀэфракӀипщӀ и лъагагът, тӀури я теплъэкӀи я инагъкӀи зэхуэдэ къабзэт. 26ДамабгъуитӀми ӀэфракӀэ пщӀырыпщӀ я лъагагът. 27Сэлмэн дамабгъуэхэм я дамэхэр зэкӀэщӀэхауэ ЛъапӀэщ купсэм щигъэуващ. Зым и дамэр зы блыным лъэӀэсырт, адрейм и дамэри адрей блыным нэсырт. Адрей дамитӀыр ЛъапӀэщым и кум щызэхуэзэжу зэлъэӀэсырт. 28Сэлмэн дамабгъуэхэм дыщэпсыр ятригъэлъэдэжащ.

29Унэм и блынхэми – ЛъапӀэщми ЩӀыпӀэ ЛъапӀэми – дамабгъуэхэр, чыцӀыбжьейхэр, зыкъызэкӀуэцӀызыха къэгъагъэхэр къыхибзыкӀат, 30я лъэгур дыщэзэрылэкӀэ щӀигъэнат.

31ЛъапӀэщым узэрыщӀыхьэну бжэзэӀуххэр зейтун жыгым къыхэщӀыкӀат, ахэр зыхэлъ бжэблыпкъхэри пкъыгъуитхуу зэрытт[*]. 32БжэзэӀуххэми дамабгъуэхэр, чыцӀыбжьейхэр, зыкъызэкӀуэцӀызыха къэгъагъэхэр къыхибзыкӀат. Дамабгъуэхэмрэ чыцӀыбжьейхэмрэ дыщэпс ятригъэлъэдат. 33ЩӀыпӀэ ЛъапӀэм хуэкӀуэ щӀыхьэпӀэм пкъыгъуиплӀу зэрыт бжэблыпкъхэр[*] зейтун жыгым къыхищӀыкӀащ, 34езы бжэзэӀуххэр шыкӀуртӀымщэхум къыхихащ. Бжэхэр и кӀуэцӀкӀи и щӀыбкӀи зэӀукӀыу щытт. 35Абыхэми дамабгъуэхэр, чыцӀыбжьейхэр, зыкъызэкӀуэцӀызыха къэгъагъэхэр къыхибзыкӀри, псоми зэхуэдэу дыщэпсыр ятригъэлъэдэжащ.

36Мывэ упсахэр щащӀэу зэтрилъхьэщ, я гущӀыӀум къурш уэздыгъей бгыкъухэр къытрилъхьэжри, Унэр зыдэт ПщӀантӀэр мывэхъунэкӀэ къихухьыжащ+.

37ТХЬЭМ и Унэм и лъабжьэр щагъэтӀылъар Сэлмэн пащтыхь тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс еплӀанэр щекӀуэкӀырщ, зиф мазэрщ. 38Ухуэныгъэхэр щызэфӀэкӀар Сэлмэн тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс епщыкӀузанэр щекӀуэкӀырщ, булкӀэ зэджэ еянэ мазэрщ[*]. Унэм ехьэлӀауэ щӀапхъэ зыри къэнакъым. Пащтыхьыр абы илъэсиблкӀэ иужь итащ.

* 6:1 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 966 гъэм и гъатхэкум.

* 6:2 И кӀыхьагъыр метр щэщӀым, и бгъуагъыр метрипщӀым, и лъагагъыр метр пщыкӀутхум нэблагъэ хъунущ.

* 6:3 МетрипщӀым нэблагъэ хъунущ.

* 6:3 Метритхум нэблагъэ хъунущ.

* 6:4 Е: «Унэм хилъхьа щхьэгъубжэхэм гъущӀхъар яӀулът». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 6:6 МетритӀрэ ныкъуэм, метрищым, метрищрэ ныкъуэм нэблагъэ хъунущ.

* 6:10 Метр тӀурытӀрэ ныкъуэ-ныкъуэм нэблагъэ хъунущ.

* 6:16 МетрипщӀым нэблагъэ хъунущ.

* 6:17 Метр тӀощӀым нэблагъэ хъунущ.

* 6:20 И кӀыхьагъри, и бгъуагъри, и лъагагъри метр пщӀырыпщӀым нэблагъэ хъунущ.

* 6:20 Е: «ЛъапӀэщым и блынджабэхэр дыщэзэрылэкӀэ щӀигъэнащ, и щӀыхьэпӀэ дыдэм деж щыт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэс тыхьщӀыпӀэри къурш уэздыгъейкӀэ къиӀулӀыхьыжащ».

* 6:23 Метритхум нэблагъэ хъунущ.

* 6:23 Журт. «керуб». Дамабгъуэхэр уафэгу псэущхьэщ, теплъэкӀэ гуиихыу, дамэхэр ятету; мелыӀыч лъэпкъыгъуэщ. Ахэр Тхьэм и тахътэм къыбгъэдэмыкӀыу жэщи махуи яхъумэу бгъэдэтщ. Тхьэм Ӏэдэмрэ Хьэуарэ жэнэтым кърихужа нэужь, абы и дыхьэпӀэм деж Ӏуигъэувар дамабгъуэхэращ, гъащӀэ жыгым зыри бгъэдэмыхьэу яхъумэн хуэдэу. Еплъ УблапӀэ 3:24 .

* 6:31 Е: «ахэр зыхэлъ бжэблыпкъхэри къуапитху хъурт».

* 6:33 Е: «бжэблыпкъ къуапиплӀхэр».

* 6:38 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 959 гъэм и бжьыхьэку-бжьыхьэкӀэ мазэхэм.

+ 6:12 2 Пащт. 7:13, 2 Пащт. 7:16
+ 6:16 3 Пащт. 6:33
+ 6:18 3 Пащт. 7:24
+ 6:36 3 Пащт. 7:12,

ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

Сэлмэн и пащтыхь сэрейр

7^1Ауэ Сэлмэн езым и пащтыхь сэрейм и щӀыным илъэс пщыкӀущ тригъэкӀуэдащ+. 2Ливан мэз сэрейкӀэ зэджа уардэ унэм и кӀыхьагъыр ӀэфракӀищэ, и бгъуагъыр ӀэфракӀэ щэ ныкъуэ, и лъагагъыр ӀэфракӀэ щэщӀ хъурт[*]. Унэм и бгыкъухэр сатыриплӀу екӀуэкӀыу щӀэт пкъощӀэсэхэм кӀэщӀаӀыгъэрт. Ахэри къурш уэздыгъейм къыхэщӀыкӀат+. 3ПкӀащхьэри къурш уэздыгъейкӀэ къищӀыкӀат, ар зыщӀэӀулӀа бгыкъухэри пкъощӀэсэхэм кӀэщӀаӀыгъэрт. Бгыкъухэм[*] я бжыгъэр псори зэгъусэу тӀощӀитӀрэ тхурэ хъурт, сатыр дэкӀыгъуэ къэс пщыкӀутху-пщыкӀутху хуэзэу. 4Щхьэгъубжэхэр сатырищу екӀуэкӀыу хэлът, сатыр къэс щырыщ зэбгъурыту хэгъэуват[*]. 5Бжаблэхэми щхьэгъубжэӀухэми бжэблыпкъ икӀи щхьэгъубжэблыпкъ къуапиплӀхэр хэтт, блынджабитӀым сатыр щырыщу хэгъэува щхьэгъубжэхэри зэхуэплъэрт.

6И кӀыхьагъыр ӀэфракӀэ щэ ныкъуэ хъууэ, и бгъуагъри ӀэфракӀэ щэщӀым нэсу[*] Сэлмэн пащтыхь сэрейм ПкъощӀэсэ унэ хищӀыхьащ. Абыи щхьэ телъу Ӏуж къыпищӀыхьыжащ. Ӏужым и щхьэри пкъощӀэсэхэм кӀэщӀаӀыгъэрт.

7Тахътэр щӀэту хей щищӀэ уни хищӀыхьат Сэлмэн пащтыхь сэрейм, зэреджэри ХеящӀэ унэт. И лъэгум къыщегъэжьауэ пкӀащхьэм нэсыжу къурш уэздыгъейкӀэ кърищӀыкӀат.

8Езыр щыпсэуну унэр а псом я щӀыбагъымкӀэ щыӀэт, пщӀантӀэ щхьэхуэ иӀэу, и гъэпсыкӀэкӀи ещхьыркъабзэу щӀауэ. Сэлмэн зыщӀэс унэм хуэдэ и щхьэгъусэм, фирхьэуным и пхъум, хуищӀат+.

9Апхуэдиз ухуэныгъэр – и лъабжьэм къыщежьэрэ и пкӀащхьэм нэсыжу, и щӀыбым къыщыщӀидзэрэ пщӀантӀэшхуэм щиухыжу – ӀущӀарэ инагъкӀэ зэхуэгъэкӀуа мывэ лъапӀэхэм къыхэщӀыкӀат, и щӀыбкӀи и кӀуэцӀкӀи къаплъэ мывэ джабэхэм я гущӀыӀури джафэу къэупсыхьыжат. 10Унэ лъабжьэхэм быдэрэ лъэпкъыфӀу ӀэфракӀипщӀ[*], ӀэфракӀий[*] зи инагъ мывэшхуэхэр хилъхьат. 11ИнагъкӀэ зэхуэгъэкӀуа, зи щӀыӀур ӀущӀа мывэ лъапӀэхэр абыхэм ятригъэзэгъащ, къурш уэздыгъейм къыхэщӀыкӀа бгыкъухэри ятрилъхьэжащ. 12Мывэ упсахэр щащӀэу зэтрилъхьэщ, я гущӀыӀум къурш уэздыгъей бгыкъухэр къытрилъхьэжри, пщӀантӀэшхуэр къихухьащ. ТХЬЭМ и Унэмрэ Ӏужымрэ апхуэдэ дыдэуи къэхухьат+.

ГъуаплъащӀэ Хъурам

13Пащтыхь Сэлмэн Сур щыщ Хъурам[*] иригъэблэгъащ. 14Ар нэхуталийхэм ящыщ фызабэ гуэрым и къуэт. И адэр Сур щыщт, и ӀэщӀагъэкӀэ гъуаплъащӀэт. Хъурам ӀэпщӀэлъапщӀэт, гъуаплъэ лэжьыгъэхэм я пӀалъи фӀыуэ ищӀэрт. Хъурам пащтыхь Сэлмэн деж къакӀуэри, и пщэ сыт къыдимылъхьами, къанэ щымыӀэу игъэзэщӀащ.

Гъуаплъэ пкъощӀэситӀыр

15Хъурам гъуаплъэм пкъощӀэситӀ къыхигъэжыкӀащ. ТӀуми я лъагагъыр ӀэфракӀэ пщыкӀуий хъурт, кӀапсэкӀэ къыупщмэ, я хъуреягъыр ӀэфракӀэ пщыкӀутӀ ирикъунут[*]+. 16ПкъощӀэсэхэм ятригъэувэжын хуэдэу, Хъурам гъуаплъэм щхьэгутеситӀ къыхигъэжыкӀащ. Дэтхэнэ зыми ӀэфракӀитху[*] и лъагагът. 17ПкъощӀэситӀри я щхьагъхэм лэрыпс зэхэухуэнахэм къахэщӀыкӀа хъар блырыбл къепхъухахэмкӀэ игъэщӀэрэщӀат. 18Нары пыкӀэхэр тӀэу къекӀуэкӀыгъуэ хилъхьэри, щхьэгутеситӀым къеблэблэх хъарыр игъэдэхэжащ. Хъурам щхьэгутеситӀри зэщхьу ищӀат. 19Ӏужым деж щыт пкъощӀэситӀым я щхьэгутесхэм аӀуудзым и теплъэр яӀэт, ӀэфракӀиплӀи я лъагагът[*]. 20ПкъощӀэситӀым ятригъэува щхьэгутесхэр зэрыт кумбыгъэхэм, хъар къепхъухар здэщыӀэм деж, хъурейуэ къекӀуэкӀыу икӀи сатыру зэтету нары пыкӀэ щитӀ тещӀыхьат. 21Хъурам пкъощӀэсэхэр Тхьэм и Унэм къыпыщӀыхьа Ӏужым деж щигъэуващ. ЩӀыхьэпӀэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ щытым Йачын фӀищащ, ищхъэрэ лъэныкъуэмкӀэ игъэувам БэуазкӀэ еджащ[*]. 22ПкъощӀэсэхэм я щхьэгутесхэм аӀуудзым и теплъэр яӀэу ищӀат. Абдеж Хъурам пкъощӀэсэхэм елэжьыныр щиухащ.

Гъуаплъэ псылэгъупышхуэр

23Абы иужькӀэ Хъурам гъуаплъэм псылэгъупышхуэ[*] къыхигъэжыкӀащ. Псылэгъупышхуэм и зы гъунэм къыщегъэжьауэ адрей и гъунэм нэсыху ӀэфракӀипщӀ дэлът, и лъагагъыр ӀэфракӀитхум нэсырт. И нэзым и хъуреягъри ӀэфракӀэ щэщӀ хъурт[*]+. 24Псылэгъупышхуэ нэзым и щӀагъымкӀэ тӀуащӀэу къекӀуэкӀыу къэбым ещхь пкъыгъуэхэр тетт, ӀэфракӀэ къэси пщӀы хуэзэрт. Къэбхэмрэ псылэгъупышхуэмрэ Хъурам зэ гъэжыгъуэу къыхигъэжыкӀащ+.

25Псылэгъупышхуэр гуу пщыкӀутӀым я тхым тетт; абыхэм ящыщу щыр ищхъэрэкӀэ плъэрт, щым я щхьэр къухьэпӀэмкӀэ гъэзат, щым я щхьэр ипщэ лъэныкъуэмкӀэ ӀуэнтӀат, щыр къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэм хуэплъэрт. Псылэгъупышхуэр зитх тет гуухэр я пхэщӀыщхьэкӀэ зэхуэгъэзат. 26Псылэгъупышхуэ джабэхэм Ӏэгупэ хуэдиз я Ӏувагът, и нэзхэри Ӏэгубжьэ ӀупщӀакӀэхэм ещхьт, аӀуудз къэгъэгъам и теплъэми хуэдэт. Псылэгъупышхуэм псы батӀ минитӀ[*] ихуэрт.

Гъуаплъэ тегъэувапӀэхэр

27Абы къинэмыщӀкӀэ, Хъурам гъуаплъэм тегъэувапӀипщӀ къыхигъэжыкӀащ ӀэфракӀиплӀ я кӀыхьагъыу, плӀы я бгъуагъыу, я лъагагъри ӀэфракӀищым[*] нэсу. 28ТегъэувапӀэхэм я щӀыкӀэр мыпхуэдэт: дэтхэнэ зыми гъуаплъэ зэфӀэбдзэхэм иту джабэхэр иӀэт, я кӀуэцӀымкӀэ щызэгъэбыдылӀэжауэ. 29Джабэхэми зэфӀэбдзэхэми аслъэнхэр, гуухэр, дамабгъуэхэр хэщӀыхьат. Аслъэнхэмрэ гуухэмрэ я сурэтхэм я щхьэмкӀи я лъабжьэмкӀи тхыпхъэщӀыпхъэхэр хэлът. 30ТегъэувапӀэ къэс шэрхъиплӀ щӀэтт. Шэрхъхэри шэрхъ гулъэмыжхэри гъуаплъэм къыхэщӀыкӀат. ТегъэувапӀэ къэс лэгъуп тетт, дэтхэнэми щӀэгъэкъуэн плӀырыплӀ яӀэу. ТхыпхъэщӀыпхъэхэр зэрахэлъу щӀэгъэкъуэнхэри гъуаплъэм къыхэгъэжыкӀат. 31Лэгъупхэр щхьэщыбгъэувэ хъууэ тегъэувапӀэхэм я купсэр къихат; ар ӀэфракӀэ хуэдиз и куууагъыу тегъэувапӀэм къытещт. Купсэр хуэзэпэхъурейуэ щытт, и бгъуагъри ӀэфракӀэрэ ныкъуэрэ[*] хъурт. Купсэм и хъуреягъкӀэ тхыпхъэ зэмылӀэужьыгъуэхэр хэщӀыхьат. Езы тегъэувапӀэхэм я пкъыр плӀимэт, хъурейтэкъым. 32Абыхэм шэрхъиплӀ ящӀэтт, шэрхъ гулъэмыжхэри тегъэувапӀэм быдэу егъэбыдылӀат. Дэтхэнэми я лъагагъыр ӀэфракӀэрэ ныкъуэрэ хъурт. 33Шэрхъхэм я щӀыкӀэр хьэкуэстыгухэм ящӀэт шэрхъхэм хуэдэт, я гулъэмыжри, я гулъэгури, я гудзэри, я гупхъэтӀэкӀури – псори гъуаплъэм къыхэгъэжыкӀат.

34ТегъэувапӀэ къэс убыдыпӀэ плӀырыплӀ иӀэт, и къуапэхэм къыхэкӀыу. 35ӀэфракӀэ ныкъуэ зи лъагагъ уэрдыхъу хъурейри тегъэувапӀащхьэм къыщхьэщытт. Абы и къуапэхэм къыхэкӀ убыдыпӀэхэри джабэхэри гъуаплъэм къызэдыхагъэжыкӀат. 36Хъурам убыдыпӀэхэмрэ уэрдыхъумрэ я щӀыӀум, здэхъум деж, дамабгъуэхэм, аслъэнхэм, чыцӀыбжьейхэм я сурэтхэр къыхибзыкӀат, я хъуреягъкӀи тхыпхъэщӀыпхъэхэр хилъхьэжат. 37Апхуэдэурэ абы тегъэувапӀипщӀыр ищӀащ. Ахэр псори зэщхьу гъэжат, я инагъкӀи я теплъэкӀи зэхуэдэт.

38Абы иужькӀэ Хъурам гъуаплъэм лэгъупипщӀ[*] къыхигъэжыкӀащ. Лэгъуп къэс батӀ тӀощӀитӀ[*] ихуэрт, ӀэфракӀиплӀи[*] и бгъуагът. ТегъэувапӀэ къэс зы лэгъуп тригъэувэжащ. 39ТегъэувапӀитхур Тхьэм и Унэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ игъэуващ, адрей тхури и ищхъэрэ лъэныкъуэмкӀэ игъэуващ. Псылэгъупышхуэр Тхьэм и Унэм и ипщэ-къуэкӀыпӀэмкӀэ щигъэзэгъащ. 40А псом ищӀыӀужкӀэ, Хъурам шыуанхэри, хьэкутхъухэри, лэджэнхэри ищӀащ.

Хъурам и гъуаплъэ ӀэщӀагъэхэр

Абдеж Хъурам зэфӀигъэкӀащ пащтыхь Сэлмэн и лъэӀукӀэ ТХЬЭМ и Унэм ирихьэлӀэн хуея лэжьыгъэр псори. Абы ищӀащ:

1. 41пкъощӀэситӀыр;

2. фалъэ теплъэ иӀэу пкъощӀэсэхэм къащхьэщигъэувэжа щхьэгутеситӀыр;

3. щхьэгутесхэм къарипхъухыжа хъаритӀыр;

4. 42хъархэр иригъэщӀэрэщӀэну хилъхьа нары пыкӀэ щиплӀыр (щхьэгутеситӀым къеблэблэх хъархэм тӀуащӀэу къекӀуэкӀыу хэлъ нары пкъыгъуэхэр);

5. 43тегъэувапӀипщӀымрэ абыхэм тет лэгъупипщӀымрэ;

6. 44псылэгъупышхуэмрэ ар зитх тет гуу пщыкӀутӀымрэ;

7. 45шыуанхэр, хьэкутхъухэр, лэджэнхэр.

ТХЬЭМ и Унэм щхьэкӀэ Хъурам Сэлмэн хуищӀа ӀэщӀагъэхэр псори гъуаплъэ гъэцӀууам къыхэщӀыкӀат. 46Пащтыхьым ахэр Ӏурдын губгъуэм, Сэкъуэтрэ Зэртанрэ я зэхуакум, къыщыхагъэжыкӀыну унафэ ищӀат. Гъуаплъэ ткӀуари ятӀагъуэ жыпхъэхэм иракӀэурэт зэрагъэжри. 47КуэдыӀуэ зэрыхъум къыхэкӀыу, ахэр Сэлмэн ишэчатэкъым. Гъуаплъэм и хьэлъагъыр зэрыхъуу щытари зыми ищӀэркъым+.

Тхьэм и Унэм щӀэт дыщэхэкӀхэр

48Абыхэм нэмыщӀ Сэлмэн ТХЬЭМ и Унэм щӀэтыну мы хьэкъущыкъухэри ищӀащ:

1. мыстхъэхэр щагъэс дыщэ тыхьщӀыпӀэр;

2. щӀакхъуэ тыхьхэр щызэтралъхьэ дыщэ Ӏэнэр;

3. 49дыщэ плъыжьым къыхэщӀыкӀа уэздыгъэхэр (ЛъапӀэщ щӀыхьэпӀэм и ижьрабгъу лъэныкъуэмкӀэ тхур щытт, и сэмэгурабгъумкӀэ адреитхури екӀуэкӀыу щытт);

4. дыщэ къэгъагъэхэр, уэздыгъэнэфхэр, Ӏэдэхэр,

5. 50фалъэхэр, уэздыгъэку сахуэхэр къызэрыпах лэныстэхэр, лэджэнхэр, Ӏэгубжьэхэр, мыстхъалъэхэр – псори дыщэ къабзэм къыхэщӀыкӀат. ЛъапӀэщми ЩӀыпӀэ ЛъапӀэми бжэхэм хэлъ бжэеӀулӀхэри къызыхэщӀыкӀар дыщэт.

51ТХЬЭМ и Унэм и щӀыным епха лэжьыгъэр псори щызэфӀэкӀым, Даут абы триӀуауэ щыта гъэтӀылъыгъэхэр[*] – дыжьынри, дыщэри, хьэкъущыкъухэри – Сэлмэн хъугъуэфӀыгъуэщым щӀилъхьащ+.

* 7:2 И кӀыхьагъыр метр щэ ныкъуэм, и бгъуагъыр метр тӀощӀрэ тхум, и лъагагъри метр пщыкӀутхум нэблагъэ хъунущ.

* 7:3 Е: «пкъощӀэсэхэм».

* 7:4 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 7:6 И кӀыхьагъыр метр тӀощӀрэ тхум, и бгъуагъыр метр пщыкӀутхум нэблагъэ хъунущ.

* 7:10 Метритхум нэблагъэ хъунущ.

* 7:10 МетриплӀым нэблагъэ хъунущ.

* 7:13 Сур щыщ Хъурамыр хэбгъэзэрыхь хъунукъым а цӀэ дыдэр зезыхьэу щыта Сур пащтыхь Хъурамым.

* 7:15 Я лъагагъкӀэ метрибгъум нэсынущ, я хъуреягъыр метрих ирикъунущ.

* 7:16 МетритӀрэ ныкъуэм нэблагъэ хъунущ.

* 7:19 МетритӀым нэблагъэ хъунущ.

* 7:21 «Йачын» псалъэм «(Тхьэм) егъэув», «Бэуаз» псалъэм «Ар лъэщщ» жиӀэу къыбгурыӀуэ хъунущ.

* 7:23 Псыр изу зэрыт мы псылэгъупышхуэм пасэрей журтыбзэкӀэ «хы» жаӀэу щытащ. Тхьэпщхэм зыщагъэкъэбзэжыр абдежт.

* 7:23 Псылэгъупышхуэм и джабэ зэхуакур метритхум нэблагъэ, и лъагагъыр метритӀрэ ныкъуэ, и хъуреягъыр метр пщыкӀутху хъунущ.

* 7:26 Литр мин тӀощӀитӀрэ плӀым нэблагъэ хъунущ.

* 7:27 И кӀыхьагъымрэ и бгъуагъымрэ метр тӀурытӀым, и лъагагъыр зы метррэ ныкъуэм нэблагъэ хъунущ.

* 7:31 Метр ныкъуэм нэблагъэ хъунущ.

* 7:38 2 Тхыдэжьхэр 4:6 къызэрыхэщымкӀэ, зи гугъу ищӀыр тыхь гъэсын ящӀыну Ӏэщым и пкъыр ятхьэщӀын щхьэкӀэ зралъхьэ лэгъуп лӀэужьыгъуэщ.

* 7:38 Литр щийрэ тӀощӀиплӀым нэблагъэ хъунущ.

* 7:38 МетритӀым нэблагъэ хъунущ.

* 7:51 Еплъ 2 Пащт. 8:11-12.

+ 7:1 3 Пащт. 9:10,
+ 7:2 3 Пащт. 10:17-21
+ 7:8 3 Пащт. 3:1,
+ 7:12 3 Пащт. 6:36
+ 7:15 4 Пащт. 25:16-17,
+ 7:23 4 Пащт. 16:17
+ 7:24 3 Пащт. 6:18
+ 7:47 4 Пащт. 25:16,
+ 7:51 2 Пащт. 8:11-12,

ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

Пхъуантэ ЛъапӀэр Тхьэм и Унэм зэрахьыжар

8^1ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэр Даут и Къалэм, ЗиуанкӀэ зэджэм, къыдихыжу къихьыжын папщӀэ[*], Сэлмэн ИсрэӀилым тхьэмадэу исыр – лъэпкъхэм я нэхъыжьхэмрэ лӀакъуэхэм я гъуазэхэмрэ – Ерусэлим ириджащ+. 2Арати, исрэӀилхэри зыри къэмынэу пащтыхьым деж ПщыӀэтесхэм я махуэщӀым ирихьэлӀэу къыщызэхуэсащ[*]. Ар къыщыхъуар ЕтэнкӀэ зэджэ ебланэ мазэрщ[*].

3ИсрэӀил тхьэмадэхэр къыщысым, тхьэпщхэм Пхъуантэ ЛъапӀэр къаӀэтащ, 4ар зыщӀэта Шэтыр ЛъапӀэри хьэкъущыкъуу щӀыгъуахэри щыщ къэмынэу ирахьэжьащ. Ахэр тхьэпщхэмрэ лэбийхэмрэ яхьырт, 5пащтыхьымрэ ар къэзыухъуреихьа исрэӀилхэмрэ Пхъуантэ ЛъапӀэм ипэ иту кӀуэрт. КӀуэхукӀи, Ӏэщ цӀыкӀурэ Ӏэщ пӀащэу къурмэн ящӀым гъуни нэзи иӀэтэкъым.

6Тхьэпщхэм Пхъуантэ ЛъапӀэр Тхьэм и Унэм хэт ЛъапӀэщым щӀахьэри, хуагъэнэхуа щӀыпӀэм, дамабгъуэхэм я дамэ щӀагъым деж, щагъэуващ. 7Дамабгъуэхэм я дамэхэр Пхъуантэ ЛъапӀэмрэ ар къызэрырахьэкӀ къурагъхэмрэ щагъэува щӀыпӀэм щхьэщыубгъуа хъуат+. 8А къурагъхэр апхуэдизкӀэ кӀыхьти, я кӀэр ЛъапӀэщым и гупэ къит ЩӀыпӀэ ЛъапӀэм укъиплъми, плъагъурт. Ауэ Унэм и щӀыбкӀэ абыхэм гу ялъыптэртэкъым. Нобэр къыздэсми ахэр абдеж зэрыщытщ. 9Пхъуантэ ЛъапӀэм Мусэ дилъхьауэ щытыгъа мывэскъащитӀым нэмыщӀ зыри дэлътэкъым. Мусэ ахэр абы щыдилъхьар исрэӀилхэр Мысырым къикӀыжа нэужьт, ТХЬЭМ Хъурыб Ӏуащхьэ[*] деж абыхэм Ӏуагъэр щадищӀам щыгъуэт.

10Тхьэпщхэр ТХЬЭМ и Унэм къикӀыжа нэужь, абы пшэр щӀэз хъуащ. 11ТХЬЭМ и фӀыщӀэмрэ щытхъумрэ зыхэт а пшэм Унэм зыкъызэрыщиӀэтам къыхэкӀыу, тхьэпщхэм я лъэр щӀэщӀэу, зыри яхуэмыщӀэжу хъуат. 12Абдежым Сэлмэн къэпсалъэри жиӀащ: «Уэ ди ТХЬЭ, пшэ фӀыцӀэм узэрыхэтынур жыпӀэгъат. 13Мы Уардэ Унэр Уэ пхуэзухуащ, щытынущ ар игъащӀэкӀэ уи псэупӀэу».

Сэлмэн и джэпсалъэр

14ЗэрыисрэӀил жылэу абдеж щызэхэтти, пащтыхьым и гупэр абыхэм къахуигъазэри, Тхьэм и нэфӀыр къащыхуэну яхуэлъэӀуащ+. 15Абы иужькӀэ жиӀащ:

«ФӀыщӀэри щытхъури зейр си адэ Даут къызэригъэгугъахэр нобэ зыгъэзэщӀэжа ТХЬЭРЩ, ИсрэӀилым и Тхьэрщ! Арат жызыӀауэ щытар: 16„Си лъэпкъыр Мысырым къыщисшыжа махуэ лъандэрэ си цӀэм щхьэкӀэ Унэ яухуэну исрэӀил лӀакъуэхэр щыпсэу къалэхэм ящыщ гуэрми сыхэдакъым. Ауэ си лъэпкъым, ИсрэӀил и щӀэблэм, и Ӏэщхьэтет хъуну Даут къыхэсхащ“+.

17Си адэми игу ирилъхьат ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и цӀэкӀэ Унэ ищӀыну+. 18АрщхьэкӀэ ТХЬЭМ си адэ Даут хуидакъым: „Си цӀэм щхьэкӀэ Унэ пщӀыну уигу иплъхьащ, ар икӀи гухэлъыфӀу пщӀащ уэ. 19Ауэ уэракъым Сэ Унэ схуэзыщӀынур. Уипкъ къикӀа, уилъ зыщӀэт уи къуэращ си цӀэм щхьэкӀэ щытыну Унэр зыщӀынур“+.

20ТХЬЭМ и псалъэр игъэпэжащ. Си адэ Даут и пӀэм сиуващ, ИсрэӀилым и тахътэу абы къыщӀэнами, ТХЬЭМ зэрыжиӀам хуэдэу, сытесщ. Сэращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и цӀэкӀэ щытыну Унэр зыщӀари. 21Ди адэжьхэр Мысырым къыщришыжым, ТХЬЭМ абыхэм ядищӀа Ӏуагъэр зытет мывэскъащхэр Пхъуантэ ЛъапӀэм зэрыдэлъщ, ар здэщытыну щӀыпӀэри абдеж щызгъэхьэзыращ».

Тхьэм и Унэр къыщызэӀуахым Сэлмэн тхьэ зэрелъэӀуар

22Абдежым, исрэӀилхэм я пащхьэ здитым, Сэлмэн ТХЬЭМ и къурмэнщӀыпӀэм бгъэдэувэщ, и Ӏэхэр уафэмкӀэ дриӀэтейри, 23тхьэ елъэӀуащ:

«Уэ ди ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, уэ пхуэдэтхьэ уафэщӀхэми иткъым, щӀылъэми теткъым! Ӏуагъэу пщӀам ухуэпэжщ, гурэ псэкӀэ къыббгъэдэту уи гъуэгум ирикӀуэхэми гущӀэгъу яхубощӀ. 24Уи жыӀэщӀэу щыта си адэу Даут зэрыбгъэгугъахэр бгъэзэщӀащ. Уэрат ар жызыӀари, нобэ нахуэ пщӀащ.

25„Уэ укъызэрызэдэӀуам хуэдэу, уи щӀэблэр си жыӀэм темыкӀыу тетмэ, си гъуэгуми сакъыу ирикӀуэмэ, ИсрэӀилым и тахътэр игъащӀэкӀэ яӀэщӀэсхынукъым“ жыпӀэри, уи жыӀэщӀэу псэуа си адэ Даут псалъэ ептауэ щытащи, ди ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, гъэзащӀэ ар иджы+. 26Ирехъу, ИсрэӀилым и Тхьэ, уи жыӀэщӀэу псэуа си адэ Даут ептауэ щыта псалъэр нахуэ!

27Ауэ, пэж дыдэу, щыпсэуну пӀэрэ Тхьэр мы щӀыгум? Уэ уафэщӀхэри, уафэщӀхэм я уафэгухэри пхурикъунукъым, дауэ мы сщӀа Унэм узэрыщӀэхуэнур? 28Апхуэдэу щыт пэтми, сурижыӀэщӀэщ, уи гущӀэгъум сыщӀолъэӀу, ТХЬЭ, си Тхьэ! СурижыӀэщӀэщ сэ, зэхэх си джэ макъыр, нобэ уи пащхьэ ситу згъэш си тхьэлъэӀуми ублэмыдэӀукӀ. 29Мы Унэм, уи цӀэр зэпхауэ щытыну жыхуэпӀа мы щӀыпӀэм, жэщи махуи уи нэӀэ тегъэт. СурижыӀэщӀэщ, си гупэр мы щӀыпӀэм щыхуэзгъазэкӀэ, згъэшыну си тхьэлъэӀухэр зэхэх. 30Сэри, ИсрэӀил и щӀэблэу уи лъэпкъми ди гупэр мы щӀыпӀэм къыщыхуэдгъазэкӀэ, дгъэшыну ди тхьэлъэӀухэр къызэхэх. УздэщыӀэ щӀыпӀэм, уздит уафэщӀхэм, щызэхэхи, гущӀэгъу къытхуэщӀ.

31Зыгуэрым и ягъэ нэгъуэщӀ цӀыхум екӀрэ, абы ар тхьэрыӀуэм иришалӀэмэ, мори къакӀуэрэ зэрыхеймкӀэ уи къурмэнщӀыпӀэм деж тхьэ щиӀуэу щытмэ, 32уафэщӀхэм уздитым ахэр къыщызэхэпхыу щхьэж и хьэкъ хуэбгъэзэну сынолъэӀу. ЯхуэщӀ айтӀум я хьэкумыр, мысэм ищӀар и щхьэм тегъэхуэж, и захуагъэр къэбгъэнахуэу, къуаншагъэ зыбгъэдэмылъри хей щӀыж.

33Уи пащхьэ къыщихьа гуэныхьым къыхэкӀыу, ИсрэӀил и щӀэблэ уи лъэпкъыр бийм къыхигъащӀэмэ, щӀегъуэжрэ уи цӀэр къуэтэгъу ищӀыжмэ, зыкъыпхуигъэзэжрэ и тхьэлъэӀухэр мы Унэм щыпхуигъэшу хуежьэжмэ, 34уафэщӀхэм уздитым ИсрэӀил и щӀэблэ уи лъэпкъыр зэхэпхыу къыхуэбгъэгъуну, и адэжьхэм яхуэбгъэфэщауэ щыта щӀыгум ипшэжыну сынолъэӀу.

35Уи пащхьэ къыщихьа гуэныхьым къыхэкӀыу, уэгъу хъумэ, щӀегъуэжрэ мы щӀыпӀэм зыкъыхуигъазэу къыпхуэлъаӀуэмэ, уи цӀэр къуэтэгъу ищӀыжрэ и хьэкъ зэребгъэувэлӀам щхьэкӀэ тобэ къихьыжмэ,+
36уафэщӀхэм уздитым уи Ӏумэтым ит, ИсрэӀил и щӀэблэ уи лъэпкъыр зэхэпхыу къыхуэбгъэгъуну сынолъэӀу. ЗэрыкӀуэн хуей гъуэгу захуэр къыхуэгъэнахуэ абы, унейуэ къепта щӀыгуми уэшх къыщыхуегъэшх+.

37ЩӀыгур гъаблэм щиубыдын, псэ зыӀутыр уз зэрыцӀалэм лъэрыщӀыкӀ щищӀын, жьыгъуркӀыр зепщэу къыщыкъуэун, къэкӀыгъэр гъуэтэрыгъум щызэригъэкӀуэкӀын, мацӀэр зэужьу къыщызэрыкъуэхын, ди къалэхэр бийм къыщитӀысыхьын зэманхэр къэкӀуэнкӀэ хъунущ. Къэхъуар сыт хуэдэ гузэвэгъуэуи щрет, къежьар сыт хуэдэ узыфэуи ирехъу, 38уи лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэм щыщу хэт гуауэм игъэдзыхэу мы УнэмкӀэ зыкъимыгъазэми, сыт хуэдэ тхьэлъэӀухэр къыббгъэдимылъхьэми, сыт хуэдэ лъэӀуфэхэр къыуимыхьэлӀэми, 39уздэщыӀэ щӀыпӀэм, уздит уафэщӀхэм ахэр зэхэпхыу уакъыпэджэжыну сынолъэӀу. Къыхуэгъэгъу дэтхэнэми и гуэныхьыр, щхьэж хуэфащэ хьэкъми хуэгъэзэж, сыту жыпӀэмэ Уэращ зылъагъур цӀыхум и гум щыщӀэр, Уэ зыращ цӀыхугум щыхъэм щыгъуазэр. 40ИтӀанэ уи шынагъэр абыхэм яӀыгъынущ, ди адэжьхэм къепта щӀыгум тепсэухьыхукӀи къыпфӀэлӀыкӀынущ.

41-42Уи лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэм щымыщу щӀыпӀэ жыжьэ щыпсэухэм уи цӀэ лъапӀэм и гугъур зэхахынущ, уи лъэкӀыныгъэшхуэмрэ уи зэфӀэкӀымрэ яхэӀуэнущ. Уи цӀэм и хьэтыркӀэ къакӀуэу мы Унэм и гупэр къыхуигъазэу апхуэдэ цӀыхум и тхьэлъэӀур къыпхуигъэшмэ, 43уздэщыӀэ щӀыпӀэм, узэрыт уафэщӀхэм ар зэхэпхыу зыщӀэлъэӀу псори къыхуэпщӀэну сынолъэӀу. КъащӀэнущ итӀанэ щӀылъэм лъэпкъыу тетым уи цӀэр, уи лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэм хуэдэу, ахэри къыпфӀэлӀыкӀынущ, мы Унэ пхуэсщӀам уи цӀэр зэрызэрихьэм и хъыбарри яхэӀуэнущ.

44Уи лъэпкъыр и бийхэм езэуэнэу щыкӀуэкӀэ, дэнэ щӀыпӀэ ар Уэ йумышажьэми, Уэ къыхэпха къалэм, уи цӀэм и хьэтыркӀэ сщӀа Унэм и гупэр къыхуигъазэрэ тхьэлъэӀухэр пхуигъэшу хуежьэмэ, 45уафэщӀхэм уздитым зыщӀэлъэӀур зэхэх, и лъэӀуфэхэр къыхуэщӀэ, хеящӀи къыхуэхъу.

46Уи лъэпкъым уи губжьыр и щхьэм къыхуихьыжу уи пащхьэ гуэныхь къыщихьын, апхуэдэ гуэр зыӀэщӀэмыкӀ зыри щыӀэкъым-тӀэ, къыхукъуэкӀыну бийм ар ӀэщӀэплъхьэу гъэрыпӀэм, ар жыжьэми благъэми, щебгъэхун зэман къэкӀуэнущ+. 47Бийм и щӀым егъэзыгъэкӀэ къыщыхутэну уи лъэпкъым Ӏичрам къыщихьыжкӀэ, щӀегъуэжынурэ уи гущӀэгъум лъыхъуэу: „Гуэныхь къэтхьащ, бзаджагъэ длэжьащ, къуаншагъэ зетхьащ“ жаӀэнущ+. 48ГъэрыпӀэм здитым къыгурыӀуэжрэ гурэ псэкӀэ зыкъыпхуигъэзэжмэ, и адэжьхэм къепта щӀыгум, къыхэпха къалэм, уи цӀэм и хьэтыркӀэ сщӀа Унэм гупэ зыкъыхуищӀрэ тхьэлъэӀухэр пхуигъэшу хуежьэмэ, 49уздэщыӀэ щӀыпӀэм, уздит уафэщӀхэм зэхэхи, и лъэӀуфэхэр къыхуэщӀэ, хеящӀи къыхуэхъу. 50Уи пащхьэ гуэныхь къыщызыхьа уи лъэпкъым къыхуэгъэгъу. КъыпкӀэлъызэрихьа щӀэпхъаджагъэ псори къахуэгъэгъу, гъэр зэтезыщӀахэми гущӀэгъу къыхуащӀыну я гум къилъхьэ. 51Ар – уи лъэпкъщ, зиунагъуэрэ, Мысырым къипшыжаращ, абы и хьэку жьэражьэм къыхэпшыжаращ.

52Сэрэ уи лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэмрэ ди лъэӀуфэхэр ныщыпхуэдгъазэкӀэ, сыт щыгъуи дызэхэпхыну, ди тхьэлъэӀухэми уи нэӀэ тебгъэтыну сынолъэӀу. 53Уэращ, ТХЬЭУЭ Тепщэныгъэ ЗиӀэ, щӀылъэм тет адрей лъэпкъхэм ахэр къахэбгъэщхьэхукӀыу уи ӀэмыщӀэ изылъхьари къыхэзыхари. Ди адэжьхэр Мысырым къипшыжа нэужь, уи жыӀэщӀэу щыта Мусэ ахэр къыжезыӀар Уэращ».

Сэлмэн Тхьэм и нэфӀыр ИсрэӀилым къыщыхуэну тхьэ зэрелъэӀуар

54ТХЬЭМ хуигъэза тхьэлъэӀухэмрэ лъэӀуфэхэмрэ иуха нэужь, къурмэнщӀыпӀэм и пащхьэм зи Ӏэхэр уафэмкӀэ дэӀэтеярэ лэгуажьэмыщхьэкӀэ иса Сэлмэн къызэфӀэувэжащ+. 55Абы иужькӀэ и макъыр Ӏэтауэ исрэӀил лъэпкъым щыщу къызэхуэсахэм пащтыхьыр ехъуэхъуащ:

56«Къызэригъэгугъам хуэдэу, и лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэм ТХЬЭМ гупсэхугъуэр къритащи, фӀыщӀэри щытхъури ейщ! И жыӀэщӀэу щыта Мусэ къыжриӀа псалъэфӀхэм ящыщу мызэщӀауэ зыгуэри къэнакъым. 57Ди адэжьхэм зэращӀыгъуам хуэдэу, дэри дрегъусэ ТХЬЭР, ди Тхьэр! Дремыбгынэ икӀи дыкъызэрыремынэкӀ! 58Игъэнэхуа гъуэгухэм дыдэмыхыу дытетын, ди адэжьхэм яхуищӀа унафэхэмрэ къахуигъэна щӀапхъэхэмрэ ди щӀыб яхуэдмыгъэзэн хуэдэу, дигухэр Езым и деж ирегъазэ! 59Сэрэ и лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэмрэ махуэ къэс хей захуэр тхуищӀэн хуэдэу, ТХЬЭМ сызэрелъэӀуа мы псалъэхэр Абы и пащхьэ имыкӀыу жэщи махуи лъреӀэс! 60КъащӀэнщ итӀанэ мы щӀылъэм лъэпкъыу тетым ТХЬЭР зэры-Тхьэр, Абы хуэди зэрыщымыӀэр. 61Иджыпсту хуэдэу, ищӀа унафэхэмрэ къигъэува щӀапхъэхэмрэ фытету фыпсэун щхьэкӀэ, фигухэр зэрыщыту ТХЬЭМ ета ирехъу».

Тхьэм и Унэм Сэлмэн къурмэн зэрыщищӀар

62Абы иужькӀэ пащтыхьми исрэӀил лъэпкъым щыщу абдеж кърихьэлӀахэми ТХЬЭМ къурмэн хуащӀу хуежьащ. 63ЗэфӀыж къурмэн папщӀэу Сэлмэн ТХЬЭМ Ӏэщ пӀащэ къудейуэ щхьэ мин тӀощӀрэ тӀу, Ӏэщ цӀыкӀуу щхьэ минищэрэ тӀощӀрэ къурмэн хуищӀащ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ пащтыхьымрэ исрэӀилхэмрэ ТХЬЭМ и Унэр яумэхъащ.

64А махуэ дыдэм пащтыхьым ТХЬЭМ и Унэм и гупэкӀэ къит пщӀантӀэкур иумэхъри, абдеж дыдэм тыхь гъэсынхэри, гъавэ тыхьхэри ТХЬЭМ щыхуищӀащ, зэфӀыж къурмэну ищӀа Ӏэщхэм я щэри ТХЬЭМ къыщыхуихьащ. А псор ТХЬЭМ и Унэм и пащхьэ ит гъуаплъэ къурмэнщӀыпӀэм техуэнкӀэ Ӏэмал иӀэтэкъым.

65ПщыӀэтесхэм я махуэщӀыр Сэлмэн Ӏэтауэ игъэлъэпӀащ. Лэухьэмэт щегъэжьауэ Мысыр гъунапкъэм деж щыӀэ псыхъуэм нэс щыпсэу исрэӀилхэм ящыщу зы цӀыху къэмынэу абы хэтащ. ТХЬЭМ, ди Тхьэм, и пащхьэ а махуэщӀыр тхьэмахуитӀ псокӀэ Ӏэтауэ щагъэлъэпӀащ. 66КъыкӀэлъыкӀуэ махуэм Сэлмэн цӀыхубэр зэбгриутӀыпщыкӀыжащ. ТХЬЭМ и жыӀэщӀэу щыта Даутрэ и лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэмрэ къахуищӀа фӀыгъуэ псом щхьэкӀэ гуфӀэрэ нэжэгужэу, пащтыхьым ехъуэхъухэу щхьэж и унэ кӀуэжащ.

* 8:1 Даут и КъалэкӀэ е ЗиуанкӀэ зэджэу щытар Ерусэлим къалэм и хьэблэжьырщ. Даут и тетыгъуэм Пхъуантэ ЛъапӀэр Шэтырым щӀэту щахъумэр абдежт (еплъ 2 Пащт. 6:12-17). Сэлмэн Пхъуантэ ЛъапӀэр здигъэӀэпхъуэжа Тхьэм и Унэр Ерусэлим и ищхъэрэ лъэныкъуэрщ, хьэблэщӀэрщ здэщыӀар.

* 8:2 ИсрэӀилхэм Ӏэтауэ ягъэлъапӀэ махуэшхуэхэм языхэзщ ПщыӀэтесхэм я махуэщӀыр. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, хэгъэгум цӀыхухъуу исыр махуиблкӀэ зы щӀыпӀэ щызэхуэсын хуейт.

* 8:2 Бжьыхьэпэм ику – бжьыхьэкум икухэрщ.

* 8:9 СэнаӀ Ӏуащхьэ нэгъуэщӀу зэреджэ фӀэщыгъэщ.

+ 8:1 2 Пащт. 5:7-9
+ 8:7 3 Пащт. 6:27,
+ 8:14 2 Пащт. 6:18
+ 8:16 2 Пащт. 7:6-8,
+ 8:17 2 Пащт. 7:2,
+ 8:19 2 Пащт. 7:12-13
+ 8:25 2 Пащт. 7:16, 3 Пащт. 2:4
+ 8:35 3 Пащт. 17:1,
+ 8:36 1 Пащт. 12:23
+ 8:46 Гъэс. 20:9, ДжакӀуэ 7:20,
+ 8:47 Данил 9:4-5
+ 8:54 2 Пащт. 6:18

ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэр Сэлмэн къызэрыхуэкӀуар

9^1Сэлмэн ТХЬЭМ и Унэри, пащтыхь сэрейри, ищӀыну зыхуея нэгъуэщӀ куэдри ухуэн иуха нэужь, 2Джэбэн къызэрыщыхуэкӀуэгъам хуэдэу, ТХЬЭМ абы етӀуанэуи зыкъригъэлъэгъуащ+. 3КъыжриӀащ ТХЬЭМ Сэлмэн:

«Уи тхьэлъэӀуи уи лъэӀуфи зэхэсхащ. Си цӀэр игъащӀэкӀэ щыӀун хуэдэу, схуэпщӀа Унэр сыумэхъащ. СытеплъэкъукӀынукъым абы зэикӀ, си нэӀэ сыт щыгъуи тетынущ. 4Уи адэ Даут хуэдэу, уэри гурэ псэкӀэ укъызбгъэдэтмэ, пэжым утемыкӀыу утетмэ, унафэу пхуэсщӀар бгъэзащӀэмэ, псалъэрэ хабзэу згъэувахэр ӀэщӀыб умыщӀмэ, 5„Уи щӀэблэм игъащӀэкӀэ ИсрэӀилым и тахътэр яӀэщӀэсхынукъым“ жысӀэу уи адэ Даут зэрызгъэгугъам тету, узытес пащтыхь тахътэр мыуэжу игъащӀэкӀэ щызгъэтынущ+.

6Ауэ фэрэ къыфщӀэхъуэ щӀэблэмрэ фи щӀыб къысхуэвгъазэмэ, фхуэсщӀа унафэхэмрэ фхуэзгъэнэхуа щӀапхъэхэмрэ фымыгъэзащӀэу фытекӀмэ, нэгъуэщӀытхьэхэм захуэвгъазэу щхьэщэ яхуэфщӀмэ, 7еста щӀыгум ИсрэӀилыр тезгъэкӀуэдыкӀынущ, си цӀэр игъащӀэкӀэ щыӀуну сыумэхъа Унэри хъатэ пэмыхьэ сщӀынущ. Лъэпкъыу щыӀэм и хъыбарыр зэпрадзыжу ИсрэӀилыр щӀэнэкӀалъэу къэзгъэнэнущ. 8Мы Унэр зэхэуэжынущ[*], абдеж хэт блэмыкӀми, илъагъум и гур ирихынущ, Ӏумпэм ищӀуи „Сыт щхьэкӀэ ТХЬЭМ мы хэгъэгуми мы Унэми мыр къарищӀа?“ жиӀэнущ. 9ЩӀэупщӀэхэми мыпхуэдэу жраӀэнущ: „Абыхэм я адэжьхэр Мысырым къизышыжа ТХЬЭР, я Тхьэр, ябгынэри, нэгъуэщӀытхьэхэр къащтащ, щхьэщэ хуащӀу икӀи хуэлӀыщӀэу хуежьащ. Мис аращ ТХЬЭМ абыхэм апхуэдэ тхьэмыщкӀагъэр къащӀыхуихьар“ жаӀэу».

Сэлмэнрэ Хъурамрэ зэрызэгурыӀуар

10ТХЬЭМ и Унэмрэ пащтыхь сэреймрэ я щӀыным Сэлмэн илъэс тӀощӀ тригъэкӀуэдащ+. 11А пӀалъэм къриубыдэу, Сур пащтыхь Хъурам Сэлмэн зыхуейм хуэдиз къурш уэздыгъей, шыкӀуртӀымщэху, дыщэ къыхуригъэшащ. Ухуэныгъэхэр зэфӀэкӀа нэужь, пащтыхь Сэлмэн Хъурам Джалил щӀыналъэм ит къалэ тӀощӀ иритащ. 12АрщхьэкӀэ Сэлмэн ирита къалэхэм еплъыну Сур икӀыу кӀуа Хъурам илъэгъуар игу ирихьакъым. 13«Сытым щыщ, си къуэш, мы къызэпта къалэхэр?!» – жриӀащ абы Сэлмэн мыарэзыуэ. Абдежым Хъурам Джалил щӀыналъэм Къуэбыл[*] фӀищащ – нобэр къыздэсми аращ а щӀыпӀэм зэреджэр. 14Хъурам пащтыхьым дыщэ тӀэлатищэрэ тӀощӀрэ[*] хуригъэшауэ щытат.

Сэлмэн и лъэхъэнэм ИсрэӀилым зэрызиужьар

15ТХЬЭМ и Унэр щаухуэм, пащтыхь сэрейр щащӀым, быдапӀэхэр къызэрыщӀыхьа мывэ лъабжьэхэр щагъэтӀылъым, ерусэлим мывэхъунэхэр щыдращӀейм, Хьэзур, Мэджыдэ, Джэзэр къалэхэр къыщащӀыхьым Сэлмэн щхьэхуимыту игъэлӀыщӀахэм мыращ я хъыбарыр+. 16Мысырым и пащтыхь фирхьэуныр Джэзэр къалэм теуэри зэтригъэсхьауэ щытат, хьэнэней лъэпкъхэм ящыщу къалэм дэсхэри зэтриукӀэгъат. А къалэр и пхъум, Сэлмэн щхьэгъусэ хуэхъуам, дыщасэ папщӀэу иритыгъат+. 17Сэлмэн Джэзэри, Бэтхъуран Ищхъэрэри, 18БэӀэлэтӀи, пшахъуэщӀым ит Тадмури зэригъэпэщыжащ, 19гъавэ хъумапӀэхэр здыдэтыну, хьэкуэстыгу гъэувыпӀэхэр здэщыӀэну, шуудзэр здэщысыну къалэхэри зэфӀигъэувэжащ. Ерусэлими, Ливан щӀыналъэми, и Ӏэ илъ щӀыпӀэхэми Сэлмэн щищӀыну зыхуей ухуэныгъэ псор дищӀыхьащ+.

20ИсрэӀилым амэрейхэр, хьетхэр, пэризейхэр, хъыуийхэр, еусейхэр щыпсэурт. Ахэр исрэӀилхэм ящыщтэкъым. 21ИсрэӀилхэм яхузэтемыукӀэу къэна лъэпкъхэм къащӀэна щӀэблэт ахэр. Сэлмэн щхьэхуимыту игъэлӀыщӀари ахэращ. Нобэр къыздэсми ар апхуэдэу йокӀуэкӀ. 22Ауэ Сэлмэн исрэӀилхэр пщылӀыпӀэм иригъэувакъым. Абыхэм зауэлӀхэр, Ӏуэхузехьэхэр, къулыкъущӀэхэр, дзэпщхэр, хьэкуэстыгузехуэхэмрэ шуудзэмрэ я пашэхэр къахишырт+. 23Абы къищынэмыщӀауэ, Сэлмэн лэжьыгъэу екӀуэкӀым я кӀэлъыплъакӀуэуи игъэувыр исрэӀилхэрат. ЦӀыху щитхурэ щэ ныкъуэрэ хъу кӀэлъыплъакӀуэхэр щхьэхуимыту ягъэлӀыщӀэхэм ящхьэщытт.

24Фирхьэуным и пхъур Даут и Къалэм дэкӀыжу хуащӀа унэм Ӏэпхъуэжа нэужь, Сэлмэн быдапӀэхэр къызэрыщӀыхьа мывэ лъабжьэхэр игъэтӀылъащ+.

25Сэлмэн илъэсым щэ тыхь гъэсынхэмрэ зэфӀыж къурмэнхэмрэ ТХЬЭМ и цӀэкӀэ игъэува къурмэнщӀыпӀэм деж щищӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр ТХЬЭМ абдеж щыхуигъэсырт. Апхуэдэххэурэ, пащтыхьым Унэр и кӀэм нигъэсащ.

26Пащтыхь Сэлмэн кхъухьхэр Едумей щӀыналъэм ит ЕлэтӀ къалэм пэмыжыжьэу щыс, Къамылыхым[*] и Ӏуфэм Ӏус Езунджэбэр щищӀырт+. 27Хъурам хым и пӀалъэ фӀыуэ зыщӀэ и хылӀхэр, Сэлмэн и цӀыхухэр я гъусэу, а кхъухьхэм ису иригъэжьащ+. 28Ахэр кхъухь тедзапӀэм къыӀусыкӀри, ӀуфыркӀэ[*] яунэтӀащ. Абы дыщэ тӀэлат щиплӀрэ тӀощӀрэ[*] кърашри, пащтыхьым къыхуашауэ щытащ.

* 9:8 Е: «Мы Унэр сыт хуэдизу мытелъыджэлажьэми».

* 9:13 Мы фӀэщыгъэм «зыми щымыщ» мыхьэнэр иӀэнкӀэ хъунущ.

* 9:14 ТонниплӀым нэблагъэ хъунущ.

* 9:26 Мыбдеж зи гугъу ищӀыр Хы Плъыжьым и АкӀабэ псыдэуапӀэрщ.

* 9:28 ӀуфыркӀэ зэджэ щӀыпӀэр Хьэрып щӀыналъэм и ипщэ лъэныкъуэхэмкӀэ щыӀауэ хуэбгъэфащэ хъунущ.

* 9:28 Тонн пщыкӀутхум нэблагъэ хъунущ.

+ 9:2 3 Пащт. 3:5
+ 9:5 3 Пащт. 2:4
+ 9:10 3 Пащт. 6:38, 3 Пащт. 7:1

+ 9:15 3 Пащт. 5:13, 3 Пащт. 7:1, 3 Пащт. 7:51, 2 Пащт. 5:9

+ 9:16 3 Пащт. 3:1, 3 Пащт. 7:8
+ 9:19 3 Пащт. 4:26, 3 Пащт. 10:26,
+ 9:22 3 Пащт. 5:13
+ 9:24 3 Пащт. 3:1, 3 Пащт. 7:8, 2 Пащт. 5:9
+ 9:26 3 Пащт. 22:48
+ 9:27 3 Пащт. 10:11

ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

СэбэӀ-гуащэр Сэлмэн деж къызэрыкӀуар

10^1СэбэӀ пащтыхьыгъуэм[*] и гуащэм ТХЬЭМ и цӀэм епхауэ Сэлмэн и щытхъуу яӀуатэр щызэхихым, упщӀэ гугъухэр иритурэ игъэунэхуну къыхуэкӀуащ+. 2ЦӀыхушхуэ и гъусэу пащтыхь гуащэр Ерусэлим къеблэгъащ. Мэ дахэ къызыпих удз зэмылӀэужьыгъуэхэр, дыщэ куэдыкӀейр, мывэ лъапӀэхэр къэзышэ махъшэ чырэр щӀыгъут абы. Сэлмэн деж къекӀуалӀэри, зыхуейуэ хъуамкӀэ пащтыхь гуащэр абы пкърыупщӀыхьащ+. 3Сэлмэни ар къызэреупщӀа псоми япидзыжын иӀэт: щыӀэтэкъым пащтыхьым зыхимыщӀыкӀрэ жэуап зримытыжыфын упщӀэрэ. 4СэбэӀ-гуащэм Сэлмэн и Ӏущагъ псор щигъэунэхум, иухуа пащтыхь сэрейр щилъагъум, 5и Ӏэнэм къытрагъэувэ шхынхэр, и блыгущӀэтхэр абы зэрыпэрытӀысхьэм хэлъ хабзэхэр, и Ӏэнэзехьэхэм я Ӏуэху щӀэкӀэр, абыхэм зэрызахуапэ щӀыкӀэр, и фадащхьэтетхэр зыхуэдэр, ТХЬЭМ и Унэм щищӀ тыхь гъэсынхэр зыщыщыр и нэгу щыщӀэкӀым, и гур щиубыдыкӀащ. 6«Ӏуэхуу бгъахъэхэмрэ уи Ӏущагъымрэ теухуауэ си хэкум щаӀуатэхэр пэжщ, – жриӀащ СэбэӀ-гуащэм пащтыхьым, – 7а псор си нитӀкӀэ слъагъухункӀэ си фӀэщ хъуатэкъым. АрщхьэкӀэ, пэжым и ныкъуэри къызжамыӀауэ къыщӀэкӀащ: Ӏущыгъэу пхэлъымрэ беигъэу ббгъэдэлъымрэ куэдкӀэ нэхъыбэщ зэхэсхам нэхърэ. 8ЕхъулӀащ уи цӀыхухэр! ЕхъулӀащ уи Ӏущагъым щӀэдэӀуу сыт щыгъуи уи пащхьэ ит уи блыгущӀэтхэр! 9КъыпхуэфӀу ИсрэӀилым и тахътэр къыпхуэзыгъэфэща ТХЬЭМ, уи Тхьэм, фӀыщӀэри щытхъури ейщ! ТХЬЭМ ИсрэӀилым къыхуиӀэ фӀылъагъуныгъэ мыухыжым и хьэтыркӀэ Абы уэ пащтыхь уищӀащ, пэжым утетын, захуагъэр зепхьэн щхьэкӀэ»+.

10СэбэӀ-гуащэм пащтыхьым дыщэ тӀэлатищэрэ тӀощӀрэ[*] тыгъэ хуищӀащ, мэ дахэ къызыпих удз зэмылӀэужьыгъуэ куэди, мывэ лъапӀэхэри иритащ. СэбэӀ пащтыхьыгъуэм и гуащэм Сэлмэн къыхуиша удзхэм хуэдиз зэикӀ ИсрэӀилым кърашатэкъым.

11Хъурам и кхъухьхэмкӀэ дыщэр Ӏуфыр къызэрырашам хуэдэу, жыгплъыжьи мывэ лъапӀи абы куэд дыдэ кърашат+. 12Пащтыхьым жыгплъыжьым ТХЬЭМ и Унэмрэ пащтыхь сэреймрэ яхуищӀа пхъэшыкъухэр къыхихащ, макъамэ Ӏэмэпсымэхэм пшыналъэ къизыгъэкӀхэм щхьэкӀэ пшынэдыкъуакъуэхэмрэ пшынэкъуаншэхэмрэ къыхищӀыкӀащ. ИпэкӀи иужькӀи апхуэдиз жыгплъыжь кърашэлӀауэ зыми илъэгъуакъым.

13Езым и пащтыхь жумартыгъэкӀэ иритар хэгъэкӀауэ, СэбэӀ-гуащэр зыхуеи къызыщӀэлъэӀуи зы къимыгъанэу Сэлмэн абы тыгъэ хуищӀащ. Абы иужькӀэ, къыдэкӀуа цӀыху къомыр и гъусэу, гуащэр и хэку кӀуэжащ.

Сэлмэн и беягъыр

14Сэлмэн илъэс къэс къыӀэщӀыхьэ дыщэм тӀэлат щихрэ тӀощӀищрэ хырэ[*] къишэчырт. 15Абы хыхьэртэкъым щэхуакӀуэхэмрэ сатуущӀэхэмрэ, хьэрып пащтыхьхэмрэ щӀыналъэтетхэмрэ ирагъэщӀ хэхъуэр.

16Пащтыхьым дыщэзэрылэкӀэ щӀэгъэнауэ мэӀу щитӀ ищӀащ. Дэтхэнэ зы мэӀуми дыщэ шэкӀэл щих[*] ихьащ. 17Абы къищынэмыщӀауэ, Сэлмэн иджыри нэхъ цӀыкӀуу мэӀу щищ ищӀащ, дэтхэнэри дыщэзэрылэкӀэ щӀэгъэнауэ. МэӀу къэс минэ щырыщ[*] кӀуащ. Пащтыхьым ахэр псори Ливан мэз сэрейм щӀигъэзэгъащ+.

18Пащтыхьым тахътэшхуэ ищӀри, пыл къупщхьэр трилъхьащ, дыщэзэрылэкӀи щӀигъэнащ. 19Тахътэм дэкӀуеипӀих екӀуалӀэрт. Тахътэ джабэм и щхьэр хуэзэпэхъурейуэ щӀат, тетӀысхьэпӀэм и бгъуитӀымкӀэ Ӏэ телъхьэпӀэхэр иӀэт, абыхэми аслъэн теплъэ зиӀэ скъар зырыз къабгъурытт. 20Апхуэдэ аслъэн скъару дэкӀуеипӀихым я гъунэ къэс зы хуэзэу пщыкӀутӀ тетт. Абы ещхь гуэри нэгъуэщӀ зы пащтыхьыгъуи щащӀатэкъым.

21Пащтыхь Сэлмэн зэрыфыкӀ Ӏэгубжьэхэр зы къэмынэу дыщэм къыхэщӀыкӀат. Ливан мэз сэрейм хьэкъущыкъуу щӀэтри зэрыщыту къызыхэщӀыкӀар дыщэ плъыжьт. Дыжьыным къыхэщӀыкӀа зыри щыӀакъым, сыту жыпӀэмэ Сэлмэн и лъэхъэнэм дыжьыным апхуэдэу пщӀэ иӀакъым+.

22Хым тету щӀыпӀэ жыжьэхэм кӀуэ кхъухь зыбжани[*] пащтыхьым иӀэт. Хъурам и кхъухьхэм я гъусэу ежьэрти, абыхэм илъэсищ къэс зэ дыщи, дыжьыни, пыл къупщхьи, номини, дыщэджэди къашэрт+.

23Сэлмэн беигъэу бгъэдэлъымрэ Ӏущыгъэу хэлъымкӀэ щӀылъэм пащтыхьу тетым ящхьэпрыкӀыжат+. 24Тхьэм Сэлмэн игу кърилъхьа Ӏущыгъэм щӀэдэӀун щхьэкӀэ, ар зрагъэлъагъуну дунейм цӀыхуу тетыр пабгъэрт+. 25Абы деж хэт къэмыкӀуэми, тыгъэхэр къыхуихьырт – дыжьынымрэ дыщэмрэ къыхэщӀыкӀа хьэпшыпхэри, щыгъынхэри, Ӏэщэ-фащэхэри, мэ дахэ къызыпих удз зэмылӀэужьыгъуэхэри, шыхэри, къыдырхэри. Илъэс къэси арат зэрекӀуэкӀыр.

26Сэлмэн и хьэкуэстыгухэмрэ ишхэмрэ я бжыгъэр хигъахъуэ зэпытт. Хьэкуэстыгу къудейуэ минрэ щиплӀрэ иӀэт Сэлмэн. Шэщхэм щӀэту пащтыхьым шы мин пщыкӀутӀи иӀэт. Ахэр абы хьэкуэстыгутедзапӀэ ищӀа къалэхэмрэ езыр зыдэс Ерусэлимрэ щиӀыгът+. 27Пащтыхьыр тетыхункӀэ дыжьыныр мывэ къызэрыгуэкӀым нэхърэ нэхъ лъапӀакъым, къурш уэздыгъейри апхуэдизкӀэ пэрыхьэтти, Ехьудейм и бгы жьэгъухэм къыщыкӀ ахъуэ жыгхэм я пэбжт. 28Сэлмэн ишхэр Мысырми Къууей хэгъэгуми кърахурт[*]. Пащтыхьым и сатуущӀэхэм ахэр Къууей къыщащэхурт. 29Дыжьын шэкӀэл щих[*] и уасэ хьэкуэстыгухэр Мысырым кърашырт, шыуэ кърахуми дыжьын шэкӀэлищэрэ щэ ныкъуэрэ[*] щӀатырт. Пащтыхь сатуущӀэхэм ахэр хьетхэмрэ арэмейхэмрэ я пащтыхьхэми иращэрт.

* 10:1 СэбэӀ пащтыхьыгъуэр Хьэрып щӀыналъэм и ипщэ лъэныкъуэхэмкӀэ щыӀащ.

* 10:10 ТонниплӀым нэблагъэ хъунущ.

* 10:14 Тонн тӀощӀрэ щым нэблагъэ хъунущ.

* 10:16 Килограммиблым нэблагъэ хъунущ.

* 10:17 Зы килограммрэ грамм щиблым нэблагъэ хъунущ.

* 10:22 Е: «Таршыш кӀуэ зэпыт кхъухь зыбжани». Таршыш кхъухь тедзапӀэр а лъэхъэнэм нэхъ жыжьэ дыдэхэм ящыщу къалъытэу щытащ.

* 10:28 Е: «Музырми Къууей хэгъэгуми кърахурт». МузыркӀэ зэджэр иджырей Тырку щӀыналъэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀа Чылычей хэгъэгум хыхьэ зы щӀыпӀэщ. Еплъ апхуэдэу 10:29. Къууейр Чылычей хэгъэгуу къэзылъытэхэри щыӀэщ.

* 10:29 Килограммиблым нэблагъэ хъунущ.

* 10:29 Зы килограммрэ грамм щиблым нэблагъэ хъунущ.

+ 10:1 3 Пащт. 4:34
+ 10:2 Лк. 11:31
+ 10:9 2 Пащт. 8:15
+ 10:11 3 Пащт. 9:27-28
+ 10:17 3 Пащт. 14:26, 3 Пащт. 7:2
+ 10:21 3 Пащт. 7:2
+ 10:22 Инус 1:3
+ 10:23 3 Пащт. 3:12-13,
+ 10:24 3 Пащт. 4:34, 3 Пащт. 10:1,
+ 10:26 3 Пащт. 4:26, 3 Пащт. 9:19

ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ

Сэлмэн и щӀыбыр ТХЬЭМ зэрыхуигъэзар

11^1Фирхьэуным и пхъум къищынэмыщӀауэ, пащтыхь Сэлмэн хамэ щӀыпӀэхэм къришауэ, мэуабейхэм, амонейхэм, едумейхэм, саидейхэм, хьетхэм ящыщу цӀыхубз куэд щхьэгъусэ ищӀащ, фӀыуи илъэгъуащ. 2«Абыхэм япхъу къэвмышэ, фипхъуи явмыт, фыдашэхынурэ, фи гур я тхьэхэм драгъэхьэхынущ», – жиӀэу ТХЬЭМ исрэӀилхэм зи гугъу яхуищӀа лъэпкъхэрат ахэр къызыхэкӀар. Ахэрат Сэлмэни фӀыуэ илъэгъуар. 3Сэлмэн пащтыхь лъэпкъхэм ящыщу щхьэгъусэ щиблрэ жэщгъуэлъ цӀыхубз щищрэ иӀащ. Абыхэм ар гъуэгу захуэм дашэхащ. 4Сэлмэн жьы щыхъум, и щхьэгъусэхэм хамэ лъэпкъхэм я тхьэхэм драгъэхьэхыу хуежьащ. И адэ Даут ещхь хъужакъым ар, и кӀэм нэсу ТХЬЭМ, и Тхьэм, хуэмыпэжу къыщӀэкӀащ+. 5Сэлмэн саидейхэм я тхьэнэпцӀ Аштэрэти амонейхэм я тхьэ гущыкӀыгъуэ Мылкъуми щхьэщэ яхуищӀу хуежьащ.

6Сэлмэн ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу щӀидзащ. И адэ Даут ещхь хъужакъым ар, и кӀэм нэсу ТХЬЭМ хуэмыпэжу къыщӀэкӀащ. 7Ерусэлим и къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэ Ӏуащхьэм Сэлмэн мэуабейхэм я тхьэнэпцӀ цӀапӀэу КӀэумышрэ амонейхэм я тхьэнэпцӀ гущыкӀыгъуэу Мэлэхъурэ[*] я цӀэкӀэ тхьэлъэӀупӀэхэр щигъэуващ+. 8Ар дыдэр яхуищӀащ хамэ хэку къриша цӀыхубз къомым, я тхьэхэм я пащхьэ мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсын, къурмэн щыхуащӀын папщӀэ.

9Арати, ТХЬЭР, ИсрэӀилым и Тхьэр, Сэлмэн щӀэгубжьащ, и гур Езым къызэрыбгъэдихам щхьэкӀэ. ТХЬЭМ тӀэуней Сэлмэн зыкъригъэлъэгъуа пэтми,+
10хамэтхьэхэм захуимыгъэзэну быдэу жриӀа пэтми, ар Абы и унафэм ебэкъуащ+. 11ТХЬЭМ Сэлмэн къыжриӀащ: «ПщӀэнур арамэ, зэдэтщӀа Ӏуагъэм узэрыхуэмыпэжам, пхуэзгъэнэхуа щӀапхъэхэм уи щӀыб зэрахуэбгъэзам щхьэкӀэ, Сэри пащтыхьыгъуэр фӀэкӀ имыӀэу пӀэщӀэстхъынурэ, уи блыгущӀэтхэм ящыщ зым естынущ+. 12Ауэ уи адэ Даут и хьэтыркӀэ, упсэууэ дунейм утетыху ар уи нэгу щӀэзгъэкӀынукъым. Уи къуэращ пащтыхьыгъуэр зыӀэщӀэсхынур. 13Абыи зэрыпащтыхьыгъуэу ӀэщӀэсхынукъым. Си жыӀэщӀэу щыта Даут и хьэтыркӀэ, псоми яхэсӀэтыкӀа Ерусэлим щхьэкӀэ, зы лӀакъуэм и унафэр абы къыӀэщӀэзнэнущ».

Сэлмэн и бийхэр

14ТХЬЭМ Сэлмэн бий къыхукъуигъэкӀащ. Ар Едумей пащтыхь унагъуэм къыхэкӀа Хьэдадэт. 15Даут Едумей щӀыналъэм щригъэкӀуэкӀа зауэм[*] хэкӀуэдахэр щӀилъхьэжыну дзэпщ Йоуаб щыкӀуам щыгъуэ, цӀыхухъуу а щӀыпӀэм исыр зэтриукӀауэ щытащ+. 16Едумейм цӀыхухъуу исыр джатэщхьэщӀэкӀ ящӀыхункӀэ, Йоуабрэ исрэӀилхэмрэ мазихкӀэ а щӀыналъэм къикӀакъым. 17Ауэ Хьэдадэ (абы щыгъуэ ар иджыри цӀыкӀут) Мысырым щтапӀэ ихьэжат и адэм и блыгущӀэтхэм ящыщ цӀыху зыбжанэм я гъусэу. 18Мидан щӀыналъэр къызэранэкӀа нэужь, ахэр Пэран пшахъуэщӀым кӀуат. Пэран щыщ цӀыху зыбжанэ зыщӀагъури Мысырым фирхьэуным деж кӀуащ. Фирхьэунми Хьэдадэ зыщӀэсын уни, шхыни, уеблэмэ зытепсэукӀын щӀыгуи иритащ.

19Фирхьэуныр апхуэдизкӀэ Хьэдадэ къыхуэфӀти, и щыкъу хъыджэбзыр, Тэхьпэнэс-гуащэм и шыпхъур, абы щхьэгъусэу иритащ. 20Тэхьпэнэс-гуащэ и шыпхъум Хьэдадэ къуэ къыхуилъхуащ. Абы ГуэнбэтӀ фӀащащ. Гуащэм ар фирхьэун сэрейм щипӀащ. ГуэнбэтӀи фирхьэуным и бынхэм я гъусэу къэхъуащ.

21Мысырым здэщыӀэм, Хьэдадэ зэхихащ Даут и адэжьхэм я пащхьэ зэрихьэжам и хъыбарри дзэпщу щыта Йоуаб зэрыщымыӀэжым и гугъури. Мис абы щыгъуэщ Хьэдадэ фирхьэуным щелъэӀуар: «СутӀыпщыж, си хэку сыкӀуэжыну сыхуейщ», – жиӀэу.

22«Зыгуэр ухуэзгъэныкъуэрэ си деж уздэщыӀэм, сыт апхуэдизу уи хэку бгъэзэжыну ущӀеӀэр?» – еупщӀащ абы фирхьэуныр.

«Хьэуэ, зыми сыхуэныкъуэкъым! – пидзыжащ абы Хьэдадэ. – Ауэ, дапхуэдэу щымытми, сутӀыпщыж!»

23Тхьэм Сэлмэн нэгъуэщӀ зы бии къыхуигъэкӀуащ. Ар и зиусхьэну Зубэхь къалэм и пащтыхь Хьэдадэзэр къыӀэщӀэкӀыу щтапӀэ ихьэжыгъа ЕлэӀэд и къуэ Арзуант+. 24Даут Зубэхь къалэм и дзэр зэтрикъута нэужь, абы щыщу псэууэ къэнахэр зы хъунщӀакӀуэ гупу Арзуан зэригъэуӀури я пашэ хъуащ. Ахэр кӀуэри Щам дэтӀысхьащ, къалэм и унафэри ящӀ хъуащ+. 25Сэлмэн дунейм тетыху, Арзуан ИсрэӀилым ебиящ. Хьэдадэ хуэдэу, абыи зэпымычу ИсрэӀилым и ягъэ иригъэкӀыу екӀуэкӀащ. Ар Арэмей хэкум щытепщэт, ИсрэӀилри дунейм трилъагъуэ хъуртэкъым.

Тхьэм Йорэбэхьэм къызэригъэгугъар

26НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэми пащтыхьым зыкъыпиӀэтащ. Ар Сэлмэн и блыгущӀэтхэм ящыщ зыт. Езыр Зэрэдэхь щыщт, ЕфрэӀим и лӀакъуэм къыхэкӀат. Йорэбэхьэм и анэр ЗэруахькӀэ зэджэ фызабэ гуэрт.

27Йорэбэхьэм пащтыхьым зыкъыпиӀэтын хуей щӀэхъуам хъыбар иӀэщ. Сэлмэн быдапӀэхэр мывэ лъабжьэкӀэ къищӀыхьырт, и адэ Даут и Къалэм къыдекӀуэкӀ мывэ сэрейм пхыуда гъуанэри игъэбыдэжырт+. 28Йорэбэхьэм куэд зыхузэфӀэкӀ лэжьакӀуэт. Пщэрылъ къыщащӀыр хъарзынэу зэригъэзащӀэм Сэлмэн гу лъитэри, Исуф и лӀакъуэм[*] щыщу лэжьыгъэ хьэкъ зыхьхэм ящхьэщигъэуващ.

29Зэгуэрым Йорэбэхьэм Ерусэлим къыдэкӀын хуей хъури, здэкӀуэм абы Шылэу щыщ Ахъия бегъымбарыр къыхуэзащ. Ахъия щыгъын щӀыӀутелъыщӀэ щыгът. Езы тӀум фӀэкӀаи губгъуэ нэщӀым зыри иттэкъым+. 30Ахъия и щыгъын щӀыӀутелъыщӀэр иубыдри, Ӏыхьэ пщыкӀутӀу ичэтхъащ+. 31Абы иужькӀэ Йорэбэхьэм зыхуигъазэри жриӀащ: «Къащтэ мы щыгъын чэтхъахуипщӀыр. ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, жиӀар мыращ: „Сэлмэн пащтыхьыгъуэр къыӀэщӀызотхъыж, уэри ураӀэщхьэтетыну исрэӀил лӀакъуипщӀыр узот+. 32Ауэ си жыӀэщӀэу щыта Даут и хьэтыркӀэ, исрэӀил лӀакъуэхэм яхэсӀэтыкӀа Ерусэлим къалэм щхьэкӀэ, зы лӀакъуэр абы къыхуэзгъэнэнущ. 33ИсрэӀилхэм я щӀыб къысхуагъазэу саидейхэм я тхьэнэпцӀ Аштэрэт, мэуабейхэм тхьэнэпцӀ КӀэумыш, амонейхэм я тхьэнэпцӀ Мылкъум щхьэщэ зэрыхуащӀам, яхухэсха гъуэгум текӀыу схуэмыфащэ зэралэжьам, Сэлмэн и адэ Даут хуэмыдэу, яхуэсщӀа унафэхэмрэ яхуэзгъэнэхуа щӀапхъэхэмрэ зэребэкъуам щхьэкӀэщ апхуэдэу щӀэсщӀэнури+.

34Ауэ зэрыпащтыхьыгъуэу къыӀэщӀэсхынукъым Сэлмэн. СщӀа унафэхэмрэ яхуэзгъэнэхуа щӀапхъэхэмрэ тету цӀыхум яхэсӀэтыкӀа, си жыӀэщӀэу щыта Даут и хьэтыркӀэ, Сэлмэн псэуху тетыгъуэр езгъэӀыгъынущ. 35Ауэ и къуэм пащтыхьыгъуэр къыӀэщӀэсхынурэ, уэ лӀакъуипщӀыр уэстынущ. 36Си цӀэр щыӀун хуэдэу, псоми яхэсӀэтыкӀа Ерусэлим си жыӀэщӀэу щыта Даут и жьэгу пащхьэ мафӀэр зэхэмыкӀыжу си пащхьэ щыблэн хуэдэу, Сэлмэн и къуэм зы лӀакъуэр къыхуэзгъэнэнущ+. 37Уэ ИсрэӀилым и пащтыхьу утезгъэувэнущ, уи гум зэрыжиӀэ дыдэм хуэдэуи, тетыгъуэр щызепхьэнущ. 38Си жыӀэщӀэу щыта Даут хуэдэу, унафэу пхуэсщӀхэр бгъэзащӀэмэ, згъэнэхуа гъуэгум утемыкӀмэ, схуэмыфащэ умылэжьмэ, псалъэрэ хабзэу згъэувахэми уи щӀыб хуумыгъазэмэ, сыпщӀыгъунущ. Даут зэрыхуэсщӀам хуэдэу уэри уи унагъуэм и тетыгъуэр згъэбыдэнущ, ИсрэӀилри уи Ӏэ къислъхьэнущ+. 39Ныбжьрей тезыр мыхъуми, Даут и щӀэблэм и плӀэр сыухуэнущ“».

40Сэлмэн Йорэбэхьэм иукӀыну хэтащ, арщхьэкӀэ ар щтапӀэ ихьэжри, Мысырым и фирхьэун Шушакъ[*] деж екӀуэлӀащ. Сэлмэн дунейм ехыжыху, Йорэбэхьэм абы деж щыӀащ+.

Сэлмэн дунейм зэрехыжар

41Сэлмэн и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, бгъэдэлъа Ӏущыгъэм ятеухуа хъыбархэр «Сэлмэн и тхыдэ тхылъым» итщ. 42Сэлмэн ИсрэӀил псом и пащтыхьу Ерусэлим илъэс тӀощӀитӀкӀэ дэсащ. 43И уахътыр къэсри, Сэлмэн и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, и адэ Даут и Къалэми щыщӀалъхьэжащ. И къуэр, Арбэхьэм, абы иужькӀэ пащтыхь хъуащ.

* 11:7 «Мэлэхъу» жыхуаӀэр «Мылкъум» нэгъуэщӀу зэреджэу щыта цӀэуэ щытынкӀэ хъунущ (еплъ 11:5). КӀэумыш хуэдэу, Мэлэхъуи сабийхэр тыхь хуащӀу щытащ. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, Мэлэхъу щхьэщэ хуэзыщӀа исрэӀилхэм я унафэр укӀт.

* 11:15 Мы зауэм и гугъур 2 Пащт. 8:13-14 деж къыщыхощ.

* 11:28 ЕфрэӀимхэмрэ минащхэмрэ Исуф и щӀэблэу зыкъалъытэжырт. ТӀури ищхъэрэ исрэӀил лӀакъуэхэм ящыщщ.

* 11:40 Зи гугъу ищӀыр Шушакъ Езанэрщ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ X лӀэщӀыгъуэм Мысырым тетыгъуэр щызыӀыгъа фирхьэунырщ.

+ 11:4 3 Пащт. 15:4,
+ 11:7 4 Пащт. 23:13
+ 11:9 3 Пащт. 3:5, 3 Пащт. 9:2
+ 11:10 3 Пащт. 9:6
+ 11:11 3 Пащт. 11:31
+ 11:15 2 Пащт. 8:13,
+ 11:23 2 Пащт. 10:16
+ 11:24 2 Пащт. 8:3, 2 Пащт. 10:18
+ 11:27 2 Пащт. 5:9, 3 Пащт. 9:24

+ 11:29 3 Пащт. 12:15, 3 Пащт. 14:2, 3 Пащт. 15:29,

+ 11:30 1 Пащт. 15:27
+ 11:31 3 Пащт. 11:11
+ 11:33 4 Пащт. 23:13
+ 11:36 2 Пащт. 21:17, 4 Пащт. 8:20
+ 11:38 2 Пащт. 7:16
+ 11:40 3 Пащт. 14:25,

ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ

ИсрэӀилыр пащтыхьыгъуитӀу гуэша зэрыхъуар

12^1Арбэхьэм Шэчэм къалэ кӀуащ. Абдеж щызэхуэсат ар пащтыхьыгъуэм тезыгъэхьэну исрэӀилхэр[*]. 2А хъыбарыр НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэми зэхихащ. Йорэбэхьэм Сэлмэн зыщигъэпщкӀуу иджыри Мысырым щыпсэурт+. 3Ауэ абы кӀэлъагъакӀуэри кърагъэшащ, исрэӀилхэм ар зыщӀагъури, псори Арбэхьэм деж кӀуащ. ИсрэӀилхэм Арбэхьэм зыхуагъазэри: 4«Уи адэм бжьы хьэлъэм дыщӀигъэувэгъат. Абы хьэкъ тщищӀауэ щыта лэжьыгъэ хьэлъэр уэ тщыгъэпсынщӀэ, дызыщӀэт бжьыри ттехыж, итӀанэ уи унафэм дыныщӀэувэнщ», – жраӀащ+.

5«ФызэбгрыкӀыжи, махуищ дэкӀмэ, си деж фыкъекӀуэлӀэж!» – яжриӀащ абыхэм Арбэхьэм.

ЗэрыжиӀам хуэдэу, цӀыхур зэбгрыкӀыжащ. 6И адэ Сэлмэн щыпсэум и упщӀэжакӀуэу щыта тхьэмадэхэм пащтыхь Арбэхьэм еупщӀащ: «Мы цӀыху цӀыкӀум сыт яжесӀэжмэ хъуну жыфӀэрэ?»

7«Нобэ абыхэм уахуэӀурыщӀэмэ, – иратыжащ тхьэмадэхэм абы жэуап, – зыхуейр яхуэпщӀэрэ дахэу уайпсэлъылӀэмэ, сыт щыгъуи уи жыӀэщӀэу щытынущ».

8АрщхьэкӀэ тхьэмадэхэм кърата чэнджэщым Арбэхьэм еувэлӀэн аркъудей идакъым. ЖаӀар хъатэ пэмыхьэ ищӀу, абы захуигъэзащ езым къыдэхъуа и щауэгъу щӀалэу упщӀэжэгъу ищӀахэм. 9«Фэ сыт жыфӀэн? – еупщӀащ абыхэм Арбэхьэм. – „Уи адэ дызыщӀигъэувэгъа бжьы хьэлъэр тщыгъэпсынщӀэ“ жызыӀэ мы лъэпкъым сыт яжесӀэмэ нэхъыфӀ?»

10Арати, къыдэхъуа и щауэгъу щӀалэхэми абы упщӀэж кърахьэлӀэ хуэдэу: «„Уи адэ бжьы хьэлъэм дыщӀигъэувэгъат, ауэ а хьэлъэр уэ тщыгъэпсынщӀэ“ къыбжезыӀэ мы лъэпкъым „Си ӀэпхъуамбэжьакӀэр си адэ и бгым нэхърэ нэхъ пӀащэщ“ жыӀи, яжеӀэ. 11„Си адэм бжьы хьэлъэр къыфтрилъхьауэ щытамэ, сэ ар нэхъ хьэлъэж фщысщӀынущ. Си адэм щӀопщ накӀэлъакӀэ фищӀу щытамэ, сэ бэджеикӀэкӀэ фызэпрысхулэкӀынущ“ жыӀэ», – жаӀащ.

12«Махуищ дэкӀмэ, си деж фыкъекӀуэлӀэж», – жиӀэу пащтыхьым унафэ трищӀэу игъэнэхуа пӀалъэр къыщысым, Йорэбэхьэми, зэрыисрэӀил жылэуи Арбэхьэм деж къыщызэхуэсащ. 13Пащтыхьыр цӀыхум пхъашэу къахэпсэлъащ. Тхьэмадэхэм я псалъэр къимыщтэу лъэныкъуэ иригъэзри,+
14нэхъ щӀалэхэм кърата чэнджэщым тету жиӀащ: «Си адэм бжьы къыфтрилъхьар фэркӀэ хьэлъэу щытамэ, сэ ар нэхъ хьэлъэж фщысщӀынущ. Си адэм щӀопщ накӀэлъакӀэ фищӀу щытамэ, сэ гъущӀычыр фи щӀыб щызгъэджэгунущ».

15Арати, пащтыхьыр цӀыхубэм жаӀэм щӀэдэӀуакъым. Ар ТХЬЭМ и ӀэмыркӀэ къэхъуа Ӏуэхущ, апхуэдэу щӀищӀари Шылэу щыщ Ахъия бегъымбарым НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм хуригъэӀуэхуа и псалъэр зэщӀэн щхьэкӀэщ+. 16ИсрэӀилхэм псоми я жыӀэ пащтыхьыр зэрыщӀэмыдэӀуар я нэгу щӀэкӀати, жраӀащ:

«Даут ди Ӏыхьэ хэлъкъым,
худиӀуэху щыӀэкъым Ашэй и къуэм!

ФызэбгрыкӀ ИсрэӀилыр, щхьэж и унэ фыкӀуэж!

ИрещӀыж Даут зыщыщ лъэпкъым и унафэ!»

Ар жаӀэри, исрэӀилхэр щхьэж и унэ зэбгрыкӀыжащ+. 17Ехьудей хэкум ит къалэхэм щыпсэу исрэӀилхэрат иджы Арбэхьэм зи пащтыхьыр.

18Арбэхьэм лэжьыгъэ хьэкъыр зыхьхэм я унафэщӀ Адонирэм исрэӀилхэм лӀыкӀуэ яхуищӀат, арщхьэкӀэ абыхэм ар мывэуэхь къащӀри яукӀащ. Арбэхьэм ерагъкӀэ хьэкуэстыгум зридзэри, Ерусэлим щӀэпхъуэжащ+. 19Абы щегъэжьауэ нобэр къыздэсым исрэӀилхэм Даут и щӀэблэм зыкъызэрыпаӀэтам хуэдэу йокӀуэкӀ.

20ИсрэӀилхэм Йорэбэхьэм къызэригъэзэжар щызэхахым, кӀэлъагъакӀуэри, я зэӀущӀэм къраджащ. Абдеж ар ИсрэӀилым пащтыхьыгъуэр щызэрихьэну щагъэнэхуащ. Ехьуд и лӀакъуэм и закъуэщ Даут хуэпэжу къэнар.

21ИсрэӀилым езауэу пащтыхьыгъуэр зыӀэригъэхьэжын папщӀэ, Сэлмэн и къуэ Арбэхьэм Ерусэлим къызэрысыжу ехьудейхэмрэ бенаминхэмрэ[*] ящыщу зауэлӀ нэхъыфӀ дыдэу цӀыху минищэрэ тӀощӀиплӀрэ къахишащ.

22Ауэ Тхьэм и цӀыху Щэмэяхь Тхьэм и псалъэр къыхуэкӀуащ: 23«Ехьудейм и пащтыхь Сэлмэн и къуэ Арбэхьэми, ехьудейхэми, бенаминхэми, абыхэм яхэс исрэӀилхэми я деж кӀуэи яжеӀэ: 24„Мыращ ТХЬЭМ къиӀуэхур: ‘ФымыкӀуэ зэуакӀуэ, фи къуэш исрэӀилхэм фемызауэ! ФызэбгрыкӀыжи, щхьэж и унэ фыкӀуэж, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ мы псор си Ӏэмырщ къызэрыхъуар!’“ жыӀи».

Ахэр ТХЬЭМ къахуиӀуэхум щӀэдэӀухэри, къазэрыжриӀам тету, щхьэж и унэ зэбгрыкӀыжащ.

Йорэбэхьэм и дыщэ танэхэр

25Йорэбэхьэм ЕфрэӀим бгылъэм ит Шэчэм къалэр зэригъэпэщыжри дэтӀысхьэжащ. Абы иужькӀэ Йорэбэхьэм ПэнрэӀил къалэр къигъэбыдыхьащ.

26Зэгуэрым Йорэбэхьэм егупсысащ: «Пащтыхьыгъуэр Даут и щӀэблэм яӀэрыхьэжынкӀэ хъунущ. 27ТХЬЭМ и Унэм къурмэн щащӀын щхьэкӀэ цӀыхухэр Ерусэлим кӀуэмэ, Ехьудейм и пащтыхьу я зиусхьэн Арбэхьэм деж загъэзэжынкӀэ хъунущ. Апхуэдэу хъумэ, абыхэм саукӀынурэ, Ехьудейм и пащтыхь Арбэхьэм деж ебэжынущ». 28Арати, чэнджэща нэужь, пащтыхьым танэ теплъэ зиӀэ скъаритӀ дыщэм къыхищӀыкӀри, цӀыхубэм захуигъэзащ: «Ирикъунщ Ерусэлим фызэрыкӀуар. Мыхэращ, ИсрэӀил, Мысырым фыкъизышыжа фи тхьэхэр», – жиӀэри+.

29Абы зыр БэтӀэл, адрейри Дан къалэм щигъэуващ[*]. 30Ар гуэныхьым и къежьапӀэ хъуащ: цӀыхухэр тӀум язым деж кӀуэуэ яублащ, уеблэмэ Дан нэси къахэкӀырт. 31Йорэбэхьэм тхьэлъэӀупӀэ унэхэр ищӀащ, абыхэм лэбийхэм[*] ящымыщу цӀыхубэм къахиша гуэрхэр тхьэпщуи щӀигъэувэжащ. 32Еянэ мазэм и епщыкӀутхуанэ махуэр, Ехьудейм зэрыщащӀым хуэдэу, махуэщӀу игъэнэхуащ[*]. Йорэбэхьэм БэтӀэл щигъэува къурмэнщӀыпӀэм дежт къурмэнхэр щищӀыр, зыхуищӀри и ӀэкӀэ ищӀа танэ теплъэ зиӀэ скъархэрт. Йорэбэхьэм игъэува тхьэлъэӀупӀэ унэхэм щӀэт тхьэпщхэм ящыщт абдеж тхьэпщ хьэкъыр щезыхьэкӀхэри.

Ехьудейм щыщ бегъымбарым Йорэбэхьэм зэригъэмысар

33Йорэбэхьэм, еянэ мазэм и епщыкӀутхуанэ махуэм, щхьэзыфӀэфӀагъ хилъхьэу исрэӀилхэм щхьэкӀэ махуэщӀу игъэнэхуа мазэм, БэтӀэл щигъэува къурмэнщӀыпӀэм кӀуащ, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр абдеж щигъэсын щхьэкӀэ.

* 12:1 Мыбдеж щегъэжьауэ «ИсрэӀил» / «исрэӀилхэр» жиӀэу текстым къыщыхэхуэкӀэ, нэхъыбэм зи гугъу ищӀынур ищхъэрэ лӀакъуипщӀырщ.

* 12:21 Бенамин и лӀакъуэр ИсрэӀил хэгъэгумрэ Ехьудей хэкумрэ я зэхуакум щыпсэурт. Мыбдеж зи гугъу ищӀ хъугъэщӀагъэхэм ирихьэлӀэу бенаминхэр Ехьуд и лӀакъуэм хэшыпсыхьыжагъэнкӀэ хъунущ.

* 12:29 Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ, щӀэуэ къэунэхуа ИсрэӀилым е Ищхъэрэ пащтыхьыгъуэм я тхьэлъэӀупӀэ нэхъыщхьитӀым языр хэгъэгум и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ, адрейри абы и ищхъэрэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэ хъуат.

* 12:31 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, тхьэпщхэр лэбийхэм ящыщын хуейт.

* 12:32 Ехьудейхэм ебланэ мазэм и епщыкӀутхуанэ махуэм ягъэлъапӀэ ПщыӀэтесхэм я махуэщӀыр Йорэбэхьэм зы мазэкӀэ нэхъ кӀасэу ягъэмахуэшхуэну унафэ ищӀат.

+ 12:2 3 Пащт. 11:26, 3 Пащт. 11:40

+ 12:4 3 Пащт. 4:7, 3 Пащт. 4:22, 3 Пащт. 9:15

+ 12:13 Гъэс. 15:1
+ 12:15 3 Пащт. 11:31
+ 12:16 2 Пащт. 20:1
+ 12:18 3 Пащт. 4:6, 3 Пащт. 5:14
+ 12:28 4 Пащт. 10:29, 4 Пащт. 17:16,

ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ

13^1Мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр игъэсыну Йорэбэхьэм къурмэнщӀыпӀэм здыбгъэдэтым, ТХЬЭМ и псалъэкӀэ Ехьудей хэкум къикӀри, БэтӀэл къалэ Тхьэм и цӀыху гуэр къэкӀуащ+. 2Абдежым ар, ТХЬЭМ и псалъэкӀэ, къурмэнщӀыпӀэм щӀэкӀиящ: «Уа, къурмэнщӀыпӀэ! Уа, къурмэнщӀыпӀэ! Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Даут и унагъуэм Йощий и цӀэу зы щӀалэ къралъхуэнущ. Мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр иджыпсту уи гущӀыӀум щызыгъэс тхьэпщхэр зэгуэр абдеж къурмэн а щӀалэм щищӀыжынущ, цӀыху къупщхьэхэри щигъэсыжынущ[*]“»+.

3А махуэ дыдэми Тхьэм и цӀыхум абыхэм телъыджэлажьэ я нэгу щӀигъэкӀащ: «ТХЬЭМ ар къызэриӀуэхуам мыр и щыхьэтыгъэщ: мы къурмэнщӀыпӀэр зэгуэзынущ, сахуэу телъри къелъэлъэхынущ».

4Тхьэм и цӀыхум бэтӀэл къурмэнщӀыпӀэм зыхуигъазэу жриӀар абы бгъэдэт Йорэбэхьэм щызэхихым, и Ӏэр ишийри: «Фубыд мор!» – жиӀащ.

Ауэ Йорэбэхьэм абы деж ишия и Ӏэр асыхьэту пыгъукӀри, хуэмыгъэхъеиж хъуащ. 5ТХЬЭМ и унафэкӀэ Тхьэм и цӀыхум къихьа псалъэри нахуэ хъуащ: къурмэнщӀыпӀэр зэгуэзащ, сахуэу телъри къелъэлъэхащ.

6Апхуэдэу щыхъум, Йорэбэхьэм абы елъэӀуащ: «ТХЬЭМ, уи Тхьэм, гущӀэгъу къысхуищӀу, си Ӏэр зэрыщытауэ ищӀыжыну схуелъэӀу», – жиӀэри. Ар ТХЬЭМ елъэӀури, пащтыхьым и Ӏэр зэрыщытам хуэдэу хъужащ.

7Абы иужькӀэ пащтыхьым Тхьэм и цӀыхум жриӀащ: «НакӀуэ, неблагъэ си унэ, тӀэкӀу узэӀурыунщ, сэри фӀыщӀэтынхэр уэстынщ».

8АрщхьэкӀэ абы имыдэу пащтыхьым жриӀащ: «ХъугъуэфӀыгъуэу ббгъэдэлъым и ныкъуэр къызэптыну ухуежьэми, уи унэ сынихьэнукъым, мы щӀыпӀэм щӀакхъуэ тыкъыри щысшхынукъым, псы Ӏубыгъуи щисфынукъым. 9„Абдеж ущемышхэ икӀи ущемыфэ, узэрыкӀуа гъуэгумкӀи укъэмыкӀуэж“ жиӀэу унафэ къысхуэзыщӀар ТХЬЭРАЩ».

10Арати, Тхьэм и цӀыхур БэтӀэл къызэрыкӀуа гъуэгумкӀэ мыкӀуэжу, нэгъуэщӀ гъуэгукӀэ ежьэжащ.

Тхьэм и цӀыхур зэрымыдэӀуар

11И ныбжьыр хэкӀуэтауэ БэтӀэл зы бегъымбар гуэр дэст. Абы и къуэхэр и деж къэкӀуэжри, Тхьэм и цӀыхум а махуэм игъэхъахэр хуаӀуэтэжащ. Апхуэдэу абы пащтыхьым жриӀахэми я адэр щагъэгъуэзащ.

12«Сыт хуэдэ гъуэгу ар зэрыкӀуэжар?» – щӀэупщӀащ щӀалэхэм я адэр. ЩӀалэхэми Ехьудей хэкум щыщ Тхьэм и цӀыхур зэрыкӀуэжа гъуэгур ирагъэлъэгъуащ.

13«Шыдым уанэр схутефлъхьэ», – яжриӀащ абы и къуэхэм. Шыдым уанэр зэрытралъхьэу шэсри, 14Тхьэм и цӀыхум кӀэлъежьащ. Ар жыгей щӀагъ гуэрым щӀэсу ирихьэлӀащ. «Уэра Ехьудей хэкум къикӀа Тхьэм и цӀыхур?» – щӀэупщӀащ бегъымбарыр. «Сэращ!» – щыжиӀэм, 15«НакӀуэ, неблагъэ си деж, узэӀурыунщ», – жриӀащ.

16«Сэ нэзгъэзэжи, мы щӀыпӀэм сыщешхи, сыщефи хъунукъым. 17„Абдеж ущемышхэ икӀи ущемыфэ, узэрыкӀуа гъуэгумкӀи укъэмыкӀуэж“ жиӀэри, ТХЬЭМ и унафэ къыслъэӀэсащ».

18АрщхьэкӀэ бегъымбарым тригъэчыныхьу хуежьащ: «Сэри, уэ пхуэдэу, сыбегъымбарщ. „Къегъэгъэзэжи уи унэ къегъэблагъэ, егъашхэ икӀи егъафэ“ жиӀэу ТХЬЭМ и псалъэр мелыӀычым къысхуихьащ». (Ауэ ар пцӀыт.) 19Арати, Тхьэм и цӀыхум игъэзэжри, бегъымбарым и унэ щешхащ икӀи щефащ.

20Ахэр иджыри Ӏэнэм къэмытэджыжауэ бгъэдэст, Тхьэм и цӀыхум къезыгъэгъэзэжа бегъымбарым ТХЬЭМ и псалъэр къыщылъэӀэсам. 21Ехьудей хэкум къикӀа Тхьэм и цӀыхум зыхуигъазэри, бегъымбарым зимыщӀэжу жриӀащ: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и псалъэм уедэӀуакъым, къыпхуищӀа унафэми уебэкъуащ. 22Бгъэзэжри, ‘ущемышхэ икӀи ущемыфэ’ жыхуэсӀа щӀыпӀэм ушышхащ икӀи ущефащ. Абы щхьэкӀэ уи хьэдэр уи адэжьхэр зыщӀэлъ кхъэм щыщӀалъхьэжынукъым“».

23Тхьэм и цӀыхум шхэн иухыу, псы ефэжа нэужь, абы къезыгъэгъэзэжа бегъымбарым шыдым уанэр хутрилъхьащ. 24Тхьэм и цӀыхур ежьэжащ, арщхьэкӀэ аслъэныр и гъуэгупэ къихуэри ар илӀащ. Шыдымрэ аслъэнымрэ зыщхьэщыт абы и хьэдэр гъуэгущхьэм къытенауэ телът+. 25Гъуэгум телъ хьэдэмрэ хьэдэм бгъэдэт аслъэнымрэ абдеж къыблэкӀ цӀыхухэм ялъэгъуащ. Ахэр бегъымбар лӀыжьыр зыдэс къалэм къакӀуэри, ялъэгъуар щагъэхъыбаращ.

26Абы къезыгъэгъэза бегъымбарым ар щызэхихым, жиӀащ: «Ар ТХЬЭМ и унафэм емыдэӀуа Тхьэм и цӀыхуращ. ТХЬЭМ абы къызэрыжриӀам тету, аслъэным пэщӀигъахуэри зэпкърыригъэтхъащ».

27Бегъымбарым и къуэхэм шыдым уанэ тралъхьэну яжриӀащ. ЩӀалэхэми уанэр шыдым хутралъхьащ. 28Ар ежьэри, гъуэгум телъ хьэдэр къигъуэтыжащ. Абы шыдымрэ аслъэнымрэ зэрыбгъэдэтт. Аслъэныр хьэдэм еӀусатэкъым, шыдри зэпкъритхъатэкъым. 29Бегъымбарым хьэдэр къиӀэтщ, шыдым трилъхьэри зыдэс къалэм игъэзэжащ, игъейуэ щӀилъхьэжыну. 30Езым и кхъэм щыщӀилъхьэжри, «еуей мыгъуэ, си къуэш!» – жиӀэурэ къыхэгуоукӀыурэ игъеижащ.

31Ар щӀилъхьэжа нэужь, бегъымбарым и къуэхэм уэсят яхуищӀащ: «СылӀа нэужь, си хьэдэр Тхьэм и цӀыхур зыщӀэлъ кхъэм щыщӀэфлъхьэж, си къупщхьэхэри абы и къупщхьэхэм бгъурыфлъхьэж. 32БэтӀэл къурмэнщӀыпӀэмрэ Щэмэрей[*] къалэхэм дащӀыхьа тхьэлъэӀупӀэ унэхэмрэ теухуауэ ТХЬЭМ абы къыхуиӀуэхуа псалъэхэр фӀэкӀ имыӀэу зэщӀэнущ».

Йорэбэхьэм и ерыщагъыр

33Апхуэдизыр и нэгу щӀэкӀа пэтми, Йорэбэхьэм зытет гъуэгу пхэнжым текӀакъым. Аргуэрыххэти, тхьэлъэӀупӀэ унэхэм цӀыхубэм къахиша гуэрхэр тхьэпщу щӀигъэувэжырт. Хэтуи щрет, хуейр а ӀэнатӀэм хуигъэнахуэрти, тхьэлъэӀупӀэ унэхэм тхьэпщ хьэкъыр щрахьэкӀыну яхуигъэфащэрт. 34Мис апхуэдэ гуэныхь бгъэдэлът Йорэбэхьэм и унагъуэм. Зыгъэунэхъуу, щӀы щхьэфэм ар тезыгъэкӀуэдыкӀыжыпари аращ+.

* 13:2 Еплъ 4 Пащт. 23:15-20. Тхьэм и псалъэр зэрызэщӀам и хъыбарыр абдеж къыщыӀуэтащ.

* 13:32 Мыбдеж ЩэмэрейкӀэ зэджэр ИсрэӀилырщ е Ищхъэрэ пащтыхьыгъуэрщ. ИпэжыпӀэкӀэ жыпӀэмэ, мы фӀэщыгъэр ИсрэӀилым щигъуэтар нэхъ иужьыӀуэкӀэщ, къызытекӀари хэгъэгум и щыхьэрым зэрихьэ цӀэрщ. «Щэмэрей» фӀэщыгъэм къежьапӀэ хуэхъуам и гугъур 16:24 деж къыщыхощ.

+ 13:1 4 Пащт. 23:17
+ 13:2 4 Пащт. 23:15-16,
+ 13:24 3 Пащт. 20:36
+ 13:34 3 Пащт. 14:10

ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Йорэбэхьэм и къуэр зэрылӀар

14^1Абы ирихьэлӀэу Йорэбэхьэм и къуэ Абий сымаджэ хъуащ. 2Йорэбэхьэм и щхьэгъусэм зыхуигъазэри жриӀащ: «Узэрызищхьэгъусэр къамыщӀэн хуэдэу, уи щыгъыныр зэблэхъуи, Шылэу кӀуэ. Мы лъэпкъым и пащтыхь сыхъуну жызыӀауэ щыта Ахъия бегъымбарыр абы дэсщ+. 3ЩӀакхъуипщӀ, хьэлу зыбжанэ, фо кхъуэщын зыдэщти, кӀуэ абы деж. ЩӀалэм и щхьэ кърикӀуэнур абы къыбжиӀэнущ»+.

4Йорэбэхьэм зэрыжиӀам хуэдэу, и щхьэгъусэм ищӀри, Ахъия бегъымбарым деж Шылэу кӀуащ. Ахъия зыри илъагъужыртэкъым – жьыгъэм къыхэкӀыу нэф хъуат. 5Ауэ ТХЬЭМ Ахъия бегъымбарым къригъэщӀат: «Йорэбэхьэм и щхьэгъусэр сымаджэ хъуа и къуэм и щхьэ кърикӀуэнум иригумэщӀу къокӀуэ. Мы узыхуэзущийхэр абы жеӀэ. КъыщыкӀуэкӀи, абы нэгъуэщӀ цӀыхубз гуэру зыкъыпфӀигъэщӀынущ», – жиӀэри.

6Ахъия бегъымбарым, бжэӀупэмкӀэ къэӀу цӀыхубзым и Ӏэуэлъауэ макъыр щызэхихым, жиӀащ: «КъыщӀыхьэ, Йорэбэхьэм я гуащэр. Сыт уэрмыра хуэдэу зыщӀэпщӀыр? УэркӀэ хъыбар дахэ сиӀэкъым.

7КӀуэжи, ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, жиӀэ мы псалъэхэр Йорэбэхьэм деж нэхьэсыж: „ЦӀыху цӀыкӀум уакъыхэсӀэтыкӀри си лъэпкъым, ИсрэӀилым, и гъуазэ усщӀат+. 8Даут и унагъуэм къыӀэщӀэстхъри, пащтыхьыгъуэр уэ уэстат. Ауэ си унафэхэр зыгъэзащӀэу гурэ псэкӀэ си ужь ита, схуэфащэ фӀэкӀа нэгъуэщӀ мыхъун зымылэжьа, си жыӀэщӀэу щыта Даут ещхь аркъудей ухъуакъым+. 9Уи япэ итахэм нэхърэ нэхъ бзаджащӀэу укъыщӀэкӀащ. НэгъуэщӀытхьэхэм я скъар гъэжахэр бгъэуври сэ ӀэщӀыб сыпщӀащ, си губжьыр къызэщӀэбгъэплъащ+. 10Абы щхьэкӀэ Йорэбэхьэм и унагъуэм бэлыхьлажьэр къыхуэсхьынущ. И унагъуэм зы цӀыхухъуи къизнэнукъым, унэӀутри цӀыху щхьэхуитри згъэкӀуэдынущ. ПхъэнкӀийр зэрагъэкӀуэдым хуэдэу, Йорэбэхьэм и унагъуэм псэ зыӀут къизмынэу лъапсэкӀуэдыр къыхуэзгъэкӀуэнущ+. 11Йорэбэхьэм и унагъуэм щыщу къалэм щылӀэр хьэм яшхыжынущ, губгъуэм щылӀэр бзум яуӀужынущ“. Аращ ТХЬЭМ жиӀэр!+

12Иджы гъэзэж! Уи лъапэр укъызыдэкӀа къалэм зэрыдэпшиеу, щӀалэ цӀыкӀум и псэр хэкӀынущ. 13Зэры-ИсрэӀилу ягъеинурэ щӀалъхьэжынущ ар. Аращ Йорэбэхьэм и унагъуэм щыщу кхъэм щӀалъхьэнур, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ а зы закъуэращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, фӀы гуэр зыхилъэгъуар.

14ТХЬЭМ ИсрэӀилым пащтыхь хуэхъунур игъэнэхуэнурэ, абы Йорэбэхьэм и унагъуэм лъапсэкӀуэдыр къыхуигъэкӀуэнущ. Ар къыщыхъунури нобэщ, уеблэмэ иджыпсту дыдэщ[*]+. 15ТХЬЭМ ИсрэӀилым удын ирихынущи, псы уэрым ирилъэщӀэх псылъэдзэхум ещхьу зэщӀэсысэнущ. Ашэрэхь и пкъохэр хуагъэувурэ ТХЬЭР зэрагъэгубжьам къыхэкӀыу, абыхэм я адэжьхэм ярита мы щӀыгуфӀым ИсрэӀилыр ирихынурэ, Фэрат псыежэхым адрыщӀкӀэ щызэбгрипхъынущ. 16ИсрэӀилхэр драгъэхьэхыу Йорэбэхьэм къихьа гуэныхьхэм я ягъэкӀэ, ТХЬЭМ ИсрэӀилыр ибгынэнущ».

17Йорэбэхьэм и щхьэгъусэр ежьэжри, Тырзэхь кӀуэжащ. И унэ бжэщхьэӀум зэребакъуэуи, щӀалэ цӀыкӀум и псэр хэкӀащ. 18Ар щӀалъхьэжащ, ТХЬЭМ и жыӀэщӀэ Ахъия бегъымбарым къызэрыжриӀам тету, зэры-ИсрэӀилуи щӀалэ цӀыкӀур ягъеижащ.

Йорэбэхьэм дунейм зэрехыжар

19Йорэбэхьэм и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам – зауэу иригъэкӀуэкӀахэмрэ пащтыхьыгъуэр зэрызэрихьамрэ – ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 20Йорэбэхьэм илъэс тӀощӀрэ тӀукӀэ пащтыхьыгъуэр зэрихьэри, и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Нэдэбщ.

Ехьудейм и пащтыхь Арбэхьэм

21Ехьудей хэкум щыпащтыхьыр Сэлмэн и къуэ Арбэхьэмт. Арбэхьэм пащтыхь щыхъуам илъэс тӀощӀитӀрэ зырэ и ныбжьт. ТХЬЭМ и цӀэр щагъэлъэпӀэн хуэдэу, исрэӀил лӀакъуэхэм яхиӀэтыкӀыу къахиха Ерусэлим къалэм ар илъэс пщыкӀублкӀэ унафэ зэрихьэу дэсащ. Арбэхьэм и анэм и цӀэр НэӀэмэт, ар лъэпкъкӀэ амонейхэм ящыщт.

22ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр ехьудейхэм ялэжь хъуащ. Абыхэм къахьа гуэныхьыр я адэжьхэм ейм апхуэдизкӀэ ебэкӀырти, ТХЬЭМ и губжьыр нэхъ иныжу къызэщӀагъэплъат. 23Ехьудейхэм Ӏуащхьэшхуэ къэси жыг къудамэбэ къэси тхьэлъэӀупӀэхэр щагъэувырт, мывэскъархэр щыхатӀэрт, Ашэрэхь и пкъохэр щагъэувырт. 24Ар щыгъэтауэ, тхьэхуэщӀэ къэхьпагъи[*] хэгъэгум къыщыунэхуат. ТХЬЭМ исрэӀилхэм ябгъэдихуа лъэпкъхэм хабзэ гущыкӀыгъуэу зэрахьэхэри зы къэмынэу къащтат.

25Арбэхьэм пащтыхь тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс етхуанэр екӀуэкӀырт, Мысырым и фирхьэун Шушакъ Ерусэлим щытеуам+. 26ТХЬЭМ и Унэми пащтыхь сэрейми хъугъуэфӀыгъуэу ярылъыр щӀихри, зэрыщыту ихьащ. Зыри къигъэнатэкъым, уеблэмэ пащтыхь Сэлмэн ищӀауэ щыта дыщэ мэӀухэри ихьат+. 27Абыхэм я пӀэкӀэ Арбэхьэм гъуаплъэ мэӀухэр ищӀри, пащтыхь сэрейм и дыхьэпӀэм деж щыт щхьэхъумэхэм я Ӏэщхьэтетхэм яритащ. 28Пащтыхьыр ТХЬЭМ и Унэм кӀуэху къэс, хъумакӀуэхэм мэӀухэр яӀыгъыу кӀэлъыкӀуэрт. КъыщагъэзэжкӀи, мэӀухэр щхьэхъумэхэм я унэм къахьыжырти щызэтралъхьэжырт.

29Арбэхьэм и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 30Арбэхьэмрэ Йорэбэхьэмрэ зэпымычу зэзэуащ. 31И уахътыр къэсри, Арбэхьэм и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, абыхэм хуэдэу, Даут и Къалэм щыщӀалъхьэжащ. Арбэхьэм и анэм и цӀэр НэӀэмэт, амонейхэм ящыщт. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Абиемщ.

* 14:14 Ар къыщыхъунури нобэщ, уеблэмэ иджыпсту дыдэщ – Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 14:24 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым. Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, зи гугъу ищӀыр тхьэлъэӀупӀэхэм деж къэхьпагъэ щызэрахьэу Ӏута цӀыхухъухэмрэ цӀыхубзхэмрэщ. ИсрэӀилхэр къэзыухъуреихьу щыта лъэпкъхэм я диным апхуэдэ хабзэ хэлъу щытащ. Тэурэтым аркъудей идэркъым (еплъ Хабзэ 23:17-18 ).

+ 14:2 3 Пащт. 11:29-31
+ 14:3 1 Пащт. 9:7-8
+ 14:7 3 Пащт. 16:2
+ 14:8 3 Пащт. 11:31
+ 14:9 3 Пащт. 12:28,

+ 14:10 3 Пащт. 15:29, 3 Пащт. 21:21, 4 Пащт. 9:8

+ 14:11 3 Пащт. 16:4, 3 Пащт. 21:24
+ 14:14 3 Пащт. 15:27-30
+ 14:25 3 Пащт. 11:40
+ 14:26 3 Пащт. 10:17

ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь Абием

15^1ИсрэӀилым и пащтыхь НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀуиянэр екӀуэкӀыу, Абием Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. 2Абием илъэсищкӀэ унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. Абием и анэм и цӀэр МэӀэхут, ар Абишэлам и пхъурылъхут[*].

3Абием гуэныхькъэхьу псэуа и адэм и гъуэгум текӀакъым. Ар и адэжь Даут ещхьакъым, игури ТХЬЭМ, и Тхьэм, зэрыщыту етауэ щытакъым+. 4Ара пэтми, Даут и хьэтыркӀэ, ТХЬЭМ, и Тхьэм, Абием и жьэгу пащхьэ мафӀэр Ерусэлим щызэхигъэкӀыжакъым, и къуэр пащтыхьыгъуэм тригъэхьащ, езы Ерусэлими нэхъ лъэщ ищӀащ+. 5Хьет лъэпкъым щыщ Ӏурей и Ӏуэхур хэбгъэкӀмэ[*], Даут ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым, псэухуи Абы и унафэхэм текӀакъым. Аращ ТХЬЭМ апхуэдэу щӀищӀар+.

6Абием псэуху, Арбэхьэмрэ Йорэбэхьэмрэ я зэхуаку дэлъа зауэр увыӀакъым. 7Абием и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. Абиемрэ Йорэбэхьэмрэ зэпымычу зэзэуащ. 8И уахътыр къэсри, Абием и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Даут и Къалэми щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Асэщ.

Ехьудейм и пащтыхь Асэ

9ИсрэӀилым и пащтыхь Йорэбэхьэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етӀощӀанэр екӀуэкӀыу, Асэ Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. 10Ар илъэс тӀощӀитӀрэ зыкӀэ унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. Абы и анэшхуэм и цӀэр МэӀэхут, ар Абишэлам и пхъурылъхут.

11И адэжь Даут ещхьу, Асэ ищӀэри илэжьри ТХЬЭМ хуэфащэ защӀэт. 12Абы тхьэхуэщӀэ къэхьпагъэр хэкум щигъэкӀуэдащ, и адэжьхэм ягъэувыгъа скъархэри зэтрикъутащ+. 13Хэбгъэзыхьмэ, Ашэрэхь и пкъо гущыкӀыгъуэр зыщӀа и анэшхуэ МэӀэхуи пащтыхь гуащэнанэ цӀэри трихащ. Асэ Ашэрэхь и пкъор ириупщӀыкӀри, Къидрун псы жапӀэм деж щигъэсыжащ+. 14ТхьэлъэӀупӀэхэр ирамыхыжа пэтми, псэуху Асэ гурэ псэкӀэ ТХЬЭМ етауэ дунейм тетащ. 15Апхуэдэуи Асэрэ и адэмрэ Тхьэм и цӀэр зытраӀуа дыжьынхэри, дыщэхэри, хьэкъущыкъу зэмылӀэужьыгъуэхэри ТХЬЭМ и Унэм щӀилъхьэжащ+.

16Асэрэ ИсрэӀилым и пащтыхь БэӀэшрэ тетыгъуэр яӀыгъыхункӀэ зэзэуащ. 17ИсрэӀилым и пащтыхь БэӀэш Ехьудей хэкум къихьэри, Арэмэхь къалэр къигъэбыдыхьу хуежьащ, Ехьудей хэкум и пащтыхь Асэ дежи зыгуэри имыгъэкӀуэн, къикӀри блимыгъэкӀын хуэдэу. 18Апхуэдэу щыхъум, Асэ ТХЬЭМ и Унэмрэ езым и пащтыхь сэреймрэ я хъугъуэфӀыгъуэщхэм дыжьынрэ дыщэу къинар кърихщ, и блыгущӀэтхэм яритри, Бэрхьэдадэ[*] деж лӀыкӀуэ ищӀащ. Бэрхьэдадэ Табримум и къуэт, Табримум Хъизуан и къуэт. Асэ Арэмей хэкум и пащтыхьу Щам дэс Бэрхьэдадэ деж лӀыкӀуэхэм яригъэӀуэхуащ:+
19«Ди адэхэм я зэхуаку дэлъа зэгурыӀуэныгъэм уэри сэри дытегъэт. Мы дыжьынымрэ дыщэмрэ тыгъэу ныпхузогъэхь. ИсрэӀилым и пащтыхь БэӀэш си ужь икӀын хуэдэу, ебухылӀа зэгурыӀуэныгъэр къутэж».

20Бэрхьэдадэ Асэ жиӀэм арэзы техъуащ. Абы и дзэпщхэм исрэӀил къалэхэр къазэуну игъэкӀуащ. Абыхэм Ӏиуэн, Абэл-БэтмэӀэху, Дан, Чынэрэт щӀыналъэр зэрыщыту, Нэхуталий хэкур яубыдащ. 21БэӀэш ар щызэхихым, Арэмэхь къалэм и къэгъэбыдыхьыным иужь икӀыжри, Тырзэхь игъэзэжащ. 22МыдэкӀэ, Ехьудей хэкум псэ зыӀуту исым Асэ унафэ яхуищӀащ Арэмэхь къалэм БэӀэш ухуэныгъэу щригъэкӀуэкӀам мывэрэ пхъэуэ хилъхьар къыхахыжыну. Ахэр абы Бенамин щӀыналъэм хиубыдэ Джыбэхьрэ Мызпэхьрэ иригъэшащ а къалэхэр къигъэбыдыхьыну.

23Асэ и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам, къалэхэр къызэригъэбыдыхьам ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. И ныбжьыр щыхэкӀуатэм, Асэ лъакъуэ узым къыхигъэзыхь хъуат. 24И уахътыр къэсри, Асэ и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, и адэжь Даут и Къалэми щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йощэфатщ+.

ИсрэӀилым и пащтыхь Нэдэб

25Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етӀуанэр екӀуэкӀыу, Йорэбэхьэм и къуэ Нэдэб ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ, илъэситӀкӀи хэгъэгум тетыгъуэр щиӀыгъащ+. 26Нэдэб ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха и адэм и гъуэгуми текӀакъым.

27Ищэхъар и лӀакъуэм щыщ Ахъия и къуэ БэӀэш Нэдэб и лъабжьэр къитӀу хуежьащ. Нэдэбрэ исрэӀилыдзэмрэ фылистей къалэ ДжыбэтӀыуэн къатӀысыхьауэ щаӀыгъ гуэрым иригъэхьэлӀэри, БэӀэш пащтыхьыр иукӀащ. 28Абы щыгъуэм Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ещанэр екӀуэкӀырт. БэӀэш абы иужькӀэ ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ.

29Пащтыхьыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэу, БэӀэш Йорэбэхьэм и унагъуэм щӀапӀэкӀуэдыр къыхуигъэкӀуащ. ТХЬЭМ и жыӀэщӀэ Ахъия бегъымбарым, Шылэу щыщым, къызэрыжриӀам тету, Йорэбэхьэм и лъапсэм псэууэ зы цӀыху къримынэу зэтриукӀащ+. 30Йорэбэхьэм гуэныхьщӀэным исрэӀилхэр зэрыдригъэхьэхам, ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и губжьыр къызэщӀигъаплъэ зэпыту зэрекӀуэкӀам къыхуихьар аращ абы.

31Нэдэб и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 32Асэрэ ИсрэӀилым и пащтыхь БэӀэшрэ тетыгъуэр яӀыгъыхункӀэ зэзэуащ.

ИсрэӀилым и пащтыхь БэӀэш

33Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ещанэр екӀуэкӀыу, Ахъия и къуэ БэӀэш ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс тӀощӀрэ плӀыкӀэ унафэ зэрихьэу Тырзэхь дэсащ. 34Абыи ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха Йорэбэхьэм и гъуэгуми текӀакъым.

* 15:2 Е: «ипхъут». Апхуэдэу еплъ 10-нэ ездыгъуэм.

* 15:5 Еплъ 2 Пащт. 11.

* 15:18 Зи гугъу ищӀыр Бэрхьэдадэ Езанэрщ, хуэгъэфэщауэ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 900 гъэм щегъэжьауэ 860 гъэм нэс Арэмей хэкум (нэгъуэщӀу жыпӀэмэ – иджырей Щамым) пащтыхьыгъуэр щызезыхьарщ.

+ 15:3 3 Пащт. 11:4
+ 15:4 2 Пащт. 21:17, 3 Пащт. 11:36
+ 15:5 2 Пащт. 11:3-17
+ 15:12 3 Пащт. 14:24

+ 15:13 4 Пащт. 23:4, 4 Пащт. 23:6, 4 Пащт. 23:12

+ 15:15 3 Пащт. 7:51
+ 15:18 3 Пащт. 14:26, 4 Пащт. 12:18
+ 15:24 3 Пащт. 22:2
+ 15:25 3 Пащт. 14:20

+ 15:29 3 Пащт. 14:10-11, 3 Пащт. 14:14, 3 Пащт. 21:21

ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ

16^1ТХЬЭМ деж къикӀри, БэӀэш теухуа псалъэ Хьэнэний и къуэ Йыхъу къыхуэкӀуащ:

2«ТхьэмыщкӀэхэм уакъыхэсшри, БэӀэш, си лъэпкъым, ИсрэӀилым, и гъуазэ усщӀат. АрщхьэкӀэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжыращ уэри къыхэпхар, си губжьыр къызэщӀэбгъаплъэу ИсрэӀилыр гуэныхьым дебгъэхьэхыу уекӀуэкӀащ+. 3Аращи, НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм и унагъуэм зэресщӀам хуэдэу, уэри уи унагъуэми щӀапӀэкӀуэдыр къыфхуэзгъэкӀуэнущ+. 4Уи унагъуэм щыщу къалэм щылӀэр хьэм яшхыжынущ, губгъуэм щылӀэр бзум яуӀужынущ»+.

5БэӀэш и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 6И уахътыр къэсри, БэӀэш и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Тырзэхь щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Елэхьщ.

7Ауэ БэӀэшрэ и унагъуэмрэ теухуа ТХЬЭМ и псалъэр Хьэнэний и къуэ Йыхъу бегъымбарым къылъэӀэсагъэххэт. БэӀэш ТХЬЭМ хуэмыфащэ зэрырипэсам, Йорэбэхьэм и унагъуэм дэплъейуэ, и губжьыр къызэщӀэзыгъаплъэ Ӏуэхугъуэхэр зэрилэжьам пэкӀуэ унафэр ТХЬЭМ ищӀакӀэт. Йорэбэхьэм и лъэпкъым лъапсэрыхыр къызэрыхуигъэкӀуари хэтт а тезырым.

ИсрэӀилым и пащтыхь Елэхь

8Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс тӀощӀрэ еханэр екӀуэкӀыу, БэӀэш и къуэ Елэхь ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэситӀкӀэ унафэ зэрихьэу Тырзэхь дэсащ.

9И блыгущӀэтхэм ящыщ Зымыр, хьэкуэстыгухэм и зэхуэдитӀыр зи ӀэмыщӀэ илъым, Елэхь и лъабжьэр къитӀу хуежьащ. Елэхь Тырзэхь дэсу, пащтыхь сэрейтет Арзэ и унэ зимыщӀэжу ефауэ здилъым,+
10Зымыр щӀыхьэри ар иукӀащ. Мыр къыщыхъуар Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс тӀощӀрэ ебланэр щекӀуэкӀырщ. Елэхь иужькӀэ Зымыр ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ.

11Пащтыхьыгъуэр ӀэщӀыхьэу тахътэм зэрыдэкӀуейуэ, Зымыр БэӀэш и унагъуэр зэрыщыту зэтриукӀащ. БэӀэш и Ӏыхьлыуэ ирехъу, и ныбжьэгъуу щрет, – псэууэ зы цӀыхухъу къимыгъанэу джатэщхьэщӀэкӀ ищӀащ. 12ТХЬЭМ Йыхъу бегъымбарым къызэрыжриӀам тету, Зымыр БэӀэш и лъапсэм псэууэ зы цӀыхухъу къримынэу игъэкӀуэдащ+. 13Гуэныхьу къахьахэми, а псом исрэӀилхэр зэрыдрагъэхьэхами, ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и губжьыр къызэщӀэзыгъаплъэ тхьэнэпцӀхэм я скъархэр ягъэуву къызэрекӀуэкӀами БэӀэшрэ абы и къуэ Елэхьрэ текӀуэдэжащ.

14Елэхь и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь Зымыр

15Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс тӀощӀрэ ебланэр екӀуэкӀыу, Зымыр ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ауэ абы махуибл къудейщ Тырзэхь унафэр зэрыщызэрихьар. ИсрэӀилыдзэм ДжыбэтӀыуэн фылистей къалэр къитӀысыхьат+. 16Зымыр пащтыхьым и лъабжьэр къитӀу зэриукӀам и хъыбарыр дзэ пщыӀэм тес исрэӀилхэм я деж щынэсым, абыхэм а махуэ дыдэм дзэпщ Ӏумыр пащтыхьу хахащ. 17Абы иужькӀэ Ӏумыррэ исрэӀилыдзэмрэ ДжыбэтӀыуэн къыӀукӀыжри, Тырзэхь къатӀысыхьащ. 18Зымыр къалэр къызэращтар къыщилъагъум, пащтыхь сэрейм хэт быдапӀэ унэм щӀыхьэщ, мафӀэ щӀидзэри зэрыщыту зэтригъэсхьащ, езыми зыхигъэсхьэжащ. 19ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр зэрилэжьам, Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжым зэрытетам, гуэныхьу ар зыхэтам ИсрэӀилри зэрыдригъэхьэхам Зымыр и щхьэр хилъхьащ.

20Зымыр и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ хъуагъэщагъэу зэрихьамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

21ИсрэӀил цӀыхубэр тӀу ищӀыкӀащ: языныкъуэм ДжынэтӀ и къуэ Тибний пащтыхьу трагъэувэну хуейт, языныкъуэри Ӏумыр и щӀыб къыдэтт. 22Ӏумыр и дарэгъухэр ДжынэтӀ и къуэ Тибний къыкъуэтхэм нэхърэ нэхъ лъэщу къыщӀэкӀащ. Тибний зэхэуэм хэкӀуадэри, Ӏумыр пащтыхь хъуащ.

ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏумыр

23Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэщӀрэ езанэр екӀуэкӀыу, Ӏумыр ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ӏумыр тетыгъуэр илъэс пщыкӀутӀкӀэ ӀэщӀэлъащ, абы щыщу илъэсихкӀэ Тырзэхь унафэ щищӀащ. 24Щэмэр деж дыжьын тӀэлатитӀкӀэ[*] Щэмэрей Ӏуащхьэр къыщищэхури, абы и щыгум къалэ трищӀыхьащ. Ӏуащхьэр зейуэ щыта Щэмэр и цӀэкӀэ къалэм ЩэмэрейкӀэ еджащ[*].

25Ӏумыр ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьащ, уеблэмэ япэ итахэм нэхърэ нэхъ бзаджащӀэуи къыщӀэкӀащ. 26НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм тхьэнэпцӀхэм я скъархэр игъэувурэ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и губжьыр къызэщӀигъаплъэу, зэры-ИсрэӀилу гуэныхьщӀакӀуэ ищӀу зэрыщытам хуэдэ дыдэт Ӏумыри.

27Ӏумыр и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 28И уахътыр къэсри, Ӏумыр и адэжьхэм я пащхьэм ихьэжащ, Щэмэрей щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Ӏэхьэбщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб

29Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэщӀрэ еянэр екӀуэкӀыу, Ӏумыр и къуэ Ӏэхьэб ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс тӀощӀрэ тӀукӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 30Ӏумыр и къуэ Ӏэхьэб ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр лэжьынкӀэ япэ итахэм нэхърэ нэхъ гуащӀэжу къыщӀэкӀащ+. 31НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм гуэныхьу къихьам Ӏэхьэб и щхьэкӀэ зэрыхэтыр фӀэмащӀэу, саидей пащтыхь ЕтӀбэӀэл ипхъу Ӏизэбэл щхьэгъусэу къишащ, БэӀэли щхьэщэ хуищӀу хуежьащ. 32Ӏэхьэб БэӀэл и цӀэкӀэ Щэмэрей щиухуа унэм къурмэнщӀыпӀи хущӀигъэувэжащ+. 33Абы къищынэмыщӀауэ, Ӏэхьэб Ашэрэхь и пкъор игъэуващ, ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и губжьыр нэхъри къызэщӀигъаплъэу, и бзаджэщӀагъэкӀэ ИсрэӀилым тетыгъуэр щызыӀыгъахэм ящхьэпрыбэкъукӀыжу.

34Ӏэхьэб и тетыгъуэрщ БэтӀэл щыщ ХьэӀил Йэрыхъуэ къалэ щызэфӀигъэувэжар. Къалэм и лъабжьэр щигъэтӀылъым, ХьэӀил и пэлъху щӀалэр, Абирам, дунейм ехыжащ, дыхьэпӀэхэр щыхигъэувэжым и къуэ нэхъыщӀэ Сэгъуб фӀэкӀуэдащ. А щӀыкӀэм тету ТХЬЭМ къыбгъэдэкӀыу Нун и къуэ Йушэ деж къэкӀуауэ щытыгъа псалъэр зэщӀа хъуащ[*].

* 16:24 Килограмм блыщӀым нэблагъэ хъунущ.

* 16:24 Щэмэрей къалэр Тырзэхь и пӀэкӀэ Ищхъэрэ пащтыхьыгъуэм и щыхьэрыщӀэ хъуащ.

* 16:34 Нун и къуэ Йушэ Йэрыхъуэ къалэр къызэризэуамрэ ар зэфӀэзыгъэувэжыну иужь ихьэм триӀуа гыбзэмрэ я хъыбарыр Нун и къуэ Йушэ и тхылъым итщ, еплъ 6:1-26. ХьэӀил и къуэхэм я кӀуэдыкӀэ хъуам и гугъур текстым зыщӀыпӀэ дежи къыщыхэщыркъым. ИсрэӀилхэм я хъуреягъкӀэ щыса хамэ лъэпкъхэм зэрахабзэу, ХьэӀил ахэр тхьэнэпцӀхэм къурмэн яхуищӀагъэнкӀи хъунущ.

+ 16:2 3 Пащт. 14:7
+ 16:3 3 Пащт. 15:29, 3 Пащт. 16:12
+ 16:4 3 Пащт. 14:11, 3 Пащт. 21:24
+ 16:9 4 Пащт. 9:31
+ 16:12 3 Пащт. 16:3
+ 16:15 3 Пащт. 15:27
+ 16:30 3 Пащт. 21:25
+ 16:32 4 Пащт. 10:21

ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

Иляс уэгъу зэрыхъунур Тхьэм къызэрыхуиӀуэхуар

17^1ДжылыӀэдейм хыхьэ Тыщбы щыщ Иляс Ӏэхьэб жриӀащ: «СызыхуэжыӀэщӀэ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и цӀэкӀэ соӀуэ, жызмыӀауэ мы илъэсхэм уэсэпси къызэремыхынур, уэшхи къызэремышхынур».

2ТХЬЭМ и псалъэр Иляс къыхуэкӀуащ: 3«Мы щӀыпӀэм икӀи, къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ кӀуэ. Ӏурдын и къуэкӀыпӀэмкӀэ щыӀэ ЧэрытӀ псыхъуэм деж зыщыгъэпщкӀу. 4Псыежэхым узэфэн псыр къыхэпхынщ, къуалэжьхэм пшхын ерыскъыр къыпхуахьыну унафэ яхуэсщӀакӀэщ».

5Арати, Иляс ТХЬЭМ къызэрыжриӀам хуэдэу ищӀащ. Ӏурдын и къуэкӀыпӀэмкӀэ щыӀэ ЧэрытӀ псыхъуэм кӀуэри, абдеж къыщынащ. 6Пщэдджыжьымрэ пщыхьэщхьэмрэ къуалэжьхэм Иляс щӀакхъуэрэ лырэ къыхуахьырт, зэфэну псыри псыежэхым къыхихырт.

Илясрэ ЗэрэфэтӀ щыщ фызабэмрэ

7Зы тӀэкӀу дэкӀри, хэгъэгум уэшх къызэрыщемышхым къыхэкӀыу, псыхъуэр игъущыкӀащ. 8Абы хэту Иляс ТХЬЭМ и псалъэр къыхуэкӀуащ: 9«Иджы Саидей хэкум ит ЗэрэфэтӀ къалэм[*] кӀуэи дэтӀысхьэ. Зы фызабэ гуэрым уигъэшхэну унафэ хуэсщӀащ», – жиӀэри+.

10Иляс ЗэрэфэтӀ тридзэри кӀуащ. Къалэ дыхьэпӀэм щынэблагъэм, пхъэ зэхуэзыхьэс фызабэр къилъэгъуащ. Бзылъхугъэм къеджэри, кхъуэщыным иту псы тӀэкӀу къыхущӀихыу иригъэфэну елъэӀуащ.

11Псы къыхущӀихыну ар щежьэм, щӀакхъуэ бзыгъэ къыхуихьынуи елъэӀуащ.

12«ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и цӀэкӀэ соӀуэ, – жриӀащ абы фызабэм, – щӀакхъуэ зи цӀэ симыӀэ, ауэ чейм къинэжауэ зы хьэжыгъэ Ӏэбжьыб хуэдиз щыӀэжщ, кхъуэщынми дагъэ мащӀэ дыдэ итыжщ. Пхъэ дакъитӀ-щы схьыуэ, си щӀалэмрэ сэрэ а хьэжыгъэм тшхын къыхэсщӀыкӀынуращ. ИтӀанэ гъуэлъи, лӀэ, жыхуаӀэращ».

13АрщхьэкӀэ Иляс абы жриӀащ: «Умышынэ! КӀуэжи, зэрыжыпӀам хуэдэу щӀы. Ауэ япэщӀыкӀэ уиӀэм сэ жьэгурыжьэ щӀакхъуэ цӀыкӀу къысхухэщӀыкӀи къысхуэхь. ИтӀанэ уэрэ уи щӀалэмрэ щхьэкӀэ зыгуэр пщэфӀ. 14Мыращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, жиӀэр: „ТХЬЭМ щӀыгум уэшх къытригъэшхэхункӀэ, уи чейм илъ хьэжыгъэм хэщӀынукъым, кхъуэщыным ит дагъэри иухынукъым“».

15Фызабэр кӀуэжри, Иляс къызэрыжриӀам хуэдэу ищӀащ. Апхуэдэу, езыми, Иляси, унагъуэм исхэми махуэ къэс яшхын яӀэ хъуащ. 16ТХЬЭМ и унафэу Иляс къылъэӀэсам тету, чейм илъ хьэжыгъэми кхъуэщыным ит дагъэми хэщӀыртэкъым.

Иляс фызабэм и къуэр къызэригъэпсэужар

17Тэлай дэкӀауэ унагъуэр зей унэгуащэм и къуэр сымаджэ хъуащ. КӀуэ пэтми нэхъыкӀэ хъууэрэ, щӀалэм и псэр хэкӀащ. 18Арати, егиящ ар Иляс: «Уа, Тхьэм и цӀыху, сыт мыгъуэ къэзбгъэӀуэтэну узыхуейр? Си гуэныхьхэр сигу къэбгъэкӀыжу, си щӀалэр бгъэлӀэн щхьэкӀэт укъыщӀысхуэкӀуар?» – жиӀэри.

19«Мыдэ къызэтыт уи къуэр», – къыфӀигъэкӀакъым абы нэгъуэщӀ.

Бзылъхугъэм ӀэщӀэлъ щӀалэр Иляс къыӀэщӀихщ, езыр зытес ищхьэ унэм дрихьейри и пӀэм ирилъхьащ. 20ТХЬЭМ зыхуигъазэри жиӀащ: «Уа, ТХЬЭ, си Тхьэ! Зи унэ сис фызабэм и къуэр ӀэщӀэпхыу апхуэдэ гуӀэгъуэ хэбдзэну ара?»

21ЩӀалэ цӀыкӀум и гущӀыӀум щэней зытришащӀэурэ, Иляс ТХЬЭМ елъэӀуащ: «Уа, ТХЬЭ, си Тхьэ! Къыхэлъхьэж мы щӀалэ цӀыкӀум и псэр!» – жиӀэурэ+.

22ТХЬЭМ зэхихащ Иляс и лъэӀур. ЩӀалэ цӀыкӀум и псэр хилъхьэжри къэпсэужащ. 23Иляс ар ӀэплӀэкӀэ къищтэри кърихьэхыжащ. «Плъагъурэ, уи къуэр псэущ!» – жиӀэри, щӀалэ цӀыкӀур и анэм иритыжащ.

24«Иджы, – жиӀащ бзылъхугъэм Иляс зыхуигъазэри, – ипэжыпӀэкӀэ сощӀэ уэ Тхьэм узэрицӀыхур, уэ къыбжьэдэкӀыр ТХЬЭМ и псалъэу зэрыщытри хьэкъщ».

* 17:9 ЩӀыкурытыхым и Ӏуфэм Ӏуса фыныкӀей къалэхэм языхэзщ ЗэрэфэтӀ. Ар зытеса щӀыгур иджырей Ливан щӀыналъэм хеубыдэ. ЗэрыгурыӀуэгъуэщи, Иляс ИсрэӀил хэгъэгур къибгынэн хуейуэ арат.

+ 17:9 Лк. 4:26

+ 17:21 4 Пащт. 4:34-35,

ЕПЩЫКӀУИЯНЭ ӀЫХЬЭ

Иляс ИсрэӀил хэгъэгум зэригъэзэжар

18^1Зыкъом дэкӀауэ, уэгъу зэрыхъурэ илъэс ещанэр екӀуэкӀыу, Иляс ТХЬЭМ и псалъэ къыхуэкӀуащ. «КӀуэи, Ӏэхьэб зыкъегъэлъагъу! ЩӀыгум уэшх тезгъэшхэнущ».

2Арати, Иляс Ӏэхьэб зыкъригъэлъагъуну ежьащ.

Щэмэрей къалэр гъаблэшхуэм иӀыгът. 3Ӏэхьэб пащтыхь сэрейтет Ӏэбэдей къриджащ. (Ӏэбэдей ТХЬЭМ лъытэныгъэ хуэзыщӀ и цӀыху пэжт. 4Ӏизэбэл ТХЬЭМ и бегъымбархэр щызэтриукӀэм, Ӏэбэдей абыхэм ящыщу цӀыхуищэ зриубыдылӀэщ, щэ ныкъуэ-щэ ныкъуэу игуэшри, бгъуэнщӀагъитӀым щигъэпщкӀуат. Шхынрэ псырэ щимыгъащӀэу абы щиӀыгъащ ахэр Ӏэбэдей.)+
5Ӏэхьэб къриджа Ӏэбэдей жриӀащ: «Дегъажьи, щӀыпӀэм псынащхьэрэ псы кӀуапӀэу итыр къэдгъэплъыхь. ПщӀэну щыткъым, шыхэмрэ къыдырхэмрэ ебгъэшх хъуну зыщӀыпӀэ деж удз гуэр къыщыдгъуэтыфынкӀэ хъунущ, итӀанэ ахэр фӀэдбзын хуей хъунутэкъым».

6КъызэхакӀухьыну щӀыгур тӀу иращӀыкӀри, зы лъэныкъуэмкӀэ Ӏэхьэб ежьащ, адреймкӀэ Ӏэбэдей иунэтӀащ.

7Ӏэбэдей здэкӀуэм, Иляс и гъуэгупэ къихуащ. Ӏэбэдей ар къицӀыхури, щӀым нэсу щхьэщэ хуищӀри еупщӀащ: «Мы слъагъур уэра, си зиусхьэн Иляс?»

8«Сэращ, – жиӀащ Иляс. – КӀуэи, мыбы сызэрыщыӀэр уи зиусхьэным жеӀэ».

9«Сыт хуэдэ къуаншагъэ збгъэдэлъу, – къэгузэващ Ӏэбэдей, – Ӏэхьэб сиукӀын хуейуэ и ӀэмыщӀэ сиплъхьэрэ? 10ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и цӀэкӀэ соӀуэ, зы лъэпкъи зы пащтыхьыгъуи къимыгъэна уи лъыхъуакӀуэ абы здимыгъэкӀуа. Уамыгъуэту жаӀэхукӀэ, уи щхьэ зэрытемыплъамкӀэ Ӏэхьэб тхьэлъанэ абыхэм яригъэщӀырт. 11Иджы уэ мыбдеж узэрыщыӀэр си зиусхьэным жезбгъэӀэну ухэтщ. 12СызэрыббгъэдэкӀыжу, уздэкӀуар сымыщӀэу ТХЬЭМ и Псэм зыщӀыпӀэ уӀуихынущ. Уи хъыбар зыхуэсхьыну Ӏэхьэб къакӀуэрэ уимыгъуэтыжмэ, сиукӀынкӀэ тӀэу еплъынукъым. Сэращи, си щӀалэгъуэм щегъэжьауэ ТХЬЭМ лъытэныгъэ хузощӀ+. 13Ӏизэбэл ТХЬЭМ и бегъымбархэр щызэтриукӀэм, сщӀар къыбжаӀэжакъэ, си зиусхьэн? Абыхэм ящыщу цӀыхуищэ зэзубыдылӀэри, щэ ныкъуэ-щэ ныкъуэу гуэшауэ бгъуэнщӀагъитӀым щызгъэпщкӀуат. Шхынрэ псырэ щызмыгъащӀэуи абы щысӀыгъащ. 14Иджы уэ мыбы узэрыщыӀэр си зиусхьэным деж сыбгъакӀуэу жезбгъэӀэну ухэтщ. СиукӀынущ, тӀэуи еплъынукъым!»

15«Зи пащхьэ сит ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ и цӀэкӀэ соӀуэ, нобэ фӀэмыкӀыу Ӏэхьэб зыкъызэрезгъэлъагъунур», – жиӀащ Иляс.

Илясрэ БэӀэл и бегъымбархэмрэ зэрызэпэщӀэувар

16Ӏэбэдей Ӏэхьэб пежьэри, зэхихар хуиӀуэтэжащ. Ӏэхьэби Иляс деж къежьащ. 17Иляс къыщилъагъум, Ӏэхьэб ар игъэикӀэу хуежьащ: «А-а-а, ИсрэӀилым тхьэмыщкӀагъэу щыӀэр къыхуэзыхьара ар?» – жиӀэри.

18«Хьэуэ, сэракъым ИсрэӀилым мы тхьэмыщкӀагъэр къытезыгъэпсыхар, – жиӀащ Иляс, – уэрэ уи унагъуэмрэщ ар зи лажьэр. ТХЬЭМ унафэу ищӀам фи щӀыб хуэвгъазэри, БэӀэл фыхуэпщылӀу фежьэжащ. 19Уи хъыбарегъащӀэхэр хэгъэхьи, ИсрэӀилым цӀыхуу исыр Къармэл Ӏуащхьэм деж къыщызэхуегъэшэс. Ӏизэбэл и Ӏэнэгум тешхыкӀыу БэӀэл и бегъымбар цӀыху щиплӀрэ щэ ныкъуэмрэ, Ашэрэхь и бегъымбар цӀыху щиплӀымри абдеж къешалӀэ».

20Ӏэхьэб хъыбарегъащӀэхэр зэбгриутӀыпщыкӀри, исрэӀил цӀыхубэмрэ тхьэнэпцӀхэм я бегъымбархэмрэ Къармэл Ӏуащхьэм деж щызэхуишэсащ. 21Иляс цӀыхум яхыхьэри яжриӀащ: «Зэ адэкӀэ зывдзу, зэ мыдэкӀэ зыкъэвдзыжу сыт хуэдизрэ екӀуэкӀыну? Фи Тхьэр ТХЬЭРАМЭ, абы и ужь фиувэ, БэӀэлу щытмэ, абы и ужь фиувэ».

АрщхьэкӀэ зыми зы псалъэ къыпидзыжакъым+. 22Апхуэдэу щыхъум, Иляс жиӀащ: «ТХЬЭМ и бегъымбархэм ящыщу къэнэжар си закъуэщ, БэӀэл бегъымбару цӀыху щиплӀрэ щэ ныкъуэрэ щыӀэщ+. 23ГуууитӀ мыбдеж кърырехулӀэ. БэӀэл и бегъымбархэм а тӀум зыхуейр къыхрахи, Ӏыхьэ-Ӏыхьэу зэпкърырах. Абыхэм лыр къурмэнщӀыпӀэм телъ пхъэм трырагъэзагъэ, ауэ мафӀэ щӀрамыщӀыхь. Сэри адрей гуур зыхуей хуэзгъэзэнщи пхъэм теслъхьэнщ, мафӀи щӀэсщӀыхьынкъым. 24Абы иужькӀэ фэ фи тхьэм и цӀэкӀэ феджэнщ, сэри сызыхуэпщылӀым и цӀэкӀэ седжэнщ. Ди джэ макъым мафӀэкӀэ къыпэджэжым и Тхьэращ Тхьэ пэжыр».

«ЖыпӀэр захуагъэщ!» – жаӀэри, цӀыху цӀыкӀур Иляс и псалъэм еувэлӀащ.

25Иляс БэӀэл и бегъымбархэм захуигъазэри яжриӀащ: «Апхуэдизу куэд фыщыхъукӀэ, гуууитӀым языр къыхэфхи, фэ япэу ар зыхуей хуэвгъазэ. Фи тхьэм и цӀэкӀи феджэ, ауэ мафӀэ зэщӀэвмыгъэст».

26Арати, ирата гуур абыхэм зыхуей хуагъэзащ. Пщэдджыжьым щегъэжьауэ шэджагъуэ пщӀондэ БэӀэл и цӀэкӀэ еджэу кӀуащ. «БэӀэл, къытпэджэж!» – жаӀэурэ кӀийрт ахэр. АрщхьэкӀэ къапэджэжаи щыӀэкъым, жэуапи зыми къитакъым. Ягъэува къурмэнщӀыпӀэм и хъуреягъым ахэр дэлъей-къелъыхыурэ къекӀуэкӀырт.

27Махуэр и бгым щынэсым, Иляс ящӀэнакӀэу хуежьащ: «Нэхъ иныӀуэу фыгуоу! – къызэщӀигъаплъэрт ахэр абы. – Ар фи тхьэщ, зиунагъуэрэ! ТемыгупсысыкӀауэ пӀэрэ ар, хьэмэрэ хущӀэмыхьэу Ӏуэху иӀэу арауэ пӀэрэ? Е ежьауэ къэту пӀэрэ? Е жейуэ пӀэрэ, къэгъэушын хуей хъункӀи хъунущ-тӀэ!»

28Арыххэти, мохэр нэхъ иныжу зэщӀэгуауэу щӀадзащ, зэрахабзэуи, лъыпсыр къапыжу джатэрэ бжыкӀэ зызыхауӀыхьыжу хуежьащ. 29Шэджагъуэри блэкӀащ, ауэ БэӀэл и бегъымбархэм пщыхьэщхьэ къурмэнщӀыгъуэм нэблагъэхукӀи апхуэдэу дунейр якъутэжащ. АрщхьэкӀэ къапэджэжаи щыӀэкъым, жэуапи зыми къитакъым – даущыншэщ+.

30Мис абы щыгъуэрщ Иляс цӀыхубэр езым деж екӀуэтэлӀэну щыжиӀар. Ахэр абы екӀуэтэлӀащ, Иляси ТХЬЭМ и къурмэнщӀыпӀэу зэхакъуэтауэ щытар зэригъэпэщыжу хуежьащ. 31ТХЬЭМ ИсрэӀил цӀэр зрита Екъуб къытекӀа лӀакъуэхэм я пэбжу Иляс мывэ пщыкӀутӀ къищтащ+. 32Абы а мывэхэр зэтрилъхьэри, ТХЬЭМ и цӀэкӀэ щытыну къурмэнщӀыпӀэр къыдрищӀеящ, гуэдз пщалъитӀ[*] ихуэну и хъуреягъкӀэ щӀытӀи дитӀыкӀыжащ. 33ИтӀанэ пхъэр къурмэнщӀыпӀэм тригъэзагъэри, Ӏыхьэ-Ӏыхьэу зэпкъриха гуур абы и гущӀыӀум трилъхьэжащ. 34А псом иужькӀэ унафэ ищӀри: «КхъуэщынышхуиплӀым псыр ярыз фщӀыи, тыхь гъэсынымрэ пхъэмрэ тефкӀэ», – жиӀащ. «Иджыри зэ къытевгъазэ!» – жиӀащ Иляс. ЗэрыжиӀам хуэдэуи ящӀащ. «Ар дыдэр ещанэуи фщӀы!» – къытригъэзащ аргуэру и унафэм. Ещанэ гуэрми ар дыдэр ящӀащ. 35Псыр къурмэнщӀыпӀэм къежэхырт, уеблэмэ и хъуреягъкӀэ дэтӀыкӀа щӀытӀым илъадэурэ из хъуат.

36Пщыхьэщхьэ къурмэнщӀыгъуэр къыщыблагъэм, Иляс бегъымбарыр къурмэнщӀыпӀэм бгъэдыхьэри жиӀащ: «Уэ ТХЬЭУЭ, Ибрэхьим, Исхьэкъ, ИсрэӀил сымэ я Тхьэ, ИсрэӀилым узэрыри-Тхьэри, сэ сызэрыуижыӀэщӀэри, мы псори уи псалъэкӀэ зэрысщӀари ирехъу нобэ нахуэ!+
37Къыпэджэж, уэ, ТХЬЭ, си тхьэлъэӀум, мы лъэпкъым Уэ узэры-Тхьэри я гур уи деж зэрыбгъэзэжри къащӀэн хуэдэу къыпэджэж!»

38Абдежым ТХЬЭМ и мафӀэр къехри, тыхь гъэсынри, пхъэри, мывэри, щӀыгулъри, щӀытӀым илъэдауэ ит псыри зэщӀибзеящ. 39Ар зи нэгу щӀэкӀа цӀыхубэм зэуэ щӀым зытрадзэри зэщӀэгуоуащ: «ТХЬЭРАЩ Тхьэ пэжыр! ТХЬЭРАЩ Тхьэ пэжыр!» – жаӀэурэ.

40Абы хэту Иляс унафэ яхуищӀащ абыхэм: «БэӀэл и бегъымбархэр зы къэмынэу фубыд! Зы цӀыху закъуи зыӀэщӀэвмыгъэкӀыу фубыд!» – жиӀэри. ЦӀыхухэм ахэр зы къэмынэу яубыдащ. Иляс ахэр КӀушэн псыхъуэм дишэри, абдеж щызэтриукӀащ+.

Уэгъур зэрыувыӀар

41Иляс Ӏэхьэб зыхуигъазэри жриӀащ: «Мес, уэшхышхуэм и Ӏэуэлъауэ макъри къоӀу, кӀуэ, иджы ешхэ икӀи ефэ».

42Ӏэхьэб ешхэну икӀи ефэну ежьащ, Иляс Къармэл Ӏуащхьэм и щыгум дэкӀащ. Абдеж абы щӀым нэс зигъэщхъри, и щхьэр и куэм ирилъхьащ.

43«КӀуэт, – жриӀащ абы ӀуэхутхьэбзащӀэу щӀыгъу щӀалэм, – хы лъэныкъуэмкӀэ плъэт». ЩӀалэр кӀуэщ, плъэри, зыри зэрыщымыӀэр Иляс жриӀащ.

«Иджыри зэ плъэт!» – жиӀэурэ абы щӀалэр блэней плъакӀуэ игъэкӀуащ.

44Ебланэ кӀуэгъуэм щӀалэм хъыбар къыхуихьащ: «Ӏэгуфэ нэхъ ин мыхъу зы пшэ хым щхьэщытщ», – жиӀащ.

«Ӏэхьэб деж кӀуэи, – жриӀащ Иляс и ӀуэхутхьэбзащӀэ щӀалэм, – уэшхым зыхыумыгъэубыдэу уи хьэкуэстыгур зэщӀэщӀи гъэзэж, жыӀэ».

45АпщӀондэхукӀэ пшэхэм уафэр зэщӀагъэуфӀыцӀащ, жьыр къыкъуэури, уэшхышхуэ къригъэжьащ. Ӏэхьэб хьэкуэстыгум итӀысхьэжри, ИзрэӀэл къалэмкӀэ иунэтӀащ. 46ТХЬЭМ и гуащӀэр Иляс къыпкърыхьэри, и щыгъын щӀыӀутелъым и кӀэкъуащӀэр ибг диупщӀэщ аби, Ӏэхьэб ипэ иту жэрыгъэ защӀэкӀэ ИзрэӀэл нэс кӀуащ+.

* 18:32 Журт. «сэӀаитӀ». СэӀа жыхуаӀэр пасэрей журт пщалъэщ; еплъыкӀэ зэмыщхь щыӀэхэм япкъ иткӀэ, зы пщалъэр литриблым щегъэжьауэ литр пщыкӀутхум нэс хъунущ.

+ 18:4 4 Пащт. 9:7
+ 18:12 4 Пащт. 2:16,
+ 18:21 4 Пащт. 17:41,

+ 18:22 3 Пащт. 19:10, 3 Пащт. 19:14, 3 Пащт. 19:18

+ 18:29 4 Пащт. 4:31
+ 18:31 4 Пащт. 17:34
+ 18:36 1 Пащт. 17:46
+ 18:40 4 Пащт. 10:25
+ 18:46 4 Пащт. 3:15,

19

Иляс зэрыщӀэпхъуэжар

19^1Ӏэхьэб Иляс цӀыхум я нэгу щӀигъэкӀар къанэ щымыӀэу Ӏизэбэл хуиӀуэтэжащ, БэӀэл и бегъымбархэм ящыщ псэууэ зы цӀыху къимыгъанэу зэрызэтриукӀари жриӀэжащ. 2Ӏизэбэл Иляс лӀыкӀуэ хуищӀащ: «Тхьэхэм я ней къысщыхуэ, пщэдей мыпхуэдэ пӀалъэм ирихьэлӀэу БэӀэл и бегъымбархэм епщӀар сэ уэзмыщӀэжу щытмэ», – жиӀэри.

3Абы шынэ иригъэщӀри, Иляс и щхьэр ирихьэжьэжащ. Ехьудей хэкум ит Бэрщабэ нэсщ, и ӀуэхутхьэбзащӀэ щӀалэр абдеж къыщинэри, 4езыр махуэ гъуэгу хуэдизкӀэ абы пэӀэщӀэу пшахъуэщӀым зы щӀыпӀэ кӀуащ. Уэкъуло чыцэм и щӀагъым щӀэтӀысхьэри лӀэныгъэ щӀэлъэӀуу хуежьащ. «Ирикъунщ къэзгъэщӀар, ТХЬЭ, – лъаӀуэрт ар, – сыткӀэ си адэжьхэм нэхърэ сынэхъыфӀ, сызэшэлӀэж»+.

5Абы иужькӀэ ар уэкъуло чыцэ щӀагъым щӀэгъуалъхьэри щыжеящ. Абдежым МелыӀычыр къытеӀэбэри, тэджу шхэну къыжриӀащ. 6Иляс къызэщыууэ зыщиплъыхьым, и щхьагъым илъ жьэгурыжьэ щӀакхъуэмрэ псы кхъуэщын щытымрэ къилъэгъуащ. Абдежым ар шхэщ, псы ефэри, жеину зигъэукӀуриижащ.

7ТХЬЭМ и МелыӀычыр иджыри зэ Иляс деж къакӀуэри къытеӀэбащ, итӀанэ жриӀащ: «Тэджи шхэ, гъуэгу хьэлъэ къыпщӀэлъщ».

8Иляс тэджри шхащ икӀи ефащ. ЗэӀурыуа нэужь, ежьэри махуэ тӀощӀитӀрэ жэщ тӀощӀитӀкӀэ гъуэгу тетащ. Тхьэ Ӏуащхьэу ХъурыбкӀэ зэджэм[*] щынэсым, 9зы бгъуэнщӀагъ гуэрым щӀыхьэри жэщыр щрихащ.

Тхьэр Иляс къызэрыхуэкӀуар

Арати, ТХЬЭМ и псалъэр Иляс къыхуокӀуэ: «Сыт, Иляс, мыбы щыпщӀэр?» – жиӀэу.

10«ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым и Ӏуэхумрэ и пщӀэмрэ хуабжьу яужь ситат. Ауэ исрэӀилхэм къыбдащӀа Ӏуагъэр ӀэщӀыб ящӀащ, уи къурмэнщӀыпӀэхэр зэхакъутащ, уи бегъымбархэр джатэщхьэщӀэкӀ ящӀащ. Къэнар сэ зы закъуэращи, сэри саукӀыну си ужь итщ», – иритащ абы ТХЬЭМ жэуап+.

11«КъыщӀэкӀи, – жиӀащ ТХЬЭМ, – си пащхьэ Ӏуащхьэ щыгум къыщыув. Иджыпсту сыбблэкӀынущ!»

Арати, жьапщае бзаджэ къыкъуэури, ТХЬЭМ и пащхьэ бгыхэр щызэгуигъэзащ, къуршхэри щызэхигъэщэщащ, ауэ жьапщэм ТХЬЭР хэтакъым. Жьапщэм иужькӀэ щӀыр зэщӀэхъеящ, ауэ щӀыхъейми ТХЬЭР хэтакъым. 12ЩӀыхъейм иужькӀэ мафӀэм зыкъиӀэтащ, ауэ мафӀэми ТХЬЭР хэтакъым. МафӀэм иужькӀэ Ӏущащэ макъ щабэ гуэр къэӀуащ. 13Ар щызэхихым, Иляс и щӀыӀутелъ щыгъынымкӀэ и нэкӀур щӀиуфэри, бгъуэнщӀагъ щӀыхьэпӀэм деж уващ. Абдежым зы макъ гуэр къэӀури, абы къеупщӀащ: «Сыт, Иляс, мыбы щыпщӀэр?» – жиӀэри.

14«ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым и Ӏуэхумрэ и пщӀэмрэ хуабжьу яужь ситат. Ауэ исрэӀилхэм къыбдащӀа Ӏуагъэр ӀэщӀыб ящӀащ, уи къурмэнщӀыпӀэхэр зэхакъутащ, уи бегъымбархэр зэрыщыту джатэщхьэщӀэкӀ ящӀащ. Къэнар сэ зы закъуэращи, сэри саукӀыну си ужь итщ», – иритащ абы ТХЬЭМ жэуап+.

15«УкъызэрыкӀуа гъуэгумкӀэ гъэзэжи, – къыжриӀащ абы ТХЬЭМ, – Щам пшахъуэщӀым кӀуэ. Абы унэса нэужь, Арэмей хэкум щыпащтыхьыну згъэнэхуа ХъызрэӀил и щхьэфэм дагъэр+. 16ИсрэӀилым и пащтыхьыну Нымщий и къуэ Йыхъуи и щхьэфэм дагъэр щыхуэ. Абэл-Мыхуэлэ щыщу уи ужькӀэ бегъымбарыну къыхэсха Щэфат и къуэ Ӏэлисэхьи и щхьэфэм дагъэр щыхуэ+. 17ХъызрэӀил и джатэм псэууэ хэт ӀэщӀэкӀми, Йыхъу екӀуэдылӀэнущ, Йыхъу и джатэм хэт къелми, Ӏэлисэхь иукӀынущ+. 18БэӀэл и пащхьэ лъэгуажьэмыщхьэ зыхуизымыгъэуауэ, абы и мывэскъархэми емыбэуауэ ИсрэӀилым щыщ цӀыху минибл псэууэ къэзгъэнащ».

Ӏэлисэхь Иляс и гъэсэн зэрыхъуар

19Иляс а щӀыпӀэм икӀыжщ, Абэл-Мыхуэлэ кӀуэри Щэфат и къуэ Ӏэлисэхь къигъуэтащ. Вы тӀощӀрэ плӀыр тӀурытӀурэ зыщӀэщӀа пхъэӀэщэмкӀэ вэуэ ар вагъэм хэтт. Езыр иужьрей витӀым я ужьым иту кӀуэрт. Иляс блэкӀрэ пэт, и щыгъын щӀыӀутелъыр абы тридзащ. 20Апхуэдэу щыхъум, Ӏэлисэхь выхэр къигъанэри, Иляс кӀэлъыщӀэпхъуащ. «Си адэмрэ си анэмрэ зэ саӀуплъэжыну хуит сыщӀ, – елъэӀуащ ар Иляс. – ИтӀанэ уи ужь сыниувэнущ».

«КӀуэ, гъэзэж! – хъуащ арэзы Иляс. – Сэ усӀыгъкъым!»+

21Ӏэлисэхь игъэзэжщ, витӀ тридзэри фӀибзащ. Лыр игъэвэн щхьэкӀэ, пхъэӀэщэри бжьыри пхъэгъэсын ищӀащ. Лыр игъэва нэужь, цӀыхухэм яхуигуэшри яригъэшхащ. ИтӀанэ Ӏэлисэхь гъуэгу техьащ, Иляс и ужь иувэн, абы и дэӀэпыкъуэгъу хъун щхьэкӀэ+.

* 19:8 Зи гугъу ищӀыр Тхьэм исрэӀилхэр Мысырым къришыжа нэужь, абыхэм закъыщыхуигъэнэӀуа бгыращ. Мусэ абы дэкӀри, махуэ тӀощӀитӀрэ жэщ тӀощӀитӀкӀэ къемыхыжу и щыгум итат. Бгым СэнаӀ ӀуащхьэкӀи йоджэ.

+ 19:4 Инус 4:3, Инус 4:8
+ 19:10 3 Пащт. 18:4,
+ 19:14 3 Пащт. 18:22
+ 19:15 4 Пащт. 8:13-15
+ 19:16 4 Пащт. 9:1-6, 4 Пащт. 2:9-15
+ 19:17 4 Пащт. 2:24,
+ 19:20 Лк. 9:61-62
+ 19:21 2 Пащт. 24:22

ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Арэмейхэр ИсрэӀилым зэребгъэрыкӀуар

20^1Арэмей хэкум и пащтыхь Бэрхьэдадэ[*] дзэ зэхуишэсащ. Яшхэмрэ я хьэкуэстыгухэмкӀэ зэгъэпэщауэ абы пащтыхь щэщӀрэ тӀурэ щӀыгъут. Бэрхьэдадэ къежьэри, Щэмэрей къалэр къитӀысыхьащ, езауэуи хуежьащ+. 2Бэрхьэдадэ и лӀыкӀуэхэр ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб деж къалэм игъакӀуэри, мыр хуригъэӀуэхуащ: 3«Мыращ Бэрхьэдадэ къыбжиӀэр: „Уи дыжьынри уи дыщэри сысейщ. Уи щхьэгъусэхэм я нэхъ дахэри уи бынхэм я нэхъыфӀри сысейщ“».

4ИсрэӀилым и пащтыхьми жэуап иригъэхьыжащ: «ЗэрыжыпӀэм хуэдэу ирехъу, зиусхьэну си пащтыхь, сэри сиӀэ псори ууейщ».

5АрщхьэкӀэ лӀыкӀуэхэм иджыри къытрагъазэри жаӀащ: «Мыращ Бэрхьэдадэ къыбжиӀэр: „Уи дыжьыни, уи дыщи, уи щхьэгъусэхэри, уи бынхэри къызэт, жысӀэри нэзгъэкӀуат. 6Ауэ, пщэдей мы пӀалъэ дыдэм ирихьэлӀэу, си цӀыхухэр нэзгъэкӀуэнурэ, уи пащтыхь сэрейри уи блыгущӀэтхэм я унэхэри щӀезгъэщыкӀынущ. Абыхэм лъапӀэныгъэ епту уиӀэм щыщ къамыгъанэу къыщӀахынурэ яхьынущ“».

7ИсрэӀил пащтыхьым хэку тхьэмадэхэр къриджэри: «Мы лӀыр екӀэ ди ужь къихьащ, феплъыт ищӀэм! Си щхьэгъусэхэмрэ си бынхэмрэ, си дыжьынымрэ дыщэмрэ къыщыкӀэлъигъакӀуэм, хьэуэ къыхэзгъэкӀатэкъым», – жиӀащ+.

8Арати, ИсрэӀилым и тхьэмадэхэми и цӀыхухэми псоми пащтыхьыр бийм емыдэӀуэну икӀи димычыхыну къыхураджащ.

9Апхуэдэу щыхъум, Ӏэхьэб Бэрхьэдадэ и лӀыкӀуэхэм яжриӀащ: «Зиусхьэну си пащтыхьым мыр жефӀэж: „Япэ си деж къыщыбгъэкӀуам къыспэбубыдахэр сщӀэнущ, ауэ мыдрей къэпӀуэхуам сеувэлӀэфынукъым“ жыфӀи».

ЛӀыкӀуэхэр кӀуэжри, пащтыхьым жиӀар Бэрхьэдадэ хуаӀуэтэжащ. 10Абыи губжьауэ Ӏэхьэб хуиӀуэхужащ: «Тхьэхэм я ней къысщыхуэ, си цӀыхухэм я Ӏэгум из хъун сабэ Щэмэрей къыхэзнэмэ», – жиӀэри.

11«Ӏэщэр къэзыщтэм нэхърэ, зауэр иуха нэужь ар зыгъэтӀылъыжыр зыщретхъуж», – яритыжащ абыхэм жэуап Ӏэхьэб.

12Бэрхьэдадэрэ пащтыхьхэмрэ я дзэ пщыӀэм ефэу щызэхэст а псалъэхэр и деж къыщысам. Асыхьэту и цӀыхухэр зауэм хузэщӀэтэджэну Бэрхьэдадэ унафэ ищӀащ. Мыдрейхэми къалэм зэребгъэрыкӀуэнум зыхуагъэхьэзыру хуежьащ.

Арэмейхэр япэу зэрыхагъэщӀар

13Абы хэту ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб деж бегъымбар гуэр кӀуэри жриӀащ: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Плъагъурэ мы дзэ фӀыцӀэр? Нобэ ар уи ӀэмыщӀэ нислъхьэнурэ, Сэ сызэры-ТХЬЭР къэпщӀэнущ“».

14«Хэт ар зыхузэфӀэкӀынур?» – щӀэупщӀащ Ӏэхьэб.

«Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „ЩӀыналъэ Ӏэщхьэтетхэм я зауэлӀхэм“», – пидзыжащ абы бегъымбарым.

«Хэт-тӀэ зауэр зыублэнур?»

«Уэращ!» – жиӀащ бегъымбарым.

15Арати, Ӏэхьэб щӀыналъэ Ӏэщхьэтетхэм я зауэлӀхэр къриджащ. Ахэр цӀыху щитӀрэ щэщӀрэ тӀурэ хъурт. Абы иужькӀэ исрэӀилыдзэр зэрыщыту къызэхуишэсащ – ахэр цӀыху минибл ирикъурт. 16Дзэр шэджагъуэм къежьащ. Абы щыгъуэм Бэрхьэдадэрэ и ӀуэгъущӀэгъу пащтыхь щэщӀрэ тӀумрэ зэрегъэфауэ я дзэ пщыӀэм тест. 17ЩӀыналъэ Ӏэщхьэтетхэм я зауэлӀхэр къалэм нэхъапэ къыдэкӀащ. Бэрхьэдадэ иутӀыпща тӀасхъэщӀэххэм исрэӀилыдзэр Щэмэрей къызэрыдэкӀым и хъыбарыр хуахьащ.

18«Мамырыгъэм щӀэлъэӀуу къежьами, – ищӀащ унафэ Бэрхьэдадэ, – зэуэну хуейуэ къакӀуэми, псэууэ фубыд!»

19ЩӀыналъэ Ӏэщхьэтетхэм я зауэлӀхэр япэ иту, исрэӀилыдзэр абыхэм я ужь иту къалэм къыдэкӀащ. 20Зауэр яублэри, исрэӀил зауэлӀхэм дэтхэнэми къапэщӀэт бийр хагъэщӀащ. Арэмейхэр икӀуэтыжу щыхуежьэм, я ужьыр исрэӀилхэм яхуу щӀадзащ. Арэмей хэкум и пащтыхь Бэрхьэдадэ шым шэсри, нэгъуэщӀ шухэм ящӀыгъуу и щхьэр зэуапӀэм Ӏуихащ. 21ИсрэӀилым и пащтыхьыр якӀэлъыкӀуатэурэ, бийм ишхэмрэ хьэкуэстыгухэмрэ хьэлэчыр яхилъхьащ, арэмейхэми хэщӀыныгъэшхуэ яритащ.

22ИсрэӀилым и пащтыхьым деж бегъымбарыр кӀуэри жриӀащ: «Зыкъэгъэбыдыхь, пщӀэн хуейхэм еплъ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Арэмей хэкум и пащтыхьыр аргуэрым гъатхэ къакӀуэ къыптеуэнущ»+.

Арэмейхэр етӀуанэу зэрыхагъэщӀар

23Абы хэту Арэмей хэкум и пащтыхьым и блыгущӀэтхэр къеущиеурэ къыжраӀащ: «ИсрэӀилхэм я Тхьэр бгылъэ щӀыпӀэхэм я Тхьэщ. Аращ ахэр дэ къыщӀыдэлъэщэкӀыр. Ауэ тафэм деж дащезауэмэ, фӀэкӀыпӀэ имыӀэу щыхэдгъэщӀэнущ. 24Мыращ пщӀэнур: пащтыхьхэр зы къэмынэу тегъэкӀи, абыхэм я пӀэкӀэ дзэпщхэр тегъэувэ. 25Шым и пӀэ шыр иувэу, хьэкуэстыгум и пӀэ хьэкуэстыгур иувэу пфӀэкӀуэда дзэм хуэдэ зэгъэпэщыж. Ахэр бийм тафэщӀым деж щрезауэ – фӀэкӀыпӀэ имыӀэу хэдгъэщӀэнущ дэ исрэӀилхэр». Бэрхьэдадэ абыхэм едаӀуэри, къызэрыжраӀам хуэдэу ищӀащ.

26КъыкӀэлъыкӀуэ гъатхэм Бэрхьэдадэ арэмейхэр зэхуишэсри, АфэкъкӀэ ежьащ, ИсрэӀилым езэуэн щхьэкӀэ+. 27ИсрэӀилхэри, зэхуашэсу гъуэмылэкӀэ къызэрагъэпэща нэужь, абыхэм къапежьащ. И хъуреягъыр арэмейхэм щауфэбгъум, исрэӀилхэр, бжэн хъушэ цӀыкӀуитӀ фӀэкӀа умыщӀэну, абыхэм я пащхьэм щигъуэлъыкӀащ.

28Тхьэм и цӀыхур ИсрэӀилым и пащтыхьым деж кӀуэри жриӀащ: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „ТХЬЭР бгылъэхэм я Тхьэрэ тафэхэм ямы-Тхьэу арэмейхэм щыжаӀэкӀэ, абы я дзэ фӀыцӀэр уи ӀэмыщӀэ ислъхьэнущ, Сэри сызэры-ТХЬЭР къэфщӀэнущ“».

29Махуиблыр зэпэщӀэту екӀуэкӀащ. Ебланэ махуэм зауэр яублащ. ИсрэӀилхэм а зы махуэм арэмей лъэсыдзэм щыщу зауэлӀ минищэ хагъэщӀащ. 30Адрей къэнэжа зауэлӀ мин тӀощӀрэ блыр Афэкъ къалэм щыдэлъэдэжым, мывэхъунэр уэри, ахэр абы щӀэкӀуэдащ. Бэрхьэдади къалэм дэлъэдэжри, быдапӀэ унэм зыщигъэпщкӀуащ.

31«КъыдэдаӀуи, – жраӀащ абы и блыгущӀэтхэм, – исрэӀил пащтыхьхэм гущӀэгъу яхэлъу зэхэтхащи, щыгъын къурэхэр тщыгъуу, ди щхьэм кӀапсэр фӀэпхыкӀауэ абы деж дыкӀуэну хуит дыщӀ. ПщӀэну щыткъым, гущӀэгъу къыпхуищӀынкӀи мэхъу».

32Щыгъын къурэхэр ящыгъыу, я пщэм кӀапсэр ищӀауэ ахэр ИсрэӀилым и пащтыхьым деж кӀуэри: «Уи жыӀэщӀэ Бэрхьэдадэ умыукӀыну уи лъэӀуакӀуэщ», – жраӀащ.

«Ар псэууэ ара? – игъэщӀэгъуащ пащтыхьым. – Ар си къуэшщ[*]».

33ЛӀыкӀуэхэм абы фӀы халъагъуэри, и псалъэхэр къапхъуэтащ: «Пэжщ, Бэрхьэдадэ уи къуэшщ!» – жаӀэри.

«ФыкӀуэ, къысхуэфшэ ар!» – яхуищӀащ абыхэм пащтыхьым унафэ. Бэрхьэдадэ абы деж къыщыщӀэкӀым, Ӏэхьэб ар и хьэкуэстыгум иригъэтӀысхьащ.

34«Си адэм уи адэм триха къалэхэр уэстыжынущ, – жиӀащ Бэрхьэдадэ. – Щэмэрей си адэм сату щӀыпӀэхэр къызэрыщызэӀуихам хуэдэу, уэри Щам къали къыщызэӀупхыну ухуитщ».

«Апхуэдэу дызэгурыӀуэмэ, – жиӀащ Ӏэхьэб, – узутӀыпщыжынущ».

Арати, Ӏэхьэб абы зэгурыӀуэныгъэ ирищӀылӀэри, иутӀыпщыжащ+.

Бегъымбарыр Ӏэхьэб зэрегияр

35Абы хэту, ТХЬЭМ и псалъэкӀэ бегъымбархэм ящыщ зыр адрейм елъэӀуащ: «СынолъэӀу, сыубэрэжь», – жиӀэри. АрщхьэкӀэ абы идакъым.

36«ТХЬЭМ жиӀэм узэремыдэӀуам щхьэкӀэ, дызэрызэбгъэдэкӀыжу аслъэным уӀэщӀэкӀуэдэнущ», – жиӀащ бегъымбарым. ЗэрызэбгъэдэкӀыжыуи, аслъэным пэщӀэхуэри илӀащ+.

37Бегъымбарым нэгъуэщӀ лӀы гуэр къигъуэтри елъэӀуащ: «СынолъэӀу, сыубэрэжь», – жиӀэри. Абы ар фэбжьауэ ищӀу иубэрэжьащ.

38Арати, бегъымбарым и нэр къыщӀэплъ къудейуэ и щхьэм хъыдан кърипхэкӀри, кӀуэри гъуэгубгъум уващ, пащтыхьыр щыблэкӀынум пэплъэу.

39Пащтыхьыр абдеж щыблэкӀым, бегъымбарыр егуоури жиӀащ: «Ди пащтыхь, зауэм и курыкупсэм сыздыхэтым, гъэр къищӀар къызбгъэдишэри, зы зауэлӀ гуэр къызбгъэдыхьащ, „Мы цӀыхум схукӀэлъыплъ. ПӀэщӀэкӀыу щытмэ, абы и гъащӀэм пэкӀуэу уи гъащӀэр птынущ е дыжьын тӀэлат[*] къызэптыжынущ“ жиӀэри+. 40АрщхьэкӀэ зэм зы Ӏуэхум, зэм адрейм сыхэтурэ, гъэрым зигъэбзэхыжащ».

«Аращ-тӀэ, уи щхьэ кърикӀуэнур уэ езым жыпӀэжащ», – жиӀащ пащтыхьым+.

41И щхьэм къепхэкӀа хъыданыр зэуэ къыщыфӀитхъым, ИсрэӀилым и пащтыхьым ар бегъымбархэм зэращыщыр къыгурыӀуащ. 42Бегъымбарми пищащ: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Хьэдэгъуэшэр зытезгъэпса си бийр[*] зэрыбутӀыпщыжам щхьэкӀэ, уи гъащӀэр абы и гъащӀэм пэкӀуэу птынущ, уи лъэпкъри абы и лъэпкъым и пӀэкӀэ кӀуэдынущ“», – жиӀэри.

43Зэхэуфарэ губжьым иӀыгъыу ИсрэӀилым и пащтыхьыр Щэмэрей кӀуэжащ.

* 20:1 Зи гугъу ищӀыр, хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 860 гъэм щегъэжьауэ 841 гъэм нэс Арэмей хэкум (нэгъуэщӀу жыпӀэмэ – иджырей Щамым) пащтыхьыгъуэр щызезыхьа Бэрхьэдадэ ЕтӀуанэрщ. Ар Бэрхьэдадэ Езанэм е и къуэт, е и къуэрылъхут. Еплъ 15:18.

* 20:32 «Къуэш» жаӀэу зыр зым зыхуигъэзэныр зэгурыӀуэныгъэ зэзыщӀылӀэ лӀыщхьэхэм зэрахьэ хабзэхэм ящыщт, а щӀыкӀэмкӀи ахэр тетыгъуэрэ лъэкӀыныгъэкӀэ зэрызэхуэдэр къагъэлъагъуэрт.

* 20:39 Килограмм щэщӀрэ плӀым нэблагъэ хъунущ.

* 20:42 ИсрэӀилхэм хьэкъыу я фӀэщ хъурт Тхьэр абыхэм я дзакӀуэпашэу зэуапӀэм зэрыӀухьэр. Къуентхъым щыщу Тхьэм къылъыс Ӏыхьэр, ар цӀыхууи ирехъу, хьэпшыпуи щрет, къанэ щымыӀэу Абы хуэгъэкӀуэдын хуейт.

+ 20:1 3 Пащт. 15:18, 4 Пащт. 6:24, 4 Пащт. 8:7, 3 Пащт. 16:24

+ 20:7 4 Пащт. 5:7
+ 20:22 2 Пащт. 11:1,
+ 20:26 1 Пащт. 29:1
+ 20:34 3 Пащт. 15:20
+ 20:36 3 Пащт. 13:24
+ 20:39 4 Пащт. 10:24
+ 20:40 Лк. 9:22

21

НэбутӀ и жызум хадэр

21^1Тэлай дэкӀри, мыхэр къэхъуащ. ИзрэӀэл къалэ щыщ НэбутӀ жызум хадэ иӀэт. Щэмэрей хэкум и пащтыхь Ӏэхьэб ИзрэӀэл дэт и уардэ унэм бгъурылът ар.

2«ХадэцӀыкӀу щысщӀэну пащтыхь сэрейм къыбгъурылъ уи жызум хадэр къызэт, – жриӀащ Ӏэхьэб НэбутӀ. – Абы и пӀэкӀэ нэгъуэщӀ жызум хадэ уэстыжынщ, нэхъыфӀу, е, ухуеймэ, и уасэр уэстынщи, къызэщэж»+.

3АрщхьэкӀэ НэбутӀ идакъым: «ТХЬЭМ къысхуимыхькӀэ си адэжьхэм я щӀэиныр уэстыну[*]», – жиӀэри.

4ИзрэӀэл щыщ НэбутӀ «Си адэжьхэм я щӀэиныр уэстынукъым» къызэрыжриӀар щхьэкӀуэ щыхъуауэ, Ӏэхьэб зэхэуфарэ губжьауэ и унэ игъэзэжащ. Гъуэлъри зигъэзащ, шхынми хэӀэбэн идакъым+. 5И щхьэгъусэ Ӏизэбэл абы деж щӀыхьэри еупщӀащ: «Щхьэ узэхэуфа? УщӀэмышхэри сыт?» – жиӀэри.

6«„Уи жызум хадэр къызэщэ, е, ухуеймэ, абы и пӀэкӀэ нэгъуэщӀ уэстынщ“ жысӀэри ИзрэӀэл щыщ НэбутӀ зыхуэзгъэзати, – хуиӀуэтэжащ къекӀуэкӀар Ӏэхьэб и щхьэгъусэ Ӏизэбэл, – „Си жызум хадэр уэстынукъым“ жиӀэри идакъым».

7«Дауи урипащтыхь уэ ИсрэӀилым абы иужькӀэ? – жиӀащ Ӏизэбэл. – Тэджи шхэ! Уи гур фӀы щӀыж! Сэ къыпӀэрызгъэхьэнщ а ИзрэӀэл щыщ НэбутӀ и жызум хадэр».

8Ӏэхьэб и цӀэкӀэ итха тхыгъэхэм и мыхъурыр тригъэуэжри, Ӏизэбэл ахэр НэбутӀ зыдэс къалэм и тхьэмадэхэмрэ лъэкӀыныгъэ зиӀэхэмрэ яхуигъэхьащ+. 9А тхыгъэхэм мырат итыр:

«ЦӀыхур нэщӀын хуейуэ зы махуэ тевухуэ. ФыщызэхуэскӀи, фи жьантӀапщэм дэфши, НэбутӀ вгъэтӀыс. 10Ауэ и гупэкӀэ цӀыху бзаджащӀитӀ къивгъэтӀысхьэ. Къреув ахэр щыхьэту, НэбутӀ Тхьэмрэ пащтыхьымрэ яхуэмыфащэ ярипэсауэ жаӀэу. Абы иужькӀэ ар дэфши, и псэр хэкӀыху мывэкӀэ феуэурэ фукӀ».

11НэбутӀ зыдэс къалэм и тхьэмадэхэмрэ лъэкӀыныгъэ зиӀэхэмрэ Ӏизэбэл къигъэхьа тхыгъэхэм зэритым хуэдэу ящӀащ. 12ЦӀыхур нэщӀын хуейуэ зы махуэ хахри, щызэхуэсым, НэбутӀ жьантӀапщэмкӀэ дашэри ягъэтӀысащ. 13БзаджащӀитӀыр къакӀуэри, абы и гупэкӀэ къитӀысхьащ. ЦӀыху цӀыкӀум я пащхьэ иту «НэбутӀ Тхьэмрэ пащтыхьымрэ яхуэмыфащэ ярипэсащ» жаӀэри, а тӀур щыхьэту къэуващ. Арати, НэбутӀ къалэ щӀыбымкӀэ яшэри, и псэр хэкӀыху мывэкӀэ еуэурэ яукӀащ. 14Абы иужькӀэ Ӏизэбэл деж яӀуэхури, НэбутӀ и псэр хэкӀыху мывэкӀэ еуэурэ зэраукӀар жраӀащ.

15Ӏизэбэл, НэбутӀ и хъыбарыр зэрылъэӀэсу, Ӏэхьэб зэрихуэу хуежьащ: «ИзрэӀэл щыщ НэбутӀ къыуищэну зыхуэмея и жыг хадэр щӀэхыу къэщтэж. ЩыӀэжкъым НэбутӀ, лӀащ ар», – жиӀэри.

16НэбутӀ зэрыщымыӀэжыр щызэхихым, абы и жызум хадэр къищтэжыну Ӏэхьэб ежьащ.

Иляс Ӏэхьэбрэ Ӏизэбэлрэ яжриӀар

17Тыщбы щыщ Иляс ТХЬЭМ и псалъэр къыхуэкӀуащ:+
18«Щэмэрей хэкум унафэ зэрихьэу дэс ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб деж кӀуэ. НэбутӀ и жызум хадэр зыӀэщӀиубыдэну хэтщи, абы щыӀэщ. 19ЖепӀэнуращ: „Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: ЦӀыхур букӀауэ, иджы и мылъкур зыӀэщӀэплъхьэжыну ухэту ара?“ ИтӀанэ мыпхуэдэу жеӀэ: „Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: НэбутӀ и лъыр хьэхэм здыщабзея щӀыпӀэм деж уэри уи лъыр щызэщӀабзеежынущ“ жыӀи»+.

20Иляс ежьэри Ӏэхьэб къигъуэтащ. «Арати, – жиӀащ Ӏэхьэб, ар къыщилъагъум, – си жагъуэгъум сыкъэбгъуэтащ».

«ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджэщӀагъэхэм зептащи, – пидзыжащ абы Иляс, – укъэзгъуэтащ. 21Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „УзыхэмыкӀыжын бэлыхь ухэздзэнущ. Укъэзгъэсэхыжынущ, уи лъапсэми цӀыхухъуу исыр, унэӀутри цӀыху щхьэхуитри згъэкӀуэдынущ+. 22Си губжьыр къызэщӀэбгъаплъэу, ИсрэӀилыр гуэныхьым зэрыдебгъэхьэхам щхьэкӀэ, НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэмрэ Ахъия и къуэ БэӀэшрэ я унагъуэм есщӀар ууейми есщӀэнущ“+. 23Мыращ ТХЬЭМ Ӏизэбэл теухуауи жиӀэр: „ИзрэӀэл мывэхъунэм деж Ӏизэбэл и хьэдэр хьэхэм щашхыжынущ“+. 24Уи унагъуэм щыщу къалэм щылӀэр хьэм яшхыжынущ, губгъуэм щылӀэр бзум яуӀужынущ»+.

25(Ӏэхьэб хуэдэу ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджэщӀагъэхэм зезыта зэикӀ къэхъуатэкъым. Ар къызэщӀэзыгъэстри и щхьэгъусэ Ӏизэбэлт+. 26ТХЬЭМ исрэӀилхэм ябгъэдихуа амэрейхэм хуэдэу, Ӏэхьэб скъархэм щхьэщэ яхуищӀурэ Ӏуэху гущыкӀыгъуэхэр илэжьырт.)+

27Иляс и псалъэхэр пащтыхьым щызэхихым, и щыгъыныр зэхичатхъэщ, щыгъын къурэхэр къызыщитӀагъэри, нэщӀу щӀидзащ. А щыгъын пхъашэжьхэр зэрыщыгъыу гъуэлъырт, зэхихам хуабжьуи игъэхыщӀэрт.

28Тыщбы щыщ Иляс ТХЬЭМ и псалъэр къыхуэкӀуащ: 29«Плъэгъуа Ӏэхьэб си пащхьэ Ӏэсэ зэрыщыхъуар? Апхуэдэу си пащхьэ Ӏэсэ зэрыщыхъуам къыхэкӀыу, езыр псэууэ гузэвэгъуэ хэздзэнукъым. Ауэ и къуэм и тетыгъуэм Ӏэхьэб и лъэпкъым бэлыхьыр къыхуэзгъэкӀуэнущ»+.

* 21:3 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, щӀыгур къызыхуэнэн хуейр ар япэу зеям и щӀэблэрт.

+ 21:2 1 Пащт. 8:14
+ 21:4 3 Пащт. 20:43
+ 21:8 2 Пащт. 11:14
+ 21:17 3 Пащт. 17:1
+ 21:19 3 Пащт. 22:38, 4 Пащт. 9:24-26
+ 21:21 4 Пащт. 9:8, 4 Пащт. 10:7
+ 21:22 3 Пащт. 15:29, 3 Пащт. 16:11
+ 21:23 4 Пащт. 9:10, 4 Пащт. 9:36
+ 21:24 3 Пащт. 14:10, 3 Пащт. 16:4
+ 21:25 3 Пащт. 16:31,
+ 21:26 4 Пащт. 21:11
+ 21:29 4 Пащт. 9:25, 4 Пащт. 10:1-7

ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Мэхъей бегъымбарым Ӏэхьэб жриӀар

22^1Арэмей хэкумрэ ИсрэӀил хэгъэгумрэ я зэхуаку зауэ къыдэмыхъуэу илъэсищкӀэ екӀуэкӀащ. 2Илъэс ещанэм щыхыхьэм, Ехьудей хэкум и пащтыхь Йощэфат ИсрэӀилым и пащтыхьым деж кӀуащ+. 3Абы и къэкӀуэгъуэм хуэзэу, ИсрэӀилым и пащтыхьыр и блыгущӀэтхэм захуигъазэри еупщӀащ: «ДжылыӀэдейм ит АрмэтӀ къалэр дыдейтэкъэ? АтӀэ, сыт ар Арэмей хэкум и пащтыхьым къыщӀыӀэщӀэдмыхыжыр?» – жиӀэри.

4«АрмэтӀ къалэр къэдзэужыну дыщыкӀуэкӀэ, – еупщӀащ ар Йощэфат, – уныддэкӀуэну?»

«Уэ уи щхьэ кърикӀуэр сэри си щхьэ кърикӀуэнщ, – еувэлӀащ Ӏэхьэб жиӀэм Йощэфат, – си лъэпкъыр уи лъэпкъщ, сишхэр уишщ+. 5Ауэ, – къыпищащ и псалъэм Йощэфат, – япэщӀыкӀэ ТХЬЭМ къыджиӀэнур зэдгъэгъащӀэ».

6ИсрэӀилым и пащтыхьым бегъымбархэр – псори зэгъусэу нэрыбгэ щиплӀ хъурт – зэхуишэсри еупщӀащ: «АрмэтӀ къалэр къэззэужыну сыкӀуэ хъуну, хьэмэрэ мыхъуну?» – жиӀэри.

«КӀуэ, – жаӀащ бегъымбархэм, – Тепщэныгъэ ЗиӀэм ар уи ӀэмыщӀэ кърилъхьэнущ»+.

7Ауэ Йощэфат иджыри зэ кӀэлъыгъуэзэжащ: «ТХЬЭМ и бегъымбархэм ящыщу нэгъуэщӀ щымыӀэу пӀэрэ иджыри дызэупщӀ хъун?» – жиӀэри+.

8ИсрэӀилым и пащтыхьыр къэпсалъэри Йощэфат жриӀащ: «ТХЬЭМ зыхуигъэзэфыну иджыри зы цӀыху щыӀэщ. Ауэ ар слъагъу хъуркъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сэ стеухуауэ сыт къимыпсэлъми, зыфӀ хэлъкъым, псори Ӏей защӀэщ. Ар Йымлэхь и къуэ Мэхъейщ».

«Апхуэдэу жумыӀэ, пащтыхь», – идакъым Йощэфат.

9Апхуэдэу щыхъум, ИсрэӀилым и пащтыхьым и ӀуэхутхьэбзащӀэхэм ящыщ зы бегъымбарым деж игъэкӀуащ: «КӀуэи, Йымлэхь и къуэ Мэхъей щӀэхыу къашэ!» – жиӀэри.

10Пащтыхь фащэр зыщыгъ Ӏэхьэбрэ Йощэфатрэ Щэмэрей къалэм и дыхьэпӀэм пэмыжыжьэу щыт хьэмым деж щхьэж и тахътэ тесу бегъымбархэм къахэплъэрт. УкъызэщӀэзыӀэтэ псалъэхэр жаӀэу бегъымбархэри пащтыхьхэм я пащхьэ къитт. 11Чэнан и къуэ Садыкъей гъущӀым бжьакъуэхэр къыхищӀыкӀри жиӀащ: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Мы бжакъуэхэмкӀэ арэмейхэр зэтебукӀэнущ, лъапсэкӀуэдри къахуэбгъэкӀуэнущ“».

12Адрей бегъымбархэми ар дыдэрат жаӀэр: «АрмэтӀ къалэр къэбзэужыну кӀуэ, текӀуэныгъэр ууейщ, ТХЬЭМ ар уи ӀэмыщӀэ кърилъхьэнущ».

13Абы ирихьэлӀэу Мэхъей къишэну кӀэлъагъэкӀуа лӀыкӀуэм абы жриӀащ: «Мо зэ къызэдаӀуэт. Бегъымбархэм псоми зыжьэу пащтыхьыр Ӏуэхум зэрехъулӀэнур къыжаӀэ. Уэри уи псалъэр абыхэм жаӀэм трырехуэ, уэри фӀы къэпсэлъ».

14АрщхьэкӀэ ар Мэхъей идакъым: «ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, Абы и псалъэм фӀэкӀа пащтыхьым сэ нэгъуэщӀ зэхезмыгъэхыну», – жиӀэри.

15Бегъымбарыр къыщысым, пащтыхьыр еупщӀащ: «Мэхъей, АрмэтӀ къалэр къэдзэужыну дыкӀуэ хъуну, хьэмэрэ мыхъуну?» – жиӀэри.

«КӀуэ, – иритащ абы жэуап пащтыхьым, – текӀуэныгъэр ууейщ! ТХЬЭМ ар фӀэкӀыпӀэ имыӀэу уи ӀэмыщӀэ кърилъхьэнущ».

16АрщхьэкӀэ пащтыхьыр Мэхъей иджыри зэ еупщӀащ: «ТХЬЭМ и цӀэкӀэ пэж фӀэкӀа нэгъуэщӀ жумыӀэну сыт хуэдиз тхьэлъанэ уэзгъэщӀын хуей?» – жиӀэри.

17Арати, адрейми къыпидзыжащ: «Мэлыхъуэр зыпэрымыт хъушэм ещхьу, исрэӀилхэр зэбгрыпхъауэ бгым зэритыр слъагъурти, ТХЬЭМ къиӀуэхуащ: „Абыхэм пашэ яӀэкъыми, щхьэж и унэ мамыру ирегъэзэж“ жиӀэри».

18ИсрэӀилым и пащтыхьым Йощэфат деж зигъазэри жриӀащ: «БжесӀатэкъэ мыбы сэ стеухуауэ Ӏей фӀэкӀа фӀы зыри зэрыжимыӀэнур?»

19«КъедаӀуэ-тӀэ ТХЬЭМ и псалъэм, – къригъэжьащ Мэхъей. – И тахътэм тес ТХЬЭРИ и ижьырабгъумкӀи и сэмэгурабгъумкӀи Абы къеувэкӀауэ щыт уафэгу дзэри слъэгъуащ+. 20„Хэт Ӏэхьэб игъэщхьэрыуэн, ар АрмэтӀ къалэ кӀуэуэ щыхэкӀуэдэн хуэдэу?“ щӀэупщӀащ ТХЬЭР. Зым зыр жиӀэху, адрейми нэгъуэщӀ къыхилъхьэху, 21зы псэ гуэр къахэувыкӀри, езым зэригъэщхьэрыуэнур ТХЬЭМ и пащхьэ щыжиӀащ. „Дапхуэдэу ар зэрыпщӀынур?“ еупщӀащ абы ТХЬЭР. 22„СыкӀуэнурэ, абы и бегъымбархэм псоми ӀуэпцӀышэу сажьэдэхуэнщ“ жиӀащ псэм. „ФӀы дыдэщ, къохъулӀэнущ уэ ар, – хъуащ арэзы абы жиӀамкӀэ ТХЬЭР. – КӀуэ, зэрыжыпӀам хуэдэуи щӀы“. 23Аращи, ТХЬЭМ и ӀизынкӀэ, псэр ӀуэпцӀышэу яжьэдэхуауэ уи бегъымбархэр зыгъэпсалъэр аращ, уэри ТХЬЭМ къыпхуиухар щӀагъуэкъым».

24Абы хэту Чэнан и къуэ Садыкъей Мэхъей къыбгъэдыхьэри къенэпэфэуащ. «ТХЬЭМ сэ сибгынэу уэ къопсэлъэныр дауэ хъуа?» – еупщӀащ ар Мэхъей щӀэнакӀэу.

25«БыдапӀэ унэм зыщыщыбгъэпщкӀуну махуэм къэпщӀэнщ ар», – жиӀащ Мэхъей+.

26«Мэхъей фубыди, – ищӀащ унафэ пащтыхьым, – къалэтет Амунрэ пащтыхь щауэ ЙоӀэшрэ я деж фшэ. 27Пащтыхьым и унафэщ, жыфӀи, тӀуми мыпхуэдэу яжефӀэ: „Мы лӀыр лъэхъуэщым ивдзи, бэӀутӀэӀу къыхэмыкӀыу къэзгъэзэжыху, псымрэ щӀакхъуэмрэ тевгъэс“».

28«БэӀутӀэӀуншэу къэбгъэзэжмэ, – жиӀащ Мэхъей, – сэ ТХЬЭР къызэмыпсэлъауэ аращ». Мыри къыпигъэхъуэжащ: «Псоми зэхрах мы жысӀар!»

Ӏэхьэб и кӀуэдыкӀэ хъуар

29ИсрэӀилым и пащтыхьыр Ехьудей хэкум и пащтыхь Йощэфат и гъусэу АрмэтӀ къалэр къазэужыну ежьащ.

30«СыкъамыцӀыхун хуэдэу, си щыгъынхэр зэсхъуэкӀынурэ зауэм сыхыхьэнущ, – жиӀащ ИсрэӀилым и пащтыхьым, Йощэфат зыхуигъазэри. – Уэ пащтыхь фащэхэр зыщумыхыу зыщыгъагъ». Ӏэхьэб и щыгъынхэр зэрихъуэкӀри зэуапӀэм Ӏухьащ+.

31Арэмей хэкум и пащтыхьым хьэкуэстыгузехуэхэм я пашэ щэщӀрэ тӀум унафэ яхуищӀащ: «ЦӀыкӀуи ини зыми фемызауэ, ИсрэӀилым и пащтыхьращ зи ужь фитынур», – жиӀэри.

32Хьэкуэстыгузехуэ пашэхэм Йощэфат къыщалъагъум, ар ИсрэӀилым и пащтыхьырауэ ягугъащ. Абы теуэн гуращэ яӀэу къагъэзат, арщхьэкӀэ Йощэфат ину гуоуащ. 33Дзэзешэхэм ар ИсрэӀилым зэримыпащтыхьыр къагурыӀуэри и ужьым икӀыжащ.

34Ауэ зыгуэрым иутӀыпща шабзэм зэрымыщӀэкӀэ ИсрэӀилым и пащтыхьыр, щыгъ зауэлӀ фащэм и зэпыдзапӀэм деж пхыкӀри иуӀащ.

«Нэгъазэ, зэуапӀэм сыӀушыж, уӀэгъэ сыхъуащ», – жиӀэри, пащтыхьым хьэкуэстыгузехуэм унафэ хуищӀащ.

35АрщхьэкӀэ зауэр кӀуэ пэтми къызэщӀэплъэрт. Пащтыхьыр хьэкуэстыгум зэфӀэту иту арэмеидзэм пэщӀэтын хуей хъуащ. Пщыхьэщхьэм Ӏэхьэб и псэр хэкӀащ. И уӀэгъэм лъыуэ къижам хьэкуэстыгу лъащӀэр щӀигъэнат. 36Дыгъэр щетӀысэхым ирихьэлӀэу джэ макъышхуэ къэӀуащ: «Щхьэж и къалэ ирекӀуэж, зыщыщ хэкуми ирегъэзэж!» – жиӀэу.

37Дунейм ехыжа пащтыхьыр Щэмэрей яшэжри щыщӀалъхьэжащ. 38И хьэкуэстыгур цӀыхубз къэхьпэхэм зыщагъэпскӀ Щэмэрей псыӀыгъыпӀэ гуэрым деж щатхьэщӀыжащ, ТХЬЭМ къиӀуэхуа псалъэм тету, абы и лъыр хьэхэм ябзеижащ+.

39Ӏэхьэб и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, и уардэ унэр пыл къупщхьэкӀэ къызэрырищӀыкӀам, къалэхэр къызэригъэбыдыхьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 40Ӏэхьэб и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Ахъзиящ.

Ехьудейм и пащтыхь Йощэфат

41ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс еплӀанэр екӀуэкӀыу, Асэ и къуэ Йощэфат Ехьудейм и пащтыхь хъуащ+. 42Йощэфат пащтыхь тахътэм щыдэкӀуеям и ныбжьыр илъэс щэщӀрэ тхум итт, илъэс тӀощӀрэ тхукӀэ унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Ӏэзубэт, ар Щылыхь ипхъут. 43Йощэфат и адэр зэрыкӀуа гъуэгу захуэм текӀакъым, ищӀари илэжьари ТХЬЭМ хуэфащэ защӀэщ. Ауэ тхьэлъэӀупӀэхэр Ӏуахыжатэкъым, цӀыху цӀыкӀур абыхэм кӀуэурэ иджыри къурмэнхэр щащӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсырт[*]+. 44Абы ущыфӀэкӀыжым, Йощэфат ИсрэӀилым и пащтыхьми мамырыгъэ ирищӀылӀат.

45Йощэфат и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, абы лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам, зэуапӀэм щигъэхъам ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

46И адэ Асэ и тетыгъуэм щыгъуэ тхьэлъэӀупӀэхэм щызэрахьэу щыта тхьэхуэщӀэ къэхьпагъэм къыхэнэжари Йощэфат игъэкӀуэдащ+.

47Едумей щӀыналъэм пащтыхь иӀэтэкъым, унафэр зыӀэщӀэлъыр тетырт+. 48Ӏуфыр кӀуэцӀрыкӀыурэ дыщэ кърашын хуэдэу, Йощэфат щӀыпӀэ жыжьэхэм кӀуэ кхъухьыжьэ зэригъэпэщащ. АрщхьэкӀэ ахэр ӀусыкӀыну хунэмысу, Едумей щӀыналъэм ит Езунджэбэр кхъухь тедзапӀэм деж щызэхэкъутэжащ+. 49Ӏэхьэб и къуэ Ахъзия Йощэфат зыкъыхуигъэзат: «Си цӀыхухэмрэ уи цӀыхухэмрэ зэгъусэу ирекӀуэ мы кхъухьхэмкӀэ», – жиӀэри. Ауэ ар Йощэфат идатэкъым.

50И уахътыр къэсри, Йощэфат и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, абыхэм хуэдэу, Даут и Къалэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йорамщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь Ахъзия

51Ехьудейм и пащтыхь Йощэфат тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀубланэр екӀуэкӀыу, Ӏэхьэб и къуэ Ахъзия ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Абы илъэситӀкӀэ пащтыхь унафэр Щэмэрей щызэрихьащ. 52Ахъзия ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, и адэ-анэмрэ ИсрэӀилыр гуэныхьым дезыгъэхьэхыгъа НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэмрэ зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжми текӀакъым. 53Ахъзия БэӀэл хуэпщылӀу, щхьэщэ хуищӀу, и адэм хуэдэуи, ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и губжьыр къызэщӀигъаплъэу щытащ.

* 22:43 Еплъ 3:2. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, Тхьэм и Унэр Ерусэлим дащӀыхьа нэужь, Абы къурмэн нэгъуэщӀ щӀыпӀэхэм щыхуэпщӀ хъужынутэкъым. Еплъ абы теухуауэ Хабзэ 12:1-14 .

+ 22:2 3 Пащт. 15:24
+ 22:4 4 Пащт. 3:7
+ 22:6 3 Пащт. 18:19
+ 22:7 4 Пащт. 3:11
+ 22:19 Данил 7:9,
+ 22:25 3 Пащт. 20:30
+ 22:30 4 Пащт. 5:22
+ 22:38 3 Пащт. 21:19
+ 22:41 3 Пащт. 15:24
+ 22:43 3 Пащт. 3:3, 3 Пащт. 15:14
+ 22:46 3 Пащт. 15:12
+ 22:47 2 Пащт. 8:14, 4 Пащт. 8:20
+ 22:48 3 Пащт. 9:28,

4 Пащтыхьхэр

4 Пащтыхьхэр

1. Пэублэ псалъэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

Пащтыхьхэм я еплӀанэ тхылъыр

Пэублэ псалъэ

Пэублэ псалъэ

Пащтыхьхэм я еплӀанэ тхылъым ИсрэӀил хэгъэгумрэ Ехьудей хэкумрэ ятеухуа хъыбархэм къыпащэ. Абыхэм къызэщӀаубыдэ ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ ӀX лӀэщӀыгъуэм и кум къыщегъэжьауэ VӀ лӀэщӀыгъуэм и щӀэдзапӀэм нэс дэлъ далэр. Тхылъым къыщыгъэлъэгъуащ журт пащтыхьыгъуэхэм я гуащӀэр мащӀэ-мащӀэурэ зэрыщӀэужьыхэр, апхуэдэххэурэ кӀуэдыпӀэ зэрихьэр. Тхылъыр ӀыхьитӀу бгуэш хъунущ. Щэмэрей къалэр ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 722-нэ гъэм ащурейхэм къазэухункӀэ ИсрэӀил хэгъэгумрэ Ехьудей хэкумрэ къыщыхъуа Ӏуэхугъуэхэр япэ Ӏыхьэм къыщыӀуэтащ (1–17). Ерусэлим къалэр ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 586 гъэм бабылейхэм зыӀэщӀалъхьэхункӀэ Ехьудейм щекӀуэкӀахэр етӀуанэ Ӏыхьэм къыщыкӀуащ (18–25).

Тхьэм Даут къызэригъэгугъам тету, Ехьудейм и унафэр зыӀэщӀэлъа пащтыхьхэр къанэ щымыӀэу зы унагъуэм щыщт. Ауэ ИсрэӀил хэгъэгум пӀалъэ кӀэщӀым къриубыдэу щызэблэкӀа пащтыхьхэр псори унагъуэ зэщымыщхэм къыхэкӀат, теубыдауэ зым темытыныр, лъы гъэжэныр я къэрал зехьэкӀэм нэщэнэ хуэхъуат. Пащтыхьхэм я нэхъыбэм Тхьэм и унафэхэр ягъэзащӀэртэкъым, тхьэнэпцӀхэм щхьэщэ хуащӀырт. Тхылъыр зи Ӏэдакъэ къыщӀэкӀар ӀейкӀэ зытемыпсэлъыхьыр мажусиигъэм пэщӀэта ехьудей пащтыхьитӀым – ХъызэкӀейрэ Йощийрэ – я тетыгъуэ къудейрщ (18–20, 22–23).

Тхылъыр зытепсэлъыхьыр пащтыхьхэм я закъуэкъым. Мыбы къыщыкӀуащ бегъымбархэм ятеухуа хъыбархэм – ущрихьэлӀэнущ Илясрэ абы и гъэсэн Ӏэлисэхьрэ (2–19, 13), ущыхуэзэнущ Ещай (19–20) сымэ. Ахэр псори Тхьэм хуэлажьэрт, и телъыджэхэр цӀыхубэм ирагъэлъагъуу, и псалъэхэм пащтыхьхэр щӀагъэдаӀуэу.

Апхуэдэу щыт пэтми, пащтыхьыгъуитӀри, икӀэм-икӀэжым, къызэтекъутащ, цӀыхухэри гъэрыпӀэм ихуащ. Тхылъым къызэрыхэщымкӀэ, исрэӀилхэр Тхьэм зэрепцӀыжам а гузэвэгъуэр къыхэкӀащ. Тхьэм Ӏэджэрэ и бегъымбархэмкӀэ къеущият исрэӀилхэм, ауэ абыхэм зыри зэхахакъым. Ерусэлим къалэр зэрызэтракъутамрэ ехьудейхэм я нэхъыбэр гъэр зэтращӀэу Бабылей зэрахуамрэ журт тхыдэм и къэхъукъащӀэ курыххэм ящыщ зыщ.

ЯПЭ ӀЫХЬЭ

Иляс бегъымбарымрэ ИсрэӀилым и пащтыхь Ахъзиярэ

1^1Ӏэхьэб дунейм ехыжа нэужь, ИсрэӀилым и тетыгъуэр ямыдэу мэуабейхэм зыкъаӀэтащ+.

2Зэгуэрым, ищхьэ унэм и щхьэгъубжэм къыщхьэдэхуэхри, ИсрэӀилым и пащтыхь Ахъзия фэбжь игъуэтащ. Мыр къыщыхъуар Щэмэрейт. «Акурэнытхьэ[*] БэӀэлзэбуб деж фыкӀуи, сыхъужынумэ феупщӀ», – жиӀэри пащтыхьым лӀыкӀуэхэр иутӀыпщащ+.

3АрщхьэкӀэ, ТХЬЭМ и МелыӀычым Тыщбы щыщ Иляс унафэ хуищӀащ щэмэрей пащтыхьым и лӀыкӀуэхэм япыкъуэкӀыну. «ИсрэӀилым Тхьэ имыӀэу арат, Акурэнытхьэ БэӀэлзэбуб деж фыупщӀэну фыщӀежьар? – яригъэупщӀащ ар лӀыкӀуэхэм МелыӀычым. –+
4Арауэ щытмэ, ТХЬЭМ жиӀэр мыращ: Узыхэлъ пӀэм укъикӀыжынукъым, фӀэкӀыпӀэ имыӀэуи улӀэнущ!» Ар яжриӀэри, Иляс ежьэжащ.

5ЛӀыкӀуэхэм къыщагъэзэжым, пащтыхьыр абыхэм еупщӀащ: «Сыту щӀэхыу къэвгъэзэжа?» – жиӀэри.

6«ДыздэкӀуэм лӀы гуэр къытхуэзэри, – жаӀащ абыхэм: – „ФыкъэзыутӀыпща пащтыхьым деж вгъэзэжи: ‘Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: ИсрэӀилым Тхьэ имыӀэу арат, Акурэнытхьэ БэӀэлзэбуб деж упщӀакӀуэ щӀэбутӀыпщар? Мис абы щхьэкӀэ узыхэлъ пӀэм укъикӀыжынукъым, фӀэкӀыпӀэ имыӀэуи улӀэнущ!’ жефӀэ“ жиӀащ».

7«КъыфпыкъуэкӀыу а псор къывжезыӀа лӀым сыт и шыфэлӀыфэ?» – щӀэупщӀащ пащтыхьыр.

8«Ар цыбэт[*], фэ бгырыпхи щӀэпхат», – жаӀащ лӀыкӀуэхэм.

«Тыщбы щыщ Илясщ ар», – къыгурыӀуащ пащтыхьым.

9Ахъзия цӀыху щэ ныкъуэ хъу дзэ пакӀэм и пашэмрэ зауэлӀхэмрэ Иляс деж игъэкӀуащ. ДзэкӀуэлӀ пашэр Ӏуащхьэ щыгум тес Иляс деж дэкӀуейри: «Уа, Тхьэм и цӀыху, пащтыхьым мы Ӏуащхьэм укъехыну къыбжеӀэ», – жриӀащ.

10«Сэ Тхьэм срицӀыхур пэжмэ, уафэм мафӀэр кърырехи, уэри уи цӀыхухэри ирырес!» – жриӀащ абы Иляс. Асыхьэтым уафэм мафӀэр къехри, дзэкӀуэлӀ пашэри цӀыху щэ ныкъуэ хъу дзэ пакӀэри хисхьащ+.

11Апхуэдэу щыхъум, пащтыхьым Иляс деж нэгъуэщӀ зы дзэкӀуэлӀ пашэрэ цӀыху щэ ныкъуэ хъу дзэ пакӀэрэ игъэкӀуащ. Абыи бегъымбарым пиубыдащ: «Уа, Тхьэм и цӀыху, мы Ӏуащхьэм икӀэщӀыпӀэкӀэ укъехыну пащтыхьым къыбжеӀэ», – жиӀэри.

12«Сэ Тхьэм срицӀыхур пэжмэ, – пидзыжащ абы Иляс, – уафэм мафӀэр кърырехи, уэри уи цӀыхухэри ирырес!» Асыхьэтым уафэм мафӀэр къехри, дзэкӀуэлӀ пашэри цӀыху щэ ныкъуэ хъу дзэ пакӀэри хисхьащ.

13Пащтыхьым ещанэ дзэкӀуэлӀ пашэмрэ цӀыху щэ ныкъуэ хъу дзэ пакӀэрэ Иляс кӀэлъигъэкӀуащ. ДзэкӀуэлӀ пашэр Ӏуащхьэ щыгум тес Иляс деж дэкӀри и пащхьэм лъэгуажьэмыщхьэу зыщридзыхри елъэӀуащ: «Уа, Тхьэм и цӀыху, сынолъэӀу, сэри мы уи жыӀэщӀэ дзэ пакӀэм хэт цӀыху щэ ныкъуэми ди псэр умыгъэн! 14Ди япэ иту уи деж къэкӀуа дзэ пакӀитӀым я пашэхэмрэ я гъуса зауэлӀхэмрэ уафэм къеха мафӀэм хисхьакъэ-тӀэ. Умыгъэн си псэр!» – жиӀэри.

15ТХЬЭМ и МелыӀычым Иляс къыжриӀащ: «КӀуэ, ех и гъусэу, ущымышынэ». Арати, Иляс къежьэри, дзэ пакӀэ пашэм и гъусэу пащтыхьым деж кӀуащ.

16Иляс пащтыхьым зыхуигъазэри: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „ИсрэӀилым Тхьэ имыӀэу арат, уеупщӀ мыхъуну? Акурэнытхьэ БэӀэлзэбуб деж упщӀакӀуэхэр бутӀыпщащ! Абы щхьэкӀэ узэрылъ пӀэм укъикӀыжынукъым, фӀэкӀыпӀэ имыӀэуи улӀэнущ!“» – жриӀащ.

17Иляс къыжьэдэкӀа ТХЬЭМ и псалъэм тету ар дунейм ехыжащ. Ахъзия къуэ иӀакъым. Ехьудейм и пащтыхь Йощэфат и къуэ Йорам тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етӀуанэр екӀуэкӀыу, Ахъзия и пӀэкӀэ абы и къуэш Йохъурэм ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. 18Ахъзия и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

* 1:2 Акурэн къалэр фылистей щыхьэрхэм ящыщ зыщ.

* 1:8 Е: «Мэлыфэм къыхэщӀыкӀа щыгъыныгъуэ щыгът».

+ 1:1 3 Пащт. 22:37, 2 Пащт. 8:2, 4 Пащт. 3:5
+ 1:2 Лк. 11:15, 4 Пащт. 8:8
+ 1:3 3 Пащт. 17:1, 3 Пащт. 21:17
+ 1:10 Лк. 9:54

ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Иляс бегъымбарыр уафэм зэрыдрахьеижар

2^1ТХЬЭМ Иляс бегъымбарыр гъуэжькуийм хэту уафэм зэрыдрихьеижар мыпхуэдэущ.

Иляс бегъымбарымрэ Ӏэлисэхьрэ Джылджэл къикӀыжырт+. 2«Уэ мыбдеж укъыщынэну сынолъэӀу, – жиӀащ Иляс бегъымбарым. – Сэ ТХЬЭМ БэтӀэл сегъакӀуэ».

АрщхьэкӀэ Ӏэлисэхь идакъым: «ТХЬЭМ и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ укъызмыгъэнэну!» Арати, ахэр зэгъусэу БэтӀэл кӀуащ.

3БэтӀэл дэс бегъымбархэр Ӏэлисэхь къыбгъэдыхьэри: «ТХЬЭМ уи зиусхьэныр нобэ уафэм зэрырихьэжынур пщӀэрэ?» – жаӀэри къеупщӀащ.

«СощӀэ, – жиӀащ Ӏэлисэхь. – Ауэ фэ зыри жывмыӀэ».

4«Ӏэлисэхь, уэ мыбдеж укъыщынэну сынолъэӀу, – жиӀащ Иляс. – Сэ ТХЬЭМ Йэрыхъуэ сегъакӀуэ».

АрщхьэкӀэ Ӏэлисэхь идакъым: «ТХЬЭМ и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ укъызмыгъэнэну!» Арати ахэр зэгъусэу Йэрыхъуэ кӀуащ+.

5Йэрыхъуэ дэс бегъымбархэр Ӏэлисэхь къыбгъэдыхьэри: «ТХЬЭМ уи зиусхьэныр нобэ уафэм зэрырихьэжынур пщӀэрэ?» – жаӀэри къеупщӀащ.

«СощӀэ, – жиӀащ Ӏэлисэхь. – Ауэ фэ зыри жывмыӀэ».

6«Ӏэлисэхь, уэ мыбдеж укъыщынэну сынолъэӀу, – жиӀащ Иляс. – Сэ ТХЬЭМ Ӏурдын псыежэхымкӀэ сегъакӀуэ».

АрщхьэкӀэ Ӏэлисэхь идакъым: «ТХЬЭМ и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ укъызмыгъэнэну!» Арати ахэр зэгъусэу адэкӀэ кӀуащ.

7Ӏурдын псыежэхым нэсу къыщыувыӀэм, цӀыху щэ ныкъуэ хъу бегъымбар гупыр къакӀуэри, абыхэм япэмыжыжьэу лъэныкъуэкӀэ къэуващ. 8Абдежым Иляс и щыгъын щӀыӀутелъыр зыщихщ, зэкӀуэцӀишыхьри абыкӀэ псым хэуащ. Асыхьэтым псыр зэгуэкӀри, къыщӀэща щӀы щхьэфэ гъущэм Илясрэ Ӏэлисэхьрэ ирикӀуащ. 9Псым зэпрыкӀа нэужь, Иляс: «Сыббгъэдамышыж щӀыкӀэ, жыӀэ, сыт пхуэсщӀэну узыхуейр?» – жиӀэри еупщӀащ Ӏэлисэхь.

«Адрей бегъымбархэм ялъыбгъэс уи къарум нэхърэ хуэдитӀкӀэ нэхъыбэ къызэптыну сынолъэӀу[*]», – лъэӀуащ Ӏэлисэхь.

10«УзыщӀэлъэӀур гъэзэщӀэгъуейщ, – жиӀащ Иляс. – Сызэрыббгъэдашыжыр уи нэгу щӀэкӀмэ, узыщӀэлъэӀур къыбдэхъунущ, армырамэ – къохъулӀэнукъым».

11Ахэр псалъэу гъуэгум здрикӀуэм, мафӀэм къыхэщӀыкӀа хьэкуэстыгумрэ шыхэмрэ уащхъуэдэмыщхъуэу къабгъэдэхутэри зэбгъэдихащ, Иляси гъуэжькуий къыкъуэуам хэту уафэм ихьэжащ. 12«Уэ си адэ! Уэ си адэ! – кӀийрт Ӏэлисэхь ину абы еплъурэ. – Уэ ИсрэӀилым и хьэкуэстыгу! Уэ ИсрэӀилым и шуудзэ![*]» Ӏэлисэхь, зыри имылъагъужу псори щыкӀуэдыжым, и щыгъынхэм епхъуэри тӀууэ зэгуитхъащ+.

13Иляс къыӀэщӀэхуа щӀыӀутелъыр къищтэжри, Ӏэлисэхь Ӏурдын псыежэхымкӀэ игъэзэжащ. Абдеж къыщекӀуэлӀэжым, 14ар Иляс и щӀыӀутелъымкӀэ псым хэуащ: «Дэнэ иджыпсту здэщыӀэр ТХЬЭР, Иляс и Тхьэр?» – жиӀэурэ. Псым зэрыхэуэу, ар зэгуэкӀащ, Ӏэлисэхьи къызэпрыкӀыжащ.

15«Иляс и къарур Ӏэлисэхь къыхуэнащ», – жаӀащ абы ищӀар зылъэгъуа, Йэрыхъуэ къикӀа бегъымбархэм. Ахэр Ӏэлисэхь къыпежьэри, щӀым нэсу щхьэщэ къыхуащӀащ. 16«Уи жыӀэщӀэхэм бэшэч защӀэу цӀыхухъу щэ ныкъуэ къытхэтщ, – жаӀащ абыхэм. – Хуит дыкъэщӀи, ахэр уи зиусхьэным и лъыхъуакӀуэ дыгъэгъакӀуэ. ПщӀэну щыткъым, ТХЬЭМ и Псэм ар бгыхэм языхэзым щридзыхагъэнкӀэ е къуакӀэ гуэрым дидзагъэнкӀэ хъунущ».

«Хьэуэ, хуейкъым, – идакъым Ӏэлисэхь. – Зыри зыщӀыпӀи фымыгъакӀуэ»+.

17АрщхьэкӀэ бегъымбархэм трагъэчыныхьу хуежьащ. ЩыщӀамычэххэм, Ӏэлисэхь арэзы хъуащ: «Хъунщ-тӀэ, ирекӀуэ», – жиӀэри.

Бегъымбархэм Иляс и лъыхъуакӀуэ цӀыху щэ ныкъуэ яутӀыпщащ. Ахэр махуищкӀэ Иляс лъыхъуа щхьэкӀэ, ягъуэтакъым. 18Йэрыхъуэ иджыри дэмыкӀыжауэ дэс Ӏэлисэхь деж абыхэм къыщагъэзэжым: «ВжесӀатэкъэ фымыкӀуэ жысӀэри?» – яжриӀащ.

Ӏэлисэхь телъыджэ игъэлъэгъуахэр

19Йэрыхъуэдэсхэр Ӏэлисэхь къыхуэтхьэусыхащ: «Зиусхьэн, зэрыплъагъущи, къалэм и тӀысыпӀэр Ӏейкъым, ауэ и псыр щӀагъуэкъым, щӀыгуми бэв къиткъым», – жаӀэри.

20«ФалъэщӀэ къысхуэфхьи, – жиӀащ Ӏэлисэхь, – шыгъу ифкӀутэ абы». Апхуэдэуи ящӀащ.

21Ӏэлисэхь псыщхьэм кӀуэри шыгъур абы хидзащ: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Мы псым псэ хэслъхьэжащ. ДяпэкӀэ абы зыри игъэлӀэжынукъым, гъавэншагъи щыӀэжынукъым“», – жиӀэурэ. 22Абы щегъэжьауэ нобэр къыздэсым Ӏэлисэхь псым зэрытриӀуам хуэдэу йокӀуэкӀ.

23Ӏэлисэхь а къалэм къыдэкӀыжри БэтӀэлкӀэ иунэтӀащ. Гъуэгу тету здэкӀуэм, къалэм щӀалэ цӀыкӀу гуп къыдэкӀри бегъымбарым щӀэнакӀэу хуежьащ. «Зегъэхь, щхьэфэкъу! – зэрыгъэкӀийрт ахэр. – Зегъэхь, щхьэфэкъу!»

24Ӏэлисэхь абыхэм къахуеплъэкӀри, ТХЬЭМ и цӀэкӀэ къахэбгащ. Щыбгэм, мэзым мыщэбзитӀ къыхэкӀри, гупым щыщу щӀалэ цӀыкӀу тӀощӀитӀрэ тӀурэ зэпкъратхъащ. 25Абы иужькӀэ Ӏэлисэхь Къармэл Ӏуащхьэм дэкӀащ, абы икӀри Щэмэрей игъэзэжащ+.

* 2:9 Ӏэлисэхь апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ къигъэлъэгъуащ Иляс бегъымбарым и гъэсэн нэхъыщхьэу щытыну зэрыфӀэфӀыр. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, щӀэинхьыж нэхъыщхьэм (къуэ нэхъыжьым) адрей щӀэинэгъухэм къалъыс Ӏыхьэм хуэдэу тӀу къылъос.

* 2:12 «Уэ ИсрэӀилым и щыжакӀуэ лъэщ!» мыхьэнэр къикӀыу мы жыӀэгъуитӀыр Иляс бегъымбарым ехьэлӀауи къыбгурыӀуэ хъунущ.

+ 2:1 3 Пащт. 19:19-21,
+ 2:4 3 Пащт. 16:34
+ 2:12 4 Пащт. 6:17, 4 Пащт. 13:14
+ 2:16 3 Пащт. 18:12,
+ 2:25 3 Пащт. 18:20

ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

ИсрэӀилым и пащтыхь Йохъурэм

3^1Ехьудейм и пащтыхь Йощэфат тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀуиянэр екӀуэкӀыу, Ӏэхьэб и къуэ Йохъурэм ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Абы илъэс пщыкӀутӀкӀэ пащтыхь унафэр Щэмэрей щызэрихьащ. 2Йохъурэм ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ауэ и адэ-анэм хуэдэ дыдэтэкъыми, Ӏэхьэб БэӀэл хуигъэувауэ щыта мывэскъарыр ирихыжат+. 3Апхуэдэу щыт пэтми, Йохъурэм ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм и гъуэгум текӀакъым, уеблэмэ абы къыпыӀукӀуэтакъым+.

Мэуабей щӀыналъэр зэрыхагъэщӀар

4Мэуабей пащтыхь Мыщэ мэл гъэхъуным пылът. Абы щынэ минищэрэ тӀы минищэм къытрищыкӀа цырэ ИсрэӀилым и пащтыхьым хьэкъулэу хуригъэшэн хуейт. 5Ӏэхьэб дунейм ехыжа нэужь, мэуабей пащтыхьым ИсрэӀилым и пащтыхьым зыкъыпиӀэтащ+. 6Арати, Йохъурэм Щэмэрей къыдэкӀащ, зэрыисрэӀилыдзэу зэщӀигъэуӀуэри. 7Йохъурэм Ехьудей хэкум и пащтыхь Йощэфат деж лӀыкӀуэхэр иӀуэхуащ: «Мэуабей щӀыналъэм и пащтыхьым зыкъыспиӀэтащи, гъусэ укъысхуэхъуу абы зэуакӀуэ уныздэкӀуэн?» – жиӀэри.

«СынэкӀуэнущ, – еувэлӀащ Йохъурэм жиӀэм Йощэфат. – Уэ уи щхьэ кърикӀуэр сэри си щхьэ кърикӀуэнщ. Си лъэпкъыр уи лъэпкъщ, сишхэр уишщ»+.

8«Сыт хуэдэ гъуэгу дызэрыкӀуэнур?» – къыпищащ и псалъэм Йощэфат.

«Едумей пшахъуэщӀымкӀэ дыкӀуэнщ», – жиӀащ Йохъурэм.

9ИсрэӀилым и пащтыхьыр Ехьудей хэкумрэ Едумей щӀыналъэмрэ я пащтыхьхэм я гъусэу гъуэгу техьащ. Мэуабейм къыпакӀухьу махуибл гъуэгу якӀуа нэужь, дзэми Ӏэщу ящӀыгъуми псыр яӀэщӀэухащ+.

10«Дыунэхъуащ! – къэгумэщӀащ исрэӀил пащтыхьыр. – ТХЬЭМ пащтыхьищыр зэуӀу дыщӀищӀар Мэуабейм и ӀэмыщӀэ дрилъхьэн щхьэкӀэщ!»

11«ТХЬЭМ едгъэупщӀын хуэдэу и бегъымбархэм ящыщ щымыӀэу пӀэрэ мыбдеж?» – щӀэупщӀащ Йощэфат.

ИсрэӀил пащтыхьым и блыгущӀэтхэм ящыщ зым Йощэфат зыщӀэупщӀам жэуап иритащ: «Щэфат и къуэ Ӏэлисэхь щыӀэщ. Ар Иляс бегъымбарым и дэӀэпыкъуэгъуу щытащ»+.

12«Абы ТХЬЭМ и псалъэр къылъоӀэс», – жиӀащ Йощэфат. Арати, исрэӀил пащтыхьыр, Йощэфат, едумей пащтыхьыр зэщӀыгъуу Ӏэлисэхь деж кӀуащ.

13«Сыт ди Ӏуэхуу зэхэлъыр? – жриӀащ Ӏэлисэхь исрэӀил пащтыхьым. – КӀуэ уи адэрэ уи анэрэ я бегъымбархэм деж».

«Хьэуэ, – идакъым исрэӀил пащтыхьым, – Мэуабейм и ӀэмыщӀэ дрилъхьэн щхьэкӀэ пащтыхьищыр зэуӀу дызыщӀар ТХЬЭРЩ»+.

14«ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмыту сызыхуэпщылӀым и цӀэкӀэ соӀуэ, – жиӀащ быдэу Ӏэлисэхь, – Ехьудей хэкум и пащтыхь Йощэфат пщӀэ хуэсщӀу щымытатэмэ, сыноплъыххэтэкъым, гу плъыстэххэтэкъым. 15Иджы пшынэдыкъуакъуэ еуэ гуэр къысхуэфшэ».

Пшынэдыкъуакъуауэм пшыналъэр къригъэкӀыу хуежьа нэужь, Ӏэлисэхь ТХЬЭМ и гуащӀэм зэщӀиубыдэри жиӀащ:+
16«Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Мы псыхъуэм и кӀыхьагъкӀэ щӀытӀ дэфтӀыкӀ!“ 17Ар ТХЬЭМ щӀыжиӀэращ: „Жьы къепщи уэшхи флъагъунукъым, ауэ мы псыхъуэм псыр дэз хъунущ, фэри, фи Ӏэщми, адрей фи псэущхьэхэми псыкӀэ зывгъэнщӀыжынущ“. 18Ар ТХЬЭМ зыуи къыщымыхъуу ищӀэфынущ, Абы Мэуабейри фи ӀэмыщӀэ кърилъхьэнущ. 19БыдапӀэхэмрэ къалэшхуэхэмрэ псори зыӀэщӀэфлъхьэнущ, жыг лъэпкъыфӀэхэр ивупщӀыкӀынущ, псы кӀуапӀэхэр вгъэгъущынущ, губгъуэ бэвылъэхэр мывэкӀэ вгъэсеинущ».

20КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым, къурмэнщӀыгъуэм ирихьэлӀэу, Едумей лъэныкъуэмкӀэ псыр къикӀыу хуежьащ. ЩӀыгум псыр изыбзэ хъуащ. 21Пащтыхьхэр къезэуэну къызэрыкӀуэм и хъыбарыр мэуабейхэм щызэхахым, Ӏэщэ зыӀыгъыфыну щӀыналъэм исыр зэхуашэсри гъунапкъэм кърашэлӀащ. 22Пщэдджыжьым жьыуэ зыщаужьым, дыгъэм и бзийхэр зытридзэ псыр мэуабейхэм лъым хуэдэу плъыжьу къалъэгъуащ.

23«Мор лъыщ! – зэрыгъэгуоуащ мэуабейхэр. – Пащтыхьхэр зэзауэурэ зэрыукӀыжагъэнущ. ЗыӀэт, Мэуабей, къуентхъыр зэщӀэкъуэ!»

24Мэуабейхэр исрэӀилыдзэр щитӀысыкӀа щӀыпӀэм къекӀуэлӀащ. ИсрэӀил зауэлӀхэм зыкъаӀэту яхэуэу щыхуежьэм, мохэр икӀуэту щӀадзащ. ЩыщӀэпхъуэжми, исрэӀилыдзэр абыхэм я ужь итурэ кӀуэрт, зыкӀэлъэщӀыхьэр яукӀыурэ. 25ИсрэӀилхэм къалэхэр зэхакъутащ, губгъуэ бэвылъэхэм мывэ зырыз хадзэурэ ягъэсеящ, псы кӀуапӀэхэр ягъэгъущащ, жыг лъэпкъыфӀэхэри ираупщӀыкӀащ. Къырхъэрэсэт къалэм и закъуэт зи мывэхъунэхэр ямыгъауэу къэнар. Ауэ ари мывэдзхэм къаухъуреихьри, мэвэкӀэ хэуэу хуежьащ.

26Мэуабей пащтыхьым зэрыхагъащӀэр къыщыгурыӀуэм, джатэ гъэбзэным хуэӀэзэ цӀыху щибл гъусэ ищӀри, Едумей пащтыхьыр здэщыӀэ лъэныкъуэмкӀэ пхритхъыну еӀащ, арщхьэкӀэ къехъулӀакъым.

27Апхуэдэу щыхъум, мэуабей пащтыхьым и пэлъхур, езым иужькӀэ пащтыхьыгъуэм техьэну и къуэр, къалэ мывэхъунэм и щхьэм дишри къурмэн щищӀащ.

Тхьэм и губжь иныр исрэӀилхэм къалъэӀэсащ[*] – ахэр зэщӀэкӀуэжри я хэку ягъэзэжащ.

* 3:27 Е: «Ар исрэӀилхэм апхуэдизкӀэ гущыкӀыгъуэ къащыхъуати». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр нахуэкъым. Тхьэм и губжьыр къызыхэкӀа щхьэусыгъуэр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым. Языныкъуэ щӀэныгъэлӀхэм къызэралъытэмкӀэ, ар къызыхэкӀар исрэӀилхэм жыгхэр щраупщӀыкӀым икӀи щӀыгухэр Ӏисраф щыщӀым, Тэурэт Хабзэм къыщыкӀуа зэуэкӀэ хабзэхэр къызэрызэпаударщ (еплъ Хабзэ 20:19-20 ).

+ 3:2 3 Пащт. 16:31, 4 Пащт. 10:26
+ 3:3 3 Пащт. 12:28-32
+ 3:5 4 Пащт. 1:1
+ 3:7 3 Пащт. 22:4
+ 3:9 3 Пащт. 22:47
+ 3:11 3 Пащт. 22:7
+ 3:13 3 Пащт. 18:19, 3 Пащт. 22:6

+ 3:15 1 Пащт. 10:5, 1 Пащт. 16:17, 3 Пащт. 18:46

ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Ӏэлисэхьрэ фызабэ тхьэмыщкӀэмрэ

4^1Бегъымбархэм ящыщ зым къыщӀэна фызабэ гуэр Ӏэлисэхь деж кӀийрэ гъуэгыу къакӀуэри къыжриӀащ: «Уи жыӀэщӀэу щыта си щхьэгъусэр дунейм ехыжащ. Ар ТХЬЭМ фӀэлӀыкӀыу зэрыщытам ущыгъуазэщ. Иджы тхьэмыщкӀэм щӀыхуэ къызыӀихауэ щытар къэкӀуауэ си щӀалэ цӀыкӀуитӀыр пщылӀ ищӀыну хэтщ».

2«Сыт пхуэсщӀэфынур? – еупщӀащ абы Ӏэлисэхь. – КъызжеӀэт, уи унэ сыт илъ?»

«Зыри сиӀэкъым, – жиӀащ фызабэм, – зейтун дагъэ иту зы кхъуэщын закъуэ щӀэтщ».

3«Гъэзэжи, – жриӀащ цӀыхубзым Ӏэлисэхь, – уи гъунэгъухэм я кхъуэщын нэщӀхэр къыуатыну елъэӀу. НэхъыбэӀуэ зэхуэхьэс. 4Абы иужькӀэ уэрэ уи къуэхэмрэ унэм фыщӀыхьэжи бжэр къыхуэфщӀ. Кхъуэщын къэпхьахэм а зейтун дагъэр игъахъуэ, из пщӀыр лъэныкъуэкӀэ егъэувэкӀ».

5ЦӀыхубзыр кӀуэжщ, и къуэхэм я гъусэу унэм щӀыхьэжри бжэр къыхуащӀыжащ. ЩӀалэхэм цӀыхубзым кхъуэщын нэщӀхэр къыбгъэдахьэрт, езым абыхэм дагъэр яригъахъуэрт. 6Кхъуэщынхэр псори из хъуа нэужь, цӀыхубзым и къуэм жриӀащ: «Къащтэ иджыри зы кхъуэщын». Кхъуэщын зыри зэрыщымыӀэжыр щӀалэм щыжиӀэм, дагъэри зэпыуащ.

7Фызабэр Тхьэм и цӀыхум деж кӀуэри, къэхъуар псори хуиӀуэтэжащ. Бегъымбарми цӀыхубзым чэнджэщ иритащ: «КӀуэ, дагъэр щэи, щӀыхуэр тыж. Адрей къанэм уэри уи къуэхэри фрипсэу».

Ӏэлисэхьрэ Шунэм щыщ бзылъхугъэмрэ

8Зэгуэрым Ӏэлисэхь Шунэм къалэм блэкӀрэ пэт къыщыувыӀащ. А къалэм зы бзылъхугъэ хуэщӀа щыпсэурт. Ар тригъэчыныхьу Ӏэлисэхь елъэӀуат, и унэ блэмыкӀыну, къыщыувыӀэу и ерыскъы зыӀуигъэхуэну. Абы лъандэрэ Ӏэлисэхь а щӀыпӀэм щыблэкӀкӀэ, зэӀурыуну бзылъхугъэм деж къыщыувыӀэрт.

9«КӀэщӀ-кӀэщӀурэ ди деж къакӀуэ лӀыр Тхьэм зэрицӀыху лъапӀэр сощӀэ, – жриӀащ цӀыхубзым и щхьэгъусэм зыхуигъазэри. – 10Дегъауи, абы унащхьэм зы пэш цӀыкӀу щыхуэдгъэщӀ, гъуэлъыпӀэ, Ӏэнэ, шэнт, уэздыгъэ хущӀэдгъэгъэувэж. ИтӀанэ, дапщэщ къэмыкӀуэми, ар абдеж къыщыувыӀэ хъунущ».

11Зэгуэрым, Ӏэлисэхь а щӀыпӀэм къэкӀуауэ, а пэшым дэкӀуейри зыщигъэукӀуриящ. 12«Шунэм бысымгуащэм къысхуеджэ», – жриӀащ Ӏэлисэхь и ӀуэхутхьэбзащӀэ Джэгъазий. Абы бзылъхугъэр къриджащ, мыдрейри бегъымбарым деж къэкӀуащ+.

13Ӏэлисэхь и псалъэхэр цӀыхубзым жриӀэну Джэгъазий унафэ хуищӀащ: «Сыт щыгъуи укъытхуэгумащӀэщ, жыӀэ. Сыт пхуэтщӀэмэ хъун? Пащтыхьым е дзэпщым уэр папщӀэ псалъэ гуэр жетӀэн?»

«Сэ си Ӏыхьлыхэм сахэсыжщ», – жиӀащ цӀыхубзым.

14«Дунейм сыт хуэтщӀэфын абы?» – егупсысащ Ӏэлисэхь.

«Къуэ иӀэкъым цӀыхубзым, – жиӀащ Джэгъазий, – и щхьэгъусэм и ныбжьри хэкӀуэтащ».

15«Къеджэ бысымгуащэм», – Ӏэлисэхь Джэгъазий унафэ хуищӀащ. Джэгъазий цӀыхубзыр къриджащ, ари къакӀуэри бжэм деж къэуващ.

16«ЕтӀанэгъэ, мы пӀалъэ дыдэм, – жриӀащ абы Ӏэлисэхь, – уи бгъафэм уи къуэр щӀэлъу урихьэлӀэнущ».

«Хьэуэ, си зиусхьэн, – и фӀэщ хъуакъым цӀыхубзым. – Уи жыӀэщӀэм гугъэ нэпцӀхэр иумыгъэщӀ, Тхьэм и цӀыху!»

17Ӏэлисэхь зэрыжиӀам хуэдэу, цӀыхубзыр лъэщыджэ хъури, къыкӀэлъыкӀуэ илъэсым, а пӀалъэ дыдэм ирихьэлӀэу, щӀалэ къыхуэхъуащ.

Шунэм щыщ бзылъхугъэм и къуэр Ӏэлисэхь лӀахэм къазэрыхигъэтэджыкӀыжар

18ЩӀалэ цӀыкӀур къыдэкӀуэтеящ. Зэгуэрым ар мэшыххэм я гъусэу губгъуэм ит и адэм деж дэкӀащ.

19«Си щхьэр! – хуэтхьэусыхащ ар и адэм, тӀэкӀу дэкӀа нэужь. – Си щхьэр мэуз!»

«Хуэхьыж мыр и анэм», – адэм и лӀыщӀэм унафэ хуищӀащ.

20ЛӀыщӀэм щӀалэ цӀыкӀур къищтэри и анэм хуихьыжащ. Сабийр анэм и куэщӀым шэджагъуэ пщӀондэ илъри, и псэр хэкӀащ. 21Анэм ар Тхьэм и цӀыхур къыщыувыӀэ пэшым дрихьейри и пӀэм ирилъхьащ. ЦӀыхубзыр пэшым къыщӀэкӀыжри бжэр къыхуищӀыжащ. 22Абы иужькӀэ цӀыхубзым и щхьэгъусэр къриджэри: «Тхьэм и цӀыхум деж псынщӀэу сыкӀуэу къэзгъэзэжын хуэдэу, лӀыщӀэхэм ящыщ гуэр гъусэ къысхуэпщӀыну, зы шыди къызэптыну сынолъэӀу», – жриӀащ.

23«Сыт абы деж нобэ ущӀэкӀуэнур? – еупщӀащ лӀыр и щхьэгъусэм. – Нобэ мазэщӀэ тхьэлъэӀукъым, щэбэт махуэщӀкъым».

«Псори фӀы хъунущ», – жиӀащ цӀыхубзым.

24ЦӀыхубзым шыдым уанэ трилъхьэри лӀыщӀэм жриӀащ: «Неуэ. БжесӀэхункӀи укъэмыувыӀэ».

25Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ар ежьэри, Тхьэм и цӀыхум деж Къармэл Ӏуащхьэ къекӀуэлӀащ. Жыжьэу къаплъэу цӀыхубзыр къыщилъагъум, Тхьэм и цӀыхум Джэгъазий жриӀащ: «Модэ плъэт! Шунэм щыщ бысымгуащэращ ар! 26ПсынщӀэу пежьи еупщӀ: „Уузыншэ? Уи щхьэгъусэр фӀыкъэ? Уи къуэри хъарзынэкъэ?“ жыӀи».

«Псори дыфӀщ», – жриӀащ абы къыпкърыупщӀыхьа Джэгъазий.

27ЦӀыхубзыр Тхьэм и цӀыхум деж Ӏуащхьэм дэкӀщ, бгъэдыхьэри и лъакъуэхэр фӀиубыдыкӀащ. Бгъэдишыжын гуращэкӀэ Джэгъазий абы щыбгъэдыхьэм, Тхьэм и цӀыхум идакъым: «И гугъу умыщӀ! Абы иджыпсту гуауэшхуэ егъэв. Ауэ ТХЬЭМ къэхъуам сыщигъэгъуэзакъым, зыри къызжиӀакъым».

28«Къуэ къызэт жысӀэу сынолъэӀуа мыгъуэт, си зиусхьэн? – жиӀащ цӀыхубзым гуӀэу. – Гугъэ нэпцӀхэр сумыгъэщӀ бжесӀа мыгъуэтэкъэ?»

29«Уи щыгъын щӀыӀутелъым и кӀэкъуащӀэр уибг дэупщӀэ, – жриӀащ Ӏэлисэхь Джэгъазий, – си башыр зыдэщти ежьэ. Хэт къыпхуэмызэми, фӀэхъус-сэлам йумыхыу блэкӀ, уэ къыуахми, зыри пумыдзыж. Узэрынэсу, си башыр щӀалэ цӀыкӀум и нэгум телъхьэ»+.

30АрщхьэкӀэ: «ТХЬЭМ и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ, уэрыншэу унэм сымыгъэзэжынкӀэ», – жиӀащ и фӀэщу сабийм и анэм.

ЦӀыхубзым апхуэдэу щыжиӀэм, Ӏэлисэхь къэтэджри, абы и гъусэу ежьащ.

31Джэгъазий ипэ иту кӀуати, нэсу башыр щӀалэ цӀыкӀум и нэгум трилъхьа щхьэкӀэ, макъи тӀакъи къигъэӀуакъым. Джэгъазий Ӏэлисэхь деж къигъэзэжри, щӀалэ цӀыкӀур къызэрызэщымыужыр жриӀащ+.

32Ӏэлисэхь унэм къэсри щӀыхьащ. Псэ зыӀумытыж щӀалэ цӀыкӀур и пӀэм илът. 33Ар пэшым щӀыхьэщ, бжэр къыхуищӀри ТХЬЭМ елъэӀуащ. 34Абы иужькӀэ зыкъиӀэтыжри, и Ӏупэр, и нэхэр, и Ӏэхэр щӀалэ цӀыкӀум и Ӏупэм, и нэхэм, и Ӏэхэм ялъэӀэсу щхьэщыгъуэлъхьащ. Ар апхуэдэу абы щыщхьэщыгъуалъхьэм, щӀалэ цӀыкӀум и Ӏэпкълъэпкъыр къэхуэбэжащ+. 35Ӏэлисэхь къэтэджыжри унэ кӀуэцӀым адэкӀэ-мыдэкӀэ кърикӀукӀ-нрикӀукӀыу итащ. Абы иужькӀэ иджыри зэ пӀэм дэкӀуейри сабийм щхьэщыгъуэлъхьащ. ЩӀалэ цӀыкӀур блэнейрэ къепсри и нэхэр къызэтрихащ.

36Ӏэлисэхь Джэгъазий къриджэри, шунэм бзылъхугъэр къишэну унафэ хуищӀащ. Абыи къыхуащӀа унафэр игъэзэщӀащ. ЦӀыхубзыр къыщыщӀыхьэм: «Къэщтэж уи къуэр», – жриӀащ абы Ӏэлисэхь.

37Ар пэшым щӀыхьэщ, бгъэдыхьэри и пащхьэ зыщридзыхащ, щӀым нэсу щхьэщи хуищӀащ. ИтӀанэ и къуэр къищтэри къыщӀэкӀыжащ.

Щхъухь зыхэлъ хьэнтхъупсыр

38Абы иужькӀэ Ӏэлисэхь Джылджэл игъэзэжащ. А щӀыпӀэр гъаблэм зэщӀищтат. Бегъымбар гупыр къетӀысэкӀауэ здэщысым, Ӏэлисэхь и ӀуэхутхьэбзащӀэр къриджэри: «Лэгъупышхуэр зэфӀэдзи мы гупым щхьэкӀэ хьэнтхъупс гъавэ», – жриӀащ+.

39Абыхэм ящыщ гуэр яхэкӀри губгъуэм ихьащ, шхынхэлъхьэ удзхэр кърихыну. Абдеж здитым, ар губгъуэкъэбхэм ярихьэлӀащ. И щыгъын кӀэкъуащӀэм из къищыпри къигъэзэжащ. Ахэр абы иупщӀатэри, зищӀысыр зыми имыщӀэми, хьэнтхъупсыр щагъавэ лэгъупым хикӀутащ. 40Хьэнтхъупсыр цӀыхухэм я фалъэм кърагъахъуэу шхэн щыхуежьэм, ящыщ гуэрхэр къыхэкӀиикӀащ: «Уэ Тхьэм и цӀыху, лэгъупым узыгъэлӀэнщ итыр!» – жаӀэри. Фалъэм итми хэӀэбэн ядэжакъым.

41«Хьэжыгъэ къэфхьыт», – ищӀащ Ӏэлисэхь унафэ. Ӏэлисэхь хьэжыгъэр лэгъупым хигъэщащэри: «Мис иджы яхуигъахъуэ хьэнтхъупсыр цӀыхухэми, ирешхэ», – жиӀащ. Лэгъупым ит хьэнтхъупсым щхъухь зыри къыхэнатэкъым.

Ӏэлисэхь цӀыхуищэм я мэжалӀэр зэрыригъэкӀар

42БэӀэлшалыш щыщ лӀы гуэр Тхьэм и цӀыхум деж къэкӀуащ. Гъаващхьэм къыхихри, абы хьэ хьэжыгъэм къыхэщӀыкӀа щӀакхъуэ тӀощӀрэ щхьэмыжым кӀуэцӀылъ гуэдзыщӀэрэ къэпым илъу къыхуихьащ. Ар цӀыхухэм яриту яригъэшхыну Ӏэлисэхь и ӀуэхутхьэбзащӀэм жриӀащ+.

43«Дауэ сэ мыбыкӀэ цӀыхуищэ зэрызгъэшхэнур?» – хузэгъэзэхуакъым ӀуэхутхьэбзащӀэм.

«ЦӀыхухэм ет, ирашх, – тригъэчыныхьащ Ӏэлисэхь. – Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Яхурикъунущ икӀи къайлыжынущ“».

44Арати, ӀуэхутхьэбзащӀэм ахэр игуэшри, цӀыхухэр шхащ, ТХЬЭМ и псалъэм тетуи, къайлыжащ.

+ 4:12 4 Пащт. 5:20-27, 4 Пащт. 8:4-5
+ 4:29 3 Пащт. 18:46, Лк. 10:4
+ 4:31 3 Пащт. 18:29,
+ 4:34 3 Пащт. 17:21,
+ 4:38 4 Пащт. 2:1
+ 4:42 1 Пащт. 9:4, Лк. 9:13-17,

ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Ӏэлисэхь фаджэ узыр зэфыкӀ Нэхьмэн зэригъэхъужар

5^1Нэхьмэн арэмей пащтыхьым и дзэпщт. Ар и зиусхьэным лъагэу иӀэтахэм, пщӀэ зыхуищӀхэм ящыщт, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ТХЬЭМ арэмейхэм текӀуэныгъэ къащӀритар абы и фӀыгъэт. Нэхьмэн зауэлӀ пхъашэт, ауэ фаджэ уз[*] ефыкӀырт+.

2Арэмейхэр ИсрэӀилым зэгуэр щытеуам щыгъуэ хъыджэбз цӀыкӀу гъэр къащӀауэ щытат. Ар Нэхьмэн и щхьэгъусэм и ӀуэхутхьэбзащӀэт. 3Зэгуэрым хъыджэбз цӀыкӀум и зиусхьэнгуащэм жриӀащ: «Щэмэрей дэс бегъымбарым зиусхьэныр хуэзэфакӀэщэрэт! КъефыкӀ фаджэ узыр игъэхъужынут абы».

4Ар щызэхихым, Нэхьмэн и пащтыхьым деж кӀуэри, ИсрэӀилым щыщ хъыджэбз цӀыкӀум жиӀар хуиӀуэтэжащ. 5«Дауи, укӀуэнщ, – тригъэгушхуащ ар арэмей пащтыхьым. – ИсрэӀил хэгъэгум и пащтыхьым тхьэмпэтхылъ хуэстхынщи, пхьынщ».

Нэхьмэн дыжьын тӀэлатипщӀ[*], дыщэ шэкӀэл миних[*], щыгъын зэблэхъугъуипщӀ къыздищтэри ежьащ. 6«Мы тхьэмпэтхылъыр къыпхуэзыхьыр дзыхь зыхуэсщӀ си ӀуэхутхьэбзащӀэ Нэхьмэнщ, – итт абы исрэӀил пащтыхьым къыхуигъэхьа тхыгъэм. – Абы къефыкӀ фаджэ узыр бгъэхъужын щхьэкӀэ ныпхузогъакӀуэ».

7ИсрэӀил пащтыхьыр тхьэмпэтхылъым еджа нэужь, и щыгъыныр зэхичатхъэри жиӀащ: «Сэ сы-Тхьэ, цӀыхур згъэлӀэн е къэзгъэхъужын хуэдэу? „Фаджэ узыр гъэхъуж“ жиӀэу сыт си деж ар къыщӀигъакӀуэр абы? КъывгурыӀуэркъэ, мыр къысфӀэнэну фӀэгъэнапӀэ лъыхъуэу аращ»+.

8Тхьэм и цӀыху Ӏэлисэхь ИсрэӀилым и пащтыхьым и щыгъынхэр зэрызэхичэтхъар щызэхихым, абы деж и ӀуэхутхьэбзащӀэр игъэкӀуащ: «Сыт уи щыгъыныр щӀызэхэпчэтхъар? КъэгъакӀуэ а лӀыр си деж, къищӀэнщ ИсрэӀилым бегъымбар зэрисыр».

9Нэхьмэн ишхэмрэ и хьэкуэстыгухэмрэ щӀыгъуу къежьэри, Ӏэлисэхь и унэ бжэӀупэм деж къыщыувыӀащ. 10Ӏэлисэхь и ӀуэхутхьэбзащӀэр игъакӀуэри хуригъэӀуэхуащ: «КӀуэи Ӏурдыныпсым блэней зыщӀэгъэмбрыуэ. Уи щӀыфэм узыр хэкӀыжынущ, уэри къабзэ ухъужынущ», – жиӀэри.

11АрщхьэкӀэ Нэхьмэн къэгубжьри, къыӀукӀыжащ абдеж: «Езыр си деж къыщӀэкӀыну къысфӀэщӀат, си пащхьэ къиувэу ТХЬЭМ, и Тхьэм, и цӀэр къриӀуэм, къызэуз щӀыпӀэм и Ӏэр иригъакӀуэурэ, къызэфыкӀ фаджэ узыр сщхьэщихын си гугъат. 12ИсрэӀил хэгъэгум и псыежэх псом нэхърэ нэхъыфӀкъэ Щам[*] къалэм и Ӏэгъуэблагъэм щежэх Ӏэуанрэ Фэрфэррэ? Зызгъэкъэбзэжынумэ, сыкӀуэфыртэкъэ сэ абы?» Нэхьмэн губжьауэ зигъазэри, абдеж къыӀукӀыжащ.

13АрщхьэкӀэ и ӀуэхутхьэбзащӀэхэр Нэхьмэн бгъэдыхьэри еущиящ: «Уэ ди адэ, бегъымбарым гугъу къыпщыхъун нэгъуэщӀ гуэр къыбжиӀатэмэ, пщӀэнутэкъэ? „Псым хыхьи, къабзэ ухъужынущ“ жиӀэу ара къудейщ мыбы».

14Арати, Тхьэм и цӀыхум къызэрыжриӀам хуэдэу, Нэхьмэн Ӏурдыныпсым кӀуэри, блэней зыщӀигъэуащ, и щӀыфэри сабий цӀыкӀум ейм ещхьу къабзэ хъужащ. 15Нэхьмэн, и ӀуэхутхьэбзащӀэхэр щӀыгъуу, Тхьэм и цӀыхум деж къигъэзэжащ. И пащхьэ иувэри жиӀащ: «ИсрэӀилым и Тхьэм хуэдэ зэрыщымыӀэр мис иджы хьэкъыу спхыкӀащ. СынолъэӀу, мы къыпхуэсхьа тыгъэхэр сӀых»+.

16«СызыхуэпщылӀ ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, зыри къыпӀызмыхыну», – идакъым бегъымбарым.

Тыгъэхэр къыӀихыну Нэхьмэн тригъэчыныхьа пэтми, Ӏэлисэхь жиӀам текӀакъым+.

17«Ар мыхъуну щытмэ, – жиӀащ Нэхьмэн, – сынолъэӀу, къыдыритӀым яхуэхьын щӀыгулъ къызырырат. ТХЬЭМ фӀэкӀа нэгъуэщӀ тхьэ гуэрми зэикӀ тыхь гъэсынрэ къурмэнрэ яхуэсщӀыжынукъым[*]. 18Зы Ӏуэху закъуэ ТХЬЭМ уи жыӀэщӀэм къыхурегъэгъу: си зиусхьэныр Армун[*] и тхьэлъэӀупӀэ унэм щхьэщэ щищӀыну щыщӀыхьэкӀэ, зыкъыстрегъащӀэ, абдеж сэри зызухуэн хуей мэхъу. Армун и тхьэлъэӀупӀэ унэм щхьэщэ щыщысщӀкӀэ, ар уи жыӀэщӀэм ТХЬЭМ къыхурегъэгъу».

19«Гъуэгу махуэ Тхьэм утригъэувэ, уи гур гъэӀэси, гъэзэж!» – ехъуэхъуащ Ӏэлисэхь Нэхьмэн.

Нэхьмэн зэрежьэжрэ зы тӀэкӀу дэкӀауэ, 20Тхьэм и цӀыху Ӏэлисэхь и ӀуэхутхьэбзащӀэ Джэгъазий егупсысащ: «Арэмей хэкум къикӀа Нэхьмэн къихьа тыгъэхэм щыщ зыри къыӀримыхыу си зиусхьэным иутӀыпщыжащ. ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, сыкӀэлъыжэнщи, зыгуэр къеӀысхынщ!» – жиӀэри+. 21Джэгъазий Нэхьмэн кӀэлъыщӀэпхъуащ.

Ар къызэрыкӀэлъыжэр Нэхьмэн къыщилъагъум, хьэкуэстыгум къикӀри къыпежьащ. «Зыгуэр къэхъуа?» – еупщӀащ Нэхьмэн абы.

22«Зыри къэхъуакъым, – жиӀащ Джэгъазий. – Си зиусхьэным уи деж сыкъиӀуэхуащ: „ЕфрэӀим бгылъэхэм къикӀри бегъымбар щӀалитӀ си деж къэкӀуащи, зы дыжьын тӀэлатрэ[*] щыгъын зэблэхъугъуитӀрэ абыхэм къептыну сынолъэӀу“ жиӀэри».

23«НтӀэ, нтӀэ! КхъыӀэ, дыжьын тӀэлатитӀу къащтэ», – елъэӀуащ абы Нэхьмэн.

Нэхьмэн къэпитӀым из дыжьын тӀэлатитӀрэ щыгъын зэблэхъугъуитӀрэ Джэгъазий здихьыну къигъэдэӀуащ. А псор и ӀуэхутхьэбзащӀитӀым яритри, Джэгъазий ипэ иту ирахьэжьащ. 24Къалэр зытес Ӏуащхьэм Джэгъазий къыщыблэгъэжым, ахэр Нэхьмэн и ӀуэхутхьэбзащӀэхэм къаӀрихыжри, унэм щигъэпщкӀуащ. Джэгъазий цӀыхухэр иутӀыпщыжащ. Ахэр ежьэжа нэужь, 25и зиусхьэн Ӏэлисэхь деж щӀыхьэри, и пащхьэ иуващ.

«Дэнэ уздэщыӀар, Джэгъазий?» – еупщӀащ абы Ӏэлисэхь.

«ЗыщӀыпӀи сыщыӀакъым, си зиусхьэн», – пцӀы иупсащ Джэгъазий.

26«А лӀыр хьэкуэстыгум къикӀыу къыщыппежьам, си гур уи ужьым иту накӀуэртэкъэ? Зыгуэрым дыжьын е щыгъын зребгъэтыну иджыпсту и чэзут? ЗейтункӀыпӀэхэмрэ жызумщӀыпӀэхэмрэ, хъушэхэмрэ гуартэхэмрэ, унэӀут цӀыхухъухэмрэ унэӀут цӀыхубзхэмрэ къеӀыпхыну иджыпсту игъуэт? 27Абы щхьэкӀэ Нэхьмэн ефыкӀа фаджэ узыр уэрэ уи щӀэблэмрэ игъащӀэкӀэ фпкърымыкӀыжыну къыфхурекӀуэкӀ!» – жиӀэри бгащ Ӏэлисэхь.

Джэгъазий Ӏэлисэхь деж къыщыщӀэкӀыжам, и фэр уэсым хуэдэу хужь хъуауэ фаджэ узым зэщӀищтакӀэт.

* 5:1 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэр щӀыфэ уз зэмылӀэужьыгъуэхэр къызэщӀэзыубыдэ фӀэщыгъэщ.

* 5:5 Килограмм щищрэ тӀощӀитӀым нэблагъэ хъунущ.

* 5:5 Килограмм блыщӀым нэблагъэ хъунущ.

* 5:12 Щам къалэр Арэмей хэкум и щыхьэру щытащ.

* 5:17 А лъэхъэнэм псэуа цӀыхухэм яӀа фӀэщхъуныгъэм ипкъ иткӀэ, сыт хуэдэ тхьэми щхьэщэ щыхуэпщӀ хъунур ар щытепщэ щӀыпӀэрт е щӀыгурт (еплъ 1 Пащт. 26:19). Нэхьмэн щыпсэу унэм пэмыжыжьэу ИсрэӀилым и Тхьэм къурмэнщӀыпӀэ щыхуигъэувынути, щӀыгулъыр ИсрэӀилым щӀришар аращ.

* 5:18 Армун уафэгъуагъуэм и тхьэу арэмейхэм къалъытэу щытащ.

* 5:22 Килограмм щэщӀрэ плӀым нэблагъэ хъунущ.

+ 5:1 Лк. 4:27,
+ 5:7 3 Пащт. 20:7
+ 5:15 Данил 2:47
+ 5:16 Данил 5:17
+ 5:20 4 Пащт. 4:12, 4 Пащт. 8:4-5

ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

Уэщыщхьэр псым къызэрыхахыжар

6^1Зэгуэрым бегъымбархэм Ӏэлисэхь зыхуагъазэри: «Удипашэу дыздэщыӀэ мы щӀыпӀэр къыдэзэвэкӀ хъуащ. 2Хуит дыкъэщӀи ӀурдыныпсымкӀэ дыгъакӀуэ. Абдеж ентӀыр зырыз щызэдгъэпэщынщи псэупӀэ щыдухуэнщ», – жраӀащ. Ӏэлисэхь хьэуэ къыхигъэкӀакъым.

3«Хъунумэ, – жиӀащ абыхэм ящыщ зым, – уэри ди гъусэу накӀуэ». Ӏэлисэхь абыхэм ядэкӀуэну арэзы хъуащ.

4Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ Ӏэлисэхь бегъымбархэм я гъусэу кӀуащ. Ӏурдын къэсри, жыгхэр ираупщӀыкӀыу хуежьащ. 5Бегъымбархэм ящыщ зым жыгыр щигъауэм, и уэщым уэщыщхьэр къыфӀэпкӀри псым хэхуащ. «Еуей, си зиусхьэн, – къыхэкӀиикӀащ бегъымбарыр гуӀэу. – Хьэхуу къеӀысха мыгъуэт ар».

6«Дэнэ деж уэщыщхьэр здыхэхуар?» – еупщӀащ абы Тхьэм и цӀыхур. ЩӀыпӀэр щригъэлъагъум, Ӏэлисэхь жыг гуэрым и къудамэр къыгуиупщӀыкӀри псым хидзащ. Зэрыхидзэуи, уэщыщхьэр псым къыдридзеижащ. 7«КӀуэи уэщыщхьэр псым къыхэхыж», – жиӀащ Ӏэлисэхь. ЛӀыр Ӏэбэри уэщыщхьэр псым къыхихыжащ.

Ӏэлисэхь арэмейхэр къызэрызэтригъэувыӀар

8Арэмей пащтыхьым ИсрэӀилым зауэ кърищӀылӀащ. И блыгущӀэтхэм ечэнджэщри, дзэр зы щӀыпӀэ гуэрым игъэкӀуэну триубыдащ.

9Тхьэм и цӀыху Ӏэлисэхь ИсрэӀилым и пащтыхьым хуиӀуэхуащ: «Мыпхуэдэ щӀыпӀэм къыпэкӀухь, абдеж арэмейхэр щызэхуос», – жиӀэри. 10ИсрэӀилым и пащтыхьми Тхьэм и цӀыхум къыхуигъэлъагъуэ щӀыпӀэм лӀыкӀуэ игъакӀуэрти, абдеж щыпсэухэр сакъыну хъыбар яритырт. Зэкъым икӀи тӀэукъым Ӏэлисэхь апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ пащтыхьыр шынагъуэм зэрыщихъумар.

11Арэмей пащтыхьыр абы иризэгуэпу хуежьащ. И блыгущӀэтхэр къриджэри яхэупщӀыхьащ: «ЖыфӀэ, хэт фэ фщыщу ИсрэӀилым и пащтыхьым дэщӀыр?»

12«Зыри дыдэщӀкъым, зиусхьэну ди пащтыхь, – жиӀащ блыгущӀэтхэм ящыщ зым. – Ар псори зи ягъэр ИсрэӀилым и бегъымбар Ӏэлисэхьщ. Уи лэгъунэм щыжыпӀэхэри исрэӀил пащтыхьым хуэзыӀуэтэжыр аращ».

13«ФыкӀуи ар здэщыӀэр зэвгъащӀэ, – ищӀащ унафэ пащтыхьым. – Си цӀыхухэр згъэкӀуэнурэ езгъэубыдынущ».

«Ӏэлисэхь Дутан щыӀэщ», – къыхуахьащ абы хъыбар и тӀасхъэщӀэххэм.

14Арати, арэмей пащтыхьым Дутан шыхэмрэ хьэкуэстыгухэмрэ игъэкӀуащ, дзэшхуи иутӀыпщащ. Ахэр жэщу къалэм къекӀуалӀэри къатӀысыхьащ.

15Пщэдджыжьым жьыуэ Тхьэм и цӀыхум и ӀуэхутхьэбзащӀэр зиужьу къыщыщӀэкӀым, къалэр шырэ хьэкуэстыгукӀэ зэщӀэузэда дзэм къызэритӀысыхьар къилъэгъуащ. «Еуей, си зиусхьэн, сыт тщӀэнур?» – жиӀащ абы гузавэу.

16«Уи гур умыухыж, – идакъым бегъымбарым. – Дэ ди гъусэхэр нэхъыбэщ, абыхэм я гъусэхэм нэхърэ». 17ИтӀанэ Ӏэлисэхь тхьэ елъэӀуащ: «Ди ТХЬЭ, гъаплъэ мыбы и нэхэр, щӀэгъэкӀ и нэгу екӀуэкӀыр!» ТХЬЭМ ӀуэхутхьэбзащӀэм и нэхэр игъаплъэри, Ӏуащхьэм тет Ӏэлисэхь мафӀэм къыхэщӀыкӀа шыхэмрэ хьэкуэстыгухэмрэ къызэраухъуреихьар къригъэлъэгъуащ.

18Арэмеидзэр къыщежьэм, Ӏэлисэхь ТХЬЭМ елъэӀуащ: «Я нэм имылъагъужу щӀы!» – жиӀэри. Ӏэлисэхь зэрылъэӀуам хуэдэу, дзэм хэтхэр нэф хъуащ.

19«Мыр фызэрыкӀуэн хуей гъуэгуракъым, мыри а къалэракъым, – яжриӀащ абыхэм Ӏэлисэхь. – Си ужь фыниуви фынакӀуэ, сэ къэфлъыхъуэм деж фысшэнщ». Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ Ӏэлисэхь арэмеидзэр Щэмэрей къишащ.

20Ахэр къалэм дыхьа нэужь, Ӏэлисэхь тхьэ елъэӀуащ: «Ди ТХЬЭ, мы цӀыхухэм я нэр къэгъэплъэж», – жиӀэри. ТХЬЭМ ахэр къигъэплъэжащ, Щэмэрей зэрыщыӀэри къалъэгъуащ.

21Ахэр къыщилъагъум, ИсрэӀилым и пащтыхьыр Ӏэлисэхь еупщӀащ: «ЗэтезукӀэн мыхэр, ди адэ? ЗэтезукӀэн?»

22«Хьэуэ, умыукӀ! – идакъым Ӏэлисэхь. – Джатэрэ шабзэкӀэ гъэр къэпщӀахэр зэтебукӀэнут уэ? Яшхынрэ ирафынрэ къахуэхьи ирешхэ икӀи ирефэ, итӀанэ я зиусхьэным деж ирекӀуэж»+.

23Арати, исрэӀил пащтыхьым абыхэм ефэ-ешхэшхуэ къахузэригъэпэщащ. Ар зэрызэфӀэкӀыу псори яутӀыпщыжри я зиусхьэным деж ягъэзэжащ. Абы иужькӀэ арэмейхэр ИсрэӀил хэгъэгум теуэжакъым.

Щэмэрей къалэм гъаблэ къызэрыщыхъуар

24Тэлай дэкӀри, Арэмей хэкум и пащтыхь Бэрхьэдадэ[*] дзэ зэхуишэсщ, Щэмэрей екӀуалӀэри къитӀысыхьащ+. 25Абы къыхэкӀыу къалэм гъаблэшхуэ къыщыхъеящ. Щэмэрей къалэр къэзыухъуреихьа бийр ӀумыкӀыжурэ апхуэдизкӀэ кӀыхьлӀыхь хъуати, шыдыщхьэр дыжьын шэкӀэл тӀощӀиплӀкӀэ[*] ящэу хъуат, Ӏэбжьыб хуэдиз хъу[*] тхьэрыкъуэ вейми дыжьын шэкӀэлитху[*] и уасэт.

26Зы махуэ гуэрым, ИсрэӀилым и пащтыхьыр къалэ мывэхъунэм ирикӀукӀыу здытетым, цӀыхубз гуэр къегуоуащ: «КъыздэӀэпыкъу, зиусхьэну си пащтыхь!» – жиӀэри+.

27«ТХЬЭР къыбдэмыӀэпыкъумэ, сэ сыт пхуэсщӀэфын? – жиӀащ пащтыхьым. – Хьэмым къытесхын сиӀэкъым, санэщӀэхухэми зыри ярыткъым».

28Абы иужькӀэ пащтыхьыр къэхъуамкӀэ цӀыхубзым еупщӀащ.

«Мо бзылъхугъэр къызбгъэдыхьэри, – къригъэжьащ цӀыхубзым, – „Уи къуэр нобэ дыгъэшх, пщэдей сысейр тшхыжынщ“ къыщызжиӀэм, 29сысейр дгъавэри тшхащ. КъыкӀэлъыкӀуэ махуэм: „ИӀэ, иджы уи къуэр дыгъэшх“ щыжесӀэм, ар игъэпщкӀуащ».

30ЦӀыхубзым жиӀэр пащтыхьым щызэхихым, епхъуэри и щыгъын щӀыӀутелъыр зэхичэтхъащ. Езыр мывэхъунэм и щхьэм ирикӀукӀыу зэрытетым къыхэкӀыу, щыгъын щӀыӀутелъым и лъабжьэм къыкӀэщӀэлъ щыгъын къурэр цӀыхухэм къалъэгъуащ. 31«Щэфат и къуэ Ӏэлисэхь и щхьэр нобэ фӀэзмыхмэ, ТХЬЭМ и нейр къысщыхуэ!» – жиӀэри, 32пащтыхьым и блыгущӀэтхэм ящыщ зы абы кӀэлъигъэкӀуащ.

Тхьэмадэхэр къетӀысэкӀауэ Ӏэлисэхь абы щыгъуэ и унэм щӀэст. ЛӀыкӀуэр къэмыс щӀыкӀэ, Ӏэлисэхь тхьэмадэхэм яжриӀащ: «Си щхьэр фӀригъэхыну а лӀыукӀыкъуэм цӀыху къызэригъакӀуэр фщӀэрэ? Фысакъ, си деж къаутӀыпща лӀыкӀуэр къыщыскӀэ, бжэр вгъэбыди унэм къыщӀэвмыгъэхьэ. Ауэ, фыдаӀуэт, абы и зиусхьэным имылъэбакъуэ макъыу пӀэрэ я ужь иту къэӀур?»

33Ар жиӀэн имыух щӀыкӀэ, езы пащтыхьыр[*] къэсащ. «Мы тхьэмыщкӀагъэр къытхуэзыхьар ТХЬЭРАЩ! Сыт щхьэкӀэ Абы адэкӀэ сыщыгугъыжын?» – жиӀащ абы.

* 6:24 Зи гугъу ищӀыр, хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 860 гъэм щегъэжьауэ 841 гъэм нэс Арэмей хэкум (нэгъуэщӀу жыпӀэмэ – иджырей Щамым) пащтыхьыгъуэр щызезыхьа Бэрхьэдадэ ЕтӀуанэрщ. Еплъ 3 Пащт. 20:1.

* 6:25 Зы килограммым нэблагъэ хъунущ.

* 6:25 Журт. «зы къаум и Ӏыхьэ плӀанэ хуэдиз хъу». Къаур пасэрей журтхэм яӀа зэралъытэ пщалъэщ.

* 6:25 Грамм щэ ныкъуэрэ тхум нэблагъэ хъунущ.

* 6:33 Е: «лӀыкӀуэр».

+ 6:22 Гъэс. 25:21,

+ 6:24 3 Пащт. 15:18, 3 Пащт. 20:1, 4 Пащт. 8:27

+ 6:26 2 Пащт. 14:4

ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

7^1АрщхьэкӀэ Ӏэлисэхь жиӀащ: «КъедаӀуэ мыдэ ТХЬЭМ и псалъэм. Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Пщэдей, иджы хуэдэм, Щэмэрей и къалэ дыхьэпӀэм деж хьэжыгъэфӀ пщалъэр[*] зы дыжьын шэкӀэлкӀэ[*], хьэ пщалъитӀри[*] апхуэдиз дыдэкӀэ щащэнущ“».

2ИсрэӀил пащтыхьым дзыхь зыхуищӀ и блыгущӀэтыр къэпсалъэри, Тхьэм и цӀыхум жриӀащ: «Уафэ лъащӀэхэр зэгуигъэзу ТХЬЭМ гъавэр къригъэщэщэхыну щытми, апхуэдэ къэхъункӀэ Ӏэмал иӀэкъым!»

«Уи нитӀ къаплъэмкӀэ ар уи нэгу щӀэкӀынущ, – жиӀащ Ӏэлисэхь, – ауэ уэ абы щыщ пӀухуэнукъым»+.

Арэмейхэр зэрызэщӀэкӀуэжар

3Къалэ дыхьэпӀэм деж фаджэ уз зэфыкӀ цӀыхуиплӀ щыст. «ДыщылӀэнум дыпэплъэу мыбдеж дыщыскӀэ сыт и пэрмэн? – ирипсалъэрт ахэр я Ӏуэху зыӀутым. – 4Къалэм дыдыхьэнщ жытӀэми, гъаблэщи, дыдэлӀыхьынущ. Мыбдеж дыкъыщынэми, дылӀэнущ. Арэмейхэр здитӀысыкӀа щӀыпӀэм дывгъакӀуи, зыдывгъэт. ГущӀэгъу къытхуащӀрэ дамыукӀмэ, дыпсэунщ, къытхуамыщӀрэ – дылӀэнщ».

5Пшапэр зэрызэхэуэу, ахэр арэмейхэм я дзэр здитӀысыкӀа щӀыпӀэм кӀуащ. Дзэ пщыӀэ гъунэм нэсщ, зэщӀэдэӀукӀри, зы псэ щыдымыртэкъым. 6КъызэрыщӀэкӀамкӀэ, Тепщэныгъэ ЗиӀэм арэмейхэм хьэкуэстыгухэм, шыхэм, дзэшхуэм я Ӏэуэлъауэ макъыр зэхах хуэдэу къафӀигъэщӀат. «ИсрэӀилым и пащтыхьым хьетхэмрэ мысырхэмрэ я пащтыхьхэр пщӀэ яритри къриджауэ аращ, къыдигъэзэуэн щхьэкӀэ», – зэжраӀэрт биидзэм хэтхэм гужьеяуэ+. 7Пшапэр зэрызэхэуэу, шэтырхэри, шыхэри, шыдхэри къагъанэри арэмеидзэр щӀэпхъуэжат. ЗдитӀысыкӀа щӀыпӀэр ябгынэри, псоми я щхьэр ирахьэжьэжат.

8Фаджэ уз зэфыкӀхэр дзэ пщыӀэм и гъунэм нэс кӀуэри шэтыр гуэрым щӀыхьащ. Абдеж ахэр щешхащ, щефащ, дыжьынуи, дыщэуи, щыгъынуи щӀэлъыр къыщӀахри ягъэпщкӀуащ. Аргуэрым къагъэзэжщ, нэгъуэщӀ шэтыр гуэрым щӀыхьэри зыгуэрхэр къыщӀахащ, ахэри яхьри ягъэпщкӀуащ.

9«Мы тщӀэр хъунукъым, – зэжраӀащ абыхэм икӀэм-икӀэжым. – Мы махуэр хъыбарыфӀым и махуэрэ пэт, ар зыми жетӀэркъым. Нэху щыным дыпэплъэмэ, дызыхэмыкӀыжын бэлыхь дыхэхуэнщ. Иджыпсту занщӀэу дывгъакӀуи хъыбарыр пащтыхь сэрейм дэсхэм ялъэдывгъэгъэӀэс».

10Арати, къагъэзэжри, къалэ дыхьэпӀэм деж щыт бжэхъумэхэр къраджэри: «Арэмеидзэр здэщыс щӀыпӀэм дыщыӀат. Ауэ абдеж цӀыхупсэ щыдымыркъым, ихъуреягъкӀи даущыншэщ. Шыхэмрэ шыдхэмрэ епхауэ зэрыкӀэрытщ, шэтырхэри зэрыщытщ», – жраӀащ.

11Бжэхъумэхэм хъыбарыр пащтыхь сэрейм нагъэсащ. 12Пащтыхьыр жэщым къэтэджыжри и блыгущӀэтхэм яжриӀащ: «Арэмейхэм ящӀар зищӀысыр сэ нывжесӀэнщ. Абыхэм гъаблэм дызэрихьыр ящӀэ. Арэмейхэр дзэ пщыӀэм текӀри, губгъуэм зыщагъэпщкӀуауэ аращ, къалэм дыщыдэкӀкӀэ псэууэ даубыду езыхэр къыдыхьэн щхьэкӀэ».

13Пащтыхьым и блыгущӀэтхэм ящыщ зым жиӀащ: «Еуи, цӀыху зыбжанэ къыхэдгъэш, къалэм къыдэна шыхэм ящыщу тхум ирешэси, къэхъуар зэхагъэкӀыну ирекӀуэ. Зыгуэр къащыщӀу щытми, адрей исрэӀилхэм я щхьэ кърикӀуам нэхърэ нэхъыкӀэ хуэзэнукъым. ТӀум щыгъуэми, мыбдеж къащыпэплъэр ажалщ».

14ХьэкуэстыгуитӀым шыхэр щӀащӀа нэужь, пащтыхьым ахэр арэмеидзэм я ужь иригъэхьащ. «ФыкӀуи, – яхуищӀащ абы хьэкуэстыгузехуэхэм унафэ, – Ӏуэхур зыӀутыр зэвгъащӀэ». 15Хьэкуэстыгузехуэхэр арэмеидзэм и ужьым иту Ӏурдыныпсым нэс кӀуащ. Арэмейхэр щхьэхь-псэхьу зэрыщӀэпхъуэжар къапщӀэу гъуэгур зэрыщыту я хьэпшыпхэмкӀэ сеят. Хьэкуэстыгузехуэхэм къагъэзэжри, ялъэгъуар псори пащтыхьым жраӀэжащ. 16ЦӀыхухэр къалэм къыдэкӀри, арэмейхэм я дзэ пщыӀэр зэрапхъуащ. ТХЬЭМ зэрыжиӀа дыдэм тету, хьэжыгъэфӀ пщалъэр зы дыжьын шэкӀэлкӀэ, хьэ пщалъитӀри апхуэдиз дыдэкӀэ ящэу хуежьащ.

17Пащтыхьым дзыхь зыхуищӀ и блыгущӀэтыр къалэ дыхьэпӀэм деж Ӏуигъэуват, арщхьэкӀэ цӀыхухэм ар абдеж щапӀытӀащ. ИсрэӀилым и пащтыхьыр Тхьэм и цӀыху Ӏэлисэхь деж унэм къыщыкӀуам щыгъуэ абы жриӀауэ щытыгъар къэхъуащ – блыгущӀэтыр лӀащ+. 18«Пщэдей, иджы хуэдэм, Щэмэрей и къалэ дыхьэпӀэм деж хьэжыгъэфӀ пщалъэр зы дыжьын шэкӀэлкӀэ, хьэ пщалъитӀри апхуэдиз дыдэкӀэ щащэнущ», – жиӀэу Тхьэм и цӀыхум пащтыхьым щыжриӀэм, 19а блыгущӀэтым абы зыхуигъазэри: «Уафэ лъащӀэхэр зэгуигъэзу ТХЬЭМ гъавэр къригъэщэщэхыну щытми, апхуэдэ къэхъункӀэ Ӏэмал иӀэкъым!» – жриӀэгъат. Мыдрейми ар и нэгу зэрыщӀэкӀынур, ауэ абы щыщ зэрыӀумыхуэнур жиӀауэ щытыгъат. 20Аращ зэрыхъуари: цӀыхухэм ар къалэ дыхьэпӀэм деж щапӀытӀри лӀащ.

* 7:1 Журт. «зы сэӀа». СэӀар пасэрей журтхэм яӀа зэралъытэ пщалъэщ; еплъыкӀэ зэмыщхь щыӀэхэм япкъ иткӀэ, зы пщалъэр литриблым щегъэжьауэ литр пщыкӀутхум нэблагъэ хъунущ. Апхуэдэу еплъ 16, 18-нэ едзыгъуэхэм.

* 7:1 Грамм пщыкӀузым нэблагъэ хъунущ.

* 7:1 Журт. «сэӀаитӀ». Апхуэдэу еплъ 16, 18-нэ едзыгъуэхэм.

+ 7:2 4 Пащт. 7:17
+ 7:6 2 Пащт. 5:24, 4 Пащт. 6:17
+ 7:17 4 Пащт. 7:2

ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

Шунэм щыщ бзылъхугъэм и щӀыгухэр къызэрыратыжар

8^1Ӏэлисэхь зи къуэ къигъэхъужауэ щыта цӀыхубзым зэгуэр жриӀэгъат: «Уэри уи унагъуэри фыдэкӀи, фызыщыпсэуфын щӀыналъэ гуэр фыкӀуэ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ТХЬЭМ мы хэгъэгум гъаблэ кърилъхьэнурэ, ар илъэсиблкӀэ екӀуэкӀынущ»+. 2ЦӀыхубзми Тхьэм и цӀыхум къызэрыжриӀам хуэдэу ищӀат. И унагъуэр и гъусэу дэкӀри, фылистей щӀыналъэм илъэсиблкӀэ щыпсэуащ.

3Илъэсибл дэкӀа нэужь, цӀыхубзыр фылистеищӀым къикӀыжащ, и унэмрэ и щӀымрэ къритыжыну лъэӀуакӀуэ пащтыхьым деж кӀуащ. 4Абдежым ирихьэлӀэу пащтыхьым Тхьэм и цӀыху Ӏэлисэхь игъэхъа Ӏуэхушхуэхэм ятеухуа хъыбархэр абы и ӀуэхутхьэбзащӀэ Джэгъазий къригъэӀуэтэжырт+. 5Ӏэлисэхь лӀар къызэригъэтэджыжам и гугъур пащтыхьым здыхуиӀуэтэжым, зи къуэ къигъэхъужа цӀыхубзыр и унэмрэ и щӀымрэ щӀэлъэӀуну къыӀухьащ. «Мис, зиусхьэну си пащтыхь, зи гугъу сщӀа цӀыхубзыр, – жиӀащ Джэгъазий, – мыри Ӏэлисэхь къигъэхъужа абы и къуэращ».

6Пащтыхьыр цӀыхубзым къыщеупщӀым, адрейми къэхъуар псори абы хуиӀуэтэжащ. Абдежым пащтыхьым и блыгущӀэтым унафэ хуищӀащ цӀыхубзым и Ӏуэхум хэплъэну. «Мыбы мылъкуу иӀар зэрыщыту ефтыж, хэкур ибгынэн хуей щыхъуа махуэм щегъэжьауэ нобэ къэсыхукӀэ и щӀым хэхъуэу къритыну щытари хухэфлъхьэж», – жиӀащ пащтыхьым.

Ӏэлисэхь ХъызрэӀил Арэмей хэкум и пащтыхь зэрыхъунур зэрыжриӀар

7Ӏэлисэхь тридзэри Щам къалэм кӀуащ. Арэмей хэкум и пащтыхь Бэрхьэдадэ а лъэхъэнэм сымаджэт. «Тхьэм и цӀыхур къэкӀуауэ мыбы щыӀэщ», – жаӀэу хъыбар щратым,+
8ХъызрэӀил унафэ хуищӀащ: «Тыгъэр пӀыгъыу Тхьэм и цӀыхум пежьэ. Мы си узыфэр хъужынрэ мыхъужынрэ ТХЬЭМ еупщӀу къысхуищӀэнуи схуелъэӀу»+.

9ХъызрэӀил Ӏэлисэхь пежьащ, тыгъэр къыздищтэри: Щам къалэм нэхъ лъапӀэу сыт щыӀэми зэхилъхьэри, махъшэ тӀощӀитӀым тригъэзэгъащ. КъакӀуэщ, Ӏэлисэхь и пащхьэм къиувэри жриӀащ: «Арэмей хэкум и пащтыхь Бэрхьэдадэ пщӀэ къыпхуэзыщӀым уи деж сыкъиӀуэхуащ: „Мы си узыфэр хъужыну пӀэрэ?“ жиӀэу къоупщӀу».

10«Гъэзэжи Ӏэмал имыӀэу зэрыхъужынур жеӀэ, – жиӀащ Ӏэлисэхь. – Ауэ ар зэрылӀэнур пэж дыдэу ТХЬЭМ къызигъэщӀащ».

11Ӏэлисэхь и нэр ХъызрэӀил къытригъэкӀакъым ар укӀытэхукӀэ. Тхьэм и цӀыхур абдеж къэгъащ.

12«Сыт си зиусхьэныр ущӀэгъыр?» – еупщӀащ абы ХъызрэӀил.

«ИсрэӀилхэм къахуэпхьыну тхьэмыщкӀагъэр зыхуэдэр сощӀэри аращ сыщӀэгъыр, – жиӀащ Ӏэлисэхь. – Абыхэм я быдапӀэхэр бгъэсынущ, я щӀалэхэр джатэщхьэрыкӀуэ пщӀынущ, я сабий цӀынэхэр мывэхэм ебудэкӀыурэ букӀынущ, цӀыхубз лъэщыджэхэм я ныбэхэр зэгуэбгъэунущ»+.

13«Хьэ псэхэлӀэм сыхуэдэщ, дауэ апхуэдэ Ӏуэхушхуэ зэрысщӀэфынур?» – жиӀащ ХъызрэӀил.

«Арэмей хэкум и пащтыхь узэрыхъунур ТХЬЭМ къызигъэщӀащ», – жриӀащ абы Ӏэлисэхь[*]+.

14Апхуэдэу къыщыжриӀэм, ХъызрэӀил Ӏэлисэхь къыбгъэдэкӀыжри и зиусхьэным деж игъэзэжащ.

«Сыт Ӏэлисэхь къыбжиӀар?» – еупщӀащ абы Бэрхьэдадэ.

«ФӀэкӀыпӀэ имыӀэу узэрыхъужынур къызжиӀащ», – иритащ абы пащтыхьым жэуап.

15АрщхьэкӀэ къыкӀэлъыкӀуэ махуэм ХъызрэӀил шхыӀэныр къищтэщ, псыф ищӀщ, ар пащтыхьым и нэгум ириубыдэри итхьэлащ. ХъызрэӀил абы иужькӀэ пащтыхь хъуащ.

Ехьудейм и пащтыхь Йорам

16ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб и къуэ Йохъурэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етхуанэр екӀуэкӀыу, Йощэфат и къуэ Йорам Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. 17Йорам пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс щэщӀрэ тӀурэ хъууэ арат, илъэсийкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. 18Йорам гуэныхькъэхьу псэуа исрэӀил пащтыхьхэм щапхъэ ятрихыу щытащ, Ӏэхьэб и пхъур щхьэгъусэу къызэришам къыхэкӀыу, абы и унагъуэм щызэрахьэ хабзэхэри къищтат. Абы ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ+. 19Ауэ ТХЬЭМ Ехьудей хэкур игъэкӀуэдыну хуейтэкъым и жыӀэщӀэу щыта Даут и хьэтыркӀэ. ТХЬЭМ Даут къигъэгугъат абы и жьэгу пащхьэ мафӀэр мыужьыхыу и щӀэблэр игъащӀэкӀэ щигъэӀэну+.

20Йорам и лъэхъэнэм едумейхэм зыкъаӀэтащ Ехьудейм унафэ къазэрыхуищӀыр ямыдэу, уеблэмэ езыхэм пащтыхь къыхахри трагъэуващ+. 21Арати, Йорам и хьэкуэстыгухэр щӀыгъуу ЗэӀир къалэ кӀуащ. АрщхьэкӀэ абдеж ар едумейхэм къаухъуреихьащ. Пащтыхьымрэ хьэкуэстыгузехуэхэм я пашэхэмрэ едумеидзэм жэщым теуэри къаӀэщӀэкӀащ. Ауэ Йорам и дзэр зэбгрыжри, щхьэж и унэ игъэзэжащ. 22Абы лъандэрэ едумейхэр Ехьудейм и унафэ щӀэткъым. Лиунэ къалэм зыкъыщиӀэтари а лъэхъэнэ дыдэхэрщ.

23Йорам и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 24И уахътыр къэсри, Йорам и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Даут и Къалэми щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Ахъзиящ.

Ехьудейм и пащтыхь Ахъзия

25ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб и къуэ Йохъурэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀутӀанэр екӀуэкӀыу, Йорам и къуэ Ахъзия Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. 26Ахъзия пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ тӀурэ хъууэ арат, унафэ зэрихьэу Ерусэлим зэрыдэсари зы илъэсщ. И анэм и цӀэр Атэлыхьт, ар ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏумыр и къуэрылъхут+. 27Ӏэхьэб и унагъуэм щыщ цӀыхубз щхьэгъусэ зэрищӀам къыхэкӀыу, абы и унагъуэм щызэрахьэ хабзэхэр къищтат, ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэри илэжьу къекӀуэкӀащ.

28Ахъзия ИсрэӀилым и пащтыхь Йохъурэм и гъусэу Арэмей хэкум и пащтыхь ХъызрэӀил езэуэну ежьащ. ДжылыӀэдейм ит АрмэтӀ къалэр къащтэну щебгъэрыкӀуэм, арэмейхэм Йохъурэм къауӀащ+. 29И уӀэгъэхэм иригъэӀэзэн щхьэкӀэ, Йохъурэм ИзрэӀэл къалэм игъэзэжащ. Ахъзия ИзрэӀэл кӀуащ, уӀэгъэ хъуа Йохъурэм щӀэупщӀэн щхьэкӀэ.

* 8:13 НэхъапэкӀэ Тхьэм Иляс къыхуиӀуэхуауэ щыта псалъэхэрщ мыбдеж Ӏэлисэхь щыжиӀэр. Еплъ 3 Пащт. 19:15.

+ 8:1 4 Пащт. 4:35-37,
+ 8:4 4 Пащт. 4:12, 4 Пащт. 5:20-27
+ 8:7 4 Пащт. 6:24

+ 8:8 3 Пащт. 19:15, 3 Пащт. 19:17, 1 Пащт. 9:7, 4 Пащт. 1:2

+ 8:12 4 Пащт. 10:32, 4 Пащт. 12:17, 4 Пащт. 13:22,

+ 8:13 3 Пащт. 19:15, 3 Пащт. 19:17
+ 8:18 3 Пащт. 12:28-30, 3 Пащт. 16:31-33
+ 8:19 2 Пащт. 21:17, 3 Пащт. 11:36
+ 8:20 3 Пащт. 22:47
+ 8:26 4 Пащт. 11:1
+ 8:28 4 Пащт. 8:15, 3 Пащт. 22:3

ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

Йыхъу ИсрэӀилым и пащтыхьыну къызэрыхахар

9^1Ӏэлисэхь бегъымбарым и гъэсэнхэм ящыщ зыр къриджэри: «Уи щыгъын щӀыӀутелъым и кӀэкъуащӀэр уибг дэупщӀэ, – жриӀащ, – дагъэ зэрыт мы кхъуэщыныр здэщти, ДжылыӀэдейм ит АрмэтӀ къалэ кӀуэ+. 2Унэса нэужь, Нымщий и къуэ Йощэфат и къуэ Йыхъу къэгъуэт. Абы деж кӀуэи, зыбгъэдэс и ныбжьэгъухэм къахэши унэ кӀуэцӀым щӀэшэ+. 3Мы кхъуэщыныр абдеж къыщыгъэӀэгъуэ, ит дагъэр и щхьэм щыхуи: „Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: ‘ИсрэӀил хэгъэгум урипащтыхьыну дагъэр уи щхьэ щызохуэ’“ жыӀэ. Абы иужькӀэ бжэр Ӏухи, псынщӀэу къыщӀэпхъуэж, зумыӀэжьэ!»+

4Арати, бегъымбар щӀалэщӀэр ДжылыӀэдейм ит АрмэтӀ къалэм кӀуащ. 5ЗдэкӀуэнум нэса нэужь, зэгъусэу щыс дзэзешэхэр къилъэгъуащ.

«Уэ дзэзешэ, уи деж сыкъаӀуэхуащ», – жиӀащ лӀыкӀуэм.

«Дэ тщыщу хэт укъызыхуаӀуэхуар?» – щӀэупщӀащ Йыхъу.

«Уи дежщ сыкъыздагъэкӀуар, дзэзешэ», – иритащ абы жэуап бегъымбар щӀалэм.

6Йыхъу къэтэджри унэм щӀыхьащ. Бегъымбарым абы и щхьэм дагъэр щихуэри: «Мыращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, жиӀэр: „Си лъэпкъым, ИсрэӀил и щӀэблэм, урипащтыхьыну уи щхьэм дагъэр щызохуэ. 7Уи зиусхьэн Ӏэхьэб и лъапсэр бгъэкӀуэдынущ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ Ӏизэбэл яригъэукӀа си жыӀэщӀэ бегъымбархэмрэ си псалъэ тӀэужыӀэ зымыщӀ цӀыхухэмрэ ялъ сщӀэжынущ[*]+. 8Ӏэхьэб и лъэпкъыр зэрыщыту кӀуэдынущ. И лъапсэми цӀыхухъуу исыр, унэӀутри цӀыху щхьэхуитри, згъэкӀуэдынущ. 9Ӏэхьэб и унагъуэм есщӀэнущ НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэмрэ Ахъия и къуэ БэӀэшрэ я унагъуэм есщӀар[*]+. 10ИзрэӀэл щӀыгум Ӏизэбэл и хьэдэр хьэхэм щашхыжынущ, зыгуэрми ар щӀилъхьэжынукъым“», – жиӀащ. Абы иужькӀэ бегъымбар щӀалэм бжэр Ӏуихри щӀэпхъуэжащ+.

11Йыхъу унэм къыщӀэкӀыу зыбгъэдэса дзэзешэхэм къащыхыхьэжым, абыхэм ящыщ зыр къеупщӀащ: «Псори хъарзынэ? Сыт а Ӏулэр уи деж къыщӀэкӀуар?»

«Флъэгъуакъэ ар зыхуэдэр? Сыт мыгъуэ абы жиӀэфынур?!» – къыфӀигъэкӀакъым Йыхъу.

12«Пэжкъым! – трагъэчыныхьу хуежьащ щысхэм. – КъыджеӀэж».

Арати Йыхъу зэхихар иӀуэтэжащ. «„Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: ‘ИсрэӀилым урипащтыхьыну уи щхьэм дагъэр щызохуэ’“ къызжиӀащ», – иухащ и псалъэр Йыхъу.

13Ар зэрызэхахыу, къыщылъэтхэри я щыгъын щӀыӀутелъыр Йыхъу зытет дэкӀуеипӀэм хутраубгъуащ. Абы иужькӀэ гъуор ягъаджэри: «Йыхъу пащтыхь хъуащ!» – жаӀэу кӀий-гуоууэ хуежьащ+.

Йохъурэм и кӀуэдыкӀэ хъуар

14-15Абы хэту Нымщий и къуэ Йощэфат и къуэ Йыхъу Йохъурэм и лъабжьэр къитӀу хуежьащ. Абы щыгъуэ Йохъурэм ИзрэӀэл къалэм щыӀэт. Йохъурэм ИзрэӀэл игъэзэжауэ арат, ДжылыӀэдейм ит АрмэтӀ къалэ деж арэмей пащтыхь ХъызрэӀил къридза уӀэгъэхэм яригъэӀэзэн щхьэкӀэ. «КъыздэфӀыгъмэ, – яжриӀащ Йыхъу и гъусэхэм, – хъыбарыр ИзрэӀэл щамыӀуэтэн хуэдэу, АрмэтӀ къалэм зыри дэвмыгъэкӀ»+.

16Йыхъу хьэкуэстыгум итӀысхьэри, ИзрэӀэлкӀэ, и уӀэгъэхэр игъэхъужу абы щыӀэ Йохъурэм деж, ежьащ. Ехьудейм и пащтыхь Ахъзияи щӀэупщӀакӀуэ кӀуауэ щыӀэт абы. 17ИзрэӀэл плъырыпӀэм ит зауэлӀым Йыхъу и цӀыхухэр гъунэгъу къызэрыхъур къыщилъагъум: «ЦӀыху гуп солъагъу», – жиӀэри ину кӀиящ.

«Шу гуэр утӀыпщи, – ищӀащ Йохъурэм унафэ, – Ӏуэхухэр псори хъарзынэмэ щӀреупщӀэ».

18Шур Йыхъу пежажьэри: «Пащтыхьым псори хъарзынэу пӀэрэ жеӀэри щӀоупщӀэ», – жиӀащ.

«Сыт абы уи Ӏуэхуу хэлъыр? – пидзыжащ Йыхъу шум. – Си ужьым къиуви, накӀуэ».

ПлъырыпӀэм ит зауэлӀым пащтыхьым хъыбар иритащ: «Шур абыхэм я деж нэсащ, ауэ къигъэзэжыркъым», – жиӀэри.

19Апхуэдэу щыхъум, пащтыхьым етӀуанэ шури япригъэжьащ. Щабгъэдыхьэм: «Пащтыхьым псори хъарзынэу пӀэрэ жеӀэри щӀоупщӀэ», – жиӀащ.

«Сыт абы уи Ӏуэхуу хэлъыр? – пидзыжащ абыи Йыхъу. – Си ужьым къиуви, накӀуэ».

20ПлъырыпӀэм ит зауэлӀым аргуэру пащтыхьым хъыбар иритащ: «Шур абыхэм я деж нэсащ, ауэ ари къэкӀуэжыркъым. Хьэкуэстыгузешэр Нымщий и щӀэблэм щыщ Йыхъу ещхьщ – и нэр къыщхьэрипхъуауэ къожэ», – жиӀэри.

21«Си хьэкуэстыгур зэщӀэфщӀэ!» – ищӀащ унафэ Йохъурэм. Хьэкуэстыгур зэщӀащӀащ. ИсрэӀилым и пащтыхь Йохъурэми Ехьудейм и пащтыхь Ахъзияи щхьэж и хьэкуэстыгум ису къыдэкӀхэри Йыхъу пежьащ. ИзрэӀэл щыщ НэбутӀ и щӀыгуу щытам деж ахэр Йыхъу щыӀущӀащ+.

22Йохъурэм Йыхъу къыщилъагъум: «Псори хъарзынэ?» – жиӀэри еупщӀащ.

«Уи анэ Ӏизэбэл и тхьэнэпцӀхэм щхьэщэ яхуэщӀыныр щӀимычэу, удыгъэ зэрихьэхэри багъуэу, – къыхуилъащ абы Йыхъу, – сыт хъарзынэ зи гугъу пщӀыр?»

23Асыхьэтым Йохъурэм и хьэкуэстыгум къригъэгъэзащ. «ГъэпцӀапӀэщ дызэрыхуар, Ахъзия!» – егуоуащ ар здэжэм Ахъзия.

24Йыхъу шабзэр зэӀуидзэри Йохъурэм еуащ. Шабзэшэр абы и блэгъукӀэ зэхуакум пхыкӀащ, игуми хыхьащ. Абдежым Йохъурэм хьэкуэстыгум иукӀуриящ. 25Йыхъу и блыгущӀэтым, Быдэкъарэ, зыхуигъазэри: «Мыр къащти, ИзрэӀэл щыщ НэбутӀ и щӀыгуу щытам деж щидзыж. ПщӀэжрэ, Йохъурэм и адэ Ӏэхьэб и ужьым уэрэ сэрэ диту, хьэкуэстыгухэм дису дыздэкӀуэм, ТХЬЭМ абы теухуауэ жиӀар? 26„НэбутӀи абы и къуэхэми я лъыр дыгъуасэ слъэгъуащ, ар пхуэзгъэгъунукъым, абыхэм ялъ мы щӀыпӀэм дежи щысщӀэжынущ“ жиӀэу ТХЬЭМ Ӏэхьэб теухуауэ къиӀуэхуати… Аращи, ТХЬЭМ зэрыжиӀам хуэдэу, къащти а щӀыгу дыдэм деж щыхыфӀэдзэж»[*]+.

Ехьудейм и пащтыхь Ахъзия зэраукӀар

27Къэхъуар къыщилъагъум, Ехьудейм и пащтыхь Ахъзия Бэтхэгъэн къалэм и лъэныкъуэкӀэ щӀэпхъуащ. «ФукӀ мыри!» – кӀийрт абы кӀэлъыщӀэпхъуа Йыхъу. ЕблэӀэм къалэм пэмыжыжьэу ит Гъур Ӏуащхьэм щыкӀэрыхьэ дыдэм хьэкуэстыгум ису жэ Ахъзия къеуэри къауӀащ. Ахъзия Мэджыдэ къалэм дэлъадэри, абдеж и псэр щыхэкӀащ. 28Ар хьэкуэстыгум илъу Ерусэлим яшэжри, Даут и Къалэм дэт и адэжьхэм я кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ+. 29Ӏэхьэб и къуэ Йохъурэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀузанэр екӀуэкӀыу, Ахъзия Ехьудей хэкум и пащтыхь хъуат.

Ӏизэбэл зэраукӀар

30Абы иужькӀэ Йыхъу ИзрэӀэл кӀуащ. Ар Ӏизэбэл щызэхихым, и нэхэм сырымэ щӀилъхьэщ, и щхьэцхэр дахэу зэщӀикъуэри щхьэгъубжэм къыдэплъу уващ. 31Йыхъу къалэ дыхьэпӀэхэм къыщыблэкӀым, Ӏизэбэл абы егуоуащ: «Зи зиусхьэныр зыукӀыжа Зымыр, псори хъарзынэ?»[*] – жиӀэри+.

32Йыхъу щхьэгъубжэмкӀэ дэплъейри: «Хэт къызгуэтыр, хэт?» – жиӀэри и макъыр Ӏэтауэ джащ. Щхьэгъубжэм ӀуэхутхьэбзащӀитӀ е щы къыдэплъащ. 33«Къыдэвдз мор щхьэгъубжэм!» – яхуищӀащ Йыхъу абыхэм унафэ. Абыхэми Ӏизэбэл щхьэгъубжэм къыдадзащ, и лъыр блынджабэми шыхэми ириутхащ. Йыхъу хьэкуэстыгумкӀэ абы и хьэдэм телъадэри зэхипӀытӀащ.

34Йыхъу пащтыхь сэрейм дыхьэри ешхащ икӀи ефащ. «Мы Тхьэм и нейр зыщыхуар зыхуей хуэвгъази щӀэфлъхьэж, сыт хуэдэу щымытми ар пащтыхьыпхъущ», – жиӀащ итӀанэ Йыхъу+. 35Хьэдэр щӀалъхьэжыну кӀэлъыкӀуахэм абы и щхьэ къупщхьэмрэ Ӏэпкъынэ-лъэпкъынэхэмрэ фӀэкӀа зыри ягъуэтыжакъым. 36-37Къагъэзэжри Ӏуэхур зыӀутыр Йыхъу жраӀэжащ.

Абдежым Йыхъу жиӀащ: «ТХЬЭМ Тыщбы щыщ и жыӀэщӀэ Иляс къыхуигъэкӀуауэ щыта и псалъэр зэщӀащ: „ИзрэӀэл щӀыгум Ӏизэбэл хьэхэм щашхыжынущ, и хьэдэри куэншыбым ещхьу абдеж хэфыхьыжынущ. ‘Мыр Ӏизэбэлщ’ жиӀэуи зыми къицӀыхужынукъым“»+.

* 9:7 ИсрэӀилым и пащтыхьу щыта Ӏэхьэб и щхьэгъусэт Ӏизэбэл. Ар нэгъуэщӀ лъэпкът къызыхэкӀар, икӀыхьагъкӀи исрэӀилхэр Тхьэ пэжым къызэрыбгъэдишынум иужь итащ. Еплъ 3 Пащт. 16:31; 18:4; 19:1-2.

* 9:9 Еплъ 3 Пащт. 14:10-11; 16:3-4.

* 9:26 Пащтыхь Ӏэхьэб НэбутӀ ирищӀамрэ абы и унагъуэм Тхьэм трилъхьа тезырымрэ я хъыбарыр 3 Пащт. 21 деж къыщыӀуэтащ.

* 9:31 Мыбдеж Ӏизэбэл щӀагъыбзэкӀэ Йыхъу ириӀуэкӀыр и пащтыхь Елэхьрэ абы и лъэпкъымрэ зыукӀыжа дзэпщ Зымыр и щхьэ кърикӀуа Ӏуэхугъуэхэрщ. Зымыр пащтыхь тахътэр зыӀэщӀиубыда щхьэкӀэ, махуибл нэхъыбэ абы темысу яукӀыжыгъат. Еплъ 3 Пащт. 16:9-20.

+ 9:1 4 Пащт. 8:28
+ 9:2 3 Пащт. 19:16
+ 9:3 1 Пащт. 10:1
+ 9:7 3 Пащт. 18:4

+ 9:9 3 Пащт. 14:10, 3 Пащт. 15:29, 3 Пащт. 16:11, 3 Пащт. 21:21-22

+ 9:10 3 Пащт. 21:23, 4 Пащт. 9:36
+ 9:13 2 Пащт. 15:10, 3 Пащт. 1:34
+ 9:14 4 Пащт. 8:28-29
+ 9:21 3 Пащт. 21:1
+ 9:26 3 Пащт. 21:19
+ 9:28 4 Пащт. 23:30
+ 9:31 3 Пащт. 16:9-13
+ 9:34 3 Пащт. 16:31
+ 9:36 3 Пащт. 21:23, 4 Пащт. 9:10

ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Ӏэхьэб и щӀэблэм лъапсэрыхыр къызэрыхуагъэкӀуар

10^1Ӏэхьэб и щӀэблэм щыщу цӀыху блыщӀ Щэмэрей дэст. Йыхъу тхьэмпэтхылъхэр игъэхьэзырри, къалэ унафэщӀхэм, тхьэмадэхэм, Ӏэхьэб и щӀэблэм кӀэлъыплъ гъэсакӀуэхэм Щэмэрей яхуигъэхьащ+. 2«Фи пащтыхьым къытехъукӀыжа щӀалэхэр фщӀыгъущ, хьэкуэстыгухэмрэ шыхэмрэ фиӀэщ, къалэ зэщӀэгъэбыдыхьамрэ Ӏэщэмрэ фӀэщӀэлъщ, – итхырт Йыхъу. – Апхуэдэу щыхъуакӀэ, мы тхьэмпэтхылъыр къызэрыфӀэрыхьэу, 3фи зиусхьэным и щӀэблэм фахэплъи, нэхъыфӀ дыдэр, зыхуэфащэу къэфлъытэр къахэфх, и адэжьым и тахътэм дэвгъэкӀуеи тевгъэтӀысхьэ. ИтӀанэ фи зиусхьэным и лъэпкъым щхьэкӀэ фызауэ!»

4АрщхьэкӀэ абыхэм шынэ къащтэри: «ПащтыхьитӀыр пэщӀэтыфакъым абы, дэ сыт хуэдэ щӀыкӀэкӀэ дыпэлъэщын?» – жаӀащ.

5Пащтыхь сэрейм и кӀэлъыплъакӀуэм, къалэм и тетым, тхьэмадэхэм, гъэсакӀуэхэм Йыхъу лӀыкӀуэ хуащӀащ: «Дэ дурижыӀэщӀэщ, жыпӀэр псори тщӀэнущ. Зыри пащтыхьу тедгъэхьэнукъым, уэ пфӀэзахуэр щӀэ», – жаӀэри.

6Арати, Йыхъу етӀуанэ тхьэмпэтхылъыр игъэхьэзырри абыхэм яхуигъэхьащ. «Сэ си лъэныкъуэр фӀыгъыу икӀи фызижыӀэщӀэу щытмэ, – итхырт абы, – фи зиусхьэным къытехъукӀыжа и щӀэблэр зэтевукӀи, я щхьэр къысхуэфхь, пщэдей, иджы хуэдэхэм ирихьэлӀэу, си деж ИзрэӀэл фыкъакӀуэ».

Пащтыхь щауэхэр цӀыху блыщӀ хъурт. ЦӀэрэ щхьэрэ яӀэу къалэм дэс цӀыхухэрат ахэр зыгъасэр. 7Тхьэмпэтхылъыр къащыхуэкӀуэм, абыхэм пащтыхь щауэхэр яубыдри яукӀащ, я щхьэр матэм иралъхьэри, Йыхъу деж ИзрэӀэл ирагъэхьащ+. 8ЛӀыкӀуэр Йыхъу деж къакӀуэри, пащтыхь щауэхэм я щхьэхэр къызэрихьар жриӀащ.

«Къалэ дыхьэпӀэм деж самитӀу щызэтефлъхьи, – ищӀащ унафэ Йыхъу, – пщэдджыжь пщӀондэ щывгъэлъ».

9КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым Йыхъу къыщӀэкӀри цӀыхубэм я пащхьэ къиуващ.

«Фэ лажьэ фиӀэкъым, – жиӀащ абы. – ЗыкъыпэзыӀэту си зиусхьэныр зыукӀар сэращ. Ауэ хэт мыхэр зэтезукӀар? 10Ӏэхьэб ехьэлӀауэ ТХЬЭМ жиӀа псалъэхэм ящыщ гуэри зэрымыкӀуэдынур, псори зэрызэщӀэнур зэвгъащӀэ. ТХЬЭМ и жыӀэщӀэ Иляс къыхуиӀуэхуауэ щыта псалъэхэр зэрыщыту зэщӀа хъуащ»+.

11Йыхъу Ӏэхьэб и лъэпкъым щыщу ИзрэӀэл къыдэнэжахэми, и блыгущӀэтхэми, и ныбжьэгъухэми, и тхьэпщхэми лъапсэкӀуэдыр къахуигъэкӀуащ, зы цӀыхуи псэууэ къигъэнакъым.

Ахъзиярэ Ӏэхьэбрэ я Ӏыхьлыхэр Йыхъу зэригъэкӀуэдар

12Абы иужькӀэ Йыхъу Щэмэрей ежьащ. БэтэкӀэдкӀэ зэджэ хъупӀэм щынэсым, 13ар Ехьудейм и пащтыхь Ахъзия и унэкъуэщхэм абдеж щахуэзащ. «Хэт фыхъуну?» – жиӀэри Йыхъу абыхэм еупщӀащ.

«Дэ Ахъзия дриунэкъуэщщ, – жаӀащ абыхэм, – пащтыхьым и къуэхэмрэ пащтыхь анэм и къуэхэмрэ я деж лъагъунлъагъу докӀуэ».

14«Псэууэ фубыд мыхэр!» – ищӀащ унафэ Йыхъу.

Ахэр асыхьэтым яубыдри, БэтэкӀэд псыкъуийм деж щаукӀащ: цӀыху тӀощӀитӀрэ тӀу хъу гупым щыщу зы цӀыхуи псэууэ Йыхъу къигъэнакъым.

15Йыхъу адэкӀэ ежьэжащ. ЗдэкӀуэм, Архьэб и къуэ Йонэдэб къыӀущӀащ. Йыхъу абы фӀэхъус ирихри еупщӀащ: «Сэ си гур зэрыпхуэпэжым хуэдэу, уэри уи гур къысхуэпэжу пӀэрэ?» – жиӀэри.

«НтӀэ, сэри си гур пхуэпэжщ», – жиӀащ Йонэдэб.

«Абы щыгъуэм, къащтэ уи Ӏэр», – хуишиящ Йыхъу и Ӏэр абы.

Йыхъу Йонэдэб къиӀэтри, и хьэкуэстыгум иригъэтӀысхьащ. 16«НакӀуэ си гъусэу, – жриӀащ абы Йыхъу. – ТХЬЭМ и Ӏуэхум си фӀэщу сызэрыщӀэбэныр плъагъунщ». Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ Йыхъу и хьэкуэстыгум ису ар адэкӀэ ишащ.

17Йыхъу Щэмэрей къэкӀуа нэужь, Ӏэхьэб и лъэпкъым щыщу абы къыдэнам лъапсэкӀуэдыр къахуигъэкӀуащ. ТХЬЭМ Иляс къызэрыжриӀам тету, абыхэм ящыщу зы цӀыхуи псэууэ къимыгъанэу зэтриукӀащ+.

БэӀэл хуэлӀыщӀэхэр Йыхъу зэрызэтриукӀар

18Абы иужькӀэ Йыхъу цӀыхухэр зэхуишэсри яжриӀащ: «Ӏэхьэб БэӀэл зэрыхуэпщылӀар мащӀэщ. Йыхъу ирикъун хуэдизкӀэ хуэпщылӀынущ+. 19Аращи, БэӀэл и бегъымбархэм, и Ӏумэтым итхэм, и тхьэпщхэм псоми фыкъеджэ. БэӀэл къэмыхъуауэ къурмэнышхуэ хуэсщӀынущи, зы цӀыху къэмынэу кърекӀуэ. КъэмыкӀуэм къыпэплъэр ажалщ».

БэӀэл хуэпщылӀхэр зэтриукӀэн щхьэкӀэ, Йыхъу бзаджагъэ зэрихьэу арат+.

20«БэӀэл и цӀэкӀэ махуэщӀ зэӀущӀэ зэрытщӀынум и хъыбарыр вгъэӀу», – жиӀащ Йыхъу.

Арати, хъыбарыр ягъэӀуащ. 21Йыхъу хъыбарыр зэры-ИсрэӀилу зэбгритыкӀащ. БэӀэл щхьэщэ хуищӀу хэгъэгум ис зы цӀыху къэмынэу зэӀущӀэм кърихьэлӀащ. Ахэр БэӀэл и тхьэлъэӀупӀэ унэм къыщызэхуэсри, лъэ теувапӀэ имыӀэжу щӀэз щызэрыгъэхъуащ+.

22«БэӀэл хуэпщылӀхэм щатӀэгъэну щыгъын щӀыӀутелъхэр къахуэхь», – жриӀащ Йыхъу щыгъынхъумэм.

Ар кӀуэри щыгъынхэр къахущӀихащ.

23Абы иужькӀэ Йыхъурэ Архьэб и къуэ Йонэдэбрэ БэӀэл и тхьэлъэӀупӀэ унэм щӀыхьащ. Йыхъу БэӀэл щхьэщэ хуэзыщӀхэм захуигъазэри: «ТХЬЭМ и жыӀэщӀэхэм ящыщ къыфхэтмэ, зыфплъыхьи зэвгъащӀэт. БэӀэл хуэпщылӀхэм къищынэмыщӀа, нэгъуэщӀ мыбы щӀэт хъунукъым», – жиӀащ.

24Абы хэту къурмэнхэмрэ тыхь гъэсынхэмрэ ящӀыну хуежьащ. Йыхъу тхьэлъэӀупӀэ унэм и щӀыбкӀэ цӀыху тӀощӀиплӀ нэхъапэкӀэ къригъэувэкӀат. «Фи ӀэмыщӀэ ислъхьэ мы цӀыхухэм ящыщу, – жиӀат абы быдэу, – зы закъуэ псэууэ зыӀэщӀэкӀым, абы и псэр щӀитынущ»+.

25Йыхъу тыхь гъэсынхэр ищӀын зэриухыу, хъумакӀуэхэмрэ дзэзешэхэмрэ яжриӀащ: «ФыкъыщӀыхьи, псэ Ӏуту зы цӀыху къэвмыгъанэу зэтевукӀэ мыхэр».

Ахэр къыщӀыхьэри, тхьэлъэӀупӀэ унэм щӀэтхэр псори джатэщхьэщӀэкӀ ящӀащ. ХъумакӀуэхэмрэ дзэзешэхэмрэ абыхэм я хьэдэр щӀыбым къыщӀадзри, БэӀэл и тхьэлъэӀупӀэ унэм хэт лъапӀэщым щӀыхьащ+. 26Абы щӀэт мывэскъархэр къыщӀахри мафӀэм хадзащ+. 27БэӀэл и мывэскъарыр зэхагъэщэщащ, тхьэлъэӀупӀэ унэр зэхакъутащ, абдежри щӀыб икӀыпӀэ ящӀауэ нобэр къыздэсым апхуэдэу къогъуэгурыкӀуэ+.

28Мис апхуэдэу Йыхъу БэӀэл щхьэщэ хуэщӀыныр ИсрэӀил хэгъэгум щигъэкӀуэдащ. 29Ауэ езыр ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм и гъуэгум текӀакъым – БэтӀэлрэ Данрэ щагъэува дыщэ танэхэм щхьэщэ яхуищӀырт+.

30«Сэ игъуэу къэслъытэр зыхуей хуэзэу зэрыбгъэзэщӀам, Ӏэхьэб и лъэпкъым сызэрыхуейм хуэдэу уазэрыдызекӀуам папщӀэ, – къыжриӀащ ТХЬЭМ Йыхъу, – лӀэужьиплӀкӀэ уи щӀэблэр ИсрэӀилым щыпащтыхьынущ»+.

31АрщхьэкӀэ Йыхъу ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и хабзэхэм тетыну гурэ псэкӀэ хущӀэкъуакъым. ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха Йорэбэхьэм и гъуэгум ар текӀакъым.

Йыхъу дунейм зэрехыжар

32-33ИсрэӀилым иӀыгъ щӀыгухэр ТХЬЭМ щигъэмащӀэ лъэхъэнэт. ХъызрэӀил исрэӀилхэр хигъащӀэри, Ӏурдыныпсым и къуэкӀыпӀэмкӀэ щыӀэ щӀыгухэр къищтат: Джад, Рэбил, Минащ щӀыналъэхэр хиубыдэу абы ДжылыӀэдеймрэ Бэшанрэ зыӀэщӀилъхьат, уеблэмэ Арнэн псыежэхым деж щыт Арэр къали нэсат+.

34Йыхъу и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

35И уахътыр къэсри, Йыхъу и адэжьхэм я пащхьэм ихьэжащ, Щэмэрей щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йохъуэжьщ. 36Йыхъу илъэс тӀощӀрэ икӀэ ИсрэӀилым и унафэр ищӀу Щэмэрей дэсащ.

+ 10:1 3 Пащт. 16:24

+ 10:7 3 Пащт. 21:21, 4 Пащт. 9:8

+ 10:10 3 Пащт. 21:19, 3 Пащт. 21:21, 3 Пащт. 21:29

+ 10:17 3 Пащт. 21:19, 3 Пащт. 21:21, 3 Пащт. 21:29

+ 10:18 3 Пащт. 16:31-32
+ 10:19 3 Пащт. 18:19, 3 Пащт. 22:6
+ 10:21 3 Пащт. 16:32
+ 10:24 3 Пащт. 20:39
+ 10:25 3 Пащт. 18:40
+ 10:26 4 Пащт. 3:2
+ 10:27 4 Пащт. 23:14
+ 10:29 3 Пащт. 12:28
+ 10:30 4 Пащт. 15:12
+ 10:32 4 Пащт. 8:12

ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ

Пащтыхь гуащэ Атэлыхь пащтыхьыгъуэр зэрызыӀэщӀиубыдар

11^1Ехьудей пащтыхь Ахъзия зэрыщымыӀэжыр и анэ Атэлыхь къыщищӀэм, пащтыхь унагъуэм щыщу псэ зыӀут къимыгъанэу зэтриукӀэну хуежьащ+. 2Ауэ пащтыхь Йорам ипхъу Йощабэ, ар икӀи Ахъзия и шыпхъут, зи унафэр укӀкӀэ ящӀа пащтыхь щауэхэм ЙоӀэш къахидыгъукӀащ. ЙоӀэш Ахъзия и къуэт. Йощабэ пащтыхь щауэмрэ абы и дэгызэмрэ лэгъунэ гуэрым щигъэпщкӀуащ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ абы щӀалэр Атэлыхь щихъумэри, ямыукӀыу къэнащ. 3Атэлыхь пащтыхьыгъуэм унафэ зэрихьэу тетыхукӀэ, ЙоӀэшрэ и дэгызэмрэ ТХЬЭМ и Унэм гъэпщкӀуауэ илъэсихкӀэ щыпсэуащ[*].

Атэлыхь цӀыхухэм зыкъызэрыпаӀэтар

4Атэлыхь тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ебланэр екӀуэкӀыу, Йодай-тхьэпщым пащтыхь щхьэхъумэхэмрэ[*] сэрей хъумакӀуэхэмрэ я пашэхэм якӀэлъигъакӀуэри, ТХЬЭМ и Унэм къригъэшащ. Йодай абыхэм зэгурыӀуэныгъэ ярищӀылӀащ. ТХЬЭМ и Унэм тхьэлъанэ щаригъэщӀри, пащтыхь щауэр яригъэлъэгъуащ.

5Абдеж Йодай абыхэм унафэ яхуищӀащ: «Мыращ зэрыфщӀынур. Щэбэтым и ӀэнатӀэ пэрыхьэнухэм я зы Ӏыхьэ щанэм пащтыхь сэрейр ирахъумэ. 6ЕтӀуанэ Ӏыхьэ щанэр Сур дыхьэпӀэм деж щрет. Къэна Ӏыхьэ щанэри пащтыхь сэрейр зыхъумэхэм я щӀыбагъкӀэ щыӀэ дыхьэпӀэм хуресакъ. Пащтыхь сэрейм псэ зыӀут къевгъэкӀуалӀэ хъунукъым. 7Щэбэтым и ӀэнатӀэм пэрыкӀыж дзэ пакӀитӀыр ТХЬЭМ и Унэм деж къыӀунэн хуейщ, пащтыхьыр яхъумэн щхьэкӀэ. 8Дэтхэнэми и Ӏэщэр иӀыгъыу абы и хъуреягъым къреувэкӀ. Хэту щытми, къыбгъэдыхьэну хуежьэр иреукӀ. Пащтыхьыр дэнэ мыкӀуэми, ирегъусэ».

9Дзэ пакӀэ пашэхэм Йодай-тхьэпщым къажриӀар псори ягъэзэщӀащ. Дэтхэнэми и цӀыхухэр – щэбэтым и ӀэнатӀэ пэрыувэхэри пэрыкӀыжхэри – къашэри Йодай-тхьэпщым деж къекӀуэлӀащ. 10Йодай-тхьэпщым ТХЬЭМ и Унэм щӀэлъ, зэгуэр Даут ейуэ щыта бжыхэмрэ мэӀухэмрэ пашэхэм яхуигуэшащ+. 11ТХЬЭМ и Унэм и ипщэ лъэныкъуэм къыщегъэжьауэ и ищхъэрэ лъэныкъуэм нэсыхукӀэ, къурмэнщӀыпӀэм дежи сэрейм дежи пащтыхьыр яхъумэн щхьэкӀэ, и хъуреягъкӀэ Ӏэщэ зыӀыгъ хъумакӀуэхэр къеувэкӀащ.

12Йодай-тхьэпщым пащтыхьыкъуэр къыщӀишри, тажыр щхьэритӀэгъащ, Тхьэм и унафэхэр зэрыт тхылъыр[*] ӀэщӀилъхьэри пащтыхьу тригъэхьащ. И щхьэм дагъэр щыщихуэм: «ИугъащӀэ пащтыхьым!» – жаӀэурэ цӀыхухэр зэрыгъэгуоурт, Ӏэгу еуэрт+.

13ХъумакӀуэхэмрэ цӀыхухэмрэ я макъыр щызэхихым, Атэлыхь абыхэм я деж ТХЬЭМ и Унэм кӀуащ. 14Ар плъэри, мыр къилъэгъуащ: пкъощӀэсэм деж, хабзэм къызэригъэувым хуэдэу, пащтыхьыр щытт! Абы дзэ пакӀэ пашэхэмрэ накъырапщэхэмрэ бгъурытт. Накъырапщэхэм зыдащӀу цӀыхубэр гуфӀэрт. Атэлыхь и щыгъыныр зэхичатхъэри, и макъ къызэрихькӀэ кӀиящ: «КъыдэпцӀыжащ! КъыдэпцӀыжащ!» – жиӀэу+.

15Йодай-тхьэпщым дзэ пакӀэ пашэхэм унафэ яхуищӀащ: «Мыр Ӏуфши хъумакӀуэхэм я ӀэмыщӀэ ифлъхьэ. И ужь хэт къимыувэми, джатэкӀэ фукӀ». ТХЬЭМ и Унэр зыдэт пщӀантӀэм Атэлыхь дэбукӀыхь зэрымыхъунур тхьэпщым къыгурыӀуэрт.

16Ар яубыдщ, шыхэр щызэхэзекӀуэ дыхьэпӀэмкӀэ пащтыхь сэрейм дашэри щаукӀащ.

17Йодай-тхьэпщым пащтыхьымрэ цӀыхухэмрэ ТХЬЭМ хуэпэжыну Ӏуагъэ яригъэщӀащ. Абы къищынэмыщӀауэ, тхьэпщым пащтыхьымрэ цӀыхубэмрэ зэгурыӀуэныгъэ зэраригъэщӀылӀащ. 18Зэрылъэпкъыу кӀуэри, БэӀэл и тхьэлъэӀупӀэ унэр зэхакъутащ. Абыхэм къурмэнщӀыпӀэхэмрэ мывэскъархэмрэ зыри къыхамынэу зэхагъэщэщащ, БэӀэл и тхьэпщ Мэтани абдеж щаукӀащ.

Абы иужькӀэ Йодай-тхьэпщым ТХЬЭМ и Унэм кӀэлъыплъынухэр игъэнэхуащ+. 19Йодай-тхьэпщым, дзэ пакӀэ пашэхэр, пащтыхьым и щхьэхъумэхэр[*], пащтыхь сэрейм и хъумакӀуэхэр, цӀыхубэр гъусэ ищӀри, ТХЬЭМ и Унэм пащтыхьыр къыӀуишыжащ, ХъумакӀуэхэм я дыхьэпӀэмкӀэ пащтыхь сэрейм ишэжащ. Абдеж ЙоӀэш пащтыхь тахътэм дэкӀуейри тетӀысхьащ. 20ЦӀыхуцӀэ зиӀэм я гуфӀэгъуэшхуэт. Пащтыхь сэрейм Атэлыхь джатэкӀэ даукӀыхьа нэужь, къалэри пыӀэжащ.

21ЙоӀэш тетыгъуэр щыӀэщӀыхьам и ныбжьыр илъэсиблым итт.

* 11:3 2 Тхыдэжьхэр 22:11 къызэрыхэщымкӀэ, Йощабэ Йодай-тхьэпщым и щхьэгъусэт. Аращ абы ЙоӀэш цӀыкӀу ТХЬЭМ и Унэм, езым деж, щӀыщигъэпщкӀуфар.

* 11:4 Журт. «къэрейхэр». Зи гугъу ищӀыр хамэщӀ къикӀа, пащтыхьым и щхьэхъумэу пщӀэкӀэ къулыкъу зыщӀэу щыта гуп гуэрщ. Апхуэдэу еплъ 19-нэ едзыгъуэм.

* 11:12 Е: «пащтыхь дамыгъэхэр».

* 11:19 Еплъ 11:4 и еӀуэлӀапхъэм.

+ 11:1 4 Пащт. 8:26, 4 Пащт. 9:27,
+ 11:10 2 Пащт. 8:7,
+ 11:12 1 Пащт. 10:24
+ 11:14 4 Пащт. 23:3,
+ 11:18 4 Пащт. 10:27

ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь ЙоӀэш

12^1ИсрэӀилым и пащтыхь Йыхъу тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ебланэр екӀуэкӀыу, ЙоӀэш Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс тӀощӀитӀкӀэ унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Зибайт, ар лъэпкъкӀэ Бэрщабэ щыщт. 2ЙоӀэш псэуху ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым, Йодай-тхьэпщыр къызэреущиехэми текӀакъым. 3Апхуэдэу щыт пэтми, ЙоӀэш тхьэлъэӀупӀэхэр ирихыжакъым, цӀыхухэм а щӀыпӀэхэм къурмэнхэр иджыри щащӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсырт+.

Тхьэм и Унэр ЙоӀэш зэфӀигъэувэжыну иужь зэрихьар

4Зэгуэрым ЙоӀэш тхьэпщхэм яжриӀащ: «Тхьэм и цӀэр траӀуэу ТХЬЭМ и Унэм кърахьэлӀэ дыжьыныр зэрыщыту абдеж къыщызэхуэфхьэс – хьэкъулэу къыхэкӀри, щхьэщэхужыпщӀэу къыхахри, ТХЬЭМ и Унэм псапэхуэщӀэу кърахьэлӀэри. 5А псор фи мылъкум и тетхэм[*] къеӀыфхи, ТХЬЭМ и Унэр зэгъэпэщыжыным тевгъэкӀуадэ».

6АрщхьэкӀэ пащтыхь ЙоӀэш тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс тӀощӀрэ ещанэм щыхыхьэми, ТХЬЭМ и Унэм щыщӀэныгъэу иӀэр тхьэпщхэм иджыри а зэрызэрамыгъэпэщыжам хуэдэт. 7Пащтыхь ЙоӀэш Йодаи адрей тхьэпщхэри къриджэри: «Сыт ТХЬЭМ и Унэр зыхуей щӀыхуэвмыгъазэр? – еупщӀащ. – Фи мылъкум и тетхэм афӀэкӀа дыжьын зыри къеӀывмых, щыӀэр ТХЬЭМ и Унэр зэгъэпэщыжыным хэвмылъхьэнумэ». 8Тхьэпщхэр цӀыхубэм дыжьын къеӀыхыныр щыгъэтын зэрыхуейми, ТХЬЭМ и Унэр зэгъэпэщыжыным я унафэ зэрыхамылъхьэнуми арэзы техъуащ.

9Йодай-тхьэпщым зы пхъуантэ къищтэщ, и щхьэм гъуанэ хуищӀри, къурмэнщӀыпӀэм и ижьырабгъумкӀэ игъэуващ. ТХЬЭМ и Унэм и щӀыхьэпӀэр яхъумэу Ӏут тхьэпщхэм цӀыхубэм дыжьыну кърахьэлӀэр а пхъуантэм иралъхьэрт+. 10Пхъуантэм из хъуауэ зэралъагъуу, пащтыхьым и тхакӀуэмрэ тхьэпщ пашэмрэ къакӀуэрт. Абыхэм ТХЬЭМ и Унэм дыжьыну кърахьэлӀар къалъытэрти, къэпхэм ирагъэзагъэрт. 11Дыжьыныр яшэча нэужь, ТХЬЭМ и Унэр зэрагъэпэщыжыну зи пщэ иралъхьахэм я тетхэм иратырт. Абыхэми ар ТХЬЭМ и Унэм щылажьэу щӀэт пхъащӀэхэм, ухуакӀуэхэм, 12блынджабэхэр дэзыщӀеижхэм, мывэхэр джафэу зыӀущӀэхэм лэжьапщӀэу иратыжырт. Абы къищынэмыщӀауэ, ТХЬЭМ и Унэр зэрагъэпэщыжын щхьэкӀэ зыхуеину пхъащхьэмрэ мывэ упсахэмрэ къащэхурт, нэгъуэщӀ зыхуэныкъуэхэми трагъэкӀуадэрт.

13Ауэ дыжьын фалъи, уэздыгъэку сахуэхэр къызэрыпах лэнысти, лэджэни, накъыри, дыщэмрэ дыжьынымрэ къыхэщӀыкӀа нэгъуэщӀ хьэкъущыкъуи ТХЬЭМ и Унэм кърахьэлӀэмкӀэ къащэхуакъым. 14Дыжьыныр зратыр Унэр зэзыгъэпэщыжхэрт. 15Абыхэми, пэжагъ зэрахэлъым къыхэкӀыу, дыжьыныр зэрызэрагъэкӀуэкӀ щӀыкӀэм зыри еупщӀэжыртэкъым+. 16ГъэзэкӀуэж тыхьымрэ къабзэщӀыж къурмэнымрэ къапэкӀуэ дыжьыныр ТХЬЭМ и Унэм щӀахьэртэкъым – ахэр тхьэпщхэм къахуэнэжырт.

ЙоӀэш Ерусэлим къалэр ХъызрэӀил зэрыщихъумар

17А лъэхъэнэм Арэмей хэкум и пащтыхь ХъызрэӀил Джат къалэм теуэри къищтат. Абы иужькӀэ ХъызрэӀил Ерусэлим ебгъэрыкӀуэну триухуащ+. 18Апхуэдэу щыхъум, ЙоӀэш Ехьудейм и пащтыхьу щыта Йощэфат, Йорам, Ахъзия сымэ ТХЬЭМ и цӀэр траӀуэу Абы и Унэм щӀалъхьа хьэпшып лъапӀэхэри езым тыгъэ ищӀу абыхэм яхилъхьэжахэри зэхуихьэсащ. ТХЬЭМ и Унэмрэ пащтыхь сэреймрэ я хъугъуэфӀыгъуэщхэм дыщэу илъыр зэрыщыту кърихщ, а псор хилъхьэжри, ХъызрэӀил хуригъэшащ. Абы иужькӀэ арэмей пащтыхьыр икӀуэтыжри, Ерусэлим и Ӏэгъуэблагъэхэр ибгынащ+.

ЙоӀэш дунейм зэрехыжар

19ЙоӀэш и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 20ЙоӀэш и блыгущӀэтхэм зыкъыпаӀэтщ, щэхуу зэгурыӀуэхэри, Силэ ухуэзышэ гъуэгум, Бэтмылэ деж щаукӀащ. 21И блыгущӀэтхэм ящыщу пащтыхьыр зыукӀар Шымат и къуэ Йозэкъаррэ Шумэр и къуэ Йохъузэуадрэщ[*]. ЙоӀэш Даут и Къалэм яшэжри, и адэжьхэр зыщӀэлъ кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Амэзейщ.

* 12:5 Е: «фи дэӀэпыкъуэгъухэм». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэм къикӀыр нахуэкъым. Апхуэдэу еплъ 7-нэ едзыгъуэм.

* 12:21 Е: «Йозэуадрэ».

+ 12:3 3 Пащт. 15:14, 3 Пащт. 22:43
+ 12:9 Лк. 21:1
+ 12:15 4 Пащт. 22:7
+ 12:17 4 Пащт. 8:12
+ 12:18 3 Пащт. 15:18

ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ

ИсрэӀилым и пащтыхь Йохъуэжь

13^1Ехьудейм и пащтыхь Ахъзия и къуэ ЙоӀэш тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс тӀощӀрэ ещанэр екӀуэкӀыу, Йыхъу и къуэ Йохъуэжь ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс пщыкӀублкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ+. 2Йохъуэжь ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжым текӀакъым, гуэныхьщӀэнми и щӀыб хуигъэзакъым+. 3Арыххэуи, ТХЬЭМ и губжьыр ИсрэӀилым къытрикъутащ, пӀалъэ кӀыхькӀи Арэмей хэкум и пащтыхь ХъызрэӀилрэ абы и къуэ Бэрхьэдадэрэ я ӀэмыщӀэ ирилъхьащ+.

4Йохъуэжь ТХЬЭМ гущӀэгъу къыхуищӀыну елъэӀуащ. ТХЬЭМ арэмей пащтыхьым исрэӀилхэр гущӀэгъуншэу зэрыдикъузэр илъагъурти, ар зыщӀэлъэӀур зэхихащ. 5Абы ИсрэӀилым щхьэхуитщӀыжакӀуэ къыхуигъакӀуэри, Арэмейм и бжьым къыщӀишыжащ. ИсрэӀилхэми, ипэм зэрыщытам хуэдэу, мамыру псэун ирагъэжьэжащ. 6Ауэ ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха Йорэбэхьэм и лъэпкъыр зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжым ахэр текӀакъым, пэӀэщӀи зыхуащӀакъым. Ар къэгъэнауэ, Ашэрэхь и пкъор ирамыхыжауэ Щэмэрей зэритт+.

7Йохъуэжь и дзэр арэмей пащтыхьым апхуэдизкӀэ лъэрыщӀыкӀ ищӀати, шу щэ ныкъуэ, хьэкуэстыгуипщӀ, цӀыху минипщӀ хъу лъэсыдзэ фӀэкӀа къыхэнатэкъым.

8Йохъуэжь и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 9И уахътыр къэсри, Йохъуэжь и адэжьхэм я пащхьэм ихьэжащ, Щэмэрей щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ ЙохъуӀэшщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь ЙохъуӀэш

10Ехьудейм и пащтыхь ЙоӀэш тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэщӀрэ ебланэр екӀуэкӀыу, Йохъуэжь и къуэ ЙохъуӀэш ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс пщыкӀухкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 11ЙохъуӀэш ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжым ар текӀакъым, пэӀэщӀи зыхуищӀакъым+.

12ЙохъуӀэш и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, Ехьудейм и пащтыхь Амэзей щезауэм лӀыхъужьыгъэу зэрихьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ+.

13И уахътыр къэсри, ЙохъуӀэш и адэжьхэм я пащхьэм ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йорэбэхьэмщ. Езы ЙохъуӀэш исрэӀил пащтыхьхэр щӀэлъу Щэмэрей щыӀэ кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ.

Ӏэлисэхь дунейм зэрехыжар

14Ӏэлисэхь зыгъэлӀэну узыр къеуэлӀауэ сымаджэт. ИсрэӀилым и пащтыхь ЙохъуӀэш абы деж щӀэупщӀакӀуэ кӀуащ. «Уэ си адэ! Уэ си адэ! – жиӀэурэ тегъэрт ар Ӏэлисэхь. – Уэ ИсрэӀилым и хьэкуэстыгу! Уэ ИсрэӀилым и шуудзэ!»+

15«Шабзэмрэ шабзэшэхэмрэ къащтэ», – хуищӀащ абы унафэ Ӏэлисэхь. ЙохъуӀэш шабзэмрэ шабзэшэхэмрэ къигъэӀэгъуащ. 16«Иджы шабзэр къэгъэпс», – жриӀащ Ӏэлисэхь исрэӀил пащтыхьым. КъызэрыжриӀам хуэдэу шабзэр щишэщӀым, Ӏэлисэхь и Ӏэр пащтыхьым и Ӏэм трилъхьащ.

17«КъуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ гъэза щхьэгъубжэр къыӀух», – жиӀащ бегъымбарым. Щхьэгъубжэр къыщыӀуихым, Ӏэлисэхь абы шабзэшэр иригъэкӀыну унафэ хуищӀащ. ЙохъуӀэш шабзэшэр иригъэкӀащ. «ТХЬЭМ текӀуэныгъэр а шабзэшэмкӀэ къехь, Арэмейр а шабзэшэмкӀэ хегъащӀэ! – къыхэгуоукӀащ Ӏэлисэхь. – Арэмейхэм Афэкъ къалэ деж щызэтебукӀэху уащезэуэнущ»+.

18«Шабзэшэхэр къащтэ», – жиӀащ бегъымбарым. ИсрэӀил пащтыхьым шабзэшэхэр къыщищтэм, Ӏэлисэхь абыхэмкӀэ щӀы щхьэфэм еуэну унафэ хуищӀащ. ЙохъуӀэш шабзэхэмкӀэ щӀы щхьэфэм щэ еуэри къэувыӀэжащ. 19Тхьэм и цӀыхур къэгубжьри: «ЩӀы щхьэфэм тхуэ е хэ уеуэн хуеящ, мис итӀанэ Арэмейр хэбгъэщӀэпэнут. Иджы абыхэм щэ къудейщ уазэрытекӀуэнур», – жиӀащ.

20Ӏэлисэхь дунейм ехыжри щӀалъхьэжащ.

КъыкӀэлъыкӀуэ илъэсым и гъатхэм мэуабей хъунщӀакӀуэхэр хэгъэгум теуэу хуежьащ. 21Дунейм ехыжа гуэрым и хьэдэщӀэлъхьэм хэтхэм мэуабей хъунщӀакӀуэхэр гъунэгъу къазэрыхуэхъур щалъагъум, хьэдэр пӀащӀэу Ӏэлисэхь и кхъэлэгъунэм щӀадзэри зэбгрыжыжат. Хьэдэр Ӏэлисэхь и къупщхьэхэм щылъэӀэсым, къэхъужри къызэфӀэувэжауэ щытащ.

Ӏэлисэхь иужьрейуэ жиӀа псалъэр зэрызэщӀар

22Йохъуэжь и тетыгъуэм Арэмей хэкум и пащтыхь ХъызрэӀил исрэӀилхэр зэпымычу дикъузэрт+. 23Ауэ ТХЬЭМ ахэр фӀэпсэкӀуэд хъурт, гущӀэгъу къахуищӀырт, Ибрэхьим, Исхьэкъ, Екъуб сымэ яриухылӀа Ӏуагъэм и хьэтыркӀэ и гулъытэ щигъащӀэртэкъым. Ар иджыпстуи хуейтэкъым ахэр игъэкӀуэдыну икӀи зыпыӀуигъэкӀуэтыну.

24Арэмей хэкум и пащтыхь ХъызрэӀил щылӀэм, пащтыхь тахътэм абы иужькӀэ дэкӀуеяр и къуэ Бэрхьэдадэщ. 25ХъызрэӀил Йохъуэжь зауэкӀэ ӀэщӀигъэкӀауэ щыта къалэхэр абы и къуэ ЙохъуӀэш Бэрхьэдадэ къытрихыжащ. ЙохъуӀэш ар щэней хигъащӀэурэ исрэӀил къалэхэр къыӀэщӀихыжащ+.

+ 13:1 4 Пащт. 11:2
+ 13:2 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 13:3 4 Пащт. 8:12
+ 13:6 3 Пащт. 16:33
+ 13:11 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 13:12 4 Пащт. 14:8-15
+ 13:14 4 Пащт. 2:12, 4 Пащт. 6:17
+ 13:17 3 Пащт. 20:26
+ 13:22 4 Пащт. 8:12
+ 13:25 4 Пащт. 13:19

ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь Амэзей

14^1ИсрэӀилым и пащтыхь Йохъуэжь и къуэ ЙохъуӀэш тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етӀуанэр екӀуэкӀыу, ЙоӀэш и къуэ Амэзей Ехьудейм и пащтыхь хъуащ+. 2Амэзей пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ тхурэ хъууэ арат, илъэс тӀощӀрэ бгъукӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр ЙоӀэданэт, ар лъэпкъкӀэ Ерусэлим щыщт. 3Амэзей ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым, ауэ и адэжь Даут хуэдэтэкъым. Ар сыткӀи и адэ ЙоӀэш ещхь хъужат. 4Абы тхьэлъэӀупӀэхэр ирихыжатэкъым, цӀыхухэм а щӀыпӀэхэм къурмэнхэр иджыри щащӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэри щагъэсырт+.

5Амэзей пащтыхьыгъуэм зыщигъэбыда нэужь, и адэ пащтыхьыр зэкӀуэдылӀауэ щыта блыгущӀэтхэр иукӀыжащ+. 6Ауэ Амэзей а лӀыукӀхэм я быныр игъэкӀуэдакъым, ТХЬЭМ Мусэ итхыжа Хабзэм унафэ зэрыщищӀам хуэдэу ищӀащ: «Я быным щхьэкӀэ адэ-анэхэр, я адэ-анэхэм щхьэкӀэ бынхэр укӀкӀэ бгъэпшынэ хъунукъым. Щхьэж и гуэныхьым теухуауэ укӀкӀэ жэуап ирехьыж».

7ЦӀыху минипщӀ хъу едумеидзэр Шыгъупкъэ лъахэкӀэ зэджэ щӀыпӀэм деж щызэхэзыкъутари, Сэла къалэр къизэууэ къищта нэужь, и цӀэр ЙокътэӀилкӀэ зэзыхъуэкӀари Амэзейщ. А къалэм нобэр къыздэсым зэреджэри апхуэдэущ+.

Амэзейрэ ЙоӀэшрэ зэрызэзэуар

8Амэзей ИсрэӀил хэгъэгум и пащтыхь, Йыхъу и къуэ Йохъуэжь и къуэ ЙохъуӀэш деж лӀыкӀуэ хуищӀри: «КъыдэкӀ! Дызэхуэгъази дызэгъэзауэ!» – жригъэӀащ.

9АрщхьэкӀэ ИсрэӀилым и пащтыхь ЙохъуӀэш Ехьудейм и пащтыхь Амэзей жэуапу къыхуригъэхьыжар мыращ: «Зэгуэрым ливан бгылъэхэм къыщыкӀ ежьужьудзым къурш уэздыгъейм деж лӀыкӀуэ игъэкӀуащ: „Уи пхъур си къуэм щхьэгъусэу къет“ жиӀэри. Ауэ ливан губгъуэхэм щыпсэу псэущхьэр абдеж блэкӀрэ пэт ежьужьудзыр зэхиутащ. 10Едумейр зэрызэхэпкъутам уи щхьэр игъэунэзащ. ТекӀуэныгъэ къэпхьам иригушхуэ, ауэ уи унэ исыжи нэхъыфӀщ! Уэ ущыкӀуэдкӀэ, Ехьудейри кӀуэдын хуэдэу, сыт щхьэкӀэ уи щхьэ бэлыхьлажьэр къыхуэплъыхъуэрэ?»

11Ауэ абы жиӀар Амэзей хъымпӀар ищӀакъым. Арати, ИсрэӀилым и пащтыхь ЙохъуӀэш дзэр къришажьэри къежьащ. ЙохъуӀэшрэ ехьудей пащтыхь Амэзейрэ зэзауэурэ Ехьудей хэкум ит Бэтшэмэш деж натӀэкӀэ щызэӀууащ. 12ИсрэӀилхэм зэхакъута ехьудеидзэм хэтхэр щхьэж и унэ щӀэпхъуэжащ. 13ИсрэӀил пащтыхь ЙохъуӀэш Ехьудей хэкум и пащтыхь Амэзей Бэтшэмэш деж гъэр къыщищӀащ. Пащтыхь Амэзей Ахъзия и къуэ ЙоӀэш и къуэт. Амэзей гъэр къищӀа нэужь, ЙохъуӀэш ЕрусэлимкӀэ кӀуэри, ЕфрэӀим дыхьэпӀэмрэ Къуапэ дыхьэпӀэмрэ яку дэт мывэхъунэр зэхикъутащ. Абы ӀэфракӀэ щиплӀ[*] и кӀыхьагът. 14ТХЬЭМ и Унэм дыщэуи, дыжьынуи, нэгъуэщӀ фӀыгъуэу къыщагъуэтари, пащтыхь сэрейм и хъугъуэфӀыгъуэщым илъу кърахари зэрыщыту ЙохъуӀэш дишащ. Абы къищынэмыщӀауэ, шэсыгъухэр[*] иубыдри Щэмэрей игъэзэжащ+.

ЙохъуӀэш дунейм зэрехыжар

15ЙохъуӀэш и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, Ехьудейм и пащтыхь Амэзей щезауэм лӀыхъужьыгъэу зэрихьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ+. 16И уахътыр къэсри, ЙохъуӀэш и адэжьхэм я пащхьэм ихьэжащ, исрэӀил пащтыхьхэр щӀэлъу Щэмэрей щыӀэ кхъэлэгъунэми щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йорэбэхьэмщ.

Амэзей дунейм зэрехыжар

17Ехьудейм и пащтыхь Амэзей ИсрэӀил хэгъэгум и пащтыхь ЙохъуӀэш иужь илъэс пщыкӀутхукӀэ псэуащ. 18Амэзей и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

19И лъабжьэр Ерусэлим щыщ гуэрхэм къатӀу щыхуежьэм, Амэзей щӀэпхъуэжри Лахъыш къалэм зыщигъэпщкӀуащ. Ауэ и бийхэр кӀэлъагъакӀуэри, Амэзей а къалэм щаукӀащ. 20Абы и хьэдэр шыкӀэ Ерусэлим яшэжри, Даут и Къалэм дэт и адэжьхэм я кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ.

21Абы иужькӀэ ехьудейхэм зи ныбжьыр илъэс пщыкӀух фӀэкӀа мыхъу Ӏузий[*] яшэри, и адэ Амэзей зытеса пащтыхь тахътэм драгъэкӀуеящ. 22Амэзей и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжа нэужь, ЕлэтӀ кхъухь тедзапӀэр зэригъэпэщыжу Ехьудейм и ӀэмыщӀэ изылъхьэжар Ӏузийщ+.

ИсрэӀилым и пащтыхь Йорэбэхьэм ЕтӀуанэр

23Ехьудейм и пащтыхь ЙоӀэш и къуэ Амэзей тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀутхуанэр екӀуэкӀыу, ЙохъуӀэш и къуэ Йорэбэхьэм ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс тӀощӀитӀрэ зыкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 24Йорэбэхьэм ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжми текӀакъым+. 25Лэухьэмэт щегъэжьауэ Хы Шыугъэм нэс кӀуэуэ ИсрэӀилым иӀа гъунапкъэхэр зэфӀэзыгъэувэжар Йорэбэхьэмщ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и жыӀэщӀэ Амытей и къуэ Инус къыжриӀа псалъэр зэщӀа хъуащ[*]. Инус бегъымбарыр Джатхьэпэр къалэ щыщт+. 26ТХЬЭМ илъагъурт ИсрэӀилым щыпсэухэм псоми – унэӀутми, цӀыху щхьэхуитми – бэлыхьышхуэ зэрателъыр, дэӀэпыкъуэгъу къахуэхъуни зэрыщымыӀэр+. 27ТХЬЭМ исрэӀилхэр мы уафэм и щӀагъым щӀигъэкӀуэдыкӀыжыну зэрыжимыӀам къыхэкӀыу, ЙохъуӀэш и къуэ Йорэбэхьэм и ӀэкӀэ ахэр къригъэлащ.

28Йорэбэхьэм и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, щызауэм лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам, зэгуэр Ехьудейм и ӀэмыщӀэ илъа Щамрэ ХьэматӀрэ ИсрэӀил хэгъэгум къызэрыхигъэхьэжам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

29И уахътыр къэсри, Йорэбэхьэм ИсрэӀилым и пащтыхьу щыта и адэжьхэм я пащхьэм ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Зэчрейщ.

* 14:13 Метрищэрэ тӀощӀиплӀым нэблагъэ хъунущ.

* 14:14 Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, зи гугъу ищӀыр пащтыхь унагъуэм щыщхэрщ. КъуэкӀыпӀэ пащтыхьхэм я сэрейм хагъащӀа пащтыхьым и Ӏыхьлыхыр щаӀыгъыу куэдрэ къэхъурт: абы гугъэ къаритт зытекӀуар нэхъ ӀурыщӀэу щытыну.

* 14:21 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэр «Азэрей» фӀэщыгъэрщ, пащтыхь Ӏузий и цӀэм иӀэ нэгъуэщӀ жыӀэкӀэрщ. Ди зэдзэкӀыгъэм хэтыр ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм нэхъыбэрэ узыщрихьэлӀэ жыӀэкӀэ лӀэужьыгъуэращ.

* 14:25 Инус бегъымбарым и псалъэу мыбдеж къыщыкӀуэхэм хуэдэ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм зыщӀыпӀи ущрихьэлӀэркъым.

+ 14:1 4 Пащт. 12:21
+ 14:4 4 Пащт. 12:3
+ 14:5 4 Пащт. 12:20
+ 14:7 2 Пащт. 8:13,
+ 14:14 3 Пащт. 7:51, 4 Пащт. 12:18
+ 14:15 4 Пащт. 13:12
+ 14:22 3 Пащт. 9:26
+ 14:24 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 14:25 3 Пащт. 8:65, Инус 1:1
+ 14:26 4 Пащт. 9:8, 4 Пащт. 13:23

ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь Ӏузий

15^1ИсрэӀилым и пащтыхь Йорэбэхьэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс тӀощӀрэ ебланэр екӀуэкӀыу, Амэзей и къуэ Ӏузий[*] Ехьудейм и пащтыхь хъуащ+. 2Ӏузий пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс пщыкӀух хъууэ арат, илъэс щэ ныкъуэрэ тӀукӀэ унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Йохулэхьт, ар лъэпкъкӀэ Ерусэлим щыщт. 3Ӏузий, и адэ Амэзей хуэдэу, ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым. 4Ауэ абыи тхьэлъэӀупӀэхэр ирихыжакъым. ЦӀыхухэм а щӀыпӀэхэм къурмэнхэр иджыри щащӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсырт+.

5ТХЬЭМ Ӏузий фаджэ уз къригъэуалӀэри, дунейм ехыжыху ар абы ефыкӀыу икӀи унэ щхьэхуэ щӀэсу псэуащ. Пащтыхь сэрейм и Ӏуэхур зезыгъакӀуэри хэку унафэр зезыхьэри и къуэ Йотэмт.

6Ӏузий и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 7И уахътыр къэсри, Ӏузий и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Даут и Къалэм дэт и адэжьхэм я кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йотэмщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь Зэчрей

8Ехьудейм и пащтыхь Ӏузий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэщӀрэ еянэр екӀуэкӀыу, Йорэбэхьэм и къуэ Зэчрей ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар мазихкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 9И адэжьхэм хуэдэу, Зэчрей ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжми текӀакъым+.

10Абэш и къуэ Щалум Зэчрей и лъабжьэр къитӀу хуежьащ. ЦӀыхуцӀэ зиӀэм ялъагъуу абы Зэчрей иукӀри[*], пащтыхь тахътэм дэкӀуеящ. 11Зэчрей и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 12Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ТХЬЭМ: «ЛӀэужьиплӀкӀэ уи щӀэблэр ИсрэӀилым щыпащтыхьынущ», – жиӀэу Йыхъу къыжриӀауэ щыта псалъэр зэщӀа хъуащ+.

ИсрэӀилым и пащтыхь Щалум

13Ехьудейм и пащтыхь Ӏузий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэщӀрэ ебгъуанэр екӀуэкӀыу, Абэш и къуэ Щалум ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар зы мазэкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 14Джадий и къуэ Минхьэм Тырзэхь къикӀри, Щэмэрей ебгъэрыкӀуэу хуежьащ. Абы Щалум Щэмэрей щиукӀри, пащтыхьыгъуэр иубыдащ+.

15Щалум и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ хъуагъэщагъэу зэрихьамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

16Абы ирихьэлӀэу Минхьэм Тырзэхь къикӀри, ТӀифсахь теуащ икӀи зэрипхъуащ. Къалэ дыхьэпӀэр къыхуӀуахыу зэрыдамыгъэхьам щхьэкӀэ, Минхьэм къалэм дэсхэри Ӏэгъуэблагъэм щыпсэухэри псори зэтриукӀащ[*]. ЦӀыхубз лъэщыджэхэми я ныбэр зэгуигъэхуащ.

ИсрэӀилым и пащтыхь Минхьэм

17Ехьудейм и пащтыхь Ӏузий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэщӀрэ ебгъуанэр екӀуэкӀыу, Джадий и къуэ Минхьэм ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэсипщӀкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 18Минхьэм дунейм тетыху ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжми текӀакъым+.

19Ащурей пащтыхь Пул[*] ИсрэӀил хэгъэгум къыщытеуэм, щыжакӀуэ къыхуэхъун, и тетыгъуэр игъэбыдэн щхьэкӀэ Минхьэм абы дыжьын тӀэлат мин[*] иритащ. 20Апхуэдиз дыжьыныр Минхьэм исрэӀилхэм лъэщыгъэкӀэ къаӀэщӀигъэкӀат. Ащурей пащтыхьым иратын щхьэкӀэ, хуэщӀауэ псэу цӀыху къэс дыжьын шэкӀэл щэ ныкъуэ[*] къитын хуейуэ хьэкъ иӀэт. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ащурей пащтыхьыр икӀуэтыжри, ИсрэӀил хэгъэгум икӀыжащ.

21Минхьэм и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 22И уахътыр къэсри, Минхьэм и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ ПакӀэхъейщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь ПакӀэхъей

23Ехьудейм и пащтыхь Ӏузий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэ ныкъуэр екӀуэкӀыу, Минхьэм и къуэ ПакӀэхъей ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэситӀкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 24ПакӀэхъей ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжми текӀакъым+. 25ПакӀэхъей и дзэпщ Армэлей и къуэ ПэкӀыхь абы и лъабжьэр къитӀу хуежьащ. ДжылыӀэдейм щыщ цӀыху щэ ныкъуэ гъусэ ищӀщ, ПакӀэхъей, абы щӀыгъуа Аргубрэ Арейрэ ятеуэри, Щэмэрей щыӀэ пащтыхь сэрейм дэт быдапӀэ унэм щиукӀащ. ПакӀэхъей иукӀа нэужь, ПэкӀыхь пащтыхь тахътэм дэкӀуеящ.

26ПакӀэхъей и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь ПэкӀыхь

27Ехьудейм и пащтыхь Ӏузий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэ ныкъуэрэ етӀуанэр екӀуэкӀыу, Армэлей и къуэ ПэкӀыхь ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс тӀощӀкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 28ПэкӀыхь ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжми текӀакъым+.

29ИсрэӀилым и пащтыхь ПэкӀыхь и тетыгъуэрщ ащурей пащтыхь Тыкъулътыпэлъщэр къебгъэрыкӀуэу Ӏиуэн, Абэл-БэтмэӀэху, Йаныхъу, Къуэдыщэ, Хьэзур къалэхэр, ДжылыӀэдей хэкур, Джалил щӀыгур, Нэхуталий лъахэр зэрыщыту щиубыдар, цӀыхухэри Ащурей гъэру щришар. 30Елэхь и къуэ Уэщий Армэлей и къуэ ПэкӀыхь и лъабжьэр къитӀу хуежьащ. Уэщий ПэкӀыхь теуэри иукӀащ. Ӏузий и къуэ Йотэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етӀощӀанэр екӀуэкӀыу, Уэщий пащтыхь тахътэм ПэкӀыхь и пӀэкӀэ дэкӀуеящ.

31ПэкӀыхь и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

Ехьудейм и пащтыхь Йотэм

32ИсрэӀилым и пащтыхь Армэлей и къуэ ПэкӀыхь тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етӀуанэр екӀуэкӀыу, Ӏузий и къуэ Йотэм Ехьудейм и пащтыхь хъуащ+. 33Йотэм пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ тхурэ хъурт, илъэс пщыкӀухкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Йэрушэт, ар Садыкъ ипхъут. 34Йотэм, и адэ Ӏузий хуэдэу, ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым. 35Ауэ абы тхьэлъэӀупӀэхэр ирихыжакъым. ЦӀыхухэм а щӀыпӀэхэм къурмэнхэр иджыри щащӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэри щагъэсырт. ТХЬЭМ и Унэм и Ищхьэ дыхьэпӀэр зыщӀар Йотэмщ+.

36Йотэм и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 37А лъэхъэнэхэм ТХЬЭМ Ехьудей хэкум арэмей пащтыхь Арзэнрэ Армэлей и къуэ ПэкӀыхьрэ къригъэхьэу хуежьат+. 38И уахътыр къэсри, Йотэм и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Даут и Къалэм дэт и адэжьхэм я кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Ӏэхьэзщ.

* 15:1 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ «Азэрей» фӀэщыгъэр пащтыхь Ӏузий и цӀэм иӀэ нэгъуэщӀ жыӀэкӀэщ. Ди зэдзэкӀыгъэм хэтыр ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм нэхъыбэрэ узыщрихьэлӀэ жыӀэкӀэ лӀэужьыгъуэращ.

* 15:10 Е: «Абы Зэчрей ЕблэӀэм къалэм щиукӀри».

* 15:16 Е: «Абы ирихьэлӀэу Минхьэм ТӀифсахь теуэри, къалэ дыхьэпӀэр къызэрыхуӀуамыхам щхьэкӀэ, къалэдэсхэми Тырзэхь нэс Ӏэгъуэблагъэм щыпсэухэми ящыщ къимыгъанэу зэтриукӀащ».

* 15:19 Ащурей пащтыхьым и цӀэр 29-нэ едзыгъуэм Тыкъулътыпэлъщэруи къыщокӀуэ. Зи гугъу ищӀыр Тыкъулътыпэлъщэр Ещанэрщ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 745 гъэм щегъэжьауэ 727 гъэм нэс Ащурей хэкум пащтыхьыгъуэр щызезыхьарщ.

* 15:19 Тонн щэщӀрэ плӀым нэблагъэ хъунущ.

* 15:20 Грамм щихым нэблагъэ хъунущ.

+ 15:1 4 Пащт. 14:21
+ 15:4 3 Пащт. 15:14, 3 Пащт. 22:43
+ 15:9 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 15:12 4 Пащт. 10:30
+ 15:14 3 Пащт. 14:17
+ 15:18 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 15:24 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 15:28 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 15:32 4 Пащт. 15:7
+ 15:35 3 Пащт. 15:14, 3 Пащт. 22:43,
+ 15:37 4 Пащт. 16:5,

ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь Ӏэхьэз

16^1Армэлей и къуэ ПэкӀыхь тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀубланэр екӀуэкӀыу, Йотэм и къуэ Ӏэхьэз Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. 2Ӏэхьэз пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀ хъурт, илъэс пщыкӀухкӀэ унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. Ар и адэжь Даут хуэдэтэкъым, ТХЬЭМ, и Тхьэм, хуэфащэр илэжьакъым. 3Ӏэхьэз гуэныхькъэхьу псэуа исрэӀил пащтыхьхэм щапхъэ ятрихыу щытащ, ар щыгъэтауэ, ТХЬЭМ исрэӀилхэм ябгъэдихуа лъэпкъхэм зэрахьэ хабзэ гущыкӀыгъуэм тету, и къуэр мафӀэкӀэ къурмэн ищӀауэ щытащ+. 4Абы тхьэлъэӀупӀэхэми, Ӏуащхьэшхуэхэми, дэтхэнэ зы жыг къудамэбэми къурмэнхэр щищӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щигъэсырт.

Ӏэхьэз ащурейхэм дэӀэпыкъуэгъу къыхуэхъуну зэрелъэӀуар

5Арэмей хэкум и пащтыхь Арзэнрэ ИсрэӀилым и пащтыхь Армэлей и къуэ ПэкӀыхьрэ Ехьудейм зауэ къращӀылӀащ. Абыхэм Ӏэхьэз зыдэс Ерусэлим къалэр къатӀысыхьат, арщхьэкӀэ пэлъэщакъым+. 6Абы щыгъуэщ арэмей пащтыхь Арзэн ЕлэтӀ къалэр Арэмейм щыхигъэхьэжар, щыпсэу ехьудейхэри къыщыдихуар. Арэмейхэр[*] ЕлэтӀ дэтӀысхьауэ нобэр къыздэсым щопсэу+.

7Ӏэхьэз ащурей пащтыхь Тыкъулътыпэлъщэр деж лӀыкӀуэхэр игъэкӀуащ. «Сэ сурижыӀэщӀэщ икӀи сурикъуэщ, – хуиӀуэхурт абы ащурей пащтыхьым. – Арэмеймрэ ИсрэӀилымрэ я пащтыхьхэр къыстеуащи, къакӀуи къысщыж»+.

8Ӏэхьэз ТХЬЭМ и Унэми пащтыхь сэрейм и хъугъуэфӀыгъуэщми дыщэрэ дыжьыну илъыр зэрыщыту кърихри, ащурей пащтыхьым тыгъэу хуригъэшащ+. 9Ащурей хэкум и пащтыхьым Ӏэхьэз и лъэӀур хуищӀащ: Щам[*] теуэри къищтащ, и цӀыхухэр гъэр ищӀри Къер[*] ихуащ, Арзэни иукӀащ.

Тхьэм и Унэр Ӏэхьэз нэгъуэщӀу зэрищӀыжар

10Пащтыхь Ӏэхьэз Ащурейм и пащтыхь Тыкъулътыпэлъщэр зыӀуигъэщӀэну Щам кӀуащ. Абдеж дэт къурмэнщӀыпӀэр къыщилъагъум, сурэт трыригъэщӀыкӀщ, зэращӀыну щапхъэхэр зэпкърыхауэ трыригъэхри Ӏурей-тхьэпщым хуигъэхьащ. 11Пащтыхь Ӏэхьэз Щам кърыригъэха щапхъэхэм иригъуазэурэ, Ӏурей-тхьэпщым къурмэнщӀыпӀэр ищӀащ. Пащтыхьыр къэмыкӀуэж щӀыкӀи ар хьэзыр хъуащ. 12Ӏэхьэз Щам къикӀыжа нэужь, къурмэнщӀыпӀэр зригъэлъэгъуащ, бгъэдыхьэри къурмэн щищӀащ: 13тыхь гъэсынри, гъавэ тыхьри, санэ тыхьри къыщихьащ, зэфӀыж къурмэным и лъыр къурмэнщӀыпӀэми трикӀащ. 14ТХЬЭМ и пащхьэ ит гъуаплъэ къурмэнщӀыпӀэр щӀэуэ ящӀамрэ ТХЬЭМ и Унэмрэ я кум дэт хъуат. Ӏэхьэз гъуаплъэ къурмэнщӀыпӀэр ТХЬЭМ и Унэ щӀыхьэпӀэм къыбгъэдигъэкӀуэтри, щӀэуэ иригъэщӀам ищхъэрэкӀэ игъэуващ.

15Абы иужькӀэ пащтыхь Ӏэхьэз Ӏурей-тхьэпщым унафэ хуищӀащ: «Пщэдджыжь тыхь гъэсынымрэ пщыхьэщхьэ гъавэ тыхьымрэ мы къурмэнщӀыпӀэшхуэм щыщӀ. Пащтыхьым и тыхь гъэсынымрэ гъавэ тыхьымрэ, цӀыхубэм я тыхь гъэсынхэмрэ гъавэ тыхьхэмрэ, санэ тыхьри ящӀыгъуу, мыбдеж щыщӀ. Тыхь гъэсынымрэ адрей къурмэнхэмрэ я лъыр къурмэнщӀыпӀэм текӀэ. Гъуаплъэ къурмэнщӀыпӀэр си щхьэм щхьэкӀэ зесхьэнщ[*]». 16Ӏурей-тхьэпщым унафэ къызэрыхуащӀа дыдэм хуэдэу ищӀащ.

17Пащтыхьым шэрхъхэр зыщӀэт тегъэувапӀэхэм я зэфӀэбдзэхэм ит джабэхэр къыгуищӀыкӀащ, тета лэгъупхэри къытрихащ. Абы гъуаплъэ гуухэм я тхым тета псылэгъупышхуэр кърихьэхри, мывэ лъэгум тригъэуващ[*]+. 18Апхуэдэу Ӏэхьэз ТХЬЭМ и Унэм хэт Щэбэт жьауапӀэмрэ Унэм хуэкӀуэ Пащтыхь лъагъуэмрэ Ӏуихыжащ, ащурей пащтыхьым и гуапэ ищӀын щхьэкӀэ.

Ӏэхьэз дунейм зэрехыжар

19Ӏэхьэз и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 20И уахътыр къэсри, Ӏэхьэз и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Даут и Къалэм дэт и адэжьхэм я кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ ХъызэкӀейщ.

* 16:6 Е: «Едумейхэр».

* 16:9 Щам къалэр Арэмей хэкум и щыхьэру щытащ.

* 16:9 Къер щӀыналъэр зыхуэзэр дэнэ щӀыпӀэми нахуэкъым. Ауэ, хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, ар Ащурейм хиубыдэу щыта хэгъэгущ.

* 16:15 Е: «Гъуаплъэ къурмэнщӀыпӀэр мэгъу Ӏуэхухэм щхьэкӀэ зесхьэнщ», е: «Гъуаплъэ къурмэнщӀыпӀэм есщӀэнум и унафэр сэ сщӀынщ».

* 16:17 Мы едзыгъуэм зи гугъу щищӀ хьэпшыпхэр Тхьэм и Унэм и пщӀантӀэм дэтащ, тхьэпщ хуэӀухуэщӀэхэми щызэрахьэу щытащ. Еплъ 3 Пащт. 7:23-39.

+ 16:3 3 Пащт. 12:28-30,
+ 16:5 4 Пащт. 15:37,
+ 16:6 4 Пащт. 14:22
+ 16:7 4 Пащт. 15:19, 4 Пащт. 15:29
+ 16:8 4 Пащт. 12:18
+ 16:17 3 Пащт. 7:27-39, 3 Пащт. 7:23-26

ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

ИсрэӀилым и иужьрей пащтыхь Уэщий

17^1Ехьудейм и пащтыхь Ӏэхьэз тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀутӀанэр екӀуэкӀыу, Елэхь и къуэ Уэщий ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэсибгъукӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ+. 2Уэщий ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ауэ езым ипэкӀэ тетыгъуэр ИсрэӀилым щызезыхьа пащтыхьхэм хуэдэу, гуэныхьщӀэным и гур етауэ щытакъым.

3Ащурей пащтыхь Щэлмэнщэр[*] Уэщий зауэ ирищӀылӀащ. Ар абы и бжьым щӀэхуащ, хьэкъулэри ирит хъуащ. 4Ауэ ащурей пащтыхьым гу лъитащ Уэщий къызэрепцӀыжам – абы Мысырым и фирхьэун Щэу[*] деж лӀыкӀуэхэр игъакӀуэрт, илъэс къэс иритын хуей хьэкъулэри иримыгъашэу зэпигъэуат. Аращ Щэлмэнщэр Уэщий иубыду лъэхъуэщым щӀридзар.

Гуэныхьхэм я ягъэкӀэ ИсрэӀилыр гъэр зэращӀар

5Ащурей пащтыхьым зэры-ИсрэӀилу иубыдащ, Щэмэрей къалэм екӀуалӀэри къитӀысыхьащ, илъэсищкӀи апхуэдэу иӀыгъащ+. 6Уэщий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ебгъуанэр екӀуэкӀыу, ащурей пащтыхьым[*] Щэмэрей къищтащ, исрэӀилхэри гъэр зэтрищӀэри Ащурей хэкум ишащ. Ащурей пащтыхьым ахэр Хьэлэхъу щӀыпӀэм деж щигъэтӀысащ, Хьэбур псыежэхым и Ӏуфэм Ӏус Гъуэзан къалэм дигъэтӀысхьащ, Мыд хэкум ит къалэхэри псэупӀэ яхуищӀащ.

7Мы псор къызыхэкӀар исрэӀилхэм ТХЬЭМ, фирхьэуным къыӀэщӀэзыхыжу Мысырым къизышыжа я Тхьэм, и пащхьэ гуэныхьхэр щалэжьу зэрыхъуарщ. Абыхэм хамэтхьэхэм щхьэщэ хуащӀырт, 8ТХЬЭМ ябгъэдихуа лъэпкъхэм зэрахьэ хабзэхэм тетт, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха пащтыхьхэм я гъуэгуми текӀыртэкъым. 9ИсрэӀилхэм ТХЬЭМ, я Тхьэм, хуэмыфащэ бзаджагъэхэр щэхуу ялэжьырт. Дэнэ къали, я нэхъ цӀыкӀум къыщегъэжьауэ нэхъ иным деж щыщӀэкӀыжу, абыхэм тхьэлъэӀупӀэхэр щащӀырт+. 10Апхуэдэу, абыхэм мывэскъархэмрэ Ашэрэхь и пкъохэмрэ Ӏуащхьэшхуэ къэс трагъэувэрт, жыг къудамэбэ къэси щӀагъэувэрт. 11ТХЬЭМ абыхэм ябгъэдихуа лъэпкъхэм зэрахабзэу, тхьэлъэӀупӀэхэм мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсырт. ТХЬЭМ и губжьыр къызэщӀагъаплъэу исрэӀилхэм Абы хуэмыфащэ бзаджагъэхэр апхуэдэу ялэжьырт. 12ИсрэӀилхэм скъархэм щхьэщэ хуащӀырт, ТХЬЭМ апхуэдэу фымыщӀэ жиӀарэ пэт.

13ТХЬЭМ бегъымбархэмрэ усэрэжхэмрэ псоми яӀурилъхьа псалъэхэмкӀэ ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ шынагъуэм щихъумэну хэтт: «Фызытет гъуэгу пхэнжым фыкъытекӀ! Хабзэм къыщыкӀуа си унафэхэмрэ щӀапхъэхэмрэ фытемыкӀыу фытет. Ахэращ фи адэжьхэм ягъэзэщӀэну яхуэзгъэувар, ахэращ фэри си жыӀэщӀэу бегъымбархэмкӀэ къыфхуэзгъэкӀуар».

14АрщхьэкӀэ ахэр дэӀуакъым, ТХЬЭР, я Тхьэр, зи фӀэщ мыхъуу щыта я адэжьхэм хуэдэуи ерыщт. 15Тхьэм игъэнэхуа щӀапхъэхэм исрэӀилхэм я щӀыб хуагъэзащ, я адэжьхэм Абы къариухылӀа Ӏуагъэм епцӀыжащ, хуэсакъыну къызыхуриджа Ӏуэхугъуэхэри зыщагъэгъупщащ. ИсрэӀилхэр тхьэнэпцӀ купщӀэншэхэм яужь иувэри, езыхэри купщӀэнэф хъуащ. ИсрэӀилхэр я хъуреягъкӀэ щыс гъунэгъу лъэпкъхэм ядэплъей хъуащ, абыхэм щапхъэ трамыхыну ТХЬЭМ унафэ яхуищӀа пэтми.

16ИсрэӀилхэм ТХЬЭМ и унафэхэм я щӀыб хуагъазэри, танэ теплъэ зиӀэ скъаритӀ дыщэм къыхагъэжыкӀащ, Ашэрэхь и пкъор ягъэуващ. Абыхэм уафэ къэгъэщӀыгъэхэм[*] зыхуагъэщхъырт, БэӀэли щхьэщэ хуащӀырт+. 17Я къуэхэмрэ япхъухэмрэ мафӀэкӀэ къурмэн ящӀырт, удыгъэ зэрахьэрт, Ӏэзэхэр ягъаплъэрт. ТХЬЭМ и губжьыр къызэщӀагъаплъэу хуэмыфащэ бзаджагъэхэм исрэӀилхэм зратат.

18ТХЬЭР ИсрэӀилым хуабжьу щӀэгубжьэри зыбгъэдихуащ. Къигъэнар Ехьуд и лӀакъуэм и закъуэщ. 19Ауэ Ехьудей дыдэми ТХЬЭМ, и Тхьэм, и унафэхэр игъэзащӀэртэкъым, ари ИсрэӀилым къищта хабзэхэм тетт. 20Аращ ТХЬЭМ ИсрэӀил и щӀэблэр псори ӀэщӀыб щӀищӀар, тезыр щӀатрилъхьар, хъунщӀакӀуэхэм я ӀэмыщӀэ щӀрилъхьар. ИкӀэм-икӀэжым, ТХЬЭМ ахэр зыбгъэдихуащ+.

21ТХЬЭМ ИсрэӀилыр Даут и щӀэблэм щыӀэщӀихым, исрэӀилхэм НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм пащтыхь тахътэм драгъэкӀуеят. Йорэбэхьэм ИсрэӀилыр ТХЬЭМ и гъуэгум тришри, гуэныхьышхуэм хишат+. 22ИсрэӀилхэр Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжым текӀакъым, пэӀэщӀи зыхуащӀакъым. 23Апхуэдэу екӀуэкӀащ ТХЬЭМ ахэр, и жыӀэщӀэ бегъымбархэм къазэрыхуригъэӀуэхуам тету, зыбгъэдихухункӀэ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ исрэӀилхэм я щӀыгур ирагъэбгынащ, Ащурей хэкум гъэру яхуауэ нобэр къыздэсым щыӀэщ.

Щэмэрей хэкум хамэ лъэпкъхэр къызэритӀысхьар

24Ащурей пащтыхьым Бабылей, Къутэ, Абэ, ХьэматӀ, Сэфарэуим дэсхэр къыдишри, исрэӀилхэр зыдигъэӀэпхъукӀа щэмэрей къалэхэм дигъэтӀысхьащ. Абыхэм Щэмэрей хэкур яубыдащ, и къалэхэри псэупӀэ ящӀащ. 25Ахэр Щэмэрей къыщыӀэпхъуагъащӀэм ТХЬЭМ шынагъэ зыри хуаӀэу щытакъым. Арат ТХЬЭМ абыхэм аслъэнхэр къаригъэуэсауэ щӀызэтригъалӀэр. 26«Щэмэрей къалэхэм бгъэӀэпхъуэу дэбгъэтӀысхьа цӀыхухэм а хэкум и Тхьэм къапиубыдыр ящӀэркъым. Абы и ухыгъэкӀэ аслъэнхэр къатебанэурэ цӀыхухэр ялӀ. А хэкум и Тхьэм цӀыхухэм къапиубыдыр зэрамыщӀэращ ар къызыхэкӀыр», – жраӀащ ащурей пащтыхьым Ӏуэхур зытетыр.

27Апхуэдэу щыхъум: «Щэмэрей гъэр щытщӀу къидгъэӀэпыхъукӀа тхьэпщхэм ящыщ зы вгъакӀуэ абы, – ищӀащ ащурей пащтыхьым унафэ. – Щрепсэу ар абдеж, а хэкум и Тхьэм цӀыхухэм къапиубыд хабзэхэми щрегъэгъуазэ». 28Арати, Щэмэрей гъэру къраша тхьэпщхэм ящыщ зы БэтӀэл кӀуащ, ТХЬЭМ шынагъэ хуиӀэным къикӀыр а щӀыналъэм щыпсэухэм яригъэщӀэну+.

29Апхуэдэу щыт пэтми, лъэпкъ къэс езым и тхьэхэм я мывэскъархэр щыпсэу къалэхэм щигъэувырт, щэмэрейхэм яухуауэ щыта тхьэлъэӀупӀэ унэхэм ихьурэ щӀигъэувэрт. 30Бабылей къикӀахэр СэкъуэтбэнатӀэ хуэпщылӀырт, Къутэ щыщхэм – Нэрджэл, ХьэматӀ къыдэкӀахэм – Ашым щхьэщэ хуащӀырт. 31Абэ къалэ щыщхэм Ныухьэзрэ Тартакърэ я мывэскъархэр ящӀат, Сэфарэуим къыдэкӀахэм я тхьэхэм – Адрэмэлэчрэ Анэмэлэчрэ – я сабийхэр мафӀэкӀэ къурмэн хуащӀырт. 32Апхуэдэ дыдэу абыхэм ТХЬЭМИ щхьэщэ хуащӀырт, езыхэм къахэкӀа я лъэпкъэгъухэр тхьэпщ ящӀырти, тхьэлъэӀупӀэ унэхэм къурмэн щащӀыну щӀагъэувэрт+. 33Абыхэм ТХЬЭМ щхьэщэ хуащӀырт, ауэ къыздикӀа щӀыпӀэхэм щыпсэу лъэпкъхэм я хабзэхэм тету я тхьэхэми хуэпщылӀырт. 34Нобэр къыздэсым а лъэпкъхэм япэрей хабзэхэр зэрахьэ. Абыхэм ТХЬЭМ и шынагъэр нэсу зыхащӀэркъым, ИсрэӀил зыфӀища Екъуб и щӀэблэм щӀапхъэрэ дауэдапщэу къахуигъэнэхуахэри хабзэрэ унафэу къахуигъэкӀуахэри ягъэзащӀэркъым.

35ТХЬЭМ исрэӀилхэм Ӏуагъэ щадищӀым, яхуищӀа унафэр мыращ: «ФымыгъэлъапӀэ нэгъуэщӀытхьэхэр, щхьэщэ яхуэвмыщӀ абыхэм, фахуэмыпщылӀ, къурмэни яхуэвмыщӀ. 36Мысырым зи лъэкӀыныгъэшхуэрэ зи зэфӀэкӀкӀэ фыкъизышыжар ТХЬЭРАЩ – Аращ вгъэлъэпӀэн хуейр. Абы щхьэщэ хуэфщӀ, Абы къурмэн хуэфщӀ. 37Сыт щыгъуи вгъэзащӀэ Абы тхыгъэкӀэ щӀапхъэрэ дауэдапщэу къыфхуигъэнэхуахэр, хабзэрэ унафэу къыфхуигъэкӀуахэр. ФымыгъэлъапӀэ нэгъуэщӀытхьэхэр. 38ВдэсщӀа Ӏуагъэр зыщывмыгъэгъупщэ, фымыгъэлъапӀэ нэгъуэщӀытхьэхэр. 39ТХЬЭР, фи Тхьэр, флъытэ, Аращ фи бийхэм факъыӀэщӀэзыхыжынур».

40АрщхьэкӀэ ахэр дэӀуакъым, япэрей хабзэхэри ябгынакъым. 41ТХЬЭР ягъэлъапӀэ пэтми, ахэр тхьэнэпцӀхэм я мывэскъархэми хуэпщылӀырт. Нобэр къыздэсым абыхэм я бынхэми, абыхэм я лъхужхэми аращ ящӀэр, я адэжьхэм я хабзэхэр ӀэщӀыб ящӀыркъым+.

* 17:3 Щэлмэнщэр Етхуанэр Тыкъулътыпэлъщэр Ещанэм и къуэщ, абы и пӀэ иувари аращ. Щэлмэнщэр Етхуанэм ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 727 гъэм щегъэжьауэ 722 гъэм нэс Ащурей хэкум пащтыхьыгъуэр щызэрихьащ.

* 17:4 Зи гугъу ищӀ фирхьэуныр хэтми нахуэ дыдэу щыткъым. Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, ар Ащэркъан ЕплӀанэрщ. НэгъуэщӀ еплъыкӀэ щыӀэм ипкъ иткӀэ, Щэу жыхуаӀэр фирхьэун ТӀэхунахътэ и уардэ унэр зыдэта ЩэӀищ къалэрщ.

* 17:6 Ащурей тхыгъэжьхэм къазэрыхэщымкӀэ, Щэмэрей къалэр къэзыщтар Щэлмэнщэр и пӀэ иува Щэргуанэ ЕтӀуанэрщ.

* 17:16 Дыгъэм, мазэм, вагъуэхэм щхьэщэ хуэщӀыныр КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэу лъэпкъхэм я деж убгъуауэ къыщекӀуэкӀыу щытащ.

+ 17:1 4 Пащт. 15:30
+ 17:5 4 Пащт. 18:9-12,
+ 17:9 4 Пащт. 18:8

+ 17:16 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:15, 3 Пащт. 16:33, 4 Пащт. 21:3, 4 Пащт. 23:5

+ 17:20 4 Пащт. 13:3, 4 Пащт. 15:29

+ 17:21 3 Пащт. 11:11, 3 Пащт. 11:31, 3 Пащт. 12:20, 3 Пащт. 12:28-30

+ 17:28 3 Пащт. 12:29
+ 17:32 3 Пащт. 12:29
+ 17:41 3 Пащт. 18:21

ЕПЩЫКӀУЯНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь ХъызэкӀей

18^1ИсрэӀилым и пащтыхь Елэхь и къуэ Уэщий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ещанэр екӀуэкӀыу, Ӏэхьэз и къуэ ХъызэкӀей Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. 2Ар пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ тхурэ хъууэ арат, илъэс тӀощӀрэ бгъукӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Абийт, ар Зэчрей ипхъут. 3И адэжь Даути хуэдэу, ХъызэкӀей ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым. 4Абы тхьэлъэӀупӀэхэр ирихыжащ, мывэскъархэр зэхигъэщэщащ, Ашэрэхь и пкъохэр къриупщӀыкӀащ. Мусэ ищӀауэ щыта гъуаплъэ блэри[*] цӀыкӀу-цӀыкӀуу зэхиупщӀэтащ абы. Иджыри къэсыхукӀэ НэхущтэнкӀэ[*] зэджэ а блэм и пащхьэ исрэӀилхэм мыстхъэхэр щагъэсу къекӀуэкӀащ.

5ХъызэкӀей ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, щыгугъырт. ИпэкӀи иужькӀи щыӀа ехьудей пащтыхьхэм абы хуэдэ яхэтакъым+. 6Ар ТХЬЭМ гукӀи псэкӀи етат, и гъуэгуми текӀ имыӀэу ирикӀуэрт, ТХЬЭМ Мусэ кърита унафэхэр псори игъэзащӀэрт. 7ТХЬЭРИ щӀыгъут абы: сыт хуэдэ Ӏуэху иужь имыхьэми, къехъулӀэрт. ХъызэкӀей ащурей пащтыхьым зыкъыпиӀэтри, и унафэм къыщӀэкӀащ. 8ХъызэкӀей фылистейхэр зэтриукӀащ. Джазэрэ абы и Ӏэгъуэблагъэхэмрэ нэсри, къалэ цӀыкӀухэм къыщегъэжьауэ нэхъ ин дыдэхэм деж щыщӀэкӀыжу зыӀэщӀиубыдащ+.

Ащурейхэм Щэмэрей хэкур зэраубыдар

9ХъызэкӀей тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс еплӀанэр екӀуэкӀыу, ИсрэӀилым и пащтыхь Елэхь и къуэ Уэщий тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс ебланэм хыхьауэ, ащурей пащтыхь Щэлмэнщэр Щэмэрей къалэм екӀуалӀэри къитӀысыхьащ+. 10ИлъэсищкӀэ апхуэдэу яӀыгъа нэужь, ХъызэкӀей тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс еханэр екӀуэкӀыу, ИсрэӀилым и пащтыхь Уэщий тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс ебгъуанэм хыхьауэ, ащурейхэм къалэр къащтащ. 11Ащурей пащтыхьым исрэӀилхэр гъэр ищӀри, Ащурей хэкум ихуащ. Ахэр абы Хьэлэхъу щӀыпӀэм деж щигъэтӀысащ, Хьэбур псыежэхым и Ӏуфэм Ӏус Гъуэзан къалэм дигъэтӀысхьащ, Мыд хэкум ит къалэхэри псэупӀэ яхуищӀащ. 12Мы псор къызыхэкӀар ахэр ТХЬЭМ, я Тхьэм, зэремыдэӀуарщ, Ӏуагъэ ядищӀам зэребэкъуарщ – ТХЬЭМ и жыӀэщӀэ Мусэ къахуищӀа унафэхэр зэрамыгъэзэщӀарщ. Ахэр икӀи дэӀуакъым, икӀи а унафэхэри ягъэзэщӀакъым.

Санхьэриб Ерусэлим зэригъэшынар

13ХъызэкӀей тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀуплӀанэр екӀуэкӀыу, Ащурейм и пащтыхь Санхьэриб[*] Ехьудейм и быдапӀэхэм ятеуэри къищтащ. 14Ехьудейм и пащтыхь ХъызэкӀей ащурей пащтыхьым деж лӀыкӀуэ Лахъыш къалэ игъэкӀуащ: «Сыкъуэншащ! – жиӀэрт абы. – СкӀэрыкӀыжи, къыстеплъхьэр уэстынщ». Ащурей пащтыхьым Ехьудейм и пащтыхь ХъызэкӀей хьэкъулэ къытрилъхьэри, дыжьын тӀэлат щищрэ дыщэ тӀэлат щэщӀрэ[*] иритын хуейуэ игъэуващ. 15ХъызэкӀей ТХЬЭМ и Унэми пащтыхь сэрейм и хъугъуэфӀыгъуэщми дыжьыну илъыр зэрыщыту кърихри абы иритащ+. 16Абы щыгъуэщ Ехьудейм и пащтыхь ХъызэкӀей ТХЬЭМ и Унэм хэлъ бжэхэмрэ бжэблыпкъхэмрэ ятеӀулӀа дыщэр къатритхъыжу ащурей пащтыхьым щритар.

17Ауэ, абы щхьэкӀэ къимыгъанэу, ащурей пащтыхьым Лахъыш къригъэкӀри и дзэпщыр, и блыгущӀэтхэм я пашэр, и чэнджэщэгъу нэхъыщхьэр, дзэшхуэ я гъусэу, пащтыхь ХъызэкӀей деж Ерусэлим къигъэкӀуащ. Ахэр Ерусэлим екӀуалӀэри, Ищхьэ псыӀыгъыпӀэм къыхэкӀ псы жапӀэм, ЖьыщӀакӀуэхэм я губгъуэм хуэкӀуэ гъуэгум деж, къыщыувыӀащ. 18Абыхэм пащтыхьыр къыщраджэм, Хьэлкъей и къуэ Елэчым, ЩэбнаӀ, Ащэф и къуэ Йэхъу сымэ къыдэкӀащ. Елэчым сэрейтетт, ЩэбнаӀ тхакӀуэт, Йэхъу тхыдэтхыжт.

19Санхьэриб и чэнджэщэгъу нэхъыщхьэр къэпсалъэри жиӀащ:

«Пащтыхьышхуэм, Ащурейм и пащтыхьым, къыбжиӀэр мыращ жыфӀи, ХъызэкӀей деж мы псалъэхэр нэвгъэс: „Сыт апхуэдизу укъызыкъуэгушхукӀыр? 20Зыри къызэрымыкӀ псалъэхэм зэуапӀэм текӀуэныгъэ къыщыуагъэхьыну къыпфӀэщӀу ара е нэхъ лъэщ уащӀыну къыпщыхъуу ара? Сэ зыкъыщыспэпӀэтым, хэт узыщыгугъар? 21Псылъэдзэху башым хуэдэу зэфӀэщӀыкӀа Мысырым ущогугъ, ауэ абы хэт зытримыгъащӀэми, и Ӏэм пхыкӀыу къыхэуэнущ! Мысырым и пащтыхь фирхьэуным дежкӀэ еплъэкӀ псоми ярищӀэр аращ. 22‘ТХЬЭМ, ди Тхьэм, дыщогугъ’ къызжефӀэу щытмэ, Абы и тхьэлъэӀупӀэхэмрэ къурмэнщӀыпӀэхэмрэ армырауэ пӀэрэ ХъызэкӀей зэхикъутар, Ерусэлим дэт къурмэнщӀыпӀэм деж фӀэкӀа ехьудейхэмрэ ерусэлимдэсхэмрэ нэгъуэщӀыпӀэ щхьэщэ щыфщӀ мыхъуну жиӀэу?[*]+

23Аращи, Ащурейм и пащтыхь си зиусхьэным угурыӀуэм нэхъыфӀщ! Сэ шы минитӀ уэстыфынщ, ауэ абыхэм шэсын бгъуэтыну уэ? 24Си зиусхьэным и жыӀэщӀэхэм ящыщ зым упэлъэщыну уэ, ар дзэзешэ нэхъ къарууншэ дыдэрауэ ирехъуи? Мысырым и хьэкуэстыгухэмрэ шухэмрэ узыщыгугъыр? 25Мы щӀыпӀэм лъапсэкӀуэдыр къыхуэзгъэкӀуэну сыкъызэрыкӀуар ТХЬЭМ и Ӏэмыркъэ? Мы хэгъэгум сыкъихьэу лъапсэкӀуэдыр къыхуэзгъэкӀуэну къызжезыӀар езы ТХЬЭРАЩ“».

26Арати, Хьэлкъей и къуэ Елэчым, ЩэбнаӀ, Йэхъу сымэ чэнджэщэгъу нэхъыщхьэм елъэӀуащ: «КхъыӀэ, арэмеибзэр[*] къыдгуроӀуэри, абыкӀэ къыдэпсалъэ. ЦӀыхуцӀэ зиӀэр мывэхъунэм тету къодаӀуэ, абыхэм зэхахыу журтыбзэкӀэ укъыдэмыпсалъэ», – жаӀэри+.

27АрщхьэкӀэ чэнджэщэгъу нэхъыщхьэр абыхэм къахуилъащ: «Си зиусхьэным сыкъызыхуиӀуэхуар фи зиусхьэнымрэ фэрэ фи закъуэкъым. Абы и псалъэхэр мо мывэхъунэм тетхэми, фэр хуэдэу зи бзаджэр зышхыжу зи гъутхьэпсыр изыфыжынухэм, яхуэгъэзащ».

28Чэнджэщэгъу нэхъыщхьэм и макъым зригъэӀэтри, журтыбзэкӀэ ину жиӀащ:

«ФыкъедаӀуэ пащтыхьышхуэм, Ащурейм и пащтыхьым, и псалъэм! 29Мыращ пащтыхьым къывжиӀэр: ЗевмыгъэгъапцӀэ ХъызэкӀей! Абы фысщихъумэфынукъым. 30„ТХЬЭМ фӀэкӀыпӀэ имыӀэу дыкъихъумэнущ, мы къалэр ащурей пащтыхьэм и ӀэмыщӀэ ирилъхьэнукъым“ жиӀэу ХъызэкӀей ТХЬЭМ фи гугъапӀэр ирипхыну Ӏэмал евмыт. 31ФемыдаӀуэ ХъызэкӀей!

Ащурей пащтыхьым мыращ къывжиӀэр: Зыкъэфтрэ фыкъыдэкӀмэ, хэти и жызумеймрэ ахъуэ жыгхэмрэ къапыкӀэр ишхыжынущ, и псы хъумапӀэм кърих псыми ефэжынущ+. 32ИтӀанэ сыкъэкӀуэнурэ мы фи щӀыгум хуэдэ щӀыналъэ, гъавэмрэ санэмрэ щыпэрыхьэт, щӀакхъуэмрэ жызумщӀыпӀэхэмрэ щыхъуей, зейтун жыгхэмрэ фомрэ щыкуэд щӀыпӀэ фысшэнущ. Абдеж фыщыпсэунущ, фыщылӀэнукъым! ФемыдаӀуэ ХъызэкӀей! „ТХЬЭМ дыкъихъумэнущ“ жиӀэурэ абы фегъэщхьэрыуэ. 33НэгъуэщӀ лъэпкъхэм я щӀыгухэр я тхьэхэм ащурей пащтыхьым щахъумэфа? 34Дэнэ щыӀэ ХьэматӀрэ Арпадрэ я тхьэхэр? Сэфарэуим, ХьэнэӀ, Абэ къалэхэм я тхьэхэр дэнэ щыӀэ? Абыхэм ящыщ гуэрым сщихъумэфа Щэмэрейр+? 35Мы щӀыналъэхэм я тхьэхэм ящыщу дэтхэнэра я щӀыгур сщызыхъумар? Дауэ ТХЬЭМ Ерусэлим къызимыгъащтэу зэрысщихъумэнур?»+

36Ауэ цӀыхухэр щымт, зы псалъи абы падзыжакъым. Пащтыхьым абыхэм унафэ къахуищӀат жэуап ирамытыну.

37Сэрейтет Елэчым, тхакӀуэ ЩэбнаӀ, тхыдэтхыж Йэхъу сымэ гуӀэгъуэм зыӀэщӀиубыдарэ я щыгъынхэр зэхэчэтхъауэ ХъызэкӀей деж къэкӀуэжащ, чэнджэщэгъу нэхъыщхьэм къажриӀахэри хуаӀуэтэжащ.

* 18:4 Еплъ Бжыгъэхэр 21:4-9 .

* 18:4 Мы фӀэщыгъэм и ӀукӀэр «гъуаплъэ», «блэ» мыхьэнэхэр зиӀэ пасэрей журт псалъэхэм ещхьыфэщ.

* 18:13 Санхьэриб Щэргуанэ ЕтӀуанэм и къуэщ, абы и пӀэ иувари аращ. Санхьэриб ди лъэхъэнэм къихьэным ипэ 705 гъэм щегъэжьауэ 681 гъэм нэс Ащурей хэкум пащтыхьыгъуэр щызэрихьащ.

* 18:14 Дыжьын тоннипщӀрэ дыщэ тоннрэ нэблагъэ хъунущ.

* 18:22 Тэурэт Хабзэм Ерусэлим фӀэкӀа нэгъуэщӀыпӀэ Тхьэм къурмэн щыхуэпщӀу зэримыдэм ащурей пащтыхьым хищӀыкӀыу къыщӀэкӀынутэкъым. Еплъ Хабзэ 12:11-14 .

* 18:26 Арэмеибзэр а лъэхъэнэм хамэ къэрал Ӏуэхухэр зэрызэфӀах бзэуэ щытащ.

+ 18:5 4 Пащт. 23:25
+ 18:8 4 Пащт. 17:9
+ 18:9 4 Пащт. 17:3-7,
+ 18:15 3 Пащт. 15:18, 4 Пащт. 12:18
+ 18:22 4 Пащт. 18:4,
+ 18:26 Данил 2:4
+ 18:31 3 Пащт. 4:25
+ 18:34 4 Пащт. 17:24,
+ 18:35 Данил 3:15, 4 Пащт. 19:12,

ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

Ерусэлим къызэрызэтенэнум теухуауэ Ещай бегъымбарым жиӀар

19^1Ар ХъызэкӀей щызэхихым, и щыгъынхэр зэхичатхъэщ, щыгъын къурэхэр зыщитӀагъэри ТХЬЭМ и Унэм кӀуащ. 2ХъызэкӀей сэрейтет Елэчыми, тхакӀуэ ЩэбнаӀи, тхьэпщ нэхъыжьхэри щыгъын къурэхэр ящыгъыу Амэз и къуэ Ещай бегъымбарым деж игъэкӀуащ. 3«Мыращ ХъызэкӀей къыбжиӀэр: „Нобэ ди гуӀэгъуэщ, тезырымрэ емыкӀумрэ я махуэщ; зи къэхъугъуэ сабийр дунейм къызэрытригъэхьэн къару зимыӀэж бзылъхугъэм дыхуэдэщ. 4ТХЬЭМ, уи Тхьэм, чэнджэщэгъу нэхъыщхьэм жиӀахэр зэхихыну, ар къэзыгъэкӀуа и зиусхьэну ащурей пащтыхьым Тхьэ Закъуэм икӀагъэу ирипэсахэм щхьэкӀэ хуэфащэри иригъэгъуэтыжыну сыщогугъ. МыдэкӀэ, псэууэ къэнахэм щхьэкӀи тхьэ тхуелъэӀу“», – жраӀащ абыхэм бегъымбарым+.

5Пащтыхь ХъызэкӀей и блыгущӀэтхэр Ещай бегъымбарым деж кӀуэри ахэр жраӀащ. 6Ещай бегъымбарми абыхэм жэуап къаритыжащ: «Фи зиусхьэным жефӀэж: „Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: Ащурей пащтыхьым и блыгущӀэтхэм сагъэикӀэу зэхэпха псалъэхэм гухэ уримыхъу. 7И хэку имыгъэзэжмэ мыхъуну щытыкӀэ иригъэувэу Сэ абы зы хъыбар зэхезгъэхынущ. Мис абдеж абы джатэр трезгъэгъэбзэнущ“».

Санхьэриб Ехьудей хэкур зэригъэгузэвамрэ ХъызэкӀей и тхьэлъэӀумрэ

8Чэнджэщэгъу нэхъыщхьэм ащурей пащтыхьым деж щигъэзэжым, ар Лахъыш дэкӀыжауэ, Лиунэ къалэри къитӀысыхьауэ ирихьэлӀэжащ.

9Ащурей пащтыхьым Куш пащтыхь Тэхъарыкъуэ[*] къезэуэну къызэрежьам и хъыбарыр зэхихащ. Зауэм дэкӀын ипэ къихуэу, абы аргуэрым ХъызэкӀей деж лӀыкӀуэхэр игъэкӀуащ. 10Мыращ абы Ехьудейм и пащтыхь ХъызэкӀей хуиӀуэхуар: «Узыщыгугъ Тхьэм „Ерусэлим ащурей пащтыхьым ӀэщӀыхьэнукъым“ щыжиӀэм деж, зумыгъэгъапцӀэ. 11Ащурей пащтыхьхэм адрей щӀыналъэхэм зыри къыхамынэу зэрызэрапхъуар зэхэпхакъэ-тӀэ? Уэ сыт, укъелыну ара? 12Си адэжьхэм щӀапӀэщӀэкӀуадэр къызыхуагъэкӀуа нэгъуэщӀ лъэпкъхэр я тхьэхэм кърагъэлыфа? Дэнэ щыӀэ Гъуэзан, Хьэран, Арзэф къалэхэм щыпсэуахэр, Телэщар дэса Едэн и жылэр? 13Дэнэ щыӀэ иджы ХьэматӀ, Арпад, Сэфарэуим, ХьэнэӀ, Абэ къалэхэм я пащтыхьхэр?»+

14ХъызэкӀей лӀыкӀуэхэм къахьа тхьэмпэтхыгъэр къариӀыхри еджащ. Абы иужькӀэ ТХЬЭМ и Унэм кӀуэри, ар Абы и пащхьэ къыщызэкӀуэцӀихащ. 15«Уэ ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, зи тахътэр дамабгъуэхэм ящхьэщыт[*]! Уэ зыращ щӀылъэм пащтыхьыгъуэу тетым я Тхьэр. Уэращ уафэри щӀылъэри къэзыгъэщӀар+. 16Уэ ТХЬЭ, къэдаӀуи къызэхэх, уи нэр къызэтехи къаплъэ; Тхьэ Закъуэр уигъэикӀэу Санхьэриб къригъэхьа псалъэхэр къызэхэх!+
17Уэ ТХЬЭ, ипэжыпӀэкӀэ, ащурей пащтыхьхэм лъэпкъыбэхэр зэтраукӀащ, щӀыналъэхэри зэрапхъуащ, 18абыхэм я тхьэхэм я скъархэр мафӀэм пэрадзэри ягъэсащ. Ауэ ахэр тхьэтэкъым, атӀэ цӀыхум и ӀэщӀагъэт – пхъэм къыхэупсыкӀат, мывэм къыхэӀущӀыкӀат. Аращ ахэр абыхэм щӀагъэкӀуэдыфар. 19Уэ ТХЬЭ, ди Тхьэ, сынолъэӀу, дыкъыӀэщӀэх ащурей пащтыхьым, щӀылъэм пащтыхьыгъуэу тет псоми, уэ ТХЬЭ, узэры-Тхьэ закъуэр кърыращӀэ!»

Санхьэриб зэрыхагъэщӀэнум теухуауэ Ещай бегъымбарым жиӀар

20Амэз и къуэ Ещай ХъызэкӀей деж иригъэӀуэхуащ: «Мыращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, жиӀэр: Ащурей пащтыхь Санхьэриб теухуауэ укъызэрызэлъэӀуар зэхэсхащ. 21Абы ехьэлӀауэ мыращ ТХЬЭМ жиӀэр:

ХъыджэбзыпӀэ ит Зиуан и пхъур
къыпщӀонакӀэ, къыпщодыхьэшх,
Ерусэлим и пхъум[*]
нэмыплъ къыуиту и щхьэр уи щӀыбкӀэ щегъэсыс.
22Хэт уэ узыщӀэнэкӀар? Хэт бгъэикӀар?
Хэт уи макъым зыщӀебгъэӀэтар?
Хэт уи напщӀэри зыхудэпшеяр?
ИсрэӀилым и ЛъапӀэу Лъагэращ!
23КъэпӀуэхуа уи лӀыкӀуэхэмкӀэ
Тепщэныгъэ ЗиӀэр бгъэикӀащ,
„Хьэкуэстыгубэр сщӀыгъуу
бгыщхьэхэм сыдэкӀащ,
ливан къурш тхыцӀэ жыжьэхэми сынэсащ.
Къурш уэздыгъей лъагэхэр изупщӀыкӀащ,
шыкуртӀымщэхухэм я нэхъыфӀыр исхащ.
ЩӀыпӀэ пхыдзахэм сынэсащ,
мэз зэхэкӀэжахэми сапхрыкӀащ.
24Хамэ щӀыгухэм псыкъуийхэр къыщыстӀащ,
къыщыщӀэзгъалъэурэ псыи сыщефащ.
Си лъэгухэмкӀэ
мысыр псыхъуэхэр псори згъэгъущащ“ жыпӀащ.

25Зэхэпхатэкъэ уэ
мыр ухыгъэ зэрысщӀауэ щытыгъар,
куэд дыдэ лъандэрэ сызэригуращэр?
ЗгъэзэщӀащ иджы ар:
быдапӀэхэр зэхозгъэкъутащ,
мывэ Ӏуащхьэуи зэтозгъэгъэщэщащ.
26Абыхэм щыпсэу цӀыхухэм я лъэр щӀэхуащ,
шынэм иӀыгъщ, щхьэкӀуэм ешх.
Губгъуэм ит удзым хуэдэщ ахэр,
удз щхъуантӀэ къыхэкӀагъащӀэм ещхьщ,
унащхьэм къытекӀа удзым хуэдэщ ахэр,
къэмыкӀ щӀыкӀэ дыгъэм ижьэж фӀэкӀа пщӀэнкъым.
27Ауэ ущытӀысри ущытэджри сощӀэ,
ущыщӀэкӀми ущыщӀыхьэми сыщыгъуазэщ,
уи гур къызэрысхуэплъри солъагъу.
28Апхуэдэу укъызэрыспэщӀэтым щхьэкӀэ,
зи хъыбар зэхэсх уи пагагъэм щхьэкӀэ,
уи пэгъуанэм си хъурджанэр исщӀэнущ[*],
уи жьэми си шхуэӀур пщӀэхэслъхьэнущ,
укъызэрыкӀуа гъуэгум утету уэзгъэгъэзэжынущ,
укъыздикӀам узгъэкӀуэжынущ.

29Мыр нэщэнэ пхуэхъунущ, ХъызэкӀей: мы гъэм фшхынур езыр-езырурэ къэкӀырщ, етӀанэгъэ шхыныгъуэ фхуэхъунур щӀым къыхэкӀыкӀыжырщ, ауэ ещанэгъэ хэфси къэфхыж, жызумейхэр вгъэтӀыси, къапыкӀэр фшхы.

30Ехьуд и лъэпкъым щыщу псэууэ къанэм къуэпсхэр ядзыжынущ, я щхьэкӀэми пыкӀэ къищӀынущ. 31Къэна тӀэкӀур Ерусэлим къыдэкӀыжынущ, къела мащӀэр Зиуан Ӏуащхьэ къехыжынущ. ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым и фӀылъагъуныгъэ лъэщым ар ищӀэнущ.

32Аращ ТХЬЭМ ащурей пащтыхьым теухуауэ мыр щӀыжиӀэр:

Къыдыхьэнукъым ар мы къалэм,
и шабзэшэхэри къэсынукъым мыбы,
мэӀур иӀыгъыу къекӀуэлӀэнукъым мы щӀыпӀэм,
ихъуреягъкӀэ щызэтритхъуэнукъым къуэтӀыхьхэр+.

33КъызэрыкӀуа гъуэгум тету игъэзэжынущ,
къыдыхьэнукъым ар мы къалэм –
Сэ сы-ТХЬЭЩ, быдэу ар жызоӀэ.

34Си хьэтыркӀи си жыӀэщӀэ Даут и хьэтыркӀи мы къалэм сыкъыщыжынущ икӀи къезгъэлынущ».

Ащуреидзэр зэрыхагъэщӀар

35А жэщ дыдэм ТХЬЭМ и МелыӀычыр ащуреидзэр здитӀысыкӀа щӀыпӀэм кӀуэри, цӀыху минищэрэ тӀощӀиплӀрэ тхум я псэр игъэнащ. КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым цӀыхухэр къызэщӀэтаджэри, адэкӀэ-мыдэкӀэ щылъ хьэдэхэр къалъэгъуащ+. 36Ащурейм и пащтыхь Санхьэриб щыӀукӀыжар абы иужькӀэщ. Ащурей пащтыхьым Нинуй игъэзэжри, абы щыпсэуащ+.

37Зэгуэрым, ар и тхьэ Нысрэхъу и унэм щхьэщэ ищӀу здыщӀэтым, и къуэхэр – Адрэмэлэхъурэ Сэрэзаррэ – абы джатэкӀэ еуэри яукӀащ, езыхэр Арэрэт хэгъэгум щтапӀэ ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Ащэрхъэданщ.

* 19:9 СуданыщӀым и зэхуэдитӀымрэ Мысыр щӀыналъэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэ щӀыгухэмрэ зыхыхьэ хэкум зэреджэу щытар Кушщ. А лъэхъэнэм Куш и пащтыхьхэр Мысырым и фирхьэунуи щытащ. Пасэрей мысыр тхыгъэжьхэм къазэрыхэщымкӀэ, Тэхъарыкъуэ ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 689 гъэм щегъэжьауэ 663 гъэм нэс Кушрэ Мысырымрэ тетыгъуэр щызэрихьащ.

* 19:15 Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм дамэ зытет уафэгу псэущхьэхэм я теплъэр зиӀэ дыщэ пкъыгъуитӀ тещӀыхьат. ДамабгъуэкӀэ зэджэ а псэущхьэхэм я дамэ зэхуакухэр Тхьэм и щӀыгу тахътэу къалъытэу щытащ.

* 19:21 Пасэрей журт усыгъэм щӀэх-щӀэхыурэ ущрихьэлӀэ «Зиуан ипхъу хъыджэбзыпӀэ итыр», «Ерусэлим и пхъум» псэлъафэхэмкӀэ зи гугъу ящӀыр Ерусэлим къалэмрэ абы щыпсэухэмрэщ.

* 19:28 Аращ ащурейхэм гъэрхэм иращӀэу щытари: я пэгъуанэм е я нэкӀущхьэм гъущӀ хъурджанэхэр иращӀэрти, кӀапсэкӀэ зэпхауэ гъэрыпӀэм яхурт.

+ 19:4 2 Пащт. 16:12
+ 19:13 4 Пащт. 18:33-34
+ 19:15 3 Пащт. 18:39,
+ 19:16 Данил 9:18
+ 19:32 2 Пащт. 20:15
+ 19:35 2 Пащт. 24:16,
+ 19:36 Инус 1:2

ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

ХъызэкӀей зэрысымэджамрэ зэрыхъужамрэ

20^1А лъэхъэнэм ХъызэкӀей зыгъэлӀэну узыр къеуэлӀауэ сымаджэт. Амэз и къуэ Ещай бегъымбарыр абы деж кӀуэри: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Уэ ухъужынукъым, куэд къыпхуэнэжакъым, уи унагъуэм уэсят яхуэщӀыж“», – жриӀащ.

2ХъызэкӀей блынджабэмкӀэ зигъазэри ТХЬЭМ елъэӀуащ: 3«Уэ ТХЬЭ, сызэрыпхуэпэжар, гурэ псэкӀэ сызэрыббгъэдэтар, пхуэмыфащэ зэрызмылэжьар уигу къэбгъэкӀыжыну сынолъэӀу!» Ар жиӀэри ХъызэкӀей гуащӀэу къэгъащ+.

4Ещай бегъымбарыр ику ит пщӀантӀэм дэкӀыжатэкъым ТХЬЭМ и псалъэр къыщылъэӀэсам: 5«Гъэзэжи си лъэпкъым и гъуазэ ХъызэкӀей жеӀэ: „Мыращ ТХЬЭМ, уи адэжь Даут и Тхьэм, жиӀэр: Зэхэсхащ уи тхьэлъэӀур, уи нэпсри слъэгъуащ. УкъызэфӀэзгъэувэжынущ. Ещанэ махуэми ТХЬЭМ и Унэм укӀуэнущ. 6Уи гъащӀэм иджыри илъэс пщыкӀутху къыщӀызгъунущ. Уэри мы къалэри ащурей пащтыхьым фыщысхъумэнущ. Си хьэтыркӀи си жыӀэщӀэ Даут и хьэтыркӀи мы къалэм сыкъыщыжынущ“ жыӀи»+.

7«Ахъуэм къыхэщӀыкӀа хущхъуэщыхуэр пащтыхьым къыхуэфхь», – жиӀащ Ещай бегъымбарым. ЖыхуиӀар къахьщ, гуэрэфым щахуэри, пащтыхьыр нэхъыфӀ хъууэ хуежьащ.

8«ТХЬЭМ сыкъызэрызэфӀигъэувэжынуми ещанэ махуэм и Унэм сызэрыкӀуэнуми я нэщэнэу сыт сыбгъэлъагъунур?» – еупщӀащ ХъызэкӀей Ещай.

9«ТХЬЭМ жиӀар зэригъэзэщӀэжынум мыр и нэщэнэщ, – жиӀащ Ещай. – ЖыӀэ, дэра къыхэпхыр: ныбжьыр дэкӀуеипӀипщӀкӀэ нэхъ лъахъшэу ехынра е абы дэкӀуеипӀипщӀкӀэ нэхъ лъагэу зиӀэтынра?[*]»

10«Ныбжьыр дэкӀуеипӀипщӀкӀэ нэхъ лъахъшэу ехыным зыри хэлъкъым, – жиӀащ ХъызэкӀей. – Ауэ кърегъэзэжи дэкӀуеипӀипщӀкӀэ нэхъ лъагэу зреӀэт».

11Ещай бегъымбарыр ТХЬЭ елъэӀури, Ӏэхьэз и дэкӀуеипӀэм лъахъшэу къеха ныбжьыр зэщӀэкӀуэжри, дэкӀуеипӀипщӀкӀэ нэхъ лъагэу зиӀэтыжащ.

ХъызэкӀей ӀэщӀэщӀа щыуагъэр

12А лъэхъэнэм бабылей пащтыхь Бэлэдан и къуэ Мэрдэкъубэлэдан[*] ХъызэкӀей зэрысымаджэр зэхихри, тхьэмпэтхыгъэхэмрэ тыгъэхэмрэ хуигъэхьащ. 13ХъызэкӀей лӀыкӀуэхэр иригъэблэгъащ, и хъумапӀэхэм дыжьынуи, дыщэуи, мэ дахэ къызыпих удзыуи, дагъэ лъапӀэуи ярылъыр, и Ӏэщэ гъэтӀылъыпӀэр, и хъугъуэфӀыгъуэщхэм щихъумэ псори яригъэлъэгъуащ. Пащтыхь сэрейм дэлъи пащтыхьыгъуэм илъи яримыгъэлъэгъуа зыри къэнакъым.

14Ещай бегъымбарыр пащтыхьым деж кӀуэри: «Сыт мы цӀыхухэм къыбжаӀар? Дэнэ къикӀыу къыпхуэкӀуа ахэр?» – еупщӀащ.

«ЩӀыпӀэ жыжьэ къикӀащ, – жиӀащ ХъызэкӀей. – Бабылей хэгъэгум къикӀащ».

15«Сыт абыхэм уи пащтыхь сэрейм щалъэгъуар?» – щӀэупщӀащ бегъымбарыр.

«Си сэрейм сыт дэлъми, – жиӀащ ХъызэкӀей, – си хъугъуэфӀыгъуэщхэм сыт ярылъми псори язгъэлъэгъуащ».

16Абдежым Ещай ХъызэкӀей жриӀащ: «КъедаӀуэ ТХЬЭМ и псалъэм: 17Уи сэрейм дэлъри иджыри къэс уи адэжьхэм зэхуахьэсари зэрапхъуэу Бабылей щашэн лъэхъэнэ къэхъунущ. Зы къэмынэу! – жеӀэ ТХЬЭМ. –+
18КъыпщӀэхъуэну уи щӀэблэм щыщ гуэрхэр гъэру ирашынурэ, бабылей пащтыхьым и сэрейм къулыкъу щрагъэщӀэнущ»+.

19«ТХЬЭМ и псалъэу къысхуэпхьахэр фӀы защӀэщ», – жриӀащ абы ХъызэкӀей. «Хъарзынэщ, сыпсэуху мамырыгъэр щыӀэмэ, шынагъуэ къэмыхъумэ аращ», – и щхьэ хужиӀэж щӀыкӀэу егупсысащ езыр.

ХъызэкӀей дунейм зэрехыжар

20ХъызэкӀей и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам, псыӀыгъыпӀэр зэрищӀам, къалэм псы къызэриша псы жапӀэр зэриухуам ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

21И уахътыр къэсри, ХъызэкӀей и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Минащщ.

* 20:9 Дыгъэ сыхьэтхэм ещхьу, мы дэкӀуеипӀэхэмкӀэ далэр здынэсар къащӀэу щытагъэнущ.

* 20:12 Мэрдэкъубэлэдан ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 721 гъэм щегъэжьауэ 710 гъэм нэс Бабылейм пащтыхьыгъуэр щызэрихьащ. Абы иужькӀи тахътэр 703 гъэм иубыдащ. Мы Ӏыхьэм зи гугъу щищӀ Ӏуэхугъуэхэр 18-нэ, 19-нэ Ӏыхьэхэм къыщекӀуэкӀхэм ипэкӀэ къэхъуащ.

+ 20:3 4 Пащт. 18:3
+ 20:6 4 Пащт. 19:34
+ 20:17 4 Пащт. 24:13,
+ 20:18 4 Пащт. 24:12, 4 Пащт. 25:7,

ТӀОЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь Минащ

21^1Минащ пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс пщыкӀутӀым итт, илъэс щэ ныкъуэрэ тхукӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр ХьэпцӀэбэхьт. 2Минащ ТХЬЭМ исрэӀилхэм ябгъэдихуа лъэпкъхэм я хабзэ гущыкӀыгъуэхэм щапхъэ ятрихыу, Абы хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ. 3Минащ и адэ ХъызэкӀей зэхикъутауэ щыта тхьэлъэӀупӀэхэр ищӀыжат, БэӀэл и къурмэнщӀыпӀэхэр игъэувыжат, Ашэрэхь и пкъори хитӀат – псомкӀи исрэӀил пащтыхь Ӏэхьэб ещхьт. Абы уафэ къэгъэщӀыгъэхэм щхьэщэ яхуищӀырт икӀи яхуэпщылӀырт+.

4Ар къэгъэнауэ, ТХЬЭМ и Унэм и пащхьэ тхьэнэпцӀхэм щхьэкӀэ къурмэнщӀыпӀэхэр щигъэуват, ТХЬЭМ «Ерусэлим си цӀэр щызгъэӀунущ», – жиӀарэ пэт+. 5Минащ уафэ къэгъэщӀыгъэхэм я цӀэкӀэ къурмэнщӀыпӀэхэр ТХЬЭМ и Унэм и пщӀантӀитӀми щигъэуват+. 6Абы и къуэр мафӀэкӀэ къурмэн ищӀауэ щытыгъат; удыгъэ зэрихьэрт, Ӏэзэхэр игъаплъэрт, хьэдэхэр къэзыгъэпсалъэхэмрэ мэгъухэмрэ пэшэгъу ищӀырт. ТХЬЭМ и губжьыр къызэщӀигъаплъэу хуэмыфащэ бзаджагъэ куэд илэжьу къекӀуэкӀащ.

7Минащ Ашэрэхь и пкъор ищӀри, ТХЬЭМ и Унэм щӀигъэуващ. ТХЬЭМ зи гугъу ищӀар а Унэрат, Даутрэ абы и къуэ Сэлмэнрэ мыпхуэдэу щажриӀэм: «Мы Унэмрэ исрэӀил лӀакъуэхэм яхэсӀэтыкӀа Ерусэлимрэ си цӀэр игъащӀэкӀэ щыӀунущ. 8ИсрэӀилхэм унафэу яхуэсщӀар къанэ щымыӀэу ягъэзащӀэ къудеймэ, си жыӀэщӀэ Мусэ къеста Хабзэм тетмэ, я адэжьхэм еста щӀыгур езгъэбгынэнукъым»+. 9АрщхьэкӀэ ахэр дэӀуакъым. Минащ ехьудейхэр игъэщхьэрыуэри, гъуэгу захуэм тришащ. Ахэр ТХЬЭМ исрэӀилхэм ябгъэдихуу зэтриукӀа лъэпкъхэм нэхърэ нэхъ бзаджащӀэу къыщӀэкӀащ.

10Арати, ТХЬЭМ и псалъэр и жыӀэщӀэу бегъымбархэм цӀыхухэм къахуигъэхьащ: 11«Ехьудейм и пащтыхь Минащ гущыкӀыгъуэ куэд илэжьащ. Ар мы щӀыгум нэхъапэ щыпсэуа амэрейхэм нэхърэ нэхъ бзаджащӀэу къыщӀэкӀащ, и скъархэмкӀэ Ехьудейр гуэныхьщӀэнми дригъэхьэхащ+. 12Аращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, мыпхуэдэу щӀыжиӀэр: Ерусэлимрэ Ехьудеймрэ Сэ зы гузэвэгъуэ хэздзэнущи, абы и хъыбарыр зэхэзыхым гуӀэгъуэр къыщӀэзэрыхьынущ+. 13Щэмэрей хуэзгъэфэща тезырым хуэдэ Ерусэлим тезгъэхуэнущ, Ӏэхьэб и унагъуэм есщӀари есщӀэнущ. Фалъэр ялъэщӀу зэраӀубыжым ещхьу, Ерусэлим зэщӀэслъэщӀэнурэ сӀубыжынущ+. 14-15Я адэжьхэр Мысырым къыщисшыжа махуэм щегъэжьауэ нобэр къыздэсым гуэныхьщӀэным зэрыхэмыкӀам, си губжьыр къызэрызэщӀагъэплъам къыхэкӀыу, си лъэпкъым щыщу псэууэ къэнам си щӀыбыр хуэзгъэзэнущ, бийм и ӀэмыщӀи ислъхьэнущ, и жагъуэгъухэм зэрезгъэпхъуэнущ икӀи езгъэхъунщӀэнущ».

16Ехьудейр гуэныхьщӀэным дригъэхьэхыу Тхьэм хуэмыфащэ бзаджагъэхэр зэрыригъэлэжьам ищӀыӀужкӀэ, Минащ лажьи хъати зимыӀэ цӀыхухэм я лъыр уэру Ерусэлим щигъэжат+.

17Минащ и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, гуэныхьу къихьам ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 18И уахътыр къэсри, Минащ и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Ӏузэ и жыг хадэкӀэ еджэу езыр щыпсэуа пащтыхь сэрейм хэтым щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Амунщ+.

Ехьудейм и пащтыхь Амун

19Амун пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ тӀум итт, илъэситӀкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Мэшулэмэтт. Ар Йотбэ къалэ щыщ Хьэруз ипхъут. 20Амуни, и адэ Минащ ещхьу, ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ. 21Ари и адэр зытета гъуэгум текӀакъым, ар зыхуэлӀыщӀэу щыта скъархэми щхьэщэ яхуищӀу щытащ+. 22ТХЬЭМ, и адэжьхэм я Тхьэм, и щӀыбыр хуэгъэзауэ псэуащ ар, Абы и гъуэгуми тетакъым.

23Амун и блыгущӀэтхэм зыкъыпаӀэтщ, щэхуу зэгурыӀуэхэри, и сэрейм даукӀыхьащ. 24Ауэ пащтыхь Амун зыкъыпэзыӀэтахэр ехьудейхэм яубыдри яукӀыжащ, абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм и къуэ Йощий драгъэкӀуеящ.

25Амун и тетыгъуэм игъэхъахэм ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 26Амун Ӏузэ и жыг хадэкӀэ зэджэм ит и кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йощийщ+.

+ 21:3 4 Пащт. 18:4, 3 Пащт. 16:32-33, 4 Пащт. 17:16, 4 Пащт. 23:5,

+ 21:4 3 Пащт. 18:29,
+ 21:5 3 Пащт. 6:36, 3 Пащт. 7:12
+ 21:8 3 Пащт. 9:3,
+ 21:11 3 Пащт. 21:26
+ 21:12 1 Пащт. 3:11,
+ 21:13 3 Пащт. 21:21, 4 Пащт. 17:6
+ 21:16 4 Пащт. 24:4
+ 21:18 4 Пащт. 21:26,
+ 21:21 4 Пащт. 21:2-7
+ 21:26 4 Пащт. 21:18

ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь Йощий

22^1Йощий пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэсийм итт, илъэс щэщӀрэ зыкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Едидэхьт. Ар лъэпкъкӀэ Бозкъат щыщ Адай ипхъут. 2Йощий ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым, ижькӀи сэмэгукӀи димыдзыхыу и адэжь Даут и гъуэгум ирикӀуащ.

Тхьэм и Унэм Хабзэр зэрыт тхылъыр къызэрыщагъуэтыжар

3Пащтыхь Йощий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀуиянэр екӀуэкӀыу, и тхакӀуэ Щэфан ТХЬЭМ и Унэм игъэкӀуащ. Мэшуламэ и къуэ Азэлей и къуэт Щэфан. 4«Тхьэпщ пашэ Хьэлкъей деж кӀуэи, – хуищӀащ пащтыхьым абы унафэ, – ТХЬЭМ и Унэм цӀыхухэм кърахьэлӀэурэ бжэхъумэ тхьэпщхэм зэхуахьэса дыжьыныр къызэхилъытэжыну жеӀэ+. 5-6Ар ТХЬЭМ и Унэр зэрагъэпэщыжыну зи пщэ иралъхьахэм я тетхэм ирырат. Абыхэми ар ТХЬЭМ и Унэм щылажьэу щӀэт пхъащӀэхэм, ухуакӀуэхэм, мывэхэр джафэу зыӀущӀхэм лэжьапщӀэу ирырат. Абы къищынэмыщӀауэ, ТХЬЭМ и Унэр зэрагъэпэщыжын щхьэкӀэ зыхуеину пхъащхьэмрэ мывэ упсахэмрэ къращэху. 7Ауэ, пэжагъ зэрахэлъым къыхэкӀыу, дыжьыныр зэрызэрагъэкӀуэкӀ щӀыкӀэм зыри щӀремыупщӀэж»+.

8Тхьэпщ пашэ Хьэлкъей Щэфан зыхуигъазэри: «ТХЬЭМ и Унэм Хабзэр зэрыт тхылъыр[*] къыщызгъуэтыжащ», – жриӀащ. Хьэлкъей ар Щэфан иритащ, ари тхылъым еджащ. 9Абы иужькӀэ Щэфан пащтыхьым деж кӀуэри Ӏуэхур зэрыщыт псори хуиӀуэтэжащ: «Уи жыӀэщӀэхэм ТХЬЭМ и Унэм кърахьэлӀа дыжьыныр зы къэмынэу ар зэзыгъэпэщыжхэм я тетхэм иратащ». 10Абы иужькӀэ Щэфан Хьэлкъей-тхьэпщым зы тхылъ къызэрыритар пащтыхьым жриӀащ. Арыххэу, Щэфан пащтыхьым а тхылъым итым къыхуеджащ.

11Пащтыхьым тхылъым къраджыкӀ псалъэхэр щызэхихым, и гум щӀыхьэри, и щыгъынхэр зэхичэтхъащ. 12Абдежым абы Хьэлкъей-тхьэпщым, Щэфан и къуэ Ахъыкъамэ, Мыхъей и къуэ Ахъборэ, тхакӀуэ Щэфан, и блыгущӀэт Ащей сымэ унафэ яхуищӀащ: 13«Иджы фыкӀуи, мы къыкъуэкӀыжа тхылъым итым теухуауэ тщӀэн хуейр сытми, сэр щхьэкӀи жылэмрэ Ехьудей хэкумрэ щхьэкӀи ТХЬЭМ феупщӀ. Ди адэжьхэр мы тхылъым ит псалъэхэм зэремыдэӀуам, абы итхар зэрамыгъэзэщӀам къыхэкӀыу, ТХЬЭМ и губжь къытлъэӀэсар къызэрымыкӀуэу инщ».

14Арати, Хьэлкъей-тхьэпщри, Ахъыкъами, Ахъбори, Щэфани, Ащеи кӀуащ ХулдэкӀэ зэджэ бегъымбар гуащэм деж. Ар щыгъынхъумэ Щалум и щхьэгъусэт. Щалум Хьэрхэс и къуэ Тыкъуэ и къуэт. Хулдэ езыр Ерусэлим къалэм, ХьэблэщӀэм щыпсэурт. Абыхэм ар Ӏуэхур зыӀутым щагъэгъуэзащ+.

15Бегъымбар гуащэм къыхуэкӀуахэм къажриӀащ: «ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, жиӀэр мыращ: фыкъысхуэзыгъэкӀуа цӀыхум жефӀэж: 16„ТХЬЭМ къиӀуэхур мыращ: щӀэх дыдэ мы щӀыпӀэмрэ абы щыпсэухэмрэ бэлыхьлажьаер къахуэзгъэкӀуэнущ; ехьудей пащтыхьыр зэджа тхылъым итыр къанэ щымыӀэу зэщӀэнущ[*]. 17Абыхэм я щӀыб къызэрысхуагъэзам, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр нэгъуэщӀытхьэхэм я пащхьэ зэрыщагъэсам, ящӀэ псомкӀи си губжьыр къызэрызэщӀагъэплъам щхьэкӀэ, мы щӀыпӀэм лъэщу сыхуэгубжьащ, щӀэхи сыужьыхыжынукъым“. 18Ауэ ТХЬЭМ деж упщӀакӀуэ фыкъэзыгъэкӀуа ехьудей пащтыхьым жефӀэж: „Мыращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, мы тхылъым къыпхураджыкӀа псалъэхэм теухуауэ жиӀэр: 19Мы щӀыпӀэмрэ абы щыпсэухэмрэ бэлыхьлажьэр къазэрыхуэзгъэкӀуэнур, ахэр зэрызэрезгъэпхъуэнур икӀи гыбзафэкӀэ зэрызэщӀэзгъэсеенур быдэу щыжысӀэм, уи гур щабэ хъуащ, ТХЬЭМ и пащхьи зыщыбгъэцӀыкӀуащ. Уи щыгъынхэр зэхэпчатхъэри си пащхьэ ущыгъащ. Мис абы щхьэкӀэщ Сэри ущӀызэхэсхар, – жеӀэ ТХЬЭМ. – 20Абы щхьэкӀэ гуныкъуэгъуэ уимыӀэу уи адэжьхэм я пащхьэ уизгъэхьэжынущ, уи кхъэлэгъунэми мамыру ущыщӀезгъэлъхьэжынущ. Мы щӀыпӀэм къытезгъэпсыхэну бэлыхьлажьэр уи нэгу щӀэзгъэкӀынукъым“».

Арати, жэуапыр пащтыхьым деж нагъэсыжащ+.

* 22:8 Тхьэм и Унэм къыщагъуэтыжа тхылъым, хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, итар Тэурэтырщ (Мусэ бегъымбарым итхыжа тхылъитхурщ) е абы щыщ Ӏыхьэ гуэрщ. Нэхъыбэм къызэралъытэмкӀэ, абы итар Тэурэтым и иужьрей тхылъырщ.

* 22:16 Тхьэм и унафэхэр ямыгъэзащӀэу ӀэщӀыб ящӀмэ, ИсрэӀил и щӀэблэм я щхьэ кърикӀуэну бэлыхьлажьэхэр Тэурэт Хабзэм къыщебжэкӀащ. Еплъ Хабзэ 28:15-68 .

+ 22:4 4 Пащт. 12:9-15
+ 22:7 4 Пащт. 12:15
+ 22:14 Лк. 2:36,
+ 22:20 4 Пащт. 23:24,

ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм дащӀа Ӏуагъэр Йощий къызэригъэщӀэрэщӀэжар

23^1Пащтыхьым Ехьудеймрэ Ерусэлимрэ я тхьэмадэхэр и деж къыщызэхуишэсащ. 2Ар ТХЬЭМ и Унэм кӀуащ, Ехьудей хэкум цӀыхуу исри, Ерусэлим щыпсэухэри, тхьэпщхэри, бегъымбархэри и гъусэу – лъэпкъым щыщу цӀыкӀуи ини къэмынэу щӀыгъут абы. Йощий абыхэм ТХЬЭМ и Унэм къыщагъуэта ЗэгурыӀуэныгъэм и тхылъым[*] итым зыри къримынэу макъкӀэ къахуеджащ. 3ПкъощӀэсэм деж щыту Йощий ТХЬЭМ Ӏуагъэ дищӀащ Абы и гъуэгум темыкӀыу ирикӀуэну, игъэува хабзэхэмрэ ищӀа унафэхэмрэ гукӀи псэкӀи игъэзэщӀэну, а тхылъым итхэм и щӀыб яхуимыгъэзэну псалъэ быдэ итащ. ЦӀыхуу къызэхуэсари а Ӏуагъэм арэзыуэ еувэлӀащ+.

Йощий мажусий диным зэребэнар

4Пащтыхьым Хьэлкъей-тхьэпщ пашэми, тхьэпщ къуэдзэхэми, бжэхъумэ тхьэпщхэми унафэ яхуищӀащ БэӀэл, Ашэрэхь, уафэ къэгъэщӀыгъэхэм я цӀэкӀэ ящӀу ТХЬЭМ и Унэм щӀалъхьа хьэпшыпхэр псори кърахыжыну. Йощий ахэр Ерусэлим щӀыбым, Къидрун псы жапӀэм деж щагъэсыжыну, сахуэри БэтӀэл яхьыжыну быдэу яжриӀащ+. 5Йощий Ехьудей къалэхэмрэ Ерусэлим и Ӏэгъуэблагъэхэмрэ щыӀэ тхьэлъэӀупӀэхэм мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсын папщӀэ, ехьудей пащтыхьхэм щӀагъэува мажусий тхьэпщхэр тригъэкӀащ. Абыхэм мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр зыхуагъэсыр БэӀэлт, дыгъэрт, мазэрт, вагъуэбынхэрт, уафэ къэгъэщӀыгъэхэрт+. 6Абы ТХЬЭМ и Унэм щӀэт Ашэрэхь и пкъор къыщӀихри, Къидрун псы жапӀэм деж щаригъэгъэсыжащ, и сахуэр зэхригъэубэжри, кхъэм щызэбгригъэпхъыжащ. 7ТХЬЭМ и Унэм деж щыт тхьэхуэщӀэ къэхьпэхэмрэ Ашэрэхь кърапхъух тепхъуэхэр зэӀузыщэ цӀыхубзхэмрэ я унэхэри зэхригъэкъутащ+.

8Йощий тхьэпщхэр къанэ щымыӀэу ехьудей къалэхэм къыдишри, Ерусэлим ишащ. Абы къищынэмыщӀауэ, Йощий мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсу Джыбэхь щегъэжьауэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу[*] ит тхьэлъэӀупӀэ унэхэм цӀыху емыкӀуэлӀэжын хуэдэу иуфӀеящ. Къалэтет Йушэ и дыхьэпӀэкӀэ зэджэм деж щыта тхьэлъэӀупӀэри Йощий зэхикъутащ. Ар къалэ дыхьэпӀэм и сэмэгурабгъу лъэныкъуэмкӀэ щытащ. 9ТхьэлъэӀупӀэхэм щӀэта тхьэпщхэр Ерусэлим дэт ТХЬЭМ и Унэм и къурмэнщӀыпӀэм бгъэдагъэхьэртэкъым, ауэ щӀакхъуэ мыкӀумыпщыр[*] абдеж Ӏуэху щызыщӀэ тхьэпщхэм дашхыну хуитт.

10Зыгуэрым и къуэ е ипхъу мафӀэм хидзэу Мэлэхъу[*] къурмэн хуримыгъэщӀын щхьэкӀэ, Йощий Тэуфэт и къурмэнщӀыпӀэм цӀыху емыкӀуэлӀэжыну иуфӀеящ. Ар ХьинэмкӀэ зэджэ къуэм[*] дэтащ. 11Йощий ТХЬЭМ и Унэм и дыхьэпӀэм деж щыта шыхэр Ӏуригъэшащ. Ехьудей пащтыхьхэм дыгъэм и цӀэр зытраӀуэгъа шыхэр пащтыхьым и блыгущӀэт Нэтанмэлэч и къулыкъущӀапӀэм пэмыжыжьэу пщӀантӀэм щаӀыгъыу щытащ. Абы иужькӀэ Йощий дыгъэ тхьэлъэӀухэм щхьэкӀэ зэрахуэу щыта хьэкуэстыгухэр[*] мафӀэм хидзэри игъэсащ.

12Йощий ехьудей пащтыхьхэм Ӏэхьэз и унащхьэм тращӀыхьа къурмэнщӀыпӀэхэри, ТХЬЭМ и Унэм и пщӀантӀитӀым Минащ щигъэува къурмэнщӀыпӀэхэри Ӏуихащ. Ахэр абы цӀыкӀу-цӀыкӀуу зэхикъутэщ, зэхигъэщащэри, сабэр Къидрун псы жапӀэм дикӀутэжащ+. 13Пащтыхь Сэлмэн Ерусэлим и къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ, КӀуэдыпӀэм и ӀуащхьэкӀэ[*] зэджэм ипщэкӀэ, щыӀэ лъагапӀэхэм саидейхэм я тхьэ гурымыхьу Аштэрэт, мэуабейхэм я тхьэнэпцӀ цӀапӀэу КӀэумыш, амонейхэм я тхьэнэпцӀ гущыкӀыгъуэу Мылкъум я цӀэкӀэ трищӀыхьауэ щытыгъа тхьэлъэӀупӀэхэми цӀыху емыкӀуэлӀэжын хуэдэу Йощий иуфӀеящ+. 14Абы мывэскъархэр зэхигъэщэщащ, Ашэрэхь и пкъохэр къриупщӀыкӀащ, ахэр здэщыта щӀыпӀэхэми цӀыху къупщхьэлъапщхьэхэр трикӀутэжащ[*]+.

15Ар къэгъэнауэ, абы БэтӀэл дэт къурмэнщӀыпӀэм, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм игъэува тхьэлъэӀупӀэм хэтым, щыщ къыхимынэу зэтрикъутащ. Пащтыхьым тхьэлъэӀупӀэ унэм мафӀэ иридзри, сахуэ фӀэкӀа къыхимынэу игъэсащ. Ашэрэхь щхьэкӀэ ягъэувауэ щыта пкъори игъэсащ+. 16Абы иужькӀэ Йощий и хъуреягъыр къыщиплъыхьым, Ӏуащхьэ джабэм кӀэрыт кхъащхьэхэр къилъэгъуащ. Пащтыхьым ахэр къатӀэщӀыну унафэ ищӀщ, хьэдэ къупщхьэхэр кърыригъэхри, къурмэнщӀыпӀэм и щӀыӀум щигъэсыжащ, цӀыху емыкӀуэлӀэжын хуэдэуи иуфӀеящ. Арыххэуи, ТХЬЭМ зэгуэрым и цӀыхум къыхуиӀуэхуауэ щыта псалъэр зэщӀащ[*]+.

17«Хэт зи мывэсыныр мы слъагъур?» – щӀэупщӀащ пащтыхьыр.

«Ар Ехьудей хэкум къикӀыу къэкӀуауэ щытыгъа Тхьэм и цӀыхум и кхъащхьэщ. Арат мы бэтӀэл къурмэнщӀыпӀэм епщӀар къызэрыхъунур жызыӀауэ щытар», – жаӀащ къалэдэсхэм+.

18«ФемыӀусэ абы и кхъащхьэм, – жиӀащ Йощий, – и хьэдащхьэри фымыгъэпӀейтей».

Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ абырэ Щэмэрей хэкум къикӀа бегъымбарымрэ я хьэдэ къупщхьэхэр хъума хъуащ[*].

19Абы къищынэмыщӀауэ, Йощий щэмэрей къалэхэм дэт тхьэлъэӀупӀэ унэхэри зэхикъутащ – ТХЬЭМ и губжьыр къызэщӀагъаплъэу ахэр зыгъэувауэ щытар исрэӀил пащтыхьхэрт. БэтӀэл тхьэлъэӀупӀэхэм зэрарищӀам хуэдэу, Йощий абыхэми лъапсэрыхыр къахуигъэкӀуащ. 20Йощий а тхьэлъэӀупӀэхэм щӀэта тхьэпщхэр къурмэнщӀыпӀэхэм деж щызэтриукӀащ, хьэдэ къупщхьэ куэди щигъэсащ. А псом иужькӀэ абы Ерусэлим игъэзэжащ+.

ӀутӀыжыр къызэрагъэщӀэрэщӀэжар

21«ЗэгурыӀуэныгъэм и тхылъым зэритым хуэдэу, ТХЬЭМ, фи Тхьэм, папщӀэ ӀутӀыжыр[*] вгъэмэхуэщӀ», – яхуищӀащ пащтыхьым цӀыхухэм псоми унафэ. 22ИсрэӀилым пашэу иӀа гъуазэхэм я лъэхъэнэм къыщегъэжьауэ ИсрэӀил хэгъэгуми Ехьудей хэкуми я пащтыхьхэм деж къэсыжу мы ӀутӀыжым хуэдэ махуэщӀ зэрамыӀаращ Йощий апхуэдэ унафэ ищӀын хуей щӀэхъуар. 23Пащтыхь Йощий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀуиянэр екӀуэкӀыу, ТХЬЭМ и цӀэкӀэ ӀутӀыжыр Ерусэлим щагъэмэхуэщӀащ.

Йощий и пащтыхьыгъуэм теухуауэ

24Хьэлкъей-тхьэпщым ТХЬЭМ и Унэм къыщигъуэта тхылъым ит унафэхэр гъэзэщӀа хъун папщӀэ, Йощий хьэдэхэр къэзыгъэпсалъэхэмрэ удыгъэ зезыхьэхэмрэ зэтриукӀащ, нысхъапэу[*], скъару, нэгъуэщӀ цӀапӀагъэу Ехьудей хэкумрэ Ерусэлим къалэмрэ къыщигъуэтар зэрыщыту кӀуэдыкӀейуэ игъэкӀуэдащ. 25Йощий хуэдэу ТХЬЭМ гукӀи псэкӀи зыхуэзыгъэза, Мусэ итхыжа Хабзэр зэрифӀэщкӀи зыгъэзэщӀа пащтыхь ипэкӀи щыӀакъым, иужькӀи къэхъуакъым+.

26Апхуэдэу щыт пэтми, ТХЬЭМ Ехьудейм хуищӀа и губжь иныр, Минащ Абы ирипэса икӀагъэхэм иужькӀэ къызэщӀэплъар, ужьыхакъым+. 27«ИсрэӀилыр зэрызыбгъэдэсхуам хуэдэу, Ехьудейри зыбгъэдэсхунущ, – жиӀащ ТХЬЭМ, – къыхэсхауэ щыта мы Ерусэлим къалэри, „Си цӀэр щыӀунущ“ жысӀэу хэсӀэтыкӀауэ щыта Унэри ӀэщӀыб сщӀынущ»+.

Йощий дунейм зэрехыжар

28Йощий и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

29Йощий унафэр щыӀэщӀэлъ лъэхъэнэм Мысырым и пащтыхь фирхьэун Нэхъу[*] ащурей пащтыхьым зауэ ирищӀылӀэну Фэрат псыежэх лъэныкъуэмкӀэ ежьат. Пащтыхь Йощий абы езэуэну пэуват, арщхьэкӀэ Нэхъу абы Мэджыдэ щрихьэлӀэри, еуэри иукӀащ. 30Йощий и блыгущӀэтхэм абы и хьэдэр Ерусэлим къашэжри, и кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ цӀыхухэм Йощий и къуэ Йохъуэжь и щхьэм дагъэр щахуэри, пащтыхь тахътэм драгъэкӀуеящ+.

Ехьудейм и пащтыхь Йохъуэжь

31Йохъуэжь пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ щым итт, мазищкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Хьэмуталт, ар лъэпкъкӀэ Лиунэ щыщ Ерэмей ипхъут+. 32И адэжьхэми хуэдэу, абы ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ.

33Фирхьэун Нэхъу ХьэматӀ хэгъэгум ит Арыблэ къалэм деж Йохъуэжь щиубыдри, Ерусэлим щымыпащтыхьыжын хуэдэу, гъэр ищӀауэ щытащ. Абы иужькӀэ Нэхъу Ехьудейм хьэкъулэ трилъхьэри, дыжьын тӀэлатищэрэ зы дыщэ тӀэлатрэ[*] иритын хуейуэ игъэуващ. 34Фирхьэун Нэхъу пащтыхь тахътэм Йощий и къуэ Елэчым дригъэкӀуейри, и цӀэр ЙочымкӀэ зэрихъуэкӀащ. Фирхьэуным Йохъуэжь Мысырым ишэри, ар абдеж дунейм щехыжащ+. 35Йочым фирхьэун Нэхъу хьэкъулэу къатрилъхьа дыжьынымрэ дыщэмрэ хэгъэгу псом къыщыхихри абы иритащ. Щхьэж и мылъкум елъытауэ, хузэфӀэкӀынур цӀыхум ятрилъхьэри, Йочым фирхьэуным иритыну хьэкъулэр зэригъэпэщащ.

Ехьудейм и пащтыхь Йочым

36Йочым пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ тхум итт, илъэс пщыкӀузкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Зэбудэт, ар лъэпкъкӀэ Аурым щыщ Пэдей ипхъут. 37И адэжьхэм хуэдэу, абы ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ.

* 23:2 Тхьэм исрэӀилхэр Мысырым къришыжа нэужь, абыхэм зэраухылӀа зэгурыӀуэныгъэм тегъэщӀапӀэ ищӀ Ӏуэхугъуэхэрщ а тхылъым къызэщӀиубыдар.

* 23:8 НэгъуэщӀу жыпӀэмэ, Ехьудей хэкум и ищхъэрэ гъунапкъэхэм (Джыбэхь) щегъэжьауэ ипщэ гъунапкъэхэм (Бэрщабэ) нэс.

* 23:9 Зи гугъу ищӀыр гъавэ тыхьым щыщу тхьэпщхэм къахуэнэрщ.

* 23:10 «Мэлэхъу» жыхуаӀэр амонеитхьэ «Мылкъум» нэгъуэщӀу зэреджэу щыта цӀэуэ щытынкӀэ хъунущ (еплъ 23:13). Мэлэхъу сабийхэр тыхь хуащӀу щытащ. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, Мэлэхъу щхьэщэ хуэзыщӀа исрэӀилхэм я унафэр укӀт.

* 23:10 Зи гугъу ищӀыр Ерусэлим и щӀыбкӀэ, ипщэ-къухьэпӀэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀа къуэщ.

* 23:11 Дыгъэр шыхэр зыщӀэщӀа хьэкуэстыгум ису уафэгум щызэхэзекӀуэу я фӀэщ хъууэ щытащ Пасэрей КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэууэ щыта лъэпкъхэм.

* 23:13 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ «КӀуэдыпӀэм и Ӏуащхьэ» жыӀэгъуэр и къэпсэлъыкӀэкӀэ щӀагъуэ темыкӀыу «Зейтун Ӏуащхьэ» фӀэщыгъэм тохуэ. Тхылъыр зи ӀэдакъэщӀыкӀыр Ерусэлим къалэм и къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэ Зейтун Ӏуащхьэм апхуэдэу щӀеджэр абдеж тхьэнэпцӀхэм щхьэщэ щыхуащӀу зэрыщытарщ.

* 23:14 Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ а щӀыпӀэхэм тхьэхуэӀухуэщӀэхэр щебгъэкӀуэкӀыж мыхъуну Йощий ищӀащ.

* 23:16 Еплъ 3 Пащт. 13:1-2.

* 23:18 Ехьудей щыщ Тхьэм и цӀыхумрэ абы дыщӀалъхьэжа щэмэрей бегъымбарымрэ я хъыбарыр 3 Пащт. 13 къыщокӀуэ.

* 23:21 Тхьэм исрэӀилхэр Мысырым къызэрыришыжам и фэеплъу илъэс къэс абыхэм ягъэгъэлъэпӀэн хуей махуэщӀым аращ зэреджэр. Еплъ МысырикӀыж 12 .

* 23:24 Журт. «терафим». Тхьэ пэлъытэу зэрахьэу щыта цӀыху теплъэ зиӀэ пкъыгъуэхэм аращ зэреджэр. И пащхьэ тхьэ щелъэӀуу унэм щызэрахьэу щытащ.

* 23:29 Зи гугъу ищӀыр Мысырым ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 610 гъэм щегъэжьауэ 595 гъэм нэс пащтыхьыгъуэр щызезыхьа Нэхъу ЕтӀуанэрщ.

* 23:33 Дыжьын килограмм минищрэ щиплӀрэ дыщэ килограмм щэщӀрэ плӀырэ нэблагъэ хъунущ.

+ 23:3 4 Пащт. 11:14,
+ 23:4 4 Пащт. 21:3, 3 Пащт. 15:13
+ 23:5 4 Пащт. 17:16, 4 Пащт. 21:3
+ 23:7 3 Пащт. 14:24
+ 23:12 4 Пащт. 21:4-5
+ 23:13 3 Пащт. 11:5-7
+ 23:14 4 Пащт. 10:27
+ 23:15 3 Пащт. 12:28
+ 23:16 3 Пащт. 13:2
+ 23:17 3 Пащт. 13:30-31
+ 23:20 3 Пащт. 13:2
+ 23:25 4 Пащт. 18:5
+ 23:26 4 Пащт. 21:11,
+ 23:27 4 Пащт. 21:4
+ 23:30 4 Пащт. 9:28, 1 Пащт. 10:1
+ 23:31 4 Пащт. 24:18
+ 23:34 4 Пащт. 24:17, Данил 1:7,

ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

24^1Йочым и тетыгъуэм бабылей пащтыхь Нэбыхъунэщыр[*] зауэ кърищӀылӀэри, илъэсищкӀэ и ӀэмыщӀэм иригъэлъащ. Ауэ итӀанэ Йочым Нэбыхъунэщыр зыкъыпиӀэтащ+. 2ТХЬЭМ абы Бабылейми, Арэмейми, Мэуабейми, Амонейми щыщ хъунщӀакӀуэхэр ириутӀыпщащ. ТХЬЭМ и жыӀэщӀэ бегъымбархэм къаригъэӀуэхуа и псалъэм тету, Ехьудейр яригъэгъэкӀуэдыну арат ахэр къыщӀытригъауэр+. 3Дауи, ТХЬЭМ Ехьудейр зыбгъэдихун щхьэкӀэщ а псор абы и щхьэ кърикӀуэну щӀиухар, къызыхэкӀари Минащ къихьа гуэныхьхэмрэ зэрихьа икӀагъэхэмрэщ,+
4хейм илъ игъэжари хэту. Абы Ерусэлим щигъэжа лъы хейр ТХЬЭМ игъэгъуну хуеякъым.

5Йочым и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 6И уахътыр къэсри, Йочым и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йохъучынщ.

7Зэгуэр мысыр пащтыхьым ӀэщӀэлъу щыта щӀыгухэр – Мысыр псыхъуэм къыщегъэжьауэ Фэрат псыежэхым нэс – бабылей пащтыхьым зыӀэщӀиубыдащ. Езы мысыр пащтыхьыр абы фӀэкӀа и хэгъэгум къикӀыжакъым.

Ехьудейм и пащтыхь Йохъучын

8Йохъучын пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс пщыкӀуийм итт, мазищкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Нэхущтэт, ар лъэпкъкӀэ Ерусэлим щыщ Елнэтан ипхъут. 9И адэм хуэдэу, абыи ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ.

10А лъэхъэнэм бабылей пащтыхь Нэбыхъунэщыр и дзэпщхэр Ерусэлим къебгъэрыкӀуэри къатӀысыхьащ. 11Езы Нэбыхъунэщыр къалэм къыщекӀуэлӀар и дзэпщхэм къалэр къащтэу щыхуежьарщ. 12Ехьудейм и пащтыхь Йохъучыни, и анэми, и блыгущӀэтхэми, и дзэзешэхэми, и чэнджэщэгъухэми абы и ӀэмыщӀэ зралъхьащ. Бабылей пащтыхьым тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс еянэр екӀуэкӀырт[*] Йохъучын гъэру щиубыдам+.

13ТХЬЭМ зэрыжиӀам хуэдэу, Нэбыхъунэщыр ТХЬЭМ и Унэми пащтыхь сэрейми я хъугъуэфӀыгъуэщхэм ярылъа мылъкур псори иришащ. Абы щыщу ИсрэӀилым и пащтыхь Сэлмэн ТХЬЭМ и Унэм щхьэкӀэ ищӀауэ щытыгъа дыщэ хьэкъущыкъухэм зыри къахимынэу зэхикъутащ+. 14Апхуэдэу абы зэры-Ерусэлиму гъэр ищӀащ: дзэзешэхэмрэ зауэлӀхэмрэ, ӀэщӀагъэлӀхэмрэ гъукӀэхэмрэ ящыщ къигъэнакъым – псори зэгъусэу цӀыху минипщӀ хъун иришащ. Къигъэнар зыри зыхузэфӀэмыкӀ цӀыху тхьэмыщкӀэхэрщ.

15Нэбыхъунэщыр Бабылейм гъэру ишащ Йохъучын. Ерусэлим дишри, пащтыхьым и анэри, и щхьэгъусэхэри, и блыгущӀэтхэри, хьэӀусыпэ зрату хэкум исхэри Бабылей ишащ. 16Абы къищынэмыщӀауэ, пащтыхьым зэуэным хуэщӀарэ лъэщ защӀэу зауэлӀ минибл, ӀэщӀагъэлӀрэ гъукӀэу цӀыху мин хуэдиз Бабылей игъэкуэшащ. 17Нэбыхъунэщыр пащтыхь тахътэм Йохъучын и адэ къуэш Мэтэней дригъэкӀуейри, и цӀэр СадыкъейкӀэ зэрихъуэкӀащ+.

Ехьудейм и пащтыхь Садыкъей

18Садыкъей пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ зым итт, илъэс пщыкӀузкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Хьэмуталт, ар лъэпкъкӀэ Лиунэ щыщ Ерэмей ипхъут+. 19Йочым хуэдэу, абы ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ. 20ТХЬЭР Ерусэлимрэ Ехьудей хэкумрэ щыпсэухэм апхуэдизкӀэ яхуэгубжьати, имыдэжу зыбгъэдихуащ.

Абы хэту Садыкъей бабылей пащтыхьым зыкъыпиӀэтащ.

* 24:1 Нэбыхъунэщыр ЕтӀуанэм ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 605 гъэм щегъэжьауэ 562 гъэм нэс Бабылейм пащтыхьыгъуэр щызэрихьащ.

* 24:12 НэгъуэщӀу жыпӀэмэ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 597 гъэм.

+ 24:1 Данил 1:1

+ 24:2 4 Пащт. 20:17, 4 Пащт. 21:12-14, 4 Пащт. 23:27

+ 24:3 4 Пащт. 21:2-7, 4 Пащт. 21:16, 4 Пащт. 21:23-26

+ 24:12 4 Пащт. 20:18,
+ 24:13 4 Пащт. 20:17, Данил 1:2
+ 24:17 4 Пащт. 23:34, Данил 1:7
+ 24:18 4 Пащт. 23:31

ТӀОЩӀРЭ ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Бабылейхэм Садыкъей тезыр зэрытралъхьар

25^1Садыкъей тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ебгъуанэр екӀуэкӀыу, епщӀанэ мазэм и епщӀанэ махуэм[*], бабылей пащтыхь Нэбыхъунэщыр и дзэр зэрыщыту къришажьэри Ерусэлим къекӀуэлӀащ. Къалэр и хъуреягъкӀэ къитӀысыхьри, къуэтӀыхьхэр щызэтритхъуащ. 2Садыкъей и тетыгъуэр илъэс епщыкӀузанэм хыхьэху, къалэр а къызэрытӀысыхьауэ екӀуэкӀащ.

3ЕплӀанэ мазэм и ебгъуанэ махуэм[*] гъаблэм къалэр зэщӀищтащ, цӀыхухэми яшхын зыри къахуэнэжакъым. 4Абы щыгъуэщ мывэхъунэри щыпхаудар. Бабылеидзэм къалэр къитӀысыхьа пэтми, пащтыхьымрэ и дзэмрэ ар жэщым ябгынэри щӀэпхъуэжащ. Ахэр пащтыхь жыг хадэм пэблагъэ мывэхъунитӀым хэлъ дыхьэпӀэм дэкӀри, Ӏурдын губгъуэмкӀэ яунэтӀащ. 5АрщхьэкӀэ бабылеидзэр пащтыхьым кӀэлъыпхъэрри, Йэрыхъуэ къыпэщылъ Ӏурдын губгъуэм деж щыкӀэлъэщӀыхьащ. Пащтыхьым и закъуэ къагъанэри, и дзэр щхьэж и занщӀэр и гъуэгуу зэбгрыжыжащ. 6Арыххэуи, ар Ӏэрыубыд ящӀащ. Садыкъей Арыблэ къалэ дэс бабылей пащтыхьым деж къашэри, абдеж и унафэ щащӀащ+. 7Садыкъей и къуэхэр и пащхьэ щаукӀри, езым и нэхэр иращӀащ, гъуаплъэ лъэхъухэр иралъхьэри Бабылей яшащ+.

Ерусэлим къалэмрэ Тхьэм и Унэмрэ зэрызэхакъутар

8Бабылей пащтыхь Нэбыхъунэщыр тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀубгъуанэр екӀуэкӀыу, етхуанэ мазэм и ебланэ махуэм[*], пащтыхь хъумакӀуэхэм я Ӏэтащхьэ Нэбузэрэдан, бабылей пащтыхьым и блыгущӀэтыр, Ерусэлим кӀуащ. 9Абы ТХЬЭМ и Унэми, пащтыхь сэрейми, Ерусэлим псэуалъэу дэтми мафӀэ ящӀидзэри игъэсащ. Апхуэдэу игъэсащ унэшхуэу къалэм дэтари. 10Пащтыхь хъумакӀуэхэм я Ӏэтащхьэм и унафэм щӀэт дзэм Ерусэлим къэзыухъуреихь мывэхъунэхэри игъэуащ. 11Нэбузэрэдан Ерусэлим къыдэна тӀэкӀум ящӀыгъуу, бабылей пащтыхьым и лъэныкъуэкӀэ еутэкӀахэри хэгъэгум щыпсэу цӀыхубэри гъэр зэтрищӀащ. 12Ауэ жызум хадэхэмрэ губгъуэхэмрэ ящӀэн щхьэкӀэ, пащтыхь хъумакӀуэхэм я Ӏэтащхьэм Ехьудейм щыпсэу цӀыху тхьэмыщкӀэхэм ящыщ гуэрхэр иримышу къигъэнащ.

13Бабылейхэм ТХЬЭМ и Унэм деж щыта гъуаплъэ пкъощӀэсэхэри, шэрхъ зыщӀэт гъуаплъэ тегъэувапӀэхэри, гъуаплъэ псылэгъупышхуэри зыри къыхамынэу якъутэри, гъуаплъэр Бабылейм яшащ+. 14Здрашащ шыуанхэри, хьэкутхъухэри, уэздыгъэку сахуэхэр къызэрыпах лэныстэхэри, Ӏэгубжьэхэри – тхьэхуэӀухуэщӀэхэм щызэрахьэ гъуаплъэ ӀэщӀагъэ гуэри къагъэнакъым+. 15Пащтыхь хъумакӀуэхэм я Ӏэтащхьэм дыщэмрэ дыжьынымрэ къыхэщӀыкӀа мыстхъалъэхэмрэ лэджэнхэмрэ зы къэмынэу иришащ.

16ТХЬЭМ и Унэм щхьэкӀэ Сэлмэн ищӀауэ щыта пкъощӀэситӀыр, псылэгъупышхуэр, шэрхъ зыщӀэт тегъэувапӀэхэр къызыхэщӀыкӀа гъуаплъэр яшэчыфынум нэхърэ нэхъыбэ хъууэ къыщӀэкӀащ+. 17ПкъощӀэсэ къэс и лъагагъыр ӀэфракӀэ пщыкӀуий[*] хъурт. ПкъощӀэсэм тегъэувауэ тет щхьэгутесым ӀэфракӀищ[*] и лъагагът, и хъуреягъыр гъуаплъэм къыхэщӀыкӀа хъархэмрэ нары пыкӀэхэмкӀэ гъэщӀэрэщӀат. Адрей пкъощӀэсэри апхуэдэ дыдэу гъэщӀэрэщӀат+.

18Пащтыхь хъумакӀуэхэм я Ӏэтащхьэм Сэрэхь-тхьэпщ пашэри, абы къыкӀэлъыкӀуэ Щэфэней-тхьэпщри, бжэхъумэ тхьэпщищри гъэр къищӀащ. 19Къалэм къыдэнахэм ящыщу абы зауэлӀхэм я унафэр зыӀэщӀэлъу щыта блыгущӀэтри пащтыхь чэнджэщакӀуитхури Ӏэрыубыд ищӀащ. Абы къищынэмыщӀауэ, Нэбузэрэдан иубыдащ дзэм хыхьэнухэр зытхыу щыта тхакӀуэ пашэр, Ехьудейм щыщу Ерусэлим абы щыгъуэ дэса цӀыху цӀэрыӀуэу нэрыбгэ тӀощӀищ хуэдизи гъэр къищӀащ. 20Пащтыхь хъумакӀуэхэм я тет Нэбузэрэдан ахэр бабылей пащтыхьым деж Арыблэ ишащ. 21Бабылейм и пащтыхьым ахэр ХьэматӀ хэгъэгум ит Арыблэ къалэм деж щригъэукӀащ.

Мис апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ехьудейхэр я щӀыгум ираша хъуащ.

Бабылейхэм Джэдалий Ехьудейм и Ӏэщхьэтет зэращӀар

22Бабылей пащтыхь Нэбыхъунэщыр Ехьудейм кърина цӀыхубэм Щэфан и къуэ Ахъыкъамэ и къуэ Джэдалий Ӏэщхьэтету ящхьэщигъэуващ+. 23Бабылей пащтыхьым хэкум и Ӏэщхьэтету Джэдалий зэригъэувар ехьудеидзэм и дзэзешэ къэнахэмрэ абыхэм я цӀыхухэмрэ щызэхахым, абы деж Мызпэхь кӀуащ. Ахэр Нэтаней и къуэ Исмэхьил, КӀэрэхъ и къуэ Йохьэнан, НэтӀэуэф щыщ Тэнхъумэт и къуэ Сэрэхь, зи адэр МэӀэху щыщ Йазаней сымэт, я цӀыхухэр я гъусэу.

24Абыхэмрэ я цӀыхухэмрэ зэтриуӀэфӀэн щхьэкӀэ, Джэдалий тхьэ яхуиӀуащ: «Фащымышынэ бабылей унафэщӀхэм, – жиӀащ абы. – Фыщыпсэу мы хэкум, фыхуэжыӀэщӀэ бабылей пащтыхьым, фи Ӏуэхухэми мыхъун къыхэкӀынукъым».

25АрщхьэкӀэ пащтыхь лъэпкъым щыщ Елэщам и къуэ Нэтаней и къуэ Исмэхьил ебланэ мазэм цӀыхуипщӀ и гъусэу Джэдалий деж кӀуэри, ари, абы щӀыгъуу Мызпэхь щыӀа ехьудейхэри, бабылейхэри иукӀащ. 26Абы иужькӀэ, зэрылъэпкъыу бабылейхэм я шынагъэр къащхьэрыхьэри, цӀыкӀуи ини, дзэзешэхэм ящӀыгъуу, Мысырым щтапӀэ ихьэжащ.

Йохъучын щхьэхуит къызэращӀыжар

27Ехьудейм и пащтыхь Йохъучын гъэр зэращӀрэ илъэс щэщӀрэ ебланэр екӀуэкӀыу, Ӏэуэлмэрдэкъу[*] Бабылейм и пащтыхь хъуащ. Абы епщыкӀутӀанэ мазэм и тӀощӀрэ ебланэ махуэм[*] Йохъучын щхьэхуит къищӀыжащ+. 28Ар абы гуапэу хущытт, нэгъуэщӀ хэкухэм я пащтыхьу Бабылей къыдыщыӀэхэми яхиӀэтыкӀат. 29Йохъучын лъэхъуэщым здисым щыгъа щыгъынхэр зыщихыжащ, къыхуэнэжа и гъащӀэми пащтыхьым и Ӏэнэм тӀысрэ абы дэшхэу къекӀуэкӀащ. 30Йохъучын зыхуэныкъуэр пащтыхьым махуэ къэс къриту дунейм ехыжыху псэуащ.

* 25:1 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 588 гъэм щӀышылэ мазэм и 15-м.

* 25:3 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 586 гъэм бадзэуэгъуэ мазэм и 18-м. Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым «мазэм и ебгъуанэ махуэм» жиӀэу къыщокӀуэ. ЕплӀанэ мазэр къыщӀыхэщым и тегъэщӀапӀэр Ерэмей бегъымбарырщ. Еплъ Ерэмей 52:6 .

* 25:8 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 586 гъэм шыщхьэуӀу мазэм и 14-м.

* 25:17 Метрибгъум нэблагъэ хъунущ.

* 25:17 Зы метррэ ныкъуэм нэблагъэ хъунущ.

* 25:27 Ӏэуэлмэрдэкъу Нэбыхъунэщыр ЕтӀуанэм и къуэщ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 561 гъэм щегъэжьауэ 560 гъэм нэс Бабылейм пащтыхьыгъуэр щызэрихьащ. Абы нэгъуэщӀу ӀэмалмэрдэкъукӀи йоджэ.

* 25:27 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 561 гъэм удзыпэ мазэм и 2-м.

+ 25:6 4 Пащт. 23:33,
+ 25:7 4 Пащт. 20:18
+ 25:13 3 Пащт. 7:15-37,
+ 25:14 3 Пащт. 7:45, 3 Пащт. 7:50
+ 25:16 3 Пащт. 7:47
+ 25:17 3 Пащт. 7:15-22
+ 25:22 4 Пащт. 22:12,
+ 25:27 4 Пащт. 24:12, 4 Пащт. 24:15,

Сэфирэт и тхылъ

Сэфирэт и тхылъ

1. Пэублэ псалъэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

Гъэсэпэтхыдэхэр

Сэлмэн бегъымбарым и ущие псалъэхэмрэ хъыбархэмрэ

ДжакӀуэ

Пащтыхь Ӏущым и гупсысэхэр

Сэфирэт и тхылъ

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтыр

Мэзкуу, 2021

Гъэсэпэтхыдэхэр

ДжакӀуэ

Сэфирэт и тхылъ

ЗэзыдзэкӀар Табыщ Муратщ

Филологие редакторыр Къумахуэ Аслъэнщ

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщу адыгэбзэкӀэ зэрадзэкӀа тхылъхэм я е-жыпхъэхэр фэ къыщывгъуэтыфынущ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтым и сайтым:

https:
ibtrussia.org/Kabardian

ISBN 978-5-93943-291-7

© Институт перевода Библии, 2021

ХЭЗЫГЪЭГЪУАЗЭ

Ныбжьэгъу лъапӀэ!

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъищ уи пащхьэ илъщ.

Илъэс миным щӀигъукӀэ ятхыжурэ зэхуахьэсыжа тхыгъэжьхэу адыгэхэр ТэурэткӀэ, бегъымбархэм я тхылъкӀэ, ЗабуркӀэ, ИнджылкӀэ зэджахэр ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщщ. Ахэр зытеухуар Тхьэм цӀыхум къыхуиӀэ хущытыкӀэрщ, зытепсэлъыхьри и къэгъэщӀыгъэ псори Езым деж къезышэлӀэж гъуэгу захуэм тегъэува, фӀымрэ захуагъэмрэ щытепщэ дуней еншэ ухуа зэрыхъунум и хэкӀыпӀэхэрщ. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэми а гуращэ къабзэр зэрызащӀэр Хьисэ бегъымбарым и гъащӀэмрэ и псэр зэрита щӀыкӀэмрэ ӀэтащхьэӀулӀэж зыхуэхъуж журтхэм я тхыдэмкӀэ нахуэу икӀи ӀупщӀу къегъэлъагъуэр.

Зи гугъу тщӀы тхыгъэжьхэм ныбжьышхуэ яӀэ пэтми, я мыхьэнэр зы мащӀэкӀи кӀащхъэ хъуакъым. Зыщыщ лъэпкърэ зэрахьэ фӀэщхъуныгъэм емылъытауэ, цӀыхухэр абыхэм дихьэхыу нобэми йоджэ, итым зыщагъэгъуазэ, пщӀэ хуащӀ, Ӏущыгъи къыхах.

Мы къыдэкӀыгъуэм къызэщӀиубыда тхылъхэр щатхар ди лъэхъэнэр къихьэным и япэ илъэс минырщ. Ахэр зытеухуакӀи зэхуэдэкъым, зэрытха бзэкӀи зэщхькъым. «Гъэсэпэтхыдэхэр», псалъэм папщӀэ, щӀоупщӀэ цӀыхур ехъулӀэу дунейм тетын щхьэкӀэ ищӀэн хуейхэм. Тхылъаджэри и гур етауэ ущиехэмрэ гъэсэпэтхыдэхэмрэ щӀэдэӀуну, Ӏущыгъэрэ зэхэщӀыкӀ нэсрэ зригъэгъуэтыну къыхуреджэ.

Дунейм щекӀуэкӀ Ӏуэхугъуэхэм ящыщу гукъыдэж къезытымрэ игу зэщызыгъауэмрэ я щэхур къэтӀэщӀыным иужь итщ «ДжакӀуэр» зи Ӏэдакъэ къыщӀэкӀар. Пасэрей гупсысакӀуэр пщӀэ зыхуэщӀыпхъэмрэ насыпкӀэ узэджэ хъунумрэ зищӀысым я лъыхъуакӀуэ емышыжщ.

ТӀуми аркъудей ещхькъым «Сэфирэт и тхылъыр». Къэжэр (Перс) пащтыхьыгъуэм къыщыхута журтхэр зэрыхуа псэзэпылъхьэпӀэ бзаджэрщ ар зытепсэлъыхьыр, къызэрыгуэкӀ унагъуэ къыхэкӀыу пащтыхь гуащэ хъуа цӀыхубз цӀыкӀум и фӀыгъэкӀэ абыхэм лъапсэкӀуэдыр къахуэмыкӀуэу къызэрызэтенами и хъыбарырщ къиӀуэтэжыр. Тхылъым къыдгурегъаӀуэ журтхэм ехьэжьауэ ягъэмэхуэщӀ «Пуримым» къежьапӀэ хуэхъуар абы щыгъуэ екӀуэкӀа хъугъэ-щӀагъэхэр ару зэрыщытыр.

Зи цӀэ къитӀуа тхылъхэр лъэпкъ куэдым я бзэкӀэ зэдзэкӀауэ щыӀэщ. «Гъэсэпэтхыдэхэр» адыгэбзэкӀэ дунейм къыщытехьар 2017 гъэрщ. «ДжакӀуэр» 2020 гъэм къыдэкӀащ. «Сэфирэт и тхылъыр» адыгэхэм я бзэкӀэ къыщыдэкӀыр иджыщ.

Зытеухуамрэ къыщыӀэта Ӏуэхугъуэхэмрэ тхылъаджэм нэхъ гурыӀуэгъуэ щыхъун папщӀэ тхылъ къэс пэублэ псалъэ хуэтщӀащ. Ӏэрыхуэ хъун щхьэкӀэ псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъэгъэнахуэ кӀэщӀри тхылъым и кӀэм деж къыщыхьащ, гупсысэ нэхъыщхьэхэр къэзыӀуатэ псалъэхэм я цӀэгъэлъагъуэри апхуэдэ дыдэу кӀэлъытхьыжащ.

Адыгэхэм я анэдэлъхубзэмкӀэ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъхэр ябгъэдэтлъхьэныр хуабжьу ди гуапэщ. Абы зи гуащӀэ хэзылъхьа зэдзэкӀакӀуэм, щӀэныгъэлэжьхэм, упщӀэжакӀуэхэм фӀыщӀэ ин яхудощӀ.

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтыр

Сэфирэт и тхылъ

Пэублэ псалъэ

Пэублэ псалъэ

Хъыбару мы тхылъым къиӀуэтэжыр къыщыхъуар иджырей Иран хэгъэгум хиубыдэ Шушан къалэрщ, къэжэр пащтыхь Ахъийшурэщ щӀымахуэм зыдэсу щыта щыхьэр сэрейрщ. ЩӀэныгъэлэжьхэм нэхъыбэм зэрызэдащтамкӀэ, Ахъийшурэщыр алыджхэр Ксеркс ЕзанэкӀэ еджэу ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 486/5-465 гъэхэм Къэжэр пащтыхьыгъуэм тетыгъуэр щызыӀыгъаращ. Къэжэр пащтыхьыгъуэм и хьэритэр тхылъым и кӀэм деж къыщыхьащ.

«Сэфирэт и тхылъыр» зытеухуари зытепсэлъыхьри Къэжэр пащтыхьыгъуэм хэпхъауэ щыпсэу журтхэр зыӀууауэ щыта шынагъуэмрэ абы а лъэпкъыр къызэрыгуэкӀ унагъуэм къыхэкӀа бзылъхугъэ цӀыкӀум и фӀыгъэкӀэ къыӀэщӀэха зэрыхъуамрэщ. Тхыдэм къызэрыхэщыжымкӀэ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ VӀ-нэ лӀэщӀыгъуэм журт куэд гъэру яубыдри, Бабылей хэгъэгум яхуауэ щытыгъащ. Бабылейр Къэжэрым къыщизэум, пащтыхь къытеувам журтхэр я хэку кӀуэжыну хуит ищӀащ. АрщхьэкӀэ абыхэм ящыщ куэдыр мыкӀуэжу лъапсэ щадза щӀыналъэм къыщынат.

Пащтыхьыгъуэр Ахъийшурэщ щыӀэщӀыхьэм журтхэм нэгъуэщӀ шынагъуэ къалъыкъуэкӀащ. Пащтыхьым а лъэпкъыр дунейм тезылъагъуэ мыхъу Аман лъытэныгъэшхуэ хуищӀу цӀыху цӀыкӀум яхеӀэтыкӀыр. Аман бзаджагъэ защӀэкӀэ пащтыхьыр къыдешэхыр, и арэзыныгъэм егъэгушхуэри, зэрыжурт лъэпкъыу игъэкӀуэдыну игу ирелъхьэ. Гухэлъ щӀэпхъаджэр Аман къызыхихар лъэпкъкӀэ журтхэм ящыщ Мардэхей абы лъапӀэныгъэ ирихыу щхьэщэ зэрыхуимыщӀара хуэдэу тхылъым къыщыгъэлъэгъуами, абы тхыдэ лъабжьэ иӀэщ.

ПсэзэпылъхьэпӀэм лъэпкъыр къишыным Мардэхеи, Сэфирэти я акъыли, я лӀыгъи ирахьэлӀэ икӀи бзаджэщӀагъэу Аман зэрихъахэм пэщӀохуэжри токӀуэдэж. И цӀэр къыхэмыщ пэтми, тхылъыр зытепсэлъыхь хъыбарым и къегъэкӀуэкӀыкӀэмкӀэ зэхыбощӀэ а псор Тхьэм и ухыгъэм тету къызэрыхъур, тхыдэ хъугъэ-щӀагъэхэри Абы гъуэгу захуэм зэрытришэр.

«Пурим»-кӀэ еджэу журтхэм ноби Ӏэтауэ ягъэмахуэщӀ махуэр къуэпскӀэ зэкӀуэлӀэжыр тхылъым зи гугъу ищӀ а къэхъукъащӀэхэрщ. Журтхэр ягъэкӀуэдыну щытраухуа пӀалъэр гузэвэгъуэм къыщыхэкӀа махуэу зызэридзэкӀащ. Журтхэм хабзэ яхуэхъуауэ «Сэфирэт и тхылъыр» мы махуэхэм щӀаджыкӀыныр къызыхэкӀри аращ.

Тхылъым къыщыӀуэта Ӏуэхугъуэхэм поджэж адыгэ ӀуэрыӀуатэм ноби хъума щыхъуа «Сэфирэт-гуащэ и хъыбарри». Хъыбарым къызэрыхэщымкӀэ, и дахагъэкӀи, и губзыгъагъэкӀи хуэдэ къэмыхъуауэ Сэфирэт-гуащэр цӀыхубз зэкӀужт икӀи цӀэрыӀуэт. Тхьэм къритауэ бгъэдэлъ Ӏущыгъэр Сэфирэт-гуащэм ирехьэлӀэри, зыщыщ лъэпкъыр игъэкӀуэдыну къахузэпещэ лӀы бзаджэм пэщӀоувэж, арыххэуи хъуагъэщагъэу къакӀэлъызэрихьахэми ар токӀуэдэж. Зи псэ емыблэжа бзылъхугъэ цӀыкӀур къызыхэкӀа лъэпкъым фӀылъагъуныгъэрэ лъытэныгъэкӀэ еӀэтыр, и псалъэ тӀэужыӀэ ямыщӀыуи ягъэзащӀэу хуожьэ. Нэхъыжьхэм къаӀуэтэжу щыта Нухь, Ибрэхьим, Мусэ, Данил, Щамел, Даут, Сэлмэн сымэ я хъыбархэм хуэдэуи, Сэфирэт-гуащэ и тхыдэр адыгэхэм зэрацӀыхур дин хъыбарущ. Абы къегъэлъагъуэ ар КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум къызэрикӀар, «Сэфирэт и тхылъым» къыхэщыж пащтыхь гуащэ Эстер, адыгэбзэкӀэ Сэфирэт-гуащэ жыхуаӀэм, и тхыдэм гуэх имыӀэуи зэрепхар.

ЯПЭ ӀЫХЬЭ

Къэжэр пащтыхь Ахъийшурэщ ефэ-ешхэ ищӀахэр

1^1Мы тхыдэ хъугъэ-щӀагъэр къыщыхъуар Ахъийшурэщ[*] и тетыгъуэм щыгъуэщ – Хьинд[*] хэгъэгум щегъэжьауэ Куш[*] нэсыхукӀэ дэлъ хэгъэгуищэрэ тӀощӀрэ блыр зи унафэ щӀэтыгъа Ахъийшурэщ и лъэхъэнэрщ+. 2Пащтыхь тахътэр абы щыгъуэ здэщыӀар Шушан[*] быдапӀэрт. 3Тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс ещанэр екӀуэкӀыу Ахъийшурэщ хэкум лӀакъуэлӀэшрэ уэркъышхуэу исым ефэ-ешхэшхуэ ярищӀэкӀащ. Къэжэрымрэ Мыдымрэ дзэпщу щыӀэр, пщырэ хэгъэгу пашэу исыр къыщызэхуэсат абы. 4Махуищэрэ махуэ тӀощӀиплӀ енкӀэ и пащтыхьыгъуэ мылъкушхуэу илъымрэ щытхъурэ щхьэлъапӀэныгъэу езым къыхуагъэфащэмрэ зыхуэдэр яригъэлъэгъуат абы и хьэщӀэхэм.

5А махуэхэр зэрыдэкӀыу Шушан быдапӀэм цӀыхуу дэсым щхьэкӀэ, цӀыкӀуи ини кърихьэлӀэу, пащтыхьым и сэрей пщӀантӀэшхуэм махуибл ефэ-ешхэ щызэхишащ. 6ПщӀантӀэр чэтэн Ӏупхъуэ хужь-плъыжьыфэхэмкӀэ гъэщӀэрэщӀат. Ахэр чэтэныпс плъыжь-фӀыцӀафэ пӀащӀэхэмкӀэ мывэху пкъохэм хэщӀыхьа дыжьын хъурджанэхэми епхыжат. Зи жыхафэгур мывэплърэ мывэхухэмкӀэ, мывэ щхъуэкӀэплъыкӀэхэмрэ налкъутналмэсхэмкӀэ япкӀа пщӀантӀэм дыщэмрэ дыжьынымрэ къыхэщӀыкӀа тахътэбанхэр къыщегъэувэкӀат. 7Зэщхьу тӀу зыхэмыт дыщэ фалъэхэмкӀэ санэр щымысхьыжу щызэрахьэрт, фадэ пӀащӀэри щыпэрыхьэтт. 8Щхьэж зыхуейм хуэдиз ирифыну хуитт, хэгъэзыхьи щыӀэтэкъым – дэтхэнэми зэрыфӀэфӀым хуэдэу яхуэӀуэхутхьэбзэщӀэну фадащхьэтетхэм пащтыхьым унафэ яхуищӀат.

9А махуэ дыдэхэм хуэзэу Уэштий-гуащи цӀыхубзхэм щхьэкӀэ Ахъийшурэщ зыдэс сэрейм ефэ-ешхэ щищӀащ.

Уэштий-гуащэм пащтыхь тахътэр зэрыфӀэкӀуэдар

10Санэм къигъэжэна пащтыхьым ебланэ махуэм и ӀуэхутхьэбзащӀиблым[*] – Мыхъумин, Безытэ, Хъэрбон, Беджытэ, Абэджытэ, Зэтар, Къарэкъас сымэ – унафэ яхуищӀащ+
11гуащэ пыӀэр щхьэрыгъыу Уэштий и пащхьэ кърашэну. Нэ фыгъуэ зытрамыгъаплъэм хуэдэу дахэ гуащэр цӀыхубэмрэ и блыгущӀэтхэмрэ яригъэлъагъумэ и гуапэт. 12ӀуэхутхьэбзащӀэхэм лъагъэӀэса унафэм Уэштий-гуащэ къедэӀуэн идакъым. Арыххэти, пащтыхьыр губжьым зэщӀищтэри, мафӀэм хуэдэу къызэщӀэнащ.

13Хабзэхэмрэ унафэу щыӀэхэмрэ хэзыщӀыкӀ цӀыху Ӏущхэм упщӀэж ярихьэлӀэныр пащтыхьым и щэну щытти, Ӏуэхум щыгъуазэхэм чэнджэщ щхьэкӀэ захуигъэзащ. 14А лъэхъэнэм Ахъийшурэщ и дзыхь нэхъ зригъэзыр Къарэшынэ, Шэтар, Адмэт, Тэршыш, Мэрэс, Мэрсэн, Мэмухъан сымэт – Къэжэрымрэ Мыдымрэ щыщ лӀакъуэлӀэшиблырт. Пащтыхьым и пащхьэ щыхуейм деж ихьэфри, пащтыхьыгъуэм цӀыхуу исым нэхъ яхэӀэтыкӀари ахэрат.

15«ӀуэхутхьэбзащӀэхэм езгъэӀуэхуа унафэм Уэштий-гуащэ зэребэкъуам щхьэкӀэ, хабзэкӀэ узэрыдызекӀуэн хуейр дауэ?» – жиӀэри щӀэупщӀащ Ахъийшурэщ.

16Пащтыхьми, лӀакъуэлӀэшхэми захуигъазэу Мэмухъан къэуври жиӀащ: «Уэштий-гуащэр щымысэр пащтыхь пащхьэм и закъуэкъым, атӀэ Ахъийшурэщ и ӀэмыщӀэ илъ щӀыналъэхэм лъэпкъыбэу щыпсэухэмрэ лӀакъуэлӀэшу исхэми екъуэншэкӀащ ар. 17Гуащэм ӀэщӀэщӀам и гугъур цӀыхубзхэм зэхахмэ, я щхьэгъусэхэм нэмыплъ ирату хуежьэнущ, „Езы пащтыхь Ахъийшурэщ, Уэштий-гуащэр къысхуэфшэ, жиӀэу, унафэ щищӀым, къыхущӀэкӀакъым“, – жаӀэурэ. 18Гуащэр зэрызекӀуа щӀыкӀэм и хъыбарыр Къэжэрымрэ Мыдымрэ тетыгъуэ щызиӀэхэм я бзылъхугъэхэм нобэ щалъэӀэскӀэ, щапхъэ трахынщи, мыужьыхыж зэщыхьэмрэ зэгурымыӀуэмрэ къыхэкӀынщ!

19Аращи, пащтыхьым игъуэджэ щымыхъунумэ, и пащхьэ Уэштий абы фӀэкӀа къызэримыхьэнум и унафэр ирещӀи, игъащӀэкӀэ ирамытхъыкӀыжыну Къэжэрымрэ Мыдымрэ я хабзэ тхылъхэми ар хрырегъатхэ. Гуащэ цӀэм хуэфащэ пщӀэри ар къэзылэжь нэгъуэщӀ цӀыхубз гуэрым лърегъэс+. 20Ар пащтыхьым и унафэу пащтыхьыгъуэм и дэнэ лъэныкъуэкӀи щызэбграхкӀэ, цӀыхубзхэми я щхьэгъусэхэм, ар пщыуи ирехъу, унэӀутуи щрет, хуэщӀыпхъэ пщӀэми щӀачэнкъым».

21Чэнджэщыр Ахъийшурэщи, абы и блыгущӀэтхэми ягу ирихьащ, Мэмухъан и жыӀэм тещӀыхьа унафэри пащтыхьым къихьащ. 22«ЛӀыр и унэ щытепщэщ» жиӀэу иту щӀыналъэ къэс тхыбзэу илъымрэ лъэпкъыу исым я бзэкӀи тхауэ пащтыхьыгъуэм и дэнэ къуапи унафэр щызэбграгъэхащ.

* 1:1 ЩӀэныгъэлэжьхэм я нэхъыбэм зэрызэдащтамкӀэ, текстым зи цӀэр къыхэщ Ахъийшурэщыр Къэжэр пащтыхьыгъуэр ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 486/5 гъэм щегъэжьауэ 465 гъэм нэс зи ӀэмыщӀэ илъа Ксеркс Езанэрщ.

* 1:1 Индие щӀыналъэр.

* 1:1 СуданыщӀым и зэхуэдитӀымрэ Мысыр щӀыналъэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэ щӀыгухэмрэ зыхыхьэ хэкум аращ зэреджэу щытар.

* 1:2 Иджырей Иран хэгъэгум и къухьэпӀэмкӀэ щыӀэ къалэщ. Пасэм щыгъуэ Къэжэр пащтыхьыгъуэм и щыхьэрищым языхэзу щытащ; хэгъэгу Ӏэщхьэтетхэр щӀымахуэм зыдэсу щыта сэрейри здэщыӀар мыбдежщ.

* 1:10 Тхылъым и кӀуэцӀкӀэ зыбжанэрэ ущрихьэлӀэ «ӀуэхутхьэбзащӀэ» псалъэмкӀэ къэдгъэлъагъуэр сэрейм Ӏуэхуу дэлъым кӀэлъыплъ хьэдымхэращ, е, нэгъуэщӀу жыпӀэмэ, зи хъулъхугъащхьэр зыӀэщӀаха цӀыхухъухэращ. Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм къыщыкӀуэ «сарис» псалъэм нэхъыбэм кърахыр а мыхьэнэрауэ щыт пэтми, пащтыхьым къулыкъу хуэзыщӀэ цӀыхуми ар щыхуахь къыхокӀ. Тхыгъэ ЛъапӀэр зэрыщыту къапщтэмэ, «сарис» псалъэм пащтыхьым и блыгущӀэтхэри, упщӀэжакӀуэхэри, дзэпщхэри, Ӏуэхузехьэхэри, ӀуэхутхьэбзащӀэхэри, н.къ. къигъэлъагъуэу куэдрэ ущыхуэзэ щыӀэщ. КъикӀ дыдэр зэрагъэнахуэри контекстым теухуауэщ.

+ 1:1 Сэфирэт 8:9, Сэфирэт 9:30
+ 1:10 Сэфирэт 7:9
+ 1:19 Сэфирэт 8:8, Данил 6:8

ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Сэфирэт пащтыхь гуащэ зэрыхъуар

2^1ТӀэкӀу тещӀэу и губжьыр нэхъ щыщхьэщыум, Уэштий ищӀамрэ абы трищӀыхьыжа унафэмрэ пащтыхь Ахъийшурэщ егупсысыжащ+. 2«Пщащэ дахэхэм я лъыхъуакӀуэ хэгъыхьэ! – жаӀэу и Ӏуэхузехьэхэм къыщыхалъхьари абы щыгъуэщ. – 3Пащтыхьыгъуэм къиубыд хэгъэгу псоми лӀыкӀуэхэр яхуэщӀи, зи теплъэкӀэ гурыхь пщащэхэр Шушан быдапӀэм дэт цӀыхубз унэм къыщызэхуашэсыну унафэ щӀы. Уи ӀуэхутхьэбзащӀэхэм ящыщ Хъыджий, цӀыхубз унэм и кӀэлъыплъакӀуэм, ахэр и ӀэмыщӀэ илъхьи, загъэдэхэн щхьэкӀэ дыхумэ дахэхэр къызыпих щыхуэн дагъэ зэхуэмыдэхэр ирегъэт. 4Уигу ирихьын пщащэ абыхэм къахэкӀмэ, Уэштий и пӀэкӀэ гуащи ирехъу». А псалъэхэр игъуэу жыӀа хъуауэ пащтыхьым къилъытэри, абы тещӀыхьа унафи ищӀащ.

5Шушан быдапӀэм Бенамин и лӀакъуэм щыщу зы журт гуэр дэсащ, Мардэхей и цӀэу. Ар Къыш и къуэ Щэмей и къуэ ЙаӀир и къуэт. 6Бабылей[*] пащтыхь Нэбыхъунэщыр[*] журт пащтыхь Ехъуней Ӏэрыубыд щищӀам щыгъуэ Ерусэлим гъэру къыдашахэм яхэтащ абы и унагъуэр+. 7Мардэхейщ и адэ къуэшым ипхъу ХьэтӀасэ, СэфирэткӀи[*] зэджэр, зыпӀыжар. Ади ани щхьэщымытыжу зеиншэ хъурейуэ къэнат ар. Хъыджэбз цӀыкӀур дахэт икӀи зэкӀужт. И адэ-анэр щыщхьэщыукӀуриикӀым, Мардэхей ар зришэлӀэжри бын-къан ищӀыгъат.

8Пащтыхь унафэр цӀыхубэм щахэӀуэм, Шушан быдапӀэм Хъыджий и нэӀэ щӀэтыну пщащэ куэд къыщызэхуашэсащ. Абы щыгъуэщ Сэфирэт сэрейм къашэу цӀыхубз унэм и тет Хъыджий и ӀэмыщӀэ щралъхьари. 9Хъыджэбзыр абы игу дыхьэри, и нэфӀи щыхуащ. Куэд дыди дэмыкӀыу дыхумэ дахэхэр къызыпих щыхуэн дагъэ зэхуэмыдэхэмрэ къэуат зыщӀэлъ шхын хэплъыхьахэмрэ кърит хъуащ. Пащтыхь сэрей унэшхуэм къриша унэӀут хъыджэбзиблыр и ӀуэхутхьэбзащӀэу къыбгъэдигъэувэри, цӀыхубз унэм и псэупӀэ нэхъыфӀ дыдэм Сэфирэти ахэри иригъэшащ.

10Сэфирэт къызыхэкӀа лъэпкъми зыщыщ лӀакъуэми теухуауэ зыми зыри яжриӀэртэкъым, сыту жыпӀэмэ ар ибзыщӀыну Мардэхей абы унафэ къыхуищӀыгъат. 11Мардэхеи махуэл димыхыу къакӀуэрти, цӀыхубз унэм и пщӀантӀэм и гупэкӀэ щызэхэзекӀуэрт, Сэфирэт щӀэупщӀэрти, и Ӏуэху зыӀутыр зригъащӀэрт.

12Пащтыхь Ахъийшурэщ и пащхьэ щихьэн хуей чэзур къэмыс щӀыкӀэ, бзылъхугъэм хуагъэува хабзэм тету, дэтхэнэ зы пщащэми мазэ пщыкӀутӀым и кӀуэцӀкӀэ зигъэдэхэн хуейт: ипэ мазихым мэ дахэхэр къызыпих мир дагъэр зыщихуэу, къыкӀэлъыкӀуэ мазихым дыхумэ зыщыу нэгъуэщӀ дагъэ зэмылӀэужьыгъуэхэр зрихьэлӀэу. 13Пщащэр пащтыхьым деж кӀуэну цӀыхубз унэм къыщикӀкӀэ, къызыщӀэлъэӀу псори иратырт. 14Пщыхьэщхьэм абы деж кӀуауэ пщэдджыжьым къэзыгъэзэжыр пащтыхьым и жэщгъуэлъ цӀыхубзхэр щыпсэу етӀуанэ унэм яшэрт. Ар зи нэӀэ щӀэтыр пащтыхьым и ӀуэхутхьэбзащӀэхэм ящыщу ШэӀэшгъэзт. Абдежым щегъэжьауэ хъыджэбзыр пащтыхьым деж щӀыхьэжыртэкъым, къыхуейуэ и цӀэкӀэ къемыджэ къудеймэ.

15Ауэрэ Сэфирэти – Мардэхей и адэ къуэш АбыхъурэӀил ипхъу бын-къану зришэлӀэжар – пащтыхьым деж щыщӀыхьэну и чэзур къэсащ. ЦӀыхубз унэм и тет Хъыджий кърита чэнджэщхэм теухуауэщ абы зызэригъэщӀэрэщӀари. Къэзылъагъу псоми я гур итхьэкъуу апхуэдэт Сэфирэт+. 16Пщащэр сэрейм щыдашар епщӀанэ мазэрщ, Тебэт мазэрщ, Ахъийшурэщ и тетыгъуэр илъэсибл щрикъурщ[*].

17Сэфирэт адрей цӀыхубзхэм нэхърэ нэхъыфӀу пащтыхьым илъэгъуащ, адрей пщащэхэми нэхърэ мыбы игу нэхъ кӀэрыпщӀащ. Гуащэ пыӀэр щхьэритӀагъэри, Уэштий и пӀэкӀэ пащтыхь гуащэ ищӀащ. 18Абы иужь лӀакъуэлӀэшрэ уэркъышхуэу щыӀэр кърихьэлӀэу Сэфирэт и цӀэкӀэ ефэ-ешхэшхуи ищӀащ. ЩӀыналъэхэм махуэщӀ махуэу ар щигъэуври[*], пащтыхьым узэрыхуэупсэн хуэдэ тыгъэ лъапӀэхэри иригъэгуэшащ.

Мардэхей пащтыхьыр ажалым къызэрыригъэлар

19Пщащэхэр етӀуанэу къыщыхашым, Мардэхей пащтыхьым и Ӏуэхузехьэхэм ящыщ зы хъуауэ сэрей куэбжэпэм деж и лэжьыгъэ Ӏыхьэр щрихьэкӀырт[*]. 20Япэми хуэдэу, Сэфирэт Мардэхей и жыӀэ емыбакъуэу лӀакъуэкӀэ зыщыщри лъэпкъкӀэ къызыхэкӀари ибзыщӀырт, къан гъэсэну Мардэхей и унэ щисым и псалъэ тӀэужыӀэ иримыгъэщӀу зэрыщытам ещхьуи, ар абы иджыри едаӀуэрт.

21Мардэхей и Ӏуэху щыпэт махуэхэм ящыщ зым сэрейм и бжэӀупэхъумэхэу Беджытэнрэ Тэрэшрэ гухьэ-гужь хуащӀам къыхэкӀыу пащтыхь Ахъийшурэщ яукӀыну мурад ящӀащ. 22Ар Мардэхей къыщищӀэм Сэфирэт-гуащэм хуиӀуэтэжащ, абыи къыжраӀар Мардэхей и цӀэкӀэ пащтыхьым лъигъэӀэсыжащ. 23Ӏуэху ящӀу пэжыр къыщыщӀэщым, а нэрыбгитӀым я унафэр щхьэпылъэкӀэ ящӀащ[*]. А лъэхъэнэм и къэхъукъащӀэхэр зратхэ тхылъми а псор пащтыхьым и унафэкӀэ иратхэжащ+.

* 2:6 Вавилон.

* 2:6 Текстым зи цӀэ къыхэщ Нэбыхъунэщырыр Бабылей пащтыхьыгъуэр ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 605 гъэм щегъэжьауэ 562 гъэм нэс зи ӀэмыщӀэ илъа Навуходоносор ЕтӀуанэрщ. Аращ ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 597 гъэм ебгъэрыкӀуэу Ерусэлим къэзызэуар, мин бжыгъэкӀэ цӀыхухэр гъэру иубыду Бабылей зыхуари. Ӏэрыубыд ящӀахэм яхэтащ Ехьудейм и пащтыхь Ехъунеи.

* 2:7 Журт. «Эстер». ХамэщӀ къина журтхэм я лъэпкъыцӀэри мажусиицӀэри зэгъусэу зэрахьэу зэрыщытар Сэфирэт и щапхъэм къегъэлъагъуэ. ХьэтӀасэр (журт. Хадасса) хъыджэбзым и цӀэ дыдэщ, «мерэт» жыхуиӀэщ. Сэфирэтыр, пасэрей журтыбзэкӀэ «Эстер» хъур, хъыджэбзым къыфӀаща мажусиицӀэращ. Пасэрей къэжэрыбзэм хэта «вагъуэ» псалъэм къытекӀауэ хуэзыгъэфащэхэри, бабылей тхьэгуащэу Иштар и цӀэм къытекӀауэ къэзылъытэхэри щыӀэщ.

* 2:16 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 479-478 гъ. щӀымахуэпэ мазэм.

* 2:18 Е «ЩӀыналъэхэм хьэкъулэр ящхьэщихри». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэм къикӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэу щыткъым.

* 2:19 Мардэхей…и лэжьыгъэ Ӏыхьэр щрихьэкӀырт – Журт. «Мардэхей сэрей куэбжэпэм деж щыст». Пащтыхьым къыхуищӀ пщэрылъхэр игъэзащӀэу, жыхуиӀэщ. Сэрей куэбжэпэм дежщ пащтыхь ӀуэхущӀэхэм я лэжьыгъэр щрахьэкӀыу щытар. Еплъ: 2:21; 3:2-3.

* 2:23 Е «а нэрыбгитӀыр бжэгъум фӀагъэтӀысхьащ».

+ 2:1 Сэфирэт 1:19-20
+ 2:6 4 Пащт. 24:14-15,
+ 2:15 Сэфирэт 9:29
+ 2:23 Сэфирэт 6:2, Сэфирэт 10:2

ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Журтхэр игъэкӀуэдыну Аман мурад зэрищӀар

3^1Зы тэлай гуэр дэкӀауэ пащтыхь Ахъийшурэщ аджадж лъэпкъым щыщ Хьэмэдэт и къуэ Аман[*] хиӀэтыкӀри, лӀакъуэлӀэшхэми нэхърэ нэхъ лъагэу игъэуващ. 2Пащтыхьым и Ӏуэхузехьэ псоми Аман и пащхьэ лъэгуажьэмыщхьэ зыщрагъауэрт, пщӀэшхуэ хуащӀурэ – арат Ахъийшурэщ унафэу ищӀар. Ауэ Мардэхей и закъуэщ лъэгуажьэмыщхьэ абы зыхуизымыгъэуари, лъытэныгъэ зи цӀи хуэзымыщӀари.

3«Пащтыхь унафэм ущӀебакъуэр сыт?» – жаӀэурэ пащтыхьым и Ӏуэхузехьэхэр Мардэхей къехъурджауэрт. 4Зэпымыууэ апхуэдэу къыжраӀэ пэтми, зытетым ар яхутекӀыртэкъым, сэ сыжуртщ, жиӀэрти. Арати, мобыхэми Мардэхей и зекӀуэкӀэр къыхуэгъумэ зэрагъэщӀэн щхьэкӀэ, кӀуэри Аман бзэгу хуахьащ.

5Езы Амани Мардэхей лъэгуажьэмыщхьэу зэрыхуэмытӀысри, пщӀэ къызэрыхуимыщӀри щилъагъум, хуабжьу губжьащ. 6Зыщыщ лъэпкъыр хэтми къыщищӀэми, Мардэхей и закъуэ игъэкӀуэдыныр фӀэмащӀэ хъуащ; абы и лъэпкъэгъуу Ахъийшурэщ и пащтыхьыгъуэм и дэнэ къуапи щыпсэу журтхэм я лъапсэр зэригъэгъущыну Ӏэмалыр къиулъэпхъэщу хуежьащ.

7Ахъийшурэщ и тетыгъуэр илъэс пщыкӀутӀ щрикъум, Нисан зи цӀэ япэ мазэм[*], Аман и пащхьэ пхъэидзэ, «пур» жыхуаӀэр, щадзащ, журтхэр щызэтраукӀэну махуэмрэ мазэмрэ къагъэнэхуэн щхьэкӀэ. Пхъэидзэм къикӀар епщыкӀутӀанэ мазэрщ, Адар мазэрщ[*]+.

8«Пащтыхьыгъуэм и дэнэ къуапи загъэщхьэхуэу зы лъэпкъ гуэр щопсэу, – жиӀащ Аман Ахъийшурэщ зыхуигъазэри. – Абыхэм я хабзэхэр нэгъуэщӀ лъэпкъ хабзэхэми ещхькъым, уи унафэхэри ягъэзащӀэркъым. Сыт ахэр зыхуэпшэчыр?! 9ЖысӀэр къыздэпщтэмэ, ахэр зэтраукӀэну унафэ щӀы; сэри дыжьын къэп минипщӀ[*] уи Ӏуэхузехьэхэм къахуэсшэчынщи, хъарзынэщым иралъхьэну къайстынщ».

10Абдежым пащтыхьым и мыхъур Ӏэлъыныр зыӀэрихри аджадж лъэпкъым щыщ, журтхэм я бий кӀэуфӀыцӀ Хьэмэдэт и къуэ Аман иритащ+. 11«Дыжьынри къызыхуэгъэнэж, а цӀыху лъэпкъым епщӀэну пфӀэигъуэмкӀи ухуитщ», – жриӀащ абы Аман.

12Япэ мазэм и епщыкӀущанэ махуэм[*] пащтыхь тхакӀуэхэр къраджащ. ЩӀыналъэ къэс тхыбзэу илъымрэ лъэпкъыу исым я бзэкӀи тхауэ пщыхэм, хэгъэгу пашэхэм, лъэпкъ зэхуэмыдэхэм ящыщ лӀакъуэлӀэшхэм Аман унафэу ищӀари хуатхащ. А унафэр къызэрыдэкӀар пащтыхь Ахъийшурэщ и цӀэкӀэт, абы и мыхъур Ӏэлъынри тегъэуэжат+. 13Журтхэм ящыщу жьыи щӀэи, цӀыхубзи сабии зы къэмынэу яукӀын, ягъэкӀуэдын, я лъапсэр ягъэгъущу мылъкуу яӀэр зэрапхъуэн хуейуэ къэзыгъэув а унафэр пащтыхьыгъуэм и дэнэ щӀыналъи щызэбгратыкӀыну шу лӀыкӀуэхэр яутӀыпщащ. ПӀалъэу ягъэувари епщыкӀутӀанэ мазэм и зы махуэт – Адар мазэм и епщыкӀущанэ махуэрт.[*]+
14А махуэм хуэхьэзыру щытын щхьэкӀэ, пащтыхь унафэм хабзэ къару зэриӀэр щӀыналъэхэм щыгъэӀун икӀи ар лъэпкъыу хъуам зэлъащӀысын хуейт.

15Пащтыхь жыӀэм тету шу лӀыкӀуэхэр жэрыгъэкӀэ яутӀыпщащ. Унафэр Шушан быдапӀэм дэсхэми яхэӀуащ. Пащтыхьымрэ Аманрэ фадэ Ӏэнэм бгъэдэтӀысхьэжащ, ауэ гухэщӀ-гумэщӀышхуэм зэры-Шушан быдапӀэу зэщӀищтащ+.

* 3:1 ЩӀэныгъэлэжьхэм я нэхъыбэм зэралъытэмкӀэ, Аман амэлычхэм я пащтыхьу щыта Аджадж и щӀэблэщ. Мысырым къикӀыж исрэӀилхэм амэлычхэр зэратеуэрэ лъэпкъитӀыр зэбийуэ къэгъуэгурыкӀуащ. ИсрэӀил хэгъэгум и япэ пащтыхь, Мардэхей и адэжь ТӀалутӀ амэлычхэр зэтриукӀэн хуейуэ Тхьэм унафэ къыщӀыхуищӀауэ щытари аращ. А ныбжьрей лъагъумыхъуныгъэу амэлычхэмрэ журтхэмрэ я зэхуаку илъам къыбгурегъаӀуэ Мардэхей Аман лъытэныгъэ хуищӀыну щӀыхуэмеяри, Аман зэрыжурт лъэпкъыу я лъапсэ игъэгъущыну щӀытегушхуари.

* 3:7 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 474 гъ. и гъатхэпэ мазэм.

* 3:7 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 473 гъ. и щӀымахуэкӀэ мазэм.

* 3:9 Журт. «дыжьын талант 10,000» – ар дыжьын тонн 300 хуэдиз мэхъу.

* 3:12 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 474 гъ. и гъатхэку мазэм и 17-нэ махуэм.

* 3:13 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 473 гъ. и гъатхэпэ мазэм и 7-нэ махуэм.

+ 3:7 Сэфирэт 9:24, Сэфирэт 9:26,
+ 3:10 Сэфирэт 8:2
+ 3:12 Сэфирэт 8:9
+ 3:13 Сэфирэт 8:10,
+ 3:15 Сэфирэт 8:14

ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Журтхэм къадэӀэпыкъуну Мардэхей Сэфирэт зэрелъэӀуар

4^1Къэхъуар къыщищӀэм, Мардэхей и щӀыӀутелъхэр зэхичатхъэщ, щыгъыныжьхэр зэщитӀагъэри, сахуэр и щхьэм къыхэщэщу, гъуэгрэ бжэуэ къалэм къыдыхьащ[*]. 2Щыгъыныжь зыщыгъ зыри адэкӀэ ягъакӀуэртэкъыми, сэрей куэбжэпэм нэсри къыщыувыӀащ. 3Пащтыхь унафэр зылъэӀэса щӀыналъэхэм щыпсэу журтхэми а гуауэ щӀыӀэр къатепсыхащ, нэщӀ ихьащ, гъыбзэмрэ гуӀэ тхьэусыхэшхуэмрэ ягъэшу хуежьащ; куэд дыдэми щыгъуэ щыгъыныжьхэмкӀэ зыхуапэри сахуэм хэгъуэлъхьащ+.

4Мардэхей и хъыбарыр и унэӀут цӀыхубзхэмрэ ӀуэхутхьэбзащӀэхэмрэ[*] къыщыхуахьым, Сэфирэт-гуащэ хуабжьу къэгузэващ. Абы щыгъыныщӀэхэр Мардэхей хуригъэхьат, и щыгъыныжь чэтхъахуэхэр зыщригъэхыу ахэр зыщригъэтӀэгъэн щхьэкӀэ, ауэ мыдрейм ахэр яӀихын идакъым.

5Апхуэдэу щыхъум, Сэфирэт и ӀуэхутхьэбзащӀэу ягъэува унэӀутхэм ящыщ Хьэтэх къриджэри, Мардэхей деж игъэкӀуащ зыгъэгузавэмрэ апхуэдэу щӀищӀэмрэ жригъэӀэну. 6Хьэтэх сэрей куэбжэпэм и гупэ къит къалэ утым деж щыс Мардэхей бгъэдыхьащ. 7Мардэхей къыщыщӀа псори абы хуиӀуэтащ, журтхэр зэрызэтраукӀэнум пэкӀуэу Аман хъарзынэщыр дыжьынкӀэ иущэну пащтыхьыр зэригъэгугъами и гугъу хуищӀащ+. 8Абы иужькӀэ, Сэфирэт хуихьу иригъэлъэгъун папщӀэ, Мардэхей Хьэтэх иритащ журтхэр ягъэкӀуэдын хуейуэ зыгъэув унафэу Шушан быдапӀэм щагъэхъыбарам тратхыкӀа тхылъымпӀэр. Мардэхей Хьэтэх елъэӀуащ Ӏуэхур зыӀутыр Сэфирэт гуригъэӀуэну икӀи езыр зыщыщ лъэпкъым щхьэкӀэ гущӀэгъу лъыхъуэу пащтыхьым деж кӀуэн зэрыхуейр жриӀэну+.

9Хьэтэх кӀуэжри Мардэхей и псалъэхэр Сэфирэт хуиӀуэтэжащ. 10Асыхьэту Сэфирэт Хьэтэх иӀуэхуащ Мардэхей деж кӀуэуэ жриӀэну: 11«Пащтыхь къулыкъущӀэхэми, пащтыхьыгъуэм хэку-хэкукӀэрэ лъэпкъыу исми ящӀэ, ар ирецӀыхухъу, ар ирецӀыхубз, кърамыджауэ пащтыхьым и пщӀантӀэ кӀуэцӀ дыхьэм хабзэкӀэ къыпэщылъыр зыхуэдэр – абы и унафэр укӀщ. Псэууэ къелынури пащтыхьым и дыщэ башыр зыхуишийращ. Си гугъу пщӀымэ, мазэ мэхъу ар къызэрызэмыджэрэ»+.

12Сэфирэт и псалъэхэр Мардэхей щызэхихым, 13мыпхуэдэ жэуап иригъэхьыжащ: «Сэрейм узэрыдэсым щхьэкӀэ журтхэм я щхьэ кърикӀуэнум уфӀэкӀын уимыгугъэ. 14Мыпхуэдэ зэман бзаджэм зыри жумыӀэу зыбущэхуми, журтхэр кӀуэдыпӀэ къизышын, къезыгъэлын нэгъуэщӀ гуэр къыкъуэкӀынщ, ауэ уэрэ уи адэжьхэмрэ фи лъапсэм псыр ирагъэжыхьыжынщ. ИтӀани, хэт ищӀэрэ, нобэ хуэдэ зы махуэуи къыщӀэкӀынщ пащтыхь гуащэ ущӀэхъуари?!»

15Апхуэдэу щыхъум мыр жэуапу Мардэхей иратыжыну Сэфирэт унафэ ищӀащ: 16«Хыхьи, Шушан дэс журтхэр къызэхуэшэси, сэр щхьэкӀэ фынэщӀ[*]. Жэщищ-махуищкӀэ фемышхэ икӀи фемыфэ. Сэри, си унэӀут цӀыхубзхэр си гъусэу, фэ фхуэдэ къабзэу сынэщӀынщ. КъекӀуэкӀ хабзэм себакъуэми, пащтыхьым деж сыкӀуэнщ. Си кӀуэдыр абы къыхэкӀынуми, срекӀуэд».

17Мардэхей ежьэри, Сэфирэт унафэу къыхуищӀар игъэзэщӀащ.

* 4:1 КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэу лъэпкъхэм гуауэ къащытепсыхэкӀэ, я щыгъын щӀыӀутелъхэр зэхачатхъэрэ щыгъуэ щыгъынхэр къызэщатӀагъэу, сахуэр я щхьэм драпхъейрэ ину гъуэгрэ бжэуэ хабзэ яхэлъащ.

* 4:4 Еплъ. 1:10.

* 4:16 Гузэвэгъуэ щихуэкӀэ е гуауэ къащылъэӀэскӀэ журтхэр нэщӀ ихьэрти, гущӀэгъу къахуищӀу гъуазэ яхуэхъуну Тхьэм елъэӀуу щытащ.

+ 4:3 Данил 9:3
+ 4:7 Сэфирэт 3:9
+ 4:8 Сэфирэт 3:14
+ 4:11 Данил 2:9

ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Сэфирэт ефэ-ешхэм пащтыхьыр зэрыригъэблэгъар

5^1Ещанэ махуэм Сэфирэт гуащэ фащэхэр зыщитӀагъэщ аби, тахътэр зыщӀэт унэм и гупэкӀэ къиту сэрейм и пщӀантӀэкум къиуващ. Пащтыхьри, тахътэм тесу, сэрейм и къыдыхьэпӀэм хуэзанщӀэу щыст+. 2ПщӀантӀэкум ит Сэфирэт-гуащэр абы къыщилъагъум, нэ гуапэкӀэ къеплъащ, ӀэщӀэлъ дыщэ башри къыхуишиящ. Сэфирэти кӀуатэри, башыпэм щабэу теӀэбащ+.

3«Сыт узыгъэгузавэр Сэфирэт-гуащэ? Сыт узыщӀэлъэӀур? – еупщӀащ абы пащтыхьыр. – ЖыпӀауэ пхуэзмыщӀэн мы дунейм теткъым»+.

4«Игъуэу къэплъытэмэ, – жиӀащ Сэфирэт, – нобэ уэ щхьэкӀэ згъэхьэзыра ефэ-ешхэм Аман и гъусэу зыкърегъэхьэлӀэ».

5«ЩӀэхыу Аман къысхуэфшэ, – ищӀащ унафэ Ахъийшурэщ, – Сэфирэт къызыщӀэлъэӀуар хуэдмыщӀэу хъунукъым».

Арати, Аман гъусэ ищӀри, пащтыхьыр Сэфирэт игъэхьэзыра ефэ-ешхэм кӀуащ. 6Санэм ефэу здэщысым, пащтыхьыр Сэфирэт зыхуигъазэри еупщӀащ: «Сытыт узыхуейр? ЖыпӀэркъэ, къохъулӀэнущ ар уэ! Сыт хуэдэ лъэӀу къысхуиӀэр? ЖыпӀауэ пхуэзмыщӀэн мы дунейм теткъым».

7«Сызыхуейуэ сызыщӀэлъэӀур мыращ, – жиӀащ Сэфирэт. – 8Суримыжагъуэмэ, сызыхуей псори къысхуэпщӀэнур пэжмэ, сызыщӀэлъэӀури бгъэзэщӀэну пфӀэигъуэмэ, пщэдеи пхуэзгъэхьэзырыну ефэ-ешхэм Аман и гъусэу иджыри зэ къысхуеблагъэ. Мис абы щыгъуэ узыщӀэупщӀами жэуап нестынщ»+.

Аман Мардэхей иукӀыну игу зэрырилъхьар

9Аман гуфӀэу, гунэдж дахэ иӀэу къежьэжащ. Сэрей куэбжэпэм деж Мардэхей щрихьэлӀэм, къызэрыхуэмытэджам, и шынагъэ лъэӀэсу зэрыримыгъэлъэгъуам хуабжьу иригубжьащ+. 10Ауэ Аман зишыӀэри и унэ кӀуэжащ.

И ныбжьэгъухэмрэ и щхьэгъусэ Зэрэшрэ къриджэри,+
11мылъкуу бгъэдэлъым и инагъымкӀэ, къуэ бын унагъуэшхуэу зэрыщытымкӀэ, пащтыхьым пщӀэ къызэрыхуищӀымрэ лӀакъуэлӀэшхэмрэ уэркъышхуэхэмрэ зэрахиӀэтыкӀамкӀэ Аман зыщытхъужу хуежьащ+. 12«Абы щыфӀэкӀыжу, – къыпищащ адэкӀэ Аман, – Сэфирэт-гуащэ си закъуэщ иригъэблэгъар игъэхьэзыра ефэ-ешхэм пащтыхьым и гъусэу кӀуэну. Пщэдей гуэрми пащтыхьым сыщӀыгъуу сыкӀуэну къызэджащ. 13Ауэ журт Мардэхей сэрей куэбжэпэм деж сыщрихьэлӀэху а псор зыми щымыщу мэкӀуэдыж».

14И щхьэгъусэ Зэрэшрэ и ныбжьэгъухэмрэ жраӀащ абы итӀанэ: «ӀэфракӀэ щэныкъуэ[*] зи лъагагъ щхьэпылъапӀэр ягъэувыну унафэ щӀыи, пщэдджыжь пащтыхьым елъэӀу Мардэхей абдеж и щхьэр щыпалъэну. ИтӀанэ уи гур зэгъэжауэ пащтыхьым и гъусэу ефэ-ешхэм кӀуэ». Чэнджэщыр Аман игу ирихьри, щхьэпылъапӀэр ягъэувыну унафэ ищӀащ+.

* 5:14 Метр 25-м нэблагъэ.

+ 5:1 Сэфирэт 4:16
+ 5:2 Сэфирэт 4:11
+ 5:3 Сэфирэт 7:2,
+ 5:8 Сэфирэт 7:3
+ 5:9 Сэфирэт 3:1
+ 5:10 Сэфирэт 6:13
+ 5:11 Сэфирэт 9:7-10, Сэфирэт 3:1
+ 5:14 Сэфирэт 6:4, Сэфирэт 7:9-10

ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

Пащтыхьым Мардэхей зэригъэлъэпӀар

6^1А жэщым пащтыхьым и нэбдзыпэ зи хузэтелъхьэртэкъым. Арати унафэ ищӀащ пащтыхьыгъуэм щыхъуа къэхъукъащӀэхэр зратхэ тхылъыр къыхуахьу къыхуеджэну+. 2Абы къраджыкӀащ сэрейм и бжэӀупэхъумэхэу Беджытэнрэ Тэрэшрэ пащтыхь Ахъийшурэщ яукӀыну мурад ящӀауэ зэрыщытар Мардэхей къызэрыщӀигъэщыгъар+.

3«Сыт хуэдэ пщӀэрэ щхьэлъапӀэныгъэрэ игъуэтыжа абы щхьэкӀэ Мардэхей?» – щӀэупщӀащ пащтыхьыр.

«ХуащӀа щыӀэкъым», – къратыжащ абы жэуап и ӀуэхутхьэбзащӀэхэм.

4«Хэт Ӏуэхузехьэхэм ящыщу пщӀантӀэм дэтыр?» – щӀэупщӀащ пащтыхьыр.

Аман сэрей щӀыб пщӀантӀэм дэтт. ЩхьэпылъапӀэ игъэувам Мардэхей зэрыщыпилъэнум и ӀуэхукӀэ пащтыхьым епсэлъэну къэкӀуауэ арат ар+.

5«Аманщ иджыпсту пщӀантӀэм дэтыр», – жаӀащ ӀуэхутхьэбзащӀэхэм.

«КъыщӀрехьэт си деж», – ищӀащ пащтыхьым унафэ.

6Аман къыщыщӀыхьэм, пащтыхьыр абы еупщӀащ: «ЗгъэлъэпӀэну сызыхуей цӀыхум сыт хуэсщӀэмэ нэхъыфӀ?»

«Сэр нэмыщӀ пащтыхьым игъэлъэпӀэнур хэт?» – жиӀэри егупсысащ ар игукӀэ. 7«БгъэлъэпӀэну цӀыхум, – иритащ абы жэуап Ахъийшурэщ, –+
8пщыгъа фащэр къыхуегъэхь, узытеса шыми уи дамыгъэхэр зытет бэракъыр теубгъуауэ[*] къыхуегъашэ. 9ИтӀанэ фащэмрэ шымрэ уи зы лӀакъуэлӀэш пажэм ет. Ирехуапэ абы а щыгъынхэмкӀэ згъэлъэпӀарэт жыхуэпӀэ цӀыхури, ирегъэшэс шым, „Мыращ пащтыхьым игъэлъэпӀа цӀыхум хуащӀэр!“ жиӀэурэ цӀыхуцӀэ зиӀэм зэхахыуи шы ӀумпӀэр иӀыгъыу къалэ утми къыщрырешэкӀ».

10«ЗанщӀэу кӀуэи, – жиӀащ пащтыхьым Аман унафэ хуищӀурэ, – фащэри къащтэ, шыри Ӏэдэж щӀыи, сэрей куэбжэпэм деж зи Ӏуэху Ӏыхьэр щезыхьэкӀ журт Мардэхей къызэрызжепӀам хуэдэ дыдэу дызекӀуэ. ЖыпӀам щыщуи бгъэзэщӀэну зыри зыщумыгъэгъупщэ».

11Аман щыгъынхэри ищтэщ, шыр Ӏэдэжу иришажьэри, Мардэхей ихуапэщ, игъэшэсщ, шы ӀумпӀэр иубыдыжри, цӀыхуцӀэ зиӀэм зэхахыу «Мыращ пащтыхьым игъэлъэпӀа цӀыхум хуащӀэр» жиӀэурэ къалэ утым къыщришэкӀащ.

12Абы иужь Мардэхей сэрей куэбжэпэм деж къигъэзэжащ. Аман укӀытарэ и щхьэр здихьынур имыщӀэу жэрыгъэкӀэ унэм къэкӀуэжри,+
13къыщыщӀа щӀэщхъур и щхьэгъусэ Зэрэшрэ и ныбжьэгъухэмрэ яхуиӀуэтэжащ.

КъыжраӀащ абыхэм[*] итӀанэ Аман: «Мардэхей и лъэпкъкӀэ журтщ, апхуэдэу узыгъэикӀам упэлъэщынукъым, шэч хэлъкъым узэрыӀэщӀэкӀуэдэнуми»+.

14Ар жраӀэн яухатэкъым пащтыхь ӀуэхутхьэбзащӀэхэр къэсу Сэфирэт игъэхьэзыра ефэ-ешхэм епӀэщӀэкӀыу Аман щашам.

* 6:8 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха текстым къызэрыхэщымкӀэ, пащтыхь дамыгъэхэмкӀэ гъэщӀэрэщӀар шыщхьэрат.

* 6:13 Журт. «и упщӀэжакӀуэхэмрэ и щхьэгъусэ Зэрэшрэ». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэр мыбдеж зэтемыхуэу къыщыхэкӀ щыӀэщ. Языныкъуэ тхыгъэжьхэм «упщӀэжакӀуэу» ущрохьэлӀэ, нэгъуэщӀ Ӏэрытххэми «ныбжьэгъуу» къыщыгъэлъэгъуащ.

+ 6:1 Сэфирэт 2:23, Сэфирэт 10:2
+ 6:2 Сэфирэт 2:21-22
+ 6:4 Сэфирэт 5:14, Сэфирэт 7:9-10
+ 6:7 3 Пащт. 1:33
+ 6:12 2 Пащт. 15:30
+ 6:13 Сэфирэт 5:10

ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

Аман и щхьэ кърикӀуар

7^1Пащтыхьыр, Аман и гъусэу, Сэфирэт-гуащэ деж ефэ-ешхэм кӀуащ+. 2Япэ махуэми хуэдэу, санэ ефэу здэщысым, пащтыхьыр аргуэру щӀэупщӀащ: «Сытыт узыхуейр, Сэфирэт-гуащэ? ЖыпӀэркъэ, къохъулӀэнущ ар уэ! Сыт хуэдэ лъэӀу къысхуиӀэр? ЖыпӀауэ пхуэзмыщӀэн мы дунейм теткъым».

3«Суримыжагъуэмэ, – жиӀащ Сэфирэт-гуащэр къэпсалъэри, – игъуэу къэплъытэмэ, сызыхуейр зыщ – си гъащӀэр сӀыумых. СыкъызыхэкӀа лъэпкъми гущӀэгъу къыхуэщӀ – аращ сызыщӀэлъэӀур+. 4Дащащ дэ – сэри, си лъэпкъри. ДаукӀыу, дагъэкӀуэду, ди лъапсэр ягъэгъущыну аращ. ПщылӀыпӀэ драшэну дащауэ щытатэмэ, зыри жысӀэнтэкъым, узгъэгумэщӀынтэкъым абы щхьэкӀэ[*]»+.

5«Хэт ар? Мышынэу ар зигу къэкӀар дэнэ щыӀэ?» – еупщӀащ къызэщӀэнауэ Ахъийшурэщ Сэфирэт-гуащэм.

6«Жагъуэгъури бийри мис мы бзаджащӀэ Аманщ», – жиӀащ Сэфирэт. Абдежщ пащтыхьымрэ гуащэмрэ я шынагъэр Аман щызыхищӀар+.

7Пащтыхьыр губжьауэ къыщылъэтщ, фадэ Ӏэнэр къигъанэщ аби, сэрейм дэт жыг хадэм хыхьащ. И псэм тегужьеикӀа Аман, пащтыхьым мураду къыхуищӀар зыхуэдэр къыщыгурыӀуэм, ажалым къыӀэщӀихынкӀэ Сэфирэт елъэӀуу зыкъринащ.

8Сэрейм дэт жыг хадэм къикӀыжу ефэ-ешхэу зыщӀэса унэм къыщигъэзэжым, Сэфирэт-гуащэр зытелъ тахътэбаным Аман зызэрытридзар пащтыхьым къилъэгъуащ. «Мыр дауэ? Сэр щхьэкӀи къимыгъанэу си пащхьэ гуащэр щыхигъэзыхьыну ара?» – жиӀэри Ахъийшурэщ къыхэгуоукӀащ.

Ар жиӀэн иухатэкъым Аман щапхъуэтам[*]. 9Абдежщ Хъэрбон, пащтыхьым и ӀуэхутхьэбзащӀэхэм ящыщ зым, щыжиӀар: «Ажалым укъезыгъэлыгъауэ щыта Мардэхей щыфӀилъэну ӀэфракӀэ щэныкъуэ зи лъагагъ щхьэпылъапӀэр Аман и унэ гупэм щыгъэувагъэххи…».

«Мис абдеж щыпыфлъэж-тӀэ!» – ищӀащ унафэ пащтыхьым+. 10Арати, Мардэхей хуигъэхьэзыра щхьэпылъапӀэм езы Аман щыфӀалъэжащ. Абы иужь пащтыхьым и губжьри ужьыхыжащ.

* 7:4 узгъэгумэщӀынтэкъым абы щхьэкӀэ – Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 7:8 Журт. «Аман и нэгур [тепхъуэкӀэ] щӀауфащ». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэу щыткъым, ауэ, зэрыхуэбгъэфэщэнкӀэ, Аман кӀэ зэрыратар къигъэлъагъуэу аращ.

+ 7:1 Сэфирэт 5:3,
+ 7:3 Сэфирэт 5:8
+ 7:4 Сэфирэт 3:9
+ 7:6 Сэфирэт 3:10

+ 7:9 Сэфирэт 1:10, Сэфирэт 5:14, Сэфирэт 6:4, Гъэс. 11:5, Данил 6:24

ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

Журтхэм захъумэжыну зэрыхуитымкӀэ пащтыхьым унафэ къызэрыдигъэкӀар

8^1А махуэ дыдэми пащтыхь Ахъийшурэщ журтхэм я бий фӀыцӀэ Аман и унэ-лъапсэр Сэфирэт-гуащэм иритащ[*]. Мардэхей къызэрыгухьэ щӀыкӀэр Сэфирэт пащтыхьым щыжриӀэм, ар къриджащ. 2Аман къыӀрихыжа и мыхъур Ӏэлъыныр пащтыхьым зыӀэрихри Мардэхей иритащ. Сэфирэтми Аман къыщӀэныжа унэ-лъапсэм и тету Мардэхей игъэуващ+.

3Зыхуигъэзащ аргуэру Сэфирэт пащтыхьым, и пащхьэ зыщридзыхри гъуэгыу елъэӀуащ. Аджадж лъэпкъым щыщ Аман журтхэм яхуищӀа мурад фӀыцӀэр къызэпиудыну елъэӀут ар абы+. 4Пащтыхьми и дыщэ башыр Сэфирэт къыхуишийри, ар абы и пащхьэ къыщызэфӀэуващ+.

5«Игъуэу къэплъытэрэ, – жиӀащ абы, – арэзы укъыстехъуэмэ, мы Ӏуэхури пфӀэзахуэрэ сэри суримыжагъуэмэ, пащтыхьыгъуэм и дэнэ щӀыналъи журту щыпсэум я лъапсэр ягъэгъущын хуейуэ иту аджадж лъэпкъым щыщ Хьэмэдэт и къуэ Аман яригъэтхыгъа тхылъхэм кърагъэгъэзэну унафэ щӀы. 6Армырмэ, сызыщыщ лъэпкъым и щхьэ кърикӀуэну тхьэмыщкӀагъэр сигу дауэ техуэн? Сеплъурэ си лъэпкъэгъухэр дауэрэ езгъэгъэкӀуэдын?»

7ЯжриӀащ итӀанэ пащтыхь Ахъийшурэщ Сэфирэт-гуащэмрэ журт Мардэхейрэ: «Журтхэм я ужьыр Аман екӀэ зэрызэрихуам пэзгъакӀуэу и уни, и лъапси Сэфирэт естащ, езыри щхьэпылъэ сщӀащ. 8Мыхъур Ӏэлъыныр тегъэуэжауэ пащтыхьым и цӀэкӀэ къыдэкӀа унафэр пкъутэж хъуркъым. Абы къыхэкӀыу, журтхэм теухуауэ фызыхуей унафэм хуэдэр вгъэхьэзыри, мыхъур Ӏэлъыныр тевгъэувэж»+.

9Ещанэ мазэм, Сиуан мазэм, и тӀощӀрэ ещанэ махуэм[*], пащтыхь тхакӀуэхэр къызэхуашэсащ. Хьинд хэгъэгум щегъэжьауэ Куш нэсыхукӀэ дэлъ хэгъэгуищэрэ тӀощӀрэ блым журту, пщыуэ, хэгъэгу пашэу, лӀакъуэлӀэшу исым яхуэгъэзауэ Мардэхей унафэ къыдигъэкӀащ. А унафэри щӀыналъэ къэс тхыбзэу илъымрэ лъэпкъыу исым я бзэкӀэ, абы журтхэм я тхыбзэри бзэри хэтыжу, ятхащ+. 10Пащтыхь Ахъийшурэщ и цӀэкӀэ Мардэхей ар яригъэтхщ, тхыгъэм мыхъур Ӏэлъыныр тригъэуэжри, пащтыхьым къыхуагъэхъуа шы лъэпкъыгъуэхэм къыхашу шы жэр нэхъыфӀ дыдэхэм ягъэшэса шу лӀыкӀуэхэм ӀэщӀалъхьэри, зэбгрырагъэхащ+.

11Пащтыхь унафэм дэнэ къали щыпсэу журтхэр зэхуэсу захъумэжыну хуит ищӀащ. Къатеуэр сыт хуэдэ лъэпкъ щымыщми, дэнэ щӀыпӀэ къимыкӀами, абы я цӀыхубзхэмрэ сабийхэмрэ зэрахэту, япэщӀэувэжу яукӀыну, ягъэкӀуэдыну, я лъапсэр ягъэгъущу мылъкуу яӀэр зэрапхъуэну журтхэр хуит ящӀат. 12Абы щхьэкӀэ пащтыхь Ахъийшурэщ и пащтыхьыгъуэм журту исым пӀалъэу хухахар епщыкӀутӀанэ мазэм, Адар мазэм, и епщыкӀущанэ махуэрт[*]. 13А махуэм ялъ зэращӀэжынум журтхэри хуэхьэзыру ирихьэлӀэн щхьэкӀэ, пащтыхь унафэм хабзэ къару зэриӀэр щӀыналъэхэм щыгъэӀун икӀи ар лъэпкъыу хъуам ялъэгъэӀэсын хуейт.

14Пащтыхьым иш жэрхэм ягъэшэса шу лӀыкӀуэхэр, унафэм хуэжыӀэщӀэу, епӀэщӀэкӀыу гъуэгу техьащ. Унафэр Шушан быдапӀэм дэсхэми зэлъащӀысащ+.

15Пащтыхь щыгъын хужь-плъыжьыфэкӀэ зэщыхуэпыкӀауэ, дыщэ пыӀэр щхьэрыгъыу, чэтэн плъыжь-фӀыцӀафэ пӀащӀэм къыхэщӀыкӀа абэр тепхъуауэ Мардэхей Ахъийшурэщ и деж къыщӀэкӀыжащ. Шушан къалэри нэщхъыфӀэ къэхъужри гуфӀэгъуэшхуэм зэщӀищтащ+. 16А зэманым дунейр нэхугъэрэ гуфӀэгъуэкӀэ журтхэм къахуэупсам хуэдэт, лъытэныгъэшхуи цӀыхум къыхуащӀат. 17Журтхэр щыпсэууэ пащтыхь унафэр зылъэӀэса дэнэ щӀыналъи, дэнэ къали гуфӀэгъуэмрэ нэщхъыфӀагъэмрэ зыщиӀэтащ, дэни щыплъагъур ефэ-ешхэрэ джэгурэт. Абы щыгъуэщ журтхэм я шынагъэ зыхэзыщӀа куэдым журт диныр къыщащтари.

* 8:1 ЕпцӀыжакӀуэхэмрэ щӀэпхъаджащӀэхэмрэ я мылъкур хэгъэгу хъарзынэщым щыщ хъуныр Бабылей пащтыхьыгъуэм илъа хабзэхэм ящыщ зыт.

* 8:9 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 474 гъ. и гъэмахуэпэ мазэм и 25-нэ махуэм.

* 8:12 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 473 гъ. и гъатхэпэ мазэм и 7-нэ махуэм.

+ 8:2 Сэфирэт 3:10
+ 8:3 Сэфирэт 3:1
+ 8:4 Сэфирэт 5:2
+ 8:8 Сэфирэт 3:12
+ 8:9 Сэфирэт 1:1, Сэфирэт 3:12, Сэфирэт 1:22
+ 8:10 Сэфирэт 3:10, Сэфирэт 3:13
+ 8:14 Сэфирэт 3:15
+ 8:15 Гъэс. 11:10

ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

Журтхэр я бийхэм зэрытекӀуар

9^1ЕпщыкӀутӀанэ мазэм, пащтыхь унафэр щызэщӀэн хуей Адар мазэм, и епщыкӀущанэ махуэр къэсащ. Бийр гугъат а махуэм журтхэр хигъэщӀэну, ауэ зыри зэрыщымыгугъауэ Ӏуэхур къыщӀидзыжри, я бий кӀэуфӀыцӀыр езы журтхэм лъэгуажьэмыщхьэу къагъэтӀысащ+. 2Пащтыхь Ахъийшурэщ и щӀыналъэхэм къалэу итым бзаджагъэ зигу къахуилъхэм езэуэну журтхэр къыщызэхуэсащ. Журтхэм я шынагъэр цӀыху лъэпкъ псоми зэралъэӀэсам къыхэкӀыу къапэщӀэувэжыну зыри тегушхуакъым. 3Мардэхей и шынагъэ зыхащӀам пщыи, хэгъэгу паши, лӀакъуэлӀэши, пащтыхь Ӏуэхузехьи къанэ щымыӀэу журтхэм къуигъэуващ. 4Мардэхей и пщӀэм нэхъри нэхъ лъагэу сэрейм зыщиубгъурт: кӀуэ пэтми нэхъ лъэщ хъурт, и цӀэри пащтыхьыгъуэм и дэнэ къуапи щыжаӀэрт+.

5Журтхэм бийр джатэщхьэрыкӀуэ ящӀырт, яукӀырт, лъапсэкӀуэдыр къыхуагъакӀуэрт, жагъуэгъум ирамыщӀи щыӀэтэкъым. 6Шушан быдапӀэм и закъуэ журтхэм бийм щыщу цӀыху щитхум лъапсэкӀуэдыр къыщыхуагъэкӀуащ. 7-10Абыхэм яхэтащ журтхэм я бий фӀыцӀэ Хьэмэдэт и къуэ Аман и къуипщӀри: Пэршэндэт, Дэлфан, Аспэт, Пэурэт, Адэлей, Арудэт, Пэрэмшэт, Арысей, Арудей, Уейзэт сымэ. Ауэ хъунщӀэ зи цӀэ журтхэм зыщӀыпӀи къыщыхагъэкӀакъым.

11Шушан быдапӀэм укӀыгъэ щыхъуам и бжыгъэр а махуэ дыдэм пащтыхьым деж нагъэсащ. 12ЖриӀащ пащтыхьым Сэфирэт-гуащэм: «Шушан быдапӀэм журтхэм цӀыху щитху хуэдиз хъун, Аман и къуипщӀри яхэту, щаукӀащ. Пащтыхьыгъуэм хиубыдэ адрей щӀыналъэхэм щащӀар сыту пӀэрэ-тӀэ абы щыгъуэм? ЖыӀэ уэ, сыт иджыри узыхуейр? УзыщӀэлъэӀу псори пхуэсщӀэнущ»+.

13«Игъуэу къэплъытэмэ, – къитыжащ жэуап Сэфирэт, – Шушан дэс журтхэр нобэ унафэр зэрагъэзэщӀам ещхьу пщэдеи зекӀуэну хуит щӀы, Аман и къуэхэм я хьэдэри щхьэпылъапӀэм къыпегъалъэ».

14Ар икӀэщӀыпӀэкӀэ ягъэзэщӀэну пащтыхьым ткӀийуэ и Ӏуэхузехьэхэм ятрикъузащ. Арати, Шушан быдапӀэм унафэ къыщыдагъэкӀри, Аман и къуипщӀым я хьэдэхэр щхьэпылъапӀэм фӀрагъэдзащ. 15Шушан дэс журтхэр Адар мазэм и епщыкӀуплӀанэ махуэми[*] зэхыхьэри, бийм щыщ цӀыху щищ хагъэщӀащ, ауэ хъунщӀэ зи цӀэ къыхагъэкӀакъым.

16-18Мыр къыщыхъуар Адар мазэм и епщыкӀущанэ, епщыкӀуплӀанэ махуэхэрщ, къыкӀэлъыкӀуэ епщыкӀутхуанэ махуэм загъэпсэхужри, ар ефэ-ешхэм хэту гуфӀэгъуэм и махуэщӀу ягъэнэхуащ.

Абы ирихьэлӀэу пащтыхьыгъуэм хиубыдэ адрей щӀыналъэхэм щыпсэу журтхэри, бийм икӀэм-икӀэжым зыкъыӀэщӀахыу зыщахъумэжын щхьэкӀэ, зэхуэсат, жагъуэгъухэм ящыщу цӀыху мин блыщӀрэ тху хуэдизым лъапсэкӀуэдыр къыхуагъэкӀуат. ХъунщӀэ зи цӀи къыхагъэкӀатэкъым. Мыр къыщыхъуар Адар мазэм и епщыкӀущанэ махуэрщ. КъыкӀэлъыкӀуэ махуэр зыгъэпсэхугъуэ махуэ ящӀри, ар ефэ-ешхэм хэту гуфӀэгъуэм и махуэщӀу ягъэнэхуащ. 19Аращ къуажэдэс журтхэм Адар мазэм и епщыкӀуплӀанэ махуэр гуфӀэу, ефэ-ешхэм хэту щӀагъэлъапӀэр, шхын тыгъи щӀызэхуащӀыр[*].

Пурим махуэщӀыр зэрыхаха щӀыкӀэр

20Мардэхей мы къэхъукъащӀэ псори итхыжри, Ахъийшурэщ и пащтыхьыгъуэм журту исым, жыжьэ щыӀи, гъунэгъуу щыси къимыгъанэу, тхыгъэу яхузэбгригъэхащ, 21илъэс къэс Адар мазэм и епщыкӀуплӀанэ, епщыкӀутхуанэ махуэхэр махуэщӀ махуэу ягъэлъэпӀэну иту. 22НэщхъыфӀэу, ефэ-ешхэ ящӀу, шхынкӀэ зыр зым етэу, тхьэмыщкӀэхэри ягъэгуфӀэу а махуэхэр ягъэкӀуэнуи яхуигъэуващ. Журтхэм нэплъэжыгъуэ щагъуэтар мы махуэхэращ. Бий фӀыцӀэм текӀуэу я гуӀэгъуэм гуфӀэгъуэкӀэ зыщызридзэкӀар, гъыбзэу ягъэшым махуэщӀкӀэ зыкъыщыдигъэзари мы мазэращ.

23МахуэщӀу ирагъэжьар иужьым журтхэм хабзэу зэдащтэжащ – арат Мардэхеи яхуитхауэ щытар абыхэм. 24Аджадж лъэпкъым щыщ Хьэмэдэт и къуэ Аман, зэрыжурту я бий кӀэуфӀыцӀым, игъэкӀуэдын неткӀэ абыхэм лъапсэрыхыр къащыхуигъэкӀуэну махуэр къыхихыну пхъэидзэ, «пур» жыхуаӀэр, идзыгъат+. 25Ауэ Сэфирэт пащтыхьым деж щыкӀуэм, абы унафэ къыдигъэкӀыгъат гухэлъ бзаджэу Аман журтхэм яхуищӀар къыпекӀуэкӀыжу – езыри и къуэхэри щхьэпылъапӀэм щыпалъэжыну. 26(Абдеж къыщежьэри «пур» псалъэм къытекӀа «Пурим» фӀэщыгъэцӀэмкӀэ а махуэхэм еджэ хъуащ).

Мардэхей ищӀа унафэм къыпкърыкӀыу, езыхэми я нэгу щӀэкӀамрэ я щхьэ кърикӀуами къыхэкӀыу 27журтхэм хабзэ къызэдащтащ, а зэрагъэувам тету щӀэблэу къащӀэхъуэнуми, я дин къихьэну цӀыхухэми илъэс къэс а махуитӀыр игъуэм фӀэкӀыпӀэншэу ягъэмэхуэщӀыну. 28ЛӀэужьу къэхъухэми, унагъуэхэми, щӀыналъэхэми, жылагъуэхэми ящымыгъупщэу ягу илъын хуейщ а махуэхэр. Пуримыр журтхэм ӀэщӀыб ящӀ хъунукъым, ар зищӀысыр щӀэблэм ӀэщӀэмыхужын щхьэкӀэ.

29Абы иужь АбыхъурэӀил ипхъу Сэфирэт-гуащэ, унафэу ӀэщӀэлъым хуэдизкӀэ, Мардэхей и гъусэу, Пурим махуэщӀхэм теухуауэ ипэкӀэ ящӀыгъауэ щыта унафэм иджыри зэ щыхьэт техъуэж тхылъ ятхащ+. 30Мамырыгъэрэ зэпэщыныгъэкӀэ ехъуэхъуу Ахъийшурэщ и пащтыхьыгъуэм хиубыдэ хэгъэгуищэрэ тӀощӀрэ блым щыпсэу журтхэм хузэбграгъэха а тхыгъэм,+
31Мардэхейрэ Сэфирэт-гуащэрэ зэрыхагъэунэхукӀам тету, Пуримыр игъуэм ягъэмэхуэщӀыну къигъэувырт. Езы журтхэми зэдащтэгъа икӀи щӀэблэу къащӀэхъуэм къыхуагъэна махуэ хэхахэм – нэщӀымрэ щыгъуэщӀымрэ – мыри хагъэхъуэжырт+. 32Пуримым теухуа унафэр Сэфирэт и тхыгъэм щигъэщыпкъэжащ, къэхъукъащӀэхэр зратхэ тхылъми иратхэжащ.

* 9:15 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 473 гъ. и гъатхэпэ мазэм и 8-нэ махуэм.

* 9:19 МахуэщӀ махуэхэм деж шхыныгъуэ зэмылӀэужьыгъуэхэмкӀэ зыр зым етэурэ зэщыгуфӀыкӀыныр журтхэм хабзэу яхэлъащ.

+ 9:1 Сэфирэт 3:13
+ 9:4 2 Пащт. 5:10,
+ 9:12 Сэфирэт 5:6, Сэфирэт 7:2
+ 9:24 Сэфирэт 3:7
+ 9:29 Сэфирэт 2:15
+ 9:30 Сэфирэт 1:1, Сэфирэт 8:9
+ 9:31 Сэфирэт 4:3

ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Мардэхей зэрагъэлъэпӀа щӀыкӀэр

10^1Абы иужь пащтыхь Ахъийшурэщ зэрыпащтыхьыгъуэу, хы Ӏуфэм еуалӀэ щӀыпӀэ жыжьэхэри къыхыхьэу, хьэкъулэ ятрилъхьащ. 2Пащтыхьым игъэхъамрэ батэу игъэшамрэ, Мардэхей зэригъэлъэпӀам и хъыбар нэсри хэту, Къэжэрымрэ Мыдымрэ я пащтыхь тхыдэ тхылъхэм иратхауэ итщ+. 3Пащтыхь Ахъийшурэщ и ужькӀэ журт Мардэхейщ пащтыхьыгъуэм нэхъ фӀэлӀыкӀ зиӀэу исар. КъызэрымыкӀуэу ину ялъытащ ар журтхэм, Ӏулыджышхуи къыхуащӀащ и лъэпкъэгъухэм. Езыри еш имыщӀэу и лъэпкъым и къэкӀуэнум щӀэбэнащ, щӀэчэ имыӀэуи абы и щхьэщыжакӀуэу щытащ.

+ 10:2 Сэфирэт 2:23, Сэфирэт 6:1-2

Гъэсэпэтхыдэхэр

Гъэсэпэтхыдэхэр

1. Пэублэ псалъэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

29. 29

30. 30

31. 31

Сэлмэн бегъымбарым и ущие псалъэхэмрэ хъыбархэмрэ

ДжакӀуэ

Пащтыхь Ӏущым и гупсысэхэр

Сэфирэт и тхылъ

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтыр

Мэзкуу, 2021

Гъэсэпэтхыдэхэр

ДжакӀуэ

Сэфирэт и тхылъ

ЗэзыдзэкӀар Табыщ Муратщ

Филологие редакторыр Къумахуэ Аслъэнщ

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщу адыгэбзэкӀэ зэрадзэкӀа тхылъхэм я е-жыпхъэхэр фэ къыщывгъуэтыфынущ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтым и сайтым:

https:
ibtrussia.org/Kabardian

ISBN 978-5-93943-291-7

© Институт перевода Библии, 2021

ХЭЗЫГЪЭГЪУАЗЭ

Ныбжьэгъу лъапӀэ!

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъищ уи пащхьэ илъщ.

Илъэс миным щӀигъукӀэ ятхыжурэ зэхуахьэсыжа тхыгъэжьхэу адыгэхэр ТэурэткӀэ, бегъымбархэм я тхылъкӀэ, ЗабуркӀэ, ИнджылкӀэ зэджахэр ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщщ. Ахэр зытеухуар Тхьэм цӀыхум къыхуиӀэ хущытыкӀэрщ, зытепсэлъыхьри и къэгъэщӀыгъэ псори Езым деж къезышэлӀэж гъуэгу захуэм тегъэува, фӀымрэ захуагъэмрэ щытепщэ дуней еншэ ухуа зэрыхъунум и хэкӀыпӀэхэрщ. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэми а гуращэ къабзэр зэрызащӀэр Хьисэ бегъымбарым и гъащӀэмрэ и псэр зэрита щӀыкӀэмрэ ӀэтащхьэӀулӀэж зыхуэхъуж журтхэм я тхыдэмкӀэ нахуэу икӀи ӀупщӀу къегъэлъагъуэр.

Зи гугъу тщӀы тхыгъэжьхэм ныбжьышхуэ яӀэ пэтми, я мыхьэнэр зы мащӀэкӀи кӀащхъэ хъуакъым. Зыщыщ лъэпкърэ зэрахьэ фӀэщхъуныгъэм емылъытауэ, цӀыхухэр абыхэм дихьэхыу нобэми йоджэ, итым зыщагъэгъуазэ, пщӀэ хуащӀ, Ӏущыгъи къыхах.

Мы къыдэкӀыгъуэм къызэщӀиубыда тхылъхэр щатхар ди лъэхъэнэр къихьэным и япэ илъэс минырщ. Ахэр зытеухуакӀи зэхуэдэкъым, зэрытха бзэкӀи зэщхькъым. «Гъэсэпэтхыдэхэр», псалъэм папщӀэ, щӀоупщӀэ цӀыхур ехъулӀэу дунейм тетын щхьэкӀэ ищӀэн хуейхэм. Тхылъаджэри и гур етауэ ущиехэмрэ гъэсэпэтхыдэхэмрэ щӀэдэӀуну, Ӏущыгъэрэ зэхэщӀыкӀ нэсрэ зригъэгъуэтыну къыхуреджэ.

Дунейм щекӀуэкӀ Ӏуэхугъуэхэм ящыщу гукъыдэж къезытымрэ игу зэщызыгъауэмрэ я щэхур къэтӀэщӀыным иужь итщ «ДжакӀуэр» зи Ӏэдакъэ къыщӀэкӀар. Пасэрей гупсысакӀуэр пщӀэ зыхуэщӀыпхъэмрэ насыпкӀэ узэджэ хъунумрэ зищӀысым я лъыхъуакӀуэ емышыжщ.

ТӀуми аркъудей ещхькъым «Сэфирэт и тхылъыр». Къэжэр (Перс) пащтыхьыгъуэм къыщыхута журтхэр зэрыхуа псэзэпылъхьэпӀэ бзаджэрщ ар зытепсэлъыхьыр, къызэрыгуэкӀ унагъуэ къыхэкӀыу пащтыхь гуащэ хъуа цӀыхубз цӀыкӀум и фӀыгъэкӀэ абыхэм лъапсэкӀуэдыр къахуэмыкӀуэу къызэрызэтенами и хъыбарырщ къиӀуэтэжыр. Тхылъым къыдгурегъаӀуэ журтхэм ехьэжьауэ ягъэмэхуэщӀ «Пуримым» къежьапӀэ хуэхъуар абы щыгъуэ екӀуэкӀа хъугъэ-щӀагъэхэр ару зэрыщытыр.

Зи цӀэ къитӀуа тхылъхэр лъэпкъ куэдым я бзэкӀэ зэдзэкӀауэ щыӀэщ. «Гъэсэпэтхыдэхэр» адыгэбзэкӀэ дунейм къыщытехьар 2017 гъэрщ. «ДжакӀуэр» 2020 гъэм къыдэкӀащ. «Сэфирэт и тхылъыр» адыгэхэм я бзэкӀэ къыщыдэкӀыр иджыщ.

Зытеухуамрэ къыщыӀэта Ӏуэхугъуэхэмрэ тхылъаджэм нэхъ гурыӀуэгъуэ щыхъун папщӀэ тхылъ къэс пэублэ псалъэ хуэтщӀащ. Ӏэрыхуэ хъун щхьэкӀэ псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъэгъэнахуэ кӀэщӀри тхылъым и кӀэм деж къыщыхьащ, гупсысэ нэхъыщхьэхэр къэзыӀуатэ псалъэхэм я цӀэгъэлъагъуэри апхуэдэ дыдэу кӀэлъытхьыжащ.

Адыгэхэм я анэдэлъхубзэмкӀэ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъхэр ябгъэдэтлъхьэныр хуабжьу ди гуапэщ. Абы зи гуащӀэ хэзылъхьа зэдзэкӀакӀуэм, щӀэныгъэлэжьхэм, упщӀэжакӀуэхэм фӀыщӀэ ин яхудощӀ.

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтыр

Гъэсэпэтхыдэхэр

Сэлмэн бегъымбарым и ущие псалъэхэмрэ хъыбархэмрэ

Пэублэ псалъэ

Пэублэ псалъэ

ЦӀыхур фӀым хуэзыущий, екӀумрэ емыкӀумрэ, хъунумрэ мыхъунумрэ зэхезыгъэгъэкӀ хъыбархэрщ, тхыдэжьхэрщ, ущиехэрщ, кӀэщӀущыгъэхэрщ гъэсэпэтхыдэкӀэ зэджэр. ЗэхэщӀыкӀым зезыгъэужь, гупсысэкӀэм зезыгъэузэщӀ апхуэдэ щэнгъасэ псалъэхэм ижькӀэрэ цӀыхум гулъытэ лей хуащӀу къекӀуэкӀащ. Мы тхылъым щызэхуэхьэса гъэсэпэтхыдэхэми КъуэкӀыпӀэ Благъэм щыпсэу лъэпкъхэм пщӀэ хуащӀу, лъапӀэныгъэ ирахыу илъэсищэ Ӏэджэхэр къызэпачащ.

«Гъэсэпэтхыдэхэм» ущыхуэзэну ущие псалъэхэмрэ Ӏущыгъэхэмрэ я нэхъыбэр Даут бегъымбарым и къуэ Сэлмэн и цӀэм ирапх хабзэщ. Ар езыр ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ X лӀэщӀыгъуэм щыӀа ИсрэӀил къэралыгъуэм и пащтыхьу щытащ. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм къызэрыхэщымкӀэ, Тхьэр Сэлмэн зыхуеймкӀэ щеупщӀым щыгъуэ, емрэ фӀымрэ зэхищӀыкӀыну, и лъэпкъ гъуэгу захуэм зэрытригъэувэн акъылрэ губзыгъагъэкӀэ къетэну щӀэлъэӀугъащ. Дунеягъэ Ӏуэхурэ мылъкукӀэ зыхуимыгъазэу апхуэдэ лъэӀукӀэ игу къызэрызэхуӀуихам папщӀэ, и Ӏущыгъэрэ губзыгъэгъэкӀэ япэкӀи щымыӀауэ, иужькӀи къэмыхъуауэ Сэлмэн цӀыху лъэпкъым яхиӀэтыкӀащ (3 Пащтыхьхэр 3:5-12).

ЦӀыхум и щыӀэныгъэкӀэ къыхуэщхьэпэну ущие куэд «Гъэсэпэтхыдэхэм» щызэхуэхьэсащ. Абыхэм уалъэӀэсын, нэсу къыбгурыӀуэн щхьэкӀэ зы щыпкъагъэ уигу имыхуу илъын хуейщ: Тхьэуэ Зиусхьэным уфӀэлӀыкӀыныр – зэхэщӀыкӀым и пэублэщ (Гъэс. 1:7). Тхылъым Ӏущыгъэу хэлъыр хилъагъуэрэ ар къыхэзыхыфыр гъуэгу махуэ теуващ (Гъэс. 3:13-18).

ГъащӀэм цӀыхур зыӀуигъэувэ сыт хуэдэ ӀэнатӀэми епхьэлӀэ хъуну псалъэ пэжу «Гъэсэпэтхыдэхэм» мащӀэкъым узыщрихьэлӀэр. Псалъэм папщӀэ, тхылъыр цӀыхур зыгъэпӀейтей Ӏуэхугъуэ куэдым я щхьэфэ йоӀэбэ: унагъуэм (11:29, 14:1, н.къ.), быным (10:1, 19:26, н.къ.), гъэсэныгъэм (13:24, 22:6, н.къ.), нэчыхьым (5:15-20, 18:22, н.къ.), лӀыгъуэ-фызыгъуэм (12:4, 21:9, н.къ.), жылагъуэ Ӏуэхухэм (11:10-11, 14:34, н.къ.), мылъкум (10:2, 11:28, н.къ.), лэжьыгъэм (6:6-11, 10:4, н.къ.), н.къ. ИкӀэщӀыпӀэкӀэ жыпӀэмэ, «Гъэсэпэтхыдэхэм» гупсысэу къыщыӀэтар, япэрауэ, Тхьэмрэ цӀыхумрэ, етӀуанэрауэ, езы цӀыхухэм я зэхуаку къыдэхъуэ зэхущытыкӀэхэр пэжым тегъэувэным, зэтес щӀыным теухуащ. УзытеплъэкъукӀ мыхъуну а зэхущытыкӀэхэр нэхъри щефӀэкӀуэнур, тхылъым къызэрыхэщщи, цӀыхур и дэтхэнэ зы Ӏуэхурэ зы псалъэкӀэ Тхьэм и Хабзэр и тегъэщӀапӀэу зекӀуэу щытмэщ.

«Гъэсэпэтхыдэхэм» усэбзэм и нэщэнэхэр яхыболъагъуэ. Псом хуэмыдэу ар щынэрылъагъущ сатыритӀ хъу усэпкъ кӀэщӀхэм деж. Апхуэдэ усэпкъхэм, зэрыхабзэщи, е сатыритӀыр щызэпэщытщ, е къаӀэт гупсысэхэм зыр зым тригъэчыныхьу гъэпсащ. КӀэщӀу икӀи купщӀафӀэу зэрызэхэухуэнам тхылъым къиӀуэтэну зыхуейр нэхъ зэхэщӀыкӀыгъуафӀэ ещӀ. Мы зэдзэкӀыгъэри зэрылъэкӀкӀэ зыхущӀэкъур аращ: пасэрей журт усэ гъэпсыкӀэм ит «Гъэсэпэтхыдэхэм» я фащэр къыщыднэжкӀэрэ абы адыгэбзэкӀэ зыщызыгъэгъуазэхэм ар еджэгъуафӀэ, гурыӀуэгъуафӀэ ящыщӀынырщ. Дыщогугъ тхылъым еджэнуми едэӀуэнуми абы зи гугъу ищӀыр зэхищӀыкӀыну икӀи зэхихыну.

ЯПЭ ӀЫХЬЭ

Гъэсэпэтхыдэхэм уахэзыгъэгъуазэ

1^1ИсрэӀилым и пащтыхь Даут и къуэ Сэлмэн и гъэсэпэтхыдэхэр+.

2Ӏущыгъэрэ ущиер къыфхуахьынщ абыхэм,
акъылкӀэ гъэнщӀа псалъэхэр
къывгурыӀуэнкӀэ щхьэпэ къыфхуэхъунщ,
3щыпкъагъэм, захуагъэм, пэжыгъэм –
псэукӀэ нэсым хабзэу хэлъхэм –
фыхуаузэщӀынщ+.
4ЖыӀэзыфӀэщхэм я зэхэщӀыкӀым зрагъэӀэтынщ,
щӀэныгъэрэ губзыгъагъэкӀи ныбжьыщӀэхэм
ядэгуэшэнщ;+
5щӀредэӀу а псалъэхэм цӀыху Ӏущхэри –
щӀэныгъэу ябгъэдэлъми хагъэхъуэнщ,
зи акъыл тӀысахэм чэнджэщ щхьэпи
къыхахынщ.

6ЗэхэфщӀыкӀынщ итӀанэ фэ псалъэжьхэр,
псалъэ хъуэрхэр,
цӀыху Ӏущ и Ӏущыжхэм я псэлъафэхэр,
щӀагъыбзэхэр.
7Тхьэуэ Зиусхьэным[*] уфӀэлӀыкӀыныр –
зэхэщӀыкӀым и пэублэщ,
Ӏущыгъэрэ ущием нэмыплъ езытыр –
акъылыншэщ+.

ЩӀалэгъуалэм яхуэгъэза ущиехэр

БзаджэщӀагъэм ущызыгъащтэ псалъэ

8ЕдаӀуэ, си щӀалэ, уи адэ и ущие,
уи анэ и псалъи иригъуазэ,+
9къыпхалъхьэнщ абыхэм уэ щэн дахэ,
уи щӀыхьри лъагэу яӀэтынщ[*]+.
10Си щӀалэ, удашэхыну гуэныхьщӀакӀуэхэр
къыщихьэкӀэ уи ужь,
защыдзей абыхэм+.
11«НыддэкӀуэ,
щхьэусыгъуэншэу лажьэншэхэм
дапэтӀысынщи, ялъ дгъэжэнщ,
12пэмыплъагъэххэу зи уахътыр къэсахэм ещхьу
абыхэм зэшэзэпӀэу кӀэр еттынщ[*];
13фӀыгъуэбэр къэтхъунщӀэнщи,
а къуентхъхэмкӀэ ди унэхэр дыуфэнщ.
14Къытхыхьи, пхъэидзэр щытщӀкӀэ,
къыплъыс уи Ӏыхьэри хэпхынщ!» – щыжаӀэкӀи,
15умыщӀ апхуэдэхэр, си щӀалэ, уэ гъуэгуэгъу,
абы я лъагъуи утеувэну щыщтэ+.
16Лей зехьэнырщ ахэр зыхущӀэкъур,
зыхуэпӀащӀэри лъыгъажэщ+.
17Бзурэ пэт нахуэу ягъэува бзуущэм
иубыдынкъым[*],
18ауэ мы бзаджащӀэхэр аракъым –
зыпэтӀысыжурэ ягъажэр ялъщ,
я мащэри езыхэм я ӀэкӀэ ятӀыж.
19Аращ къапэплъэр щӀэпхъаджэ къуентхъ
щӀэнэцӀхэм, –
халъхьэнущ я щхьэр абы щӀэхъуэпсхэм+.

Ӏущыгъэм и джэ макъ

20Ӏущыгъэр[*] уэрам-уэрамкӀэрэ къыщоджэ,
утыкухэми щеӀэт и макъ;+
21цӀыху зэблэкӀыпӀэхэм ар къыщогуо,
и псалъэхэр щегъэӀу къалэ дыхьэпӀэхэми:
22«ЦӀыху жыӀэзыфӀэщхэм зэхэфх псоми фигу
хагъахъуэу сыт хуэдизрэ екӀуэкӀыну?
ЩӀэнэкӀалэхэр сыт хуэдизрэ щӀэнэкӀэнкӀэ
фыерыщыну,
акъылыншэхэми щӀэныгъэм сыт хуэдизрэ
зыпэӀувдзыну+?
23Си гие псалъэ хуэфэщэн хуэдизкӀэ
фыкъыпэджэжатэмэ,
сыфхуэхъунтэкъэ фэ чэнджэщэгъу,
сывдэгуэшэнтэкъэ гущӀагъщӀэлъыбзэу
сщӀымкӀэ?!
24Сынывэджат – фи щӀыб къысхуэвгъэзащ,
зынэсшият – къыслъыфтакъым зыми гу.
25Си чэнджэщхэм фыщелъэпэуакӀэ,
сыныщӀывэгияр къыщывмыщтакӀэ,
26гукӀуэдыгъуэр къыщыфлъэӀэскӀэ,
фи гузэвэгъуэм сэри сыщӀэнэкӀэжынщ.
27Шынагъуэр дуней жьапщаеу
къыщыфлъэӀэскӀэ,
гузэвэгъуэр гъуэжькуийуэ
къыщыфтехуарзэкӀэ,
гуауэмрэ гуӀэмрэ лъэгуажьэмыщхьэу
фыкъыщагъэтӀыскӀэ,
28мис абы щыгъуэщ фыкъыщызэджэнур,
ауэ сыныфпэджэжынукъым,
мис абы щыгъуэщ сыкъыщыфлъыхъуэнур,
ауэ сывгъуэтыжынукъым+.
29ЩӀэныгъэм гущыкӀ хуэзыщӀахэмрэ
Тхьэуэ Зиусхьэным фӀэлӀыкӀыным
хуэмеяхэмрэ,
30си чэнджэщ зымыщтахэмрэ си гие псалъэ
елъэпэуахэмрэ –
31гъуэгу къыхахам и дыджкӀэ пшынэжынущ,
гугъэу зэрахъами пэкӀуэж уасэри
ягъуэтыжынущ.
32ЖыӀэзыфӀэщыр зэрымыдаӀуэм
текӀуэдэжынущ,
акъылыншэри гу къаскӀэ зэримыӀэм
теунэхъуэнущ.
33КъызэдаӀуэр псэунщ шынагъэм пэӀэщӀэу,
бэлыхьлэжьаекӀи къыхэщт иӀэнкъым».

* 1:7 Журт. «Яхве». Тхьэм Мусэ бегъымбарми журтхэми закъызэрыригъэцӀыхуауэ щытар апхуэдэущ. «Яхве» жиӀэмэ, «ЩыӀэр», «Псэур» жиӀэу аращ. Журтхэр а цӀэм апхуэдизкӀэ фӀэлӀыкӀырт, къапсэлъыну щышынэрти, Тхыгъэ ЛъапӀэми макъкӀэ щеджэкӀэ, а цӀэр къамыпсэлъу абы и пӀэкӀэ «Адонай» жаӀэу хуежьащ. «Си Зиусхьэн» жиӀэу аращ абы къикӀыр.

* 1:9 Журт. «къыпщхьэратӀэгъэнщ абыхэм уэ къэгъагъэ блэрыр, зэпэлыдыж щыгъэри къыппщӀэхалъхьэнщ». КъикӀым теухуауэ зэддзэкӀауэ аращ.

* 1:12 Журт. «хьэдрыхэ дунейм зэрызыӀэщӀилъхьэжым хуэдэу псэууэ ахэр едгъэндырэхынщи, мащэм ихуам ещхьуи зыӀэщӀэтлъхьэнщ». КъикӀым теухуауэ зэддзэкӀауэ аращ.

* 1:17 ЗэрызэдзэкӀам къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 1:20 «Гъэсэпэтхыдэхэм» Ӏущыгъэр бзылъхугъэу къыщыгъэлъэгъуащ.

+ 1:1 3 Пащт. 4:31, Гъэс. 10:1, Гъэс. 25:1, ДжакӀуэ 12:9

+ 1:3 Гъэс. 2:9
+ 1:4 Гъэс. 8:5
+ 1:7 Гъэс. 8:13, Гъэс. 9:10, Гъэс. 16:6
+ 1:8 Гъэс. 6:20
+ 1:9 Гъэс. 4:9
+ 1:10 Гъэс. 16:29
+ 1:15 Гъэс. 4:14, Гъэс. 24:1
+ 1:16 Гъэс. 6:18,
+ 1:19 Гъэс. 15:27
+ 1:20 Гъэс. 8:1, Гъэс. 9:3
+ 1:22 Гъэс. 8:5, Гъэс. 21:24
+ 1:28 1 Пащт. 8:18,

ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Ӏущыгъэм щхьэпагъэу пылъыр

2^1Си щӀалэ, си псалъэр пщтэрэ
унафэу пхуэсщӀыр уи гум иплъхьэмэ,+
2Ӏущыгъэм ухуэгъэзарэ
зэхэщӀыкӀым уигу етауэ,
3акъылым ухущӀэкъурэ уигу хузэӀухауэ
ар къыбгурыӀуэным уеблэу щытмэ,
4дыжьыныжьым хуэдэу абы улъыхъуэрэ
кӀадэ гъэтӀылъыгъэу ущӀэхъуэпсмэ,+
5абдежщ къыщыпщӀэнур Тхьэуэ Зиусхьэным
фӀэлӀыкӀыным къикӀыр,
мис итӀанэщ Тхьэр къыщыпцӀыхунур+.
6Ӏущыгъэр дэ къыдэзыпэсыр Тхьэуэ Зиусхьэнырщ,
Аращ къызыбгъэдэкӀри щӀэныгъэр,
зэхэщӀыкӀыр+.
7ЦӀыху захуэхэм ехъулӀэныгъэ инхэр[*]
Тхьэрщ къезытыр,
гъуэгу пхэнж пэӀэщӀэ зыхуэзыщӀхэм
Ар я мэӀущ+.
8Аращ захуащӀэхэм хъумакӀуэу яӀэр,
хуэпэжхэми я гъуэгур еузэщӀ+.
9КъэпщӀэнщ итӀанэ щыпкъагъэм, захуагъэм,
пэжыгъэм –
дэтхэнэ зы гъуэгу занщӀи утетыным къикӀыр+.
10Абдежым щегъэжьауэщ уигу Ӏущыгъэр
щитӀысхьэнур,
щӀэныгъэр уи псэми щехуэбылӀэнур.
11Акъыл гъэтӀысам укъихъумэнщ,
зэхэщӀыкӀми укъызэтринэнщ.

12Ӏущыгъэм уащехъумэ бзаджащӀэхэм я гъуэгум:
псалъэ пцӀыӀуэпцӀышэр зи бзэгупэ телъхэм,
13гъуэгу занщӀэм текӀыу
кӀыфӀыпцӀэ лъагъуэ теувахэм,
14гуфӀэ-гупсэм зэщӀищтауэ бзаджэ зыщӀэхэм,
щӀэпхъаджэуи ялэжьхэм щыгуфӀыкӀхэм,+
15зи гъуэгур нашэкъашэхэм,
пцӀы зэфэзэщ и лъагъуэ тетхэм+.

16Ӏущыгъэм хамэ цӀыхубзым[*] ущехъумэ,
нэгъуэщӀым и щхьэгъусэ и псалъэпцӀ
къумалэм,+
17пӀэщхьагъ ищӀар хьэкъыншэу зыхъуэжам,
Тхьэм и пащхьэ щита нэчыхь псалъэр
зыкъутам.
18Ажалщ[*] а цӀыхубзым и унэр зи хэщӀапӀэр,
гъуэгупэуи екӀуалӀэм узыхуашэр хьэдрыхэщ+.
19Хэт къыхуэмыкӀуэми абы, итщ кӀуэдыпӀэ, –
гъащӀэм и нэзми къыщыхутащ.

20Аращи, цӀыхуфӀ я гъуэгу щызэхэзекӀуэ,
захуащӀэхэм я кӀуапӀэр умыбгынэ.
21ЦӀыху захуэхэрщ мы щӀыгум щыпсэунур,
зигу къабзэхэрщ къинэнури абы;
22ауэ бзаджащӀэхэр мы щӀыгум трихыжынущ,
цӀыху гъэпцӀакӀуэхэм я лъабжьэри
ирихыжынущ+.

* 2:7 ЖуртыбзэкӀэ псалъэм къикӀынкӀэ хъунум щыщу зы мыхьэнэращ зэддзэкӀар. «Чэнджэщхэр», «текӀуэныгъэ», «Ӏущыгъэ щхьэпэ» мыхьэнэхэри иӀэщ.

* 2:16 Мы псалъэм мыхьэнищ иӀэнкӀэ хъунущ: 1. нэгъуэщӀ лъэпкъ щыщ бзылъхугъэ; 2. хамэ цӀыхухъу и щхьэгъусэ; 3. зи пщӀэ зыгъэкӀуэда цӀыхубз хэтакӀуэ.

* 2:18Журт. «ныбжьыкъухэм дежщ», нэгъуэщӀу жыпӀэмэ – лӀахэм я деж.

+ 2:1 Гъэс. 1:8
+ 2:4 Гъэс. 3:14
+ 2:5 Гъэс. 1:7
+ 2:6 3 Пащт. 3:9-12,
+ 2:7 Гъэс. 30:5
+ 2:8 1 Пащт. 2:9,
+ 2:9 Гъэс. 1:3
+ 2:14 Гъэс. 10:23, Гъэс. 15:21,
+ 2:15 Гъэс. 14:2
+ 2:16 Гъэс. 6:24, Гъэс. 7:5, Гъэс. 23:27
+ 2:18 Гъэс. 5:5, Гъэс. 7:27
+ 2:22 Гъэс. 10:30

ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэуэ Зиусхьэным егъэз уи дзыхь

3^1Ущиеу узыщӀэзгъэдэӀухэр, си щӀалэ,
зыщумыгъэгъупщэ,
унафэу пхуэсщӀхэри къренэ уигу:+
2абы уи гъащӀэр илъэс куэдкӀэ яшэщӀынущ,
ехъулӀэныгъи гупсэхугъуи[*]
къыпхуахьынущ+.

3ФӀылъагъуныгъэмрэ пэжыгъэмрэ пэӀэщӀэ
уахуэмыхъукӀэ,
гъащӀэ гъуэмылэу ахэр зехьэ,
гущӀагъщӀэлъыбзэуи къехьэкӀ[*]+.
4КъыплъэӀэсынщ итӀанэ Тхьэм и нэфӀыр,
удыхьэнщ итӀанэ цӀыхухэм ягу.

5ГущӀэ лъащӀэ псомкӀи Тхьэуэ Зиусхьэным
дзыхь егъэз,
уи акъылым ущымыгугъыщэ;
6кӀуапӀэу хэпшхэми Тхьэр къыщылъыхъуэ,
уи гъуэгур занщӀэ мис Абы ищӀынщ+.

7ЦӀыху Ӏущу зыкъыпфӀэщӀыжыным щыщтэ,
Тхьэуэ Зиусхьэным фӀэлӀыкӀ зэпыт,
бзаджэм зыпыӀудз:+
8ар уи Ӏэпкълъэпкъым хуэщхьэпэнщ,
уи гуащӀэми къыхигъэхъуэнщ.

9Къыпхэхъуэм щыщкӀэ Тхьэуэ Зиусхьэным
фӀыщӀэ хуэщӀ,
гъаващхьэ тыхьри лъыгъэс[*];
10уи гуэн я лъащӀэ унэмыплъысыфу хъунщ,
санэхури санэщӀэхухэм
къащхьэпрыжынщ.

11УемыпэгэкӀ, си щӀалэ, Тхьэуэ Зиусхьэным
ущиузэхужкӀэ,
Абы и гие псалъэри зоумыусыгъуэджэ:
12зэрыхуэхъущӀэм ещхьу фӀыуэ илъагъу быным
адэр
Тхьэуэ Зиусхьэнри и щӀасэхэм йогие.

Ӏущыгъэм и гъуэгухэр

13Ежьащ гъуэгу махуэ Ӏущыгъэр къэзыгъуэтыр,
ехъулӀащ зиӀэр зэхэщӀыкӀ;
14Ӏущыгъэр йолъэпӀэкӀ дыжьыным,
дыщэ плъыжьым хуэмыдэуи и хэхъуэр инщ+.
15Налкъутналмэсхэм нэхъри ар нэхъ лъапӀэщ,
уи гум фӀэӀэфӀхэм ящыщу абы пэхъуни зы
щымыӀэ+.
16ГъащӀэ кӀыхькӀэ ар къыпхуэупсэнщ,
къыуэтэнущ мылъкурэ щӀыхькӀи[*]+.
17Абы и гъуэгухэр – гъуэгу гурыхьщ,
абы и гъуэгухэр – мамыр гъуэгущ.
18Иригъуазэ псомкӀи ар гъащӀэ жыгщ,
ар зыӀэщӀэзмыгъэкӀри ехъулӀащ+.

19Мы дунеижьыр Тхьэуэ Зиусхьэным и Ӏущыгъэщ
къызэригъэщӀар,
и акъылщ уафэгури зэрыхуищӀыжар;+
20и щӀэныгъэщ щӀы къат лъащӀэншэхэр
къызэгуитхъыу псыхэр зыутӀыпщар[*],
уафэпшэхэми уэшхыпсыр къезыгъэхьыр.

21Акъыл жаныгъэр, зэхэщӀыкӀыр, щӀалэ,
умыбгынэ,
абыхэм зэикӀ уатемыплъэкъукӀ;
22уэр папщӀэ ахэр хъунщ гъащӀэ гъуэмылэ,
сыт щыгъуи ахэр уэ къыпщхьэпэжынщ[*].
23Шынагъуэншэ хъунщ итӀанэ гъуэгуу узытетыр,
урикӀуэнщ абы умылъэпэрапэу;+
24къыхэщт жыхуаӀэр пщӀэнкъым, угъуэлъамэ,
уи жеипэри пщӀыхь ӀэфӀхэм хэтуи ипхынщ.
25Ущымышынэ бэлыхь зэуэзэпсэм,
бзаджащӀэхэм я кӀуэдыр къызэрыкӀми
ущымыщтэ, –
26къэнэнущ Тхьэуэ Зиусхьэныр сыт щыгъуи
уи гугъапӀэу,
уи кӀуапӀэхэр кӀуэдыпӀэми хуишэнкъым.

Ӏущыгъэмрэ хабзэ-зэхэтыкӀэхэмрэ

27ФӀыр зыхуэфащэм епэс,
ар уи ӀэмыщӀэ илъмэ.
28ПхузэфӀэкӀыу щытмэ, къолъэӀуми хуэщӀэ,
«ИужькӀэ къакӀуэ, уэстынщ пщэдей!» –
жумыӀэ.

29ЦӀыхум щхьэкӀэ къыумыгъэкӀ уи гум Ӏей,
гурыщхъуэншэу ар къыщыбдэпсэукӀэ.

30Щхьэусыгъуэншэу цӀыхум уфӀэмынэ,
фӀэгъэнапӀэ пщӀын къыщыуимыщӀакӀэ.

31Уемыфыгъуэ цӀыху мэхъаджэм,
ар зэрыкӀуэ зы гъуэгуи утемыувэ, –+
32Тхьэуэ Зиусхьэным хуищӀащ гущыкӀ цӀыху
тхьэгъэпцӀым,
Абы и дзыхь цӀыху захуэхэрщ зригъэзыр.

33БзаджащӀэхэм я унэм Тхьэуэ Зиусхьэным нэлат
ярех
захуащӀэхэм я унэм Ар нэфӀкӀэ йоплъ+.
34ЦӀыху щӀэнэкӀалэхэм Тхьэр ящӀонакӀэри,
зыхуэзыгъэцӀыкӀухэми и фӀыгъэр йокӀ.
35Акъыл зыбгъэдэлъым щӀыхь игъуэтынурэ,
акъылыншэм и напэр текӀынущ.

* 3:2 ЖуртыбзэкӀэ мыхьэнэ куэд къызэрыкӀ «шалом» псалъэращ. «Мамырыгъэ», «ехъулӀэныгъэ», «псэуныгъэ», «узыншагъэ» мыхьэнэхэри иӀэщ.

* 3:3 Журт. «уи пщэм къешэкӀи, уи гущхьэм тетхэ». КъикӀым теухуауэ зэддзэкӀауэ аращ.

* 3:9 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, япэу кърахьэлӀэ гъавэр Тхьэм ейщ, журтхэми ар Абы фӀыщӀэепэс тыгъэу къыхуахьынуи пщэрылъ яӀэщ.

* 3:16 Журт. «ГъащӀэ кӀыхьыр и Ӏэ ижьым илъщ, мылъкумрэ щӀыхьымрэ и Ӏэ сэмэгум илъщ». КъикӀым теухуауэ зэддзэкӀауэ аращ.

* 3:20 Журт. «щӀы щӀагъхэр зэгуэзыгъэкӀар». Зи гугъу ищӀыр е дунейр къищыгъэщӀым щыгъуэщ, е Нухь бегъымбарым и лъэхъэнэу дунейр псыкӀэ Тхьэм щикъутэжам щыгъуэщ.

* 3:22 Журт. е «пхуэхъунщ ахэр пщэрыдзэ лъапӀэ», е «пхуэхъунщ ахэр дыуэ». КъикӀым теухуауэ зэддзэкӀауэ аращ.

+ 3:1 Гъэс. 1:8

+ 3:2 Гъэс. 3:16, Гъэс. 4:10, Гъэс. 9:11, Гъэс. 10:27

+ 3:3 Гъэс. 6:21, Гъэс. 7:3
+ 3:6 Гъэс. 11:5
+ 3:7 Гъэс. 12:15,
+ 3:14 Гъэс. 8:19, Гъэс. 16:16
+ 3:15 Гъэс. 8:11

+ 3:16 Гъэс. 3:2, Гъэс. 4:10, Гъэс. 9:11, Гъэс. 10:27, Гъэс. 8:18, Гъэс. 22:4

+ 3:18 Гъэс. 11:30, Гъэс. 13:12, Гъэс. 15:4
+ 3:19 Гъэс. 8:27,
+ 3:23 Гъэс. 10:9, Гъэс. 4:12
+ 3:31 Гъэс. 23:17, Гъэс. 24:1, Гъэс. 24:19
+ 3:33 Гъэс. 14:11

ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Ӏущыгъэр псом я щхьэщ

4^1ФыкъедаӀуэт, щӀалэхэ, фи адэ и ущие,
гупсэхуу фыщӀэдэӀут, акъыл хэфхыным
щхьэкӀэ –+
2сэ фэ вжесӀэнур гъэсэпэтхыдэжьщ,
фызыхуэзущийр фымыщӀ ӀэщӀыб.
3Си адэ и жьэгужь щӀалэжь цӀыкӀуу
сыщыдэсым,
си анэ и щӀалэ гъэфӀэн закъуэу
сыщыщытым,
4си адэ сиущийурэ къызжиӀэрт:
«Уигу иубыдэ псалъэу уэркӀэ хэсхыр,
унафэу пхуэсщӀым утемыкӀмэ, гъащӀэ уиӀэщ.
5Ӏущыгъэрэ акъылрэ зэгъэгъуэт;
псалъэу бжесӀахэр уигу иумыгъэхуж икӀи
умыбгынэ.
6УмыщӀ ӀэщӀыб Ӏущыгъэр – абы укъихъумэнщ,
гурыщӀэ дахэ хуэщӀи, укъызэтринэнщ.
7ЩыӀэкъым Ӏущыгъэм и щхьэ кӀуэ,
зэбгъэгъуэтыну ар хущӀэкъу.

Сыт уи Ӏэ къимыхьэми, акъылыр япэ уэ игъэщ[*].

8Лъытэныгъэ хуэщӀи, уигъэлъэпӀэжынщ,
уи гур хузэӀупхмэ[*], щытхъуи къыпхуихьынщ+.

9Къыпхилъхьэнщ абы уэ щэн дахэ,
уи щӀыхьри лъагэу иӀэтынщ[*]»+.

10КъызэдаӀуи, щӀалэ, псалъэу пхухэсхахэр
къащтэ,
итӀанэ гъащӀэ кӀыхь ухъунщ+.
11Узыхуэзущийр Ӏущыгъэм и гъуэгущ,
узытезгъэувэри абы и лъагъуэ захуэхэрщ.
12УщрикӀуэкӀэ – щӀэкӀынущ уи лъэр хуиту,
ущрижэкӀи – улъэпэрэпэнкъым+.
13Си ущие быдэу иригъуазэ, ухуэмыбэлэрыгъ;
уи гъащӀэр абы хэлъщи, тегъэт уи нэӀэ+.
14БзаджащӀэхэм я гъуэгу утемыувэ,
щӀэпхъаджэхэм я лъагъуэ думычых+.
15Зыщыдзей а гъуэгум, уримыкӀуэ,
уи щӀыб хуэгъази, блэкӀ.
16ЯщӀэнукъым абыхэм еши псэхуи,
бзаджагъэ гуэр ямыщӀэу щытмэ,
жей жыхуаӀэри яӀэнукъым,
зыгуэрым зэраныгъэ ирамыхыу щытмэ.
17Ялэжьмэ мыхъумыщӀагъэ –
я мэжэщӀалӀэ ягъэнщӀым хуэдэщ,
я псыхуэлӀэ зэрырагъэкӀри лей
зэрахьэрщ[*].

18ЗахуащӀэхэм я гъуэгу пщэдджыжь пшэкӀэплъ
къэщӀыгъуэм ещхьщ,
дыгъэпсым зиӀэтыху нэхъ ину
къызэщӀэблэу+.
19Ауэ бзаджащӀэхэм я гъуэгу мазэхэ жэщым
хуэдэщ;
я гущхьэ лъапсэм къэкӀкъым
зыгъэлъэпэрапэр сытми+.

20Си щӀалэ, си жыӀэ уи нэӀэ тегъэт;
си псалъэхэми уигу теухуауэ едаӀуэ.
21Абыхэм зэикӀ уатемыплъэкъукӀ,
ахэр зэикӀ уигу иумыгъэху;
22къэзыгъуэтымкӀэ ахэр гъащӀэщ,
ӀэпкълъэпкъымкӀи – узыншагъэщ+.
23Псом япэ уигу щыхъу-щыщӀэхэм хуэсакъ,
аращ уи гъащӀэ гъуэгур зыунэтӀыр[*].
24ПцӀым зыщыхъумэ,
уи бзэгупэ псалъэ пхэнж
къытумыгъыхьэ+.
25УтемыплъэкъукӀыу япэкӀэ плъэ зэпыт,
щрет уи гур хуэгъэзауэ а лъэныкъуэм.
26Гъуэгу захуэм узэрытемыкӀынум егупсыси,
шынагъуэншэ хъунщ уи кӀуапӀэр.
27Думыдзых ижькӀи, сэмэгукӀи,
хуэщӀ уи лъэр ем пэӀэщӀэ.

* 4:7 Е «Сыт убгъэдэмылъами, акъыл абыкӀэ зэгъэгъуэт».

* 4:8 Журт. «ӀэплӀэ епшэкӀмэ».

* 4:9 Журт. «къыпщхьэратӀэгъэнщ абыхэм уэ къэгъагъэ блэрыр, щӀыхь пыӀэм я нэхъ лъапӀэмкӀи къотэнщ». КъикӀым теухуауэ зэддзэкӀауэ аращ.

* 4:17 Журт. «Хабзэншагъэм и щӀакхъуэр яшхри, щӀэпхъаджагъэм и санэр ираф». КъикӀым теухуауэ зэддзэкӀауэ аращ.

* 4:23 Журт. «гъащӀэр къыщежьэр абдежщ». КъикӀым теухуауэ зэддзэкӀауэ аращ.

+ 4:1 Гъэс. 1:8
+ 4:8 1 Пащт. 2:30
+ 4:9 Гъэс. 1:9

+ 4:10 Гъэс. 3:2, Гъэс. 3:16, Гъэс. 9:11, Гъэс. 10:27

+ 4:12 Гъэс. 3:23
+ 4:13 Гъэс. 3:18
+ 4:14 Гъэс. 1:15
+ 4:18 Данил 12:3,
+ 4:19 1 Пащт. 2:9,
+ 4:22 Гъэс. 14:30
+ 4:24 Гъэс. 6:12

ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Нэчыхь хьэкъым епцӀыжыным ущызыгъащтэ псалъэхэр

5^1ЩӀэдэӀу гупсэхуу си Ӏущыгъэ, щӀалэ,
си акъыл зыкъытегъахуэ,+
2гупсысэу уиӀэр зэгъэзэхуа хъун щхьэкӀэ,
уи жьабзэ сыт щыгъуи губзыгъагъэкӀэ
гъэнщӀа хъун папщӀэ.
3Хамэ цӀыхубз[*] и псалъэ фо хьэкӀуэм хуэдэу
къыпӀуроӀэфӀэ,
абы и жыӀэ уедэӀуэнкӀэ къызэрымыкӀуэуи
дэхащӀэщ[*];+
4ауэ, икӀэм, хъунгъалӀэ дыджу зыкъызэредзэкӀ,
хэмыгъущхьэж уӀэгъи къыптредзэ+.
5Ажалщ ар зыхуэпӀащӀэр,
узришалӀэри хьэдрыхэщ+.
6ГъащӀэ гъуэгум ар егупсысыххэркъым,
лъагъуэу хишыр нашэкъашэщ,
гу лъитэркъым абыи.

7Аращи, си щӀалэ[*], къызэдаӀуэ,
си жыӀи утемыкӀ:
8-10емыкӀу къыптемыхуэным щхьэкӀэ[*],
уи гъащӀэм къэблэжьар щысхьырабгъу
зымыщӀэм ӀэщӀэмыкӀуэдэным щхьэкӀэ,
уи мылъкум хамэр Ӏэ щӀыӀэкӀэ хэӀэбэрэ
уи гуащӀэдэкӀым хамэ унэр иримыунэным
щхьэкӀэ,
зыхуэщӀ пэӀэщӀэ апхуэдэ цӀыхубз,
и унэ бжэщхьэӀуи уемыкӀуалӀэ.
11Армыхъумэ, уи фэр зэлъарэ уи къупщхьэр щауэ
уи гъащӀэ гъуэгуанэр къыщыпхьэскӀэ, –
уигъэщэӀужынщ.
12Мис итӀанэщ щыжыпӀэнур:
«Сызыхуаущияхэм гужьгъэжь щхьэ
хуэсщӀыгъа,
сыт щхьэкӀэ гие псалъэхэм селъэпэуа?
13СедэӀуакъым си егъэджакӀуэхэми,
си ущиякӀуэхэм я псалъи къизмыдза!
14Сыщхьэщытщ щыхупӀэ гъунэм,
шынагъуэщ цӀыхуцӀэ зиӀэми я пащхьэ
си напэр щытекӀынкӀи».

Нэчыхь хьэкъым хуэпэжын зэрыхуейм теухуауэ щӀалэгъуалэм хуэгъэза щӀагъыбзэ

15Уи псы хъумапӀэм къыщыщӀэгъэлъа псыщ
узэфэнур,
уи псыкъуиипскӀэщ уи псыхуэлӀэхэр
зэрибгъэкӀынур:
16иремылъадэ утым уи псынэпсхэр,
уэрамхэм ирумыгъажэ уи псы уэрхэр.
17Ахэр уи щхьэ хуэхъумэж:
Ӏыхьэгъу умыщӀ абыкӀэ хамэр.
18Уи псынащхьэ дахэепэс Тхьэм ищӀ,
щыгуфӀыкӀ уи щӀалэгъуэм пӀэщхьагъ
бдэзыщӀа щхьэгъусэм,
19бланэм и дахэм, къурш бжэн щӀэращӀэм.
Ирехъу абы и бгъафэр сыт щыгъуи уэркӀэ
гуӀэфӀщӀэгъэкӀ,
урегъэгъуэт абы и фӀылъагъуныгъэм чэф
темыуж.

20Сыт, щӀалэ, хамэ цӀыхубз зыщӀебгъэщӀынур чэф,
сыт нэгъуэщӀым и щхьэгъусэ ӀэплӀэ
щӀепшэкӀынур?

21ЦӀыхум и гъуэгур Тхьэуэ Зиусхьэным и нэ
плъэгъуэм щӀэтщ,
лъагъуэу хишхэми Ар сыт щыгъуи иризоплъэ.
22БзаджащӀэр зыӀэщӀэзубыдэр псэкӀуэдщӀагъэу
ищӀэрщ,
гуэныхьу ӀэщӀэщӀахэращ зылъахъэр.
23МэкӀуэдыр ар, зыущиин имыӀэу,
и акъылыншагъэ инкӀэ гъуэгу захуэми
тощхьэрыукӀ.

* 5:3 Мы псалъэм мыхьэнищ иӀэнкӀэ хъунущ: 1. нэгъуэщӀ лъэпкъ щыщ бзылъхугъэ; 2. хамэ цӀыхухъу и щхьэгъусэ; 3. зи пщӀэ зыгъэкӀуэда цӀыхубз хэтакӀуэ.

* 5:3 Журт. «и псалъэри зейтун дагъэм нэхърэ нэхъ гуакӀуэщ». КъикӀым теухуауэ зэддзэкӀауэ аращ.

* 5:7 Журт. «си щӀалэхэр». 8-нэ усэм щегъэжьауэ зэрызэхуагъазэ псалъэу хъуар закъуэ бжыгъэм итщ.

* 5:8-10 Е «уи цӀыхухъу гуащӀэр нэгъуэщӀым тумыгъэкӀуэдэн щхьэкӀэ».

+ 5:1 Гъэс. 4:20
+ 5:3 Гъэс. 2:16,
+ 5:4 ДжакӀуэ 7:26
+ 5:5 Гъэс. 2:18, Гъэс. 7:27

ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

Щэнгъасэ псалъэ зэмылӀэужьыгъуэхэр

6^1Зыгуэрым и цӀэкӀэ шэсыпӀэ уиувамэ,
нэгъуэщӀым и щӀыхуэ птыжыну хьэкъ
зыщыпщӀыжамэ,
2псалъэр пӀэщӀэкӀагъэххэщи,
уи жыӀи теубыда ухъуащи,
3зи ӀэмыщӀэ уихуам, си щӀалэ,
зыкъыӀэщӀэпхын щхьэкӀэ пщӀэн хуейр мыращ:
еужьэрэкӀ, уи щхьэр хуэгъэтӀылъ,
елъэӀу, лъэгуажьэмыщхьэ зыхуигъауи,
4зумыгъыӀэ гупсэхугъуэ зи цӀэ,
уи напӀи зэтумылъхьэ!
5ЗыкъыӀэщӀэх а Ӏуэхум щакӀуэм ӀэщӀэкӀыжа
бланэм ещхьу,
бзуущэм и бзулъахъэ илъэтыкӀыжа бзум
хуэдэу.

6Еплъыт хъумпӀэцӀэджым, хуэмыху;
кӀэлъыплъыт абы игъэхъей лэжьыгъэм,
и Ӏущыгъэм щыщи къызыхэгъахуэт!+
7ИӀэкъым абы унафэщӀи,
кӀэлъыплъакӀуи, Ӏэщхьэтети,
8ауэ гъэмахуэ псом зэрегъэпэщ гъуэмылэр,
и шхыни кърехьэлӀэ гъавэ хыжыгъуэр
икӀыхункӀэ+.

9Куэдрэ ухэлъыну, хуэмыху?
Уи жей Ӏувыр сыт щыгъуэ щыптеунур+?
10МащӀэу укъыпыжеикӀынщ, мащӀэу ущхьэукъуэнщ,
уи Ӏэр уи щхьэ щӀэдзауэ тӀэкӀу ущылъынщи,
11къыптеуэнщ итӀанэ къулейсызыгъэр
хъунщӀакӀуэм[*] ещхьу,
къыплъэщӀыхьэнщ тхьэмыщкӀагъэри
хъырцыжьым хуэдэу+.

12МыхъумыщӀэ-бзаджащӀэр
псалъэпцӀыр кърихьэкӀыурэ мэзекӀуэ,+
13ӀупщӀэнапщӀэ ищӀ хуэдэурэ,
и Ӏэ и лъэхэр игъэджэгу хуэдэурэ,+
14игу илъ зэпытыр пцӀыщ,
гухэлъу ищӀыр бзаджэщ,
сыт щыгъуи зэныкъуэкъур къыхэзылъхьэр арщ.
15Зэгуэр апхуэдэм бэлыхьлажьаер тепсыхэнущ,
зы напӀэзыпӀэми и лъабжьэр ирихынущ –
къелыпӀи иӀэкъым абы.

16Ӏуэхугъуих и жагъуэщ Тхьэуэ Зиусхьэным,
хэбгъэзыхьмэ, блы ирокъу гущыкӀ зыхуищӀыр:+
17пагагъэ зыхэлъ плъэкӀэр,
бзэгу пцӀыӀуэпцӀышэр,
хейм илъ зыгъажэ Ӏэр,+
18зи гущӀэ лъапсэм мурад мыгъуэр щызыхъумэр,
бзаджагъэ щӀэным хуэлъэр,+
19пцӀы зэфэзэщу зэӀылъ щыхьэт нэпцӀыр,
зэш быным я зэхуаку ныкъуакъуэ
къыдэзылъхьэр.

Нэчыхь хьэкъым епцӀыжыным ущызыгъащтэ нэгъуэщӀ псалъэхэр

20Щыхъумэ уигу, си щӀалэ, уи адэ и унафэхэр,
уи анэ и псалъи иумыгъэгъазэ+.
21ГущӀагъщӀэлъыбзэу сыт щыгъуи ахэр зехьэ,
гъащӀэ гъуэмылэуи къехьэкӀ[*]+.
22УщежьэкӀэ – ахэрщ уезышажьэр,
жейм ущыхилъафэкӀэ, хъумакӀуэ пхуэхъури,
укъыщыхишыжкӀи, чэнджэщ къозытри
ахэрщ.
23А унафэхэр нэхунэ блэрщ, ущиер – нурщ,
узыгъэӀущ гиер – гъащӀэм ухуэзышэ
гъуэгущ,+
24цӀыхубз емыкӀущӀэм,
нэгъуэщӀым и щхьэгъусэм и бзэ ӀэфӀ
гъэпцӀакӀуэм уащихъумэу+.
25Думыгъэшэх абы дахагъэу къуэлъым уи гур,
нэзкӀапэр игъэджэгуу ар къыщоплъкӀэ
зумыгъащтэ.

26ЦӀыхубз дэхуэхам и уасэр щӀакхъуэ Ӏыхьэщ[*], –
нэчыхь зиӀэ бзылъхугъэ зыпыпшакъэ –
щӀэптынур уи псэращ.
27Уи щыгъыныр пхимысыкӀыу уи гуфӀакӀэ мафӀэ
пхудэлъхьэн?
28ЛыцӀынэӀэнэуи уимысу дэп жьэражьэм
утеувэфын?
29Апхуэдэщ хамэм и щуӀэгъэ дэгъуэлъым и
Ӏуэхури –
абы еӀуса дэтхэнэ зыми хуэфащэ хьэкъ
игъуэтыжынщ.

30Нэмыплъ ираткъым дыгъум[*], мэжэщӀэлӀагъэм
ирихулӀэу Ӏэбэм,
и ныбэ лажьэм кърихуэкӀырт ар.
31Яубыду щытми, пшынэнущ ар хуэдиблкӀэ,
и унэ фӀыгъуэу илъыр ита папщӀэ.
32Нэчыхь зиӀэ цӀыхубзыр гупэхэлъ къэзыщӀыр
акъылыншэщ,
апхуэдэу зекӀуэм и ӀэкӀэ зеукӀыж.
33Удынрэ хъуэну абы хуэфащэр игъуэтынщ,
укӀытэгъуэу зэрыхуами къикӀ иӀэнкъым;
34зи фызыр хамэм езыфыгъулӀэ лӀыр мэгубжь,
гущӀэгъу жыхуаӀэри ищӀэнкъым илъ
щищӀэжкӀэ+.
35Лъы уасэ зи цӀи къыӀихынкъым,
сыт хуэдэ тыгъэ хуумыщӀами,
къэувыӀэнкъым.

* 6:11 Е «хьэулейм».

* 6:21 Журт. «ИгъащӀэкӀэ ахэр къэмытӀэтэжыну уи гум къепхэкӀи, ахэр уи пщэми къешэкӀ». КъикӀым теухуауэ зэддзэкӀауэ аращ.

* 6:26 Е «ЦӀыхубз дэхуэхам и ягъэкӀэ щӀакхъуэ тыкъыр щхьэкӀэ лъаӀуэу хыхьэжаи щыӀэщ».

* 6:30 Е «Нэмыплъ ираткъэ дыгъум».

+ 6:6 Гъэс. 10:26, Гъэс. 18:9
+ 6:8 Гъэс. 30:25
+ 6:9 Гъэс. 19:15

+ 6:11 Гъэс. 13:4, Гъэс. 24:33-34, ДжакӀуэ 4:5

+ 6:12 Гъэс. 16:27
+ 6:13 Гъэс. 10:19
+ 6:16 Гъэс. 30:18

+ 6:17 Гъэс. 16:5, Гъэс. 21:4, Гъэс. 12:22, Гъэс. 17:7,

+ 6:18 Гъэс. 15:26, Гъэс. 1:16,
+ 6:20 Гъэс. 1:8
+ 6:21 Гъэс. 3:3
+ 6:23 Гъэс. 10:17
+ 6:24 Гъэс. 2:16
+ 6:34 Гъэс. 27:4,

ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

Нэчыхь хьэкъым епцӀыжыным теухуауэ иджыри зэ

7^1Си щӀалэ, си псалъэм зэикӀ утемыкӀ,
иубыдэ уигу унафэу пхуэсщӀри+.
2УзыщӀэзгъэдэӀухэр уэ гъэзащӀи, упсэунщ,
пхузощӀ узыхуэзущийхэр анэмэт+.
3Ирехъу а псори уэркӀэ гурыгъуазэ,
гущӀагъщӀэлъыбзэуи къехьэкӀ[*]+.
4ЖепӀэркъэ Ӏущыгъэм: «Узишыпхъущ», –
Ӏыхьлы гъунэгъу пэлъыт акъылыр.
5Ущахъумэнщ абыхэм хамэ цӀыхубзым,
нэгъуэщӀым и щхьэгъусэ и псалъэпцӀ къумалэм.+

6СыкъыӀуст зэгуэрым си унэ щхьэгъубжэ,
абы и хъарым сыкъыдэплъу,
7щӀалэ зэрызехьэу си нэр зытехуахэм
къахокӀ зы щӀалэ акъылыншэ+.

8Зы цӀыхубз гуэр и унэ къуапэ блэкӀыу ирикӀуэрт
ар уэрамым,
и гъуэгупэ зыхуэунэтӀари арт,
9пшапэ зэхэуэгъуэт, хэкӀуэтат,
жэщыпцӀэ кӀыфӀми и зэщӀэщтэгъуэт.

10Арыххэу, къыпежьащ абы цӀыхубз,
емыкӀу щӀэращӀэу зэщыхуэпыкӀауэ,
бзаджагъэ щэхукӀэ и гур щӀэгъэнауэ.
11(Бзылъхугъэ бырсырщ ар, ерыщ бзаджэщ,
и унэ и лъэ щигъэувкъым –

12зэм – уэрамыщхьэтетщ ар, зэми – утыкуакӀуэщ,
плӀанэпэ къэси къыщыппотӀыс)+.
13Зридзащ абы щӀалэщӀэм, ба хуищӀащ,
и нэгу мыджылуи жриӀащ:
14«ТхьэщӀауэ сиӀэр нобэ згъэзэщӀакӀэщ,
къурмэн тыхь лъапӀэр ефэ-ешхэм хуэхьэзырщ.
15Сыкъежьат сэ уи лъыхъуакӀуэ;
сыныплъыхъури – укъэзгъуэтащ!
16Си гъуэлъыпӀэм мысыр алътес къуэлэныр и
пӀэтепхъуэщ,
17мэ гуакӀуэ къызыпих мир Ӏугъуэр,
удзӀэфӀ-удздыхухэр щӀэгъэуащ.
18НакӀуэ, пщэдджыжь пшэкӀэплъыр
къищӀыхункӀэ
си бгъафэ щабэм ущӀэлъынщ.
19Искъым унэм си щхьэгъусэр –
теувауэ тетщ гъуэгуанэ жыжьэ.
20Чысэ из дыжьын здищтащ абы,
мазэр из хъухункӀи къэсыжынкъым».
21ФӀэщтеубыдэ псалъэкӀэ дихьэхри,
псалъэ гупсэ куэдкӀэ дишэхащ+.
22-23Иуващ иужь цӀыхубзым асыхьэту щӀалэр,
фӀэбзыпӀэ кӀуэ выгъашхэм ещхьу,
щакӀуэшэр зэгъэпща къапхъэным ис щыхь
бланэм ещхьу[*].
Бзуущэм хуепӀэщӀэкӀ бзу цӀыкӀум хуэдэщ ар,
имыщӀэу абдеж абы ажалыр къызэрыпэплъэр+.

24Аращи, щӀалэхэ, фыкъызэдаӀуэ,
сыт нывжезмыӀэми, зэхэфх.
25Апхуэдэ цӀыхубз и кӀуапӀэхэм девмыгъэшэх
фэ фигу,
и лъагъуэ нэпцӀхэм зыщывдзей.
26КъызэрымыкӀуэу куэд ӀэщӀэкӀуэдащ абы,
ӀэщӀэунэхъуари нэхъыбэжщ.
27Абы и унэр хьэдрыхэ гъуэгум тетщ,
ажалщ абдеж фэ къыщыфпэплъэр+.

* 7:3 Журт. «КъешэкӀ ахэр уи Ӏэпэхэми, уи гущхьэми тетхэ». КъикӀым теухуауэ зэддзэкӀауэ аращ.

* 7:22-23 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

+ 7:1 Гъэс. 2:1
+ 7:2 Гъэс. 4:4
+ 7:3 Гъэс. 3:3
+ 7:5 Гъэс. 2:16
+ 7:7 Гъэс. 1:4
+ 7:12 Гъэс. 23:28
+ 7:21 Гъэс. 5:3, Гъэс. 6:24
+ 7:22 ДжакӀуэ 9:12
+ 7:27 Гъэс. 2:18, Гъэс. 5:5

ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

Ӏущыгъэм и джэ макъ

8^1ФыдаӀуэт, Ӏущыгъэм и мымакъыу пӀэрэ къэӀур?

Акъылыр армырауэ пӀэрэ зи джэ макъ
зэхэтхыр? –+
2Гъуэгубгъухэм узыщыхуэзэ бэтэгъэхэм,
гъуэгу зэхэкӀыпӀэхэм щызэхыбохыр ар;
3къалэ дыхьэпӀэхэм, жылэр
щызэхыхьэ-щызэхэкӀхэми
щегъэӀу и макъыр:
4«Уэ жылэ махуэ, фэращ сызэджэр,
си псалъэри цӀыхуцӀэ зиӀэм хуэгъэзащ.
5ЖыӀэзыфӀэщхэм фи зэхэщӀыкӀым
зевгъэӀэтыну,
акъыл хущыщӀэхэм гупсысэм
хэвгъэхъуэну игъуэ хъуакъэ+?
6ФыкъэдаӀуэт, купщӀэ зиӀэщ жысӀэр,
си псалъэхэри зы къэмынэу пэжщ.
7ГущыкӀ хуэсщӀащи пцӀыӀуэпцӀышэ псалъэм,
си бзэгупэ щыпкъэщ къыпыкӀынур.
8Си жыӀэ псори пэжщ –
уагъэгъуэщэнукъым абыхэм,
фэрыщӀыгъи хэлъкъым.
9Си псалъэхэр цӀыху акъылыфӀэхэмкӀэ
ӀупщӀщ,
щӀэныгъэ зиӀэхэм я дежкӀи захуэщ.
10Си ущие певмыдзых дыжьыныжьым,
щӀэныгъэри – дыщэм я нэхъ лъапӀэм
евмылъыт:+
11налкъутналмэсхэми йолъэпӀэкӀ Ӏущыгъэр,
уигу фӀэӀэфӀхэм щыщу абы пэхъуни зы
щымыӀэ+.

12ӀущыгъэкӀэ зэджэр сэращ, акъылыфӀагъри
си псэгъущ,
акъыл тӀысар, щӀэныгъэр си Ӏэпэгъущ[*].
13Тхьэуэ Зиусхьэным фӀэлӀыкӀыным къокӀ
бзаджагъэр плъагъу мыхъуныр.
Си жагъуэзэрабгщ пагагъэр, зызыхэзышыр,
мыхъумыщӀэ гъуэгур, пцӀы зэфэзэщыр+.
14ЧэнджэщыфӀымрэ гъащӀэ Ӏущыгъэмрэ си дежщ
къыщежьэр,
акъылри сщӀыгъущ, скъуэлъщ къаруи+.
15Пащтыхьхэм сэркӀэщ пащтыхьыгъуэр
зэраӀыгъыр,
унафэ захуэхэри тетхэм къызэращтэри
сэращ,
16пщыи пщы къуэдзи сэркӀэщ я Ӏуэху
зэрыдагъэкӀыр,
хеящӀэ захуэу щыӀэми[*] я гъуазэри сэращ.
17ФӀыуэ сыкъэзылъагъу дэтхэнэри си щӀасэщ,
къыслъыхъу дэтхэнэми сыкъигъуэтынщ.
18Сэ сиӀэщ мылъкуи, щӀыхьи,
мыкӀуэдыжын хэхъуэри, ехъулӀэныгъэри[*] –
си тынщ+.
19Дыщэм я нэхъ къабзэм йолъэпӀэкӀ си тыгъэр,
йофӀэкӀыр дыжьыныжьми си щхьэпэр,+
20щыпкъэм и гъуэгущ сыщызэхэзекӀуэр,
сызытетыр захуагъэм и лъагъуэщ,
21фӀыуэ сыкъэзылъагъухэм сетэурэ,
я хъугъуэфӀыгъуэхэми хызогъахъуэ.

22И ӀуэхущӀафэ псоми ипэ Тхьэуэ Зиусхьэным
сыкъигъэщӀыгъащ,
и Ӏуэхуфэ псом сриублапӀэщ;
23пэублэу сыщыӀэну къысхуиухащ,
мы дунеижьым срищыпэкъэхъущ.
24СыкъигъэщӀыгъат сэ хышхуэр къыщымыхъум,
псынэгъуагъуэхэр щыщымыӀам;
25сыкъигъэщӀыгъат къуршыбгхэр
щызэфӀэмыувам,
Ӏуащхьэбэхэр иджыри къыщыхэмыщам,
26щӀыгуи, губгъуи,
зы сабэ налъи къыщимыгъэщӀам.
27СыщыӀащ уафэгухэр Тхьэм къыщигъэувым,
щӀэплъыпӀэр хы гущӀыӀухэм
щахущӀишым,+
28пшэ зэфэзэщыр уэгум щригъэкӀум,
щӀы щӀагъ псынэпсхэр щиутӀыпщым,
29Абы и ухыгъэхэм псыр емыбэкъуэным папщӀэ
хыгу гъунапкъэр къыщищӀыхьым,
щӀыгу лъабжьэхэр къыщыхигъэкӀым –+
30абы щыгъуэ сэркӀэщ КъэгъэщӀакӀуэм
дунеижьыр зэриухуэгъар[*];
сыхэтащ гухэхъуэ зэпымычым,
си гурыфӀ сыт щыгъуи щыушащ и
пащхьэ, –
31сигу хигъахъуэрт Абы и дунейм,
сащыгуфӀыкӀ зэпытт цӀыху цӀыкӀум.

32Аращи, щӀалэхэ, фыкъызэдаӀуэ;
теуващ гъуэгу махуэ си гъуэгупэ
иригъуазэр.
33Си ущие фыкъедаӀуи – Ӏущ фрихъу;
фымыбгынэ ар.
34Теуващ гъуэгу махуэ къызэдаӀуэр, –
си куэбжэпэ и жэщ-махуэхэр щизыхыр,
си бжэщхьэӀу и деж сэ къыщыспэплъэр.
35Сыкъэзыгъуэтым гъащӀэ иӀэщ,
Тхьэуэ Зиусхьэным и нэфӀи къыщыхуащ+.
36СызыӀэщӀэзыгъэкӀым зегъэунэхъуж;
сызылъагъу мыхъу псоми ажалыр
къыхахащ».

* 8:12 Е «къызогъуэт», е «къызэрызгъуэтынур сощӀэ».

* 8:16 Е «мы дунейм хеящӀэу тетхэми». Пасэрей Ӏэрытххэр мы щӀыпӀэм деж щызэтемыхуэ къыхокӀ.

* 8:18 Е «захуагъэри».

* 8:30 Е «сыщӀыгъуащ Абы сэ ӀэщӀагъэлӀ Ӏэзэу». КъикӀым теухуауэ зэддзэкӀауэ аращ.

+ 8:1 Гъэс. 1:20-21, Гъэс. 9:3
+ 8:5 Гъэс. 1:4, Гъэс. 1:22
+ 8:10 Гъэс. 3:14
+ 8:11 Гъэс. 3:15

+ 8:13 Гъэс. 1:7, Гъэс. 9:10, Гъэс. 16:6, Гъэс. 4:24, Гъэс. 6:17

+ 8:14 ДжакӀуэ 7:19
+ 8:18 Гъэс. 3:16, Гъэс. 22:4
+ 8:19 Гъэс. 3:14, Гъэс. 16:16
+ 8:27 Гъэс. 3:19
+ 8:29 1 Пащт. 2:8,
+ 8:35 Гъэс. 3:18, Гъэс. 4:22, Гъэс. 18:22

ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

Ӏущыгъэм урегъэблагъэ

9^1Игъэуващ Ӏущыгъэм унэ,
пкъощӀэсибли хуищӀыжащ.
2И Ӏэщым щыщу фӀибзщ нэхъыфӀри,
удзыфӀкӀэ санэри зэхищӀэри,
и Ӏэнэри къиузэдащ.
3ЗэбгригъэкӀащ абы и унэӀут цӀыхубзхэр
къалэ лъагапӀэхэм къыщигъэджэну:+
4«ЖыӀэзыфӀэщ псори фыкъекӀуалӀэкъэ си деж! –
захуегъазэ абы акъылкӀэ хуэмыщӀахэм, –
5ФыкъакӀуи, зыӀувгъахуэ си шыгъу-пӀастэ,
удзыфӀкӀэ зэхэсщӀа си санэми фыкъефэ.
6Фи щӀыб хуэвгъазэмэ акъылыншагъэм –
фыпсэунщ;
акъыл и гъуэгукӀэ фызэхэзекӀуэ!»

7ЦӀыху щӀэнэкӀалэр зэ бгъэӀущмэ – лъэкъухь
къэпхьынщ,
бзаджащӀэр къыщӀэбгъэщмэ – уигъэикӀэнщ.
8ЩӀэнэкӀалэм уегиемэ, къыпхуэхъунщ жагъуэгъу;
уегиемэ цӀыху Ӏущым, щӀасэгъу уищӀынщ.
9Ӏущым еущии,
и зэхэщӀыкӀым нэхъри зиӀэтыну арщ;
захуащӀэми еущие –
и акъылым хигъэхъуэну арщ.

10Тхьэуэ Зиусхьэным уфӀэлӀыкӀыныр –
Ӏущыгъэм и пэублэщ,
Тхьэ ЛъапӀэр къэпцӀыхуныр –
акъылым ищхьэщ+.
11Ӏущыгъэм гъащӀэ кӀыхь уищӀынщ,
иригъэкъунщ уи ныбжьри+.
12УӀущыр пэжмэ, узыхуэӀущыр уи щхьэщ,
ущӀэнэкӀалэу щытмэ,
уэр-уэрурэ узэхуохъуж зэран.

Акъылыншагъэм урегъэблагъэ[*]

13Акъылыншагъэр хуэдэщ цӀыхубз бырсырым[*] –
зэхэщӀыкӀ жыхуаӀэр ищӀэркъым абы;+
14и унэ бжэщхьэӀу гупэм дежи щысу,
къалэ лъагапӀэм къытет тӀысыпӀэм тесуи
плъэгъунущ ар,
15абдеж къыблэкӀхэм,
щызэхэзекӀуэхэм ар йоджэ:
16«ЖыӀэзыфӀэщ псори фыкъекӀуалӀэкъэ си деж! –
захуегъазэ абы акъылкӀэ хуэмыщӀахэм, –
17Узрамыгъафэ псыр аракъэ ӀэфӀыр,
гъэпщкӀуауэ пшхыр аракъэ
къыпӀурыӀэфӀэр?»+
18Ар ажалым зэрилӀыкӀуэр къыхэхуэркъым абы
я пщӀыхь,
хьэщӀэу къыхуепсыхри зы къэмынэу зытетыр
хьэдрыхэ гъуэгущ.

* 9:13-18 Ӏущыгъэм хуэдэу акъылыншагъэри бзылъхугъэ сэфэтым итущ «Гъэсэпэтхыдэхэм» къызэрыщыгъэлъэгъуар.

* 9:13 Е «Бырсырщ акъыл зыбгъэдэмылъ цӀыхубзыр».

+ 9:3 Гъэс. 1:20, Гъэс. 8:1

+ 9:10 Гъэс. 1:7

+ 9:11 Гъэс. 3:2, Гъэс. 3:16, Гъэс. 4:10, Гъэс. 10:27

+ 9:13 Гъэс. 7:11

+ 9:17 Гъэс. 5:15, Гъэс. 20:17

ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхылъ зэхуэмыдэхэм щызэхуэхьэсыжа псалъэ Ӏущхэр

Сэлмэн и псалъэ Ӏущхэр

10^1Сэлмэн и гъэсэпэтхыдэхэр:

Къуэ Ӏущыр – адэм и гухэхъуэщ,
къуэ акъылыншэр – анэм и гухэщӀщ+.

2Мылъку хьэрэмым и фӀагъ къокӀынукъым,
захуагъэрщ укъыӀэщӀэзыхыр ажалым+.

3ИщӀынкъым Тхьэуэ Зиусхьэным захуащӀэр
мэжэщӀалӀэ,
бзаджащӀэми къыдигъэхъункъым и гухэлъ Ӏейр+.

4Щхьэхынэр зэӀусам къишэнур тхьэмыщкӀагъэщ,
елӀалӀэм ищӀэм фӀыгъуэщ къыпэкӀуэнур+.

5Къуэ Ӏущщ гъэмахуэм зи лэжьыгъэр
къезыхьэлӀэр,
гъавэ хыжыгъуэр жейпырхъым хэту
блэзыгъэкӀыр къуэ мыхъумыщӀэщ.

6ЦӀыху захуащӀэхэм ирагъэлъагъур я щхьэ лъагэу,
гущӀэгъуншагъэкӀэ псыхьащ бзаджащӀэм и
дэтхэнэ псалъи.

7ЗахуащӀэм и цӀэр игъащӀэм ялъытэнущ,
кӀуэдыжыкӀейуэ хэкӀуэдыжынущ
бзаджащӀэм и лъэужьыр.

8ЦӀыху Ӏущым и гур хузэӀуех ущием,
цӀыху Ӏуэрбжэр акъылыншэм зегъэунэхъуж.

9Шынагъуэ яӀэкъым гъуэгу пхэнж пэӀэщӀэ
зыхуэзыщӀхэм,
гъуэгу захуэм дэзыдзыххэр къыщӀэхуэнущ+.

10Бэлыхьым ухидзэнщ бзаджащӀэу зи нэхэр
зыгъэупӀэрапӀэм,
цӀыху Ӏуэрбжэр акъылыншэм зегъэунэхъуж+.

11ЗахуащӀэхэм я псалъэр псэхэлъхьэж псынэм хуэдэщ,
гущӀэгъуншагъэкӀэ псыхьащ бзаджащӀэм и
дэтхэнэ псалъи+.

12Лъагъумыхъуныгъэрщ зэныкъуэкъу псори
къызэщӀэзыгъэстыр,
сыт хуэдэ щхьэкӀуэри зыгъэгъур
лъагъуныгъэрщ.

13Губзыгъэм и бзэгупэ пылъыр псалъэ Ӏущщ,
акъылыншэм и фэ дахыжынщ фэлъырыр+.

14ЦӀыху Ӏущщ щӀэныгъэр зыгъэтӀыгъуэр,
акъылыншэм и псалъэмакъщ щыхупӀэм
ущхьэщызышэр+.

15ХуэщӀауэ псэум и мылъкур – быдапӀэ хуэдэщ,
тхьэмыщкӀэр зэкӀуэдылӀэр факъырагъэщ+.

16ЗахуащӀэм и фӀыщӀапщӀэр – гъащӀэщ,
гуэныхьу къихьырщ бзаджащӀэм хэхъуэу иӀэр+.

17Ущием щӀэдэӀур – гъащӀэ гъуэгум тетщ,
къегием емыдаӀуэр щхьэрыуащ+.

18Лъагъумыхъуныгъэр щӀэзыуфэр цӀыху
пцӀыӀуэпцӀышэщ,
убэныр зи щэн цӀыхури акъылыншэщ.

19Псэлъалэр сытым щыгъуи гуэныхькъэхьщ,
зи бзэ хуитыр – цӀыху акъылыфӀэщ+.

20ЗахуащӀэм и дэтхэнэ псалъи – дыжьыныжь
хэплъыхьам хуэдэщ,
бзаджащӀэм и зы гупсыси и уасэкъым щай
фӀыцӀи.

21ЗахуащӀэм и псалъэр бэм я гъуазэщ,
акъылыншэр зытекӀуадэр и акъылыншагъэщ.

22Тхьэуэ Зиусхьэным и нэфӀырщ хэхъуэ
къыуэзытыр –
Ӏуэху гугъусыгъу ухэткӀэ нэхъ лейуэ
зыуигъэузэщӀкъым[*].

23Акъылыншэр зыгъэгуфӀэр мыхъумыщӀэу
зэхищӀыхьырщ,
акъылыр зи Ӏэпэгъум гухэхъуэу иӀэр
Ӏущыгъэщ+.

24БзаджащӀэр зыщыщтэрщ зыӀууэнур,
захуащӀэхэм хъуэпсапӀэу яӀэр
къайхъулӀэнущ.

25Уэкъуор къызэрыкъуэхмэ, ихьыжынущ цӀыху
бзаджащӀэр,
лъэ быдэкӀэ игъащӀэми щытынущ цӀыху
захуащӀэр+.

26Псыхуэшым зэригъэшым хуэдэу дзэр,
нэм Ӏугъуэр зэрыщӀэуэм ещхьу, –
апхуэдэщ лӀыщӀэ щхьэхынэр зыгъэлӀыщӀэм
дежкӀэ+.

27Тхьэуэ Зиусхьэным фӀэлӀыкӀым къыпищэнщ и
гъащӀэм,
бзаджащӀэм ейр хъунщ нэхъ кӀэщӀ+.

28Гугъэурэ игъафӀэм захуащӀэр хуишэнщ
тхъэжыгъуэм,
бзаджащӀэм къехъулӀэнкъым зыщыгугъыр+.

29Тхьэуэ Зиусхьэныр зигу къабзэхэм яхуохъу
щхьэегъэзыпӀэ,
ер зылэжьми уэхбзэхыр къахуегъакӀуэ.

30ЗахуащӀэхэр игъащӀэми кӀуэдынкъым,
къытенэнукъым мы щӀыгум зы бзаджащӀи+.

31Псалъэ Ӏущщ къыпыкӀ зэпытыр цӀыху
захуащӀэм и бзэгупэ,
бзаджэрыӀуэм и бзэгу дакъэм Тхьэм и гыбзэ
телъщ+.

32ЗахуащӀэм и дэтхэнэ псалъи щхьэпэщ,
бзаджащӀэхэм я псалъэ мыхъумыщӀэкӀэ
гъэнщӀащ.

* 10:22 Е «абы хэлъкъым нэщхъеягъуэ зи цӀэ».

+ 10:1 Гъэс. 1:1, Гъэс. 25:1, Гъэс. 15:20, Гъэс. 29:3, Гъэс. 17:21, Гъэс. 17:25

+ 10:2 Гъэс. 11:4, Гъэс. 11:6
+ 10:3 Гъэс. 13:25
+ 10:4 Гъэс. 21:5
+ 10:9 Гъэс. 3:23, Гъэс. 28:18
+ 10:10 Гъэс. 6:13

+ 10:11 Гъэс. 13:14, Гъэс. 14:27, Гъэс. 16:22

+ 10:13 Гъэс. 19:29, Гъэс. 26:3
+ 10:14 Гъэс. 18:7
+ 10:15 Гъэс. 18:11
+ 10:16 Гъэс. 11:19
+ 10:17 Гъэс. 6:23
+ 10:19 Гъэс. 17:27, ДжакӀуэ 5:2
+ 10:23 Гъэс. 2:14,
+ 10:25 Гъэс. 12:3
+ 10:26 Гъэс. 6:6

+ 10:27 Гъэс. 3:2, Гъэс. 3:16, Гъэс. 4:10, Гъэс. 9:11,

+ 10:28 Гъэс. 11:7
+ 10:30 Гъэс. 2:21-22
+ 10:31 Гъэс. 15:28

ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ

11^1ХуищӀакӀэщ гущыкӀ тэрэзэ нэпцӀхэм Тхьэуэ
Зиусхьэным,
еплъащ Ар нэфӀкӀэ шэчалъэ пэжым+.

2Пагагъэм итщ иужь емыкӀур,
цӀыху Ӏэсэми Ӏущыгъэр и Ӏэпэгъущ+.

3ЗахуащӀэхэр я гу къабзагъэм еузэщӀыр,
цӀыху гъэпцӀакӀуэхэр бзаджагъэу ящӀэм
токӀуэдэжыр+.

4Мылъкум Тхьэм и губжьым ущихъумэнукъым,
захуагъэрщ ажалым укъыӀэщӀэзыхынур+.

5Зигу къабзэхэм я гъуэгур захуагъэм еузэщӀыр,
бзаджащӀэхэр я мыхъумыщӀагъэщ
зытекӀуэдэжыр+.

6ЦӀыху пэжыр и захуагъэм кърегъэлыр,
гъэпцӀакӀуэр зыӀэщӀэзылъхьэр гухэлъ
бзаджэу зэрихъэрщ+.

7БзаджащӀэр щылӀэкӀэ, гугъэу ихъахэри
мэкӀуэдыж,
зыщыгугъахэм щыщу зыгуэри
къыдэхъункъым+.

8Бэлыхьлажьаем къыӀэщӀокӀ захуащӀэр,
бзаджащӀэращ абы пэщӀэхуэр+.

9Тхьэр зыщӀэну хуэмейхэм я псалъэщ цӀыхур
зытекӀуадэр,
хэкӀыпӀэу яӀэр цӀыху захуащӀэхэм – акъылщ.

10ЗахуащӀэм и кӀэн къыщикӀкӀэ, жылэр щогуфӀыкӀ;
бзаджащӀэр къыщыхэщӀэкӀи,
зеӀэтыр гуфӀэ макъым+.

11ЦӀыху захуэм и нэфӀ зыщыхуа жылэм зеузэщӀ,
бзаджащӀэм и псалъэщ а псор зэтезыкъутэр+.

12АкъылкӀэ хуэмыщӀарщ цӀыхум псалъэкӀэ егуауэр,
зэхэщӀыкӀ зиӀэр хуосакъыр и бзэ.

13Хуэущэхункъым бзэгузехьэм кърагъэза дзыхьыр,
цӀыху пэжым щэхур и хьэдрыхэ псалъэщ+.

14Зыгъэгъуэзэн щимыӀэм деж мэкӀуэдыр лъэпкъыр,
упщӀэжакӀуэр и куэдмэ, ар мэунэ+.

15Зыгуэрым и цӀэкӀэ шэсыпӀэ хэт иувэми,
зегъэунэхъуж,
шынагъэ иӀэкъым апхуэдэ пщэрылъ
зыщызыдзейм.

16ЦӀыхубз щӀыкӀафӀэр щытхъубэщ,
цӀыхухъу гущӀэгъуншэр мылъкум хуэлъэщ.

17ЦӀыху щабэр и щхьэщ зыхуэтэжыр,
гущӀэгъу зимыӀэрщ зи зэран зэкӀыжыр.

18БзаджащӀэр зытелажьэр нэкъыфӀэщӀу
кӀуэдыжынущ,
захуагъэм къыхуезыджэм и фӀыщӀэр
мыкӀуэдыжщ.

19Захуагъэм тетым гъащӀэ иӀэщ,
ажалщ къыпэплъэр ем иужь имыкӀыу итым+.

20ХуищӀащ хьилэгум гущыкӀ жагъуэр Тхьэуэ
Зиусхьэным,
зи гъуэгупэ къабзэми и нэфӀ щыхуащ.

21ЗэгъащӀэ: бзаджащӀэм хуэфащэ хьэкъ
игъуэтыжынущ,
захуащӀэм и телъхьэхэр[*] къелынущ+.

22Сыт зэщхьыр цӀыхубз гуакӀуэу акъыл зимыӀэр? –

Дыщэ Ӏэлъыну кхъуэпэм фӀэлъырщ зыхуэдэр ар.

23ЦӀыху захуащӀэхэм гухэлъу ящӀым зыхуишэр
фӀыгъуэщ,
Тхьэм и губжьырщ къапэщылъыр цӀыху
бзаджащӀэм.

24Зыр – увыӀэ жыхуаӀэр имыщӀэу мэгуашэ,
щӀэчэ имыӀэуи къыхохъуэ;
зым – и нэпсеягъэм кӀэ имыӀэ,
итӀанэми тхьэмыщкӀэ мэхъур+.

25Унэнущ цӀыху жумартыр,
псы хуэлӀэм и псыхуэлӀэр изыгъэкӀым
ищӀэнкъым зэикӀ ар зищӀысыр.

26Гъавэр зыубыдым телъщ цӀыхубэм и нэлат,
игъуэм сату абы хэзыщӀыкӀым цӀыхум и
нэфӀыр къилэжьащ.

27ФӀым щӀэкъуным фӀыщӀэ пылъщ,
ем хущӀэкъур ем ӀущӀэнщ+.

28Мылъкум щыгугъыр дэхуэхынщ,
захуащӀэм и гъащӀэр гъатхэ пасэу
зэщӀэущкъулэнщ.

29Зи унагъуэр бэлыхь хэзыдзэр щӀы ӀэнэщӀ
къинэнщ,
акъыл зимыӀэр губзыгъэм и унэӀутынщ.

30ЗахуащӀэм и Ӏэужьыр гъащӀэ жыгым хуэдэщ,
цӀыху Ӏущым къыдехьэхыр жылэр+.

31ЗахуащӀэм и пщӀэр дунеягъэкӀэ егъуэтыж, –
цӀыху гуэныхьыщӀэхэм, бзаджащӀэхэм сыт
яхужыпӀэн итӀанэ?!

* 11:21 Е «щӀэблэр», «къытехъукӀахэр».

+ 11:1 Гъэс. 16:11, Гъэс. 20:10, Гъэс. 20:23,

+ 11:2 Гъэс. 16:18, Гъэс. 18:12, Гъэс. 29:23
+ 11:3 Гъэс. 13:6
+ 11:4 Гъэс. 10:2
+ 11:5 Гъэс. 3:6, Сэфирэт 7:9, Данил 6:24
+ 11:6 Гъэс. 13:6
+ 11:7 Гъэс. 10:28
+ 11:8 Гъэс. 21:18
+ 11:10 Сэфирэт 8:15, Гъэс. 29:2
+ 11:11 Гъэс. 29:8
+ 11:13 Гъэс. 20:19
+ 11:14 Гъэс. 15:22, Гъэс. 20:18, Гъэс. 24:6
+ 11:19 Гъэс. 10:16
+ 11:21 Гъэс. 16:5,
+ 11:24 Гъэс. 13:7,
+ 11:27 Сэфирэт 7:9, Гъэс. 26:27, Данил 6:24
+ 11:30 Гъэс. 3:18, Гъэс. 13:12, Гъэс. 15:4

ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ

12^1Ущиер зи гуапэм – щӀэныгъэри и жагъуэкъым,
гиер зи жагъуэр – хуэхейщ щӀэныгъэр
зи цӀэм+.

2ФӀыр зылэжьым Тхьэуэ Зиусхьэным и нэфӀ
щыхуащ,
гухэлъ бзаджэр къезыхьэкӀым и хьэкумыр
Абы ищӀэнщ.

3Лъэ быдэкӀэ увынкъым ер зи Ӏэпэгъур,
гъуэгу захуэм тетри зэикӀ пхуиудынкъым+.

4ЩхьэгъусэфӀыр – лӀым и пыӀэ махуэщ,
фыз напэтехыр – къупщхьэ узым хуэдэщ+.

5Пэж зыхэлъщ захуащӀэхэм гухэлъу ящӀыр,
бзаджащӀэхэм чэнджэщу ятыр – хьилагъэ
зэфэзэщщ.

6Бзаджэм и псалъэр – щыхупӀэ нэфщ,
захуащӀэм и жыӀэрщ абы укъыщхьэщызышыр+.

7ЦӀыху бзаджащӀэхэр кӀуэдынущ лъэужьыншэу,
захуащӀэ унэр игъащӀэкӀэ щытынущ.

8Щытхъу-щӀыхьыр цӀыхум къызэрихьыр и
Ӏущыгъэщ,
нэмыплъ иратыр зи гупсысэр пхэнжым.

9ЩӀакхъуэ тыкъыр уи Ӏэгу имылъу цӀыхухэм
убейуэ закъыфӀэбгъэщӀ нэхърэ
лӀыщӀэ къыпхуэщтэу[*] цӀыху къызэрыгуэкӀыу
ущытмэ нэхъыфӀщ.

10ЦӀыху захуащӀэм зи бзэ мыпсалъэ Ӏэщми
гущӀэгъу хуещӀ,
бзаджащӀэм и гущӀэгъум хэлъкъым щабагъэ
зи цӀэ.

11Къыхуихуэнкъым мэжэщӀалӀагъэр зи щӀы Ӏыхьэ
зылэжьыжым,
гугъэ нэпцӀхэм кӀэлъыпхъэрхэр
акъылыншэщ+.

12БзаджащӀэр езым хуэдэхэм ящогугъ,
захуащӀэм Ӏуэхуфэу ищӀэхэр къохъулӀэ[*].

13БзаджащӀэр псалъэпцӀу ӀэщӀэкӀам траубыдэж,
а тхьэмыщкӀагъэм цӀыху захуащӀэм
зыхуищӀынщ пэӀэщӀэ+.

14Хъер зыпылъ псалъэу цӀыхум жиӀами
ӀущӀэжынщ,
и ӀэдакъэщӀэкӀ и шхыгъуи ихуэжынщ+.

15Акъыл зимыӀэм, сыт имыщӀами, гъуэгу захуэ
тет къыфӀощӀ,
цӀыху Ӏущыр сыт щыгъуи чэнджэщ щӀэдэӀу
зэпытщ+.

16Акъылыншэр губжьым псынщӀэу къызэщӀеӀэтэ,
губзыгъэр щхьэкӀуэу кърапэсым блокӀ+.

17Щыхьэт захуэм пэжыр щӀимыуфэу иӀуэтэжынщ,
хэбгъуэтэнкъым зы пэжыгъи щыхьэт нэпцӀ и
псалъэ+.

18Зи бзэ хуэмысакъым и псалъэ жыӀэпхъаджэщ –
укъеуӀэ,
цӀыху Ӏущ и псалъэр Ӏэзэгъуэ зыхэлъ
хущхъуэм хуэдэщ+.

19Псалъэ пэжым кӀуэд иӀэнукъым игъащӀэм,
псалъэпцӀым напӀэзыпӀэщ и уахътыр+.

20БзаджэщӀэплъхэм пцӀыщ щагъафӀэр гущӀэм,
гуфӀэгъуэщ мамырщӀэкъухэм къапэщылъыр.

21ЗахуащӀэм кърикӀуэнкъым и щхьэ
тхьэмыщкӀагъэ,
гугъуехьхэмыкӀщ бзаджащӀэм къигъэщӀ
гъащӀэр.

22ХуищӀащ гущыкӀ псалъэпцӀым Тхьэуэ
Зиусхьэным,
зи псалъэ темыкӀыу тетхэм щыхуащ Абы
и нэфӀ+.

23ЕпӀэщӀэкӀкъым цӀыху губзыгъэр и щӀэныгъэр
игъэӀуну,
акъылыншэр и делагъэм кърехьэкӀ+.

24Гумызагъэм игъуэтынщ тетыгъуэ,
хуэмыхур иувэнщ пщылӀыпӀэ.

25Зыкъузыр цӀыхум и гур гузэвэгъуэрщ,
гунэдж къезытыр псалъэ гуапэрщ.

26ЗахуащӀэхэр цӀыхум яхуохъу гъуэгугъуазэ[*],
бзаджащӀэхэр гъуэгугъэщхьэрыуэщ.

27Щхьэхынагъым зэщӀиӀулӀам къиущэкӀуари
ипшэрыхьынкъым[*],
ӀуэхукӀэ гумызагъэм игъуэтынщ тыгъэфӀ[*].

28Захуагъэм и гъуэгу ирикӀуэхэм къапэплъэр
гъащӀэщ,
ар гъуэгупэфӀщ, абдеж щызэхэзекӀуэм ажал
жыхуаӀэр ицӀыхункъым[*].

* 12:9 Е «ущхьэхуэлажьэу».

* 12:12 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 12:26 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 12:27 Е «зыри къыхуэущэкӀункъым».

* 12:27 Е «гумызагъэм и мылъкум хуещӀыр пщӀэ», е «цӀыху гумызагъэр фӀыгъуэ лъапӀэщ».

* 12:28 Е «нэгъуэщӀ гъуэгум ажалщ узыхуишэнур». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

+ 12:1 Гъэс. 15:10

+ 12:3 Гъэс. 10:25

+ 12:4 Руфэ 3:11, Гъэс. 18:22, Гъэс. 31:10, Гъэс. 14:30

+ 12:6 Гъэс. 14:3
+ 12:11 Гъэс. 28:19
+ 12:13 Гъэс. 18:7, Гъэс. 21:23
+ 12:14 Гъэс. 13:2, Гъэс. 18:20,
+ 12:15 Гъэс. 3:7
+ 12:16 Гъэс. 29:11
+ 12:17 Гъэс. 14:5
+ 12:18 Гъэс. 4:22
+ 12:19 Гъэс. 19:9
+ 12:22 Гъэс. 6:17
+ 12:23 Гъэс. 13:16

ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ

13^1ЩӀодэӀу къуэ Ӏущыр адэм и ущие,
зэхихкъым щӀэнэкӀалэм гиер+.

2Псалъэ купщӀафӀэу жиӀам и хъер цӀыхур
ӀуощӀэжыр,
гъэпцӀакӀуэхэм хъуэпсапӀэу яӀэр
залымыгъэщ+.

3Зи бзэ быдэр и псэм и къэрэгъул бжыхьщ,
зи бзэр тӀасхъэм – зегъэунэхъуж+.

4Хуэмыху мэпабгъэри, хокӀыж,
къыдохъу цӀыху гумызагъэм и гухэлъхэр
псори+.

5И жагъуэщ псалъэ пцӀыӀуэпцӀышэр цӀыху
захуащӀэм,
бзаджащӀэхэм я щэн-зекӀуэкӀэр укӀытэгъуэщ,
напэтехщ.

6Зигу къабзэ цӀыхур захуагъэщ къэзыхъумэр,
гуэныхьыщӀэр зытекӀуадэр и бзаджэщӀагъэщ+.

7Зым бейуэ зегъэлъагъуэ, ӀэнэщӀ ӀэщӀ джафэ
пэтми,
зым тхьэмыщкӀафэ зытрегъауэ, къелыжу
мылъкум хэсрэ пэт+.

8Хуэхъунщ щхьэщэхужыпщӀэ бейм и мылъкур,
тхьэмыщкӀэм къуэлъкъым щӀэшынэн гуэри[*].

9ЗахуащӀэм и дунейр нурышхуэу къаблэм хуэдэщ,
бзаджащӀэм и гъащӀэр уэздыгъэпс нэхунэу
зэуэ ункӀыфӀынущ.

10Пагагъэм къишэр зэныкъуэкъущ,
чэнджэщ щӀэдэӀур Ӏущщ+.

11Мылъку къуейщӀейр уэсэпсу мэкӀуэдыж,
мащӀэ-мащӀэурэ зэхуэзыхьэсым хуэбэгъуэнщ.

12ГугъапӀэ жыжьэм гур ехуз,
гухэлъ зэщӀахэр гъащӀэ жыгыу зэщӀогъагъэ+.

13Ущием епэгэкӀыр зыхуохъуж зэран,
унафэм пщӀэ хуэзыщӀыр ехъулӀащ.

14ЦӀыху Ӏущым и ущие псэхэлъхьэж псынэм
хуэдэщ,
ажалым и хъым ухуещӀ пэӀэщӀэ+.

15Зи акъылыр тӀыса цӀыхум узыӀэпешэ,
гъуэгуейщ зытетыр цӀыху гъэпцӀакӀуэр[*].

16Губзыгъэр щӀэныгъэм тетурэ мэзекӀуэ,
акъыл зимыӀэм игъэлъагъуэр и делагъэщ+.

17ЛӀыкӀуэ бзаджэм бэлыхьлажьаем зыхедзэж,
лӀыкӀуэ пэжым хъыбару къихьым хэлъщ
Ӏэзэгъуэ+.

18Зи щӀыб ущием хуэзыгъазэм къыпэплъэр
тхьэмыщкӀагъэщ, напэтехщ,
гие псалъэм щӀэдэӀум игъуэтынущ пщӀэ+.

19Гухэлъ зэщӀам гур егъэушэ,
акъылыншэм ем и щӀыб хуигъэзэныр и
жагъуэщ.

20Хъунщ Ӏущ – Ӏущхэр зи пэшэгъур,
бэлыхь хэхуэнщ акъылыншэм гъуэгуэгъу
хуэхъур.

21ГуэныхьыщӀэм насыпыншагъэр итщ и ужь
имыкӀыу,
захуащӀэм ехъулӀэныгъэр и хъуэхъупэ тынщ.

22ЦӀыхуфӀыр и бын я быныжхэм яхуогъэтӀылъэ,
захуащӀэхэрщ зыхузэтрахьэр гуэныхьыщӀэхэм
я мылъкур+.

23КъытекӀынт тхьэмыщкӀэм и хьэсэ гъавэ бэвыр,
фӀамыгъэкӀуэдтэмэ ар абы захуагъэ
зыхэмылъ цӀыхухэм.

24Зи къуэ ткӀийуэ зыӀыгъ адэм иӀэщ лъагъуныгъэ,
тезыр телъхьэнкӀэ зиӀэм щысхь
лъагъумыхъуныгъэщ хуиӀэр быным+.

25ЗахуащӀэр игъащӀэкӀэ шхынщӀэлӀэ хъункъым,
мыгъуэ-мылӀэу ихьынщ бзаджащӀэм гъащӀэр+.

* 13:8 Журт. «къызэрегиер зэхихкъым». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 13:15 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

+ 13:1 Гъэс. 1:22,
+ 13:2 Гъэс. 12:14, Гъэс. 18:20
+ 13:3 Гъэс. 12:13, Гъэс. 21:23
+ 13:4 Гъэс. 6:9-11, Гъэс. 21:25
+ 13:6 Гъэс. 11:6, Гъэс. 11:3, Гъэс. 19:3
+ 13:7 Гъэс. 11:24
+ 13:10 Гъэс. 28:25
+ 13:12 Гъэс. 3:18, Гъэс. 11:30, Гъэс. 15:4
+ 13:14 Гъэс. 10:11
+ 13:16 ДжакӀуэ 10:3
+ 13:17 Гъэс. 25:13
+ 13:18 Гъэс. 15:31-32, ДжакӀуэ 7:5
+ 13:22 Гъэс. 28:8

+ 13:24 Гъэс. 19:18, Гъэс. 22:15, Гъэс. 23:13, Гъэс. 29:17

+ 13:25 Гъэс. 10:3

ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

14^1Зыхуей хуегъазэ цӀыхубз Ӏущым и унагъуэ,
зи унагъуэбжэр и ӀэкӀэ зэхуэзыщӀыжыр
бзылъхугъэ акъылыншэрщ.

2Гъуэгу захуэм ирикӀуэрщ фӀэлӀыкӀыр Тхьэуэ
Зиусхьэным,
зи гъуэгупэ нашэкъашэрщ Абы нэмыплъ
езытыр+.

3Къытехуэжынщ щӀопщ уэгъуэу акъылыншэм и
псалъэр[*],
цӀыху Ӏущхэр къэзыхъумэнури я жыӀэщ+.

4Вы зэрымыт Ӏуэм и Ӏэшхылъэри нэщӀщ[*],
ауэ гъавэ бэв щыгугъыр щысхьынкъым вым
и Ӏусым.

5Щыхьэт захуэм пцӀы ӀэщӀэкӀынкъым,
зэӀылъщ пцӀы зэфэзэщу щыхьэт нэпцӀыр+.

6ЩӀэнэкӀалэр Ӏущыгъэм сыт хуэдизрэ
мылъыхъуами, игъуэтынкъым,
акъыл зиӀэм щӀэныгъэр псынщӀэу епхъуатэ+.

7Зыщыдзей акъылыншэм;
щыбгъуэтынкъым абы и деж игъащӀэкӀэ
Ӏущыгъэ гуэри.

8ЕщӀэ цӀыху губзыгъэм и гъуэгупэр дэнэ нэсми,
акъылыншэрщ зи щхьэ къэзыгъэпцӀэжыр.

9Тобэ къэзыхьыжам и тыхьыр акъыл зимыӀэм и
ауанщ,
цӀыху захуэм Тхьэм и нэфӀыр къыщыхуащ[*].

10ЙохъыкӀыр цӀыхум и гущӀэлъапсэм гуфӀэгъуи,
гуауи;
абыхэмкӀэ дэгуэшэфынкъым нэсу ар
нэгъуэщӀым.

11ЩӀапӀэщӀэкӀуадэ хъунущ бзаджащӀэм и
унагъуэр,
щыужьыхыжынкъым цӀыху захуэм и жьэгу
пащхьэ мафӀэр+.

12ЩыӀэщ гъуэгу, къыщыхъуу цӀыхум захуэу, –
ауэ ажалыр и кӀэм къыщыпэплъэу+.

13ЩыгуфӀэм дежи хэтынкӀэ хъунущ цӀыхупсэр
зэхэзещхъуэн,
гуфӀэ-гупсэми нэщхъеягъуэкӀэ
зыщызрихъуэкӀи къохъур+.

14Щхьэрыуам игъуэтыжынщ хуэфащэ,
цӀыхуфӀри илэжьахэм хуэзэжынщ.

15ГъэпцӀэгъуафӀэм сытри и фӀэщ мэхъу,
губзыгъэм лъэбакъуэу ичым и нэӀэ
тригъэкӀкъым.

16Ӏущыр сакъщ, еми зыщедзей,
акъыл зимыӀэр зыщогугъыж, гъэӀэсэгъуейщ.

17Губжьыхыр акъылыншагъэм хуэлъэщ,
гухэлъ бзаджэ зезыхьэри ялъагъу хъуркъым.

18ЦӀыху жыӀэзыфӀэщхэм Ӏыхьэу къалъысыр
акъылыншагъэщ,
губзыгъэм и фащэр – щӀэныгъэщ.

19Къэхъунщ бзаджащӀэм щхьэщэ щыхуищӀын
цӀыхуфӀым,
мыхъумыщӀэми зыщридзыхынщ захуащӀэхэм
я пащхьэ+.

20ТхьэмыщкӀэри гъунэгъурэ пэт я жагъуэщ,
щопэкӀу хуэщӀам и унэ ныбжьэгъубэр+.

21Нэмыплъ езытым и гъунэгъу – елэжьыр
гуэныхьышхуэ,
тхьэмыщкӀэм зи гулъытэ хуэзыгъазэр –
теуващ гъуэгу махуэ+.

22ТегъуэщыкӀакъэ-тӀэ гъуэгу захуэм гухэлъ
бзаджэр зыхъэхэр?

ФӀылъагъуныгъэрэ пэжыгъэщ къыпагъаплъэр
гухэлъ дахэр зэӀузыщэм.

23Дэтхэнэ зы лэжьыгъэ хьэлъэми хэхъуэ пылъщ,
псалъэ купщӀэншэм къишэр
тхьэмыщкӀагъэщ+.

24ЦӀыху Ӏущым беигъэу бгъэдэлъыр и
фӀыщӀэтынщ,
акъылыншэм и Ӏыхьэр акъылыншагъэщ[*].

25Щыхьэт пэжым псэзэпылъхьэпӀэм укъреш,
щыхьэт нэпцӀыр уищэнкӀэ тӀэу
еплъынкъым.

26БыдапӀэм дэсым хуэдэщ Тхьэуэ Зиусхьэным
фӀэлӀыкӀхэр,
щӀэблэу къащӀэхъуэми яхуэхъунщ Ар
щхьэегъэзыпӀэ.

27Тхьэуэ Зиусхьэным уфӀэлӀыкӀыныр –
псэхэлъхьэж псынэм хуэдэщ;
ажалым и хъыми ухуещӀ пэӀэщӀэ+.

28Ӏумэтыр зи бэ пащтыхьым и щытхъури инщ, –
щхьэщытщ щыхупӀэ ар къызэмэщӀэкӀыр.

29ШыӀэ зыхэлъым акъылышхуэ къуэлъщ,
губжьыр зи щэным акъылыншагъэщ
игъэлъагъуэр+.

30Гу зэпӀэзэрытыр Ӏэпкълъэпкъым и
хущхъуэгъуэщ,
фыгъуэр зи щэным щӀэх и къупщхьэр мэщ+.

31Дэхуэхар тегушхуэгъуафӀэ зыщӀым егъэикӀэ
Тхьэуэ ар къэзыгъэщӀар,
тхьэмыщкӀэм зи гулъытэ хуэзыгъазэм
Тхьэуэ Зиусхьэныр егъэлъапӀэ+.

32БзаджащӀэхэр щӀэпхъаджэу ящӀэм токӀуэдэж,
лӀэныгъэм и дыджыр щыхъукъым цӀыху
захуащӀэм ткӀыбжь[*].

33Губзыгъэм и гущӀэлъапсэр Ӏущыгъэм и
унапӀэщ:

цӀыху акъылыншэхэм я гущӀэми
къыщыпӀэжьажьэ щыӀэщ ар.

34Захуагъэм егъэин цӀыхубэр,
гуэныхьу ялэжьми напэтехщ къахуихьыр.

35БлыгущӀэт губзыгъэм нэфӀкӀэ йоплъ
пащтыхьыр,
хэт трихыу щытми пащтыхь напэр –
и губжьри лъэӀэсынщ.

* 14:3 Журт. «Акъылыншэм и псалъэр пагагъэм и щӀопщщ». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 14:4 Е «и Ӏэшхылъэри къабзэщ».

* 14:9 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 14:24 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 14:32 Е «захуащӀэхэм я захуагъэр яхуэхъунщ щхьэегъэзыпӀэ».

+ 14:2 Гъэс. 2:15
+ 14:3 Гъэс. 12:6
+ 14:5 Гъэс. 12:17
+ 14:6 Гъэс. 15:14
+ 14:11 Гъэс. 3:33
+ 14:12 Гъэс. 16:25
+ 14:13 ДжакӀуэ 2:2, Лк. 6:25
+ 14:19 1 Пащт. 2:36
+ 14:20 Гъэс. 19:7, Гъэс. 19:4
+ 14:21 Гъэс. 29:7
+ 14:23 Гъэс. 21:5
+ 14:27 Гъэс. 10:11, Гъэс. 13:14

+ 14:29 Гъэс. 15:18, Гъэс. 16:32, Гъэс. 19:11, ДжакӀуэ 7:8-9

+ 14:30 Гъэс. 4:22, Гъэс. 12:4

+ 14:31 Гъэс. 17:5

ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

15^1Жэуап Ӏэсэм губжьыр егъэужьых,
къызэщӀегъэстыр псалъэ гуауэм губжьыр+.

2Ӏущыгъэр зи бзэгупэ телъым щӀэныгъэр
егъэлъапӀэ[*],
акъыл зимыӀэм и псалъитӀым щыщу зыр
делагъэщ+.

3Тхьэуэ Зиусхьэныр маплъэри плъапӀэм итщ:

бзаджащӀэри, захуащӀэри елъагъу.

4ГуапэжыӀэр гъащӀэ жыгым хуэдэщ,
псалъэ жыӀэпхъаджэм лъэр щӀеуд+.

5Адэм и ущие елъэпауэр акъылыншэщ,
абы и гие макъ щӀэдэӀури акъылыфӀэщ.

6ФӀыгъуэ инкӀэ къебгъэр захуащӀэм и унэр,
бзаджащӀэм хэхъуэ иӀэм къыхуихьыр
бэлыхьлажьэщ.

7Ӏущыр щӀэныгъэкӀэ мэгуашэ,
акъылыншэм сыт къыпыпхын?

8Тхьэуэ Зиусхьэным хуещӀ гущыкӀ бзаджащӀэм и
къурмэным,
цӀыху захуэм и тхьэлъэӀур Ӏех къабылу+.

9ХуищӀащ гущыкӀ бзаджащӀэм пхриш гъуэгум
Тхьэуэ Зиусхьэным,
Абы фӀыуэ илъэгъуар захуагъэм иужь итхэрщ.

10Гъуэгу занщӀэм дэхыр пшынэнущ тезыр ткӀийкӀэ,
гиер зи жагъуэри кӀуэдынущ+.

11Илъагъукъэ Тхьэуэ Зиусхьэным хьэдрыхэ
лъахэм щыщӀэр?
ЦӀыхугухэм щыхъэри зэрищӀэм
хэлъкъым шэч!+

12ЩӀэнэкӀалэм къегиер и жагъуэгъущ,
абы цӀыху Ӏущхэм запыӀуедз.

13И гур хэхъуэмэ, нэгуфӀэ мэхъур цӀыхур,
гухэщӀ-гукъеуэм и лъэр щӀегъэху+.

14ЗэхэщӀыкӀ зиӀэм щӀэныгъэр къилъыхъуэ зэпытщ,
акъыл хуэхейм делагъэщ къиулъэпхъэщыр+.

15Нэщхъейм и махуэхэм зы гунэдж гуэри хэлъкъым,
нэщхъыфӀэм махуэхэр егъакӀуэ гуфӀэ-гупсэу.

16Шынагъэри къыдыхэту мылъкушхуэ уиӀэ нэхърэ
убгъэдэлъыр мащӀэми, нэхъыфӀщ Тхьэуэ
Зиусхьэным уфӀэлӀыкӀмэ+.

17Гужьгъэжьыр уяку зэхуилъу выхъу нышыр
зэдэпшх нэхърэ
хадэхэкӀ шхын фӀэкӀа уимыӀэми нэхъыфӀщ,
щытепщэмэ абдеж фӀылъагъуныгъэр+.

18КъэлыбыгъуафӀэм къызэщӀегъэстыр
зэныкъуэкъур,
шыӀагъэ зыхэлъым зэпэщӀэувэр
егъэужьыхыр+.

19Хуэмыху и гъуэгу банапцӀэу зэщӀокӀэж,
лъэпощхьэпоуи щыӀууэнкъым цӀыху захуэр
и гъуэгупэм+.

20Къуэ Ӏущым адэр егъэгуфӀэ,
акъылыншэм ирет нэмыплъ и анэм+.

21Делагъэрщ акъылыншэм гукъыдэж къезытыр,
гъуэгу захуэми темыкӀ зи зэхэщӀыкӀыр иныр+.

22Чэнджэщ зыхэмылъ гухэлъ-гукъэкӀхэр мэщэщэж,
чэнджэщэгъухэр зи бэм сытри къехъулӀэнщ+.

23Игъуэм ита жэуапым цӀыхур щогуфӀыкӀ,
сыту фӀы-тӀэ и чэзум жыӀа хъуа псалъэр!+

24ПэӀэщӀэ зыхуащӀкӀэрэ хьэдрыхэ,
цӀыху Ӏущхэм я гъуэгупэр хуокӀуэр гъащӀэм.

25Щхьэхуещэм и унапӀэр ирихынущ Тхьэуэ
Зиусхьэным,
фызабэр зытес щӀы кӀапэри къихъумэнущ.

26Гухэлъ бзаджэхэм хуищӀащ гущыкӀ Тхьэуэ
Зиусхьэным,
гуапэжыӀэ псалъэхэрщ ищӀар Абы къабыл+.

27И унагъуэр бэлыхь хэмыкӀыжым хедзэр
щӀэнэцӀым мылъку хьэрэм,
Ӏулъхьэм щыщтэ цӀыхум иӀэщ гъащӀэ+.

28ЗахуащӀэм и жэуапыр сыт щыгъуи зэпешачэр,
бзаджащӀэм и жыӀэр гуемыӀуу мэпыджэ+.

29Пэжыжьэщ Тхьэуэ Зиусхьэныр цӀыху
бзаджащӀэм,
захуащӀэм и тхьэлъэӀущ Ар зыщӀэдэӀур.

30ГуфӀэ нэгум гур хегъахъуэ,
хъыбарыфӀми уегъэжан+.

31Щхьэпагъ зыхэлъ гие псалъэхэм щӀэдэӀур
хъунщ цӀыху Ӏущхэм ящыщ зы.

32Ущием елъэпауэр и щхьэ йофыгъуэжыр,
акъыл хихынщ щӀэдэӀум гие псалъэ+.

33Ӏущыгъэщ узыхуигъасэр Тхьэуэ Зиусхьэным
фӀэлӀыкӀыным,
Тхьэм зыхуэгъэлъэхъшэнми еӀэт уи щӀыхьыр+.

* 15:2 Е «зрегъэубгъу», «яхехьэ».

+ 15:1 3 Пащт. 12:13-17
+ 15:2 ДжакӀуэ 10:13-14
+ 15:4 Гъэс. 3:18, Гъэс. 11:30, Гъэс. 13:12
+ 15:8 Гъэс. 21:27, Гъэс. 28:9, ДжакӀуэ 4:17
+ 15:10 Гъэс. 12:1
+ 15:11 Гъэс. 27:20,
+ 15:13 Гъэс. 17:22, Гъэс. 18:14
+ 15:14 Гъэс. 14:6
+ 15:16 Гъэс. 16:8, ДжакӀуэ 4:6
+ 15:17 Гъэс. 17:1
+ 15:18 Гъэс. 28:25, Гъэс. 29:22, Гъэс. 14:29
+ 15:19 Гъэс. 19:24, Гъэс. 22:5, Гъэс. 22:13
+ 15:20 Гъэс. 10:1, Гъэс. 29:3
+ 15:21 Гъэс. 2:14, Гъэс. 10:23,
+ 15:22 Гъэс. 11:14, Гъэс. 20:18, Гъэс. 24:6
+ 15:23 Гъэс. 25:11
+ 15:26 Гъэс. 6:18, Гъэс. 16:24
+ 15:27 Гъэс. 1:19, Гъэс. 23:4, Гъэс. 17:23
+ 15:28 Гъэс. 10:31
+ 15:30 Гъэс. 25:25
+ 15:32 Гъэс. 13:18, ДжакӀуэ 7:5
+ 15:33 Гъэс. 18:12, Гъэс. 29:23

ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ

16^1ЕщӀыр цӀыхум гугъэ куэдхэр, –
абыхэм щыщуи зэщӀэнур Тхьэуэ Зиусхьэным
иухахэрщ[*]+.

2Щхьэж илэжьымкӀэ зыфӀэзахуэщ, –
арщхьэкӀэ я гущӀагъщӀэлъ псор зэпэзышачэр
Тхьэуэ Зиусхьэнырщ+.

3Хуэгъазэ Ӏуэхуу блэжьыр Тхьэуэ Зиусхьэнми –
гухэлъу уиӀэр къыбдэхъунщ.

4И къэгъэщӀыгъэ псоми Тхьэуэ Зиусхьэным гугъэ
щхьэхуэхэр яхуиӀэщ,
цӀыху бзаджащӀэри хуегъэхьэзыр пшыныж
махуэм[*].

5Тхьэуэ Зиусхьэным хуищӀащ гущыкӀ цӀыху
пагэм,
зэгъащӀэ: ягъуэтыжынщ абыхэм яхуэфащэ
хьэкъыр+.

6ФӀылъагъуныгъэмрэ пэжыгъэмрэ ягъэгъу
гуэныхьыр,
Тхьэуэ Зиусхьэным фӀэлӀыкӀыным
ущехъумэ ем+.

7ЦӀыхум гъуэгуу къыхихар фӀэзахуэу щытмэ
Тхьэуэ Зиусхьэным,
Абы и бий Ӏэлхэри ирегъэкӀуж.

8Хьэрэм хэхъуэшхуэ нэхърэ
хьэлэл мащӀэр нэхъыфӀщ+.

9Щхьэж и гущӀэм къыхихыну гъуэгур
щызэригъэзахуэ пэтми,
лъэбакъуэу ичыр зыунэтӀыр Тхьэуэ
Зиусхьэнращ+.

10Пащтыхьыр Тхьэуэ Зиусхьэным и ӀэмыркӀэщ
зэрыпсалъэр, –
щыуагъэ гуэри и хей щӀэкӀэм къыхэхуэнкъым+.

11Тэрэзэ пэжхэм я пщалъэр зыгъэувыр Тхьэуэ
Зиусхьэнырщ,
Ар тэрэзэ шэчалъэ захуэхэм я телъхьэщ+.

12Ӏуэхуфэ бзаджэхэм хуащӀащ гущыкӀ пащтыхьхэм, –

Ӏуэху щыпкъэхэр аракъэ-тӀэ абыхэм я
тетыгъуэр зыщӀыр кӀыхь?!+

13Я щӀасэщ пащтыхьхэм псалъэ захуэр,
пэж жызыӀэри абыхэм ягъэлъапӀэ+.

14Пащтыхь губжьыр – ажалым и гъуощ,
зыхуэгъэужьыхыжри ар цӀыху Ӏущщ+.

15Пащтыхьыр нэфӀэгуфӀэу щытмэ – уиӀэщ гъащӀэ,
и нэфӀри гъатхэ уэшхым хуэдэщ.

16Дыщэ Ӏэрылъхьэ нэхърэ нэхъыфӀщ Ӏущыгъэр,
акъылри нэхъыфӀщ дыжьыным пумыдзыхмэ+.

17ЦӀыху захуэхэм я гъуэгущ ем пэӀэщӀэ
ухуэзыщӀыр;
абы хуэсакъым и псэри ехъумэ.

18Унэхъунум япэ щӀыкӀэ зыкъыфӀощӀыжри,
зи унагъуэбжэр хуэзыщӀыжынур пагэ мэхъу+.

19Пагэм къуентхъ дэбгуэш нэхърэ
тхьэмыщкӀэм задебгъэкӀумэ нэхъыфӀщ.

20Ущием хуэнэбдзэгубдзаплъэм[*] и Ӏуэхур
ефӀэкӀуэнщ,
Тхьэр зи плъапӀэр теувэнщ гъуэгу махуэ+.

21ЦӀыху Ӏущым щхьэкӀэ жаӀэ «иӀэщ зэхэщӀыкӀ»,
и псалъэ гуапэхэри мэхъу уи фӀэщ.

22Акъылыр – зиӀэм дежкӀэ псэхэлъхьэж псынэм
хуэдэщ,
акъылыншагъэр – акъыл зимыӀэм я тезырщ+.

23Ӏущым и псалъэм купщӀэ кӀуэцӀылъщ,
и жыӀэ псори мэхъу уи фӀэщ.

24ГуапэдэгъэкӀыу жыӀа псалъэр ещхьщ фо хьэкӀуэм,
псэм фӀэӀэфӀщ, Ӏэпкълъэпкъым и
хущхъуэгъуэщ+.

25ЩыӀэщ гъуэгу, къыщыхъуу цӀыхум захуэу, –
ауэ и кӀэм ажалыр къыщыпэплъэу+.

26МэжэщӀалӀагъэрщ къыщӀэрыӀэр цӀыху
лэжьакӀуэм,
и ныбэ лажьэрщ къезыхуэкӀыр ар+.

27МыхъумыщӀэр бзаджэщӀэным егупсыс зэпытщ,
къыхех и дэтхэнэ псалъи мафӀэ лыгъейр+.

28ФэрыщӀым цӀыхухэр зэщегъэхьэ,
зэфӀегъэкӀуэд бзэгузехьэм зэныбжьэгъу
пэжхэр+.

29Лейзехьэм цӀыхухэр зыӀэпишэурэ
гъуэгу бзаджэм трешэ+.

30НащхьэӀущхьэр игъэджэгуу къыпхуэгуфӀэм
илъкъым и гум фӀы,
зи ӀупщӀакӀэр зэтезыкъузэми къыуищӀэнур
Ӏейщ.

31Тхъугъэр – жьыщхьэ махуэм и нэщэнэщ[*],
гъащӀэ щыпкъэм и дамыгъэщ+.

32ЙофӀэкӀыр цӀыху бэшэчыр зауэлӀ хъыжьэм,
къалэр зыщтэм нэхъри нэхъ лъэщщ шыӀагъэ
зиӀэр+.

33Пхъэидзэ сыт хуэдизрэ ямыщӀами,
къикӀынур Тхьэуэ Зиусхьэным и унафэрщ.

* 16:1 Е «ЦӀыхум жиӀэнур зэрегъэзахуэ, арщхьэкӀэ Тхьэуэ Зиусхьэнращ ар зэпызыгъахуэр».

* 16:4 Е «цӀыху бзаджащӀэ пэтрэ къыхуигъэщӀащ пшыныж махуэм».

* 16:20 Е «Ӏуэхур губзыгъэу зезыхьэм».

* 16:31 Журт. «щӀыхьым и къэгъагъэ блэрщ».

+ 16:1 Гъэс. 16:9, Гъэс. 19:21, Лк. 12:12
+ 16:2 Гъэс. 21:2, Гъэс. 24:12
+ 16:5 Гъэс. 6:17, Гъэс. 11:21, Гъэс. 28:20
+ 16:6 Данил 4:24
+ 16:8 Гъэс. 15:16
+ 16:9 Гъэс. 16:1, Гъэс. 19:21, Гъэс. 20:24
+ 16:10 3 Пащт. 3:28

+ 16:11 Гъэс. 11:1, Гъэс. 20:10, Гъэс. 20:23,

+ 16:12 2 Пащт. 23:3, Гъэс. 25:5, Гъэс. 29:14
+ 16:13 Гъэс. 22:11
+ 16:14 Гъэс. 19:12, Гъэс. 20:2
+ 16:16 Гъэс. 3:14, Гъэс. 8:19
+ 16:18 Гъэс. 11:2, Гъэс. 18:12, Гъэс. 29:23
+ 16:20 Гъэс. 19:8,

+ 16:22 Гъэс. 10:11, Гъэс. 13:14, Гъэс. 14:27

+ 16:24 Гъэс. 15:26
+ 16:25 Гъэс. 14:12
+ 16:26 ДжакӀуэ 6:7
+ 16:27 Гъэс. 6:12,
+ 16:28 Гъэс. 26:20
+ 16:29 Гъэс. 1:10
+ 16:31 Гъэс. 20:29
+ 16:32 Гъэс. 14:29

ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

17^1УзэмыфӀу зэдэпшх выхъуныш нэхърэ
узэхуэӀэфӀу зэдэбугуэш щӀакхъуэ тыкъырри
нэхъыфӀщ+.

2ЛӀыщӀэ губзыгъэр лӀыщхьэм и къуэ емыкӀухьым
и пӀэ иувэнщ,
зэш быным щӀэин Ӏыхьэгъуи яхуэхъунщ+.

3Дыжьыныр ягъэджылри япщэж,
дыщэри ягъэткӀури якӀыщтэ,
цӀыхугури зыпщытэр Тхьэуэ Зиусхьэнырщ+.

4Лейзехьэр зыщӀэдэӀур бзаджащӀэм и псалъэщ;
пцӀыупсыр дэзыхьэхыр мыхъумыщӀэм и
жыӀэрщ.

5ТхьэмыщкӀэр джэгуалъэ зыщӀым егъэикӀэ
Тхьэуэ ар къэзыгъэщӀар,
дэхуэхар зи ауаным хуэфащэ хьэкъ
игъуэтыжынщ+.

6Жьыщхьэ махуэщ бынырылъхухэр
зылъэгъуахэр[*],
иропагэ щӀэблэр адэ-анэм.

7Епэсакъым акъылыншэм псалъэ нэсыр,
пщӀэ зыхуащӀ цӀыхуми псалъэпцӀыр
къекӀукъым+.

8Ӏулъхьэр зытым къыфӀощӀ ар дыщэ токъуу:

дэнэкӀэ зимыгъазэми, сытри къохъулӀэ+.

9Къраха щхьэкӀуэр зыгъэгъуфыр
фӀылъагъуныгъэм и лъыхъуакӀуэщ,
ар пщызмыгъэгъупщэм – Ӏуегъэщтыр
ныбжьэгъу пэжыр.

10ЦӀыху губзыгъэм гиер щӀэхыу зэхещӀыкӀыр,
фэлъырищэ епхми, акъыл зимыӀэм
гурыӀуэнкъым ар.

11БзаджащӀэр дапщэщи къайгъэщ зылъыхъуэр,
тезыр хьэлъэри Тхьэм абы къытрилъхьэнщ[*].

12Делагъэм къызэгуитхъ цӀыху акъылыншэм
уӀущӀэ нэхърэ
зи акъуш шырхэр зыфӀэкӀуэда мыщэбзым
урихьэлӀэмэ нэхъыфӀщ+.

13ФӀым пэкӀуэу е зылэжь цӀыхум
и унэр е жыхуаӀэм ибгынэнкъым.

14Къэхъеймэ псалъэмакъыр – псыдзэу урехьэжьэ;
къызэтеувыӀэ, зэщыхьэм унэмысу+.

15Къуаншэр зыгъэзахуэмрэ хейр зыгъэмысэмрэ
хуищӀащ гущыкӀ Тхьэуэ Зиусхьэным+.

16Делэм акъыл кърищэхуну зыщыгугъ мылъкур
сыткӀэ щхьэпэ,
еджэн гухэлъ абы имыӀэу щытмэ?

17Ныбжьэгъур сыт щыгъуи фӀыкӀэ къыпхуоупсэ,
къуэшыр къыщӀыуитар гуауэр бдигуэшын
щхьэкӀэщ+.

18НэгъуэщӀым щхьэкӀэ шэсыпӀэ ихьэу
щӀыхуэ зытыр акъылыншэщ.

19Гуэныхь щӀэныр зи щӀасэр къайгъэми и лъыхъущ,
и кӀуэдыжыпӀэ хъунурщ зылъыхъуэр цӀыху
щхьэщытхъур[*]+.

20Зигу хьэрэмыгъэ илъым фӀы гуэри
къыдэхъункъым,
бзэгу пцӀыӀуэпцӀышэри хэхуэнщ
бэлыхьлажьаем.

21Акъылыншэр – къэзылъхуам и мыгъуэ Ӏыхьэщ,
гунэдж жыхуаӀэр ищӀэркъым бын делэм я
адэм+.

22Гухэхъуэр Ӏэпкълъэпкъым и хущхъуэгъуэщ,
гухэщӀ-гукъеуэм хэт зэпытым и къупщхьэр
мэщыр щӀэх+.

23Хьэкумыр пэжым тришыным щхьэкӀэщ
бзаджащӀэм Ӏулъхьэр щэхуу къыщӀыӀырихыр+.

24Губзыгъэм Ӏущыгъэм и гур теухуауэ щытщ,
акъылыншэм и щхьэр кърехьэкӀ жьуджалэм
хуэдэу.

25Къуэ акъылыншэр адэм и гурыгъузщ,
къэзылъхуа и анэми и гуауэщ+.

26ФӀыкъым цӀыху щыпкъэр бгъэпшынэныр,
я захуагъэ щхьэкӀэ цӀыху пэжми лей
кӀэлъызепхьэныр щӀагъуэкъым.

27ЩӀэныгъэ зиӀэм ещӀыр псалъэ хэплъыхь,
зи зэхэщӀыкӀыр лъагэр сыт щыгъуи цӀыху
зэтесщ+.

28Акъылыншэри мыпсэлъэху Ӏущ къафӀощӀри,
и жьэр зэщӀихыхукӀэ акъылыфӀэу
къэплъытэнри хэлъщ.

* 17:6 Журт. «Къуэрылъху-пхъурылъхухэр лӀыжь-фызыжьхэм я къэгъагъэ блэрщ».

* 17:11 Журт. «гущӀэгъу зи цӀэ зыхэмылъыр лӀыкӀуэ къыхуащӀынщ», е «мелыӀыч гущӀэгъуншэр къыхуагъэкӀуэнщ».

* 17:19 Журт. «зи куэбжэ лъагэу зыгъэувыр». ЗэрызэдзэкӀам къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

+ 17:1 Гъэс. 15:17
+ 17:2 Гъэс. 19:26
+ 17:3 Гъэс. 27:21,
+ 17:5 Гъэс. 14:31, Гъэс. 24:18
+ 17:7 Гъэс. 6:17
+ 17:8 Гъэс. 18:16, Гъэс. 21:14
+ 17:12 2 Пащт. 17:8,
+ 17:14 Гъэс. 20:3, Гъэс. 25:8,
+ 17:15 Гъэс. 24:24,
+ 17:17 Гъэс. 18:24, Гъэс. 27:10
+ 17:19 Гъэс. 29:23
+ 17:21 Гъэс. 10:1, Гъэс. 19:13
+ 17:22 Гъэс. 15:13
+ 17:23 Гъэс. 15:27,
+ 17:25 Гъэс. 10:1
+ 17:27 Гъэс. 10:19, ДжакӀуэ 5:2

ЕПЩЫКӀУИЯНЭ ӀЫХЬЭ

18^1ЦӀыхум зыщызыдзейм и щхьэ лажьэ нэхъ
къыфӀэӀуэхукъым,
чэнджэщ губзыгъэу кърахьэлӀэми еныкъуэкъу
зэпытщ.

2Акъылыншэр зэхэщӀыкӀ иӀэным зи щӀэхъуэпскъым,
къезытыр зыщ абы гухэхъуэ – и жыӀэ ар фӀэмыкӀ.

3МыхъумыщӀэм ирахынущ пу нэлат цӀыху цӀыкӀум,
зи напэр текӀми иӀэжынкъым щӀыхь.

4ЦӀыхум и псалъэр хышхуэ лъащӀэншэу куущ;

Ӏущыгъэри – псыежэх уэрым ещхьщ+.

5Хьэкум пэжыр хейм пэбубыду
бзаджащӀэм и телъхьэ ухъуныр фӀыкъым+.

6И жыӀэм хедзэр акъылыншэр бэлыхьлажьэ,
зи бзэ хуимытыжым къихьри удынщ+.

7Акъылыншэр зытекӀуадэр и бзэщ,
и жыӀэ псори хъыщи – абы ар йокӀуэдэж+.

8Бзэгузехьэм и псалъэр хуэдэщ шхын хэплъыхьам,
гущӀэ лъапсэми щызу зыщегъэзагъэ+.

9Щхьэхынэри ящӀар зэтезыкъутэжри зэшщ.

10Чэщанэ быдэ хуэдэщ Тхьэуэ Зиусхьэныр,
дыхьакъэ абы захуащӀэр – ӀэщӀэкӀащ шынагъэм.

11ХуэщӀауэ псэум и мылъкур и быдапӀэщ,
къыфӀощӀ абы ар мывэкъалэ лъагэу+.

12ЦӀыху унэхъунум зыкъыфӀощӀыж,
еӀэтыр щӀыхьыр Тхьэм зыхуэгъэлъэхъшэным+.

13УемыдэӀуауэ икӀэм нэс жэуап птыжыныр –
акъылыншагъэщ, къыпхуихьри напэтехщ.

14Хъуапсэ зиӀэр ирищӀыкӀынкъым узым,
гугъэ-гунэдж зимыӀэр дауэ хъуну+?

15ЗэхэщӀыкӀ зиӀэм щӀэныгъэр дапщэщи къегъуэт,
абы цӀыху Ӏущми и тхьэкӀумэр тегъэхуа зэпытщ.

16ГуапэхуэщӀэ тыныр къыпхуохъур куэдкӀэ щхьэпэ, –
уахуещӀыр лӀыщхьэхэм пэблагъэ+.

17Ӏуэхум япэу ущызыгъэгъуазэр захуэу къыпфӀощӀ,
нэгъуэщӀ къыкъуэкӀыу щӀэупщӀэн
иригъэжьэхукӀэ.

18Пхъэидзэм зэныкъуэкъур егъэужьых,
ныкъуэкъуэгъу лъэщхэми я дауэм кӀэ ирет.

19Гукъеуэ къыпхузиӀэ къуэшым и гур ещхьщ
быдапӀэ къэщӀыхьам:

дыхьэпӀэ иӀэкъым абы – уещӀыр зэпэӀэщӀэ
зэныкъуэкъум[*].

20ЖиӀам дэтхэнэ цӀыхури ӀущӀэжынущ –
и псалъэ пэкӀуэ хуэдизи игъуэтыжынущ+.

21Пылъщ бзэгупэм гъащӀэри ажалри,
псэлъэнкӀэ зыхэмылъым шыӀэ – хуэфащэр
игъуэтынщ.

22ЕхъулӀащ цӀыхубзыфӀ къызыпэщӀэхуар,

Тхьэуэ Зиусхьэным и нэфӀи къыщыхуащ+.

23ТхьэмыщкӀэр гущӀэгъу щӀэлъэӀу зэпытщ,
арщхьэкӀэ гуемыӀу псалъэщ кърипэсыжыр
бейм абы жэуапу.

24Яхэтщ ныбжьэгъуми кӀуэдыпӀэ уизышэн[*],
щыӀэщ щауэгъу щыпкъи, къуэшым нэхърэ
нэхъ благъэ пхуэхъуу+.

* 18:19 Журт. «зэныкъуэкъур мывэ сэхым хуэдэщ».

* 18:24 Е «Ныбжьэгъур зи куэдым фӀы хихынкъым», е «Щауэгъухэми яхэтщ ныбжьэгъуу зыкъыпфӀэзыгъэщӀ».

+ 18:4 Гъэс. 20:5
+ 18:5 Гъэс. 24:24,
+ 18:6 Гъэс. 10:13, Гъэс. 19:29, Гъэс. 26:3

+ 18:7 Гъэс. 10:14, Гъэс. 12:13, ДжакӀуэ 10:12

+ 18:8 Гъэс. 26:22

+ 18:11 Гъэс. 10:15

+ 18:12 Гъэс. 11:2, Гъэс. 16:18, Гъэс. 15:33, Гъэс. 29:23

+ 18:14 Гъэс. 15:13
+ 18:16 Гъэс. 17:8
+ 18:20 Гъэс. 12:14, Гъэс. 13:2
+ 18:22 Гъэс. 12:4, Гъэс. 19:14, Гъэс. 8:35
+ 18:24 Гъэс. 17:17

ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

19^1ПсалъэпцӀкӀэ цӀыхур зезышэ акъылыншэм нэхърэ
гъуэгу пхэнж пэӀэщӀэ зыхуэзыщӀ
тхьэмыщкӀэри нэхъыфӀщ+.

2УзыхущӀэкъу Ӏуэхум гупсысэ хэмылъмэ,
фӀым ухуишэнукъым,
изычхэри Ӏэжьэкъур щыуэнущ щыуэкӀейуэ+.

3ЦӀыхур и акъылыншагъэщ зытекӀуэдэжыр,
ауэ Тхьэуэ Зиусхьэнращ зыхуищӀыр гухьэ-гужь+.

4Бейм и унэ щопэкӀур ныбжьэгъубэр,
тхьэмыщкӀэр и щауэгъуми къебгынэ+.

5Щыхьэт нэпцӀым хуэфащэ хьэкъ игъуэтыжынщ,
цӀыху пцӀыӀуэпцӀышэри хьэкумым
ӀэщӀэкӀынкъым+.

6Куэдым я щэнщ зыхузэфӀэкӀхэр къащӀу
ӀупэфӀэгъу,
гуапэхуэщӀэ тынхэр зыщӀ зэпытым хэти и
ныбжьэгъущ+.

7Ӏыхьлыхэми тхьэмыщкӀэм зыпыӀуадз,
ныбжьэгъухэращи зыщадзеипэ!

Сыт хуэдизрэ ар абыхэм кӀэлъымыджами,
къэӀукъым зы нэрыбгэми и макъ[*]+.

8Ӏущыгъэм лъыхъуэр и псэм дощӀ,
акъылым текӀ имыӀэу тетым и Ӏуэхур
ефӀэкӀуэнщ+.

9Щыхьэт нэпцӀым хуэфащэ хьэкъ
игъуэтыжынущ,
цӀыху пцӀыӀуэпцӀышэри кӀуэдынущ
кӀуэдыкӀейуэ.

10ЦӀыху акъылыншэр псэукӀафӀэмэ, игъуэджэщ,
унэӀутым и ӀэмыщӀэ пщыхэр ихуэу щытмэ,
нэхъыкӀэжкъэ+?

11Акъыл зиӀэм и губжьыр ирекъух,
икӀагъэу кърахари зыгъэгъум пщӀэ хуэфащэщ+.

12Пащтыхь губжьыр аслъэным и гъуахъуэ макъым
хуэдэщ,
и нэфӀри пщэдджыжь уэсэпсым ещхьщ+.

13Бын акъылыншэр – адэр зыхь гукъеуэщ,
фыз жьэмыгъэпсэхури шэчыгъуейщ[*]+.

14Адэжьхэрщ жьэгури лъапсэри уэсий щӀэину
къэзыгъанэр,
фыз губзыгъэкӀэ къетэр лӀыми –
Тхьэуэ Зиусхьэнращ+.

15ПкъыщӀэлӀэ уещӀыр щхьэхынагъым;
зыкъригъэщӀэнщ Ӏуэхуншэм щӀэх
мэжэщӀалӀагъэм+.

16Ехъумэ и псэр унафэр зыгъэзащӀэм,

Ӏуэхуфэу ищӀэхэм емыгупсысри кӀуэдынщ+.

17ТхьэмыщкӀэм гущӀэгъу хуэзыщӀым иритым
хуэдэщ щӀыхуэ Тхьэуэ Зиусхьэным, –
хуэфащэ фӀыщӀэтынкӀэ абы Ар
къыхуэупсэжынущ+.

18ХэмытӀасэ щӀыкӀэ быным еущие:

умыхъу и жэуаптакӀуэ абы и кӀуэдыр
къызыхэкӀынум[*]+.

19Илэжьам пэкӀуэ тезырыр хуейщ телъхьэн
губжьыхым:

ущысхьу щытмэ, иджыри зэ тезырым
къытебгъэзэжынущ.

20ЩӀэдэӀу чэнджэщхэм, ущиери умыщӀ ӀэщӀыб,
урихъунщ иужькӀэ абыхэм уэ цӀыху Ӏущ.

21Гугъэу цӀыхум ищӀыр мэхъур куэд,
ауэ Тхьэуэ Зиусхьэным иухахэращ зэщӀэнур+.

22Къыхуэпэжым уасэ хуещӀыр цӀыхум;
пцӀыӀуэпцӀышэм нэхърэ тхьэмыщкӀэри
нэхъыфӀщ.

23Тхьэуэ Зиусхьэным и фӀэлӀыкӀым узыхуишэр
гъащӀэщ,
ар зи щэным къыхэщт имыӀэу ирех
и жэщхэр,
бэлыхьлажьаеми пэӀэщӀэ хуохъур+.

24Щхьэхынэм и Ӏэр шхыным щыхилъхьам и дежи
мэщхьэхыр Ӏэрэ жьэрэ зэхуихьыну+.

25ЩӀэнэкӀалэм ех удыни – къихьэнщ акъыл
цӀыху жыӀэзыфӀэщым и щхьэ,
губзыгъэм егии – зэхищӀыкӀынщ уи псалъэ+.

26ТезышащӀэр и Ӏэр и адэм,
дэзыхур и жьэгужь и анэр –
бын укӀытэншэщ, напэтехщ.

27Си щӀалэ, зыщыпыӀубдзым деж ущием
зыхубощӀ пэӀэщӀэ уэ щӀэныгъэм.

28Щыхьэт мыхъумыщӀэр захуагъэм щӀонакӀэ,
бзаджащӀэри ехуэлъэ-елынцӀщ.

29ЩӀэнэкӀалэхэм къапоплъэ я тезырыр,
удынри зрагъажьэр акъылыншэрщ+.

* 19:7 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 19:13 Журт. «зэпымыууэ къыпыткӀу ткӀуэпсщ».

* 19:18 Е «укъызыщӀэмыплъэ пӀэщӀэукӀэн хуэдизу ар».

+ 19:1 Гъэс. 28:6
+ 19:2 Гъэс. 21:5, Гъэс. 28:20
+ 19:3 Гъэс. 13:6
+ 19:4 Гъэс. 14:20
+ 19:5 Гъэс. 21:28, Гъэс. 24:28, Гъэс. 25:18
+ 19:6 Гъэс. 29:26
+ 19:7 Гъэс. 14:20
+ 19:8 Гъэс. 16:20
+ 19:10 Гъэс. 26:1, ДжакӀуэ 10:7
+ 19:11 Гъэс. 14:29
+ 19:12 Гъэс. 16:14, Гъэс. 20:2, Гъэс. 28:15
+ 19:13 Гъэс. 17:21, Гъэс. 21:9, Гъэс. 27:15
+ 19:14 Гъэс. 12:4, Гъэс. 18:22
+ 19:15 Гъэс. 6:9, Гъэс. 20:4, Гъэс. 20:13
+ 19:16 Гъэс. 13:13

+ 19:17 Гъэс. 22:9, Гъэс. 28:27, ДжакӀуэ 11:1,

+ 19:18 Гъэс. 13:24
+ 19:21 Гъэс. 16:1, Гъэс. 16:9,
+ 19:23 Гъэс. 10:16, Гъэс. 11:19
+ 19:24 Гъэс. 15:19, Гъэс. 22:13, Гъэс. 26:15
+ 19:25 Гъэс. 21:11
+ 19:29 Гъэс. 10:13, Гъэс. 18:6, Гъэс. 26:3

ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

20^1УещӀыр санэм хъыжьэ, фадэми уегъэбырсыр,
абыхэм зезыгъэгъапцӀэр Ӏущу
пхужыӀэнкъым+.

2Пащтыхь губжьыр аслъэным и гъуахъуэ макъым
хуэдэщ,
хилъхьэнщ и гъащӀэр ар къизышым и пӀэ+.

3Ныкъуакъуэм пэӀэщӀэ зыхуэзыщӀым пщӀэ
хуэфащэщ,
акъылкӀэ ныкъуэдыкъуэр зэныкъуэкъум
хуэлъэщ.

4Хуэмыхур игъуэм вакӀуэ дэкӀкъым,
гъавэ хыжыгъуэм деж ӀэнэщӀ ӀэщӀ джафэу
къонэ ар+.

5Хышхуэ лъащӀэншэу куущ гухэлъу гум
зэрихъэр,
зиӀэм зэхэщӀыкӀ лъэкӀынщ ар къыщӀигъэлъэн+.

6Ныбжьэгъу пэжу закъыщохъужыр куэдым,
апхуэдэу щытмэ, дзыхь зэбгъэз хъун цӀыхур
дэнэ щыӀэ?

7Захуагъэм тет зэпытущ цӀыху щыпкъащӀэр
зэрыпсэур,
теуващ гъуэгу махуэ абы къыщӀэнэ бынхэр.

8Хеяжьэ башыр къыщищтэкӀэ пащтыхьым
зэ плъэгъуэкӀэ бзаджагъэр зэхихун лъэкӀынщ.

9Хэт жызыӀэфынур:

«Сигу итхьэщӀыкӀащ, сыкъабзэщ,
збгъэдэлъкъым псэкӀуэдщӀагъэ зи цӀэ»+?

10Тэрэзэ нэпцӀхэми, пщалъэ пхэнжхэми
хуищӀащ гущыкӀ Тхьэуэ Зиусхьэным+.

11Сабийрэ пэт къацӀыху Ӏуэхуфэу илэжьамкӀэ,

«къезэгърэ ар, захуэ?» – жаӀэу.

12ТхьэкӀумэу зэхэзыхри, нэуэ зылъагъури –

Тхьэуэ Зиусхьэнырщ къэзыгъэщӀар.

13Умыжейнэд, ухъунщ тхьэмыщкӀэ,
къомыгъэкӀу жей жыхуаӀэр уи нэ,
ухъункъым мэжэщӀалӀэ+.

14«ЩӀагъуэкъым, щӀагъуэкъым!» –
жиӀэурэ щэхуакӀуэр уасэм щӀоныкъуэкъу,
Ӏэрыхьэу щытмэ зыщӀэдэур – сату ищӀамкӀэ
зыщотхъуж.

15ЩыӀэщ дыщи, мывэ лъапӀейхэри куэдыкӀейщ,
арщхьэкӀэ псалъэ Ӏущырщ налкъутналмэсу
гъуэтыгъуейр.

16Хамэм шэс хуэхъуам и щыгъын щӀыӀутелъыр
тхьэкъу,
шэсыпӀэ къинам ар уи шэс щӀыхуэм пэкӀуэу
фӀэубыд+.

17ГъэпцӀагъэкӀэ зыӀэригъэхьа ерыскъыр
къыӀуроӀэфӀэ цӀыхум,
къыӀурыхужынщ иужькӀэ ар абы ятӀагъуэ
дыджу+.

18УпщӀэж зэпхьэлӀа гухэлъхэр къохъулӀэ,
зауэр щыбублэкӀи, псалъэ Ӏущ зи цӀэ
ублэмыдэӀукӀ+.

19Хуэущэхункъым бзэгузехьэм кърагъэза
дзыхьыр –
цӀыху псэлъэрейм зыхуэщӀ пэӀэщӀэ+.

20Адэ-анэм ебгыр
жэщыпцӀэ кӀыфӀым хэкӀуэдэж нэхунэу
кӀуэсэжынщ+.

21ПӀэщӀэрыӀу-пӀэщӀэрыщӀэкӀэ зэрапхъуа
щӀэиным
икӀэм зыфӀ гуэри къыхэкӀынкъым+.

22«Сыхъужынщ сэ пхуэфӀ!» – жумыӀэ,
щыгугъи Тхьэуэ Зиусхьэным, уи лъыр
ищӀэжынщ+.

23ГущыкӀ хуищӀащ шэчалъэ пхэнжхэм Тхьэуэ
Зиусхьэным,
нэ жагъуэкӀи еплъащ Ар тэрэзэ нэпцӀхэм+.

24Лъэбакъуэу цӀыхум ичыр зыунэтӀыр Тхьэуэ
Зиусхьэнырщ, –
и гъуэгупэр сытым хуэкӀуэми цӀыху цӀыкӀум
дауэ гурыӀуэн+?

25ЦӀыхур емыгупсысауэ Тхьэм и пащхьэ щищӀ
нузырым зыӀэщӀеубыдэ,
сыт хуэдизрэ кӀэлъымыпхъуэжми – иӀэкъым
къэгъазэ+.

26Пащтыхь Ӏущым цӀыху бзаджащӀэхэр
щӀегъэкӀыр шыбзэм,
мывэщхьэлым хуэдэу ахэр зэхехьэжэ.

27ЦӀыху напэр – Тхьэуэ Зиусхьэным къыбгъэдэкӀ
нэхунэщ,
и гущӀэ лъапсэр къызэщӀигъаблэу.

28ФӀылъэгъуныгъэмрэ пэжыгъэмрэщ пащтыхьыр
къэзыхъумэр,
и тетыгъуэри гущӀэгъукӀэ егъэбыдэ.

29Къарурщ щӀалэгъуэм и щытхъу фащэр,
тхъугъэри жьыгъэм и щӀыхь нэщэнэщ+.

30Удыным бзаджащӀагъэр егъэкӀуэд,
ирелъэсыкӀ ар уэгъуэ къэси гущӀэ лъапсэм.

+ 20:1 Гъэс. 23:29-32, Гъэс. 31:4,
+ 20:2 Гъэс. 16:14, Гъэс. 19:12
+ 20:4 Гъэс. 19:15
+ 20:5 Гъэс. 18:4
+ 20:9 3 Пащт. 8:46, ДжакӀуэ 7:20,

+ 20:10 Гъэс. 11:1, Гъэс. 16:11, Гъэс. 20:23,

+ 20:13 Гъэс. 19:15
+ 20:16 Гъэс. 22:26-27, Гъэс. 27:13
+ 20:17 Гъэс. 9:17
+ 20:18 Гъэс. 11:14, Гъэс. 15:22, Гъэс. 24:6
+ 20:19 Гъэс. 11:13
+ 20:20 Гъэс. 30:11, Гъэс. 30:17
+ 20:21 Гъэс. 13:11
+ 20:22 Гъэс. 24:29,

+ 20:23 Гъэс. 11:1, Гъэс. 16:11, Гъэс. 20:10,

+ 20:24 Гъэс. 16:1, Гъэс. 16:9, Гъэс. 19:21
+ 20:25 ДжакӀуэ 5:4
+ 20:29 Гъэс. 16:31

ТӀОЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ

21^1Пащтыхьым и гур Тхьэуэ Зиусхьэным и Ӏэ
илъщ –
псыежэхым ещхьу здыхуеймкӀэ ар Абы еунэтӀ.

2Щхьэж илэжькӀэ зыфӀэзахуэщ,
ауэ гум щыхъэ псори зэпэзышачэр Тхьэуэ
Зиусхьэнырщ+.

3Къурмэн тыхь къыхуэзыщӀхэм нэхърэ
захуагъэм, щыпкъагъэм тетхэр нэхъ илъытащ
Тхьэуэ Зиусхьэным+.

4ПлъэкӀэ пагэмрэ гу зыкъызыфӀэщӀыжамрэ –
бзаджащӀэм я нэхунэ хуэдэщ[*],
зэхуэдэу тӀури псэкӀуэдщӀагъэщ.+

5Гумызагъэм гухэлъу ищӀым хэхъуэ къыпэкӀуэнщ,
пӀащӀэ-тхъытхъыу цӀыхум ищӀ Ӏуэхум
хихынур тхьэмыщкӀагъэщ+.

6ПцӀы зэфэзэщкӀэ зэхуэхьэса мылъкур –
уэсэпсщи, кӀуэдыжынущ,
ажалым ихъщи, уриубыдэнущ[*]+.

7ЩыхуэмейкӀэ бзаджащӀэхэр захуагъэм и цӀэкӀэ
зекӀуэну,
текӀуэдэжынущ ахэр я гущӀэгъуншагъэм.

8Мысэм и гъуэгур нашэкъашэщ,
хейм Ӏуэхуфэу ищӀэр захуэщӀэкъущ.

9Фыз жьэмыгъэпсэхум и гъусэу зы унэ ущӀэс нэхърэ
пкӀэунэм уисыныр нэхъыфӀщ+.

10ЦӀыху бзаджащӀэр елъыхъущ:

щигъуэтынкъым зыми гущӀэгъу зи цӀэ
абы деж.

11ЩӀэнэкӀалэр бгъэпшынэмэ – жыӀэзыфӀэщыр
мэхъу нэхъ Ӏущ,
губзыгъэм уеущиемэ – и зэхэщӀыкӀым
нэхъри хохъуэ+.

12Елъагъур Тхьэуэ ЗахуащӀэм[*] бзаджащӀэхэм я унэр,
бэлыхьлажьаеми хигъэувэнущ ахэр.

13ТхьэмыщкӀэм и гуӀэ макъыр зи тхьэкӀумэ
изымыгъыхьэр
зэгуэр езыри къэгуоужынщи, зыми
зэхихынкъым.

14Тыгъэ щэхум губжьыр егъэӀэсэ,
губжьыкӀейри егъэужьых гуфӀакӀэм къыдах
Ӏулъхьэм+.

15Хьэкум пэжыр и щӀыӀу къыщыхъукӀэ,
захуащӀэхэр егъэгушхуэри, бзаджащӀэхэр
егъэгулэз.

16Акъылым и гъуэгу занщӀэм зэ текӀар
зыщепсыхынур хьэдрыхэ лъащӀэщ[*].

17Нэгузыужь защӀэу псэур хъунщ тхьэмыщкӀэ,
санэ хэплъыхьарэ щыхуэн лъапӀэкӀи
ерыщхэр хъункъым бей.

18Пшынэнур цӀыху захуащӀэракъым – бзаджагъэ
зылэжьарщ,
цӀыху пэжракъым – икърарыншэр арщ[*]+.

19Жьэмыгъэпсэху фыз бзаджэр псэуэгъуу уиӀэ
нэхърэ
пшахъуэщӀыр уи псэупӀэмэ нэхъыфӀщ+.

20Ӏущыр гъэтӀылъыгъэфӀкӀэ бэлэрыгъкъым,
акъылыншэм ар ӀэщӀошхыхьыж.

21ИӀэнущ гъащӀи, ехъулӀэныгъи, пщӀэи
захуагъэмрэ фӀылъагъуныгъэмрэ хущӀэкъум.

22Къыхуэщтэнщ цӀыху Ӏущым дзэшхуэр зыдэс
къалэр,
быдапӀэу ахэр зыщыгугъари
зэхикъутэфынщ+.

23И бзэрэ и псалъэрэ хуэсакъым
бэлыхьлажьаем зыщехъумэ+.

24ЩӀэнэкӀалэр – цӀыху пагэу
зыкъызыфӀэщӀыжарщ,
егъэлеяуэ къутыргъэныуи зэхэзекӀуэрщ+.

25ЗыщӀрегъэхри Ӏуэхум цӀыху щхьэхынэм –
и хъуапсэ мыщӀхэми йокӀуэдылӀэж+.

26УкӀытэ зи цӀэ имыщӀэжу сытми ар
хуэнэхъуеиншэщ,
захуащӀэр цӀыху Ӏэгу-Ӏэпсэщ, итам
щӀэмыфыгъуэж.

27БзаджащӀэм и къурмэн тыхьыр гущыкӀыгъуэщ,
ар гухэлъ мыгъуэкӀэ къэхьамэ нэхъыкӀэжщ+.

28Щыхьэт нэпцӀыр кӀуэдынущ кӀуэдыкӀейуэ,
цӀыху пэжми и щыхьэтыгъэр къыщӀэхуэнкъым[*]+.

29Зы щхьэкӀи джылкъым и нэгур цӀыху бзаджащӀэм,
захуащӀэр Ӏуэхуфэу къыпэщылъым егупсыс
зэпытщ[*].

30ЩыӀэнкъым Ӏущыгъэ зи цӀи, зэхэщӀыкӀи,
гупсысэ гуэри
Тхьэуэ Зиусхьэным пэщӀэувэфын.

31Сыт хуэдизрэ шыр хуумыгъэпсами зауэм,
Тхьэуэ Зиусхьэным дежщ къыздикӀыр
текӀуэныгъэр.

* 21:4 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 21:6 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 21:12 Е «захуащӀэм».

* 21:16 Журт. «ныбжьыкъухэм яхэзэгъэжынущ», нэгъуэщӀу жыпӀэмэ, лӀахэм ящыщ хъужынущ.

* 21:18 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 21:28 Журт. «зэхихар зыӀуэтэжым и псалъэ Ӏэпахыркъым». ЗэрызэдзэкӀам къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 21:29 Е «и гъуэгу гушхуауэ ар ирокӀуэ».

+ 21:2 Гъэс. 16:2, Гъэс. 24:12, Лк. 16:15
+ 21:3 1 Пащт. 15:22,
+ 21:4 Гъэс. 6:17
+ 21:5 Гъэс. 14:23, Гъэс. 10:4
+ 21:6 Гъэс. 20:21

+ 21:9 Гъэс. 19:13, Гъэс. 21:9, Гъэс. 25:24, Гъэс. 27:15

+ 21:11 Гъэс. 19:25
+ 21:14 Гъэс. 17:8
+ 21:18 Гъэс. 11:8
+ 21:19 Гъэс. 19:13, Гъэс. 25:24, Гъэс. 27:15

+ 21:22 ДжакӀуэ 7:19, ДжакӀуэ 9:16, ДжакӀуэ 9:18

+ 21:23 Гъэс. 12:13, Гъэс. 13:3
+ 21:24 Гъэс. 1:22
+ 21:25 Гъэс. 13:4
+ 21:27 Гъэс. 15:8,
+ 21:28 Гъэс. 19:5

ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

22^1Дуней мылъку нэхърэ нэхъыфӀщ уи цӀэ фӀыкӀэ
къраӀуэныр,
дыщэрэ дыжьынрэ нэхърэ нэхъ лъапӀэщ
къэблэжьа щытхъури+.

2ТхьэмыщкӀэри хуэщӀауэ псэури зыкӀэ зэщхьщ:

тӀури Тхьэуэ Зиусхьэным къигъэщӀащ+.

3Къыпэщылъ шынагъуэр щилъагъукӀэ цӀыху
губзыгъэм – зыхуещӀ пэӀэщӀэ,
жыӀэзыфӀэщым и гъуэгу и занщӀэщ –
къекӀынщ абы и лажьэ бзаджэр+.

4Тхьэуэ Зиусхьэным зыхуэгъэлъэхъшэным,
фӀэлӀыкӀыным пэкӀуэр –
мылъкущ, щӀыхьщ икӀи гъащӀэщ+.

5ЦӀыху бзаджейм и гъуэгупэ шынагъэрэ
лъэпощхьэпор щыкуэдщ;
и псэ еблэжым захуищӀынщ абыхэм
пэжыжьэ+.

6Сабийр гъуэгу захуэм хуэущии,
и жьыщхьи ар абы текӀынкъым.

7Бейр тхьэмыщкӀэм и гущӀыӀум итщ,
зи щӀыхуэ птелъми урипщылӀщ.

8Ем лъыхъур ем хуэзэжынщ,
и тетыгъуэ гущӀэгъуншэми кӀэ игъуэтынщ.

9Зи Ӏэгу зи Ӏэнэу тхьэмыщкӀэм хущыт цӀыху
хьэлэлыр
теувэнщ гъуэгу махуэ+.

10ЦӀыху щӀэнэкӀалэр зыхэфхуи –
хьэргъэшыргъэм фыхуэхъунщ пэӀэщӀэ,
къайгъэи зэныкъуэкъуи фиӀэжынкъым+.

11Зи гур къабзэм, зи псалъэр ӀэфӀым
хуэхъунщ пащтыхьыр ныбжьэгъу[*]+.

12Тхьэуэ Зиусхьэным и нэӀэ тет зэпытщ щӀэныгъэ
нэсым,
цӀыху тхьэгъэпцӀым и псалъэм иритынкъым
гъуэгу.

13Щхьэхынэрщ зи псэлъафэр:

«Аслъэнщ уэрамым къыдыхьауэ дэтыр!

СыдэкӀыу щытмэ – сытекӀуэдэнущ!»+

14ДэхащӀэ хуэдэурэ хамэ цӀыхубзым урешалӀэ
мащэ куум;
Тхьэуэ Зиусхьэным и ней зыщыхуар абы
ихуэнщ+.

15Дехьэхыр делагъэм сабиигур –
изыхынур ар абы чы уэгъуэщ+.

16Мылъкум щхьэкӀэ тхьэмыщкӀэр дэзыкъузэмрэ
цӀыху бейхэм кӀэ имыӀэу етэмрэ
кӀэщӀ дыдэу унэхъунущ+.

ЦӀыху Ӏущхэм къащӀэна псалъэ щэщӀ

17ЦӀыху Ӏущхэм жаӀэм уэ щӀэдэӀу гупсэхуу,
щӀэныгъэу уэстми уи гур хузэӀух+.
18Ибгъэлъмэ ахэр уигу,
темыкӀыу телъмэ ахэр уи бзэгупэ –
хъужынщ уи гуапэ.

19Тхьэуэ Зиусхьэным уи дзыхь телъыным щхьэкӀэщ
ущӀыхуэзущийр сэ нобэ уэ а псом.
20Ныпхуэстхыгъатэкъэ сэ уэ жыӀэгъуэ щэщӀ,
чэнджэщкӀэ узэдарэ щӀэныгъэ защӀэу,
21псалъэ пэжкӀэ зэджэм уасэу иӀэр пщӀэрэ,
лӀыкӀуэ узыщӀым жэуап нэсыр
къыхуэпхьыжыфу ухъун папщӀэ.

– 1 –

22«Дэхуэхащ» хужыпӀэу цӀыху тхьэмыщкӀэм лей
иумых,
дауафэу яӀэри умыщӀ ищӀагъ.
23Абыхэм я щхьэщыжакӀуэщ Тхьэуэ Зиусхьэныр,
тегушхуэгъуафӀэ хъуахэм я лъи ищӀэжынущ+.

– 2 –

24Губжьыхым зыпумышэ,
умыщӀ псэлъэгъу цӀыху тэмакъкӀэщӀыр,
25армырамэ – уахуэхъунщ гъуэгуэгъуи,
уи ӀитӀкӀэ птӀыжа мащэм уихуэжынщ.

– 3 –

26УемыпӀэщӀэкӀ зыгуэрми ухуэхъуну шэс,
птыжыну хамэ щӀыхуи хьэкъ зыщумыщӀыж,
27къызыхэпхын щыуимыӀэм деж птыжынур,
тепӀэн-щӀэлъыну узытелъри
къыпщӀатхъынущ+.

– 4 –

28Пасэрей гъунапкъэу адэжьхэм тур зытращӀар
умыгъэӀэпхъуэ+.

– 5 –

29И Ӏуэху хуэӀэпэӀэсэ цӀыхур плъагъурэ?

Хуэхъунущ пащтыхьым ар блыгущӀэт,
ар япэ къэсым хуэлӀыщӀэнукъым.

* 22:11 Е «Зи гур къабзэм и псалъэр ӀэфӀщ икӀи абы хуэхъунщ ныбжьэгъу пащтыхьыр».

+ 22:1 ДжакӀуэ 7:1
+ 22:2 Гъэс. 29:13
+ 22:3 Гъэс. 27:12
+ 22:4 Гъэс. 3:16, Гъэс. 8:18
+ 22:5 Гъэс. 15:19
+ 22:9 Гъэс. 19:17
+ 22:10 Гъэс. 26:20
+ 22:11 Гъэс. 16:13
+ 22:13 Гъэс. 15:19, Гъэс. 19:24, Гъэс. 26:13
+ 22:14 Гъэс. 2:16, Гъэс. 23:27, ДжакӀуэ 7:26
+ 22:15 Гъэс. 13:24
+ 22:16 Гъэс. 28:22
+ 22:17 Гъэс. 5:1, Гъэс. 24:23
+ 22:23 Гъэс. 23:11
+ 22:27 Гъэс. 20:16
+ 22:28 Гъэс. 23:10

ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

– 6 –

23^1Тетыгъуэ зиӀэм удэшхэну ущытӀыскӀэ,
умыщӀыкӀэншэ, зыхуэсакъыж,
2уцӀыху шхэкӀейуэ щытмэ,
шыӀагъэ зыхэгъэлъ.
3Шхын хэплъыхьауэ къралъхьэми уи пащхьэ
уемыхъуапсэ –
абы къуэлъ псори пщӀэркъым уэ зищӀысыр.

– 7 –

4Мылъку угъуеиным зыдебгъэхьэхыу зумыухыж,
къэувыӀэр пщӀэн хуэдизу зыхэгъэлъ Ӏущыгъэ+.

5Мылъкур уэсэпсщ, напӀэдэхьеигъуэм кӀуэдыжынущ,
зищтэнурэ бгъэ хуарзэу уэгум ихьэжынущ+.

– 8 –

6Быдэм и Ӏэнэ упэрымытӀысхьэ,
шхын хэплъыхьауэ кърилъхьэми уи пащхьэ
уемыхъуапсэ.
7КъыбжиӀэу щытми: «ефэ, ешхэ» –
къыпхузэӀухакъым абы и гур,
къыптригъэкӀуэдарщ ар зэгупсысыр[*].
8Уи гур къигъэкӀуэнщ пшха тӀэкӀуми,
фӀыщӀэгуапэу пщӀари кӀуэдыжынщ.

– 9 –

9УмыщӀ псэлъэгъу цӀыху акъылыншэр,
къыфӀэӀуэхункъым абы уи псалъэ Ӏущхэр.

– 10 –

10Пасэрей гъунапкъэу тур зытращӀар умыгъэӀэпхъуэ,
зеиншэхэм я хьэси уемыӀэб+.

11Абыхэм ЩхьэщыжакӀуэу къащхьэщытыр лъэщщ,
къыппэщӀэувэнщи Ар, я Ӏуэхур зэфӀихынщ+.

– 11 –

12Уи гур хузэӀух ущием,
щӀэныгъэ зыхэлъ псалъэми щӀэдэӀу.

– 12 –

13УтемыплъэкъукӀ сабий зэраным,
зы фэлъыр ихыгъуэм къришынщ кӀуэдыпӀэ ар[*]+.

14Ущымысхьи зы чы уэгъуэм –
щыпхъумащ ажалым ар.

– 13 –

15Си щӀалэ, Ӏущыгъэр уигу илъ зэпытмэ,
гушхуагъэ къысхэхъуэнущ сэри.

16ГуфӀэ-гупсэм зэщӀищтэнущ си псэр,
уи бзэгупэ псалъэ пэж къытекӀмэ.

– 14 –

17Гуэныхь зылэжьхэм уемыфыгъуэ,
сыт щыгъуи фӀэлӀыкӀ уэ Тхьэуэ Зиусхьэным:+
18уи зы пщэдей махуэ къыпищэнщ махуищэ,
гугъапӀэу пщӀыхэми яӀэнкъым кӀуэд+.

– 15 –

19КъызэдаӀуэт, щӀалэ, акъылым хэгъахъуэ,
гъуэгу захуэми теухуэ уигу.
20Уахэмыхьэ фадэм дихьэххэм,
уемыблэ лыми:+
21фадафэмрэ ныбаблэмрэ хъунщ щӀэх тхьэмыщкӀэ,
ешхэ-ефэрэ жей Ӏувым хилъэфэж зэпытри
факъырэ фэнжейр иӀыгъыу хыхьэжынщ.

– 16 –

22Зипкъ укъикӀа уи адэм хуэжыӀэщӀэ,
жьы хъуа уи анэми нэмыплъ иумыт+.
23Пэжыгъэр зэгъэгъуэти, зыӀэщӀумыгъэкӀ,
Ӏущыгъэм, ущием, акъылым лъыхъуэ зэпыт.
24Хэтщ гуфӀэгъуэ мыухыжым цӀыху захуащӀэм
и адэр,
зи бын Ӏущри мэгушхуэ.
25ИрегуфӀэ уи адэ-анэр,
ирегушхуэ укъэзылъхуа уи анэр!

– 17 –

26Къэгъазэт, щӀалэ, уи гур си дежкӀэ,
зоумыусыгъуэджэуи си гъащӀэм тех уэ щапхъэ.
27ЗэгъащӀэ: цӀыхубз дэхуэхар –
хуэдэщ мащэ куум,
хамэ цӀыхубзри псыкъуий щӀэншэм ещхьщ:+
28хъунщӀакӀуэм хуэдэу ар къыппотӀысри
цӀыхухъу гъэпцӀакӀуэхэр егъэбагъуэ+.

– 18 –

29Хэт уэуэур зи махуэр?

Хэт уэуитӀыр зыгъэшыр?

Хэт къаугъэзэхэшэр?

Хэт тхьэусыхафэ шауэр?

Хэт щхьэусыгъуэншэу къаудыныхьар?

Хэт зи нэхэр иуэжар?

30Фадэ пӀащӀэр зи нэрыгъыу,
фомыл фадэм и лъыхъуакӀуэрщ.

31ЗумыгъэгъапцӀэ санэплъу сыхъэр къызыхихым,
уеплъамэ, уи гурыӀупсыр къэзыгъажэм!+

32Ар блэм хуэдэу къодзэкъэж иужькӀэ,
блэ шэрэзым ещхьуи зыкъыпхеукӀэж.

33Уи нэкъыфӀэщӀхэр къызэщигъэунщ[*],
уи акъылри игъэутхъуэнущ.

34Узэрихьэнущ хым кърихьэкӀ кхъухьым илъым
хуэдэу,
кхъухь пкъоущхьэм щыжейм ещхьу.

35«Къызадзыгъат сэ удын бзаджэр, –
жыпӀэжынущ, –
арщхьэкӀэ узыр зыхэсщӀакъым!

Сыкъаудыныхьыгъат, ауэ ари хъымпӀар
сщӀакъым.

Зэ сыкъэушамэ, сежьэнт щхьэщӀыж!»

* 23:7 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 23:13 Е «фэлъыр ихыгъуэм иукӀынкъым ар».

* 23:33 Е «Хамэ цӀыхубзхэм къыщӀигъэхьэнущ уи нэгу».

+ 23:4 Гъэс. 28:20,
+ 23:5 Гъэс. 27:24,
+ 23:10 Гъэс. 22:28
+ 23:11 Гъэс. 19:25, Гъэс. 22:23
+ 23:13 Гъэс. 13:24, Гъэс. 19:18, Гъэс. 22:15
+ 23:17 Гъэс. 3:31, Гъэс. 24:1
+ 23:18 Гъэс. 24:14
+ 23:20 Гъэс. 20:1,
+ 23:22 Гъэс. 1:8
+ 23:27 Гъэс. 22:14, Гъэс. 2:16, ДжакӀуэ 7:26
+ 23:28 Гъэс. 7:12
+ 23:31 Гъэс. 20:1

ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

– 19 –

24^1Уемыхъуапсэ цӀыху бзаджащӀэм,
а гупым уахыхьэнуи ухущӀэмыкъу:+
2абыхэм я щхьэ илъыр лей зехьэнырщ,
я бзэгупэ псалъэу къытекӀри зы къэмынэу
щӀэпхъаджагъэщ.

– 20 –

3ӀущыгъэкӀэ яухуэри унэ лъапсэр,
акъылкӀэ ягъэув и лъабжьэр.

4ХъугъуэфӀыгъуэбэ лъапӀейхэмкӀэ
абы и жьэгур ещӀ щӀэныгъэм щыз+.

– 21 –

5ЗауэлӀ Ӏущыр – лъэщщ,
зэхэщӀыкӀ зиӀэм и гуащӀэми къыхохъуэ+.
6ЩебгъэкӀуэкӀкӀи зауэр, псалъэ Ӏущу
къыуахьэлӀэхэм щӀэдэӀу;
къыдихынщ ехъулӀэныгъэр чэнджэщэгъур
зи бэм+.

– 22 –

7Пэжыжьэщ цӀыху акъылыншэр ӀущыгъэкӀэ зэджэм,
унафэу къаухэсхэм щыӀэкъым хилъхьэн.

– 23 –

8Ем хущӀэкъум йоджэ цӀыху бзаджейкӀэ.
9Акъылыншэм къигупсыс псори гуэныхь
зыпылъщ,
цӀыхум гущыкӀ зыхуищӀри щӀэнэкӀалэрщ.+

– 24 –

10Укъэдзыхамэ гузэвэгъуэ махуэм,
и уасэкъым лъэщагъэу пкъуэлъым щай.

– 25 –

11Ажалым лажьэншэу ирашалӀэхэр къегъэл,
укӀыпӀэм ирашэхэр къаӀэщӀэх.
12«ХэтщӀыкӀакъым дэ абы зыгуэри» –
жыпӀэнкӀи хъунщ,
ауэ къыпщыхъукъэ уи гум ихъыкӀ псоми
ПлъапӀэм Итыр щыгъуазэу?
Уи гъащӀэр Зи Ӏэ Илъым ар имыщӀэу пфӀэщӀрэ?
Щхьэж ищӀам пэкӀуэжыр зэритыжынур
хьэкъкъэ+?

– 26 –

13Къэпшхкъэ фор, си щӀалэ, ар икъукӀэ
гуакӀуэщ,
икӀи къыпӀурыӀэфӀэнщ фо хьэкӀуэр.
14ЗэгъащӀэ: Ӏущыгъэри псэм фӀэӀэфӀщ,
къэбгъуэтмэ ар – уиӀэщ гъащӀэ,
гугъапӀэу пщӀыхэми яӀэнкъым кӀуэд+.

– 27 –

15ХъунщӀакӀуэм ещхьу захуащӀэм и унэ
тӀысыгъэ иумыщӀылӀэ,
и лъапсэри зэрумыпхъуэ.
16ЦӀыху захуащӀэр сыт хуэдизрэ мыджэлами[*],
къэтэджыжынущ,
зимыӀэ къикӀ кӀуэдыпӀэми бзаджащӀэхэр
ихуэнущ.

– 28 –

17Уи жагъуэгъу джэламэ, умыгуфӀэ,
ихуауэ щытми ар кӀуэдыпӀэм, уигу
тумыгъэпщахэ.
18Тхьэуэ Зиусхьэным ар щилъагъукӀэ,
къыщыхъунщ игъуэджи,
и губжьыр дэхуэхам щхьэщихынщ+.

– 29 –

19Зумыгъэхь бзаджащӀэм и бампӀэм,
мыхъумыщӀэхэми уемыфыгъуэ:+
20пыбжыкӀагъэххэщ мыхъумыщӀэхэм я махуэр,
бзаджащӀэми и гъащӀэр уэздыгъэпс
нэхунэу зэуэ ункӀыфӀынущ+.

– 30 –

21ЯфӀэлӀыкӀ, си щӀалэ, Зиусхьэну уи Тхьэмрэ
пащтыхьымрэ,
абы запэщӀэзысэхэр умыщӀ уэ пэщӀэщӀэгъу.
22Тхьэшхуэри пащтыхьри яхуэхъунщ абыхэм
напӀэзыпӀэм хуэфӀ,
хэти ищӀэн мыбы бэлыхьлажьаеу
къыхэкӀынур зыхуэдизыр?

ЦӀыху Ӏущхэм жаӀауэ иджыри зы псалъэ гуп

23ЦӀыху Ӏущхэщ мы псалъэхэри жызыӀар:

ЩӀагъуэкъым нэфӀ-ней зыхэлъ хьэкумыр.+
24Къуаншэр хей зыщӀым
цӀыху цӀыкӀум я нэлатыр къилэжьащ,
лъэпкъыбэм я гыбзафэри хуагъэш+.

25Мысэм и хьэкъыр езыгъэгъуэтыр ехъулӀэнщ,
хъуэхъубэхэри хуагъэшынщ.

26Жэуап щыпкъэр –
ныбжьэгъу пэжым къыуишэкӀа ӀэплӀэм
хуэдэщ[*].

27Уи губгъуэ хьэсэхэр зыхуей хуэгъази,
Ӏуэхуфэу илъыр ух,
мис итӀанэ унэ пщӀынуми ухуитщ.

28ЦӀыхум щыхьэтыпцӀу укъыхуэмыув,
псалъэ пцӀыӀуэпцӀышэм зыщыдзей+.
29ЖумыӀэ: есщӀэжынущ къызищӀар,
къызипэсар еспэсыжынущ!+

30СыблэкӀт зэгуэрым цӀыху щхьэхынэм и хьэсэм,
цӀыху акъылыншэм и жызум хадэм:
31соплъри, къуацэжь-пабжьэжьу зэщӀэкӀэжащ,
удзыжьми зэщӀищтэжащ,
и мывэкъалэхэри къэсэхыжащ.
32СызыщӀэгупсысыжащ а псор щыслъагъум,
сыщеплъыжыпэм – къыхэсхащ акъыл:
33мащӀэу укъыпыжеикӀынщ, мащӀэу ущхьэукъуэнщ,
уи Ӏэр уи щхьэ щӀэдзауэ тӀэкӀуи ущылъынщи,
34къыптеуэнщ итӀанэ къулейсызыгъэр
хъунщӀакӀуэм[*] ещхьу,
къыплъэщӀыхьэнщ тхьэмыщкӀагъэри
хъырцыжьым хуэдэу+.

* 24:16 Журт. «блэней джэлами», «блэгъуэгуэгъуэ джэлами». «Блы» бжыгъэр Ӏуэхур нэсу зэрызэфӀэхьар, ирикъуу зэрызэфӀэхар, щыз зэрыхъуар къэзыгъэлъагъуэ дамыгъэу зэрыщытым и щапхъэхэм куэдрэ журтыбзэм ущрохьэлӀэ.

* 24:26 Журт. «къыпхуищӀа бам хуэдэщ».

* 24:34 Е «хьэулейм».

+ 24:1 Гъэс. 1:15, Гъэс. 3:31, Гъэс. 4:14, Гъэс. 23:17, Гъэс. 24:19

+ 24:4 Лк. 16:11
+ 24:5 Гъэс. 21:22
+ 24:6 Гъэс. 11:14, Гъэс. 15:22, Гъэс. 20:18
+ 24:9 Гъэс. 3:34, Гъэс. 21:24
+ 24:12 Гъэс. 16:2, Гъэс. 21:2,
+ 24:14 Гъэс. 23:18
+ 24:18 Гъэс. 17:5
+ 24:19 Гъэс. 23:17, Гъэс. 24:1
+ 24:20 Гъэс. 13:9
+ 24:23 Гъэс. 18:5, Гъэс. 28:21
+ 24:24 Гъэс. 17:15,
+ 24:28 Гъэс. 19:5, Гъэс. 25:18
+ 24:29 Гъэс. 20:22
+ 24:34 Гъэс. 6:10-11, ДжакӀуэ 4:5

ТӀОЩӀРЭ ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Иджыри Сэлмэн къыжиӀауэ нэгъуэщӀ зы псалъэ гуп

25^1Ехьудейм и пащтыхь ХъызэкӀахь[*] и цӀыхухэм зэхуахьэсыжа Сэлмэн и гъэсэпэтхыдэхэм ящыщщ мыхэри:+

2Тхьэм и лъапӀэныгъэр Ӏуэхуфэм щэхур
зэрыхилъхьэм хыболъагъуэ,
пащтыхьым и инагъыр а псор
къызэрихутэфымкӀэ къыбощӀэ.

3УафэщӀыр здынэсри, щӀы лъащӀэр здехри,
пащтыхьыр зэгупсысри – зэхэщӀыкӀыгъуейщ.

4Упщэжу щытмэ дыжьыныжьыр,
иӀэнщ дыщэкӀым дыжьын фалъи
къызыхищӀыкӀын;
5пэӀэщӀэ хуэпщӀу щытмэ пащтыхьым цӀыху
бзаджащӀэр,
захуагъэри лъэ быдэкӀэ и пщыгъуэ щыувынщ+.

6ЗыкъыщыпфӀэмыщӀыж пащтыхьым и пащхьэ,
щыпхуэмыфащэм умыжьантӀэщӀэкъу;+
7уи напэр лӀыщхьэхэм я пащхьэ щытекӀ нэхърэ
нэхъыфӀщ къыбжаӀэмэ: «Къыдыхьэ,
къыдэкӀуэтей!»

Уи нитӀкӀэ плъагъупауэ щытми Ӏуэху
мыхъумыщӀэ,
8уемыпӀэщӀэкӀ хьэкумым хъыбар ептыну.
Ӏуэхур икӀэм нэсрэ,
уи гъунэгъум ар къихьэхурэ уигъэукӀытэжмэ,
сыт пщӀэжынур?

9Дауафэ хууиӀэу щытмэ уи гъунэгъум,
нэгъуэщӀым и щэхур умыӀуатэ.

10ЦӀыхум ар зэхахрэ уагъэукӀытэжым,
текӀынщ игъащӀэкӀэ уи напэр.

11Дыщэ тхыпхъэр[*] зыхэлъ дыжьын фалъэм ещхьщ
игъуэу жыӀа хъуа псалъэр+.

12Ӏущым и гие псалъэр абы и тхьэкӀумэ тегъэхуауэ
щӀэдэӀум зрилъытыр
дыщэ тхьэгъурэ дыщэ Ӏэлъынрэщ.

13Гъэмахуэ шылэм узыгъэщӀыӀэтыӀэ псы щӀыӀэм
хуэдэщ[*]

лӀыкӀуэ пэжыр ар зыӀуэхум дежкӀэ:

къыхуехьыр гупсэхугъуэ зыгъэкӀуам+.

14Уэшхыншэ пшагъуэмрэ жьыбгъэм ещхьщ
имыщӀа тыгъэхэмкӀэ зыщытхъужыр.

15УнафэщӀыр шыӀагъэкӀэ къыдэпхьэхынщ,
зи бзэ ӀэфӀым къупщхьэми зыдегъэш.

16Ухуэзамэ уэ фо Ӏэгу – пщыкӀуэн хуэдиз хэшхыкӀ,
армырмэ уигу къигъэкӀуэнщ+.

17Апхуэдэщ ныбжьэгъури: и унэ куэдрэ улъимыхьэ,
армыхъумэ – укъиужэгъунщи,
къыпхуищӀынщ гущыкӀ.

18Токъумакъыу яшэщӀырщ, сэшхуэу ягъабзэрщ
е шабзэшэу ягъэпсырщ зэщхьыр
нэгъуэщӀым щыхьэтыгъэ нэпцӀкӀэ тегушхуэр+.

19Дзэуэ ӀущӀыкӀам, лъакъуэу къыдэмыбзым хуэдэщ
гузэвэгъуэ махуэм ущыгугъыныр цӀыху
тхьэгъэпцӀым.

20Махуэ щӀыӀэбжьым нэгъуэщӀым и щыгъын
щӀыӀутелъ щызыхым
е абы и уӀэгъэм псыхуэш тезыкӀэм хуэдэщ
гукъыдэж зимыӀэм уэрэд нэжэгужэ
къыхуизышыр.

21Уи бийр мэжалӀэмэ – гъашхэ,
псыхуэлӀэм иубыдамэ – псы егъафэ;+

22укъекӀуэкӀмэ апхуэдэу – укӀытэм игъэсынщ абы
и напэр[*],
уэ Тхьэуэ Зиусхьэным и нэфӀри къыплъысынщ.

23Ищхъэрэжьым уэшхыдзэр къызэрихьым ещхьу
бзэгузехьэми къызэщегъэур губжьыр.

24Фыз жьэмыгъэпсэхум и гъусэу зы унэ ущӀэс нэхърэ
нэхъыфӀщ пкӀэунэм уисми+.

25ПсыхуэлӀэм иубыдам дежкӀэ псы щӀыӀэтыӀэм
хуэдэщ
щӀыпӀэ жыжьэ къиӀукӀ хъыбарыфӀыр+.

26Псынащхьэ утхъуам е псынэпс уфӀеям ещхьщ
захуащӀэу бзаджащӀэм зезыгъэгъапцӀэр.

27Фо бэшхыу ущытыным хэлъкъым зыфӀ,
щӀэмычэу щытхъум упэплъэнри щӀагъуэкъым.

28Зи мывэчор зэтеуэжа къалэм ещхьщ
шыӀагъэ зыхэмылъ цӀыхур.

* 25:1 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ хуэгъэфэщауэ 715-686 гъэхэм Ехьудей щӀыналъэм и Ӏэщхьэтету щытащ.

* 25:11 Е «мыӀэрысэхэр».

* 25:13 Журт. «уэс къесым хуэдэщ».

* 25:22 Журт. «и щхьэфэ игъэсынщ дэп пщтырым».

+ 25:1 Гъэс. 1:1, Гъэс. 10:1, 4 Пащт. 18:5-7
+ 25:5 3 Пащт. 2:44-45, Гъэс. 16:12
+ 25:6 Лк. 14:8-11
+ 25:11 Гъэс. 15:23
+ 25:13 Гъэс. 13:17
+ 25:16 Гъэс. 27:7
+ 25:18 Гъэс. 12:18, Гъэс. 19:5, Гъэс. 24:28
+ 25:21 4 Пащт. 6:22,
+ 25:24 Гъэс. 19:13, Гъэс. 21:9, Гъэс. 21:19
+ 25:25 Гъэс. 15:30

ТӀОЩӀРЭ ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

26^1Гъэмахуэ шылэм къеса уэсым, гъавэ хыжыгъуэм
къешха уэшхым хуэдэу
къемызэгъщ цӀыху акъылыншэм
ущытхъуныр+.

2Бзу ӀубыбыкӀыжым, пцӀащхъуэ зэхэзелъатэм ещхьу
хейм траӀуа гыбзафэ бзаджэхэри техуэнукъым.

3ЩӀопщыр – шым, шхуэӀур – шыдым,
чы цӀынэр – акъылыншэм щхьэкӀэщ+.

4Делэм и делагъэ упэмыджэж,
армыхъумэ укъызэрыкӀэрыху щымыӀэу ещхь
ухъунщ.

5Делэм и делагъэ пэджэж,
армыхъумэ нэхъ Ӏущ щымыӀэу
зыкъыфӀэщӀыжынщ.

6Езыр-езыру фэбжь бзаджэр зрехыж,
и ӀэкӀэ бэлыхьми зыхедзэж
акъылыншэм хъыбарегъащӀэу дзыхь хуэзыщӀым.

7Лъашэм и лъэр зэрызэрилъафэм ещхьущ
жыӀэгъуэ Ӏущхэр акъылыншэм
зэрызэригъэзахуэри.

8Мывэр мывэдзым иупхкӀэ пхуэдзыну?!

Акъылыншэм пщӀэ хуэпщӀынри зэщхьыр арщ+.

9БанапцӀэ къудамэр чэфым зэрыӀэщӀэлъым ещхьущ
жыӀэгъуэ Ӏущхэр акъылыншэм
зэрызэригъэзахуэри.

10Зэхэдз имыщӀу псори уӀэгъэ зыщӀ шабзауэм
ещхьщ
акъылыншэр е япэ къэсыр лӀыщӀэу зыщтэр[*].

11Хьэр и къэжьахуэ къызэрекӀуэлӀэжым ещхьу
делэми и делагъэ къытригъэзэж зэпытщ.

12Хуэдэ щымыӀэу Ӏущу зыкъызыфӀэщӀыжа цӀыхур
плъагъукъэ?! –
Абы нэхърэ акъылыншэм иджыри нэхъ
узыщегъэгугъ+.

13Щхьэхынэм и псэлъафэщ:

«Аслъэныр гъуэгум тетщ!

Аслъэныр уэрамым щокӀукӀ!»+

14Бжэм бжэеӀулӀым къез-незурэ зыдегъазэ,
щхьэхынэри аращ: и пӀэм хэлъщ джэрэзу.

15Щхьэхынэм и Ӏэр шхыным хуехьри,
ар и жьэм ихьыжыну къохьэлъэкӀ+.

16Гупсысэр зэрагъэзахуэу псалъэ цӀыхуибл нэхърэ
цӀыху щхьэхынэм нэхъ зыфӀэӀущщ.

17Хьэр тхьэкӀумакӀэкӀэ зезылъафэм ещхьщ
блэкӀрэ пэт и Ӏуэху зыхэмылъ ныкъуакъуэм
хэӀэбэр.

18И акъыл икӀауэ лыгъэ мафӀэр къызыхэлъэлъ
ажалышэр зыпхъым ещхьщ
19и гъунэгъур игъапцӀэрэ
иужькӀэ «СыгушыӀауэ арат!» жызыӀэжыр.

20Пхъэ темылъыжым мафӀэр мэужьыхыж,
бзэгу зыхэмылъ псалъэмакъри мэӀэсэж+.

21ФӀамыщӀым дэпыр, пхъэм мафӀэр,
цӀыху бырсырым зэныкъуэкъур
къызэщӀагъаплъэ.

22Бзэгузехьэм и псалъэр хуэдэщ шхын хэплъыхьам,
гущӀэ лъапсэми щызу зыщегъэзагъэ+.

23Дыжьыныпс егъэфа кхъуэщыныжьым хуэдэщ
гужьгъэжьыр псалъэ ӀэфӀкӀэ[*] щӀэзыуфэр.

24Бийр къыщопсалъэкӀэ фэрыщӀщ,
и гущӀэ лъапсэм щызэрихьэри бзаджагъэщ.

25ДэхащӀэу щытми абы и псалъэ – дзыхь хуумыщӀ,
бзаджэнаджиблым я тӀысыпӀэщ и гур.

26Ущэхуами лъагъумыхъуныгъэр фэрыщӀыгъэкӀэ,
къыщыщӀэщыжынущ зэм-зэм бзаджагъэр
цӀыху цӀыкӀум я пащхьэ.

27Мащэ зытӀ мащэ ихуэжынщ,
мывэр зыгъэжари мывэм хуэзэжынщ+.

28ПцӀыупсым игъэгуӀэхэм гужьгъэжь яхуиӀэщ,
щытхъуакӀуэ нэпцӀми уигъэунэхъунущ.

* 26:10 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 26:23 Е «гущӀэ псалъэкӀэ».

+ 26:1 Гъэс. 17:7, Гъэс. 19:10, Гъэс. 26:8
+ 26:3 Гъэс. 10:13, Гъэс. 19:29
+ 26:8 Гъэс. 26:1
+ 26:12 Гъэс. 28:11, Гъэс. 29:20
+ 26:13 Гъэс. 22:13
+ 26:15 Гъэс. 15:19, Гъэс. 19:24
+ 26:20 Гъэс. 16:28, Гъэс. 22:10
+ 26:22 Гъэс. 18:8
+ 26:27 Сэфирэт 7:9, ДжакӀуэ 10:8, Данил 6:24

ТӀОЩӀРЭ ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

27^1Пщэдейрей махуэхэмкӀэ узыщымытхъуж,
пщӀэркъым абы къыпхуахьыну псор зыхуэдэр+.

2Узыщымытхъуж, умыхъу щытхъущхьэхуэӀуатэ,
нэгъуэщӀым уи цӀэр кърыреӀуэ,
ирехъу ар уи фӀыщӀэӀуатэ.

3ХьэлъафӀэщ мывэр,
псынщӀагъуэу щыткъым пшахъуэр,
ауэ акъылыншэм къуит бампӀэгъуэр нэхъ
хьэлъэжщ.

4ГущӀэгъу ищӀэркъым губжьам,
губжьыхри ӀэубыдыпӀэншэщ,
ауэ гурыщхъуэщӀыр псоми ятокӀуэж+.

5Лъагъуныгъэ мыӀуатэм нэхърэ
гие нахуэр куэдкӀэ нэхъыфӀщ+.

6Жагъуэгъум и фоупс псалъэу[*] узытхьэлэм нэхърэ
ныбжьэгъу пэж и псалъэ пхъашэхэр
нэхъыфӀщ, уауӀэу щытми.

7Ныбэизым фо хьэкӀуэри щыкӀуэркъым,
мэжэщӀалӀэм дыджри ӀэфӀ къыщохъу+.

8Абгъуэхъуэж зыщӀа бзум хуэдэщ
и унэ зыбгына цӀыхур.

9Дыхумрэ щыхуэн дагъэ гуакӀуэмрэ гум
зэрыӀэпихым хуэдэу
гухэхъуэщ ныбжьэгъу и чэнджэщыфӀхэм
уедэӀуэнри.

10Уи щауэгъурэ уи адэ и ныбжьэгъужьрэ
умыбгынэ;
ущыгузавэми Ӏыхьлым я деж умыжэ,
къуэш жыжьэ нэхърэ ныбжьэгъу гъунэгъур
куэдкӀэ нэхъ къыпщхьэпэнущ+.

11Тет дунейм цӀыху Ӏущу, щӀалэ, сигу хэгъахъуэ,
сщӀэнущ мис итӀанэ жесӀэнур сызижагъуэм.

12ЩилъагъукӀэ цӀыху губзыгъэм къыпэщылъ
шынагъуэр – зыхуещӀ пэӀэщӀэ,
жыӀэзыфӀэщым и гъуэгу и занщӀэщ –
къекӀынщ и лажьэ бзаджэр+.

13Хамэм шэс хуэхъуам и щыгъын щӀыӀутелъыр
тхьэкъу,
шэсыпӀэ къинам ар уи шэс щӀыхуэм пэкӀуэу
фӀэубыд+.

14Пщэдджыжь нэмэзым и макъ къызэрихькӀэ
и гъунэгъу фӀэхъускӀэ жьэхыхьэм
гыбзафэкӀэ щӀигъанэущ абы зэрилъытэнур.

15Уэшх къешхым и Ӏэуэлъауэ зэпымыужым хуэдэу
фыз жьэмыгъэпсэхури шэчыгъуейщ;+
16ар зыубыдыну иужь ихьэр – жьыбгъэр иубыдыну
е ӀэкӀэ дагъэр зыӀэщӀикъузэну елӀалӀэм хуэдэщ.

17ГъущӀыр гъущӀым егъэжан,
цӀыхури цӀыху щӀыжщ.

18Ахъуэ жыг хадэр елӀалӀэу зыщӀэм и бэври
кърихьэлӀэжынщ,
зи унафэщӀ хуэмыбэлэрыгъми пщӀэ иӀэнщ.

19Псым хэплъэм и нэгур къызэрытещым хуэдэу
цӀыхум и гум еплъым ар зищӀысыр
къилъэгъунщ.

20Хьэдрыхэ лъахэм ищӀэкъым зыгъэнщӀ жыхуаӀэр,
цӀыхум и хъуапсэхэри икӀкъым+.

21Дыжьыныр ягъэджылри япщэж,
дыщэри ягъэткӀури якӀыщтэ,
цӀыхури щытхъукӀэ ягъэунэху+.

22Гуэдзым ещхьу делэр гухъукӀэ бгуми,
и делагъэр къыхэбгуфыкӀынукъым.

23Уи хъушэхэм кӀэлъыплъ зэпыт,
уи Ӏэщхэми уи нэӀэ ятегъэт:
24мылъкур уэсэпсым хуэдэщ, мэкӀуэдыж,
тетыгъуэри адэжь щӀэину игъащӀэкӀэ
зэӀэпахынкъым+.
25Мэкъу Ӏэнэр ящтэжу удзыщӀэр
къыщызэщӀэрыуэжкӀэ,
мэкъупӀэхэм аргъынэр щыхадзэжкӀэ,
26укъахуэпэнщ уи щынэщӀылъхухэм,
бжэн хъушэри къыпхуэхъунщ уэ щӀапӀэ уасэ.
27Уи щхьэм щхьэкӀи, бынунэм папщӀи,
унэӀут цӀыхубзхэми Ӏыхьэ къахухэкӀыу
уиӀэнщ бжэнышэр мис итӀанэ уэ къолыжу.

* 27:6 Журт. «и ба пщтырхэу».

+ 27:1 Лк. 12:19-20,
+ 27:4 Гъэс. 6:34
+ 27:5 Гъэс. 28:23
+ 27:7 Гъэс. 25:16
+ 27:10 Гъэс. 17:17
+ 27:12 Гъэс. 22:3
+ 27:13 Гъэс. 20:16
+ 27:15 Гъэс. 19:13, Гъэс. 21:9, Гъэс. 25:24
+ 27:20 Гъэс. 15:11, ДжакӀуэ 1:8, ДжакӀуэ 4:8
+ 27:21 Гъэс. 17:3
+ 27:24 Гъэс. 23:5,

ТӀОЩӀРЭ ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

28^1ЩӀэпхъуауэ мажэр цӀыху бзаджащӀэр,
зэхэзехуэн зыщӀа щымыӀэ пэтми,
аслъэным хуэдэу зэтелъщ игу-и щхьэ цӀыху
захуащӀэм+.

2Хабзэншагъэр щыз хэгъэгум кӀэ имыӀэу
Ӏэтащхьэм зыщызэблахъу,
унафэщӀ Ӏущыр щытепщэр лъэ быдэкӀэ мэув+.

3ЦӀыху тхьэмыщкӀэу факъырэр дэзыкъузэр
гъавэр зыхьыж уэшхышхуэм хуэдэщ.

4Тхьэм и Хабзэр зыӀэщӀэхум бзаджащӀэхэм я
щытхъу еӀуатэ,
Хабзэм гурэ псэкӀэ бгъэдэтыр абыхэм япэщӀэтщ.

5Захуагъэр сыт ищӀысми ищӀэркъым бзаджащӀэм,
Тхьэуэ Зиусхьэным и гъуэгур
къэзылъыхъухэм ар зищӀысыр ягуроӀуэ нэсу.

6Гъуэгу пхэнж ирикӀуэ цӀыху хуэщӀахэм нэхърэ
зи гъуэгупэр захуэм хуэгъэза тхьэмыщкӀэри
нэхъыфӀщ+.

7Тхьэм и Хабзэм емыбакъуэр – бын губзыгъэщ,
мыхъумыщӀэр зи пэшэгъур – адэм и напэтехщ.

8ХэхъуэшхуэкӀэ щӀыхуэ ятурэ ягъэбэгъуа мылъкур
зэгуэр тхьэмыщкӀэм гущӀэгъу хуэзыщӀым
къыхуэнэнщ+.

9Тхьэм и Хабзэ едэӀуну зыщызыдзейм
и тхьэлъэӀури гущыкӀыгъуэщ+.

10ЦӀыху захуэр ем и гъуэгу тезышэр
мащэу итӀым ихуэжынущ,
зи гур къабзэм фӀыгъуэшхуэр къыпагъаплъэ+.

11Бейм Ӏущу зыкъыщохъуж,
ауэ акъыл зиӀэ цӀыху тхьэмыщкӀэм ар зэуэ
къыщӀегъэщ+.

12ЗахуащӀэм текӀуэныгъэр къыщыдихкӀэ,
гуфӀэгъуэм инурэ зеӀэт,
бзаджащӀэм бжьыпэр щиубыдкӀэ,
цӀыху цӀыкӀум заудыгъу+.

13Илэжьа гуэныхьыр щӀэзыхъумэм
къыдэхъункъым зыфӀ,
ар зыдэзыщӀэжу тобэ къэзыхьыжым
Тхьэм и нэфӀыр къыщыхуэнщ.

14Тхьэуэ Зиусхьэным фӀэлӀыкӀыр теуващ гъуэгу
махуэ,
ерыщ екӀуа цӀыху гурымыкъыр хуэзэнущ
тхьэмыщкӀагъэ.

15ЦӀыхубэм епхъэшэкӀ Ӏэтащхьэ ерур
ещхьщ аслъэн гъуахъуэм е мыщэ губжьам+.

16Акъыл зимыӀэ Ӏэщхьэтетым цӀыхуцӀэ зиӀэр
егъэхыщӀэ,
мылъку хьэрэм зыщызыдзейр хъунущ гъащӀэ
кӀыхь.

17Лъы игъэжам игъэхыщӀэ цӀыхум
и дуней Ӏыхьэр иухыхукӀэ уэху жригъэӀэнкъым;
щӀэгъэкъуэн апхуэдэм хэти хуремыхъу![*]

18Шынагъуэ иӀэкъым захуагъэм тет зэпытым,
зи гъуэгур нашэкъашэр кӀуэдынущ зэуэзэпсэу+.

19Къыхуихуэнкъым мэжэщӀалӀагъэр зи щӀы
Ӏыхьэр зылэжьыжым,
гугъэ нэпцӀхэм кӀэлъыпхъэрыр
тхьэмыщкӀагъэм игъэнщӀынщ+.

20ӀуэхукӀэ щыпкъагъэ зыхэлъ цӀыхум и гухэлъ
псори къехъулӀэнщ,
мылъкушхуэ щӀэнэцӀыр гува-щӀэхами
ягъэпшынэнущ+.

21ЩӀагъуэкъым нэфӀ-ней зепхьэну;
итӀаникӀ хьэлу Ӏыхьэ щхьэкӀэ мыхъумыщӀэ
зыщӀэфыни къахокӀ+.

22Нэпсейр бей хъуным щӀэхъуэпс зэпытщ,
и гущхьэ лъапсэми къридзэркъым
тхьэмыщкӀагъэр къызэрыщӀыхьэнур+.

23Къоубзэм нэхърэ
къогие цӀыхум иужькӀэ нэхъ фӀыщӀэ
хуэпщӀыжынущ+.

24И адэ-анэм едыгъуэжрэ
ищӀа щымыӀэу къызыфӀэщӀыжыр –
сыткӀэ нэхъыфӀ лӀыукӀым нэхърэ?

25Нэпсейм къызэщӀегъэстыр зэныкъуэкъур,
унэнущ Тхьэуэ Зиусхьэным щыгугъ цӀыхур+.

26Хэтми, зыщыгугъыжыр – акъылыншэщ,
Ӏущыгъэр зи Ӏэпэгъур шынагъэхэм
къелынущ.

27Дэхуэхахэм защӀэзыгъакъуэр хъункъым зэикӀ
тхьэмыщкӀэ,
хъатэ пэмыхьэ ахэр зыщӀым гыбзафэр
и гущӀыӀу икӀынкъым+.

28БзаджащӀэм бжьыпэр щаубыдкӀэ,
цӀыху цӀыкӀум заудыгъу,
къыщехуэхыжкӀи ахэр – захуащӀэхэр
нэхъыбэ мэхъу+.

* 28:17 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

+ 28:1 4 Пащт. 7:7, 1 Пащт. 17:32
+ 28:2 3 Пащт. 16:8-28, 4 Пащт. 15:8-15
+ 28:6 Гъэс. 19:1
+ 28:8 Гъэс. 13:22
+ 28:9 Гъэс. 15:8
+ 28:10 Гъэс. 26:27
+ 28:11 Гъэс. 26:12
+ 28:12 Гъэс. 11:10, Гъэс. 28:28, Гъэс. 29:2
+ 28:15 Гъэс. 19:12
+ 28:18 Гъэс. 10:9
+ 28:19 Гъэс. 12:11
+ 28:20 Гъэс. 19:2, Гъэс. 21:5, Гъэс. 23:4
+ 28:21 Гъэс. 18:5, Гъэс. 24:23,
+ 28:22 Гъэс. 22:16
+ 28:23 Гъэс. 29:5, Гъэс. 27:5
+ 28:25 Гъэс. 13:10, Гъэс. 15:18
+ 28:27 Гъэс. 19:17
+ 28:28 Гъэс. 28:12

ТӀОЩӀРЭ ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

29^1Гиери зэхимыхыжу инат хъум
напӀэдэхьеигъуэкӀэ и кӀуэдыр къэгъазэ
имыӀэжу къыхэкӀынщ+.

2ЗахуащӀэхэр гуащӀафӀэмэ – мэгушхуэ цӀыхухэр,
бзаджащӀэхэр бжьыпакӀуэмэ – цӀыхубэр
егъэпыхьэ+.

3Ӏущыгъэр фӀыуэ зылъагъу быным адэр егъэгуфӀэ,
цӀыхубз емыкӀущӀэр пэшэгъу зыщӀым
и мылъкур ирекъухьыр+.

4Пащтыхьым къэралыгъуэм и лъабжьэр
захуагъэкӀэ егъэбыдэри,
нэпсейм ар Ӏулъхьэ защӀэкӀэ къегъэтӀасхъэ.

5Щытхъу нэпцӀкӀэ цӀыхур дэзышэхым
щыхупӀэм ахэр ирешалӀэ+.

6И гуэныхьщӀагъэм и хъым йохуэжыр цӀыху
бзаджащӀэр,
захуащӀэр нэфӀэгуфӀэщ, иӀэщ гукъыдэж.

7ТхьэмыщкӀэм и дауафэр цӀыху захуащӀэм деж
ноӀусыр,
ауэ абы хуэдэгущ бзаджащӀэр.

8ЦӀыху щӀэнэкӀалэм къызэщӀегъэстыр жылэр,

Ӏущым ар егъэужьыхыж+.

9Ӏущыр акъылыншэм щедауэ щӀыпӀэм
губжьымрэ щӀэнакӀэмрэ щыкуэдщ,
гупсэхугъуи щыӀэкъым абдеж.

10Лъыифым тралъагъуэ хъуркъым цӀыху
лажьэншэр мы дунейм,
захуащӀэхэрщ абы я щхьэщыжакӀуэр[*].

11Акъылыншэм и губжьыр кърекӀут,
губзыгъэм хэлъщ шыӀагъэ.+

12Ӏэщхьэтетыр щыдишэхкӀэ пцӀым,
блыгущӀэту иӀэри бзаджащӀэ мэхъур.

13ТхьэмыщкӀэмрэ гъэпщылӀакӀуэмрэ зыкӀэ
зэщхьщ:

тӀуми Тхьэуэ Зиусхьэным гъащӀэ къаритащ+.

14ТхьэмыщкӀэм и гукъеуэм пащтыхьыр захуэу
бгъэдыхьэмэ,
и тетыгъуэр ныбжьи ужьыхынкъым+.

15Фэлъырымрэ гиемрэщ Ӏущыгъэр къызыхэкӀыр,
бын мыгъэсам и укӀытэгъуэ хэтщ хэмыкӀыу
анэр+.

16ЦӀыху бзаджащӀэм щаубыдкӀэ бжьыпэр,
хохъуэ хабзэншагъэм,
захуащӀэхэм я нэгу щӀэкӀынущ ахэр
зэрыкӀуэдыр.

17Уи бын еущие зэпыти,
гупсэхугъуэ къуитыжынщ,
уигъэлъагъунщ гухэхъуэ куэди+.

18Уэхьий къахуэмыкӀуауэ щытмэ,
ӀэубыдыпӀэншэ мэхъур цӀыхур,
Тхьэм и Хабзэ емыбакъуэр теуващ гъуэгу
махуэ+.

19Псалъэ гъущэкӀэ пщылӀыр пхуэгъэсэнкъым:

гурыӀуэ щхьэкӀэ, даӀуэркъым.

20Зи гупсысэм япэ псалъэр изыгъэщ цӀыхур
плъагъурэ?!

Абы нэхърэ акъылыншэм иджыри нэхъ
узыщегъэгугъ+.

21ПщылӀыр цӀыкӀу щӀыкӀэ щыбгъэкӀмэ,
уи шым къэкӀэсу уанэгур пфӀищтэжынкӀэ
тӀэу еплъынкъым[*].

22Акъылцыджым къызэщӀегъэстыр зэныкъуэкъур,
шыӀагъэ зыхэмылъри дапщэщи
гуэныхьщӀакӀуэщ+.

23ИгъэикӀэнщ зэгуэр пагагъэм цӀыхур,
зызыгъэцӀыкӀури зэгуэр ялъытэжынщ+.

24Дыгъум къуэтыр хуохъужыр и щхьэм
и жагъуэгъу,
гыбзафэр зэрыхуагъэшыр зэхихрэ пэт[*],
зеущэхур.

25ЦӀыхум щышынэм лъахъэ зрелъхьэжыр,
Тхьэуэ Зиусхьэным щыгугъыр хъунщ
шынагъэм пэӀэщӀэ+.

26Куэдыр щогугъ и Ӏэщхьэтет и нэфӀым,
захуагъэр къыздикӀыр Тхьэуэ Зиусхьэным
дежкӀэ пэт+.

27ЗахуащӀэхэм я жагъуэщ цӀыху мыхъумыщӀэр,
бзаджащӀэми я жагъуэщ цӀыху захуэр.

* 29:10 Е «захуащӀэхэми я псэр ягъэныну ахэр хэтщ».

* 29:21 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэу щымыт пэтми, Ӏуэхур дахэкӀэ зэримыухынур нахуэу къыхощ.

* 29:24 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, щӀэпхъаджагъэр щӀэзыуфэ щыхьэтым гыбзэр хуагъэшырт, Тхьэми цӀыхухэми я нэлатыр зэрытелъыр кърагъэлъагъуэу.

+ 29:1 Гъэс. 1:25, Гъэс. 6:15

+ 29:2 Гъэс. 11:10, Гъэс. 28:12, Гъэс. 28:28

+ 29:3 Гъэс. 10:1, Гъэс. 15:20, Лк. 15:13, Лк. 15:30

+ 29:5 Гъэс. 28:23
+ 29:8 Гъэс. 11:11
+ 29:11 Гъэс. 12:16
+ 29:13 Гъэс. 22:2
+ 29:14 Гъэс. 16:12
+ 29:15 Гъэс. 10:1, Гъэс. 17:25
+ 29:17 Гъэс. 13:24
+ 29:18 1 Пащт. 3:1,
+ 29:20 Гъэс. 26:12
+ 29:22 Гъэс. 15:18

+ 29:23 Гъэс. 11:2, Гъэс. 16:18, Гъэс. 18:12, Гъэс. 15:33, Гъэс. 18:12

+ 29:25 Лк. 12:4

+ 29:26 Гъэс. 19:6

ЕЩЭЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Агъур и псалъэхэр

30^1ЯкӀэхь и къуэ Агъур[*] къыхуэкӀуа псалъэхэр[*].

Мыращ абы ӀитрэӀилрэ Ӏухьэлрэ яжриӀар[*]:

2ЦӀыхуцӀэ зиӀэм сэ нэхъ акъмыкъ яхэткъым,
зэхэщӀыкӀ жыхуаӀэм щыщ збгъэдэлъкъым.

3Ӏущыгъэри зищӀысым сыхурагъэджакъым;

Тхьэуэ ЛъапӀэр къэпцӀыхуныр сытми
сщӀэркъым.

4Хэт уафэ къатиблым дэкӀыу къэзыгъэзэжар?

Хэт щыӀэ жьыбгъэр къиубыдыфауэ?

Хэт псыр уафэпшэхэм изыгъэзагъэр?

Хэт щӀыгу гъунэхэр зыгъэувар?

Хэт хъуну ар? Сыт и къуэм и цӀэр?

КъызжепӀэркъэ, зыгуэр хэпщӀыкӀыу щытмэ?

5Тхьэм и дэтхэнэ псалъи къабзэщ,

Абы щыгугъхэм Ар я пшапэӀудзщ+.

6ЩӀумыгъу Абы и псалъэхэм зыгуэри:

зэ мыхъуми Ар уэ къогиинущ,
цӀыху пцӀыӀуэпцӀышэуи
укъыщӀидзыжынущ.

7СыпсэухукӀэ къысхуэпщӀэну, Тхьэшхуэ,
ӀуэхугъуитӀкӀэ сынолъэӀур Уэ:
8си бзэр тхьэрыӀуэпцӀымрэ пцӀы
зэфэзэщымрэ пэӀэщӀэ хуэщӀ,
беигъэкӀи къулейсызыгъэкӀи укъызэмытэу
ерыскъы ӀыхьэкӀэ Уэ къысхуэупсэ,
9уи пащхьэ ныбэизыгъэкӀэ сыщыудафэу
«Хэт Тхьэуэ Зиусхьэныр?» жызмыӀэным
щхьэкӀэ,
сыдэхуэхрэ дыгъуэныр щэн схуэхъуу
си Тхьэм уи цӀэр сымыгъэулъиин папщӀэ.

10Пщым и пащхьэ и пщылӀыр щумыщӀ
пцӀытелъхьэпӀэ,
и гыбзэр къыплъэӀэсынщи, хэпхынщ
лажьэ+.

11ЩыӀэщ цӀыху, хуагъэшу адэхэм гыбзафэр,
къэзылъхуа анэхэми хуэфащэ пщӀэ
хуамыщӀу+.
12ЩыӀэщ цӀыху, сыткӀи зафӀэкъабзэу,
фӀейм лъакъуащхьэкӀэ яутэу зэрыхэтыр
ямыщӀэжу+.
13ЩыӀэщ цӀыху пагагъ яхэлъу плъэуэ,
я плъэкӀэми нэмыплъ къыуиту.
14ЩыӀэщ цӀыху я дзэпкъыр джатэм хуэдэу жану,
я дзэпэфӀанэхэри хуэдэу сэм:
тхьэмыщкӀэу тетри щӀы хъурейм,
цӀыху хуэмыщӀауэ щыӀэри яхуэшхынущ.

15ИӀэщ, жаӀэ, пхъуитӀ псыдыуэм.

«Иджыри! – жаӀэри мэкӀий. – Иджыри!»

ЩыӀэщ Ӏуэхугъуищ, игъащӀэм иримыкъуну,
хэбгъэзыхьмэ, мэхъур плӀы «ирикъунщ»
жызымыӀэнур:
16хьэдрыхэр,
лъхугъэ зыхэмыкӀ пкъыр,
псыкӀэ иримыкъуа щӀыгур,
«хъунщ!» жызымыӀэну мафӀэр.

17И адэ щӀэнакӀэу хуеплъэкӀым,
и анэ и жыӀэ елъэпауэм
вынд-къуалэм и нэр яуӀунщ,
бгъэжь шырхэми я Ӏус хъужынщ+.

18ЩыӀэщ Ӏуэхугъуищ, сэркӀэ телъыджащэу,
хэбгъэзыхьмэ, къызгурыӀуэн слъэмыкӀхэр
мэхъур плӀы:+
19уэгум ит бгъэжьым и хуэрэзэкӀэр,
къырыгум ит блэм и зепщыпщэкӀэр,
хыгум тес кхъухьым и есыкӀэр,
хъулъхугъэр пщащэм зэрекӀуалӀэ щӀыкӀэр.

20Зинэ зыщӀэ цӀыхубзыр мыпхуэдэурэ мэзекӀуэ:

машхэри и Ӏупэ щилъэщӀыжкӀэ,

«Мыхъун гуэри сщӀакъым» жеӀэр.

21Ӏуэхугъуищым егъэзджыздж мы щӀыгур,
хэбгъэзыхьмэ, мэхъур плӀы ар зыгъэщэӀур:
22пащтыхь хъуа пщылӀыр,
ныбэизыгъэкӀэ щыкӀа цӀыху акъылыншэр,+
23ялъагъу мыхъу цӀыхубзу унагъуэ ихьар,
унэӀут бзылъхугъэу гуащэм и пӀэ иувар.

24ЩӀыгум тетхэм щыщу плӀыр халъытэ цӀыкӀухэм,
арщхьэкӀэ ахэр Ӏущым я Ӏущыжщ:
25псэущхьэ лъэщкъым хъумпӀэцӀэджыр,
арщхьэкӀэ гъэм и кӀуэцӀкӀэ щӀымахуэм
хуогъэтӀылъэ;+
26гуащӀэшхуэ иӀэу пхужыӀэнкъым къурш
дзыгъуэм,
арщхьэкӀэ и псэупӀэр къыр дзакӀэм
трещӀыхь;
27мацӀэми ямыӀэ пашэ,
арщхьэкӀэ зыуэ-зыпкъыу теуэ ящӀыр;
28къыпхуэубыдынущ ӀэкӀэ шындырхъуори,
арщхьэкӀэ ари пащтыхь сэрейхэм
щызэхэзожэ.

29Щыщ зэрыхъур щӀым лъэ быдэкӀэ теувэр,
хэбгъэзыхьмэ, мэхъур плӀы зи кӀуэкӀэ
лъэщыр:
30псэущхьэу щыӀэм япщщ аслъэныр,
зыгуэрми худидзыхынукъым и гъуэгу абы;
31адакъэпщыр,
ажэ пашэр,
дзэр зезышэ дзэпщыр.

32ЗыкъыпфӀэщӀыжу делагъэ пӀэщӀэщӀамэ,
е мыхъун гуэр уигу къэкӀыгъауэ щытмэ, –
уубыдкъэ уи жьэр!?
33Шатэм уеуэм тхъущ къыщӀидзыр,
уӀурыуэмэ нэгум къыщеудыр лъыр,
губжьри зэщӀэбгъэстмэ, къыхэкӀыр
зэныкъуэкъущ.

* 30:1 Зыщыщми къызыхэкӀами теухуауэ хъыбар зыри щыӀэкъым. НэгъуэщӀыпӀэ дежи и цӀэм ущрихьэлӀэжкъым.

* 30:1 Е «мэсей лъэпкъым щыщ ЯкӀэхь и къуэ Агъур и псалъэхэр».

* 30:1 Е «ЖиӀащ а цӀыхум: – Сешащ, си Тхьэ, сешащ, си Тхьэ. СхулъэкӀыжкъым».

+ 30:5 Гъэс. 2:7
+ 30:10 ДжакӀуэ 7:21
+ 30:11 Гъэс. 20:20
+ 30:12 Гъэс. 16:2
+ 30:17 Гъэс. 20:20
+ 30:18 Гъэс. 6:16
+ 30:22 Гъэс. 19:10
+ 30:25 Гъэс. 6:6-8

ЩЭЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ

ЛэмрэӀил и псалъэхэр

31^1Анэм и ущиеу пащтыхь ЛэмрэӀил жиӀэжахэр[*]:

2Си кӀэтӀий кӀапэу уэ си щӀалэ,
си тхьэлъэӀухэм я жэуапу згъуэта си щӀалэ!
3Бзылъхугъэм ятумыухэ уи цӀыхухъу гуащӀэр,
пащтыхьхэр зэкӀуэдылӀэм уи къарур
иумыгъэкӀуэщӀ+.

4БжызоӀэ, ЛэмрэӀил, пащтыхьхэм
зыдрагъэхьэхкъым санэм,
хъуркъым фадэ щхьэкӀэ Ӏэщхьэтетхэр
нэхъуеиншэ+.
5Армыхъумэ игъэудэфэнщи, хабзэм
иригъэбэкъуэнщ,
тхьэмыщкӀэм я хуитыныгъэри иукъуэнщ.
6КӀуэдыпӀэ итхэм яхуэфший фи фадэр,
гуӀэгъуэр зыкӀуэцӀылъхэр фи санэми къевгъафэ.
7Къыхрефи фадэм, ящрегъупщэ тхьэмыщкӀагъэу
ябгъэдэлъыр,
абы къыщыфӀэкӀам къремыкӀыж я гум илъ
бэлыхьхэр.

8И щхьэ къыщыжыну зылъэмыкӀым и цӀэкӀэ
къэпсалъэ,
цӀыху дэхуэхахэми къэув я телъхьэу.
9Захуагъэм укъыщыжу псалъэ,
тхьэмыщкӀэхэмрэ хуэмыщӀахэмрэ я
хуитыныгъэми щӀэбэн.

ФызыфӀым и щытхъу[*]

10ФызыфӀыр дэнэ къипхын?

Налкъутналмэсхэм ар йолъэпӀэкӀ+.

11АбыкӀэ лӀым игу-и щхьэ зэтелъщ:

ар и Ӏэпэгъуу къыщӀэхуэнкъым зэикӀ,

12и гъащӀэ ӀыхьэкӀи
щхьэгъусэм къыхуихьынур фӀыгъуэщ, екъым.

13Цымрэ чэтэнымрэ зэрегъэгъуэтри,
игу етауэ ахэр ещӀэ.
14Кхъухь чыракӀуэм ещхьщ ар,
и щӀакхъуэ Ӏыхьэр дэни къыщегъуэт.
15Нэхумыщым ар щӀотаджэ,
унагъуэм яхуопщафӀэ,
унэӀут цӀыхубзхэм Ӏуэхур ятрегуашэ+.

16Гъавэ щӀапӀэм гупсэхуу йоплъри, ар къещэху,
и пщӀэнтӀэпс хьэлэлым къыщӀэкӀамкӀэ
егъэтӀысыр жызум хадэр.
17Сыт хуэдэ зы Ӏуэхуи гурэ псэкӀэ йоувалӀэр,
сытми и Ӏэхэр хуэлъэщщ.

18Ӏуэхуу ищӀэм хъер къызэрыдэкӀуэм ар щыгъуазэщ,
кӀуасэркъым жэщыбгми и уэздыгъэр.

19ИгъэтӀылъкъым и цыкӀуэкӀыр зэикӀ,
цыкӀуэкӀыкӀыр быдэуи иӀыгъщ,
20тхьэмыщкӀэмкӀэ и Ӏэгур и Ӏэнащхьэщ,
хуэмыщӀами хуохъу ар щӀэгъэкъуэн+.
21ЩӀымахуэ хъуакъэ, ищӀэркъым къыхэщт:
щыгъын зэтелъ тӀуащӀэкӀэ бынунэр
ихуэпакӀэщ.

22И гъуэлъыпӀэм щащыху тепхъуэхэр къыхуещӀ,
чэтэн плъыжьыпцӀэ пӀащӀэкӀэ езыми
зыкъехуапэр.

23Хасэр зэхыхьамэ, цӀэрэ щхьэрэ щиӀэщ и лӀым –
ар хэку тхьэмадэхэм ящыщщ.

24Чэтэн щыгъынхэр ещӀри ещэ,
бгырыпххэр сатуущӀхэми ярещэр.

25ЩӀыхьрэ щэныфӀагъэрэщ[*] и фащэр,
пщэдейрей махуэхэм пожажьэр гуфӀкӀэ.

26И псалъэр узэдащ ӀущыгъэкӀэ,
ущиефӀхэр и бзэгупэ пылъ зэпытщ.

27Унагъуэ Ӏуэхухэм текӀкъым зэикӀ и нэӀэ,

Ӏуэхуншэ шум и щӀакхъуэ Ӏыхьи ишхкъым.

28ЗэщӀотаджэр бынри – щытхъуфэхэр хуагъэш,
и щхьэгъуси псалъэ дахэхэр къыжреӀэр:

29«Хэлъкъым шэч фызыфӀхэр зэрыщыӀэм,
ауэ уэ ппэхъун къэхъуакъым».

30НэпцӀщ гуакӀуагъэр, дахагъэри уэсэпсщ,
ауэ Тхьэуэ Зиусхьэным фӀэлӀыкӀ цӀыхубзым
щытхъу хуэфащэщ.
31Къилэжьа фӀыщӀэм ар хэвмыну ефпэсыж,
утыкухэм и щытхъуцӀэри щреӀу+.

* 31:1 Е «мэсей пащтыхь ЛэмрэӀил жиӀэжахэр».

* 31:10-31 Ӏэрытхым мы пычыгъуэр акроусыгъэкӀэ зэджэ усэ гъэпсыкӀэм тету ухуащ: журт алыфбейм хэт хьэрфхэм я зэкӀэлъыкӀуэкӀэм техуэу дэтхэнэ зы едзыгъуэри кърегъажьэ.

* 31:25 Журт. «ГуащӀэрэ щӀыхьрэщ».

+ 31:3 3 Пащт. 11:1-4, Гъэс. 7:26
+ 31:4 Гъэс. 20:1, ДжакӀуэ 10:17,
+ 31:10 Руфэ 3:11, Гъэс. 12:4, Гъэс. 3:15
+ 31:15 Гъэс. 20:13
+ 31:20 Гъэс. 22:9
+ 31:31 Гъэс. 11:16

ДжакӀуэ

ДжакӀуэ

1. Пэублэ псалъэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

Гъэсэпэтхыдэхэр

Сэлмэн бегъымбарым и ущие псалъэхэмрэ хъыбархэмрэ

ДжакӀуэ

Пащтыхь Ӏущым и гупсысэхэр

Сэфирэт и тхылъ

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтыр

Мэзкуу, 2021

Гъэсэпэтхыдэхэр

ДжакӀуэ

Сэфирэт и тхылъ

ЗэзыдзэкӀар Табыщ Муратщ

Филологие редакторыр Къумахуэ Аслъэнщ

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщу адыгэбзэкӀэ зэрадзэкӀа тхылъхэм я е-жыпхъэхэр фэ къыщывгъуэтыфынущ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтым и сайтым:

https:
ibtrussia.org/Kabardian

ISBN 978-5-93943-291-7

© Институт перевода Библии, 2021

ХЭЗЫГЪЭГЪУАЗЭ

Ныбжьэгъу лъапӀэ!

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъищ уи пащхьэ илъщ.

Илъэс миным щӀигъукӀэ ятхыжурэ зэхуахьэсыжа тхыгъэжьхэу адыгэхэр ТэурэткӀэ, бегъымбархэм я тхылъкӀэ, ЗабуркӀэ, ИнджылкӀэ зэджахэр ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщщ. Ахэр зытеухуар Тхьэм цӀыхум къыхуиӀэ хущытыкӀэрщ, зытепсэлъыхьри и къэгъэщӀыгъэ псори Езым деж къезышэлӀэж гъуэгу захуэм тегъэува, фӀымрэ захуагъэмрэ щытепщэ дуней еншэ ухуа зэрыхъунум и хэкӀыпӀэхэрщ. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэми а гуращэ къабзэр зэрызащӀэр Хьисэ бегъымбарым и гъащӀэмрэ и псэр зэрита щӀыкӀэмрэ ӀэтащхьэӀулӀэж зыхуэхъуж журтхэм я тхыдэмкӀэ нахуэу икӀи ӀупщӀу къегъэлъагъуэр.

Зи гугъу тщӀы тхыгъэжьхэм ныбжьышхуэ яӀэ пэтми, я мыхьэнэр зы мащӀэкӀи кӀащхъэ хъуакъым. Зыщыщ лъэпкърэ зэрахьэ фӀэщхъуныгъэм емылъытауэ, цӀыхухэр абыхэм дихьэхыу нобэми йоджэ, итым зыщагъэгъуазэ, пщӀэ хуащӀ, Ӏущыгъи къыхах.

Мы къыдэкӀыгъуэм къызэщӀиубыда тхылъхэр щатхар ди лъэхъэнэр къихьэным и япэ илъэс минырщ. Ахэр зытеухуакӀи зэхуэдэкъым, зэрытха бзэкӀи зэщхькъым. «Гъэсэпэтхыдэхэр», псалъэм папщӀэ, щӀоупщӀэ цӀыхур ехъулӀэу дунейм тетын щхьэкӀэ ищӀэн хуейхэм. Тхылъаджэри и гур етауэ ущиехэмрэ гъэсэпэтхыдэхэмрэ щӀэдэӀуну, Ӏущыгъэрэ зэхэщӀыкӀ нэсрэ зригъэгъуэтыну къыхуреджэ.

Дунейм щекӀуэкӀ Ӏуэхугъуэхэм ящыщу гукъыдэж къезытымрэ игу зэщызыгъауэмрэ я щэхур къэтӀэщӀыным иужь итщ «ДжакӀуэр» зи Ӏэдакъэ къыщӀэкӀар. Пасэрей гупсысакӀуэр пщӀэ зыхуэщӀыпхъэмрэ насыпкӀэ узэджэ хъунумрэ зищӀысым я лъыхъуакӀуэ емышыжщ.

ТӀуми аркъудей ещхькъым «Сэфирэт и тхылъыр». Къэжэр (Перс) пащтыхьыгъуэм къыщыхута журтхэр зэрыхуа псэзэпылъхьэпӀэ бзаджэрщ ар зытепсэлъыхьыр, къызэрыгуэкӀ унагъуэ къыхэкӀыу пащтыхь гуащэ хъуа цӀыхубз цӀыкӀум и фӀыгъэкӀэ абыхэм лъапсэкӀуэдыр къахуэмыкӀуэу къызэрызэтенами и хъыбарырщ къиӀуэтэжыр. Тхылъым къыдгурегъаӀуэ журтхэм ехьэжьауэ ягъэмэхуэщӀ «Пуримым» къежьапӀэ хуэхъуар абы щыгъуэ екӀуэкӀа хъугъэ-щӀагъэхэр ару зэрыщытыр.

Зи цӀэ къитӀуа тхылъхэр лъэпкъ куэдым я бзэкӀэ зэдзэкӀауэ щыӀэщ. «Гъэсэпэтхыдэхэр» адыгэбзэкӀэ дунейм къыщытехьар 2017 гъэрщ. «ДжакӀуэр» 2020 гъэм къыдэкӀащ. «Сэфирэт и тхылъыр» адыгэхэм я бзэкӀэ къыщыдэкӀыр иджыщ.

Зытеухуамрэ къыщыӀэта Ӏуэхугъуэхэмрэ тхылъаджэм нэхъ гурыӀуэгъуэ щыхъун папщӀэ тхылъ къэс пэублэ псалъэ хуэтщӀащ. Ӏэрыхуэ хъун щхьэкӀэ псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъэгъэнахуэ кӀэщӀри тхылъым и кӀэм деж къыщыхьащ, гупсысэ нэхъыщхьэхэр къэзыӀуатэ псалъэхэм я цӀэгъэлъагъуэри апхуэдэ дыдэу кӀэлъытхьыжащ.

Адыгэхэм я анэдэлъхубзэмкӀэ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъхэр ябгъэдэтлъхьэныр хуабжьу ди гуапэщ. Абы зи гуащӀэ хэзылъхьа зэдзэкӀакӀуэм, щӀэныгъэлэжьхэм, упщӀэжакӀуэхэм фӀыщӀэ ин яхудощӀ.

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтыр

ДжакӀуэ

Пащтыхь Ӏущым и гупсысэхэр

Пэублэ псалъэ

Пэублэ псалъэ

Зэрытха пасэрей журтыбзэмкӀэ тхылъым зэреджэр «Кохелет»-щ. Апхуэдэущ абы къыхэӀукӀ макъыр зейр зэрызэджэжыр, а фӀэщыгъэми абы фӀэкӀа ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм зыщӀыпӀи ущрихьэлӀэжкъым. «Кохелет» фӀэщыгъэр «пэкӀу», «жылэ зэӀущӀэ» къызэрыкӀ «кахал» пасэрей журт псалъэм къытокӀ, «зэӀущӀэр зэхэзышэ», «цӀыхубэм щӀэныгъэр ялъэзыгъэӀэс», «щӀэныгъэм къыхуезыджэ» жиӀэущ къызэрыбгурыӀуэнури. «Кохелет»-р пасэрей урымыбзэкӀэ «экклезиастес» жиӀэу зэрадзэкӀащ. Ар езыр «кахал» псалъэм мыхьэнэкӀэ техуэ «экклезиа»-м къытокӀ. Тхылъыр нэхъыбэм зэрацӀыху «Экклезиаст» фӀэщыгъэцӀэр къуэпскӀэ зэкӀуэлӀэжри аращ. Тхылъыр адыгэбзэм къыщидгъэтӀасэм пасэрей фӀэщыгъэм хэлъ мыхьэнэ псори къызэщӀиубыдэу «ДжакӀуэ» жытӀэу фӀэтщыныр къызыхэкӀари аращ.

Тхылъым къызэрыхэщымкӀэ, ДжакӀуэр «Ерусэлим щыпащтыхь Даут и къуэщ» (1:1). Ар цӀыху Ӏущщ, гупсысакӀуэщ. Дунейм щекӀуэкӀыр зэригъэщӀэну, «мы уафэм и щӀагъым» (1:3, 1:9, 1:13, нэгъуэщӀхэри) къыщыхъу псори къихутэну, щыӀэныгъэм и мыхьэнэр, мыухыж насыпыр зищӀысыр зэхигъэкӀыну иужь итщ ДжакӀуэр. «Мы уафэм и щӀагъым цӀыхум гугъуехьыр пылъу щилэжьыр сытым и щхьэпэ?» (1:3) – щӀоупщӀэ ар. Езырами, нэгъуэщӀхэрами, дэтхэнэри гъащӀэм зыӀуигъауэ Ӏуэхугъуэхэм деж къыщрегъажьэри, псэухукӀэ хъуэпсапӀэу илъытэу цӀыхур зыхущӀэкъу псори къанэ щымыӀэу егъэунэхур – мылъкури, къулыкъури, тхъэгъуэри, нэгъуэщӀ куэдри. Гъэунэхуныгъэу ищӀахэми псори зэрыпщӀэншэм, дунейм щекӀуэкӀым къикӀ щӀагъуи зэрыщымыӀэм ирашалӀэ. ГъащӀэм игу зэрызэщигъэуари ДжакӀуэм мызэ-мытӀэу къызэриӀуатэ «хевел» пасэрей журтыбзэ псалъэм «Ӏу бахъэ», «жьы щабэ» жиӀэу аращ къикӀыр. Ауэ псалъэр тхылъым зэрыхэувэр «напӀэзыпӀэм блэкӀ», «зыми щымыщ», «пщӀэ зимыӀэ», «зэхэщӀыкӀыгъуей» жиӀэу иӀэ мыхьэнэ зэхьэкӀахэмкӀэщ.

Сыт-тӀэ апхуэдизу цӀыхум мыухыж насыпу илъытэм щӀылъэӀэсыгъуейр? Дунеижьым щекӀуэкӀ псом елъытауэ цӀыху гъащӀэр зыми зэрыщымыщыр ДжакӀуэм и фӀэщщ: пӀалъэ гуэр зэрыдэкӀыу жиӀари, ищӀари, къехъулӀари ящыгъупщэжынущ икӀи яӀэщӀэхужынущ. «ЛӀэужьхэр зэблокӀ: зыр къохъу, зыр малӀэ, дунеижьращ кӀуэдыж зимыӀэр», – щыжеӀэ тхылъым (1:4). ДжакӀуэм мызэ-мытӀэу къытригъэзэжурэ трегъэчыныхь мылъку бгъэдэлъу хуэщӀауэ псэуми, хуэмыщӀауэ зи гъащӀэр зыхьми, Ӏущми, Ӏулэми пӀалъэ зэраӀэр – дэтхэнэми ажалыр къапэщылъщ. Сыт къэмыхъуми, цӀыхум и Ӏэ илъ зэрыщымыӀэр, абы мащӀэ дыдэ зэрелъытар, сытми игъуэрэ и пӀалъэрэ зэриӀэр рену жиӀэ зэпытщ ДжакӀуэм. Дауи, щӀэныгъэ зэгъэгъуэтынри, захуагъэм тету псэунри фӀыщ, узыфӀэкӀи мыхъунщ, арщхьэкӀэ гъащӀэ кӀыхьрэ зыхуей псомкӀи зэгъэпэща хъуа щыӀэкӀэрэ абы къыпхуахьынкӀэ угугъэнри щхьэгъэпцӀэжщ. ГъащӀэм щэхуу хэлъыр апхуэдизкӀэ гурыӀуэгъуейщ, къэхъунури къэщӀэгъуейщи, ар ауэ сытми зэрымыщӀэкӀэ къэунэхуа гуэру загъуэрэ къыщыпфӀэщӀ щыӀэщ.

«Дауэ-тӀэ узэрыпсэунур?» жаӀэу щӀэупщӀэхэм ДжакӀуэр йоущие: кӀуэрабгъу зыхуамыгъуэтхэмрэ шэч къызытрахьэхэмрэ зрагъэзэгъыну, я Ӏэ зыри зэримылъми еувэлӀэну. И Ӏэнэ зэрыузэдам, ныбжьэгъуфӀхэр зэриӀэм, пӀэщхьагъ тынш зэригъуэтам, ищӀэнрэ ишхынрэ зэриӀэм щыгуфӀыкӀыфу, хъер хилъагъуэу цӀыхур дунейм тетын хуейщ. Апхуэдиз фӀыгъуэр къызыбгъэдэкӀыр Тхьэращ, зи тыгъэри Аращ. А псом хэтхъыкӀыфынри Тхьэм цӀыхум хуищӀа унафэхэм ящыщщ. Псом нэхърэ нэхъыщхьэр – Тхьэм уфӀэлӀыкӀыу, уи дзыхь ебгъэзу упсэунращ. Дунейр къэзыгъэщӀам и пащхьэ цӀыхур щихьэжкӀи, ищӀамрэ илэжьамкӀэ жэуап щитыжынущ.

Япэ Ӏыхьэ

1^1ДжакӀуэм[*], Ерусэлим щыпащтыхь Даут и къуэм, и джэпсалъэр+.

ГъащӀэр пщӀэ зимыӀэщ

2Псори пщӀэншэщ[*], –
жеӀэр ДжакӀуэм, –
псори пщӀэншэщ,
зыми къикӀ щыӀэкъым+.

3Мы уафэм и щӀагъым
цӀыхум гугъуехьыр пылъу щилэжьыр сытым и щхьэпэ+?

4ЛӀэужьхэр зэблокӀ: зыр къохъу, зыр малӀэ,
дунеижьращ кӀуэдыж зимыӀэр.
5Дыгъэр къыкъуокӀыр, къуохьэжыр,
къыщытэджа щӀыпӀэм щетӀысэхыжынуи хуопӀащӀэ.
6Жьыбгъэр ипщэкӀэ зэрохьыр,
ищхъэрэкӀи зэрохьэхыр –
кӀэ имыӀэу зопщэр, зопщэр,
зыщиубла щӀыпӀэми егъэзэжыр.
7Псыежэххэр хышхуэм хуожэ,
арщхьэкӀэ къыщхьэпрыжкъым абы зэикӀ.
Псыежэххэр мажэ зэпыт, ужьыхи ямыӀэ.

8Уатозашэр псоми – Ӏуэтэжыгъуейщ, уеплъкӀи зыбгъэнщӀкъым, уедэӀукӀи пхуэухкъым+.

9ЗыкъеублэрэкӀыж блэкӀам,
къэхъукъащӀэуи щыӀахэм къагъэзэж.
Мы уафэм и щӀагъым щӀэткъым къытезымыгъэзэж!+

10«Еплъыт, мыр сыт гъэщӀэгъуэн!» щыжаӀэ щыӀэщ,
арщхьэкӀэ ари блэкӀа лӀэщӀыгъуэхэм, дыкъэхъун ипэкӀэ, щыӀа гуэрщ.

11Ди япэ итахэр зыщӀэж щыӀэкъым,
дунейм иджыри къытемыхьахэр
абы къакӀэлъыкӀуэнухэми ягу къэкӀыжынукъым+.

ЦӀыхум и Ӏэужьри, и Ӏущыгъэри пщӀэ зимыӀэщ

12Сы-ДжакӀуэщ, ИсрэӀилым срипащтыхьу Ерусэлим сыдэсащ. 13Мы уафэм и щӀагъ къыщыхъу псори къэсхутэну, ӀущыгъэкӀи згъэунэхуну зестащ. Тхьэм цӀыху цӀыкӀум пщэрылъ къыщищӀауэ Ӏуэху хьэлъэщ ар+. 14Мы уафэм и щӀагъ къыщыхъу псоми сыхэплъащи, зы къэмынэу пщӀэншэщ, зи щхьэпи щыӀэкъым[*].

15Пхуэузэхужынкъым гъэшар,
щымыӀэри къыпхуэмылъытэн+.

16Сэр-сэрурэ сегупсысыжащи, Ӏущыгъэрэ щӀэныгъэу куэд зэзгъэгъуэтащ, Ерусэлим си япэ щыпащтыхьахэм а псомкӀи сащхьэпрыкӀыжащ+. 17Абы щыгъуэщ Ӏущыгъэр зищӀысыр, акъылыншагъэмрэ делагъэмрэ къызыхэкӀыр зэзгъэщӀэну зыщестар, арщхьэкӀэ ари зи щхьэпэ зэрыщымыӀэр къызгурыӀуащ.

18Ӏущыгъэр зи бэм нэщхъеягъуэр и бэщ,
щӀэныгъэр уи куэдыхукӀэ гухэщӀми ухэмыкӀ+.

* 1:1 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ «кохелет» псалъэм «зэӀущӀэр зэхэзышэ», «цӀыхубэм щӀэныгъэр ялъэзыгъэӀэс», «щӀэныгъэм къыхуезыджэ» жиӀэу аращ къикӀыр.

* 1:2 Пасэрей Ӏэрытхым куэдрэ къыщыкӀуэ мы псалъэм «Ӏу бахъэ», «жьы щабэ» жиӀэу аращ къикӀыр. Ауэ псалъэр текстым зэрыхэтыр «напӀэзыпӀэм блэкӀ», «зыми щымыщ», «пщӀэ зимыӀэ», «зэхэщӀыкӀыгъуей» жиӀэу иӀэ мыхьэнэ зэхьэкӀахэмкӀэщ.

* 1:14 Зи щхьэпи щыӀэкъым – Журт. «жьыбгъэми укӀэлъыжэ хуэдэщ». Еплъ 1:17; 2:11; 2:17; 2:26; 4:4; 4:6; 4:16; 6:9.

+ 1:1 ДжакӀуэ 1:12, ДжакӀуэ 7:27, ДжакӀуэ 12:8-10

+ 1:2 ДжакӀуэ 8:8,
+ 1:3 ДжакӀуэ 2:11, ДжакӀуэ 3:9, ДжакӀуэ 5:15
+ 1:8 Гъэс. 27:20
+ 1:9 ДжакӀуэ 3:15
+ 1:11 ДжакӀуэ 2:16
+ 1:13 ДжакӀуэ 2:26, ДжакӀуэ 3:10
+ 1:15 ДжакӀуэ 7:13

+ 1:16 3 Пащт. 3:12, 3 Пащт. 4:29, ДжакӀуэ 2:9

+ 1:18 ДжакӀуэ 12:12

ЕтӀуанэ Ӏыхьэ

Гур хэзыгъахъуэхэми, дуней хъугъуэфӀыгъуэхэми пщӀэ яӀэкъым

2^1«ГурэпкӀырагъэ гуэр зесхьэнщи зызгъэунэхужынщ, фӀагъыу хэлъыр зыхуэдэр зэзгъэщӀэнщ», – жысӀэри сегупсысащ. АрщхьэкӀэ ари пщӀэншэу къыщӀэкӀащ. 2ДыхьэшхыкӀеиныр акъылыншагъэу къэслъытащ, гурэпкӀырэным къыпхуихь зэрыщымыӀэри зэхэсщӀыкӀащ+. 3Фадэр зэш теупӀэ сщӀыну тезубыдащ, акъылым и гъунэм симыкӀыу делагъэ зесхьэнуи тезухуащ: къыхуиуха гъащӀэ тӀэкӀур мы уафэм и щӀагъым щӀэту щезыхьэкӀ цӀыхум ифӀ зыхэлъыр къэсхутэну сыхуейт.

4Ӏуэхушхуэ зыбжанэ згъэхъащ: унэхэр сщӀащ, жызум хадэхэри згъэтӀысащ,+
5пхъэщхьэмыщхьэу къапымыкӀэ щымыӀэу жыг хадэхэмрэ мэз тӀэкӀухэмрэ зезгъэукъуэдиящ. 6Хадэхэм къыщыкӀ жыгхэр псы щымыщӀэн щхьэкӀэ псыгуэнхэри изгъэувэжащ. 7Къэсщэхуащ пщылӀ цӀыхухъуи, пщылӀ цӀыхубзи, абыхэм къащӀэхъуэжа пщылӀхэри сиӀащ. Ӏэщ пӀащэуи, Ӏэщ цӀыкӀууи сиӀар ебэкӀырт тетыгъуэр Ерусэлим щызыӀыгъа дэтхэнэ зыми иӀам нэхърэ. 8Зэхуэсхьэсащ дыщи дыжьыни, къесхьэлӀащ пащтыхьыгъуэхэмрэ щӀыналъэхэмрэ мылъкуу ярылъри. УэрэджыӀакӀуэ цӀыхухъухэри, уэрэджыӀакӀуэ цӀыхубзхэри си куэдт, цӀыхухъугум и щӀасэу бгъафэ чэсейхэри[*] си мащӀэтэкъым+.

9Щхьэ лъапӀэныгъэу къызахымкӀэ Ерусэлим си япэ щыпсэуа дэтхэнэ зыми сыфӀэкӀыжат, ауэ акъылыр ӀэщӀыб зэикӀ сщӀакъым+. 10Си нэр здэплъэм сыплъащ, си гум фӀэигъуэми сыпэрыуакъым. СщӀэ псоми сыщыгуфӀыкӀырт – си лэжьыгъэм къыпэкӀуэми ар я щхьэт. 11АрщхьэкӀэ си ӀэщӀагъэ сыхэплъэжщ, гугъуехьу сшэча псоми сегупсысыжри, къанэ щымыӀэу зэрыпщӀэншэри, зи щхьэпэ зэрыщымыӀэри къызгурыӀуащ, мы уафэм и щӀагъым сыт къыщымыхъуми, зэрыпсыхэкӀуадэри къэслъэгъуащ+.

Ӏущыгъэри делагъэри пщӀэ зимыӀэщ

12Ӏущыгъэр зищӀысым, акъылыншагъэмрэ делагъэмрэ зыхуэдэм сегупсысу щӀэздзащ. Пэж дыдэу, пащтыхь тахътэм дэкӀуейм сыт ищӀэфынур, япэ итам и щапхъэм иримыгъуазэмэ?[*]

13Нэхур кӀыфӀым зэрытекӀуэм ещхьу

Ӏущыгъэр акъылыншагъэм зэрефӀэкӀыр къызгурыӀуащ.

14Ӏущым здэкӀуэр ӀупщӀу елъагъу,

Ӏулэр кӀыфӀым Ӏэбэрабэурэщ зэрыхэтыр.

Ауэ тӀуми а зы пӀалъэр къазэрыхуиухари зэхэсщӀыкӀащ+.

15«Ӏулэм къыпэплъэр сэри къыспэщылъмэ, сыткӀэ сыхуэныкъуэ-тӀэ Ӏущыгъэм?» – сегупсысащ абы щыгъуэ.

«Мыр гуэрыри пщӀэншэщ», – жысӀащ сигукӀэ.

16Ӏущри Ӏулэри игъащӀэкӀэ яӀэщӀэмыхужу зигу илъын щыӀэу къыщӀэкӀынкъым:

игъуэр къэсмэ, тӀури ящыгъупщэжынущ.

Ӏулэм ещхьу, Ӏущри зэгуэр мэлӀэж!+

17Мы уафэм и щӀагъым щыхъу-щыщӀэ псоми гур зэӀищӀэу къысщыхъуащ, арыххэуи хуэсщӀащ мы гъащӀэм гущыкӀ. Псори пщӀэншэщ, зи щхьэпи щыӀэкъым.

ГуащӀэдэкӀыр пщӀэ зимыӀэщ

18ПщӀэнтӀэпсыр къыспыжу къэзлэжьар си ужькӀэ къэкӀуэнум къызэрыхуэнэнум мы уафэм и щӀагъым щызгъэхъахэм лъагъумыхъуныгъэ яхузигъэщӀащ. 19Хэт зыщӀэр ар Ӏущу щытынуми, акъылыншэу къыщӀэкӀынуми? Мы уафэм и щӀагъым сыщӀэту пщӀэнтӀэпсрэ акъылкӀэ къыщызлэжьар псори аракъэ-тӀэ къызыхуэнэнур? Мыри пщӀэ зимыӀэщ.

20Сигу зэщагъэуащ мы уафэм и щӀагъым сыщӀэту гугъуехьыр пылъу къыщызлэжьа псоми: 21и Ӏущыгъи, и щӀэныгъи, и ӀэпэӀэсагъи ирихьэлӀэурэ цӀыхум къилэжьар къанэ щымыӀэу и Ӏуэху зи цӀэ зыхэмылъым къыхуигъэнэжын хуей мэхъу. Мыри пщӀэншэщ, жыпӀэнурамэ, захуагъэ зи цӀэ зыхэмылъщ. 22Сытыр и щхьэпэ мы уафэм и щӀагъым щӀэту цӀыхум гугъуехьыр пылъу щилэжьымрэ къиину щишэчымрэ? 23ӀуэхукӀэ гъэнщӀауэ игъакӀуэ и махуэхэр гухэщӀрэ гукъеуэ хэмыкӀ защӀэщ. Жэщ дыдэми гупсэхугъуэ иӀэкъым. Арыххэуи, мыри пщӀэншэщ.

24Ешхэрэ ефэу, и лэжьыгъэ щыгуфӀыкӀыу псэуным нэхъыфӀ цӀыхум дежкӀэ щыӀэкъым. КъызгурыӀуащ а псор Тхьэм зэритыгъэр+. 25Хэт Арыншэу ишхыр зыщыкӀуэнур, ищӀэми щыгуфӀыкӀыфынур?[*]
26Тхьэр зыхуэарэзы цӀыхум Ӏущыгъи, щӀэныгъи, насыпи ирет. Ауэ псэкӀуэдыщӀэм бэлыхь мыухыжыр трелъхьэ: мылъку зэхуэлъэфэсын нэхъ плъапӀэ имыӀэжу къегъанэ, Тхьэм и нэфӀыр зыщыхуам иужькӀэ ар иритын хуэдэу. Мыри пщӀэншэщ, зи щхьэпи щыӀэкъым+.

* 2:8 Бгъафэ чэсейхэри – Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм къызэрыхэщымкӀэ, Сэлмэн бегъымбарым щхьэгъусэ щиблрэ щӀасэ бзылъхугъэ щищрэ иӀащ.

* 2:12 Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 2:25 Е «Сэр нэмыщӀ ишхым щыгуфӀыкӀыу хэт шхар?»

+ 2:2 Гъэс. 14:13

+ 2:4 3 Пащт. 7:1,

+ 2:8 3 Пащт. 9:28, 3 Пащт. 10:10, 3 Пащт. 10:14, 3 Пащт. 11:3

+ 2:9 3 Пащт. 3:12, ДжакӀуэ 1:16
+ 2:11 ДжакӀуэ 1:3, ДжакӀуэ 3:9, ДжакӀуэ 5:15
+ 2:14 ДжакӀуэ 3:19, ДжакӀуэ 9:2
+ 2:16 ДжакӀуэ 1:11

+ 2:24 ДжакӀуэ 3:12-13, ДжакӀуэ 5:18, ДжакӀуэ 8:15, ДжакӀуэ 5:18

+ 2:26 ДжакӀуэ 1:13

Ещанэ Ӏыхьэ

Сыт ищӀысми пӀалъэ иӀэщ

3^1Сыт ищӀысри щиуха дыдэм къэхъунущ,
сыт хуэдэ Ӏуэхуми мы уафэм и щӀагъым езым и пӀалъэ щиӀэжщ:

2укъыщыхъунуми ущылӀэжынуми пӀалъэ яӀэщ,
хадэ щӀэнми къыхэхыжынми пӀалъэ яӀэщ,
3укӀынми узым еӀэзэнми пӀалъэ яӀэщ,
зэхэкъутэнми ухуэнми пӀалъэ яӀэщ,
4гъынми дыхьэшхынми пӀалъэ яӀэщ,
щыгъуэнми къэфэнми пӀалъэ яӀэщ,

5мывэр зэбгрыдзынми къэщыпыжынми пӀалъэ яӀэщ[*],

ӀэплӀэ ешэкӀынми ӀэплӀэм зыщыдзеинми пӀалъэ яӀэщ,

6къэлъыхъуэнми гъэкӀуэдынми пӀалъэ яӀэщ,
хъумэнми идзыжынми пӀалъэ яӀэщ,
7зэфӀэтхъынми зэгуэдэжынми пӀалъэ яӀэщ,
щымынми псэлъэнми пӀалъэ яӀэщ,

8фӀылъагъуныгъэми лъагъумыхъуныгъэми пӀалъэ яӀэщ,
зауэми мамырыгъэми пӀалъэ яӀэщ.

9ЦӀыхум Ӏуэхуу илэжьыр сыткӀэ къещхьэпэрэ+? 10Слъэгъуащ сэ цӀыху цӀыкӀум Тхьэм къытрилъхьа хьэлъэр зыхуэдэр+. 11КъэгъэщӀыгъэ псори зэрыщытын хуейм тету къигъэщӀащ Абы игъуэм. Пэублэри кӀэухри зимыӀэр зэрыщыӀэри цӀыхум зыхригъэщӀыкӀащ Абы. АрщхьэкӀэ Тхьэм ищӀэ псори ипэм щегъэжьауэ икӀэм щыщӀэкӀыжу цӀыхум зэӀубз ищӀыну лъэкӀ иритакъым[*]+. 12ИкӀэм-икӀэжым, цӀыхур дунейм тетыху гуфӀэу, тхъэжу[*] псэуным нэхъыфӀ зэрыщымыӀэр зэхэсщӀыкӀащ+. 13Ешхэрэ ефэу, и лэжьыгъэ щыгуфӀыкӀыу цӀыхур псэумэ, Тхьэр къетауэ аращ+.

14Адрейуэ Тхьэм и зы ӀэщӀагъи игъащӀэкӀэ зэрымыкӀуэдынур къызгурыӀуащ: мыбы хэплъхьэни хэпхыни зыри щыӀэкъым. Тхьэм а псор щӀищӀэр цӀыху цӀыкӀур къыфӀэлӀыкӀын щхьэкӀэщ.

15ЩыӀэри, иужькӀэ къэхъунури зэгуэр щыӀагъэххэщ,
блэкӀами кърегъэгъазэр Тхьэм![*]+

Дунейм захуагъэ зи цӀэ щыӀэкъым

16Мы уафэм и щӀагъым мыри щыслъэгъуащ:

хей щащӀ щӀыпӀэрэ пэт – хабзэншагъэр щопэкӀу,
щыпкъагъэм и хэщӀапӀэрэ пэт – къуаншагъэр щызэрахьэ.

17Сегупсысащ абы щыгъуэм:

«Сыт хуэдэ Ӏуэхуми, сыт хуэдэ хъугъэ-щӀагъэми пӀалъэ яӀэщи,
захуащӀэмрэ бзаджащӀэмрэ яхуэфащэр гува-щӀэхами Тхьэм ялъигъэсынущ».

18«Тхьэм цӀыхур гъэунэхупӀэ щӀришэр псэущхьэм зэрещхьыр яригъэлъэгъун щхьэкӀэщ», – жысӀэри сегупсысащ итӀани. 19ЦӀыхуми псэущхьэми къапэплъэр зыщ: тӀуми хьэдэгъуэшэр ятегъэпсащ. ТӀури зэрыбауэр зы хьэуащ, цӀыхури псэущхьэм зэрефӀэкӀ щыӀэкъым. Арыххэуи, пщӀэ зыми иӀэкъым+. 20ИкӀэм-икӀэжым, къэгъэщӀыгъэ псори зыхуэкӀуэжыр зыщ: щӀым къыхэкӀащи, щӀым щыщ хъужынущ+. 21ЦӀыхупсэр уафэм ихьэжми, псэущхьэм и псэр щӀы щӀагъым ехыжми зыми ищӀэкъым.

22И лэжьыгъэ Ӏыхьэ щыгуфӀыкӀыу псэуным нэхъыфӀ цӀыхум дежкӀэ зэрыщымыӀэр хьэкъ сщыхъуащ. Аращ абы и насып зыхэлъыр. ИужькӀэ къэхъуну псори хэт иригъэлъэгъуфын абы+?

* 3:5 Пасэрей журтхэм щӀыр явэн ипэ, мывэу хэлъыр къыхащыпыкӀыу щытащ, апхуэдэ дыдэуи бийм и щӀыгулъ нэхъыфӀхэр мывэкӀэ ясейрт. НэгъуэщӀ гъэнэхуэкӀи щыхуащӀ щыӀэщ.

* 3:11 Пэублэри…иритакъым – Е «АрщхьэкӀэ Тхьэм и Ӏуэху псори ипэм щегъэжьауэ икӀэм нэсыхункӀэ цӀыхум зэхищӀыкӀыну иухакъым, игуми мыщӀэныгъэр ирилъхьащ». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 3:12 Тхъэжу – Е «фӀы ищӀэу».

* 3:15 БлэкӀами кърегъэгъазэр Тхьэм! – Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

+ 3:9 ДжакӀуэ 1:3, ДжакӀуэ 2:11, ДжакӀуэ 5:15
+ 3:10 ДжакӀуэ 1:13, ДжакӀуэ 2:26
+ 3:11 ДжакӀуэ 8:17
+ 3:12 ДжакӀуэ 2:24
+ 3:13 ДжакӀуэ 2:24, ДжакӀуэ 5:19
+ 3:15 ДжакӀуэ 1:9
+ 3:19 ДжакӀуэ 2:14, ДжакӀуэ 9:2
+ 3:20 ДжакӀуэ 12:7
+ 3:22 ДжакӀуэ 2:24

ЕплӀанэ Ӏыхьэ

Дэкъузэныгъэмрэ лэжьыгъэмрэ

4^1Къэслъэгъуащ итӀанэ зыр зым дикъузэн щхьэкӀэ, мы уафэм и щӀагъым щалэжь псори:

къэслъэгъуащ дэкъузахэм я нэпсыр,
щымыӀэ ахэр зыгъэудэӀун,
лъэщыгъэр дэзыкъузэм дежщ здэщыӀэр,
яхэмыт абыхэм щыжакӀуэ.+
2Псэум еплъытмэ,
щымыӀэжым и махуагъэу къэслъытащ+.
3Ауэ сыткӀи ехъулӀар
иджыри дунейм къытемыхьарщ,
мы уафэм и щӀагъым щалэжь ер
зи зымылъэгъуарщ+.

4Къэслъэгъуащ гуащӀэдэкӀри, ехъулӀэныгъэри псори хьэрхуэрыгъэм къызэрыхэкӀыр[*]. Мыри пщӀэншэщ, зи щхьэпи щыӀэкъым.

5ПкъыщӀэлӀэ хъурэ пэт,

Ӏулэм и Ӏэхэр зэтелъу щысщ+.

6Зи щхьэпи щымыӀэу ерагъмыгъуейкӀэ къэблэжь дзэкъэгъуитӀым нэхърэ,
гупсэхугъуэр зыщӀыгъу шхын Ӏулъхьэр нэхъыфӀщ+.

Дзей гъусэ уиӀэным фӀагъыу хэлъыр

7Мы уафэм и щӀагъым щыслъэгъуащ пщӀэ зимыӀэ нэгъуэщӀ гуэри:

8и щхьэ закъуэ и лъакъуитӀу псэут цӀыхур, къыгуэувэну анэкъилъхуи лъхугъи зыри имыӀэу. Ӏуэхуу илэжьми кӀэ иӀэтэкъым, мылъкуу бгъэдэлъымкӀи зигъэнщӀыжыртэкъым. «Хэт мыпхуэдизу гугъу зыщӀезгъэхьыр, – йогупсыс ар, – мыпхуэдизу си псэри бэлыхь щӀыхэзгъэтыр сыт?» Мыри пщӀэ зимыӀэ Ӏуэхущ, зиунагъуэрэ, насыпкъэмыгъакӀуэщ!+

9Зи щхьэ закъуэм нэхърэ, дзеегъу зэхуэхъуахэм я пхъэ нэхъ къокӀ: я лэжьыгъэ къыпэкӀуэр фӀыуэ нэхъыбэщ.

10Зыр укӀуриймэ, зым къегъэувыжыр.

Ауэ уанэ мыгъуэр тезылъхьар зи щхьэ закъуэращ,
укӀуриймэ, къэзыгъэувыжын иӀэнукъым.

11ТӀур зэдэгъуэлъмэ, зэрыгъэхуэбэнщ,
зи щхьэ закъуэм дауэ зигъэхуэбэжын+?

12Закъуэм пэувыгъуафӀэ щхьэкӀэ,
тӀакъуэм зыкъагъэгъунэжыфынущ.

ӀуданищкӀэ зэӀуща кӀапсэр щӀэх зэпычынукъым.

Пащтыхьыгъуэ хабзэхэр пщӀэ зимыӀэщ

13УпщӀэжу ирахьэлӀэм щӀэмыдэӀужу жьы хъуа пащтыхь Ӏулэм нэхърэ, тхьэмыщкӀэми, щӀалэ Ӏущыр нэхъыфӀщ. 14Пащтыхьыгъуэм щыщ унагъуэ хуэмыщӀам къыхэкӀа пэтми, щӀалэр лъэхъуэщым къикӀыжри пащтыхь тахътэм дэкӀуеящ. 15Асыхьэтми мы уафэм и щӀагъым щӀэт дэтхэнэ зыми и щхьэ кърикӀуэр къэслъэгъуащ: а щӀалэми и пӀэ иувэну нэгъуэщӀ гуэр къыкъуэкӀынущ. 16Абы и лъэныкъуэ хъуну цӀыхум и бжыгъэри къыпхуэмылъытэным хуэдизщ. АрщхьэкӀэ нэхъ иужьыӀуэкӀэ дунейм къытехьэнухэм ари ядэжынукъым. Мыбыи пщӀэ иӀакъым, зи щхьэпи щыӀакъым.

ПсынщӀэетэу ящӀа тхьэлъанэхэр

17Тхьэм и Унэм ущыкӀуэкӀэ, зыхуэсакъыж. УдэӀуэн щхьэкӀэ абы уекӀуэлӀэныр нэхъыфӀщ бзаджагъэ зэралэжьым гу лъызымытэж акъылыншэхэм хуэдэу абдеж къурмэн щыпщӀыным нэхърэ+.

* 4:4 Е «Къэслъэгъуащ гуащӀэдэкӀми ехъулӀэныгъэми цӀыхухэм я зэхуакум фыгъуэ-ижэр къызэрыдилъхьэр».

+ 4:1 ДжакӀуэ 9:11, ДжакӀуэ 5:7
+ 4:2 ДжакӀуэ 7:1
+ 4:3 ДжакӀуэ 6:3
+ 4:5 Гъэс. 6:10-11, Гъэс. 24:33-34
+ 4:6 Гъэс. 15:16
+ 4:8 ДжакӀуэ 1:8
+ 4:11 3 Пащт. 1:2
+ 4:17 1 Пащт. 15:22, Гъэс. 15:8

Етхуанэ Ӏыхьэ

5^1Япэ щӀыкӀэ гупсыси, итӀанэ псалъэ. Тхьэм и пащхьэм псалъэ быдэр щыптынми уемыпӀэщӀэкӀ. Ар уафэм щыӀэщ, уэ щӀыгум утетщ – умыпсэлъакъуэ.

2ПщӀыхьэпӀэр гуныкъуэгъуэ куэдым къыхокӀ,
акъылыншэм и макъри псалъэ лейм еӀэт+.

3Тхьэм и пащхьэ нузыр щыпщӀамэ, умыгъэгувэу зэрыбгъэзэщӀэнум хущӀэкъу. Акъылыншэр Тхьэм и жагъуэщ: тхьэлъанэ пщӀакъэ, зэрыбгъэзэщӀэнум хуепӀэщӀэкӀ. 4Нузырыр умыгъэзэщӀэнумэ, умыщӀыххэмэ нэхъыфӀщ+. 5Уи бзэм ухуэмысакъмэ, псэкӀуэдщӀапӀэ уихуэнущ. «Псалъэу стар щыуагъэ мыгъуэт» жыпӀэу абы иужь тхьэпщхэм къаӀуэхуа лӀыкӀуэми[*] жумыӀэж. Апхуэдэ псалъэкӀэ Тхьэм и нейр зыщыбгъахуэу пщӀамрэ блэжьамрэ щхьэ хэбгъэкӀуэдэн хуей? 6ПщӀыхьэпӀэ куэдым пэж хэлъкъым, псалъэ лейми пщӀэ иӀэкъым, ауэ Тхьэм фӀэлӀыкӀ!+

Мылъкур пщӀэ зимыӀэщ

7Зы унафэщӀым зы унафэщӀыр и тетрэ, абыхэм Ӏэщхьэтет нэхъ иныр къазэрыщхьэщытыжыр пщӀэуэ, щӀыпӀэ гуэрым тхьэмыщкӀэр зэрыщыдакъузэр, хьэкум пэж зэрыщамыщӀэр, захуагъэ зэрыщызэрамыхьэр умыгъэщӀагъуэ+. 8ЩӀым хъугъуэфӀыгъуэу къыщӀэкӀыр зыӀэщӀалъхьащи, пащтыхьрэ пэт, губгъуэм кърах лэжьыгъэм хъер къыхех[*].

9Дыжьын зыфӀэфӀыр
дыжьын щыщӀэ зэпытщ,
мылъкур фӀыуэ зылъагъури
абыкӀэ къигъэхъаржэм ирикъукъым.
Зы къэмынэу пщӀэншэщ!
10Мылъкум хэхъуэху,
пщӀэншэрышхэхэри нэхъыбэ мэхъу:
еплъмэ зэрилъагъум щыфӀэкӀауэ,
ар зейм сыт щхьэпэу абы къыхихыр?

11Ишхар куэдми, мащӀэми
цӀыху лэжьакӀуэр ӀэфӀу мэжей.

Ауэ мылъкум къыщыкъеикӀар
зэмызэгъыжу зегъэджэрэзри пӀэм хэлъщ.

12Мы уафэм и щӀагъым нэгъуэщӀ зы тхьэмыщкӀагъэшхуи щыслъэгъуащ:

цӀыхум зэхуихьэса мылъкум и хъер илъэгъужакъым –+

13сатум хилъэфащ,
быным къыхуигъэнэни иӀэжкъым.

14ЦӀыхур дунейм пцӀанэу къытохьэ,
апхуэдэ дыдэу пцӀанэуи дунейм йохыж.

Зэхуихьэсам щыщу
зы мастэ хуэдизи хьэдрыхэ хуздэхьынукъым.

15Мыри тхьэмыщкӀагъэшхуэщ:

цӀыхур дунейм къызэрытехьам хуэдэ дыдэу токӀыж,
ищӀэми, илэжьми къыпэкӀуэ щымыӀэу жьым ихьыжмэ,
сытыр и щхьэпэ+?

16Хуабжьу щӀегъуэжауэ, гукъеуэр имыухыу, губжьым иӀыгъыу
и гъащӀэ псор мазэхэ жэщым хэтым ещхьу ехь.

17Ешхэрэ ефэу, мы уафэм и щӀагъым щӀэту гугъуехьыр пылъу къыщилэжьми щыгуфӀыкӀыу Тхьэм кърита гъащӀэ тӀэкӀур къипсэуным нэхъыфӀ цӀыхум дежкӀэ зэрыщымыӀэр итӀанэщ къыщызгурыӀуар. Аращ насыпуи Тхьэм абы къыхуигъэфэщар. 18Уеблэмэ, Тхьэм зыгуэрым беигъэр щыбгъэдилъхьэкӀэ, ар зэригъакӀуэу и Ӏыхьи къызэрыхихыжын Ӏэмал щригъэгъуэткӀэ, и лэжьыгъи щыгуфӀыкӀыжыну игъуэ щригъахуэкӀэ – Тхьэр къетауэ аращ+. 19Тхьэм зи гур апхуэдэ тхъэгъуэкӀэ щыз ищӀа цӀыхур игъакӀуэ гъащӀэм зэрегупсыс щыӀэкъым.

* 5:5 Тхьэпщхэм къаӀуэхуа лӀыкӀуэми – Пасэрей Ӏэрытххэм «лӀыкӀуэ» псалъэм и закъуэщ къыщыкӀуэр. «МелыӀыч» жиӀэу къыбгурыӀуи хъунущ.

* 5:8 Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

+ 5:2 Гъэс. 10:19
+ 5:4 Гъэс. 20:25
+ 5:6 ДжакӀуэ 12:13
+ 5:7 ДжакӀуэ 3:16, ДжакӀуэ 4:1
+ 5:12 ДжакӀуэ 6:1
+ 5:15 ДжакӀуэ 1:3, ДжакӀуэ 2:11, ДжакӀуэ 3:9
+ 5:18 ДжакӀуэ 2:24

Еханэ Ӏыхьэ

6^1ЦӀыху цӀыкӀум хуабжьу къытехьэлъэу мы уафэм и щӀагъым нэгъуэщӀ зы тхьэмыщкӀагъи щыслъэгъуащ+. 2Тхьэм беигъэри, мылъкури, щытхъури цӀыхум къретыр, къанэ щӀагъуи щымыӀэу зыщӀэхъуэпс псори къыбгъэделъхьэ. АрщхьэкӀэ а псом ар щыгуфӀыкӀыну Тхьэм Ӏэмал къритыжкъым – нэгъуэщӀым къыхуегъанэ. Мыр пщӀэ зимыӀэ Ӏуэхущ, къызэрымыкӀуэуи тхьэмыщкӀагъэшхуэщ+.

3ЦӀыхум сабиищэ къыщӀэхъуэнкӀи, гъащӀэ кӀыхь къигъэщӀынкӀи хъунущ, ауэ сыт хуэдиз къимыпсэуами, мылъкум хъер химылъэгъуамэ, екӀуу щӀамылъхьэжамэ, жысӀэпэнщи, щанэжар куэдкӀэ нэхъ насыпыфӀэщ абы нэхърэ –+
4и къэунэхуи и кӀуэдыжи зыми щыщкъым, кӀыфӀым хобзэхэж, и цӀэри яӀэщӀохуж. 5Дыгъэр и щхьэщыгу къимыплъами, дунейри зищӀысыр къимыщӀами, щанэжар нэхъ гупсэхущ мобы нэхърэ. 6Модрей цӀыхум илъэс минитӀ игъэщӀами, мылъкум насып зи цӀэ къыхуихьынтэкъым. ИкӀэм-икӀэжым, тӀури зы щӀыпӀэ щызэрихьэлӀэжынущ.

7И ныбэр из зэрищӀынуращ цӀыхур зэлӀалӀэр,
ауэ мэжэщӀалӀагъэм къигъазэ зэпытщ+.
8Сыт-тӀэ Ӏущыр Ӏулэм нэхърэ зэрынэхъыфӀыр,
цӀыху хэтыкӀэ зыщӀэ тхьэмыщкӀэми сыт абы къыхуихьыр+?

9УимыӀэм ущӀэхъуэпсу ущыс нэхърэ,
уиӀэм ущыгуфӀыкӀмэ нэхъыфӀщ.

АрщхьэкӀэ а псори пщӀэншэщ,
зи щхьэпи щыӀэкъым.

10КъэгъэщӀыгъэ псоми цӀэ яӀэщ,
цӀыхур зыхуэдэри куэд щӀауэ нахуэщ.
Езым нэхърэ нэхъ Лъэщым[*]
зрипщытыфынукъым цӀыхум+.
11Псалъэр нэхъыбэ хъуху
купщӀэр нэхъ мащӀэ мэхъу,
сыт абы цӀыхум и щхьэпэу хэлъыр+?

12Гу зэрылъытти щымыӀэу, пщӀэ зи цӀи имыӀэу блэкӀ цӀыху гъащӀэ мащӀэм фӀыуэ хэлъыр зыхуэдэр хэт зыщӀэр? Езым и ужькӀэ мы уафэм и щӀагъым къыщыхъуну псори хэти цӀыхум жриӀэжын лъэкӀын?

* 6:10 Е «нэхъ лъэщым».

+ 6:1 ДжакӀуэ 5:12
+ 6:2 Лк. 12:20
+ 6:3 ДжакӀуэ 4:3
+ 6:7 Гъэс. 16:26
+ 6:8 ДжакӀуэ 2:15
+ 6:10 ДжакӀуэ 1:10, ДжакӀуэ 3:15,
+ 6:11 ДжакӀуэ 5:2

Ебланэ Ӏыхьэ

Ущие Ӏущхэр

7^1Дагъэ лъапӀэ къыпщахуэ нэхърэ,
уи цӀэ фӀыкӀэ къраӀуэныр нэхъыфӀщ,
дунейм укъыщытехьа махуэм нэхърэ,
ущытекӀыжри нэхъыфӀщ+.
2Ешхэ-ефэ щызэхэт унэм укӀуэ нэхърэ,
гуӀэ нэпсыр щыщӀагъэкӀ унэм ущӀыхьэмэ нэхъыфӀщ:

ажалыр псоми къапэщылъщ, ирегупсыс абы псэ зыӀутыр.

3Дыхьэшхэным нэхърэ, нэщхъеягъуэм фӀы хэлъщ:

гуауэр къызэрыщ нэгур гум йощхьэпэ+.

4Ӏущым и гур гуӀэ нэпсыр щыщӀагъэкӀ унэм щыӀэщ,

Ӏулэм и гур ефэ-ешхэр щызэхэт унэм къикӀкъым.

5Ӏулэм и уэрэдым уедаӀуэ нэхърэ,

Ӏущым и гие ущӀэдэӀуныр нэхъыфӀщ+.

6Ӏулэм и дыхьэшх макъыр зэщхьыр мафӀэм цӀычэу пэрыбзахэ пхъэ гъурырщ.

Мыр пщӀэ зи цӀэ зимыӀэщ.

7Зыгуэрым и мылъкур ӀэщӀэгъэкӀыным Ӏущыр делэ ещӀ[*],

Ӏулъхьэми цӀыхур зэрегъэкӀуэкӀ+.

8И ублапӀэм нэхърэ
сыт хуэдэ Ӏуэхуми и кӀэухыр нэхъыфӀщ,
пагагъэм нэхърэ шыӀагъэри нэхъыфӀщ+.
9УхуэмыпӀащӀэ угубжьыну –
губжьым тӀысыпӀэ ищӀыр делэм игуращ.

10«БлэкӀар нобэрей махуэхэм нэхърэ сыткӀи нэхъыфӀтэкъэ?» жыпӀэу ущӀэмыупщӀэ, –
акъылым къыхэкӀ упщӀэкъым ар.

11Ӏущыгъэр адэжь щӀэиным хуэдэу фӀыщ[*],
псэ зыӀуту хъуами ар йощхьэпэ.

12Ӏущыгъэми дыжьыным хуэдэу укъехъумэ,
ауэ ар абы зыкӀэ йофӀэкӀ:

Ӏущыгъэм гъащӀэм хэлъ шынагъуэхэм пэӀэщӀэ уахуещӀ.

13Тхьэм и ӀэщӀагъэм еплъыт:

Абы игъэшар хэт хуэузэхужын+?

14МахуэфӀыр къихьакъэ, дэтхъэ,
гуауэр къыщыплъэӀэсам дежи зыщумыгъэгъупщэ:

иужькӀэ къэхъунур цӀыхум зэхимыщӀыкӀын щхьэкӀэщ
мори мыри Абы къыщӀигъэщӀар.

Ӏущыгъэмрэ щыпкъагъэмрэ

15ПщӀэ зи цӀэ имыӀэу блэкӀ си гъащӀэм куэд щыслъэгъуащ:

щыпкъагъэ зыхэлъ цӀыхур и щыпкъагъэ емылъытауэ мэкӀуэд,
бзаджащӀэри и бзаджэщӀагъэ емылъытауэ нэхъри хигъахъуэу мэпсэу+.

16Уи щыпкъагъэм йумыгъэлей,
губзыгъащэуи зумыгъэлъагъуэ, –
уигу щӀызэщыун[*] щхьэусыгъуэ щхьэ ухуей?
17Бзаджэ щӀэным зыдумыгъэхьэх,
Ӏулагъэ зи цӀи зумыхьэ –
игъуэнэмыс зыщӀэпщӀыжын хуейр сыт+?
18Япэ ущием уригъуазэрэ
етӀуанэри уигу иумыгъэхуу илъмэ, фӀы хъунущ –

Тхьэм и шынагъэр зыхэзыщӀэр гузэвэгъуэ куэдым пэӀэщӀэ хуэхъунщ[*].

19Къалэ тетипщӀым нэхърэ,

Ӏущыр Ӏущыгъэм нэхъ лъэщ ещӀ+.

20Захуагъэм тету псэу зэпыти,
псэкӀуэдщӀагъэ зимыӀи цӀыху дунейм теткъым+.

21ЖаӀэ псоми уемыдаӀуэ,
армырамэ уи унэӀутыр къызэрыпхуэпсалъэр зэхэпхыжынущ+.

22Зэм-зэм нэгъуэщӀхэм уазэрыхущӀэджэу щытар
уэр дыдэми зыдыбощӀэж.

23Мы псор ӀущыгъэкӀэ згъэунэхури,

«Ӏущ сыхъунщ!» жысӀэри быдагъи сщӀат,
арщхьэкӀэ сытым хуэдэу сыпэжыжьэу къыщӀэкӀа абы!

24ЕкӀуэкӀым лъэӀэсыгъуейщ, къызэрымыкӀуэуи гурыӀуэгъуейщ –
а псори хэт зэхихуфын?

25Ӏущыгъэмрэ зэхэщӀыкӀымрэ зыгурызгъэӀуэну, къэсхутэну,
ахэр зищӀысыр зэзгъэщӀэну сигу ислъхьащ,
бзаджэу узекӀуэнри, зэхэщӀыкӀыншэу ущытынри
акъылым къызэримытӀасэр зэхэзгъэкӀыну тезубыдащ[*]+.

26Хъым хуэдэу узыӀэщӀэзубыдэ бзылъхугъэр,
зи гур къэпхъэнрэ зи Ӏэр лъэхъум хуэдэр,
ажалым нэхърэ зэрынэхъ гуащӀэр зэхэсщӀыкӀащ.
Тхьэр зыхуэарэзы цӀыхур а хъым ихуэнкъым,
псэкӀуэдыщӀэри ӀэщӀэкӀынкъым+.

27Зым иужьым иту зыр къэсхутэурэ, – жиӀащ ДжакӀуэм, – къызгурыӀуар мыращ:

28сылъыхъуэрт, ауэ згъуэтыртэкъым:

икӀэм, миным щыщу зылӀщ захуащӀэу сызыхуэзар,
зы бзылъхугъи «мыр захуащӀэщ» хужысӀэну срихьэлӀакъым[*].

29Мыращ сыкъызыхуэкӀуари:

Тхьэм цӀыхур захуащӀэу къигъэщӀащ,
арщхьэкӀэ гухэлъ зэхуэмыдэ куэдхэр зэрахъэ хъуащ.

* 7:7 Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 7:11 Е «Ӏущыгъэр щӀэиным щӀыгъумэ фӀыщ».

* 7:16 Е «зыщӀытебгъэкӀуэдэжын».

* 7:18 Гузэвэгъуэ куэдым пэӀэщӀэ хуэхъунщ – Е «ущиитӀми иригъуэзэнщ», е «ущиитӀри зэригъэзэщӀэнум иужь итынщ».

* 7:25 Бзаджэу… тезубыдащ – е «мыхъумыщӀагъэр зэрымыщӀагъуэри, акъылыншагъэм кӀуэцӀылъ зэрыщымыӀэри зэхэзгъэкӀыну тезубыдащ».

* 7:28 Журт. «миным зылӀ закъуэщ яхэзгъуэтар, зы бзылъхугъи яхэслъэгъуакъым». ЗэрызэдзэкӀам къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

+ 7:1 Гъэс. 22:1, ДжакӀуэ 4:2
+ 7:3 Лк. 6:21,
+ 7:5 Гъэс. 15:31-32
+ 7:7 Гъэс. 17:8
+ 7:8 Гъэс. 14:29
+ 7:13 ДжакӀуэ 1:15
+ 7:15 ДжакӀуэ 8:14
+ 7:17 Гъэс. 10:27

+ 7:19 Гъэс. 21:22, ДжакӀуэ 9:16, ДжакӀуэ 9:18

+ 7:20 3 Пащт. 8:46, Гъэс. 20:9,
+ 7:21 Гъэс. 30:10
+ 7:25 ДжакӀуэ 1:17
+ 7:26 Гъэс. 5:4, Гъэс. 22:14, Гъэс. 23:27

Еянэ Ӏыхьэ

8^1Ӏущым хэт хуэдэн?

КъэхъукъащӀэ псори хэти зэӀубз ищӀын?

ЦӀыхум и нэгур Ӏущыгъэм нуру къегъэнэху,
и Ӏуплъэгъуэри зэлъыӀуех.

Пащтыхьым хуэжыӀэщӀэ

2Тхьэм и пащхьэ псалъэ щыптащи, пащтыхьым и унафэм ублэмыкӀ+. 3УхуэмыпӀащӀэ уи щӀыб пащтыхьым хуэбгъэзэну, захуагъэ зыхэмылъ Ӏуэхугъуи кӀэлъыблэжьыну: абы сыт ищӀысри лъэкӀынущ+. 4Пащтыхьым и псалъэм куэд хузэфӀокӀ, «Блэжьыр сыт?» жиӀэу хэти пэувыфын+?

5Ихуэнкъым тхьэмыщкӀапӀэ абы и унафэм едаӀуэр –

Ӏущщи, игъуэмрэ щӀапхъэмрэ щыгъуазэщ.
6Сыт хуэдэ Ӏуэхуми и пӀалъэ, и щӀыкӀэ иӀэжщ,
ауэ цӀыхум и тхьэмыщкӀагъэм щыщщ
7и натӀэ къритхам зэрыщымыгъуазэр,
къэхъуну псор хэти жриӀэфын абы?
8Зыми жьыбгъэр иубыдын лъэкӀынукъым[*],
щылӀэжыну махуэми Ӏэмал хузиӀэ щыӀэкъым.
ЗауэлӀыр зэуапӀэм къыӀукӀыфынукъым,
бзаджащӀэми бзаджэщӀагъэкӀэ зихъумэжыфынкъым.

9Мы уафэм и щӀагъым щӀэт а дунейр акъылкӀэ щызэзгъэзахуэм лъэкӀ зиӀэ цӀыхум и ягъэр загъуэрэ нэгъуэщӀым зэрыригъэкӀыр[*] къэслъэгъуащ+.

ЗахуащӀэхэмрэ бзаджащӀэхэмрэ

10Слъэгъуащ бзаджащӀэхэм я хьэдэр щӀыпӀэ лъапӀэм ирахыу зэрыщӀалъхьэр. Слъэгъуащ захуащӀэу къэпсэуа цӀыхухэри зыдэса къалэм щӀэх дыдэ зэраӀэщӀэгъупщыкӀыжыр[*]. Мыри пщӀэ зи цӀэ зыпымылъ Ӏуэхущ.

11ЩӀэпхъаджащӀэр илэжьамкӀэ щӀэхыу ямыгъэпшынэмэ, цӀыхугури бзаджэ щӀэным зыӀэпишэу хуожьэ. 12ПсэкӀуэдыщӀэм мыухыжу псэкӀуэдщӀагъэ ищӀэурэ кӀыхьу къэпсэуми, сощӀэ, Тхьэм и шынагъэр зыхэзыщӀэм икӀи фӀэлӀыкӀым и Ӏуэхур нэхъ щӀагъуэ зэрыхъунур. 13Тхьэм фӀэлӀыкӀкъыми, бзаджащӀэр ефӀэкӀуэнукъым, и гъащӀэри зыми щымыщу блэкӀынущ+.

14Мы дунейм къыщохъу пщӀэ зимыӀэ нэгъуэщӀ зы Ӏуэхугъуи: бзаджащӀэм хуэфащэр захуащӀэм къылъысрэ захуащӀэм епэсар бзаджащӀэм еуалӀэу. Мыр пщӀэ зи цӀэ зыпымылъ Ӏуэхуу зэрыщытри жысӀащ абы щыгъуэм+.

15Абы хэту гур хэзыгъахъуэ псоми щытхъу хузоӀэт! Ешхэрэ ефэу, гуфӀэу псэуным нэхъыфӀ мы уафэм и щӀагъым зыри щыӀэкъым. Тхьэм цӀыхум къыхуиуха гъащӀэм и кӀуэцӀкӀэ Ӏуэхуу щилэжьми а гуфӀэгъуэр хэлъу ихьынущ+.

16Ӏущыгъэр къэсхутэну, жэщи махуи имыӀэу цӀыхум и нэбдзыпэ щӀызэтримылъхьэ лэжьыгъэри зыхуэдэр зэзгъэлъэгъуну сигу щислъхьэм, 17Тхьэм и ӀэщӀагъэ псори къэслъэгъуащ. Мы уафэм и щӀагъым къыщыхъухэр зыгуэрми зэхищӀыкӀынкӀэ Ӏэмал иӀэкъым. Сыт хуэдизу цӀыхум а къомыр зэхихуну иужь имытами, и лъащӀэм нэсын лъэкӀынукъым. ЦӀыху Ӏущ гуэрым ар ищӀэу жиӀэми, и пэжыпӀэращи, абыи зыри къыгурымыӀуауэ аращ+.

* 8:8 Е «И псэм хуит щыӀэкъым».

* 8:9 Е «езым зэрекӀыжыр».

* 8:10 Е «Слъэгъуащ бзаджащӀэхэр, зэгуэрым Тхьэм и Унэм къакӀуэу щытыгъахэр, зэрыщӀалъхьэри, ер щилэжьу зыдэса къалэми зэраӀэщӀэгъупщыкӀыжри». Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

+ 8:2 3 Пащт. 2:43
+ 8:3 ДжакӀуэ 10:4
+ 8:4 Данил 4:32
+ 8:9 ДжакӀуэ 3:16, ДжакӀуэ 4:1
+ 8:13 ДжакӀуэ 6:12
+ 8:14 ДжакӀуэ 7:15
+ 8:15 ДжакӀуэ 2:24
+ 8:17 ДжакӀуэ 3:11

Ебгъуанэ Ӏыхьэ

ЛӀэныгъэр псоми къапэщылъщ

9^1А псом сыкъегупсысри, сыкъызыхуэкӀуар аращи, захуащӀэри, Ӏущри, абыхэм я лэжьыгъэри Тхьэм и ӀэмыщӀэ илъщ. Къыпэплъэр зыщӀэ зыри щыӀэкъым: фӀылъагъуныгъэ хьэмэрэ лъагъумыхъуныгъэ. 2ЗахуащӀэми бзаджащӀэми, гущӀэгъу зыхэлъми гущӀэгъуншэми[*], къабзэми къабзагъэ зыбгъэдэмылъми, къурмэн зыщӀми зымыщӀми – дэтхэнэми къапэщылъыр а зыращ.

ПсапащӀэм и щхьэ сыт кърикӀуэми,
псэкӀуэдщӀагъэ зыщӀэми къыщыщӀынущ,
тхьэлъанэ зыщӀхэр сытым Ӏууэми,
тхьэрыӀуэ псалъэм щыщтэхэри хуэзэнущ+.

3Мы уафэм и щӀагъым къыщыхъухэм щыщу мис ар тхьэмыщкӀагъэщ: а зыр дэтхэнэми къыпэщылъщ. Псэуху цӀыхум и гур бзаджагъэрэ акъылыншагъэкӀэ гъэнщӀауэ къогъуэгурыкӀуэри, япэ ищахэм я пащхьэ йохьэж.

4Псэ зыӀут псори мэгугъэ. Псэ зыӀумытыж аслъэным нэхърэ, псэ зыӀут хьэм и Ӏуэхур нэхъыфӀщ. 5Псэ зыӀутым кӀэ зэриӀэр ещӀэ. ЛӀам зыри ящӀэкъым, къетэни щыӀэкъым абыхэм, хэбгъэзыхьмэ я цӀэ дыдэри яӀэщӀэхужынущ. 6Я фӀылъагъуныгъи, я лъагъумыхъуныгъи, зрафыгъулӀэу щытаи – зы къэмынэу кӀуэдыжащ, мы уафэм и щӀагъым къыщыхъухэми къэгъазэ имыӀэу хэкӀыжащ.

7Аращи, уи щӀакхъуэри ӀэфӀу шхы, уи санэми гуфӀэм ухэту ефэ – Тхьэм ахэр фӀэгунэсщ+. 8Сыт щыгъуи уи щыгъыныфӀхэр зыщыгъагъ, уи щхьэцхэми мэ дахэ къызыхих дагъэр щыхуэ. 9Мы уафэм и щӀагъым щыбгъащӀэ Тхьэм къыуита махуэ пщӀэншэхэр фӀыуэ плъагъу уи щхьэгъусэм удэтхъэу гъакӀуэ – гъащӀэм узыӀуигъауэ гугъуехьхэм пэкӀуэу Тхьэм аращ къыпхуигъэфащэр. 10Хьэдрыхэ уздэкӀуэжынум Ӏуэхуи, гупсыси, щӀэныгъи, Ӏущыгъи щыӀэкъым, аращи плъэкӀыху пхузэфӀэкӀ къыумыгъанэу щӀэ.

11Иджыри нэгъуэщӀ зыгуэр щыслъэгъуащ сэ мы уафэм и щӀагъым:

жэрыр зэпымычу къатежкъым,
хахуэми сыт щыгъуи текӀуэныгъэр къыдихкъым,
Ӏущым щӀакхъуэ Ӏыхьэ щимыӀи къыхокӀ,
губзыгъэми мылъку щыбгъэдэмылъ къохъу,
щӀэныгъэ зиӀэхэми фӀыщӀэ хуащӀ зэпыткъым –
псоми игъуэрэ пӀалъэрэ яӀэщ.

12ЦӀыхум ищӀэкъым и пӀалъэр къыщысынур: бдзэжьейр хъым щиубыдынур, бзури бзуущэм къызэринэнур зэрамыщӀэм ещхьу, цӀыхури уащхъуэдэмыщхъуэу тхьэмыщкӀагъэм зыӀэщӀелъхьэ+.

Ӏущыгъэмрэ делагъэмрэ теухуа гупсысэхэр

13Ӏущыгъэм и зы щапхъэ гъэщӀэгъуэн дыди щыслъэгъуащ сэ мы уафэм и щӀагъым.

14Дэс щӀагъуэ щымыӀэу зы къалэ цӀыкӀу щыӀэт. ЛъэкӀышхуэ зиӀэ пащтыхь гуэр къебгъэрыкӀуэщ абыи, къитӀысыхьри, къищтэн щхьэкӀэ хузэфӀэкӀи къигъэнакъым. 15Ауэ хуэмыщӀауэ псэууэ а къалэм зы цӀыху Ӏущ дэсти, и ӀущыгъэкӀэ къригъэлащ абы къалэр. АрщхьэкӀэ иужьым а цӀыху тхьэмыщкӀэр зыми ягу къэмыкӀыжу яӀэщӀэгъупщыкӀыжащ.

16«Лъэщагъ нэхърэ Ӏущыгъэр нэхъыфӀщ», – жысӀащ абы щыгъуэм. АрщхьэкӀэ тхьэмыщкӀэм къылъыкъуэкӀ Ӏущыгъэр ауи кърадзэркъым, и псалъэри хъатэ пэмыхьэ ящӀ+.

17Ӏулэм я пашэм и кӀий-гуо макъым уедаӀуэ нэхърэ,
цӀыху Ӏущым щэхуу жиӀэр зэхэпхмэ нэхъыфӀщ.

18Ӏэщэ нэхърэ Ӏущыгъэр нэхъыфӀщ,
ауэ зы псэкӀуэдыщӀэм Ӏуэху щхьэпэ куэд дэкӀуэдынкӀэ хъунущ.

* 9:2 Пасэрей Ӏэрытхым «гущӀэгъуншэ» псалъэр хэткъым.

+ 9:2 ДжакӀуэ 2:14, ДжакӀуэ 3:19,
+ 9:7 ДжакӀуэ 2:24
+ 9:12 Гъэс. 7:23
+ 9:16 ДжакӀуэ 7:19

ЕпщӀанэ Ӏыхьэ

10^1Бадзэ лӀам мэ дахэр игъэкӀуэду мейр къызэришэм ещхьу,
акъылыншагъэ мащӀэми Ӏущыгъэмрэ щӀыхьымрэ егъэлъахъшэ.

2Ӏущым и гур ижьрабгъумкӀэ гъэзамэ,
Ӏулэм и гур сэмэгумкӀэ йобэ.
3Гъуэгум щрикӀуэ къудейми
делэм акъыл хурикъуркъым –
хэти елъагъу зэрыӀулэр.
4Пащтыхьым и губжьыр къыплъэӀэсамэ,
уи пӀэ уимыкӀ,
шыӀагъэ зыхэлъым сыт хуэдэ щыуагъэри зэригъэзэхуэжыфынущ+.

5Мы уафэм и щӀагъым нэгъуэщӀ зы тхьэмыщкӀагъи щыслъэгъуащ,
ари Ӏэщхьэтетым щыуагъэу ӀэщӀэщӀэращ:

6акъыл зыбгъэдэмылъым ӀэнатӀэ лъагэхэр яхуигъэфащэрэ,
лъэпкъыфӀ къыхэкӀахэм ӀэнатӀэ цӀыкӀухэр яриту.

7Слъэгъуащ пщылӀыр шым тесу,
лӀакъуэлӀэшхэри, пщылӀ фӀэкӀа умыщӀэну, лъэсу зэхэзекӀуэу+.

8Мащэ зытӀыр а мащэм ихуэжынкӀэ зэрыхъунур зыхуэӀуа щыӀэкъым,
мывэ сэрейр зыгъауэми блэр къеуэнкӀи хъунущ+.
9Мывэхэхым фэбжь игъуэтынкӀэ хъунущ,
пхъэ зыкъутэми зиуӀэжыныр зыхуэӀуа щыӀэкъым.
10Джыдэр дзагуэмэ,
джыдэдзэр дэмылъамэ,
уи гуащӀэ епхьэлӀэнущ,
ауэ акъыл зиӀэм а псор ипэ къихуэу зэригъэзэхуэнут.

11Блэр имыпх щӀыкӀэ уамэ,
хьэпэщыпхэ зезыхьэм и ӀэщӀагъэм и фӀагъи къекӀыжкъым.

12Ӏущым и жыӀэ узыӀэпешэ,

Ӏулэр и жьэм йокӀуэдылӀэж+.

13Иригъэжьакъэ и псалъэ – акъыл зи цӀэ хэлъкъым,
нихусакъэ и псалъэ – делагъэ зэфэзэщщ,

14акъылыншэм къипсэлъым гъуни нэзи иӀэкъым.

Къэхъуну псори цӀыхум ищӀэкъым,
хэти щигъэгъуэзэн ар иужькӀэ екӀуэкӀыну псом+?

15Ӏулэр лэжьыгъэм апхуэдизкӀэ егъэулэури,
унэм хуэзышэж гъуэгури къыхуэгъуэтыжкъым[*].

16Уэ хэку, къыппэплъэр тхьэмыщкӀагъэщ: уи пащтыхьыр сабий ныкъуэхъущ,
уи лӀакъуэлӀэшхэри жэщ-махуэ ямыӀэу ефэ-ешхэм хэтщ.

17Уэ хэку, уехъулӀащ: уи пащтыхьыр лъэпкъыфӀ къыхэкӀащ,
уи лӀакъуэлӀэшхэри ныбаблэкъым –
къызэщӀэужьэжхэу аращ, удафэхэркъым+.

18ЦӀыхур щхьэхынэмэ, и унэ бгыкъур къызэфӀощӀэ,
и Ӏэхэм щысхьмэ, и унащхьэ псыи къыпхрокӀ.

19ГуфӀэгъуэщ Ӏэнэр зыхуаӀэтыр,
санэми гъащӀэр ӀэфӀ пщещӀ,
дыжьынми сытри хузэфӀокӀ+.

20Пащтыхьыр екӀэ аркъудей уигу къыумыгъэкӀ,
уи лэгъунэ кӀуэцӀи екӀэ ущытемыпсэлъыхь цӀыху бейм,
жьуджалэрэ пэт, уи псалъэ ирихьэжьэнущ,
зэхэзелъатэурэ зимыӀуэхум деж нихьэсынущ[*].

* 10:15 Е «Ӏулэр лэжьыгъэм апхуэдизкӀэ егъэулэури, къалэм хуэзышэ гъуэгури къыхуэгъуэткъым», е «Къалэм нэса зэрыхъуну щӀыкӀэр ищӀэкъыми, Ӏулэр лэжьыгъэм егъэулэу». Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 10:20 Журт. «бзурэ пэт, уи псалъэр ирихьэжьэнущ, быбатэурэ жыпӀар зэбгрихынущ».

+ 10:4 ДжакӀуэ 8:3
+ 10:7 Гъэс. 19:10
+ 10:8 Гъэс. 26:27
+ 10:12 Гъэс. 18:7
+ 10:14 Гъэс. 15:2
+ 10:17 Гъэс. 31:4
+ 10:19 ДжакӀуэ 7:12

ЕпщыкӀузанэ Ӏыхьэ

ЩӀэныгъэм гъунэ иӀэщ

11^1ФӀы щӀэи псым хэдзэ,
гува-щӀэхами ар уэ бгъуэтыжынщ[*].
2ХэтыкӀ зэпыт уи мылъкум,
хэгъэгум къыщыхъуну тхьэмыщкӀагъэ псор зыхуэдэр пщӀэкъым[*].

3Пшэхэм хъумэ псыр ярыз,
уэшхыр щӀылъэм кърекӀых.

ИпщэкӀэми, ищхъэрэкӀэми, жыгыр уамэ,
щыукӀуриям деж ар къыщонэж.

4Жьым кӀэлъыплъым жылэр ипхъкъым,
пшэм еплъакӀуэми ихыжкъым мэшыр.
5Жьым и кӀуапӀэ псори зэрумыщӀэм ещхьу,
сабийм и пкъыр анэм и гущӀэм зэрыщыжми узэрыщымыгъуазэм хуэдэу
сыт ищӀысри къэзыгъэщӀ Тхьэм и Ӏуэхухэри къыбгурыӀуэн плъэкӀынкъым.

6Пщэдджыжьым жылэр пхъы,
пщыхьэщхьэми умыщӀэ псэху жыхуаӀэр,
пщӀэкъым языхэзу къохъулӀэнур,
тӀури къыбдэхъуну щытми хэт ищӀэн?

УныбжьыщӀэху зыгъатхъэ, ауэ УкъэзыгъэщӀар зыщумыгъэгъупщэ

7ГъащӀэр ӀэфӀщ,
и щӀасэщ цӀыхум нэхури.

8Сыт хуэдиз гъащӀэ цӀыхум къыхуимыухами,
гуфӀэ-гупсэу ирепсэу.

Ауэ махуейхэр къызэрыщӀэзэрыхьынури,
ахэр зэрыкуэдынури щремыгъупщэ.

Сыт къэмыхъуми, псори пщӀэншэщ!

9УныбжьыщӀэху, щӀалэ, зыгъатхъэ,
ущӀалэхукӀи уи гум гуфӀэр иремыкӀ.
Уи гум жиӀэм тету псэу,
уи нэр здэплъэми ублэмыплъыкӀ,
ауэ зыщумыгъэгъупщэ, сыт умылэжьми,
Тхьэм и пащхьэ ущихьэжкӀэ, жэуап щыпхьынущ+.
10Аращи, зыхуэщӀ пэӀэщӀэ гуныкъуэгъуэм,
гугъуехьхэм уипкъри щыхъумэ –
щӀалэгъуэр напӀэзыпӀэу блокӀ[*].

* 11:1 Е «Хы Ӏуэхум уи мылъку хэлъхьи, хэхъуэншэ ухъункъым». Пасэрей Ӏэрытхым къыщыкӀуэр мыращ: «Уи щӀакхъуэ Ӏыхьэр псым хэдзи, махуэ бжыгъэ дэкӀми, бгъуэтыжынщ». Псалъэжьым къикӀыр ӀупщӀ дыдэкъым.

* 11:2 Мы усэр зэхуэмыдэу къыбгурыӀуэуи хъунущ: 1. уи мылъкур Ӏуэху зыбжанэм хэлъхьи, вакъэ зэв ущихуэ къыпщхьэпэжынщ; 2. тхьэмыщкӀэм дэӀэпыкъуи, вакъэ зэв ущихуэ абыхэми зыкъыпщӀагъэкъуэжынщ.

* 11:10 НапӀэзыпӀэу блокӀ – еплъ 1:2 и еӀуэлӀапхъэм.

+ 11:9 ДжакӀуэ 2:10, ДжакӀуэ 9:7, ДжакӀуэ 12:14,

ЕпщыкӀутӀанэ Ӏыхьэ

12^1УкъэзыгъэщӀар ущӀалэху зыщумыгъэгъупщэ,
махуейхэр къыпкӀэщӀэмызэрыхь щӀыкӀи,

«тхъэгъуэ зи цӀэ яхэслъагъуэкъым» жыхуэпӀэну илъэсхэр къыптемыгуплӀэ щӀыкӀи уигу игъэлъ Ар,+

2дыгъи, нэхуи, мази, вагъуи блэн щамыгъэт щӀыкӀи,
уэшх нэужьу пшэхэм къытрамыгъэзэж щӀыкӀи уигу игъэлъ Ар.

3Иубыдынущ итӀанэ унэхъумэхэр шынэ техьэгъуэм,
лӀы гуащӀэвхэри къызэфӀэщӀэнущ,
хьэжэхэри мащӀэ хъунурэ Ӏуэхуншэу къэнэнущ,
щхьэгъубжэмкӀэ дэплъхэми ямылъэгъуж хъунущ[*].

4Куэбжэпэри къагъэбыдэнущ,
мывэ щхьэлхэми я хьэжэ макъыр ужьыхынущ,
бзу цӀырэ-шырэ макъ пэтрэ цӀыхур къыдэушу хуежьэнущ,
уэрэд макъ псоми къэӀун щагъэтынущ[*].
5ЦӀыхур лъагапӀэми щышынэ хъунущ,
уэрамым къыдыхьэным щыщтэуи хуежьэнущ,
щӀыпцӀэщӀыдэми къэгъагъэ хужьхэр къищӀынущ[*],
пкӀауэри жьажьэ хъунущ,
щӀыгъатхъэри гъужынущ[*] –
мы махуэхэр къыпкӀэлъыщӀэмыхьэ щӀыкӀэ уигу игъэлъ Ар.

МэкӀуэж цӀыхур къыхуиуха унэм,
щыгъуакӀуэхэри ныкӀэлъокӀуатэ.
6Аращи, дыжьын Ӏуданэр зэпычыхункӀэ,
дыщэ фалъэри чэхункӀэ[*],
псыкъуийм деж щыт кхъуэщынри къутэхункӀэ,
кхъуауэми джэрэзын щигъэтыхункӀэ,

7щӀым къыхаха Ӏэпкълъэпкъыр щӀым щыщ хъужыхункӀэ,

Тхьэуэ къызыбгъэдэкӀам псэм хуигъэзэжыхункӀэ

УкъэзыгъэщӀар уигу игъэлъ+.

8Псори пщӀэншэщ, – жеӀэр ДжакӀуэм, –
зыми къикӀ щымыӀэ+.

Иужьрей псалъэ

9ДжакӀуэр Ӏущ къудейтэкъым, цӀыхубэм я ущиякӀуэт. Егупсысурэ, зэпишэчурэ псалъэ Ӏущыби итхыжащ+. 10ЖыӀэгъуэ дахэ куэд егугъуурэ къыхихащ ДжакӀуэм, пэжагъ зыхэлъ псалъэхэри зэрыщыт дыдэм хуэдэу итхыжащ.

11ЦӀыху Ӏущхэм я псалъэр мэлыхъуэ башым хуэдэу къыплъоӀэс, псалъэжьу зэхуахьэсахэри мэлыхъуэ башым и удыну къыптохуэ – пщыгъупщэжкъым[*]. Зы мэлыхъуэщ а псор къызыбгъэдэкӀыр.

12Абы щыфӀэкӀам, си щӀалэ, хуэсакъ: кӀэ имыӀэу тхылъи пхуэтхынщ, уемышыжу зэбгъащӀэми уи пкъыр щӀигъэлӀэнщ+.

13ЖысӀапхъэ къыщымынакӀэ,
иужьрейуэ зы псалъэ пхузощӀыж:

Тхьэм фӀэлӀыкӀ, унафэу игъэувахэми уафӀэмыкӀ –
аращ цӀыхум пщэрылъу иӀэр+.
14Дэтхэнэ зы ӀуэхуфэмкӀи,
ар ущэхуауэ щытми,
фӀыми Ӏейми,
Тхьэм и пащхьэ ущихьэжкӀэ,
жэуап щыптынущ+.

* 12:3 2-6-нэ едзыгъуэхэм щӀагъыбзэ гъэпсыкӀэ яӀэщ, зытеухуари жьыгъэращ. «Хьэжэхэмрэ» «плъакӀуэхэмрэ», уегупсыс зэрыхъунумкӀэ, дзэмрэ нэмрэ хуэпхь хъунущ, «унэхъумэхэмрэ» «лӀы гуащӀэвхэмрэ», нэхъыбэм зэралъытэмкӀэ, Ӏэмрэ лъакъуэмрэ ехьэлӀащ.

* 12:4 Мы щӀыпӀэм къикӀыр пасэрей Ӏэрытхым нахуэу къыхэщкъым. Зи гугъу ищӀыр жьы хъуам къыхуэкӀуэ жэщмыжеймрэ тхьэкӀумэ жьажьэ зэрыхъумрэ арагъэнущ.

* 12:5 ЩӀыпцӀэщӀыдэм къыпидзэ къэгъагъэ хужьхэр, зэралъытэмкӀэ, зэхьэлӀар тхъугъэращ.

* 12:5 ЩӀыгъатхъэр хъуэпсашэм и хущхъуэгъуэу зэрахьэу щыта удз лӀэужьыгъуэщ. Гуащэгъатхъэ жызыӀи щыӀэ. Зи гугъу ищӀыр жьы хъуам хуэмыгъашэ хъуапсэрауэ къыщӀэкӀынущ.

* 12:6 Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, зи гугъу ищӀыр дыжьын Ӏуданэм пыщӀауэ шэху уэздыгъэр зэрыт фалъэращ.

* 12:11 Мэлыхъуэ башым и удыну къыптохуэ – пщыгъупщэжкъым – журт. «Ӏунэ хаукӀам хуэдэщ». ЗэрызэдзэкӀам къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэращ.

+ 12:1 2 Пащт. 19:35
+ 12:7 ДжакӀуэ 3:20,
+ 12:8 ДжакӀуэ 1:2
+ 12:9 3 Пащт. 4:31, Гъэс. 1:1
+ 12:12 ДжакӀуэ 1:18
+ 12:13 ДжакӀуэ 5:6
+ 12:14 ДжакӀуэ 11:9,

Данил

Данил

1. Хэзыгъэгъуазэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

Данил бегъымбарыр

Руфэ

Тхыгъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтыр

Мэзкуу, 2018

Данил бегъымбарыр

Руфэ

АдыгэбзэкӀэ зэзыдзэкӀар

Жэмыхъуэ Фаризэтщ

Сурэт теплъэгъуэхэр зейм и арэзыныгъэхэлъущ зэрыдгъэпсэуалъэр:

Horace Knowles© The British and Foreign Bible Society 1954, 1967, 1972

Loise Bass© Foreign Bible Society 1994

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщу АдыгэбзэкӀэзэрадзэкӀа тхылъхэм я е-жыпхъэхэмрэ аудиощапхъэхэмрэ фэ къыщывгъуэтыфынущ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтым и сайтым
https:
ibtrussia.org/Kabardian

ISBN 978-5-93943-256-6

© Институт перевода Библии, 2018

Ныбжьэгъу лъапӀэ!

Мы къыдэкӀыгъуэм щызэхуэхьэсащ Тхыгъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъитӀ. Тхыгъэ ЛъапӀэр – Библиер – дуней псом нэхъ пщӀэ зыщыхуащӀ икӀи щадж тхылъхэм ящыщщ. Абы къыхэкӀкӀэ, дэтхэнэ цӀыхуми, ар къызыхэкӀа лъэпкъми, и динми, щыпсэу щӀыпӀэми емылъытауэ, и бзэкӀэ а тхылъым еджэну Ӏэмал игъуэтын хуейщ. Ӏэджэ щӀауэ цӀыхухэр зыгъэпӀейтейуэ къекӀуэкӀ упщӀэхэм жэуап ярет Тхыгъэ ЛъапӀэм: дэнэ дыкъыздикӀар, сыт дыщӀэпсэур, сыт апхуэдиз мыгъуагъэ дунейм щӀытетыр, цӀыхур лӀэмэ, къыщӀэлъыр сыт?

Тхыгъэ ЛъапӀэр Тхьэм и Псалъэу я фӀэщ мэхъу Хьисэ и Ӏумэтым итхэм, ауэ ар зыхуэгъэзар абыхэм я закъуэу зи гугъэхэр хуабжьу щоуэ. Муслъымэнхэми Тхыгъэ ЛъапӀэм щыщ Ӏыхьэ куэдым лъытэныгъэшхуэ хуащӀ – ахэр КъурӀэным зи гугъу ищӀ бегъымбархэм ятепсэлъыхь тхылъхэрщ. ЗэуӀу тщӀа тхылъитӀым я зыр Данил бегъымбарым теухуащ, адрейр – Даут бегъымбарым и адэжьхэм.

ТхылъитӀми хэзыгъэгъуазэ Ӏыхьэ яӀэщ. Абыхэм къыщыбощӀэ тхылъхэр зытеухуар, уи нэгу къыщӀагъэхьэ а псор къыщыхъуа зэманыр, щӀыпӀэр, къаӀуатэ Ӏуэхугъуэхэр щекӀуэкӀа хэкухэм а зэман жыжьэм я щытыкӀар.

«Руфэ и хъыбарыр» адыгэбзэкӀэ япэу къыщыдэкӀар 2009 гъэрщ. «Данил бегъымбарым и тхылъыр» адыгэбзэкӀэ иджыщ япэу дунейм къыщытехьэр.

Тхыгъэ лъапӀэм щыщ Ӏыхьэхэр адыгэхэм я анэдэлъхубзэкӀэ ябгъэдэтлъхьэныр ди гуапэщ. Мы тхылъыр къыдэкӀыным елэжьахэм: зэдзэкӀакӀуэм, щӀэныгъэлӀхэм, чэнджэщакӀуэхэм фӀыщӀэ ин яхудощӀ.

Тхыгъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтыр

Данил бегъымбарым и тхылъ

Хэзыгъэгъуазэ

Хэзыгъэгъуазэ

Мы тхылъым къиӀуэтэж Ӏуэхугъуэхэр зытеухуар ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 605 гъ. Бабылей хэкум гъэру яшахэм яхэтауэ щыта журт щӀалэ ахъырзэман ДанилкӀэ зэджэм и гъащӀэмрэ къэхъункъэщӀэну Тхьэм абы къыхузэӀуихауэ щытахэмрэщ. Данил, зэхэщӀыкӀрэ ӀущыгъэкӀэ Тхьэр куэду къыхуэупсати, абы и фӀыгъэкӀэ бабылей пащтыхьым и деж увыпӀэшхуэ щиӀыгъауэ щытащ икӀи, Къэжэр пащтыхьыгъуэм Бабылейр къизэуа нэужьи, и увыпӀэр фӀэмыкӀуэду, щӀыхьышхуэ иӀэу пащтыхь бжаблэм дэтащ, и ныбжьыр хэкӀуэтэху.

Данил и зэманым Бабылей пащтыхьыгъуэр псом ялейуэ лъэщ дыдэу щытащ. Иджырей Иракым и къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ къыщежьэу Мысырым и гъунапкъэхэм нэсыху зиубгъуауэ, абы лъэпкъ зэмылӀэужьыгъуэ куэд лъэгущӀэт ищӀат. ЗауэхуэӀэзэу зэрыщытам имызакъуэу, Бабылейр сыт и лъэныкъуэкӀи икъукӀэ къулейт: щэнхабзэ хьэлэмэти гъуазджэ телъыджи иӀэу; еджэныгъэми, щӀэныгъэми, ӀэщӀагъэми хуабжьу зыщаужьауэ. Хэкубзэу абы щызекӀуар арамеибзэрщ икӀи бабылей пщӀантӀэм къыщыхъуахэм теухуа Тхылъым и япэ Ӏыхьэхэр зэратхауэ щытар а бзэмкӀэщ.

Мажусий диныр здытепщэ хамэщӀым Данилрэ и ныбжьэгъуищымрэ я псэукӀам и хъыбархэр Тхылъым и япэ Ӏыхьэхэм (16) къаӀуэтэж. Хэдэн хуейуэ ахэр гъащӀэм ирихулӀэу зэрыщытар: я щхьэр яхъумэжын папщӀэ мажусий хабзэхэм зыдрагъэкӀуну, хьэмэрэ Тхьэ пэжым емыпцӀыжын щхьэкӀэ псэзэпылъхьэпӀэм иувэну. Тхьэм и лъэпкъыр гъэунэхуныгъэм щита а зэман бзаджэм дэӀэпыкъуэгъуншэу къызэримыгъэнари, хэкӀыпӀэншэу кӀуэдыпӀэ щихуэми, къригъэлу, къыхуэпэжу къызэрыщхьэщытари а Ӏыхьэхэм къыхощыр.

Тхьэр зыгъэлъапӀэ щапхъэхэу мыбы узыщрихьэлӀэхэр, псом хуэмыдэу Данил бегъымбарым пэжагъыу хэлъар, илъэс минитӀым щӀигъуауэ фӀым щӀэбэнхэм, пэжым и телъхьэхэм щӀэгъэкъуэн яхуохъу, ем пэщӀэтынымкӀэ, гъуэгу захуэм тетынымкӀэ. Тхьэр бгъэпэжыныр, фӀым ухущӀэкъуныр зэи шынагъуэншэу щытакъым. Ауэ, Данил бегъымбарым къигъэна лъэужь дахэр, зы лӀэщӀыгъуэм къикӀыурэ адрей лӀэщӀыгъуэм нэсу, щыхьэт тохъуэ Тхьэм уедэӀуэным, Абы уи дзыхь ебгъэзыным и фӀагъым.

АрщхьэкӀэ журтхэр Бабылейм зэрыщыпсэуам и хъыбархэм и закъуэкъым мы тхыгъэр зытеухуар. Тхылъым и ныкъуэм (712 Ӏыхьэхэм) Тхьэм Данил къыхуригъэха псалъэхэр, къэхъункъэщӀэну къригъэлъэгъуа телъыджэхэр къаӀуэтэж. Тхьэм и Пащтыхьыгъуэм пэщӀэувэну тепщэныгъэ псори зэрыкӀуэдыжынур абыхэм къыжаӀэр икӀи а Пащтыхьыгъуэм зэрызиужьыну щӀыкӀэр уагъэлъагъу, дунейпсо тхыдэм и къекӀуэкӀыкӀэнум упхрагъэплъыурэ. Ауэ ахэр хъуэрыбзэкӀэ тхауэ щытщ, а зэманым щыӀа дин тхыбзэмуазыбзэм тету дамыгъэхэр хэзу. Аращи, а Ӏуэхугъуэхэр зэпхьэлӀэнур дунейм къыщыхъуа хъугъуэщӀагъэ дэтхэнэрами зэхэгъэкӀыгъуейщ, мыр зэпхар блэкӀа Ӏуэху хьэмэрэ къэкӀуэнура жыуигъэӀэу. Абы щыхьэт тохъуэ иужьрей илъэс минитӀым и кӀыхьагъкӀэ дин щӀэныгъэлӀхэм мы Ӏуэхум еплъыкӀэ зэхуэмыдэхэр зэрыхуаӀэр.

Дауэ мыхъуми, Тхылъым и купщӀэ нэхьыщхьэр Данилрэ и ныбжьэгъухэмрэ ягъэлъапӀэ Тхьэм и тепщэныгъэрауэ зэрыщытымкӀэ псори зэакъылэгъущ. А Тхьэращ дуней псом я Тепщэ пэжыр, Ар къэкӀуэнум щыгъуазэщ, блэкӀар зэрищӀэм хуэдэ къабзэу. Абы и тепщэныгъэ мыкӀуэдыжынур зылъэмыӀэсын мы дунейм зыри къытенэнукъым.

1

Данил сымэ бабылей пщӀантӀэм

1^1Ехьукъим[*] пащтыхьыр Ехьудейм зэрытетрэ илъэс ещанэр екӀуэкӀыу, Бабылейм[*] и пащтыхь Нэбыхъунэщыр[*] Ерусалим къекӀуалӀэри къитӀысыхьащ+. 2Тхьэуэ Зиусхьэным и ӀэмыркӀэ, Ехьудейм и пащтыхь Ехьукъим Нэбыхъунэщыр и ӀэмыщӀэ ихуащ, Тхьэм и Унэм щӀэт хьэкъущыкъу лъапӀэхэм щыщи ӀэщӀыхьащ. А хьэкъущыкъу лъапӀэхэр абы Бабылей[*] щӀыналъэм ишэри и тхьэм и унэм щӀэт хъугъуэфӀыгъуалъэм ирилъхьащ+.

3Пащтыхьым и блыгущӀэтхэм я нэхъыщхьэу щыт Ӏэшпеназ унафэ хуищӀащ исрэӀил лъэпкъым ныбжьыщӀэ зыбжанэ къыхишыну: пащтыхь унагъуэрэ лӀакъуэлӀэшхэмрэ къахэкӀахэу, 4зи Ӏэпкълъэпкъыр дертыншэрэ фафӀэхэу, сыт хуэдэ еджэныгъэми хуэгурыхуэрэ щӀэныгъэ зыбгъэдэлъхэу, зэхэщӀыкӀ зиӀэхэу. А щӀалэхэу, сэрей пщӀантӀэм пащтыхьым щыхуэлэжьэфын хуэдэхэм, бабылеибзэ ирагъащӀэн хуейт, бабылей[*] тхылъхэми щӀагъэджыкӀын хуейт. 5Пащтыхьым унафэ ищӀащ махуэ къэс езым и Ӏэнэм къытекӀ ерыскъыгъуэхэмрэ езыр зэфэ санэм хуэдэрэ абыхэм иратыну. ИлъэсищкӀэ ахэр ирагъэджа нэужь, пащтыхьым хуэлэжьэн щӀадзэн хуейт.

6Абыхэм яхэтт ныбжьыщӀэ зыбжанэ Ехьудэ и лӀакъуэм щыщхэу: Данил, Хьэнан, МышрэӀил, Уэзий сымэ. 7Пащтыхьым и блыгущӀэтхэм я нэхъыщхьэм абыхэм я цӀэр ихъуэжащ: Данил – Бэлътэщэр фӀищащ, Хьэнан – Шэдрахь, МышрэӀил – Мешэхь, Уэзий – ӀэведНэгу+.

8АрщхьэкӀэ Данил, пащтыхь Ӏэнэм къытекӀ шхыныгъуэхэмкӀи пащтыхьыр зэфэ санэм хуэдэмкӀи зимыуфӀеину игу ирилъхьэри, пащтыхьым и блыгущӀэтхэм я нэхъыщхьэм елъэӀуащ, абыхэмкӀэ зимыуфӀеину хуит къищӀыну. 9Тхьэм и ӀэмыркӀэ ар Данил нэфӀкӀэ къеплъащ, 10ауэ и лъэӀур къыхуищӀэфакъым: «Фшхынми фызэфэнми унафэ тезыщӀыхьа си зиусхьэн пащтыхьым сыщошынэ. Фэ фи ныбжь адрей щӀалэхэм нэхърэ фынэхъ фагъуэу абы гу къыфлъитэмэ, итӀанэ фэр щхьэкӀэ си щхьэр фӀихынущ», – жиӀэри.

11Апхуэдэу щыхъум, Данил елъэӀуащ пащтыхьым и блыгущӀэтхэм я нэхъыщхьэм Данили, Хьэнани, МышрэӀили, Уэзии къахуигъэува кӀэлъыплъакӀуэм: 12«КхъыӀэ, уи пщылӀхэр махуипщӀкӀэ дыгъэунэху хадэхэкӀрэ дызэфэну псырэ фӀэкӀа нэгъуэщӀ зыри тшхыну къыдумыту, – жиӀэри. 13– ИтӀанэ ди теплъэмрэ пащтыхьым и шыгъупӀастэр зыӀухуэхэм я теплъэмрэ зэгъапщи, уи пщылӀхэм адэкӀэ сыт къыдэпщӀэнуми уэ езыр узэреплъыжщ».

14КӀэлъыплъакӀуэр арэзы хъури махуипщӀкӀэ ахэр игъэунэхуащ.

15МахуипщӀыр дэкӀа нэужь, абыхэм нэхъ узыншафи нэхъ фэфӀи ятетт пащтыхьым и шыгъупӀастэр зыӀухуэхэм нэхърэ. 16Апхуэдэу щыхъум, кӀэлъыплъакӀуэм щӀалэхэм хэплъыхьауэ къыхуашэ шхыныгъуэхэмрэ санэмрэ я пӀэкӀэ хадэхэкӀхэр къаритурэ екӀуэкӀащ.

17Тхьэм а ныбжьыщӀиплӀым сыт хуэдэ щӀэныгъэри къагурыӀуэфу зэхэщӀыкӀыныгъэшхуэ къаритащ. КъищынэмыщӀауэ, Данил, пщӀыхьэпӀэхэри сыт хуэдэ къэлъагъуэныгъэхэри зэхихуфу, зэчиишхуэ къыбгъэдилъхьащ.

18Пащтыхьым игъэува пӀалъэр дэкӀа нэужь, и блыгущӀэтхэм я нэхъыщхьэм щӀалэхэр абы и пащхьэ иришащ. 19Пащтыхьыр абыхэм епсэлъылӀэри, Данил, Хьэнан, МышрэӀил, Уэзий сымэ хуигъэдэн ирагъэджа гупым хэмыту къилъытащ. Апхуэдэу а плӀым пащтыхьым хуэлэжьэн щӀадзащ. 20Ӏущыгъэрэ зэхэщӀыкӀыныгъэрэ хуэныкъуэу сыт хуэдэ ӀуэхукӀэ пащтыхьыр абыхэм еупщӀми, и пащтыхьыгъуэ псом щыӀэ Ӏэзэгъуазэхэмрэ мэгъухэмрэ нэхърэ ахэр пщӀыкӀэ зэрынэхъыфӀыр илъагъурт.

21Данил абы щыӀащ, тетыгъуэр Кир пащтыхьым къыщыӀэщӀыхьа гъэм нэсыхукӀэ[*]+.

* 1:1 Ехьукъим – Ехьукъим Ехьудей хэкур и ӀэмыщӀэ илъащ ди лъэхъэнэр къимыхьэ щӀыкӀэ 609 гъэм щыщӀэдзауэ 598 гъэм нэсыху.

* 1:1 Бабылейм – Вавилон. «Бабылей» псалъэм «Бабылейм и къалащхьэ» е «Бабылей хэкур зэрыщыту» жиӀэу къикӀынкӀи мэхъу.

* 1:1 Нэбыхъунэщыр – Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 605 гъэм щегъэжьауэ 562 гъэм нэс Бабылей пащтыхьыгъуэр зи ӀэмыщӀэ илъа Навуходоносор ЕтӀуанэрщ.

* 1:2 Бабылей – ЖуртыбзэкӀэ: «Шинар».

* 1:4 бабылеибзэ… бабылей – ЖуртыбзэкӀэ: «халдеибзэ», «халдей». Халдейхэр Бабылей хэкум и ипщэ лъэныкъуэм щыпсэуа лъэпкъщ, Нэбыхъунэщыр и унагъуэр зыщыщар арщ. Ауэ Тхыгъэ ЛъапӀэм куэдрэ апхуэдэ фӀэщыгъэцӀэкӀэ Бабылей хэкум щыпсэуа лъэпкъ псоми я гугъу ещӀ.

* 1:21 Къэжэр пащтыхь Кир ЕтӀуанэм Бабылейр къизэуащ ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 539 гъэм.

+ 1:1 4 Пащт. 24:1,
+ 1:2 4 Пащт. 24:13,
+ 1:7 4 Пащт. 23:34, 4 Пащт. 24:17
+ 1:21 Данил 6:28, Данил 10:1

2

Нэбыхъунэщыр и пщӀыхьэпӀэр

2^1Тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс етӀуанэр екӀуэкӀыу, Нэбыхъунэщыр пащтыхьым пщӀыхьэпӀэхэр илъагъури, абы и псэр игъэгузавэу и напӀэр зэхуимыхьыжыф хъуат. 2Пащтыхьым унафэ ищӀащ Ӏэзэгъуазэхэри, нэщыпхъуэхэри, удхэри, мэгъухэри къыхураджэну, илъэгъуа пщӀыхьэпӀэхэр зищӀысыр къыжраӀэн щхьэкӀэ. Ахэр къакӀуэу и пащхьэ къиува нэужь, 3пащтыхьым абыхэм яжриӀащ: «ПщӀыхьэпӀэ слъэгъуащи, сегъэгузавэ, ар зищӀысыр сщӀэну сыхуейщ».

4Мэгъухэм пащтыхьым жэуап къратыжащ: [адэкӀэ Ӏэрытхыр арамеибзэкӀэщ къызэрыкӀуэр][*] «Зи щӀыхьыр ин ди пащтыхь! УзэпщӀыхьар уи пщылӀхэм къытхуэӀуати, къикӀыр бжетӀэнщ»+.

5Пащтыхьым мэгъухэм яжриӀащ: «Арамэ, си мурадыр зэвгъащӀэ: пщӀыхьэпӀэу слъэгъуамрэ абы къикӀымрэ къызжевмыӀэмэ, цӀыкӀуцӀыкӀуу фезгъэупщӀэтэнущ, фи унэхэри и лъабжьэм нэс зэтрезгъэкъутэнущ+. 6Ауэ сызэпщӀыхьар къысхуэфӀуатэрэ къикӀри къызжефӀэмэ, тыгъэхэри саугъэтхэри фэстынущ, пщӀэшхуи фэзгъэгъуэтынущ. Аращи, си пщӀыхьэпӀэр зыхуэдэри къикӀри къызжефӀэ»+.

7Мэгъухэм аргуэру: «Уи пщылӀхэм уи пщӀыхьыр къытхуэпӀуэтатэмэ, къикӀыр зэхэдгъэкӀынт», – жаӀащ.

8-9«СощӀэр сэ зи ужь фитыр! – япидзыжащ пащтыхьым. – Зифлъэфыхьыурэ зэман къызэрыдэвгъэхуэным фещэу аращ! „СызэпщӀыхьар къысхуэвмыӀуатэмэ, псоми мыгъуэр фи махуэщ“ вжесӀащи. Си псалъэр зэрыбыдэр фощӀэри, сыкъэвгъэпцӀэну фызэгурыӀуауэ, жыфӀэр пцӀы зэфэзэщщ. Ӏуэхум зихъуэжыным фыщогугъ. АтӀэ, си пщӀыхьэпӀэр зыхуэдэр къысхуэфӀуати, сщӀэнщ абы къикӀри къызэрызжефӀэфынур»+.

10Мэгъухэм пащтыхьым жэуап къратыжащ: «Узыхуейр зыхуэщӀэн цӀыху дунейм теткъым! Зы пащтыхьи, дапхуэдизу ар щэджащэу щымытами, зэи зы уди, зы Ӏэзэгъуази, зы мэгъуи апхуэдэ къалэн ящищӀакъым. 11Узыхуейр икъукӀэ гугъущ. Зыми а щэхур уэ къыпхузэӀуихыфынукъым тхьэхэм фӀэкӀа, ауэ ахэр цӀыхухэм я гъусэу псэуркъым».

12Абыхэм жаӀам апхуэдизу пащтыхьыр къигъэгубжьат, и пӀэм къришати, Бабылейм усэрэжу ис псори яукӀыну унафэ ищӀащ+. 13Усэрэжхэм тращӀыхьа унафэр къыдэкӀауэ, Данили, и ныбжьэгъухэр щӀыгъуу, къалъыхъуэрт, яукӀын щхьэкӀэ.

14Данил, губзыгъагъэ хэлъу, и дэтхэнэ зы псалъэри зэпишачэу, пащтыхьым и хъумакӀуэхэм я унафэщӀ Ӏэриуэх, Бабылейм ис усэрэжхэр зэтезыукӀэну ежьам зыхуигъэзащ: 15«Сыт пащтыхьым апхуэдэ унафэ ткӀий къыщӀыдигъэкӀар?» – жиӀэри. Ӏэриуэх Данил Ӏуэхур зытетыр къыжриӀащ. 16Абдежым Данил пащтыхьым и деж кӀуэри зэман къритыну елъэӀуащ, и пщӀыхьэпӀэм къикӀыр жриӀэн папщӀэ.

17ИтӀанэ ар и унэ кӀуэжри къэхъуар и ныбжьэгъухэм яхуиӀуэтэжащ – Хъэнании, МышрэӀили, Уэзии+. 18Данил абыхэм яжриӀащ уафэр зыӀэщӀэлъ Тхьэм елъэӀуну, гущӀэгъу къахуищӀу, а щэхур къахузэӀуихын папщӀэ, Бабылейм щыпсэу адрей усэрэжхэм ядэщӀыгъуу ахэр ямыукӀын щхьэкӀэ. 19-20Тхьэм а щэхур жэщым Данил къыхуигъэлъагъуэри къыхузэӀуихащ.

Данил уафэм щыӀэ Тхьэм щытхъу мы псалъэхэмкӀэ хуигъэшащ:

«Тхьэм и цӀэр лӀэщӀыгъуэ къэс ирагъэлъапӀэ!

Абы Ӏущыгъэшхуи лъэкӀыныгъэшхуи иӀэщи.

21Зэманхэри лъэхъэнэхэри Абы зэблегъэкӀ;
зы пащтыхьхэр тредзри, адрейхэр еӀэт.

Ӏущхэм зэхэщӀыкӀ, акъылыфӀэхэм щӀэныгъэ ярет+.

22Куууэ щӀэхъума щэхухэр Абы къызэӀуех;
кӀыфӀыгъэм хэтым щыгъуазэщ, нэхури дэщӀыгъущ+.

23ФӀыщӀэрэ щӀыхьрэ пхузощӀыр, си адэжьхэм я Тхьэм,

Ӏущыгъэрэ къарурэ Уэ къызэптащи,
дыныщӀолъэӀуар сыбгъэлъэгъуащи.

Пащтыхьым ищӀэну зыхуейр Уэ къэдбгъэщӀащ!»

Данил пщӀыхьэпӀэм къикӀыр къызэрыжиӀар

24Арати, Данил Бабылейм ис усэрэжхэр зэтриукӀэну пащтыхьым унафэ зыхуищӀа Ӏэриуэх деж кӀуэри, жриӀащ: «УмыукӀ Бабылейм ис усэрэжхэр. Пащтыхьым и деж сыши, абы и пщӀыхьэпӀэм къикӀыр сэ жесӀэнщ».

25Асыхьэтым Ӏэриуэх пащтыхьым деж Данил ишэри, жриӀащ: «Ехьудейм гъэру къипшахэм къахэзгъуэтащ уи пщӀыхьэпӀэм къикӀыр къыбжезыӀэфын цӀыху».

26Пащтыхьыр Данил (иджыри БэлътэщэркӀэ зэджэм) еупщӀащ: «Сэ сызэпщӀыхьар къэпӀуатэу, къикӀри къызжепӀэфынуи уэ?»

27Данил жэуап къритыжащ: «Зы усэрэжи, зы нэщыпхъуи, зы Ӏэзэгъуази, зы уди къызэӀуихыфынукъым узыщӀэупщӀэ щэхур, 28ауэ уафэм щыӀэщ Тхьэ, щэхухэр къызэӀузых. Мис Абы лъэхъэнэм и кӀэм къэхъунур уэ къуигъэлъэгъуащ. Уи пӀэщхьагъ уилъыжу, пщӀыхьэпӀэу къыпхуэлъэгъуар мыращ:+

29Уэ, ди пащтыхь лъапӀэ, къэкӀуэнум уегупсысу пӀэм уздыхэлъым, щэхухэр КъызэӀузыхым къэхъунур уигъэлъэгъуащ. 30А щэхур сэ къыщӀысхузэӀуахар адрей цӀыхухэм нэхърэ сынэхъ Ӏущу аракъым, атӀэ пащтыхьым илъэгъуам къикӀыр къыгурыӀуэн, и гупсысэ щэхухэр зэхищӀыкӀыжын щхьэкӀэщ.

31Моуэ уздэплъэм, ди пащтыхь лъапӀэ, сурэтышхуэ гъэжауэ уи пащхьэ къиту уолъагъу – инышхуэ Ӏейрэ, узримыгъэплъу зэщӀэлыдэу, и теплъэр узижэгъуэну шынагъуэу. 32Сурэт гъэжам и щхьэр дыщэзэрылэт, и бгъэмрэ и Ӏэхэмрэ дыжьыным къыхэщӀыкӀат, и ныбэмрэ и куэхэмрэ – гъуаплъэм, 33и лъэдийхэр гъущӀт, и лъапэхэр иныкъуэр гъущӀт, иныкъуэр ятӀэ гъэжат. 34Уи нитӀкӀэ плъагъуу, цӀыхуӀэ хэмыту, мывэ гуэр джабэм къыкӀэрыкӀри сурэт гъэжам и лъапэм, иныкъуэр гъущӀу иныкъуэр ятӀэ гъэжауэ щытым, еуэри зэхикъутащ.

35НапӀэзыпӀэм гъущӀри, ятӀэ гъэжари, гъуаплъэри, дыжьынри, дыщэри щыкъуейуэ зэтещащэри, гъавэ Ӏухыжыгъуэм хьэмым щыщӀэщэщ пыдзахуэм хуэдэу, жьым ирихьэжьэри, и лъэужь къимыгъанэу зэбгрихащ. Ауэ сурэт гъэжам еуа мывэр бгышхуэ хъури щӀылъэр зэрыщыту иубыдащ.

36Аращ пщӀыхьэпӀэр зыхуэдэр, иджы абы къикӀыр бжесӀэнщ. 37Уэ, ди пащтыхь лъапӀэ, пащтыхьхэм урапащтыхьыжщ. Уафэр зыӀэщӀэлъ Тхьэм тепщэныгъэшхуи, лъэщагъи, къаруи, щӀыхьи уигъэгъуэтащ; 38цӀыхухэри, щӀыгум тет хьэкӀэкхъуэкӀэхэри, уэгум ит къуалэбзухэри – псори, дэнэ щӀыпӀэ щыпсэухэри уи ӀэмыщӀэ ирилъхьащ. Дыщэм къыхэщӀыкӀа щхьэр уэращ.

39Уи ужькӀэ нэгъуэщӀ пащтыхьыгъуэ зыкъиӀэтынущ, ууейм нэхърэ нэхъ цӀыкӀуу. КъыкӀэлъыкӀуэу, ещанэ пащтыхьыгъуэу дуней псом тепщэнур гъуаплъэм хуэдэнущ. 40Ауэ еплӀанэ пащтыхьыгъуэр гъущӀым хуэдэу быдэнущ – гъущӀым псори зэрызэгуиуд, зэрикъутэм хуэдэу, абы адрейхэр зэхикъутэнурэ игъэщэщэнущ+. 41И лъапэхэмрэ и лъэпхъуамбэхэмрэ и ныкъуэр ятӀэ гъэжауэ и ныкъуэр гъущӀу зэрыплъэгъуам хуэдэу, а пащтыхьыгъуэм зигуэшынущ; ауэ абы гъущӀым и быдагъи хэлъынущ, гъущӀыр ятӀэ гъэжам хэзэрыхьауэ щӀэплъэгъуар аращ. 42И лъэпхъуамбэхэм и ныкъуэр ятӀэ гъэжам и ныкъуэр гъущӀым къыхэщӀыкӀауэ зэрыплъэгъуам хуэдэу, пащтыхьыгъуэр зылъэныкъуэкӀэ быдэу, зылъэныкъуэкӀи махэу щытынущ. 43ГъущӀыр ятӀэ гъэжам хэзэрыхьауэ зэрыплъэгъуам хуэдэу, абы лъэпкъхэр щызэхэзэрыхьынущ, ауэ зы хъунукъым, гъущӀымрэ ятӀэмрэ зэхэткӀухьу зэщыщ зэрымыхъуфынум хуэдэу[*].

44А пащтыхьыгъуэхэм я махуэхэм уафэр зыӀэщӀэлъ Тхьэм игъащӀэкӀи мыкъутэжыну, нэгъуэщӀ лъэпкъхэми яӀэщӀэмыхьэну пащтыхьыгъуэ иухуэнущ. Абы адрей пащтыхьыгъуэхэр зэхикъутэнурэ кӀэухыр къахуигъэкӀуэнущ, ауэ езыр игъащӀэкӀи щыӀэнущ. 45Аращ цӀыхуӀэ хэмыту джабэм зыкъыкӀэричу гъущӀри, гъуаплъэри, ятӀэ гъэжари, дыжьынри, дыщэри зыущыкъуея мывэм къикӀыр.

Тхьэуэ иным къуигъэлъэгъуащ къэкӀуэнум къэхъунухэр. Аращ шэчыншэу уэ узэпщӀыхьар, абы къикӀыу ныбжесӀари пэжщ».

46Абдежым Нэбыхъунэщыр пащтыхьым Данил и пащхьэ зыщридзыхри щхьэщэ хуищӀащ, икӀи тыхьхэр къыхуащӀу, мэ ӀэфӀ къызыпих сагъыз абы хуагъэсыну унафэ ищӀащ. 47Пащтыхьым Данил жриӀащ: «Уэ а щэхур сэтей къыщыпщӀыфакӀэ, шэч хэлъкъым, фи Тхьэр тхьэуэ щыӀэм зэраТхьэжым, пащтыхьхэм зэраТепщэм, щэхухэри къызэрызэӀуихыфым»+.

48Абы и ужькӀэ пащтыхьым Данил иӀэтащ, тыгъэ лъапӀэ Ӏэджи иритащ, Бабылей хэгъэгу псори и ӀэмыщӀэ ирилъхьащ, усэрэж псоми тхьэмадэ яхуищӀащ.

49Езы Данил пащтыхьым елъэӀуащ, Шэдрахь, Мешэхь, ӀэведНэгу сымэ и жьауэм къыщӀигъэувэу, Бабылей хэгъэгум и Ӏэтащхьэхэу тригъэувэну. Езыр сэрей пщӀантӀэм къыщынащ.

* 2:4 Мыбдежым щыщӀэдзауэ 7-нэ Ӏыхьэм и кӀэухым нэсыху пасэрей тхыгъэр журтыбзэкъым зэрытхар, атӀэ арамеибзэщ.

* 2:31-43 Мы къэлъэгъуар зэрагъэнахуэ хабзэмкӀэ, сурэт гъэжам и щхьэ дыщэм къыхэщӀыкӀам къигъэлъагъуэр Нэбыхъунэщырщ, нэхъ тэмэму жытӀэнщи, Бабылей пащтыхьыгъуэр зэрыщытущ, и бгъэмрэ и Ӏэхэмрэ – мыдхэмрэ къэжэрхэмрэщ, и ныбэмрэ и куэхэмрэ – Алыдж пащтыхьыгъуэрщ, и лъэдийхэмрэ и лъапэхэмрэ – Урым пащтыхьыгъуэрщ. И лъапэхэм къагъэлъагъуэр Урым пащтыхьыгъуэм иужькӀэ къэхъуа къэралыгъуэхэрауэ зылъыти щыӀэщ. НэгъуэщӀуи зэрагъэнахуэм ипкъ иткӀэ: етӀуанэ пащтыхьыгъуэр – ар мыдхэрщ, ещанэмрэ еплӀанэмрэ – къэжэрымрэ алыджхэмрэщ.

+ 2:4 3 Пащт. 1:31, Данил 3:9, Данил 5:10, Данил 6:6, Данил 6:21

+ 2:5 Данил 3:29
+ 2:6 Данил 5:7, Данил 5:16
+ 2:9 Сэфирэт 4:11
+ 2:12 Данил 3:13, Данил 3:19
+ 2:17 Данил 1:6
+ 2:21 Данил 5:20
+ 2:22 ДжакӀуэ 12:14,
+ 2:28 Данил 10:14
+ 2:40 Данил 7:7, Данил 7:23
+ 2:47 4 Пащт. 5:15

3

Данил и ныбжьэгъуищыр хьэку жьэражьэм

3^1Нэбыхъунэщыр пащтыхьым сурэтышхуэ дыщэм къыхригъэщӀыкӀащ, и лъэгагъыр ӀэфракӀэ хыщӀрэ[*] и бгъуагъыр ӀэфракӀих[*] хуэдиз хъууэ. Пащтыхьым ар Бабылей хэгъэгум хиубыдэ Дур аузым щригъэгъэуващ. 2Абы иужькӀэ пщыхэми, лӀакъуэлӀэшхэми, хэгъэгу пашэхэми, и чэнджэщэгъухэми, ахъшащхьэм тетхэми, хеящӀэхэми, жылэхэм я тхьэмадэхэми, адрейуэ хэкум унафэщӀу ис псоми яхуиӀуэхуащ сурэтышхуэр щигъэлъэпӀэнум зыкърырагъэхьэлӀэну. 3Арати, а лӀыщхьэ псори[*] къызэхуэсри, Нэбыхъунэщыр игъэува сурэтышхуэм и пащхьэ къиуващ, ягъэлъэпӀэну.

4Гъуор гуоуащ: «Сыт хуэдэ лъэпкъ щыщри, сыт хуэдэбзэкӀэ псалъэри, цӀыхуцӀэ зиӀэ псори пащтыхьым и унафэм фыкъедаӀуэ: 5бжьакъуэ накъырэм, сыринэм, пхъэ пшынэм, пшынэ дыкъуакъуэм, шыкӀэпшынэм, бжьамийм я макъхэр нэгъуэщӀ пшыналъэхэм дэщӀыгъуу къызэрыӀуу, зевдзыхи, Нэбыхъунэщыр пащтыхьым игъэува дыщэ сурэтышхуэм щхьэщэ хуэфщӀ. 6Зридзыхыу щхьэщэ зымыщӀыр занщӀэу хьэку жьэражьэм ирадзэнущ».

7Арати, а пшыналъэхэм я макъхэр[*] къызэрыӀуу, лъэпкъ псоми, сыт хуэдэбзэкӀэ псалъэхэми, цӀыхуцӀэ зиӀэ псоми зрадзыхри Нэбыхъунэщыр пащтыхьым игъэува сурэтышхуэм щхьэщэ хуащӀащ.

8Абдежым бабылей цӀыхухэм ящыщ зыгуэрхэм, фӀы ягу имылъхэу, журтхэр хуабжьу ягъэкъуэншэн щӀадзащ+. 9Абыхэм пащтыхьым бзэгу хуахьащ: «Зи щӀыхьыр ин!+
10Уэратэкъэ унафэ къыдэзыгъэкӀар, ди пащтыхь лъапӀэ, пшыналъэхэм я макъхэр зыхэзых дэтхэнэми зридзыхыу дыщэм къыхэщӀыкӀа сурэтышхуэм щхьэщэ хуищӀын хуейуэ, 11икӀи зридзыхыу щхьэщэ зымыщӀыр хьэку жьэражьэм ирадзэну? 12НтӀэ, журтхэу Шэдрахь, Мешэхь, ӀэведНэгу сымэ, Бабылей хэгъэгум и унафэщӀу тебгъэувахэр, уэ къодаӀуэркъым, ди пащтыхь лъапӀэ. Ахэр уи тхьэхэм хуэлажьэркъым икӀи дыщэм къыхэщӀыкӀауэ уэ бгъэува сурэтышхуэми щхьэщэ хуащӀыркъым»+.

13Нэбыхъунэщыр Ӏейуэ къэгубжьри а журтхэр къыхуашэну жиӀащ. Ахэр пащтыхьым къыхуашэри,+
14Нэбыхъунэщыр абыхэм еупщӀащ: «Шэдрахь, Мешэхь, ӀэведНэгу, фэ си тхьэхэм фахуэмылажьэу икӀи сэ згъэува дыщэ сурэтышхуэми щхьэщэ хуэвмыщӀу жаӀэр пэж? 15ИджыпступцӀэ пшыналъэхэм я макъхэр зэрызэхэфхыу, зевдзыхрэ сэ згъэува сурэтышхуэм щхьэщэ хуэфщӀмэ, дэгъуэщ. Щхьэщэ хуэвмыщӀрэ – занщӀэу хьэку жьэражьэм фрезгъэдзэнущ. ИтӀанэ сыт хуэдэтхьэ си ӀэмыщӀэм фыкърихыу фыкъезыгъэлыфынур?»+

16Абыхэм пащтыхьым жэуап иратыжащ: «Мы ӀуэхумкӀэ къытщхьэщыжын дыхуэныкъуэкъым. 17Дэ дызыхуэлажьэ Тхьэр щыӀэмэ, хьэку жьэражьэм драдзэми дыкъригъэлыфынущ[*], уи ӀэмыщӀи дыкърихынущ. 18Уеблэмэ, дыкъримыгъэлми, пщӀэну дыхуейщ, ди пащтыхь лъапӀэ, уи тхьэхэм дазэрыхуэмылэжьэнур, дыщэ сурэтышхуэу бгъэувами щхьэщэ зэрыхуэдмыщӀынур».

19Абдежым Нэбыхъунэщыр ӀэлфӀыцӀэу къызэкӀуэкӀри Шэдрахьи, Мешэхьи, ӀэведНэгуи нэщхъыдзэу яжьэхэплъащ. Абы хьэкур зэрыщытам нэхърэ блыкӀэ нэхъ пщтыру ягъэплъыну унафэ ищӀри,+
20и дзэм щыщ зауэлӀ нэхъ лъэрызехьэхэм Шэдрахьи, Мешэхьи, ӀэведНэгуи япхыу хьэку жьэражьэм ирадзэну яжриӀащ. 21Арыххэти, гъуэншэджхэри джанэхэри зэращыгъыу, пыӀэхэри зэращхьэрыгъыу – зэрыхуэпа дыдэм хуэдэу, щӀалэхэр япхри хьэку жьэражьэм ирадзащ. 22Пащтыхьым и унафэ ткӀийм ипкъ иткӀэ, хьэкум мафӀэлыгъей иращӀыхьати, ахэр абы изыдза зауэлӀхэр мафӀэ бзэгум ипхъуатэри исащ, 23щӀалищыр пхауэ хьэку жьэражьэм ихуащ.

24Пащтыхьыр къэуӀэбжьауэ къыщылъэтри, и чэнджэщэгъухэм еупщӀащ: «Ӏэпхлъэпх тщӀыуэ хьэкум иддзар лӀищтэкъэ?»

Абыхэм жэуап къратыжащ: «Пэж дыдэщ, ди пащтыхьыфӀ».

25Нэбыхъунэщыр жиӀащ: «АтӀэ мафӀэм къыщакӀухьу сэ лӀиплӀ солъагъури, мыпхарэ лажьихъати ямыӀэу, еплӀанэр тхьэм ещхьу!»

26Пащтыхьыр хьэку жьэражьэм и гъуанэм гъунэгъу зыхуищӀри джащ: «Шэдрахь, Мешэхь, ӀэведНэгу, Тхьэуэ я нэхъ Лъагэм и пщылӀхэ! ФыкъикӀыж мыдэ!»

Ахэр мафӀэм къыхэкӀыжащ. 27Пщыхэми, лӀакъуэлӀэшхэми, хэгъэгу пашэхэми, пащтыхьым и чэнджэщэгъухэми ахэр къаухъуреихьри къалъэгъуащ мафӀэм и зэран абыхэм зэремыкӀар: я зы щхьэцыпи пилыгъукӀатэкъым, я щыгъынхэри зэрыпсот, абы дэнэ къыщына, Ӏугъуэмэ къудей къакӀэрихыртэкъым.

28Абдежым Нэбыхъунэщыр жиӀащ: «Шэдрахь, Мешэхь, ӀэведНэгу сымэ я Тхьэм щытхъу хуэфащэщ, и мелыӀыч къигъакӀуэри и пщылӀхэр къригъэлащи! Абы щыгугъыурэ ахэр си псалъэм ебэкъуат, езыхэм я Тхьэм фӀэкӀа нэгъуэщӀ тхьэхэм хуэмылэжьэн щхьэкӀэ я гъащӀэр яфӀэкӀуэдынкӀэ зэрыхъунуми щымышынэу.

29Абы къыхэкӀкӀэ унафэ сощӀ: Шэдрахь, Мешэхь, ӀэведНэгу сымэ я Тхьэм псалъэ Ӏей хужызыӀэ цӀыхуцӀэ зиӀэ дэтхэнэри, сыт хуэдэ лъэпкъ щыщри, сыт хуэдэбзэкӀэ псалъэри, цӀыкӀуцӀыкӀуу яупщӀэтэну, и унэри зэхакъутэну, Абы хуэдэу укъезыгъэлыфын нэгъуэщӀ тхьэ щыӀэкъыми»+.

30Пащтыхьым Шэдрахьи, Мешэхьи, ӀэведНэгуи игъэлъапӀэу Бабылей хэгъэгум къулыкъу нэхъ лъагэжхэр щаритащ.

Нэбыхъунэщыр и пщӀыхьэпӀэ етӀуанэр

31ЩӀылъэм лъэпкъыу тетым, сыт хуэдэбзэкӀэ псалъэхэми, цӀыхуцӀэ зиӀэ псоми Нэбыхъунэщыр пащтыхьым зыкъыфхуегъазэ: мамырыгъэрэ тыншыгъуэрэ фхуребагъуэ!+

32Я нэхъ Лъагэм хьэлэмэтлажьэрэ фӀэщхъуныджэу къысщигъэщӀахэм я хъыбарыр фэзгъэщӀэну сыхуейщ.

33Сыту иныщэ Абы и нэщэнэхэр!

Сытуи лъэщ и Ӏуэху телъыджэхэр!

И пащтыхьыгъуэр мыкӀуэдыжынщ,
и тепщэныгъэми кӀэ иӀэнукъым!+

* 3:1 ӀэфракӀэ хыщӀрэ – Метр 30-м ноблагъэ.

* 3:1 ӀэфракӀих – Метрищым ноблагъэ.

* 3:3 а лӀыщхьэ псори – АрамеибзэкӀэ: «пщыхэри, лӀакъуэлӀэшхэри, хэгъэгу пашэхэри, чэнджэщэгъухэри, ахъшащхьэм тетхэри, хеящӀэхэри, жылэхэм я тхьэмадэхэри, адрейуэ хэкум унафэщӀу ис псори».

* 3:7 а пшыналъэхэм я макъхэр – АрамеибзэкӀэ: «бжьакъуэ накъырэм, сыринэм, пхъэ пшынэм, пшынэ дыкъуакъуэм, шыкӀэпшынэм я макъхэр нэгъуэщӀ пшыналъэхэм дэщӀыгъуу»; 10-нэ, 15-нэ пычыгъуэхэми ущрохьэлӀэ.

* 3:17 Дэ дызыхуэлажьэ Тхьэр щыӀэмэ, хьэку жьэражьэм драдзэми дыкъригъэлыфынущ – Е «Хьэку жьэражьэм драдзэми, дэ дызыхуэлажьэ Тхьэм дыкъригъэлыфынущ», е «Дэ дызыхуэлажьэ Тхьэм хьэку жьэражьэм дыкъригъэлыфыну щытмэ, дыкъригъэлынущ». АрамеибзэкӀэ тха псалъэухам и мыхьэнэр зэмылӀэужьыгъуэу къыбгурыӀуэ мэхъу.

+ 3:8 Данил 6:12-13
+ 3:9 3 Пащт. 1:31
+ 3:12 Данил 2:49
+ 3:13 Данил 2:12
+ 3:15 4 Пащт. 18:35
+ 3:19 Данил 2:12
+ 3:29 Данил 2:5
+ 3:31 Данил 6:25,
+ 3:33 Данил 2:44

4

4^1Сэ тыншыгъуэ сиӀэу си сэрейм сытхъэжу сыщыпсэут. 2Ауэ зэгуэр пщӀыхьэпӀэ слъагъури сигъэшынащ; си гъуэлъыпӀэм силъу пщӀыхьым хэту къысхуэлъэгъуам гулэгущтэ сищӀащ+. 3Арати, Бабылейм усэрэжу исхэр къашэну унафэ сщӀащ, си пщӀыхьэпӀэм къикӀыр абыхэм жезгъэӀэн папщӀэ. 4Ӏэзэгъуазэхэри, нэщыпхъуэхэри, мэгъухэри, удхэри къакӀуэри си пщӀыхьэпӀэр яхуэсӀуэтащ, арщхьэкӀэ абы къикӀыр зыми къыхуэщӀакъым+. 5ИкӀэмикӀэжым Данил, си тхьэм и цӀэкӀэ иджыри БэлътэщэркӀэ зэджэр, тхьэ лъапӀэхэм я псэр[*] зыхэтыр, къакӀуэри си пщӀыхьэпӀэр хуэсӀуэтащ+.

6Сэ жысӀащ: «Мэгъухэм я пашэу Бэлътэщэр, сэ сощӀэ тхьэ лъапӀэхэм я псэр зэрыпхэтыр, икӀи уэ къыщӀэбгъэщынкӀэ къогугъуэкӀын щэху зэрыщымыӀэр. КъедаӀуэ си пщӀыхьэпӀэр зыхуэдэми, къикӀыр къызжеӀэ. 7Мыращ сызэпщӀыхьар, си гъуэлъыпӀэм силъу:

ЩӀыгум и кум итт жыг лъагэшхуэ –
8уардэрэ лъэ быдэу,
и щхьэкӀэр уафэм нэсрэ,
щӀым и гъунэми щыплъагъуу;
9и тхьэмпэхэр Ӏуврэ, и пыкӀэр бэву,
псоми я шхын абы пыту;
и жьауэм хьэкӀэкхъуэкӀэхэр щӀэсрэ,
и къудамэхэр къуалэбзухэм я абгъуэу,
псэ зыӀут псоми ар я шхыныгъуэу.
10Си пӀэщхьагъ силъыжу адэкӀэ солъагъу –
ХъумакӀуэ лъапӀэр уафэм къехри,
11къыжиӀащ макъышхуэкӀэ мыпхуэдэу:
„ИвупщӀыкӀ жыгри, гуэвуд и къудамэхэр,
и тхьэмпэхэр ффыщӀи, пывгъэщэщ пыкӀэхэр,
и лъабжьэм щӀэс хьэкӀэкхъуэкӀэр зэбгрыреж,
и къудамэхэм тес къуалэбзухэри зэбгрелъэтыж.
12Жыг дакъэ закъуэр лъабжьэм и гъусэу
щӀым къыхэвнэ, губгъуэ удзхэм яхэту, жыррэ гъуаплъэкӀи зэщӀэлъэхъауэ.

Уафэм къех уэсэпсым ар игъэщӀытэу,
хьэкӀэкхъуэкӀэхэми ядэщӀыгъуу,
щӀыгу удзыпцӀэр егъэзыпӀэ хурехъу.
13ЦӀыху акъылым икӀынурэ ар,
хьэкӀэкхъуэкӀэ гупсысэм ихьэнущ,
апхуэдэуи илъэсибл[*] ней дэкӀынущ.
14А унафэр ХъумакӀуэхэм ейщ,
а хьэкумыр ЛъапӀэхэм я псалъэщ!
Псэ зыӀут псоми ящӀапхъэщ,
тепщэныгъэр зыхуейм ириту
Я нэхъ Лъагэм зэрыӀэщӀэлъыр, уеблэмэ,
ямылъытэхэри пащтыхьыпӀэм иришэу“.

15Мис аращ сэ сызэпщӀыхьа пщӀыхьэпӀэр зыхуэдэр, – жиӀащ Нэбыхъунэщыр пащтыхьым. – ИӀэ иджы, Бэлътэщэр, абы къикӀыр къызжеӀэ, си пащтыхьыгъуэм и зы усэрэжи ар лъэкӀакъым, ауэ уэ пхузэфӀэкӀынущ, тхьэ лъапӀэхэм я псэр пхэтщи».

Данил пщӀыхьэпӀэм къикӀыр къызэрыжиӀар

16БэлътэщэркӀэ зэджэ Данил абдежым заулкӀэ Ӏэнкуну щытащ, и гупсысэхэм хуабжьу игъэгузавэу.

Пащтыхьым жиӀащ: «Бэлътэщэр, а пщӀыхьэпӀэми абы къикӀми уримыгузавэ».

Бэлътэщэр жэуап къритыжащ: «Си зиусхьэн, а пщӀыхьэпӀэри абы къикӀри уи бийхэм ялъысам нэхъыфӀт!+
17Уэ плъэгъуа жыгыр – уардэрэ лъэ быдэр, уафэм зи щхьэкӀэр нэсрэ, щӀым и гъунэми щыплъагъур; 18зи тхьэмпэхэр Ӏуврэ, зи пыкӀэр бэвыр, псоми я шхыныгъуэ зыпытыр, зи жьауэм хьэкӀэкхъуэкӀэхэр щӀэсрэ, зи къудамэхэр къуалэбзухэм зи абгъуэр – 19ар уэращ, ди пащтыхь лъапӀэ! Уэ щэджащэ, лъэщышхуэ ухъуащ; уи инагъыр уафэм нэсащ, уи пащтыхьыгъуэр щӀым и гъунэм нос.

20Уэ, ди пащтыхь, ХъумакӀуэ лъапӀэр уафэм къехыу плъэгъуащ, мыпхуэдэу жиӀэу: „ИвупщӀыкӀ жыгри вгъэкӀуэд, ауэ и лъабжьэм щӀыгъуу и дакъэр щӀым къыхэвнэ, жыррэ гъуаплъэкӀэ лъэхъауэ губгъуэ удзым хэту, уафэм къех уэсэпсым игъэщӀытэу, хьэкӀэкхъуэкӀэхэм ящӀыгъуу ар ирепсэу, илъэсибл ней дэкӀыхукӀэ“.

21Абы къикӀыращи, ди пащтыхь лъапӀэ, уэ уэхьэлӀауэ Я нэхъ Лъагэм и унафэр мыращ: 22цӀыхухэм укъыхахунурэ, хьэкӀэкхъуэкӀэхэм уахэту упсэунущ, Ӏэщым хуэдэу удз цӀынэр уи шхыныгъуэу, уэсэпсыр къыптехэу. Апхуэдэу илъэсибл дэкӀынурэ, итӀанэ уэ къыбгурыӀуэнущ – Я нэхъ Лъагэм цӀыхухэм я тепщэныгъэр зыхуейм ириту зэрыӀэщӀэлъыр.

23Жыг дакъэр лъабжьэм щӀыгъуу къагъэнэну ящӀа унафэм къокӀыр уи пащтыхьыгъуэр зэрыпфӀэмыкӀуэдынур, Уафэм и къарум псори зэрыщӀэтыр зэхэпщӀыкӀа нэужь ар къызэрыпӀэрыхьэжынур. 24Абы къыхэкӀкӀэ, ди пащтыхь лъапӀэ, си чэнджэщым ущӀэдэӀуамэ арат: уи гуэныхьхэм пыкӀи, захуагъэ лэжь; тхьэмыщкӀэхэм гущӀэгъу яхуэпщӀурэ уи хабзэншагъэм кӀэ ет; итӀанэ, хэт ищӀэрэ, уи махуэфӀхэм къыпащэнкӀи хъунщ»+.

ПщӀыхьэпӀэр нэхуапӀэ зэрыхъуар

25А псори Нэбыхъунэщыр пащтыхьым къыщыщӀащ. 26Мазэ пщыкӀутӀ дэкӀауэ, абы Бабылейм ит и сэреишхуэм и унащхьэм тету къыздикӀухьым, 27мыпхуэдэу жиӀащ: «Сыту иныщэ мы Бабылейр! Си щӀыхьымрэ си пщӀэмрэ игъэбагъуэу, пащтыхь къалащхьэу сэ ар зэрызухуар си лъэщыгъэшхуэкӀэщ!»

28А псалъэхэр жиӀэн имыух щӀыкӀэ уафэм макъ къиӀукӀащ: «Мыращ, Нэбыхъунэщыр пащтыхьым, уи натӀэр: уи пащтыхьыгъуэр къыпӀэщӀахащ. 29ЦӀыхухэм укъыхахунурэ, хьэкӀэкхъуэкӀэхэм я гъусэу упсэунущ, Ӏэщми хуэдэу удз цӀынэ пшхынущ. Апхуэдэурэ илъэсибл дэкӀынурэ, итӀанэ уэ къыбгурыӀуэнущ: Я нэхъ Лъагэм цӀыхухэм я тепщэныгъэр зыхуейм ириту зэрыӀэщӀэлъыр».

30Нэбыхъунэщыр теухуауэ жаӀар асыхьэтым къэхъуащ. ЦӀыхухэм къыхахури, абы Ӏэщым хуэдэу удз ишхащ. Уэсэпсыр къытехэу псэуащ ар, и щхьэцыр бгъэм и къабзийхэм хуэдэу кӀыхьышхуэ, и лъэбжьанэхэр къуалэбзу лъэбжьанэм хуэдэ хъуху.

31АдэкӀэ къэхъуари къиӀуэтэжащ Нэбыхъунэщыр: «Зэман дэкӀщ, сэ уафэм сыдэплъейри, си акъылым сихьэжащ. Абдежым Я нэхъ Лъагэм фӀыщӀэ хуэсщӀащ; щытхъу хужысӀэурэ ИгъащӀэкӀэ Псэур згъэлъэпӀащ.

Абы и тепщэныгъэр мыкӀуэдыжынщ,
и пащтыхьыгъуэми кӀэ иӀэнукъым+.
32ЩӀым щыпсэухэр зыри ищӀыскъым;
уафэм и дзэхэри щӀылъэм тетхэри
зэрегъакӀуэ Абы Езым и ӀэмыркӀэ.
Зыми лъэкӀынукъым Абы и Ӏэр иубыдыну
хьэмэрэ „Сыт Уэ пщӀар?“ жриӀэну.

33Си акъылым сызэрихьэжу, пащтыхьым и пщӀэри, и щӀыхьри, и лъапӀагъэри къысӀэрыхьэжащ. Си чэнджэщэгъухэми си блыгущӀэтхэми, си деж къагъэзэжри, аргуэру пащтыхьу салъытэ хъужащ, икӀи япэм нэхърэ ӀэджэкӀэ сынэхъ лъэщщ. 34Иджы сэ сыщотхъу, соӀэт, согъэлъапӀэ уафэм и Пащтыхьыр. Абы ищӀэ псори пэжыгъэщ икӀи захуагъэщ. Абы лъокӀ пагэхэр Ӏэсэ ищӀыну».

* 4:5 тхьэ лъапӀэхэм я псэр – Е «Тхьэ лъапӀэм и псэр»; апхуэдэуи еплъ пычыгъуэ 6-нэм, 15-нэм.

* 4:13 илъэсибл – Хьэрфхэм къарыкӀыр: «зэманибл»; апхуэдэуи еплъ пычыгъуэ 20-нэм, 22-нэм, 29-нэм. «Блы» бжыгъэр «нэгъэсам, зыри зыхуэмычэмым» и дамыгъэу къагъэсэбэпу куэдрэ ущрохьэлӀэ журтхэм я хабзэм.

+ 4:2 Данил 2:1, Данил 7:15
+ 4:4 Данил 2:2, Данил 2:10-11
+ 4:5 Данил 1:7, Данил 5:11, Данил 5:14
+ 4:16 1 Пащт. 25:26, 2 Пащт. 18:32
+ 4:24 Гъэс. 16:6,
+ 4:31 Данил 2:44, Данил 6:26

5

Блыным тратха псалъэхэр

5^1Пащтыхь Бэлъщэцар[*] , и блыгущӀэтхэм ящыщ миным ефэешхэшхуэ яхузэхишауэ, абыхэм я гъусэу санэ ефэрт зэгуэрым+. 2Фадэр къыпкърыхьауэ, Бэлъщэцар унафэ ищӀащ дыжьынымрэ дыщэмрэ къыхэщӀыкӀа фалъэхэр, и адэжь[*] Нэбыхъунэщыр Тхьэм и Унэу Ерусалим дэтым къришауэ щытахэр, къахьыну: езыри, и блыгущӀэтхэри, и фызхэри, и жэщгъуэлъ цӀыхубзхэри абыхэмкӀэ ефэн папщӀэ+. 3Арати, Тхьэм и Унэу Ерусалим дэтым кърашауэ щыта фалъэхэр къахьри, абыхэмкӀэ ефэн щӀадзащ пащтыхьми, абы и блыгущӀэтхэми, и фызхэми, и жэщгъуэлъ цӀыхубзхэми. 4Санэ здефэм псоми я тхьэхэр ягъэлъапӀэрт – дыщэм, дыжьыным, гъуаплъэм, гъущӀым, пхъэм, мывэм къыхэщӀыкӀахэр.

5Асыхьэтым цӀыхуӀэм и Ӏэпэхэр къэхутэри пащтыхь сэрейм и блынджабэ джафэхум, уэздыгъэм и нэхур здытридзэм деж тетхыхьын щӀидзащ. Пащтыхьым цӀыхуӀэ тхэр къилъагъури 6и фэр пыкӀащ. Апхуэдизу шынагъэм зэщӀищтати, и лъэгуажьэхэр зэкӀэщӀэзызэри и лъакъуэхэр щӀэщӀащ.

7Пащтыхьыр ину кӀиящ, нэщыпхъуэхэри, мэгъухэри, удхэри къыхуашэну унафэ ищӀу. Ахэр – Бабылейм и усэрэжхэр – къызэрысу захуигъэзащ: «Мо тхыгъэм къысхуеджэу абы къикӀыр къызгурызыгъаӀуэр чэтэныплъ лъапӀэкӀэ езгъэхуэпэнурэ, дыщэ лэрыпси и пщэм ирезгъэлъхьэнущ, си пащтыхьыгъуэм и Ӏэтащхьэ ещанэуи згъэувынущ», – жиӀэри+.

8Бэлъщэцар и усэрэжу хъуар къызэхуэса щхьэкӀэ, ахэр тхыгъэм къеджэфакъым, абы къикӀри пащтыхьым жраӀэфакъым. 9Абдежым Бэлъщэцар пащтыхьыр нэхъ Ӏеижу къэшынащ, и фэри шэхум хуэдэу пыкӀащ, и блыгущӀэтхэми ящӀэнур ямыщӀэжу къызэхэнащ.

10Абыхэм я зэрызехьэ макъыр пащтыхь гуащэм[*] зэхихри, ефэешхэр щекӀуэкӀ пэшым щӀыхьащ. «Зи щӀыхьыр ин ди пащтыхь! УщӀэгузэвэни уи фэр щӀыпыкӀыни щыӀэкъым! – жиӀащ абы+. 11– Уи пащтыхьыгъуэм исщ цӀыху, тхьэ лъапӀэхэм я псэр[*] зыхэт. Уи адэжьым и тетыгъуэм наӀуэ къэхъуауэ щытащ абы акъыл нэхуи зэхэщӀыкӀыныгъэшхуи зэриӀэр, тхьэхэм я Ӏущыгъэм хуэдэ Ӏущыгъи зэрыхэлъыр. Уи адэжь Нэбыхъунэщыр ар Ӏэзэгъуазэхэми, нэщыпхъуэхэми, мэгъухэми, удхэми тхьэмадэ яхуищӀауэ щытащ+. 12А Данил жыхуаӀэу, уи адэжьым Бэлътэщэр зыфӀищыгъар, и акъылыфӀагъымкӀэ, и щӀэныгъэмкӀэ, и зэхэщӀыкӀыныгъэшхуэмкӀэ, пщӀыхьэпӀэхэр зэрызэхихуфымкӀэ, щэхухэр сэтей къызэрищӀыфымкӀэ, Ӏуэху зэхэзэрыхьахэр зэрызэхихыжыфымкӀэ хуэбгъэдэн щымыӀэу цӀэрыӀуэ хъуат. Аращи, Данил къегъаши, абы псори гурыӀуэгъуэ пхуищӀынщ»+.

13Данил къашэри, пащтыхьым абы жриӀащ: «Уэра Данил хъужыр, си адэжь пащтыхьым Ехьудейм къриша гъэрхэм ящыщыр? 14Сэ зэхэсхаи уэ тхьэхэм я псэр пхэту икӀи акъыл нэхуи зэхэщӀыкӀыныгъэшхуи уиӀэу, Ӏущыгъэшхуи ббгъэдэлъу. 15АтӀэ, сэ мо тхыгъэм къезгъаджэу къикӀри къезгъэӀуэтэну усэрэжхэри мэгъухэри къезгъэшати, абыхэм ар яхузэфӀэкӀакъым. 16Ауэ, уэ птеухуауэ сэ зэхэсхащ пщӀыхьэпӀэхэм къарыкӀыр къэпщӀэфу икӀи зэхэзэрыхьа Ӏуэхухэр зэхэпхыжыфу. Иджы, мо тхыгъэм укъысхуеджэрэ ар къызгурыбгъаӀуэмэ, чэтэныплъ лъапӀэкӀэ уезгъэхуэпэнурэ, дыщэ лэрыпси уи пщэм ирезгъэлъхьэнущ, си пащтыхьыгъуэм и Ӏэтащхьэ ещани усщӀынущ».

17Данил пащтыхьым жэуап иритыжащ: «Тыгъэхэр къызыхуэгъэнэж, саугъэтхэмкӀи нэгъуэщӀ зыгуэрым хуэупсэ. Арыншауи сэ уэ тхыгъэм сыкъыпхуеджэнщи, къикӀри бжесӀэнщ+.

18Ди пащтыхь лъапӀэ, Тхьэуэ я нэхъ Лъагэм уи адэжь Нэбыхъунэщыр тепщэныгъи, лъэкӀыныгъи, щӀыхьышхуи, пщӀэшхуи къылъигъэсат. 19Тхьэм абы апхуэдиз лъэщыгъэшхуэ къритати, сыт хуэдэ лъэпкъым щыщри, сыт хуэдэбзэкӀэ псалъэри, цӀыхуцӀэ зиӀэ псори абы и пащхьэ щыкӀэзызу къыщышынэрт. Абы зыхуейр иукӀырт, зыхуейм гущӀэгъу хуищӀырт; зэрыхуейуэ хэти иӀэтырт, хэти тридзырт. 20Нэбыхъунэщыр пагагъэр къытекӀуэри зыкъыфӀэщӀыжащ, абы къыхэкӀыуи и тахътэм кърагъэщэтэхри и щӀыхьри фӀагъэкӀуэдащ+. 21Ар, цӀыхухэм къыхахури, хьэкӀэкхъуэкӀэхэм хуэдэу акъылыншэ хъуауэ, шыд Ӏэлхэм я гъусэу, Ӏэщым хуэдэу удзыр и шхыныгъуэу, уафэм къех уэсэпсыр и пкъым къытехэу псэуащ, Тхьэуэ я нэхъ Лъагэм цӀыхухэм я пащтыхьыгъуэр зыхуейм ириту зэрыӀэщӀэлъыр зэхищӀыкӀыху+.

22Ауэ уэ, абы и къуэ[*] Бэлъщэцар, а псом ущыгъуазэ пэтрэ, Ӏэсэ зыпщӀакъым. 23Уэ зыбгъэлъагэри уафэм и Тепщэм упэщӀэуващ: Абы и Унэм къыщӀаха фалъэхэр къебгъэхьри, уэри, уи блыгущӀэтхэри, уи фызхэри, уи жэщгъуэлъ цӀыхубзхэри абыхэмкӀэ фефащ! Уэ дыщэм, дыжьыным, гъуаплъэм, гъущӀым, пхъэм, мывэм къыхэщӀыкӀа тхьэхэр, зыри зымылъагъурэ зыхэзымыхӀахэр, акъыли зимыӀэхэр бгъэлъэпӀащ, атӀэ уи гъащӀэри уи гъуэгу псори Зи ӀэмыщӀэ илъ Тхьэм лъытэныгъэ хуэпщӀакъым. 24Аращ мо тхыгъэр зытха цӀыхуӀэр Абы щӀыуигъэлъэгъуар.

25Мыбдежым тетым къызэреджэр мыпхуэдэущ: МЕНЕ, МЕНЕ, ТЕКЕЛ, УПАРСИН. 26А псалъэхэм къикӀыр мыращ:

МЕНЕ[*] – уи тетыгъуэм и махуэхэр Тхьэм ибжри кӀэ иритащ.

27ТЕКЕЛ[*] – уэ тэрэзэкӀэ уашэчати, упсынщӀэ Ӏейуэ укъыщӀэкӀащ.

28ПАРСИН[*] – уи пащтыхьыгъуэр ягуэшри мыдхэмрэ къэжэрхэмрэ[*] иратащ».

29Абдежым Бэлъщэцар и унафэкӀэ Данил чэтэныплъ щыгъынкӀэ къахуапэри, и пщэм дыщэ лэрыпси къралъхьащ, пащтыхьыгъуэм и Ӏэтащхьэ ещанэуи ягъэӀуащ.

30А жэщ дыдэм Бэлъщэцар, бабылейхэм я пащтыхьыр, яукӀри, 31абы и пӀэм иуващ мыд лъэпкъым щыщ Дарий. Ар абы щыгъуэ илъэс хыщӀрэ тӀурэ хъурт+.

* 5:1 Пащтыхь Бэлъщэцар – НэгъуэщӀ тхыдэхэм къызэрагъэлъагъуэмкӀэ Бабылейм иужьрей пащтыхьу яӀар Набонидщ. Ауэ Набонид куэдрэ щыӀэтэкъыми, абы и къуэ Бэлъщэцар пащтыхьыпӀэр иӀыгъыу щытащ и адэр къэтыху.

* 5:2 адэжь – АрамеибзэкӀэ «адэ», ауэ а псалъэм нэгъуэщӀ мыхьэнэхэр къикӀынкӀи мэхъу «адэжь» е «зи пӀэм уиува» жиӀэу. Апхуэдэуи еплъ 11-нэ, 13-нэ, 18-нэ пычыгъуэхэм. Бэлъщэцар Нэбыхъунэщыр и хэту щытами ехьэлӀауэ щӀэныгъэлӀхэр зэгурыӀуэу щыткъым.

* 5:10 пащтыхь гуащэм – Зи гугъу ищӀыр пащтыхьым и анэрауэ къыщӀэкӀынщ.

* 5:11 тхьэ лъапӀэхэм я псэр – Е «Тхьэ лъапӀэм и псэр»; апхуэдэуи еплъ пычыгъуэ 14-нэм.

* 5:22 и къуэ – Арамеибзэ псалъэм «и щӀэблэ» е «и пӀэм иува» жиӀэу къикӀынкӀи мэхъу.

* 5:26 МЕНЕ – Арамеибзэ псалъэм къикӀыр «ябжащ».

* 5:27 ТЕКЕЛ – Арамеибзэ псалъэм къикӀыр «яшэчащ».

* 5:28 ПАРСИН – АрамеибзэкӀэ: «перес»; «парсин» псалъэр куэд бжыгъэм итщ. Псалъэм и лъабжьэм «гуэшын» жиӀэу къокӀ, ауэ «персы» жиӀэу къыпщыхъункӀи мэхъу (я къэпсэлъыкӀэкӀэ зэтохуэри).

* 5:28 къэжэрхэмрэ – Персие щӀыналъэм щыпсэуа лъэпкъщ.

+ 5:1 Данил 7:1, Данил 8:1, Сэфирэт 1:3, Сэфирэт 2:18,

+ 5:2 Данил 1:2
+ 5:7 Данил 2:2, Данил 4:6
+ 5:10 3 Пащт. 1:31, Данил 2:4
+ 5:11 Данил 4:5, Данил 2:48
+ 5:12 Данил 1:7, Данил 4:5, Данил 1:17
+ 5:17 4 Пащт. 5:16
+ 5:20 Данил 4:27-30
+ 5:21 Данил 4:31
+ 5:31 Данил 9:1

6

Данил аслъэнхэр зэрыс мащэм

6^1Дарий фӀэигъуэу и пащтыхьыгъуэ псом пщыуэ щэрэ тӀощӀрэ тригъэувэри, 2ахэр Данил зыхэт Ӏэтащхьищым я ӀэмыщӀэ ирилъхьащ. Пщыхэм я къалэнт жэуаптакӀуэу абыхэм я пащхьэ итыну, пащтыхьым и Ӏуэхухэр тэрэзу зэщӀэн папщӀэ. 3ХьэлщэныфӀ дыдэ зэрыхэлъымкӀэ, Данил хуабжьу ефӀэкӀырт адрей Ӏэтащхьэхэми пщыхэми, икӀи пащтыхьым ар и пащтыхьыгъуэ псом и унафэщӀ ищӀыну и мурадт+.

4Абы къыхэкӀыу, Ӏэтащхьэхэмрэ пщыхэмрэ Данил пащтыхьым и Ӏуэхухэр зэрызэрихьэ щӀыкӀэм кӀэлъыплъырт, ар зэрагъэкъуэншэн къалъыхъуэу, арщхьэкӀэ зыри къахуэгъуэтыртэкъым: Данил захуагъэ хэлъут псори зэрищӀэр, щыуагъи пцӀыи ӀэщӀэкӀыртэкъым. 5ИкӀэмикӀэжым, абыхэм къагурыӀуащ: «Данил зэрыдгъэкъуэншэн къытхуэгъуэтынукъым, езым и Тхьэм и унафэм зэрытетым фӀэкӀа», – жаӀащ абыхэм.

6Ӏэтащхьэхэри пщыхэри пащтыхьым и деж зэрыгъэӀущауэ зэрыхьри, жраӀащ: «Зи щӀыхьыр ин ди пащтыхь!+
7Уи пащтыхьыгъуэм ис Ӏэтащхьэ псоми, лӀакъуэлӀэшхэми, пщыхэми, уи чэнджэщэгъухэми, хэгъэгу пашэхэми зэакъылэгъуу унафэ къыдэгъэкӀыпхъэу ялъытэ, ар хэту щытми, махуэ щэщӀым къриубыдэу, тхьэм е цӀыхухэм, уэр нэмыщӀ нэгъуэщӀым елъэӀур аслъэнхэр зэрыс мащэм ирадзэн хуейуэ. 8Аращи, ди пащтыхь лъапӀэ, уи цӀэкӀэ тхауэ, уи мыхъурыр тедзэжауэ, мыдхэмрэ къэжэрхэмрэ зэрахабзэу пкъутэж мыхъуну апхуэдэ унафэ къыдэгъэкӀ»+.

9Дарий апхуэдэ унафэ къыдигъэкӀащ и мыхъурыр тедзэжауэ.

10Абы щыгъуазэу, Данил и унэ кӀуэжри, ищхьэ пэшым, зэрихабзэу, зи щхьэгъубжэ зэӀухар ЕрусалимкӀэ гъэзам, махуэм и кӀуэцӀкӀэ щэнейрэ лъэгуажьэмыщхьэу и Тхьэм щелъэӀуащ, игъэлъапӀэу+. 11Модрей зэрыгъэӀуща гупыр абы и деж къакӀуэри, Данил и Тхьэм къыдэӀэпыкъуну зэрелъэӀур ялъэгъуащ. 12Абы фӀэкӀа хэмылъу, ахэр пащтыхьым и деж нэсыжри, къыдигъэкӀа унафэр игу къагъэкӀыжу еупщӀащ: «Уэ унафэ къыдэбгъэкӀатэкъэ, зи щӀыхьыр ин, махуэ щэщӀым и кӀыхьагъкӀэ хэт тхьэм е цӀыхухэм, уэр нэмыщӀ нэгъуэщӀым елъэӀур аслъэнхэр зэрыс мащэм идзэн хуейуэ?» – жаӀэри. «А унафэр быдэщ, – жиӀащ пащтыхьым, – мыдхэмрэ къэжэрхэмрэ я хабзэм тетщ, игъащӀэкӀи пхуэмыхъуэжыну».

13АдэкӀэ абыхэм Дарий жраӀащ: «АтӀэ, Данил, Ехьудейм гъэру кърашахэм ящыщыр, уэ къодаӀуэркъым, уи унафэри къыфӀэӀуэхукъым: япэми хуэдэу, щэнейрэ махуэм тхьэ йолъэӀу»+.

14А псалъэхэр зэрызэхихыу, пащтыхьыр хуабжьу нэщхъей къэхъуащ; Данил къригъэлыну хуейуэ, дыгъэ къухьэжыгъуэм нэсыху ар зэрыхуэщӀэн Ӏэмал къилъыхъуэу, абы лъэкӀ къигъэнакъым.

15АрщхьэкӀэ, мо зэрыгъэӀуща гупым Дарий и деж къытрагъэзэжри къыжраӀащ: «Зыщомыгъэгъупщэ, зи щӀыхьыр ин, мыдхэмрэ къэжэрхэмрэ я хабзэм ипкъ иткӀэ пащтыхьым и зы унафи зэрамыхъуэжыр».

16Абдежым Дарий унафэ ищӀащ Данил къашэу аслъэнхэр зэрыс мащэм ирадзэну. Абы Данил жриӀащ: «УигукӀи уи псэкӀи узыхуэлажьэ уи Тхьэм укъригъэл!»

17Мывэ къахьри мащэ ихьэпӀэр зэхуащӀащ, пащтыхьым езым и мыхъурри и блыгущӀэтхэм я мыхъурри абы тригъэуащ, Данил тращӀыхьа унафэр зэщӀэн папщӀэ. 18ИтӀанэ и сэреишхуэм игъэзэжри, и джийм зы дзэкъэгъуэ иримыгъэхыу, зэштегъэу Ӏуэхухэми хэмыхьэу гъуэлъыжащ, икӀи жэщ псом и напӀэр хузэтелъхьакъым.

19Пщэдджыжьым, пшэкӀэплъ къищӀу зэрыхуежьэу, Дарий тэджри, епӀэщӀэкӀыу аслъэнхэр зэрыс мащэм деж кӀуащ. 20Мащэм гъунэгъу зыхуищӀри, гузавэ макъкӀэ ар Данил еджащ: «Тхьэ псэум и пщылӀ Данил, напэ хужькӀэ узыхуэлажьэ уи Тхьэм аслъэнхэм уакъригъэлыфа?»

21Данил и жэуап къэӀуащ: «Зи щӀыхьыр ин ди пащтыхь!+
22Си Тхьэм и мелыӀыч къигъакӀуэри аслъэнхэм я жьэр зэхуищӀащ. Абыхэм зыри къызащӀэфакъым, Тхьэм и пащхьэ лажьихъати щызиӀэтэкъыми. Уэри, пащтыхь лъапӀэ, уи пащхьэ щӀэпхъаджагъэ лъэпкъ зэи щызлэжьакъым».

23Пащтыхьыр Данил щхьэкӀэ хуабжьу гуфӀащ, ар мащэм кърахыжынуи унафэ ищӀащ. Данил мащэм кърахыжа нэужь, наӀуэ хъуащ фэбжь лъэпкъ абы зэримыгъуэтар – и Тхьэм дзыхь хуищӀу зэрыщытам и фӀыгъэкӀэ+. 24Бзаджэнаджагъэ зезыхьэу Данил зыгъэкъуэншахэр пащтыхьым и унафэкӀэ къашэри аслъэнхэр зэрыс мащэм ирадзащ, я бынхэри я фызхэри ящӀыгъуу. Ахэр мащэм и лъащӀэм намыгъэсу, аслъэнхэм япхъуатэурэ цӀыкӀуцӀыкӀуу ячэтхъащ+.

25А псом я ужькӀэ пащтыхь Дарий щӀылъэм щыпсэу сыт хуэдэ лъэпкъми, сыт хуэдэбзэкӀэ псалъэхэми, цӀыхуцӀэ зиӀэ псоми мыпхуэдэ тхыгъэ яхуигъэхьащ:

«Мамырыгъэрэ тыншыгъуэрэ фхуребагъуэ!+

26Мыр си унафэщ: си пащтыхьыгъуэм и къуапэ дэтхэнэми щыпсэухэр Данил и Тхьэм щышынэу, кӀэзызу и пащхьэ ирырет.

Ар Тхьэ псэущ – игъащӀэкӀи щыӀэнущ;
и пащтыхьыгъуэри кӀуэдыжынукъым,
и тепщэныгъэми кӀэ иӀэнукъым+.
27Абы укърегъэл, щхьэхуит уещӀыж.
Нэщэнэхэр, Ӏуэху телъыджэхэр
уафэми щӀылъэми къыщегъэхъу.
Абы Данил аслъэнхэм къригъэлащ!»+

28Данил ехъулӀэныгъэ иӀэу къекӀуэкӀащ Дарий и тетыгъуэми къэжэр лъэпкъым щыщ Кир и тетыгъуэми.

+ 6:3 Сэфирэт 10:3
+ 6:6 3 Пащт. 1:31, Данил 2:4
+ 6:8 Сэфирэт 1:19, Сэфирэт 8:8
+ 6:10 3 Пащт. 8:48,
+ 6:13 Данил 3:8
+ 6:21 3 Пащт. 1:31, Данил 2:4
+ 6:23 Данил 3:25
+ 6:24 Сэфирэт 7:9, Гъэс. 11:5
+ 6:25 Данил 3:31
+ 6:26 Данил 4:31
+ 6:27 Данил 3:33

7

Данил хьэкӀэкхъуэкӀиплӀым зэрепщӀыхьар

7^1Бабылейм и пащтыхь Бэлъщэцар тахътэм щыдэкӀуея гъэм[*], Данил и пӀэщхьагъ илъыжу, пщӀыхьэпӀэм хэту зыгуэр къыхуэлъэгъуауэ щытащ. Абы ар итхыжащ. Мис а хъыбарыр:+

2Сэ жэщым пщӀыхьэпӀэм сыхэту слъэгъуащ, щӀым и лъэныкъуиплӀымкӀи къикӀа жьым хышхуэр къызэригъэукъубеяр. 3ИтӀанэ зыр адрейм емыщхьу, абрагъуэу хьэкӀэкхъуэкӀиплӀ хым къыхэкӀащ.

4Япэр аслъэным ещхьт, ауэ бгъэм и дамэхэм хуэдэ тетт. Си нитӀкӀэ слъагъуу абы и дамэхэр трачщ, яӀэтри, цӀыхум хуэдэу, лъакъуитӀкӀэ ягъэуващ, цӀыху акъыли абы иратащ.

5ЕтӀуанэу къыхэкӀа хьэкӀэкхъуэкӀэр мыщэм ещхьт. Абы и кӀэбдз лъакъуитӀымкӀэ лъэбышэу зритӀат, и дзэпэфӀанэхэм дзажэналъищ дэлът, дэнауэ. Абы жраӀащ: «Тэджи, зыбгъэнщӀыху лы шхы!»

6ИтӀанэ сэ слъэгъуащ нэгъуэщӀ хьэкӀэкхъуэкӀэ, и теплъэкӀэ щомыщым ещхьу. Абы и щӀыбым дамиплӀ тетт, къуалэбзухэм ейм хуэдэу. А хьэкӀэкхъуэкӀэм щхьиплӀ фӀэтт, тетыгъуи абы иратащ.

7АдэкӀэ жэщ пщӀыхьым сыхэту сэ слъэгъуащ еплӀанэ хьэкӀэкхъуэкӀэр – шынагъуэ Ӏейрэ узижэгъуэну, хуабжьу къарууэ. Абы гъущӀыдзэ защӀэу дзэкъэбыжь домбейхэр Ӏутт; къыӀэщӀыхьэхэр зэтриукӀэурэ зэхишхыхьырт, къанэр лъакъуэкӀэ зэхиутэжырт. Ар япэрей хьэкӀэкхъуэкӀэхэм ещхьтэкъым, абы бжьакъуипщӀ тетт[*].

8А бжьакъуэхэм сыздеплъым сэ слъэгъуащ абыхэм я зэхуакум зы бжьакъуэ цӀыкӀу къызэрыдэкӀыкӀар, япэрей бжьакъуищым абы гъуэгу ират щӀыкӀэу, я лъабжьэхэр щӀыгъуу къызэрыхатхъар – мор къэкӀын и пэ. А бжьакъуэм нэ иӀэт, цӀыхухэм ейм хуэдэу, жьэи иӀэт, пагэу псалъэу+.

9Мис, сэ къэслъэгъуар итӀанэ:

тахътэхэр ягъэувауэ щытт,

Зи Махуэхэр Жьы Дыдэр тахътэм тетӀысхьащ.

Абы и щыгъынхэр уэсым хуэдэу хужьт,
и щхьэцыр щынэц къабзабзэм хуэдэт.

И тахътэр мафӀэ бзийуэ лыдырт,
шэрхъыу щӀэтхэри мафӀэлыгъейт+.

10Абы къиу мафӀэр уэру ежэхырт.

Мин Ӏэджэ Абы къыхуэлажьэрт,
и пащхьэ къитхэри бжыгъэншэт.

Хьэкумым щӀидзэри, тхылъхэр къызэӀуахащ.

11АдэкӀэ си нэр тедияуэ сыздэплъэм, бжьакъуэм пагэу къипсэлъхэм седаӀуэурэ, хьэкӀэкхъуэкӀэр яукӀауэ къэслъагъуху си нэр тезгъэкӀакъым. Абы и хьэдэр мафӀэм хадзэри ягъэсыжащ. 12Адрей хьэкӀэкхъуэкӀэхэм тепщэныгъэр къыӀэщӀахащ, ауэ зы зэманкӀэ псэууэ къагъэнащ я пӀалъэр къэсыху.

13А жэщым си нэгу щӀэкӀам сэ иджыри мыр щыслъэгъуащ: пшэм хэту зыгуэр къакӀуэрт, цӀыхум[*] ещхьу. Ар гъунэгъу къэхъури, Зи Махуэхэр Жьы Дыдэм бгъэдашащ. 14Абы тепщэныгъи, щӀыхьи, пащтыхьыгъуи иратащ, лъэпкъ псори, сыт хуэдэбзэкӀэ псалъэхэри, цӀыхуцӀэ зиӀэ псори къыхуэлэжьэн щхьэкӀэ. Абы и тепщэныгъэр – тепщэныгъэ мыкӀуэдыжщ, зэи кӀэух иӀэнукъым, и пащтыхьыгъуэри зэи къутэжынукъым+.

ПщӀыхьэпӀэм къикӀыр

15Сэ си псэр гузавэрт, си нэгум щӀэкӀа къомым сагъэшынат+. 16Абдежым щытхэм я зым сыбгъэдыхьэри, а псом ипэжыпӀэкӀэ къикӀыр сыт жысӀэри, сеупщӀащ. ПщӀыхьэпӀэм къикӀыр абы къызжиӀащ: 17«А хьэкӀэкхъуэкӀэ абрагъуиплӀыр – щӀылъэм щыӀэну пащтыхьиплӀырщ. 18Ауэ, иужькӀэ, Я нэхъ Лъагэм хуэпэжхэм пащтыхьыгъуэр яӀэщӀыхьэнурэ, игъащӀэ псокӀэ кӀэ имыӀэу ахэр тепщэнущ».

19ИтӀанэ сэ адрей зыми емыщхь еплӀанэ хьэкӀэкхъуэкӀэр, шынагъуэ Ӏейрэ узижэгъуэныр, зи дзэхэр гъущӀрэ зи лъэбжьанэхэр гъуаплъэр, къыӀэщӀыхьэхэр зэтезыукӀэурэ зэхэзышхыхьыр, къанэр лъакъуэкӀэ зэхэзыутэжыр ипэжыпӀэкӀэ зищӀысыр къэсщӀэну сыхуеящ. 20Иджыри сэ сщӀэну сыхуейт абы и щхьэм тета бжьакъуипщӀым теухуауэ, итӀанэ гъуэгу кърат щӀыкӀэу, бжьакъуищыр къыхэхуу, абыхэм я пӀэм къыхэкӀа бжьакъуэми теухуауэ – нэи жьэи зиӀэу, пагэу псалъэу, адрейхэм нэхърэ нэхъ бэлыхьлажьэу къыпщыхъум теухуауэ. 21Сэ слъэгъуат а бжьакъуэм Тхьэм хуэпэжхэм зауэ ярищӀэкӀыурэ зэрыхигъэщӀар,+
22Зи Махуэхэр Жьы Дыдэр къакӀуэу, Езым къыхуэпэжхэр хьэкумым щимыгъэхеиху. ИтӀанэ игъуэ хъури, абыхэм пащтыхьыгъуэр яӀэщӀыхьащ.

23АдэкӀэ абы къызжиӀащ мыпхуэдэу: «ЕплӀанэ хьэкӀэкхъуэкӀэр зищӀысыр, адрей пащтыхьыгъуэхэм емыщхьу, щӀылъэм тетыну еплӀанэ пащтыхьыгъуэрщ; абы зэхиутэурэ икӀи зэтриукӀэурэ щӀылъэр зэрыщыту зэхишхыхьынущ+. 24БжьакъуипщӀым къагъэлъагъуэр а пащтыхьыгъуэм пащтыхьипщӀ къызэрыхэкӀынурщ. Абыхэм я ужькӀэ, япэрей зыми емыщхьу, нэгъуэщӀ пащтыхьым зыкъиӀэтынурэ адрейхэм ящыщу пащтыхьищ тридзынущ. 25Абы псалъэ Ӏейхэр Я нэхъ Лъагэм хужиӀэнущ, Тхьэм хуэпэжхэри хьэзабым хигъэтынущ; махуэ лъапӀэхэмрэ Тхьэм и унафэхэмрэ ихъуэжынуи иужь итынущ. Тхьэм хуэпэжхэр абы и ӀэмыщӀэм илъынущ илъэскӀи, илъэситӀкӀи, илъэс ныкъуэкӀи[*] .

26Ауэ хьэкум щыӀэнурэ, тепщэныгъэр абы къыӀэщӀахынущ, езыри игъащӀэкӀэ ягъэкӀуэдыжынущ. 27Лъэщыгъэри, тепщэныгъэри, уафэм и лъабжьэм щыӀэ пащтыхьыгъуэ псоми я лъапӀагъэри Я нэхъ Лъагэр зыгъэпэж лъэпкъым иратынущ. Абы и пащтыхьыгъуэр – пащтыхьыгъуэ мыкӀуэдыжщ, икӀи дэтхэнэ зыри Абы хуэжыӀэщӀэу хуэлэжьэнущ»+.

28Абдежым щеух си хъыбарыр. А слъэгъуахэм сэ гупсысэгъейм сыхадзат, си фэри пагъэкӀат, ауэ зыми хуэзмыӀуатэу си гум щысхъумащ+.

* 7:1 Бэлъщэцар тахътэм щыдэкӀуея гъэм – ЗэралъытэмкӀэ ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 553 гъэрщ. 7-8-нэ Ӏыхьэхэм къаӀуатэр 5-нэ Ӏыхьэм къиӀуатэм и нэхъапэ къэхъуащ.

* 7:2-7 Мы къэлъэгъуар зэрагъэнахуэ хабзэмкӀэ, аслъэным къигъэлъагъуэр – Бабылей пащтыхьыгъуэрщ, мыщэм – мыдхэмрэ къэжэрхэмрэ я пащтыхьыгъуэрщ, щомыщым – Алыджырщ, еплӀанэ хьэкӀэкхъуэкӀэр – Урым пащтыхьыгъуэрщ. НэгъуэщӀуи зэрагъэнахуэм ипкъ иткӀэ: мыщэр – Мыд пащтыхьыгъуэрщ, щомыщыр – Къэжэрырщ, еплӀанэ хьэкӀэкхъуэкӀэр – Алыджырщ.

* 7:13цӀыхум – Мы псалъэр арамеибзэкӀэ зэрытхар «цӀыхум и къуэщ».

* 7:25 илъэскӀи, илъэситӀкӀи, илъэс ныкъуэкӀи – Арамеибзэ хьэрфхэм къарыкӀыр: «зы зэманкӀэ (пӀалъэкӀэ), зэманитӀкӀэ, зэман ныкъуэкӀэ».

+ 7:1 Данил 5:1, Данил 8:1
+ 7:8 Данил 8:9,
+ 7:9 3 Пащт. 22:19,
+ 7:14 Данил 7:27, Лк. 1:33,
+ 7:15 Данил 4:2
+ 7:21 Данил 8:24,
+ 7:23 Данил 2:43
+ 7:27 Данил 7:14
+ 7:28 Лк. 2:19, Лк. 2:51

8

ТӀымрэ ажэмрэ теухуауэ Данил къыхуэлъэгъуар

8^1Бэлъщэцар пащтыхьыр тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс ещанэр екӀуэкӀыу, сэ иджыри хьэлэмэт гуэр къысхуэлъэгъуащ, япэрейм нэмыщӀ+. 2Елам щӀыналъэм ит Шушан[*] быдапӀэм сыщыӀэ хуэдэт. Улай кӀэнауэм сыбгъэдэту зыслъагъужащ+. 3Зыкъэсплъыхьри, сэ гу лъыстащ кӀэнауэ Ӏуфэм деж тӀы щыту. Абы и бжьакъуитӀыр инт, ауэ зыр адрейм нэхърэ нэхъ лъагэт, иужькӀэ къызэрыкӀам емылъытауэ. 4КъухьэпӀэмкӀи, ищхъэрэкӀи, ипщэкӀи зигъазэурэ а тӀыр зэрыпыджэр сэ слъэгъуащ. Зы псэущхьи абы къыпэувыфыртэкъым, абы укъезыгъэлыни щыӀэтэкъым. ТӀым зыхуейр ищӀэрт, кӀуэ пэтми нэхъ лъэщ хъурт.

5Абы сеплъу сыздэщытым, асыхьэтым къухьэпӀэмкӀэ ажэ къыщыхутащ, и лъакъуэхэр щӀым лъэмыӀэс жыхуаӀэу, ущу щӀылъэ псом кърикӀуэу. А псэущхьэм и натӀэгум нэм къыщӀэуэу бжьакъуэшхуэ тетт. 6БжьакъуитӀ тету, кӀэнауэ Ӏуфэм Ӏуту слъэгъуа тӀым зыхуиунэтӀауэ, узижэгъуэну хъыжьэу хуэжэрт ар. 7Сэ слъэгъуащ а ажэр нэхъ ябгэж хъууэрэ тӀым гъунэгъу зэрыхуэхъуар, абы еуэу и бжьакъуитӀыр зэрытриудар. ТӀыр абы къыпэлъэщакъым; ажэм ар щӀым тридзэри зэхипӀытӀэжащ, ар къезыгъэлын зыри щыӀакъым+. 8Ажэр хуабжьу пагэ хъуащ, арщхьэкӀэ лъэщ дыдэ хъуащ иджы щыжыпӀэм и бжьакъуэшхуэр къутэри, абы и пӀэм бжьакъуэшхуиплӀ къытекӀащ, дунейм и лъэныкъуиплӀым зырызыххэу хуэгъэзауэ+.

9А бжьакъуэхэм языхэзым нэгъуэщӀ бжьакъуэ къыхэкӀащ. ЯпэщӀыкӀэ ар цӀыкӀуу щытащ, ауэ иужькӀэ ипщэкӀи, къуэкӀыпӀэмкӀи, къэрал гъуэзэджэ жыхуаӀэмкӀи[*] хуабжьу зэкӀэщӀэкӀащ+. 10Ар лъэщ хъури, уафэм и дзэм зрипщытри, абы щыщ Ӏыхьи вагъуэхэм щыщ Ӏыхьи щӀылъэм къридзыхри зэхиутэжащ. 11Абдежми къыщымыувыӀэу, зыкъыфӀэщӀыжауэ зиӀэтурэ Уафэ Дзэпщым зыхуигъадэри, Абы махуэ къэс хуащӀ къурмэныр щригъэгъэтащ, Абы и псэупӀэ лъапӀэр здэщыт щӀыпӀэри игъэпудащ+. 12Къурмэным и гъусэу, Тхьэм и дзэри а бжьакъуэм и ӀэмыщӀэм иралъхьащ, и щӀэпхъаджагъэхэр илэжьыху. Дин пэжыр абы щӀым хиутэрт; и Ӏуэхухэр хуабжьу къехъулӀэрт[*].

13Абы и ужькӀэ мелыӀычитӀым я псалъэмакъ сэ зэхэсхащ. А тӀум языр щӀэупщӀат: «Дапхуэдиз зэманкӀэ зэрекӀуэкӀынур махуэ къэс ящӀ къурмэным ехьэлӀауэ къэлъэгъуар, псэупӀэ лъапӀэмрэ Тхьэм и дзэмрэ зыгъэпуду, лъапсэрыхыр абыхэм къахуэзыгъэкӀуэну щӀэпхъаджагъэм теухуар?» – жиӀэри+.

14«Пщыхьэщхьэрэ пщэдджыжьу минитӀрэ щищрэ дэкӀмэ, итӀанэ псэупӀэ лъапӀэр къэщӀэрэщӀэжынущ», – жиӀэри, адрейм жэуап къитыжащ.

Данил къыхуэлъэгъуам къикӀыр

15А къысхуэлъэгъуар дауэ къызгурыӀуа хъунуми сегупсысу, моуэ лӀы теплъэ иӀэу зыгуэр си пащхьэ къихутащ. 16«ДжэбрэӀил, абы къыхуэлъэгъуар гурыӀуэгъуэ хуэщӀ» жиӀэу Улай кӀэнауэм и щхьэкӀэ къиӀукӀа макъыр сэ зэхэсхащ+.

17Ар къакӀуэу къыщызбгъэдыхьэм, сэ сышынэри нэкӀукӀэ щӀым зыхэздзащ. «ЗэгъащӀэ, цӀыху, а къыпхуэлъэгъуар иужь зэманхэм зэрехьэлӀар», – къызжиӀащ абы.

18Апхуэдэу зыкъыщысхуигъазэм, сэ лӀам хуэдэу нэкӀукӀэ сыхэӀубауэ сыщылът, ауэ ар къызэӀусэри сызэрыщытам хуэдэу сыкъызэфӀигъэувэжащ+.

19«Мыдэ къэдаӀуэ, – къэпсэлъащ ар, – сэ бжесӀэнущ губжь зэманым и кӀэухым къэхъунур, къыпхуэлъэгъуар зэхьэлӀар кӀэух лъэхъэнэрщ+. 20Уэ плъэгъуа бжьакъуитӀ зытет тӀыр мыдхэмрэ къэжэрхэмрэ я пащтыхьхэрщ. 21Ажэр – Алыдж пащтыхьыгъуэрщ, абы и натӀэгум тета бжьакъуэшхуэр алыджхэм япэу яӀэну пащтыхьырщ+. 22Япэ бжьакъуэр къута нэужь абы и пӀэм къыхэкӀыкӀа бжьакъуиплӀыр – ар а лъэпкъым къыхэкӀыну пащтыхьыгъуиплӀырщ, ауэ япэрейм хуэдэу ахэр лъэщынукъым.

23А пащтыхьыгъуэхэм я кӀэух махуэхэм, хабзэншагъэм и пщалъэр гъэнщӀа хъуа нэужь, гущӀэгъуншэ Ӏейрэ бзаджейуэ пащтыхь къэунэхунущ. 24Ар хуабжьу лъэрызехьэ хъунущ, ауэ езым и къарукӀэкъым. Зэи ямылъэгъуа мыгъуагъэ куэд абы илэжьынущ, сыт ищӀэми къехъулӀэнущ. Лъэщхэри Тхьэр зыгъэпэж лъэпкъри абы игъэкӀуэдыну пылъынущ+. 25Хьэгъэщагъэ хуекӀуэурэ, абы и мурад бзаджэхэр зригъэхъулӀэнущ, хуабжьуи зыкъыфӀэщӀыжынущ. Игъэбэлэрыгъыурэ, абы куэд игъэунэхъунущ, тепщэхэм я Тепщэжми пэщӀэувэнущ. ИкӀэмикӀэжым ар хагъэщӀэнущ, ауэ цӀыху къарукӀэкъым.

26Пщыхьэщхьэрэ пщэдджыжьу минитӀрэ щищым теухуауэ къыпхузэӀуахар пэжщ, ауэ ар ущэхуауэ хъумэ, къэхъун ипэ зэманышхуэ дэкӀын хуейщи»+.

27Сэ сызэхэукӀауэ махуэ зыбжанэкӀэ сысымаджэу сыхэлъащ. ИужькӀэ сытэджри пащтыхьым и Ӏуэхухэм сыпэрыхьэжащ. Къысхуэлъэгъуам хуабжьу сыкъигъэуӀэбжьат икӀи ар къызгурыӀуэртэкъым.

* 8:2 Шушан – Иджырей Иран хэгъэгум ехьэлӀауэ къухьэпӀэмкӀэ щыӀэ къалэщ.

* 8:9 къэрал гъуэзэджэ жыхуаӀэмкӀи – Зи гугъу ищӀыр ИсрэӀилырщ.

* 8:12 Къурмэным… къехъулӀэрт – Журтыбзэ текстым къикӀыр нахуэкъым.

+ 8:1 Данил 5:1, Данил 7:1
+ 8:2 Сэфирэт 1:2
+ 8:7 Данил 11:11
+ 8:8 Данил 7:3
+ 8:9 Данил 7:8
+ 8:11 Данил 11:31, Данил 12:11
+ 8:13 Данил 12:6
+ 8:16 Данил 9:21, Лк. 1:19, Лк. 1:26
+ 8:18 Данил 10:9,
+ 8:19 Данил 11:36
+ 8:21 Данил 11:3
+ 8:24 Данил 7:21,
+ 8:26 Данил 10:14

9

И лъэпкъым щхьэкӀэ Данил тхьэ зэрелъэӀуар

9^1Бабылей пащтыхьыгъуэм Ахъийшурэщ[*] и къуэ Дарий, мыд лъэпкъым щыщыр, пащтыхьу щытрагъэува гъэр екӀуэкӀырт+. 2Ар тахътэм щыдэкӀуея гъэм, сэ Тхыгъэ ЛъапӀэхэм седжэурэ, Зиусхьэным Ирмий бегъымбарым къыхуригъэха псалъэм ипкъ иткӀэ, Ерусалим илъэс блыщӀкӀэ зэхэкъутарэ бгынэжауэ щытын зэрыхуейр къызгурыӀуащ. 3Сэ нэщӀ сихьэри, щыгъуэ щыгъынхэр щыстӀэгъауэ, сахуэр си щхьэм тезгъэщащэурэ, си Тепщэу си Тхьэм хуабжьу селъэӀун щӀэздзащ+.

4Зиусхьэну си Тхьэм селъэӀурт сэ, си лъэпкъым и гуэныхьхэмкӀэ зызумысыжыурэ: «Тепщэу си Тхьэ ин, телъыджэ! Уи лъэпкъым епщӀылӀа зэгурыӀуэныгъэр пхъумэу, фӀыуэ укъэзылъагъуу уи унафэхэр зыгъэзащӀэхэм Уэ уахуэпэжщ+. 5Ауэ дэ гуэныхь къэтхьащ, щӀэпхъаджагъэ длэжьащ. Уи унафэхэмрэ уи хабзэхэмрэ ӀэщӀыб тщӀыри, бзаджащӀэ дыхъуауэ дыппэщӀэуващ. 6Ди пащтыхьхэми, ди Ӏэтащхьэхэми, ди адэжьхэми, ди хэкум лъэпкъыу ис псоми уи цӀэкӀэ зыкъытхуэзыгъазэу щыта уи бегъымбархэм дедэӀуакъым.

7Си Тепщэ, Уэ ущыпкъэщ – дэ нобэкӀэ дынапэтехщ. Уэ дызэрыпхуэмыпэжам къыхэкӀкӀэ, дэ псори – ехьудейхэри, Ерусалим дэсхэри, дызыхэбгуэша къэралхэм щыпсэухэу жыжьэуи гъунэгъууи щыӀэхэри – исрэӀил лъэпкъыр зэрыщыту дынапэтехщ. 8Зиусхьэн, дэ ди пащтыхьхэми, ди Ӏэтащхьэхэми, ди адэжьхэми емыкӀушхуэ къэтхьащ, уи пащхьэ гуэныхь зэрыщытщӀамкӀэ. 9Ди Тепщэу ди Тхьэ, Уэ угущӀэгъулыщи, ди гуэныхьхэр къытхуэбгъэгъуну ухьэзырщ, дыппэщӀэувами: 10Уэ, Зиусхьэну ди Тхьэм, дынодэӀуакъым, уи пщылӀ бегъымбархэм къыдебгъэта хабзэхэм дадызекӀуакъым. 11ИсрэӀил псор уи Унафэм ебакъуэри, я щӀыб къыпхуагъэзащ, къодэӀуэну хуэмейуэ. Абы кърикӀуэу, гыбзафэ щӀыӀэу Тхьэм и бегъымбар Мусэ и Хабзэм итхэр къыттехуащ, Уэ уи пащхьэ гуэныхь щыдлэжьати. 12Уэ нэлат псалъэу дэри ди Ӏэтащхьэхэми къытхужыпӀа псори къэбгъэхъуащ, насыпыншагъэшхуэ къытхуэбгъакӀуэри. Уафэм и лъабжьэм зэи къыщымыхъуар Ерусалим къыщыщӀащ. 13А насыпыншагъэ Ӏейр къыттепсыхащ Мусэ и Хабзэм зэритым хуэдэу, итӀани Уэ уи гущӀэгъу дылъыхъуакъым, ди гуэныхьхэр къэдмыгъанэурэ, уи псалъэр зэрыбгъэпэжыр къытфӀэмыӀуэхуурэ. 14Ди Тхьэ, Уэ уи Ӏуэху псомкӀи узахуэщ, дэ дынодэӀуатэкъыми, бэлыхьрэ бэӀутӀэӀуу тхуэбгъэхьэзырар къытхуэбгъэкӀуащ.

15Уэ, Тепщэу ди Тхьэ, уи къару иныр бгъэлъагъуэу уи лъэпкъыр Мысырым къипшыжри, абыкӀэ уи цӀэр цӀэрыӀуэ хъуауэ, нобэр къыздэсми ягъэлъапӀэ, ауэ дэ гуэныхь тщӀащ, къуаншагъэ длэжьащ. 16Иджы, ди гуэныхьхэмрэ ди адэжьхэм я хабзэншагъэмрэ къыхэкӀыу, Ерусалим къалэри уи лъэпкъри къэзыухъуреихь адрей щӀыналъэ псоми щӀэнакӀалъэ щыхъуащ. Ди Тепщэ, сыт щыгъуи уи лъэпкъым ухуэпэжу, къебгъэлу зэрыщытам и хьэтыркӀэ, уи губжь иныр Ерусалим, уи бгы лъапӀэм, щхьэщыхыж.

17Иджы, ди Тхьэ, уи пщылӀыр хуабжьу къызэролъэӀур зэхэх! Ди Тепщэ, уи псэупӀэ лъапӀэ зэхэкъутам нэфӀкӀэ къеплъыж – Уэ Езым уи хьэтыркӀэ. 18КъысщӀэдэӀуи, си Тхьэ, сызэхэх; уи нэр къызэтехи уи цӀэр зезыхьэ ди къалэр зэрызэхэкъутам къеплъ. Дэ ди захуагъэм и хьэтыр плъагъуну дынолъэӀуркъым, атӀэ уи гущӀэгъу инырщ дызыщыгугъыр+. 19Си Тепщэ, сызэхэх! Си Тепщэ, къытхуэгъэгъу! Си Тепщэ, гулъытэ къытхуэщӀ, думыгъэщӀэхъу! Си Тхьэ, зумыӀэжьэ, Уэ Езым уи хьэтыркӀэ, уи цӀэр уи къалэми уи лъэпкъми зэрызэрахьэм къыхэкӀкӀэ»+.

Блыурэ блыщӀым къикӀыр

20Апхуэдэу Зиусхьэну си Тхьэм селъэӀурт сэ, си гуэныхьхэмкӀи си исрэӀил лъэпкъым и гуэныхьхэмкӀи зызумысыжыурэ. СелъэӀурт Тхьэм и бгы лъапӀэм щхьэкӀи. 21ТхьэлъэӀум сыздыпэрытым, япэм къысхуэлъэгъуауэ щыта ДжэбрэӀил, псынщӀэу къэлъатэри, гъунэгъу зыкъысхуищӀащ. Ар къыщыхъуар пщыхьэщхьэ къурмэныр щащӀ зэманым ирихьэлӀэущ+.

22«Данил, сэ сыкъыщӀэкӀуар зэхэщӀыкӀыныгъэ уэстын папщӀэщ, – къызжиӀащ абы, сиущийурэ. 23– Уэ Тхьэм уфӀэлъапӀэщи, елъэӀун зэрыщӀэбдзэу жэуап къуатыжащ. Ар ныбжесӀэн щхьэкӀэщ сэ сыкъыщӀэкӀуар. Аращи, быдэу къэдаӀуи, къыпхуеха псалъэр зыгурыгъаӀуэ:+

24Блыурэ[*] блыщӀ пӀалъэ уи лъэпкъми уи къалэ лъапӀэми хухахащ, щӀэпхъаджагъэмрэ гуэныхьхэмрэ кӀэ ирату, къуаншагъэр ягъэзэкӀуэжын щхьэкӀэ; захуагъэр игъащӀэкӀи хабзэу ягъэуву, бегъымбарӀуатэу къэлъэгъуам мыхъурыр традзэу, я нэхъ лъапӀэ дыдэ щӀыпӀэр[*] ягъэнэхун[*] папщӀэ.

25ЗэгъащӀэ икӀи зыгурыгъаӀуэ: Ерусалим зэфӀагъэувэжыну, дращӀеижыну унафэ къыщыдэкӀынум щыщӀэдзауэ Тхьэм къыхиха[*] Тепщэр[*] къэкӀуэху блыурэ блыи блыурэ хыщӀрэ тӀуи дэкӀынущ. Къалэр яухуэжынущ – утри къуэтӀыгъэхэри, ауэ зэман гугъуу щытынущ а лъэхъэнэр.

26Блыурэ хыщӀрэ тӀур дэкӀа нэужь, Тхьэм къыхихар ажалым иратынущ, псоми къагъэнауэ[*]. КъэкӀуэну пашэм и дзэм[*] къалэри псэупӀэ лъапӀэри зэхикъутэнущ; псыдзэр къызэрыкӀуэм хуэдэу зэшэзэпӀэу абыхэм кӀэухыр ягъуэтынущ; зауэр и кӀэм нэсыхукӀи лъапсэрыхыу щытынущ. 27Абы зы блым и кӀыхьагъкӀэ зэгурыӀуэныгъэ быдэ куэдым ирищӀылӀэнущ, а блым и кум хуэзэу къурмэнхэри тыгъэхэри щригъэгъэтынущ. ПсэупӀэ лъапӀэм лъапсэрыхыр къыхуэзыгъэкӀуэн гущыкӀ теплъэ зиӀэ щагъэувынущ, зэрыпхъуакӀуэм хуауха кӀэухыр имыгъуэтыху»+.

* 9:1 Ахъийшурэщ – Зи гугъу ищӀыр Сэфирэт и Тхылъыр зытепсэлъыхь Ахъийшурэщ пащтыхьыркъым; зи цӀэ къриӀуэр хэтми нахуэкъым.

* 9:24 Блыурэ – Е «тхьэмахуэурэ». Апхуэдэуи еплъ 25-нэ, 26-нэ пычыгъуэхэм.

* 9:24 я нэхъ лъапӀэ дыдэ щӀыпӀэр – Е «я нэхъ лъапӀэр».

* 9:24 ягъэнэхун – ЖуртыбзэкӀэ: «(дагъэ) щыхуэн».

* 9:25 Тхьэм къыхиха – ЖуртыбзэкӀэ: «Машиах», «дагъэ зыщыхуа» къызэрыкӀщ.

* 9:25 Тепщэр – Е «тепщэр».

* 9:26 псоми къагъэнауэ – Журтыбзэ текстым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр нахуэкъым.

* 9:26 дзэм – Е «лъэпкъым».

+ 9:1 Данил 5:31, Данил 6:1, Данил 11:1
+ 9:3 Сэфирэт 4:3
+ 9:4 3 Пащт. 8:47,
+ 9:18 4 Пащт. 19:16,
+ 9:19 Лк. 18:13,
+ 9:21 Данил 8:16, Лк. 1:19, Лк. 1:26,
+ 9:23 Данил 10:11, Данил 10:19
+ 9:27 Данил 11:31, Данил 12:11,

10

Данил Даджлат и Ӏуфэм къыщыхуэлъэгъуар

10^1Къэжэр пащтыхьыгъуэм Кир зэрытеувэрэ ещанэ гъэр екӀуэкӀыу[*], Данил, иджыри БэлътэщэркӀэ зэджэм, псалъэ къыхуехащ. Абы и хъыбарыр пэжщ, зытеухуар бэнэныгъэ инщ. Къыхуеха псалъэр абы зэхищӀыкӀащ – а къыхуэлъэгъуам къыщыгурыӀуащ+.

2Абы щыгъуэ сэ тхьэмахуищ енкӀэ хуабжьу сынэщхъеят. 3А зэманым къриубыдэу, ерыскъы хэплъыхьаи, лыи, сани си жьэм хуэсхьатэкъым, мэ гуакӀуэ къызыпих дагъи зыщысхуатэкъым.

4Япэ мазэм и тӀощӀрэ еплӀанэ махуэм Даджлат псышхуэм и Ӏуфэм сыӀутт. 5Си напӀэр къэсӀэтрэ сыплъэмэ, къызолъагъу лӀы гуэр щыту: чэтэн щыгъынхэмкӀэ хуэпарэ и бгым дыщэзэрылэу[*] бгырыпх щӀэлъу. 6Абы и Ӏэпкълъэпкъыр мывэ лъапӀэм хуэдэу нурыбэт, и нэкӀур щыблэм хуэдэу лыдырт, и нитӀыр мафӀэ бзийм хуэдэу къаблэрт, и Ӏэхэмрэ и лъакъуэхэмрэ гъуаплъэ гъэцӀууам хуэдэу зэщӀэпщӀыпщӀэрт. Щыпсалъэм щыгъуэ и макъыр цӀыху куэдым я макъым хуэдэт.

7Сэ си закъуэщ ар къызыхуэлъэгъуар; си гъуса цӀыхухэм ар ялъэгъуакъым, ауэ ахэр апхуэдизкӀэ шынагъэм зэщӀищтати, зэбгрыжри загъэпщкӀуащ. 8Си закъуэ сыкъанэри, а къэлъэгъуа телъыджэм сеплъащ. Си къарур щӀэкӀауэ, жанагъ схэмылъыжу ерагъмыгъуейуэ сызэфӀэтт. 9Абы и макъыр зэрызэхэсхыу, сэ сыджалэри, лӀам хуэдэу, нэкӀукӀэ щӀым сыхэӀубауэ сыщылъащ+. 10Ауэ зыгуэр къызэӀусэри, сыкӀэзызурэ хьэлъакъуиплӀу сыкъигъэуващ.

11«Тхьэм фӀэлъапӀэу Данил! – зыкъысхуигъэзащ абы, – иджы сэ уэ сыкъыпхуагъэкӀуащи, къызэфӀэуви, ныбжесӀэну псалъэхэр зыгурыгъаӀуэ». Абы ар къызжиӀа нэужь, сэ сыкӀэзызурэ сыкъэтэджащ+.

12ИтӀанэ абы адэкӀэ къыпищащ: «Умышынэ, Данил! ЗэхэщӀыкӀыныгъэ улъыхъуэу, Тхьэм и пащхьэ уи щхьэр бгъэлъахъшэн щыщӀэбдза махуэ дыдэм уи лъэӀур зэхахри, жэуапыр къыпхуэсхьыну сыкъагъэкӀуат,+
13ауэ Къэжэр пащтыхьыгъуэм и тепщэр[*] махуэ тӀощӀрэ зыкӀэ къыспэщӀэтащ. Апхуэдэу къэжэр пащтыхьхэм си закъуэ сакъыщыбгъэдэнэм, тепщэ нэхъ лъагэхэм яз МыхьэӀил къакӀуэри къыздэӀэпыкъуащ+. 14Иджы уи деж сыкъэкӀуащ, лъэхъэнэм и кӀэм уи лъэпкъым къыщыщӀынур ныбжесӀэн щхьэкӀэ, къыпхуэлъэгъуар зэхьэлӀар а махуэхэращи»+.

15Абы ар апхуэдэу къыщызжиӀэм, си напӀэр есхьэхри, си бзэр иубыдащ. 16Абдежым цӀыху теплъэ зиӀэ гуэр си Ӏупэм къеӀусэщ, си бзэр къиутӀыпщыжри, си пащхьэ къитым зыхуэзгъэзащ: «Си зиусхьэн, – жысӀащ сэ, – мы къысхуэлъэгъуам апхуэдизу сызэхиукӀащи, зы къару къысхэнэжакъым. 17Дауэ сэ, уи пщылӀыр, сызэрынопсэлъэнур? Зы къару схэтыжкъым, ерагъкӀэщ сызэрыбауэр».

18Аргуэру а цӀыху теплъэ зиӀэр къыстеӀэбэри къару къысхильхьащ. 19«Умышынэ, Тхьэм фӀэлъапӀэ! Зыри къыпщыщӀынукъым. ЛӀыгъэ зыхэгъэлъ, уи гур гъэбыдэ!» къызжиӀащ абы. Абдежым, си гур къызэрыгъуэтыжри, «Къызэпсалъэ, си зиусхьэн, уэ къару къысхэплъхьэжащ» жесӀащ+.

20ИтӀанэ ар къызэупщӀащ: «Сэ уи деж сыкъыщӀэкӀуар пщӀэрэ? – жиӀэри. – Дауи, куэд мыщӀэу сэ згъэзэжын хуейщ, Къэжэрым я тепщэм сезэуэн щхьэкӀэ, ар зэфӀэкӀмэ, Алыджым я тепщэр къэкӀуэнущ+. 21Ауэ япэщӀыкӀэ Пэжыгъэ Тхылъым итыр ныбжесӀэнущ. (Абыхэм сапэщӀэтыныр зыми къыздиӀыгъыркъым сэ, фи тепщэ МыхьэӀил фӀэкӀа.

* 10:1 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 536 гъэрщ; абы щыгъуэм, Данил илъэс 80-м щӀигъут.

* 10:5 дыщэзэрылэу – Е «Уфаз къыщыщӀаха дыщэм къыхэщӀыкӀауэ».

* 10:13 тепщэр – Зи гугъу ищӀыр мелыӀыч е мелыӀычхэм хуэдэ гуэр къыщӀэкӀынщ.

+ 10:1 Данил 1:7, Данил 4:5
+ 10:9 Данил 8:18,
+ 10:11 Данил 9:23, Данил 10:19
+ 10:12 Данил 9:23
+ 10:13 Данил 10:21, Данил 12:1,
+ 10:14 Данил 2:28, Данил 8:26,
+ 10:19 Данил 9:23, Данил 10:11
+ 10:20 Данил 12:1

11

11^1Сэри мыд лъэпкъым щыщ Дарий и тетыгъуэ япэ илъэсым МыхьэӀил къарууэгъу сыхуэхъуу зыщӀэзгъэкъуауэ щытащ.)+

Ипщэ пащтыхьхэмрэ ищхъэрэ пащтыхьхэмрэ

2Аращи, сэ пэжыр ныбжесӀэнущ: Къэжэрым иджыри пащтыхьищым зыкъыщаӀэтынущ, иужькӀэ теувэну еплӀанэр япэрейхэм нэхърэ хуабжьу нэхъ бей хъунущ. МылъкукӀэ абы лъэкӀыныгъэ зригъэгъуэтынурэ, Алыдж пащтыхьыгъуэм псори пэщӀигъэувэнущ+. 3Абы щыгъуэ пащтыхьзауэлӀ къэунэхунурэ, ӀумпӀэр ткӀийуэ иӀыгъынущ, зыхуейри ищӀэнущ+. 4Ауэ лъэщ дыдэ хъуащ иджы щыжаӀэм, и пащтыхьыгъуэр зэтещэхэнурэ дунейм и лъэныкъуиплӀым хэгуэша хъунущ, езым и щӀэблэм ар лъысыжынукъым, езыр зэрытепща гуащӀэм хуэди къыхэнэжынукъым, уанэгур абы къыӀэщӀачынурэ хамэхэм ӀэщӀалъхьэнущи.

5Ипщэ пащтыхьыр[*] бланэ хъунущ, ауэ абы и дзэпщхэм языр лъэщыгъэкӀэ къытекӀуэнурэ, къаруушхуэкӀэ тепщэнущ. 6Илъэс зыбжанэ дэкӀынурэ ищхъэрэ пащтыхьымрэ ипщэ пащтыхьымрэ зэухылӀэныгъэ зэращӀылӀэнущ. Ипщэ пащтыхьым и пхъур ищхъэрэм дэкӀуэнущ, я зэухылӀэныгъэр быдэ ищӀын папщӀэ, арщхьэкӀэ а цӀыхубзым бжьыпэр хуэӀыгъынукъым, ар зратари уанэгум исыжыфынукъым. Зы зэман къэсынурэ, а цӀыхубзри, абы дэщӀыгъуахэри, и бынри, зыкъыщӀэзыгъакъуэу щытари ягъэкӀуэдынущ.

7Ауэ абы и лъабжьэм и зы къуэпс тахътэм дэкӀуеинущ. Ар ищхъэрэ пащтыхьым и дзэм ебгъэрыкӀуэнурэ и быдапӀэм дэзэрыгуэнущ, къыпэщӀэхуэр зэтриукӀэурэ текӀуэныгъэр къихьынущ. 8Дыжьынымрэ дыщэмрэ къыхэщӀыкӀа хьэпшып лъапӀэхэм дэщӀыгъуу, абыхэм я тхьэ нэпцӀхэм я сурэт гъэжахэр нэгъунэ зэщӀикъуэнурэ Мысырым ихьыжынущ. Илъэс заулкӀэ абы ищхъэрэ пащтыхьым и Ӏуэху зэрихуэнукъым. 9ИтӀанэ ищхъэрэ пащтыхьыр ипщэм и щӀыналъэм теуэнущ, арщхьэкӀэ и хэкум игъэзэжын хуей хъунущ. 10Абы и къуэхэм зауэм зыхуагъэхьэзыру дзэшхуэ зэхашэнущ икӀи псыдзэ къиуам хуэдэу зрачынурэ, бийм зыщигъэбыда щӀыпӀэм нэсынущ.

11Ипщэ пащтыхьыр губжьынурэ ищхъэрэм теуэнущ. Мыдрейм дзэшхуэ зэригъэпэщынущ, ауэ ахэр бийм ӀэщӀыхьэнущ+. 12А дзэ фӀыцӀэр зэригъэкӀуэдам ипщэ пащтыхьыр пагэ ирихъунущ. Абы мин куэд зэтриукӀэнущ, арщхьэкӀэ и тепщэныгъэр хуэхъумэжынукъым – 13ищхъэрэ пащтыхьым япэрейм нэхърэ нэхъ лъэщу нэгъуэщӀыдзэ зэхишэнущ икӀи илъэс зыбжанэ дэкӀа нэужь хуабжьу зэщӀэузэдауэ къытеуэжынущ.

14А зэманым ипщэ пащтыхьым куэд пэщӀэувэнущ. Къэлъэгъуар зэщӀэн папщӀэ, уи лъэпкъым щыщ Ӏэлхэми зыкъаӀэтынущ, ауэ абыхэм зыри къехъулӀэнукъым. 15Абы щыгъуэ ищхъэрэ пащтыхьыр къэкӀуэнущ, мывэ къалэр къызэритӀысыхьыну Ӏуащхьэ дрищӀеинурэ, ар иубыдынущ. Ипщэхэр ищхъэрэм пэщӀэтыфынукъым, хэплъыхьа я дзэри пэлъэщынукъым, я къарур яхурикъунукъыми. 16ЗэрыпхъуакӀуэм зыхуейр ищӀэнущ, зыри абы къытекӀуэнукъым. Хэку гъуэзэджэ жыхуаӀэм зыщигъэбыдэнурэ ар игъэкӀуэдынуи лъэкӀыныгъэ иӀэнущ+. 17Пащтыхьыгъуэ псори лъэгущӀэт ищӀыну[*] и мураду, абы и бийм зэгурыӀуэныгъэ ирищӀылӀэнурэ ипхъур абы щхьэгъусэу иритынущ, игъэунэхъун щхьэкӀэ, арщхьэкӀэ зыри къикӀынукъым, зыхуейр къехъулӀэнукъым. 18Апхуэдэу щыхъум, ищхъэрэ пащтыхьым хы Ӏуфэм къыбгъэдэлъ щӀыналъэхэм нэ щихуэнурэ, абыхэм ящыщ куэдыр къиубыдынущ, ауэ зы дзэ пашэ гуэр къыпэувынурэ, абы и шынагъэншагъэм кӀэ иритынущ, и напэншагъэри и щхьэм иригъэкӀуэжынущ. 19Ищхъэрэ пащтыхьыр икӀуэтыжынурэ, и хэкум ит и быдапӀэхэмкӀэ иунэтӀынущ, арщхьэкӀэ хагъэщӀэнурэ, и лъэужьи къэмынэу сэхыжынущ.

20Абы и пӀэм иувэнум хьэкъулэ хэзых и пащтыхьыгъуэм хиутӀыпщхьэнущ, пщӀэрэщӀыхьрэ зригъэгъуэтын папщӀэ. Заул дэкӀынурэ ари щыӀэжынукъым, ауэ зауэбанэкъым зыхэкӀуэдэнур.

21Иужьрейм и пӀэ цӀыху мыфэмыц иувэнущ, пащтыхь тахътэр хуэмыфэщауэ. Зэкъуэхуауэ иригъэхьэлӀэнурэ, абы щэхурыпхъуэу пащтыхьыгъуэр зыӀэригъэхьэнущ. 22Абы дзэшхуэхэр, псым трилъэсыкӀам хуэдэу, игъэбзэхынущ, дин лъапӀэм и Ӏэтащхьэм[*] щӀыгъуу ахэр игъэкӀуэдынущ. 23Абы зэухылӀэныгъэ иращӀылӀа нэужьи игъэпэжынукъым. И телъхьэхэр куэд мыхъунуми, къару игъуэтынущ. 24Уащхъуэдэмыщхъуэу щӀыналъэ бэвылъэхэм теуэурэ, и адэми и адэжьхэми яхузэфӀэмыкӀар ярищӀэнущ. Къуентхъхэр – мылъкурэ фӀыгъуэу къихъунщӀахэр и дамэщӀэтхэм яхуигуэшынущ, мывэ къалэхэр зэриубыдыным яужь итынущ, арщхьэкӀэ зы зэманым нэсыхукӀэщ. 25Къарууэ иӀэр зэщӀикъуэнурэ, дзэшхуэр щӀыгъуу ипщэ пащтыхьым хъыжьэу ебгъэрыкӀуэнущ. Ипщэ пащтыхьым зауэм дзэшхуэ лъэщ къришэлӀэнущ, арщхьэкӀэ Ӏуэху щэху хузэӀуащэнурэ къыхагъэщӀэнущ. 26И Ӏэнэгъуу щытахэм абы и унагъуэбжэр хурагъэщӀыжынущ, и дзэри, псыдзэм ихьам хуэдэу, ягъэбзэхынущ, зауэм куэд хэкӀуэдэнущ. 27ПащтыхьитӀми мурад мыгъуэ зэхуащӀауэ зы Ӏэнэ зэдэтӀысынурэ пцӀы зэхуаупсынущ, арщхьэкӀэ я Ӏуэху къехъулӀэнукъым, кӀэухыр къыщысын хуей зэманыр абы щыгъуэкъыми. 28Ищхъэрэ пащтыхьым мылъкушхуэ иӀыгъыу и лъахэмкӀэ иунэтӀыжауэ гъуэгуанэ здытетым, и гур дин лъапӀэр зыӀыгъ лъэпкъым хуэплъынурэ и мурад бзаджэр зригъэхъулӀэнущ. ИтӀанэщ и хэкум щигъэзэжынур.

29И пӀалъэр къызэрысу, ар аргуэру ипщэкӀэ зекӀуэ ежьэнущ, ауэ япэрей зэфӀэкӀыр иӀэжынукъым. 30Кыттим[*] щыщ кхъухьхэр къыпэувынурэ, и гур кӀуэдынущ. ИкӀуэтыжынурэ, и губжьыр дин лъапӀэр зыӀыгъхэм трикъутэнущ, ар ӀэщӀыб зыщӀахэми нэфӀкӀэ еплъынущ. 31Абы и зауэлӀхэм быдапӀэу Тхьэм и Унэр яуфӀеинурэ махуэ къэс ящӀ къурмэныр щрагъэгъэтынущ икӀи а щӀыпӀэм лъапсэрыхыр къыхуэзыгъэкӀуэн гущыкӀ теплъэ зиӀэ щагъэувынущ+. 32Дин лъапӀэр ӀэщӀыб зыщӀахэм бзэӀэфӀ захуищӀурэ, ахэр къигъэӀулэнущ, ауэ Тхьэм хуэпэжхэр абы быдэу къыпэщӀэтынущ.

33Уи лъэпкъым щыщ цӀыху Ӏущхэм куэд яущиинущ, ауэ ахэр зы зэманкӀэ ямыгъэпсэууэ щӀахуэнущ – джатэкӀэ яукӀынущ, мафӀэкӀэ ягъэсынущ, гъэр ящӀынущ, яхъунщӀэнущ+. 34Абы щыгъуэми ахэр дэӀэпыкъуэгъуншэ дыдэу къэнэнукъым, ауэ куэдыр фэрыщӀу абыхэм къагухьэнущ. 35Ӏущхэм ящыщ языныкъуэхэр псэдзыгъэу кӀуэдынущ. Апхуэдэ гъэунэхуныгъэхэм ахэр, дыщэр ягъэткӀуу зэракӀыщтэжым хуэдэу, нэхъ къабзэж ящӀынущ, иужь зэманыр къэсыхукӀэ – кӀэух сыхьэтыр иджыри къэсакъыми.

36Пащтыхьым зыхуейр ищӀэнущ. Хуабжьу зигъэпагэу, сыт хуэдэ тхьэми ефӀэкӀыу зыкъилъытэжынущ, зэи къызэрымыхъуауэ, нэмысыншэу, тхьэхэм я Тхьэжым жьэ бзаджэ хузэщӀихынущ. Тхьэм и губжьыр мытӀысыжыху, абы зыхуейр къехъулӀэнущ[*], Тхьэм иухар къэхъун хуейщи+. 37Абы сыт хуэдэ тхьэри къыфӀэӀуэхунукъым, и адэжьхэм я тхьэхэри цӀыхубзхэм фӀыуэ ялъагъу тхьэри зыуи къридзэнукъым, езым а псом нэхърэ нэхъ лъагэу зилъытэнущ. 38Абыхэм я пӀэкӀэ, и адэжьхэм ямыдэу щытам, быдапӀэхэм я тхьэм, пщӀэшхуэ хуищӀынущ, дыщэкӀи, дыжьынкӀи, налкъутналмэсхэмкӀи, дунейм тет фӀыгъуэхэмкӀи хуэупсэу игъэлъэпӀэнущ. 39Хамэтхьэм и дэӀэпыкъуныгъэкӀэ быдапӀэ нэхъ лъэщ дыдэхэр зэхикъутэнущ[*]. Езыр зылъытэхэм пщӀэшхуэ яхуищӀурэ, куэдым я Ӏэтащхьэу тригъэувэнущ, саугъэт папщӀэуи щӀыналъэхэр яхуигуэшынущ.

40КӀэух зэманхэм абы ипщэ пащтыхьым зауэ кърищӀылӀэнущ. АрщхьэкӀэ ищхъэрэ пащтыхьыр, борэным хуэдэу, шыгу жэрхэр, шухэр, кхъухь Ӏэджэр щӀыгъуу, ипщэм тезэрыгуэнущ. Къэрал зэмылӀэужьыгъуэхэми псыдзэм хуэдэу ар ирикӀуэнущ. 41ЩӀыналъэ гъуэзэджэми ар ихьэнущ, куэдыр хигъэщӀэнущ; абы къелынухэр Едомей, МоӀэбей хэкухэмрэ Амон лъэпкъым и нэхъыбапӀэмрэщ[*]. 42Абы и тепщэныгъэм къэрал зэмылӀэужьыгъуэхэм зыщригъэубгъунущ, Мысырри абы къелынукъым. 43Мысырым дыщэуи дыжьынуи яӀэр, я хъугъуэфӀыгъуэ псори, я къулеигъэри абы зыӀэщӀилъхьэнущ, ливий, куш[*] лъэпкъхэри лъэгущӀэт ищӀынущ. 44Ауэ къуэкӀыпӀэмрэ ищхъэрэкӀэ къикӀыну хъыбархэм ар ягъэгузэвэнурэ, и нэм щӀы имылъагъужу къагъэгубжьынущ икӀи куэдыр хьэлэчыпцӀэ зэтрищӀэну, лъапсэрыхыр къахуигъэкӀуэну ежьэнущ. 45Абы и пащтыхь шэтырхэр хымрэ бгы лъапӀэ гъуэзэджэмрэ я зэхуакум щигъэувынущ. АрщхьэкӀэ езым кӀэ игъуэтынущ, зыри абы къыдэӀэпыкъунукъым.

* 11:5-45 Ипщэ пащтыхьхэр жыхуаӀэр мысыр пащтыхьхэу Птолемей и лъэпкъым къыхэкӀахэрщ, ищхъэрэ пащтыхьхэр – Селевкид и лъэпкъым къыхэкӀа пащтыхьхэу Азием и къухьэпӀэ Ӏыхьэр зи ӀэмыщӀэ илъахэрщ.

* 11:17 Пащтыхьыгъуэ псори лъэгущӀэт ищӀыну – Е «И пащтыхьыгъуэм къарууэ иӀэр щӀыгъуу зэуэну».

* 11:22 дин лъапӀэм и Ӏэтащхьэм – ЖуртыбзэкӀэ: «ЗэгурыӀуэныгъэм и Ӏэтащхьэм». ЗэгурыӀуэныгъэ жыхуиӀэр Тхьэм езымрэ исрэӀил лъэпкъымрэ я кум дилъхьа зэгурыӀуэныгъэрауэ къыщӀэкӀынщ.

* 11:30 Кыттим – Ехьудей хэкум и къухьэпӀэ лъэныкъуэмкӀэ Хыщхъуэ зэуалӀэ щӀыналъэхэм щыпсэу лъэпкъхэрщ. Зи гугъу ищӀыр Урымым и дзэу къыщӀэкӀынщ.

* 11:36 Тхьэм и губжьыр мытӀысыжыху – ЖуртыбзэкӀэ: «губжьым кӀэух имыгъуэтыху».

* 11:39 Е «Хамэтхьэм хуэпщылӀ зауэлӀхэмкӀэ и быдапӀэхэр лъэщ ищӀынущ».

* 11:41 нэхъыбапӀэмрэщ – Е «пэрытхэмрэщ».

* 11:43 куш – СуданыщӀым и зэхуэдитӀымрэ Мысыр щӀыналъэм и ипщэ лъэныкъуэм щыӀэ щӀыгухэмрэщ.

+ 11:1 Данил 5:31, Данил 6:1, Данил 9:1
+ 11:2 Данил 10:21
+ 11:3 Данил 7:6, Данил 8:5, Данил 8:21
+ 11:11 Данил 8:7
+ 11:16 Данил 8:9
+ 11:31 Данил 8:11, Данил 9:27,
+ 11:33 Данил 12:3, Данил 12:10
+ 11:36 Данил 2:47, Данил 8:19

12

Иужь зэманым къэхъунухэр

12^1А зэманым уи лъэпкъым къыщхьэщыт МыхьэӀил, тепщэ иныр, къэунэхунущ. Лъэпкъхэр зэрыщыӀэрэ зэи къэмыхъуауэ, гузэвэгъуэ зэман къэкӀуэнущ. Ауэ узыщыщыр къелынущ – зи цӀэр ГъащӀэм и Тхылъым иту къагъуэтыну дэтхэнэри+.

2ЩӀым хэлъу жейхэм ящыщ куэдыр къызэщыужынущ:

языныкъуэхэр мыкӀуэдыж гъащӀэм къыхуэушыжынущ;
адрейхэр игъащӀэ псокӀи я напэр текӀыным къыхуэтэджыжынущ.

3Ӏущхэр дыгъэ бзийм хуэдэу къызэщӀэлыдэнущ,
захуагъэм цӀыху куэд хуэзыгъэсахэм
игъащӀэ псокӀи, вагъуэхэм хуэдэу, нурыр къащхьэщихынущ!+

4Ауэ уэ, Данил, мы псалъэхэр дунейм къытумыгъэхьэ, тхылъми мыхъурыр тегъауи, апхуэдэу щрет иужь зэманхэр къэсыху. Куэдыр абы еджэнурэ[*] щӀэныгъэр бэгъуэнущ».

5АдэкӀэ сыплъэмэ, нэгъуэщӀитӀ къэхутауэ солъагъу, псым и ӀуфитӀымкӀэ зэпэщыту. 6А тӀум языр еупщӀащ чэтэн щыгъынкӀэ хуэпауэ псым щхьэщытым: «Дапщэщ а къэхъуну телъыджэхэр щиухынур?» – жиӀэри+.

7Чэтэн щыгъынкӀэ хуэпауэ псым щхьэщытым и Ӏэ ижьри и Ӏэ сэмэгури уафэм дриӀэтейри, УахътыншэмкӀэ тхьэ иӀуащ, мыпхуэдэу жиӀэурэ: «Илъэси, илъэситӀи, илъэс ныкъуи дэкӀмэщ. Тхьэм и лъэпкъым и къарур зэхакъутэн щагъэта нэужь, а псори иухынущ».

8Сэ зэхэсхащ ар, ауэ къызгурыӀуакъым. Абы щыгъуэ «Си зиусхьэн, сыт абы и ужькӀэ къэхъунур?» жысӀэри, сеупщӀати, 9абы «КӀуэ, Данил! – къызжиӀащ. – Ар щэхущ икӀи мыхъурыр тегъэуауэ щытынущ иужь зэманхэм нэсыху. 10Дыщэр ягъэткӀуу зэракӀыщтэжым хуэдэу, а гъэунэхуныгъэхэм куэдыр нэхъ къабзэж ящӀынущ, ауэ бзаджащӀэхэм щӀэпхъаджагъэу ялэжьыр зэпагъэунукъым. МыхъумыщӀэ зыщӀэхэм ящыщ зыми мы Ӏуэхухэр къыгурыӀуэнукъым, ауэ Ӏущхэм зэхащӀыкӀынущ+.

11Махуэ къэс ящӀ къурмэныр щагъэту, а щӀыпӀэм лъапсэрыхыр къыхуэзыгъэкӀуэн гущыкӀ теплъэ зиӀэ щагъэува нэужь, махуэ минрэ щитӀрэ бгъущӀрэ дэкӀынущ+. 12Гъуэгу махуэ теуващ махуэ минрэ щищрэ щэщӀрэ тхур щиухыным пэплъэу, ар къэсауэ зылъагъунур.

13Уэ, Данил, уи зекӀуэкӀэм тет, уи гъуэгуанэр пкӀуху. Уэ узэгъэжынурэ, иужь махуэм укъэтэджыжынущ, уи Ӏыхьэр къыпӀэрыхьэн щхьэкӀэ».

* 12:4 Куэдыр абы еджэнурэ – ЖуртыбзэкӀэ тха хьэрфхэм къарыкӀыр: «Куэдыр адэкӀэмыдэкӀэ зэхэзежэнурэ». КъикӀыр нахуэкъым.

+ 12:1 Данил 10:13, Данил 10:21,
+ 12:3 Данил 11:33, Данил 12:10, Гъэс. 4:18,
+ 12:6 Данил 10:5, Данил 8:13
+ 12:10 Данил 11:35, Данил 11:33, Данил 12:3,
+ 12:11 Данил 8:11, Данил 9:27, Данил 11:31

Инус

Инус

1. Хэзыгъэгъуазэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

Руфэ

Инус бегъымбар

Библиер зэдзэкӀынымкӀэ Институт

Москва, 2009

Руфэ

Инус бегъымбар

Тхыгъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъитӀ

Къызэрыфщыхъуар къевгъэхь хъунущ

Москва 101000 а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-132-3

© Библиер зэдзэкӀынымкӀэ Институт. Москва, 2009

Ныбжьэгъу лъапӀэ!

Мы къыдэкӀыгъуэм щызэхуэхьэсащ Тхьэм и Псалъэм щыщ тхылъитӀ. Тхьэм и Псалъэр – Библиер – дуней псом нэхъ пщӀэ зыщыхуащӀ икӀи щадж тхылъхэм ящыщщ. Абы къыхэкӀкӀэ, дэтхэнэ цӀыхуми, ар къызыхэкӀа лъэпкъми, и динми, щыпсэу щӀыпӀэми емылъытауэ, и бзэкӀэ а тхылъым еджэну Ӏэмал игъуэтын хуейщ. Ӏэджэ щӀауэ цӀыхухэр зыгъэпӀейтейуэ къекӀуэкӀ упщӀэхэм жэуап ярет Библием: дэнэ дыкъыздикӀар, сыт дыщӀэпсэур, сыт апхуэдиз мыгъуагъэ дунейм щӀытетыр, цӀыхур лӀэмэ, къыщӀэлъыр сыт?

Библиер Хьисэ и Ӏумэтым итхэм я Тхыгъэ лъапӀэщ, ауэ ар зыхуэгъэзар абыхэм я закъуэу зи гугъэхэр щоуэ. Библием щыщ Ӏыхьэ куэд муслъымэнхэми ягъэлъапӀэ – ахэр КъурӀэным зи гугъу ищӀ бегъымбархэм ятепсэлъыхь тхылъхэрщ. ЗэуӀу тщӀа тхылъитӀым я зыр Даут бегъымбарым и адэжьхэм теухуащ, адрейр зытепсэлъыхьыр Инус бегъымбарырщ.

ТхылъитӀми хэзыгъэгъуазэ Ӏыхьэ яӀэщ. Абыхэм къыуагъащӀэ тхылъхэр зытеухуар, уи нэгу къыщӀагъэхьэ а псор къыщыхъуа зэманыр, щӀыпӀэр, къаӀуатэ Ӏуэхугъуэхэр щекӀуэкӀа хэкухэм а зэман жыжьэм я щытыкӀар.

Библиер зэдзэкӀынымкӀэ Институтым икъукӀэ и гуапэщ адыгэбзэкӀэ еджэхэм Библием щыщ Ӏыхьэхэр а бзэмкӀэ ябгъэдилъхьэныр. Мы тхылъхэр зэдзэкӀыным цӀыху куэд елэжьащ – зэдзэкӀакӀуэхэр, щӀэныгъэлӀхэр, редакторхэр. Абыхэм я лэжьыгъэм папщӀэ фӀыщӀэ ин яхудощӀ.

Библиер зэдзэкӀынымкӀэ Институт

Инус бегъымбарым и хъыбар

Хэзыгъэгъуазэ

Хэзыгъэгъуазэ

Инус Тхьэм и псалъэр къыщыхуехыу щиӀуэтар ди эрэр къэмыунэху щӀыкӀэ еянэ лӀэщӀыгъуэращ. А зэманым Израилым и къэрал гъунапкъэхэм фӀыуэ заубгъуат, куэд щӀауэ журтхэм къеныкъуэкъу Ассирием и лъэкӀыныгъэр къэтӀэсхъат. Ассирием и къалащхьэ Нинуй дэсхэм Зиусхьэну Тхьэшхуэм и тезырыр къазэрыхуэблэгъар кӀуэуэ яхуиӀуэтэныр и жагъуэ дыдэт Инус, и лъэпкъым куэд щӀауэ къебийхэм Тхьэр яхуэгумэщӀэнкӀэ шынэрти.

Тхьэм узэрыӀэщӀэкӀыфын Ӏэмал зэрыщымыӀэр, Абы и къарур зэрыиныр, итӀани Ар зэрыгущӀэгъулыр тхылъым къыдегъащӀэ. Езым къыхиха лъэпкъым щыщ бегъымбар ерыщым и закъуэкъым Тхьэр зыхуэгумащӀэр, зи гуэныхьхэр зыхуигъэгъур, атӀэ цӀыху мин куэд зыдэс мажусий къалэшхуэми игу щӀэгъуащ Тхьэм, къалэдэсхэм тобэ къызэрахьыжу, ящӀам зэрыхущӀегъуэжу.

Тхьэм и гур сыт хуэдэ цӀыхуми хуэхуабэу, хуэгумащӀэу зэрыщытыр, жагъуэгъухэм хуэгущӀэгъуншэу, щхьэхуещэу щыт Инусым зэремыщхьыр хъыбарым нэрылъагъу ещӀ.

1

Инус Тхьэм и унафэр имыгъэзэщӀэну мурад зэрищӀар

1^1Амыт и къуэ Инус Зиусхьэным и псалъэ къыхуехащ:+

2– Тэдж, Нинуй къалэшхуэм кӀуэи, абы дэс цӀыхухэм си тезыр къазэрытепсыхэнур яжеӀэ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ я щӀэпхъаджагъэхэм я хъыбар си деж къэсащ, – жиӀащ Тхьэм.

3Инус тэджщ, Зиусхьэным ӀэщӀэкӀыну мурад ищӀри, ТаршишкӀэ[*] зэджэ щӀыпӀэ пхыдзам кӀуэну ежьащ. Хы Ӏуфэм Ӏус Яфэ къалэм щынэсым, Таршиш кӀуэ кхъухь къигъуэтщ, гъуэгупщӀэ яритри итӀысхьащ. Апхуэдэу, Инус Зиусхьэным ӀэщӀэкӀыну мурад зэрищӀам тету, Таршиш кӀуэну ежьащ+.

4Ауэ Зиусхьэным жьышхуэ къригъапщэщ, тенджызым и гущӀыӀум толъкъун лъагэхэм закъыщригъэӀэтри, кхъухьыр щӀилъэфэн гъунэгъу хъуащ. 5ХылӀхэр гужьеящи, щхьэж и тхьэ йолъэӀу, хьэпшып хьэлъэхэр ирадз, кхъухьыр нэхъ псынщӀагъуэ ящӀын щхьэкӀэ.

Инус кхъухьым и лъабжьэм ехауэ ӀэфӀу жейрт абы щыгъуэ.

6Кхъухьым и тетыр Инус деж ехщ, къигъэушри:

– Щхьэ ужейрэ? Тэджи, уи тхьэм елъэӀу; хэт ищӀэрэ, игу дыкъэкӀыжмэ, псым дримыгъэтхьэлэу дыкъригъэлынкӀэ хъунщ, – жриӀащ+.

7ХылӀхэм жаӀащ:

– Пхъэидзэ дывгъэщӀи, мы дызыхэхуа гузэвэгъуэр зи лажьэр къэдывгъащӀэ.

Пхъэидзэ ящӀри, Инус и пхъэр къикӀащ+.

8Апхуэдэу щыхъум, ахэр Инус еупщӀащ:

– Мы дызыхэт гузэвэгъуэр зи лажьэр хэтми къыджеӀэ. Уи ӀэщӀагъэр сыт? Дэнэ укъикӀрэ, дэнэ ущыщ, сыт хуэдэ лъэпкъ укъызыхэкӀар? – жаӀэри.

9– Сэ сыжуртщ, щӀылъэмрэ тенджызымрэ къэзыгъэщӀауэ, уафэм щыӀэ Тхьэуэ Зиусхьэныр зылъытэхэм сащыщщ, – жэуап яритыжащ абыхэм Инус.

10Инус Зиусхьэным ӀэщӀэкӀын мурад зэриӀэр кхъухьым исхэм щажриӀэм, я гур кӀуэдыпауэ къехъурджэуащ ахэр:

– Апхуэдэу щхьэ пщӀа? – жаӀэри.

11Толъкъунхэр нэхъ ябгэ хъууэ щалъагъум, ахэр Инус еупщӀащ:

– Тенджызыр сабырыжын щхьэкӀэ сыт уэтщӀэн хуейр? – жаӀэри.

12– Псым сыхэвдзи, сабырыжынущ. Сэ сощӀэ толъкъунхэр си зэранкӀэ къызэрыфтегуплӀар, – яритыжащ жэуап Инус.

13АрщхьэкӀэ цӀыхухэм кхъухьбэлагъхэмкӀэ нэхъ хуабжьыжу псыр щӀатхъун щӀадзащ, псы Ӏуфэм есылӀэн я гугъэу, ауэ къайхъулӀэртэкъым, толъкъунхэр нэхъ ябгэжу къэукъубияти. 14Зыри щымыхъужым, Зиусхьэным елъэӀуащ ахэр:

– ДынолъэӀу, Зиусхьэн, мы лӀым и псэм дызэреӀэм щхьэкӀэ думыгъэкӀуэд, псым зэрыхэддзэр гуэныхь тщумыщӀ, лажьэ имыӀэу къыщӀэкӀмэ. Зиусхьэныр Уэращ, узыхуейр къыбогъэхъу, – жаӀэри.

15Абдежым Инус псым хадзащ, зэрыхадзэуи, псыр сабырыжащ. 16ХылӀхэр хуабжьу щышынащ Зиусхьэным, къурмэн хуаукӀащ, псалъи ятащ Ар иджыри ягъэлъэпӀэну.

* 1:3 Нинуй къалэр нобэрей Иракым итащ, Таршишыр, щӀэныгъэлӀхэм зэралъытэмкӀэ нобэрей Испанием и щӀыналъэм хиубыдэу щытащ. НэгъуэщӀу жыпӀэмэ, а щӀыпӀитӀыр лъэныкъуэ зырызкӀэ зэпэщӀэхауэ, зэпэжыжьэу щытащ.

+ 1:1 4 Пащт. 14:25
+ 1:3 3 Пащт. 10:22,
+ 1:6 Инус 3:9
+ 1:7 1 Пащт. 14:41-42

2

Инус Тхьэм зэрелъэӀуар

2^1Зиусхьэным и ӀэмыркӀэ Инус бдзэжьеишхуэм иригъэлъэтэхри, абы и кӀуэцӀым жэщищрэ махуищкӀэ исащ.

2Бдзэжьейм и кӀуэцӀым здисым, Зиусхьэну и Тхьэм елъэӀуащ Инус:

3– Гузэвэгъуэшхуэм сыхэту сынолъэӀуати,
дэӀэпыкъуэгъуншэу сыкъэбгъэнакъым.

Хьэдрыхэм и гущӀэм силъу сыноджати сызэхэпхащ.

4Хым и кууупӀэм сыхэбдзэри,
псы уэрхэр къыстебгъэджэлат,

Уи толъкъун ябгэхэр си щхьэщыгум щызекӀуэт.

5СигукӀэ жысӀащ абы щыгъуэ:

«Уи щӀыб къысхуэбгъэзауэ гу къыслъыптэжкъым,

ИтӀанэми уи Унэ лъапӀэр иджыри слъагъунущ».

6Псым сыщӀилъафэри,
кууупӀэ щӀэншэм сыщӀэтӀысыкӀат,
псыхэкӀэ удзхэм си щхьэм зыкърашэкӀат.
7Бгым и лъабжьэм сыщӀэхуэри,
игъащӀэкӀэ сыкъыщӀэмыкӀыфыну
щӀым сыщӀихъумат.

Ауэ Уэ, Зиусхьэну си Тхьэ,
а псэзэпылъхьэпӀэм псэууэ сыкъыхэпшащ!
8Зиусхьэн, си псэр пыт къудейуэ,
сигу укъэкӀыжри,
зыныщыпхуэзгъазэм, си лъэӀур зэхэпхащ,
уи Унэ лъапӀэм нэсащ.

9Тхьэ нэпцӀхэр зыгъэлъапӀэхэм къыпхуаӀэн хуей пэжыгъэр ӀэщӀыб ящӀащ.

10Ауэ сэ, фӀыщӀэ пхуэсщӀыурэ,
къурмэн пхуэзукӀынущ,
узэрызгъэгугъар згъэзэщӀэнущ.

Зиусхьэныращ дыкъезыгъэлыр!

11Абы иужькӀэ, Зиусхьэным бдзэжьейр къигъэжьыкхъури, Инус ныджэм къытрыригъэдзэжащ.

3

Инус Тхьэм и унафэр зэригъэзэщӀар

3^1Зиусхьэным и псалъэ етӀуанэу къыхуехащ Инус:

2– Тэдж, Нинуй къалэшхуэм кӀуэи, бжесӀар абы дэс цӀыхухэм яхуэӀуатэ+.

3Инус тэджри Зиусхьэным къызэрыжриӀам тету Нинуй къалэ кӀуащ. Нинуй къалэр апхуэдизкӀэ инти, махуищ нэхъ мащӀэкӀэ пхузэпычынутэкъым. 4Арати, Инус къалэм дыхьащ. МахуэкӀэ кӀуа нэужь, къэувыӀэри, цӀыхухэм мыпхуэдэ псалъэкӀэ захуигъэзащ:

– Махуэ плӀыщӀ дэкӀмэ, Тхьэм Нинуй зэтрикъутэнущ, – жиӀэри.

5Нинуйдэсхэм ар щызэхахым, Тхьэм и псалъэр я фӀэщ хъуащ, нэщӀ ихьащ, цӀыкӀуи ини, зыри къэмынэу псоми чэтэн джанэ кӀыхь зыщатӀэгъащ[*].

6Нинуй къалэм и пащтыхьым деж а хъыбарыр щынэсым, и тахътэм къытекӀщ, и пащтыхь щыгъыныр зыщихщ, абы ипӀэкӀэ чэтэн джанэ зыщитӀагъэри, сахуэм хэтӀысхьащ. 7Пащтыхьым къыбгъэдэкӀыу къалэм мыпхуэдэу щагъэӀуащ:

– Пащтыхьымрэ и блыгущӀэтхэмрэ я унафэкӀэ цӀыхуми, Ӏэщ пӀащэми, Ӏэщ цӀыкӀуми зыри яшхи ирафи хъунукъыми, Ӏэщыр хъуакӀуэ дэвмыгъэкӀ. 8ЦӀыхум имызакъуэу Ӏэщми чэтэн щэкӀ тефпхъуи, Тхьэм фыхудэкъугъей, дэтхэнэ зыми щӀэпхъаджагъэ лэжьыныр, лей зехьэныр щырырегъэт. 9Хэт ищӀэрэ, Тхьэр хущӀегъуэжмэ, и губжьыр къыттримыкъутэу дыкъелынкӀэ хъунщ+.

10Тхьэм къалэдэсхэм ящӀар, лей зехьэныр зэрыщагъэтар щилъагъум, хущӀегъуэжри, насыпыншагъэу къахуигъэкӀуэну жыхуиӀар къахуигъэкӀуакъым+.

* 3:5 Пасэ зэманым КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэуа цӀыхухэм тобэ къызэрахьыжам икӀи гуауэшхуэ зэраӀэм и нэщэнэу чэтэн пхъашэм къыхэщӀыкӀа джанэ кӀыхь зыщатӀагъэу щытащ.

+ 3:2 Инус 1:1-2
+ 3:9 2 Пащт. 12:22, Инус 1:6
+ 3:10 2 Пащт. 24:16,

4

Тхьэм и гущӀэгъум Инус къызэригъэгубжьар

4^1Инус хуабжьу и жагъуэ хъуащ ар икӀи къэгубжьащ. 2Зиусхьэным зыхуигъазэри жриӀащ:

– Зиусхьэн, Ӏуэхур апхуэдэу зэрыхъунур си унэ сыщӀэсу жысӀатэкъэ? СыщӀэпхъуэу Таршиш сыщӀежьари аращ. Уи гум цӀыхухэм фӀы зэрахуилъыр, гущӀэгъу зэрахууиӀэр, узэрытэмакъкӀыхьыр, уи гур цӀыхум яхуэхуабэ зэпыту зэрыщытыр, уи тезырым ухущӀегъуэжыну узэрыхьэзырыр сщӀэрт. 3Иджы, Зиусхьэн, си гъащӀэр сӀыхыж, сыпсэу нэхърэ сылӀэмэ нэхъыфӀщ+.

4– Абы щхьэкӀэ укъэгубжь хъурэ-тӀэ? – жиӀэри, Зиусхьэныр Инус къеупщӀащ.

5Инус къалэм дэкӀри, абы и къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ къэтӀысащ. ПщыӀэ игъэуври, жьауапӀэм щӀэтӀысхьащ, къалэм къыщыщӀынур илъагъун щхьэкӀэ.

6Зиусхьэну Тхьэм къэкӀыгъэ къигъэкӀри Инус нэхърэ нэхъ лъагэу зригъэӀэтащ, абы и щӀагъ жьауэм щӀигъэсын, и гур дахэ хуищӀыжын щхьэкӀэ. Инус хуабжьу щыгуфӀыкӀащ къэкӀыгъэм.

7Тхьэм и ӀэмыркӀэ, етӀуанэ махуэм, нэхулъэ къищӀа къудейуэ, хьэпӀацӀэм къэкӀыгъэм и лъабжьэр щӀишхыкӀри, къэкӀыгъэр гъужащ. 8Дыгъэм зиӀэта нэужь, къуэкӀыпӀэмкӀэ къикӀыу жьы хуабей къригъэпщащ Тхьэм. Инус дыгъэ бзий гуащӀэм апхуэдизкӀэ къыхигъэзыхьат, и къарур щӀихати, ажал къыхуигъэкӀуэну елъэӀуащ.

– Сыпсэу нэхърэ сылӀэмэ нэхъыфӀщ, – жиӀэри.

9Тхьэр Инус еупщӀащ:

– КъэкӀыгъэр зэрыгъужам щхьэкӀэ угубжь хъурэ-тӀэ?

– Хъунущ, – жиӀащ Инус. – Сызэгуэудыным хуэдэущ сызэрыгубжьар!

10Зиусхьэным къыпищащ итӀанэ:

– Гугъу узыдемыхьа, къыумыгъэкӀа, жэщым къэкӀыу етӀуанэ махуэм гъужа къэкӀыгъэм уигу щӀэгъуащ уэ. 11АтӀэ Сэ дауэ сигу щӀэмыгъунрэ Ӏэ ижьымрэ сэмэгумрэ зэхэзмыгъэкӀыфу цӀыху минищэрэ тӀощӀым щӀигъу зыдэс Нинуй къалэшхуэм, абы я Ӏэщ хъушэхэм дауэ сащымысхьынрэ?

+ 4:3 3 Пащт. 19:4,

Лукас

Лукас

1. Хэзыгъэгъуазэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

Ӏинджыл

Библиер зэдзэкӀынымкӀэ Институтыр

Мэзкуу

2018

Ӏинджыл

Хьисэ и хъыбарыр

Лукас къызэриӀуэтэжамкӀэ

Тхыгъэ ЛъапӀэм щыщу адыгэбзэкӀэ зэрадзэкӀа тхылъхэм я е-жыпхъэхэмрэ аудиощапхъэхэмрэ фэ къыщывгъуэтыфынущ Библиер зэдзэкӀынымкӀэ Институтым и сайтым https:
ibtrussia.org/Kabardian

ISBN 978-5-93943-124-8

© Институт перевода Библии, 2009, 2018

Хэзыгъэгъуазэ

Хэзыгъэгъуазэ

Ныбжьэгъу лъапӀэхэ!

Ӏинджылыр Тхыгъэ ЛъапӀэм (Библием) и зы Ӏыхьэщ. Ӏинджылым нэмыщӀ, Тхыгъэ ЛъапӀэм хыхьащ Мусэ бегъымбарым итхыжа Теурэтыр, нэгъуэщӀ бегъымбархэм я тхылъхэр, икӀи Забурыр. Тхьэм цӀыху лъэпкъыр гуэныхьым къригъэлыну мурадышхуэ зэриӀэр а тхылъхэм къыдагъащӀэ. Ауэ а мурадышхуэр нэгъэсауэ белджылы къэзыщӀыр Ӏинджылырщ.

Адыгэхэм хьэрыпыбзэм къыхэтхауэ къэдгъэсэбэп «Ӏинджыл» псалъэр нэхъапэу алыджыбзэм (пасэрей грекыбзэм) къыхэкӀащ «Евангелион» и фӀэщыгъэцӀэу. «ХъыбарыфӀ» жиӀэу аращ абы къикӀыр. Езы Хьисэ Мэсихь и ущием фӀищыжауэ щытащ апхуэдэу. Ӏинджылыр топсэлъыхь Хьисэ и гъащӀэмрэ и лэжьыгъэмрэ, Абы цӀыхур зыхуригъэджамрэ зыхуиущиямрэ, и ӀуэхущӀафэ телъыджэхэм, Ар зэрылӀа щӀыкӀэмрэ лӀахэм къазэрыхэтэджыкӀыжамрэ.

Ӏинджылым тхылъ тӀощӀрэ блырэ щызэхуэхьэсащ. Япэ ит тхылъиплӀым Хьисэ Мэсихь и дуней гъащӀэр къаӀуэтэж. Ныбжьэгъу лъапӀэ, иджыпсту пӀэщӀэлъ тхылъыр а тхылъиплӀым ящыщ зыщ. Ар ди эрэм и япэ лӀэщӀыгъуэм и етӀуанэ Ӏыхьэм Лукас итхыжащ. ЩӀалэ ныбжьым щитам Лукас щӀэныгъэ куу игъуэтауэ щытащ, дохутыр ӀэщӀагъэм хуеджащ. Мажусий диныр ӀэщӀыб ищӀри, ар Хьисэ и Ӏумэтым иуващ, Хьисэ лӀыкӀуэ ищӀа Паул щӀыгъуу гъуэгуанэ куэд зэпичащ, абы пэжкӀэ бгъэдэтащ. Ӏинджылым и япэ сатырхэм Лукас щыжеӀэ нэхъапэм ятхауэ щыта хъыбархэмрэ зытепсэлъыхь Ӏуэхур зи нэгу щӀэкӀахэм я гукъэкӀыжхэмрэ къызэригъэсэбэпар.

Ди эрэм и япэ лӀэщӀыгъуэм Палестинэм щекӀуэкӀа Ӏуэхугъуэхэрщ Ӏинджылым купщӀэ хуэхъуар. А лъэхъэнэм Палестинэр рим императорхэм я ӀэмыщӀэ илъащ. Ауэ абы щыпсэуа журтхэм я диныр яхъумэжын яхузэфӀэкӀащ. А диным и лъабжьэр – Теурэт Хабзэр – абыхэм Тхьэм къахилъхьауэ щытащ, Мусэ бегъымбарыр лӀыкӀуэ къищӀри. Мусэ и ужькӀэ бегъымбар куэдым жаӀэу щытащ Мэсихьыр, Тхьэм и ЛӀыкӀуэр, дунейм къызэрытехьэнур, Абы цӀыхур гуэныхьымрэ лӀэныгъэмрэ я ӀэмыщӀэ къызэрырихынур. И пӀалъэр къэсри, Палестинэм щыщ Бэтлъэхьем къалэ цӀыкӀум къыщалъхуащ цӀыхур куэд щӀауэ зыпэплъэ Мэсихьыр – Иисус Христос. Ар дунейм къызэрытехьам и хъыбарыр дэтхэнэ цӀыхум дежкӀи хъыбар гуфӀэгъуэщ, ар дэнэ щыпсэуми, сыт хуэдэбзэкӀэ псалъэми. Ар зи фӀэщ зыщӀ цӀыхухэр гуэныхьымрэ ажалымрэ къригъэлыну Тхьэм къигъэкӀуар Аращ.

Ӏинджылыр дунейм къызэрытехьар алыджыбзэщ, сыту жыпӀэмэ а лъэхъэнэм Палестинэми абы пэгъунэгъу щӀыпӀэхэми а бзэр щацӀыхуу, ирипсалъэу щытащ. Хьисэ и дин лъапӀэр къызэрежьэ лъандэрэ блэкӀа лӀэщӀыгъуэ тӀощӀым ар бзэ куэдыкӀейкӀэ зэрадзэкӀащ.

Ӏинджылыр адыгэбзэкӀэ япэ дыдэ къыщыдэкӀар 1993 гъэрщ (Ӏинджыл псори щызэхуэхьэса «ХъыбарыфӀ» тхылъым иту). Ауэ нэхъри ебгъэфӀакӀуэ мыхъун щыӀэкъым. Илъэс пщыкӀуплӀ дэкӀри 2007 гъэм а тхылъым аргуэру хэплъэжщ, хэлэжьыхьыжри, гъэтэрэзауэ щӀэрыщӀэу къыдагъэкӀыжащ. Ӏинджылыр зэзыдзэкӀахэмрэ редакторхэмрэ куэд яхузэфӀэкӀащ абы и купщӀэр адыгэбзэкӀэ еджэхэм я деж нахьэсынымкӀэ. 1993 гъэм къыдагъэкӀа Ӏинджылми 2007 гъэм къыдэкӀами я текстыр нэхъри зэребгъэфӀэкӀуэфынум шэч хэлъкъым, ар адыгэхэм нэхъ благъэ, гурыӀуэгъуэ, зэхэщӀыкӀыгъуэ ящыхъун папщӀэ. Фи пащхьэ итлъхьэ тхылъым елэжьын щаублар 2002 гъэращ икӀи, къапщтэмэ, ар щӀэрыщӀэу зэрадзэкӀыжащ.

Хьисэ къыщалъхуари щапӀари къуэкӀыпӀэ хэкущ икӀи а щӀыпӀэм щызекӀуэу щыта хабзэхэм щӀапӀыкӀащ. Абы къыхэкӀкӀэ мы тхылъым и напэкӀуэцӀхэм къыщыгъэлъэгъуа хабзэхэр, а лъэхъэнэм псэуа цӀыхухэм я дуней еплъыкӀэр адыгэ тхылъеджэхэм благъэ, гурыӀуэгъуэ ящыхъун хуейщ. А лъэхъэнэм Палестинэм щекӀуэкӀа гъащӀэм, диным тхылъеджэ псори щымыгъуэзэнкӀэ хъунущи, псалъэ гугъухэм, псалъэ тӀорысэхэм я мыхьэнэм ухэзыгъэгъуазэ щапхъэхэр текст щӀагъхэм тедзауэ хэдгъэхьащ. * нагъыщэкӀэ къыхэгъэщхьэхукӀа псалъэхэр гурыӀуэгъуэ щыдощӀ тхылъым и кӀэм ит псалъалъэм. Абы къищынэмыщӀауэ, тхылъым и кӀэм Палестинэми, Ерусэлими, Тхьэм и Унэми я сурэтхэр щывгъуэтынущ.

Библиер зэдзэкӀынымкӀэ Институтым и гуапэ хъунущ, мы тхылъымкӀэ гу нэхъ зылъыфтахэмрэ фи чэнджэщхэмрэ.

Библиер зэдзэкӀынымкӀэ Институтым фӀыщӀэ яхуещӀ Лукас къиӀуэтэжа Ӏинджылыр зэзыдзэкӀахэмрэ текстым елэжьахэмрэ.

Библиер зэдзэкӀынымкӀэ Институт

1

Хьисэ и хъыбарыр Лукас къызэриӀуэтэжамкӀэ

ПэщӀэдзэ Ӏыхьэ

1^1Ди деж къыщыхъуа Ӏуэхугъуэхэм теухуа хъыбар кърагъэжьауэ куэдым ятхыж. 2А Ӏуэхугъуэхэм къызэрыщӀадзэрэ ахэр зи нэгу щӀэкӀауэ Тхьэм и Псалъэр цӀыхум яхэзылъхьэу щытахэм къыджаӀэжаращ а хъыбархэм лъабжьэ хуэхъуар. 3Арати, сэри а Ӏуэхугъуэхэм я щӀэдзапӀэ дыдэм щезгъажьэри, къанэ щымыӀэу псори щызэхэзгъэкӀым, зи пщӀэр лъагэ Теофил[*], хъыбарыр зэкӀэлъыкӀуэу ныпхуэстхыну мурад сщӀащ, 4узыхуаущия Ӏуэхум и пэжыпӀэр пщӀэн щхьэкӀэ.

Яхья бегъымбарыр къызэралъхунур мелыӀычымкъызэрыжиӀар

5Ехьудейм и пащтыхь Хьирэд и тетыгъуэ зэманым Зэчрей и цӀэу дин гъуазэ гуэр псэуащ. Ар Абий къытехъукӀыжа дин гъуазэ гупым яхэтащ. Абы и щхьэгъусэ Елисавэ Хьэрун къытехъукӀыжахэм ящыщт. 6Зиусхьэну Тхьэм и пащхьэм цӀыху щыпкъэу итт тӀури, Абы и хабзэхэмрэ и унафэхэмрэ ядэбгъуэн щымыӀэу ягъэзащӀэу. 7Ауэ ахэр быныншэт, Елисавэ фызмылъхуэти, абы къищынэмыщӀауэ тӀуми я ныбжьыр фӀыуэ хэкӀуэтат+.

8Зэчрей зыхэт дин гъуазэ гупым я чэзур къэсауэ, Тхьэм и Унэм дин Ӏуэху щилэжьырт зэгуэрым. 9Дин гъуазэхэм я хабзэм тету пхъэидзэ щащӀым, Зиусхьэным и Унэм щӀыхьэу, мэ дахэ къызыхих сагъыз Тхьэм папщӀэ игъэсын хуейуэ къылъысащ Зэчрей. 10Тхьэм и Унэр зыдэт пщӀантӀэм цӀыхубэр тхьэ щелъэӀурт Зэчрей сагъызыр щигъэс сыхьэтым. 11Сагъыз гъэсыпӀэм ижьырабгъумкӀэ Зиусхьэным и мелыӀыч Зэчрей къыщыхуэхутащ. 12Ар щилъагъум, къащтэри, Зэчрей хуабжьу шынащ. 13Ауэ мелыӀычым къыжриӀащ:

– Умышынэ, Зэчрей. Уи лъэӀур Тхьэм зэхихащ. Уи щхьэгъусэ Елисавэ къуэ къыпхуилъхунущ, уэ абы фӀэпщынур Яхьящ. 14ГуфӀэгъуэрэ насыпрэ къыпхудэкӀуэнущ абы икӀи ар дунейм къызэрытехьам щхьэкӀэ цӀыху куэд гуфӀэнущ. 15Сыту жыпӀэмэ Зиусхьэным и пащхьэм цӀыху щэджащэу итынущ ар, сани нэгъуэщӀ фади ефэнукъым. И анэм и ныбэм щилъыну зэманым щыщӀэдзауэ, Тхьэм и Псэр и гум хыхьауэ щытынущ ар+. 16Я Тхьэу Зиусхьэным и гъуэгум израил лъэпкъым щыщу куэд тришэжынущ. 17Тхьэм и Псэр Иляс бегъымбарым и гум илъу зэрыщытам хуэдэу, абыи и гум илъу икӀи Иляс иӀа лъэкӀыныгъэр иӀэу Зиусхьэным ипэ къихуэу цӀыхухэм къахыхьэнущ ар. Адэхэмрэ бынхэмрэ зэфӀ ищӀыжынущ, Тхьэм емыдаӀуэхэр цӀыху щыпкъэхэм я гъуэгум тришэнущ, израил лъэпкъыр Зиусхьэным и къэкӀуэгъуэм хуигъэхьэзырынущ.

18– Ар зэрыпэжыр дауэ сэ къызэрысщӀэнур? – жиӀэри еупщӀащ Зэчрей мелыӀычым. – Сэ лӀыжь сыхъуащ, си щхьэгъусэми и ныбжьыр хэкӀуэтащ.

19– Тхьэм и пащхьэ ит ДжэбрэӀилыр сэращ, а хъыбарыфӀыр къыпхузигъэхьащ Тхьэм, – жиӀащ мелыӀычым+. 20– Аращи, и чэзум къэхъун хуейуэ бжесӀар уи фӀэщ зэрымыхъуам щхьэкӀэ уи бзэр иубыдынурэ умыпсэлъэфу ущытынущ, а Ӏуэхур зэщӀэху.

21Зэчрей Тхьэм и Унэм зэрызыщиӀэжьэр ягъэщӀагъуэу, цӀыхубэр пщӀантӀэм къыщыпэплъэрт. 22Ар Тхьэм и Унэм къыщӀэкӀыжащ, ауэ цӀыхухэм епсэлъэфакъым. ИтӀанэ къагурыӀуащ Тхьэм и Унэм абы телъыджэ гуэр зэрыщилъэгъуар. Зэчрей псэлъэжыфыртэкъым, ӀэпэтэрмэшкӀэ цӀыхухэм зыгуэр яригъэлъагъу фӀэкӀа.

23Тхьэм и Унэм щылэжьэн щыхуей махуэхэр щиухым, Зэчрей и унэ кӀуэжащ. 24Абы и ужькӀэ куэд дэмыкӀыу, Зэчрей и фыз Елисавэ лъэщыджэ хъури, цӀыхухэм мазитхукӀэ защибзыщӀащ. 25Абы мыпхуэдэу жиӀэрт: «Ар къысхуэзыщӀар Зиусхьэнырщ, и нэфӀ къысщыхуэри, си напэр щӀытекӀ емыкӀур сщхьэщихащ иджы».

Мэрям мелыӀычыр къызэрыхуэкӀуар

26-27Елисавэ мазих пӀалъэм иту, Гэлилей хэкум хыхьэ Нэзэрэт къуажэм дэс пщащэм, МэрямкӀэ зэджэм, деж Тхьэм ДжэбрэӀил мелыӀычыр къигъэкӀуащ. Исуф и цӀэу Даут бегъымбарым къытехъукӀыжа лӀы гуэррэ Мэрямрэ зэрышэн хуейуэ зэгурыӀуауэ щытт+. 28Абы деж щӀыхьэри, мелыӀычым жиӀащ:

– Сэлам узох, Тхьэм и нэфӀыр зыщыхуа. Зиусхьэным и нэӀэ къыптет зэпытщ.

29МелыӀычым къыжриӀа псалъэм бзылъхугъэр хуабжьу игъэпӀейтеящ икӀи абы и сэламым игъэгупсысащ.

30– Умышынэ, Мэрям, – жиӀащ абы, – Тхьэм и нэфӀ къыпщыхуащ. 31Уэ лъэщыджэ ухъунурэ къуэ бгъуэтынущ, уэ Абы фӀэпщынур Хьисэщ[*]. 32Ар цӀыху щэджащэ хъунущ, Я Нэхъ Лъагэм и КъуэкӀэ еджэнущ Абы. И адэжь Даут и тахътэр Зиусхьэну Тхьэм къритынущ Абы+. 33Екъуб къытехъукӀа лъэпкъым я тепщэу игъащӀэкӀэ щытынущ, и тепщэныгъэми кӀэ иӀэнукъым+.

34– Сыхъыджэбздэсу ар дауэ къызэрыхъунур? – еупщӀащ Мэрям мелыӀычым.

35– Тхьэм и Псэр къыпхуехынурэ Я Нэхъ Лъагэм и къарур къыпщхьэщыувэнущ. Абы къыхэкӀкӀэ, къэплъхуну сабийр Тхьэм ейуэ щытынущ икӀи Тхьэм и КъуэкӀэ еджэнущ Абы. 36Уи благъэ Елисавэ, сабий иӀэнукъым жыхуаӀэу щытари, и жьыщхьэ лъэщыджэ хъуауэ, мазэ еханэм итщ, щӀалэ цӀыкӀу поплъэ; 37Тхьэм лъэмыкӀын зыри щыӀэкъым.

38– Зиусхьэным и ӀэмыщӀэм силъщ, – жиӀащ Мэрям. – Уэ зэрыжыпӀам тету ирехъу псори.

Мэрям къигъанэри, мелыӀычыр щӀэкӀыжащ.

Мэрям Елисавэ деж зэрыкӀуар

39Абы и ужькӀэ куэд дэмыкӀыу, Мэрям зигъэхьэзырри, Ехьудей хэкум и бгылъэ щӀыпӀэм ит къуажэм пӀащӀэу кӀуащ. 40Щынэсым, Зэчрей и унэм щӀыхьэри, абы Елисавэ сэлам ирихащ. 41Елисавэ Мэрям и сэламыр щызэхихым, абы и ныбэм илъ сабийм зигъэхъеящ икӀи Тхьэм и Псэр Елисавэ и гум хыхьащ. 42Макъ лъагэкӀэ къэпсалъэри, Елисавэ жиӀащ:

– ЦӀыхубз псоми я нэхъ лейуэ Тхьэр фӀыгъуэкӀэ къыпхуэупсащ! Къэплъхун хуей сабийм Тхьэм и нэфӀыр къыщыхуащ! 43Си Зиусхьэным и анэр си деж къэкӀуэну схуэфащэ сэ? 44Уи сэламыр щызэхэсхым, си ныбэм илъ сабийм гуфӀэгъуэшхуэр иӀэу зигъэхъеящ. 45Зиусхьэным къыжиӀар зэрызэщӀэнур уи фӀэщ хъуащи, гъуэгу махуэ утеуващ.

46Абы и ужькӀэ Мэрям жиӀащ:

– Си гущӀэм щӀыхьышхуэ къыщыхуоуш Зиусхьэным!+

47Си Тхьэу си КъегъэлакӀуэм щогуфӀыкӀыр си псэр,

48пщӀэ зимыӀэ сэ, и унэӀутым, гу къыслъитащи.

Нобэ щыщӀэдзауэ къэхъуну щӀэблэ псоми сынасыпыфӀэу жаӀэнущ,+

49Тхьэ Лъэщым телъыджэлажьэ къысхуищӀащи.

ПхуэмыӀуэтэну лъапӀэщ Абы и цӀэр.

50Зы щӀэблэм адрей щӀэблэр кӀэлъыкӀуэу,

Тхьэр псоми яхуэгумащӀэщ Ар зылъытэхэм.

51Ӏуэху телъыджэ куэд и ӀэкӀэ зэфӀигъэкӀащ,
гупсысэ пагэ зигу илъхэм яхурикъуащ.

52Тепщэхэр я тахътэм къридзыхри,
пщӀэ зыхуамыщӀ цӀыхухэм я пщӀэр иӀэтащ.

53ХуэмыщӀауэ псэухэм фӀыгъуэкӀэ яхуэупсащ,
къулейхэр ӀэнэщӀу иутӀыпщыжащ.

54-55Ди адэжьхэр зэригъэгугъам тету,
и ӀуэхутхьэбзащӀэ Израилым дэӀэпыкъуэгъу хуэхъуащ,

Ибрэхьимрэ абы къытехъукӀыжахэмрэ игъащӀэкӀэ яхуэгумэщӀэну псалъэ зэритар ищӀэжырти.

56Елисавэ деж мазищ хуэдизкӀэ щыхьэщӀа нэужь, Мэрям и унэ кӀуэжащ.

Яхья бегъымбарыр къызэралъхуар

57И пӀалъэр къэсри, Елисавэ къуэ къилъхуащ. 58Зиусхьэным абы апхуэдэ фӀыгъуэшхуэ къызэрыхуищӀар щызэхахым, и гуфӀэгъуэр даӀыгъын папщӀэ, и гъунэгъухэмрэ и благъэхэмрэ къызэхуэсащ. 59Махуэ еянэм, сабийр сунэт[*] ящӀыну цӀыхухэр щызэхуэсым, и адэм и цӀэр, Зэчрей, и къуэми фӀащыну мурад ящӀат. 60Ауэ сабийм и анэм яхуимыдэу къажриӀащ:

– Зэчрейкъым, атӀэ Яхьящ абы фӀэтщынур.

61– Апхуэдэу зэджэ уи Ӏыхьлыхэм яхэткъым, – къыжраӀащ абыхэм. 62ИтӀанэ ӀэпэтэрмэшкӀэ сабийм и адэм еупщӀащ цӀэуэ фӀищынумкӀэ.

63Зэчрей пхъэбгъу кӀапэ къригъэхьри, псоми яфӀэтелъыджэу, мыпхуэдэу тритхащ: «Абы фӀэтщынур Яхьящ». 64Абдеж дыдэм и бзэр къиутӀыпщыжщ, къэпсалъэри, Тхьэр игъэлъэпӀащ абы. 65Я гъунэгъу псори хуабжьу шынат икӀи Ехьудей хэкум и бгылъэ щӀыпӀэхэм а Ӏуэхум фӀэкӀа нэгъуэщӀ щагъэхъыбарыжтэкъым. 66А псори зэхэзыхахэм, а Ӏуэхум егупсысурэ, ягукӀэ мыпхуэдэу жаӀэрт: «Мы сабийм къыхэкӀынур хэту пӀэрэ?» Зиусхьэным и нэӀэр сабийм зэрытримыгъэкӀыр къагурыӀуати, арат абыхэм апхуэдэу щӀыжаӀэр.

Зэчрей Тхьэм и псалъэ къызэрыжиӀар

67Сабийм и адэм и гум Тхьэм и Псэр хыхьэри, мы псалъэхэр къыжиӀащ:

68– Ди Зиусхьэну Израилым ди Тхьэр дывгъэгъэлъапӀэ,
и лъэпкъым щӀэгъэкъуэн къытхуэхъуащи, щхьэхуитыныгъэ къыдитащи.

69-70Пасэ зэманым Тхьэм къыхихауэ щыта бегъымбархэм я жьэкӀэ дыкъызэригъэгугъам тету,
и ӀуэхутхьэбзащӀэу щыта Даут бегъымбарым къытехъукӀауэ,

КъегъэлакӀуэ лъэщ къытхуигъэкӀуащ.

71Абы ди бийхэмрэ дыкъэзылъагъу мыхъухэмрэ дакъригъэлынущ.

72Ди адэжьхэм яхуэгумэщӀэну икӀи и ЗэухылӀэныгъэ лъапӀэу абыхэм ярищӀылӀар игу иригъэлъыну къигъэгугъащ ахэр.

73-74Тхьэм ди адэжь Ибрэхьим псалъэ быдэ иритащ,
ди бийхэм дакъыӀэщӀихыжыну икӀи шынэ дымыщӀэу и гъуэгу дытригъэтыну,

75дыпсэуху гу къабзэрэ напэ хужькӀэ и пащхьэ дитын щхьэкӀэ.

76Ауэ уэ, си щӀалэ, Я Нэхъ Лъагэм и бегъымбаркӀэ къоджэнущ,

Зиусхьэным и гъуэгур хуэбгъэхьэзырыну, Абы япэ уиту цӀыхухэм уахыхьэнущи+.

77Зиусхьэным и лъэпкъым я гуэныхьхэр къахуигъэгъуу къызэрыригъэлынур уэ абыхэм яхуэпӀуэтэнущ+.

78Зигу дапщэщи къытхуэфӀ ди Тхьэм дыгъэ къыкъуэкӀым хуэдэу Нэхушхуэ уафэм къытхуригъэхынущ,

79ажалым и бжьыр зытелъхэмрэ кӀыфӀыгъэм хэту псэухэмрэ къыттепсэн
икӀи мамырыгъэм и гъуэгум дытришэн щхьэкӀэ.

80Сабийр хэхъуэрт, гукӀи псэкӀи зиужьырт. Тхьэм израил лъэпкъым яхуигъэкӀуэху, ар къумым щыпсэуащ+.

* 1:3 Теофил – Лукас мы тхылъыр зыхуитхыращ.

* 1:31 Хьисэ – журтыбзэкӀэ «Зиусхьэным дыкърегъэл» жиӀэу аращ.

* 1:59 Сунэт – хъулъхугъэ сабийм и лы кӀапэр паупщӀын хуейуэ къэзыгъэув хабзэм зэреджэ фӀэщыгъэцӀэщ.

+ 1:7 1 Пащт. 1:2
+ 1:15 Лк. 7:28, Лк. 7:33,
+ 1:19 Данил 8:16, Данил 9:21
+ 1:26 Данил 8:16, Данил 9:21,
+ 1:32 2 Пащт. 7:13,
+ 1:33 Данил 7:14, Данил 7:27,
+ 1:46 1 Пащт. 2:1-10
+ 1:48 1 Пащт. 1:11, Лк. 11:27
+ 1:76 Лк. 7:26, Лк. 20:6,
+ 1:77 Лк. 3:3
+ 1:80 Лк. 3:2

2

Хьисэ къызэралъхуар

2^1А махуэхэм Рим къэралыгъуэшхуэм щыпсэу цӀыху псори ябжын хуейуэ къайсэр Август[*] унафэ къыдигъэкӀащ. 2Ар къыщыхъуар Курний Сирием и унафэщӀу щыщыта зэманырщ, абы щыгъуэщ цӀыхухэр япэ дыдэу щабжар. 3Арати, зрагъэбжын щхьэкӀэ, щхьэж и къуэпсыр къыщежьэ жылэм кӀуэжащ. 4Псоми хуэдэу, Исуфи Гэлилей хэкум хиубыдэ Нэзэрэт къуажэм икӀри, Ехьудей хэкум ит, Даут къыщалъхуа Бэтлъэхъем къуажэм кӀуащ, Исуф езыр Даут къытехъукӀыжахэм ящыщти+.

5Зригъэбжыну щыкӀуэм, Исуф и къэшэн Мэрям лъэщыджэшхуэ хъуауэ щӀыгъут. 6ЗдэкӀуэм нэсауэ, Мэрям и лъхуэгъуэр къэсри, 7и щыпэлъхуу щӀалэ къилъхуащ. Хъыданжэрумэм кӀуэцӀишыхьри, жэмэщым щӀэт шхалъэм дилъхьащ, къуажэм къэкӀуа цӀыхур зэрыӀувым къыхэкӀкӀэ егъэзыпӀэ къалъысатэкъыми.

Мэлыхъуэхэм мелыӀыч къазэрыхуехар

8А щӀыпӀэм пэмыжыжьэу, мэлыхъуэ гуп губгъуэм ист, я мэл хъушэхэр жэщкӀэ яхъумэу.

9Зиусхьэным и мелыӀыч я пащхьэм къихутэри, Зиусхьэным и нэхур абыхэм къатепсащ. Къащытепсэм, хуабжьу шынащ ахэр. 10Ауэ мелыӀычым къажриӀащ:

– Фымышынэ! ГуфӀэгъуэ иным и хъыбар зэрылъэпкъыу къыфхуэсхьащ. 11Фыкъезыгъэлынур Даут и къуажэм нобэ къыщалъхуащ. Зиусхьэныр, Мэсихь хъужыр аращ. 12Мыпхуэдэущ ар къызэрыфцӀыхунур: жэмэщым щӀэт шхалъэм дэлъу, сабий къалъхуагъащӀэ хъыданжэрумэм кӀуэцӀышыхьауэ къэвгъуэтынущ+.

13А мелыӀычым нэгъуэщӀ мелыӀыч гупышхуэ напӀэзыпӀэм гъусэ къыхуэхъури, Тхьэм щӀыхь хуащӀурэ, жаӀащ:

14– Уафэм щӀыхьыр Тхьэм щейщ!

ЩӀылъэми Тхьэр зыхуэарэзыхэм я гур гупсэхугъуэкӀэ гъэнщӀауэ щытщ!+

15МелыӀычхэм уафэм заӀэтыжа нэужь, мэлыхъуэхэм жаӀащ: «ДывгъакӀуи, Бэтлъэхъем къыщыхъуауэ Зиусхьэным зи гугъу къытхуищӀа Ӏуэхум девгъэплъ». 16Арати, ахэр пӀащӀэу кӀуэри, Мэрями, Исуфи, шхалъэм дэлъ сабийри къагъуэтащ. 17Къыщагъуэтым, сабийм теухуауэ мелыӀычым къажриӀар Мэрямрэ Исуфрэ хуаӀуэтэжащ. 18Мэлыхъуэхэм я хъыбарыр зэхэзыха псоми ар ягъэщӀэгъуащ. 19Мэрям а псори игу ириубыдэрт икӀи егупсысырт+. 20Мэлыхъуэхэм зэхахамрэ ялъэгъуа псомрэ щхьэкӀэ Тхьэм щӀыхь хуащӀрэ щытхъу хужаӀэу ягъэзэжащ, мелыӀычым къазэрыжриӀам хуэдабзэу псори я нэкӀэ ялъэгъуати.

Исуфрэ Мэрямрэ Хьисэ цӀыкӀу Тхьэм и Унэм зэрахьар

21Махуий дэкӀауэ, сабийр сунэт ящӀын хуей щыхъум, Мэрям лъэщыджэ мыхъу щӀыкӀэ мелыӀычым къыжриӀам тету щӀалэ цӀыкӀум Хьисэ фӀащащ.

22Мусэ бегъымбарым къыхуеха Теурэт Хабзэм и унафэм тету Исуфрэ Мэрямрэ зыщагъэкъэбзэжын хуей махуэхэр[*] блэкӀа нэужь, сабийр Ерусэлим яхьащ, Зиусхьэным и пащхьэм ирахьэн папщӀэ, 23сыту жыпӀэмэ Зиусхьэным и Хабзэм мыпхуэдэ унафэ итщ: «Щыпэлъхуу дунейм къытехьэ дэтхэнэ хъулъхугъэри Зиусхьэным ейуэ щытын хуейщ». 24Абы къищынэмыщӀауэ, Зиусхьэным и Хабзэм ипкъ иткӀэ, абыхэм «губгъуэ тхьэрыкъуитӀ е тхьэрыкъуэ шыритӀ» къурмэну яукӀын хуейт.

25Шемэн и цӀэу лӀы гуэр Ерусэлим щыпсэуащ а лъэхъэнэм. Ар езыр цӀыху щыпкъэт, Тхьэм и жыӀэ тӀу зымыщӀт, Тхьэм Израилым и гуныкъуэгъуэр игъэтӀысу и гур фӀы щищӀыжыну пӀалъэм пэплъэрт, Тхьэм и Псэр и гъусэ зэпытт. 26Тхьэм и Псэм къригъэщӀауэ ар щыгъуазэт Зиусхьэным къигъэкӀуэн хуей Мэсихьыр и нэкӀэ имылъэгъуауэ дунейм зэремыхыжынур. 27Арати, Шемэн Тхьэм и Псэм къришажьэри, Тхьэм и Унэм щӀишащ. Сабийм теухуауэ Теурэт Хабзэм гъэзэщӀапхъэу къигъэув псори зэфӀагъэкӀыну Исуфрэ Мэрямрэ Хьисэ цӀыкӀу Тхьэм и Унэм щыщӀахьэм, 28Шемэн сабийр ӀэплӀэкӀэ къищтэщ, Тхьэм щӀыхь хуищӀри, жиӀащ:

29– Иджы, Зиусхьэн, уи унэӀуту щыт сэ си гур зэгъауэ сыбоутӀыпщыж, псалъэ жыпӀам тету;

30-31лъэпкъ псоми я пащхьэм щыбгъэхьэзыра уи КъегъэлакӀуэр си нэкӀэ слъэгъуащи.

32Абы Тхьэм и пэжыгъэм и нэхур мажусий лъэпкъхэм къатригъэпсэнущ
икӀи уи лъэпкъыу уи израилым и щӀыхьыр иӀэтынущ.

33Хьисэ теухуауэ Шемэн жиӀар Исуфрэ Мэрямрэ яфӀэтелъыджэ хъуащ. 34Ар абыхэм Тхьэм и цӀэкӀэ яхуэхъуахъуэри, сабийм и анэ Мэрям мыпхуэдэу жриӀащ:

– Мы си ӀэплӀэм илъ щӀалэм Израилым и цӀыху куэд текӀуэдэнущ, куэди къригъэлынущ икӀи куэдым ямыдэн нэщэнэ Тхьэм ищӀынущ мыр. 35Апхуэдэу цӀыху куэдым я гурылъ щэхухэр нахуэ къэхъунущ. Уэ езым уи псэр, джатэм къиуӀам хуэдэу, гукъеяуэм къиуӀэнущ.

36Ашер[*] къытехъукӀыжа ФэнуӀил ипхъу Хъанэ, Тхьэм и бегъымбарыр, абы щыӀэт. И ныбжьыр фӀыуэ хэкӀуэтат абы. ДэкӀуэри, илъэсибл фӀэкӀа зэдэмыпсэуауэ, 37и лӀыр дунейм ехыжри, фызабэу къэнауэ псэурт ар. И ныбжьыр илъэс пщӀейрэ плӀырэ ирикъуат. А цӀыхубзым Тхьэм и Унэр зэи ибгынэртэкъым. Тхьэр жэщи махуи игъэлъапӀэрт, елъэӀурт, нэщӀ ис зэпытт. 38Ар асыхьэтым абыхэм къабгъэдыхьэри, Тхьэм щытхъу хужиӀащ. Ерусэлим Тхьэм хуит щищӀыжынум пэплъэ псоми сабийм и хъыбар яхуиӀуатэу щӀидзащ итӀанэ.

39Зиусхьэным и Хабзэм тету псори ягъэзэщӀа нэужь, Мэрямрэ Исуфрэ Гэлилей хэкум ит я къуажэ Нэзэрэт ягъэзэжащ+. 40Сабийр хэхъуэрт, акъылрэ къарурэ зыхилъхьэрт, Тхьэм и нэфӀ къыщыхуэ зэпытт.

НыбжьыщӀэ Хьисэ Тхьэм и Унэм зэрыкӀуар

41Хьисэ и адэмрэ и анэмрэ гъэ къэс Ерусэлим кӀуэ я хабзэт, ӀутӀыж щынэ щаукӀ махуэшхуэм хэтыну. 42Хьисэ и ныбжьыр илъэс пщыкӀутӀ щрикъум, я хабзэм тету, ахэр Ерусэлим кӀуащ, махуэшхуэм хэтыну. 43Абы и ужькӀэ ахэр къежьэжащ, ауэ Мэрямрэ Исуфрэ ямыщӀэу, Хьисэ Ерусэлим къыдэнащ. 44Гъуэгум къадытетхэм Ар яхэт я гугъэу, Мэрямрэ Исуфрэ зы махуэ гъуэгуанэ якӀуа нэужь, я благъэхэм, я цӀыхугъэхэм деж щӀалэр щалъыхъуэн щӀадзащ. 45Щамыгъуэтыжым, абы лъыхъуэурэ, Ерусэлим ягъэзэжащ. 46Махуищ дэкӀауэ, Хьисэ дин егъэджакӀуэхэм яхэсу икӀи абыхэм жаӀэм едаӀуэрэ еупщӀу Тхьэм и Унэр зыдэт пщӀантӀэм къыщагъуэтыжащ. 47КъедаӀуэ псоми яфӀэтелъыджэт Абы иӀэ зэхэщӀыкӀымрэ и жэуапхэмрэ. 48Хьисэ къыщалъагъум, Мэрямрэ Исуфрэ ягъэщӀэгъуащ.

– Си щӀалэ! Сыт къыдэпщӀар? – жиӀащ и анэм. – Уи адэмрэ сэрэ гузэвэгъуэр ди псэм телъу укъыдолъыхъуэ.

49– Сыт сыкъыщӀэфлъыхъуэр? – жиӀащ Хьисэ. – Си Адэр здэщыӀэм сэри сыщыӀэн зэрыхуейр фымыщӀэу ара?

50Ауэ абыхэм къагурыӀуакъым Хьисэ жиӀам къригъэкӀар+. 51Мэрямрэ Исуфрэ я гъусэу Хьисэ Нэзэрэт игъэзэжри, жыӀэщӀэ цӀыкӀуу къекӀуэкӀащ. ЩӀалэм дилъагъу Ӏуэхугъуэ псори зыщимыгъэгъупщэу, и анэм игу ириубыдэрт+. 52Ар хэхъуэрт, хэхъуэхуи и акъылым зиужьырт, Тхьэри цӀыхухэри къыхуэгуапэ зэпытт+.

* 2:1 Къайсэр Август – ди эрэм ипэ къихуэу 31-нэ гъэм щыщӀэдзауэ, ди эрэм и 14-нэ гъэм нэсыху Рим къэралыгъуэшхуэм и тепщэу щытащ.

* 2:22 Зыщагъэкъэбзэжын хуей махуэхэр – Теурэтым ипкъ иткӀэ, бзылъхугъэм щӀалэ цӀыкӀу къилъхуа нэужь, ар махуэ 40-кӀэ мыкъабзэу ябжырт. А пӀалъэм и кӀуэцӀкӀэ бзылъхугъэр Тхьэм и Унэ щӀыхьэну хуиттэкъым.

* 2:36 Ашер – Ибрэхьим и къуэрылъху Екъуб и къуэ пщыкӀутӀым я зырщ.

+ 2:4 Лк. 1:26-27, 1 Пащт. 17:58
+ 2:12 1 Пащт. 2:34, 4 Пащт. 19:29
+ 2:14 Лк. 19:38
+ 2:19 Данил 7:28, Лк. 2:51
+ 2:39 Лк. 1:26-27
+ 2:50 Лк. 9:45, Лк. 18:34
+ 2:51 Данил 7:28, Лк. 2:19
+ 2:52 1 Пащт. 2:26

3

Яхья и ущиехэр

3^1Къайсэр Тиберий[*] и тетыгъуэм и епщыкӀутхуанэ илъэсым Понтий Пилат Ехьудейм и унафэщӀу щытащ. Хьирэд Гэлилей хэкум и лӀыщхьэт; Хьирэд и къуэш ФылыпӀ Итурей, Трэхъуэнит хэкухэм я тетт; Лисанэ Абилиней хэкум щытепщэт;+
2Хьэнэнрэ Къаифэсрэ дин гъуазэ нэхъыщхьэ дыдэт. Зэчрей и къуэ Яхья, къумым щыпсэум, Тхьэм и псалъэ къыхуехащ абы щыгъуэ+. 3Яхья Иордан псым и Ӏэшэлъашэхэр къызэхикӀухьурэ, цӀыхухэм я гуэныхьыр Тхьэм къахуигъэгъун папщӀэ, тобэ къахьыжу зрагъэумэхъын[*] зэрыхуейр яжриӀэрт. 4А Ӏуэхум теухуауэ Ишаяхь бегъымбарым и тхылъым мыпхуэдэу итщ:

«Къумым джэ макъ къыщоӀу:

Зиусхьэным и гъуэгур хуэвгъэхьэзыр,
и лъагъуэхэр захуэ хуэфщӀ.

5Дэтхэнэ къуэладжэри тафэ хъунущ,
дэтхэнэ бгыри Ӏуащхьэри лъахъшэ хъунущ.

Гъуэгу нэшэкъашэхэр занщӀэ хъунущ,
гъуэгу кумблӀэмбхэр джафэ хъунущ.

6Тхьэм и цӀыхухэр къызэрыригъэлыр псоми ялъагъунущ абы щыгъуэ».

7Зрагъэумэхъыну къакӀуэ цӀыхубэм мыпхуэдэу яжриӀэрт Яхья:

– Уий, блэщылъхухэ! Тхьэм и губжь къэкӀуэнум фыӀэщӀэкӀыфыну фи фӀэщ зыщӀар хэт? 8Тобэ къэфхьыжар пэжмэ, фи тобэм хуэфащэ Ӏуэху влэжь. Ауэ фигукӀэ жывмыӀэ «Ибрэхьимщ ди адэр». НывжызоӀэ, мы мывэхэм Ибрэхьим бын къыхухигъэхъукӀын лъэкӀынущ Тхьэм+. 9Джыдэр жыгым тешэщӀа хьэзырщ. ПхъэщхьэмыщхьэфӀ къызыпымыкӀэ дэтхэнэ жыгри къраупщӀыкӀынурэ мафӀэм хадзэнущ+.

10– АтӀэ сыт дэ тщӀэн хуейр? – къеупщӀащ цӀыхухэр Яхья.

11– ДжанитӀ зиӀэм зыри зимыӀэм ирырет, ерыскъы зиӀэр зимыӀэм дрегуашэ! – жиӀащ Яхья.

12Тезыр ахъшэ къыхэзыххэри зрагъэумэхъыну къакӀуэри, Яхья къеупщӀащ:

– УщиякӀуэ, дэ сыт тщӀэн хуейр?

13– Къыхэфхын хуей ахъшэм нэхъыбэ къыхэвмых, – жиӀащ Яхья.

14– Дэ сыт тщӀэн хуейр? – къеупщӀащ зауэлӀхэр.

– Ахъшэ зыми залымыгъэкӀэ къытевмых, пцӀы зыми тевмылъхьэ, фи улахуэмкӀэ арэзыуэ фыщыт+.

15– Яхья мы-Мэсихьу пӀэрэ? – жаӀэурэ ягукӀэ зэупщӀыжырт Мэсихьыр къыщыкӀуэнум пэплъэ цӀыхухэр.

16– Сэ псыкӀэ фызоумэхъ, – яжриӀащ къедаӀуэхэм Яхья. – Ауэ сэ нэхърэ ӀэджэкӀэ нэхъ лъэщ си ужьым итщ. Абы и вакъэ лъэпсыр хуэстӀэтэну сэ схуэфащэкъым. Абы мафӀэкӀэ икӀи Тхьэм и ПсэмкӀэ фиумэхъынущ. 17И хьэмыр[*] иригъэкъэбзэн папщӀэ, Абы хьэнцэ ӀэщӀэлъщ, и гуэдзыр гуэным щигъэтӀылъынущ, хьэуазэр мыужьых мафӀэкӀэ игъэсынущ.

18НэгъуэщӀ куэдкӀи иущийурэ, Тхьэм и хъыбарыфӀыр цӀыхухэм яхуиӀуатэрт Яхья. 19ЛӀыщхьэ Хьирэд и къуэшыр псэууэ абы и фыз Хьирэдидэ къызэришэжам икӀи лейуэ зэрихьам щхьэкӀэ Яхья ар игъэкъуаншэрт. 20Лейуэ зэрихьа псом и щӀыӀужкӀэ Хьирэд Яхья лъэхъуэщым щӀригъэдзащ.

Яхья Хьисэ зэриумэхъар

21Яхья цӀыхухэр щиумэхъым, Хьиси абы зригъэумэхъащ. Хьисэ тхьэ зделъэӀум, уафэр зэкӀэщӀэкӀри, 22тхьэрыкъуэм и пкъым и теплъэ иӀэу Тхьэм и Псэр къыхуехащ. Уафэм макъ къиӀукӀащ: «Уэращ фӀыуэ слъагъу си Къуэр, си гур хэзыгъахъуэр»+.

Хьисэ и адэжьхэр

23Илъэс щэщӀым итми арат Хьисэ Тхьэм къыщӀигъэкӀуа Ӏуэхугъуэр илэжьын щиублам. ЦӀыхухэм ялъытэрт Хьисэ Исуф, Елий, 24Мэтфат, Лэуий, Мэлхъий, Ений, Исуф, 25Мэтаф, Ӏэмэс, Нэум, Хьесли, Нэгей, 26МэӀэт, Мэтаф, Шэмей, Есихь, Ехьудэ, 27Иухьэнан, Ресэ, Зурабэбыл, ШэлъфэӀил, Нер, 28Мелхий, Ӏэдий, Куэсэм, Елмэдим, Ӏэир, 29Ехъущ, ЕлиӀэзэр, Ӏэюрым, Мэтфат, Лэуий, 30Шемэн, Ехьудэ, Исуф, Ӏэюнэм, Елэкъим, 31Мэлий, Менэ, Мэтафэ, Нэтэн, Даут,+
32Исий, Ӏубэд, БоӀэз, Сэлмэний, Нэхъшун,+
33Ӏэминэдэб, Рам, Хъэцрэн, Пэрэз, Ехьудэ, 34Екъуб, Исхьэкъ, Ибрэхьим, Терахъ, Нэхъур, 35Сэрыху, РэӀуу, Пэлэдж, Ебыр, Щэлихь, 36Къенан, Арпэхшад, Шем, Нухь, Ламэхь, 37Мэфущэлихь, Хъэнох, Ерэд, Мэхьэлэлил, Къенан, 38Енус, Сеф, Ӏэдэм сымэ къатехъукӀауэ. Езы Ӏэдэм Тхьэм ейт.

* 3:1 Къайсэр Тиберий – ди эрэм и 14-нэ гъэм щыщӀэдзауэ, 37-нэ гъэм нэсыху Рим къэралыгъуэшхуэм и тепщэу щытащ.

* 3:3 Зрагъэумэхъын – «псым зыщӀэгъэуэн» жиӀэу аращ. Пасэрей журт хабзэщ.

* 3:17 Хьэм – хьэцэпэцэр, п.п. гуэдзыр щаӀуэ.

+ 3:1 Лк. 13:1, Лк. 23:1, Лк. 9:7
+ 3:2 Лк. 1:63, Лк. 1:80,
+ 3:8 Лк. 16:24,
+ 3:9 Лк. 13:9,
+ 3:14 Лк. 19:8
+ 3:22 Лк. 9:35,
+ 3:31 2 Пащт. 5:14
+ 3:32 1 Пащт. 17:12, Руфэ 4:18-22

4

Ӏиблисым Хьисэ гуэныхь иригъэщӀэн и гугъэуи ужь къызэритар

4^1Тхьэм и Псэр и гум хыхьауэ, Хьисэ Иорданыпсым къыӀукӀыжри, Тхьэм и Псэм Ар къумым ишащ. 2Хьисэ гуэныхь иригъэщӀэн и гугъэу, Ӏиблисыр Абы и ужь махуэ плӀыщӀкӀэ къыщитащ а щӀыпӀэм. Хьисэ дзэкъэгъуэ Ӏухуакъым а махуэхэм, ауэ и кӀэм къэмэжэлӀащ+. 3Арати, Ӏиблисым Хьисэ къыжриӀащ:

– Уэ Тхьэм ури-Къуэмэ, псалъэ жыӀи, мы мывэр щӀакхъуэ гъэхъу.

4– Тхыгъэ ЛъапӀэм итщ, – жиӀащ Хьисэ, – «ЩӀакхъуэ къудейкъым цӀыхур зэрыпсэунур».

5Ӏиблисым Хьисэ бгы лъагэ гуэрым дришейщ, дунейм тет пащтыхьыгъуэхэр напӀэзыпӀэм къригъэлъагъури, 6мыпхуэдэу къыжриӀащ:

– Мы пащтыхьыгъуэхэм я тепщэныгъэри я щӀыхьри Уэ уэстынщ, сыту жыпӀэмэ ахэр псори сэ си ӀэмыщӀэм илъщ икӀи сызыхуейм изот. 7Аращи, лъэгуажьэмыщхьэу ууврэ щхьэщэ къысхуэпщӀмэ, а псори Уэ ууей хъунущ.

8– Тхыгъэ ЛъапӀэм итщ, – жиӀащ Хьисэ, – «Уи Тхьэу Зиусхьэным и закъуэщ щхьэщэ зыхуэпщӀын икӀи бгъэлъэпӀэн хуейр».

9Абы и ужькӀэ Ӏиблисым Хьисэ Ерусэлим ишэщ, Тхьэм и Унэм и нэхъ лъагапӀэ дыдэм тригъэувэри жриӀащ:

– Уэ Тхьэм ури-Къуэмэ, мыбдежым зедзыхыт; 10сыту жыпӀэмэ Тхыгъэ ЛъапӀэм мыпхуэдэу итщ: «Тхьэм и мелыӀычхэм укъахъумэну унафэ яхуищӀынущ». 11Мыпхуэдэуи итщ: «Уи лъакъуэмкӀэ мывэм ужьэхэмыуэн щхьэкӀэ, мелыӀычхэм я ӀэхэмкӀэ уапхъуэтэнурэ уаӀыгъынущ».

12– Тхыгъэ ЛъапӀэм итщ, – къитыжащ жэуап Хьисэ, – «Уи Тхьэу Зиусхьэныр бгъэунэхуну ухэмыт!»

13Арати, Хьисэ гуэныхь зэрыригъэщӀэн Ӏэмал афӀэкӀ щимыгъуэтыжым, пӀалъэр къэсмэ, къигъэзэжыну, Ӏиблисым Ар къибгынащ.

Хьисэ и лэжьыгъэр Гэлилей хэкум зэрыщиублар

14Абы и ужькӀэ Хьисэ Тхьэм и Псэм къришажьэри, къару иригъэгъуэтауэ, Гэлилейм къишэжащ, икӀи и хъыбар а щӀыпӀэм дэнэкӀи щыӀуащ. 15Я тхьэлъэӀупӀэ унэхэм цӀыхухэр Тхыгъэ ЛъапӀэм щыщӀигъэджыкӀырт Хьисэ, икӀи псоми щӀыхь къыхуащӀырт.

16Хьисэ щапӀа Нэзэрэт къэкӀуэжащ. Сыт щыгъуи хуэдэу, Ар тхьэлъэӀупӀэ унэм щӀыхьащ щэбэт махуэм. ТхьэлъэӀупӀэм щӀэсхэм Тхыгъэ ЛъапӀэм къахуеджэну къэтэджащ Хьисэ+. 17Ишаяхь бегъымбарым и Тхыгъэр тхылъымпӀэ шыхьам тету къратащ. Хьисэ Тхыгъэр зэкӀуэцӀихщ, мыпхуэдэ псалъэхэр здит щӀыпӀэр къыщӀигъэщри, къеджащ:

18– «Зиусхьэным и Псэр си гум кърилъхьащ.

Ар щӀищӀар тхьэмыщкӀэхэм хъыбарыфӀ яхуэсӀуэтэн щхьэкӀэ сыкъыхихащи, аращ.

Щхьэхуит зэрыхъужынур гъэрхэм яжесӀэну,
я нэр къызэрыплъэжынур нэфхэм езгъэщӀэну,
гугъу ехьхэм хуитыныгъэ естыну,

19Зиусхьэным цӀыхухэм гущӀэгъу къащыхуищӀыну зэманыр къызэрысар яхуэсӀутэну
сакъыхуигъэкӀуащ Тхьэм».

20Хьисэ Тхыгъэр зэкӀуэцӀишыхьыжщ, тхьэлъэӀупӀэ унэм и лэжьакӀуэм иритыжри, етӀысэхыжащ. Абы щӀэс псори, я нэр трамыгъэкӀыу, Хьисэ еплъырт.

21Хьисэ къыпищащ итӀанэ:

– ВжесӀам федэӀуэху, сыкъызыфхуеджа псалъэр зэщӀащ.

22Хьисэ жиӀам псори арэзы техъуащ, и псалъэ телъыджэхэри гъэщӀэгъуэн ящыхъуащ, икӀи зэупщӀыжырт: «Мыр Исуф и къуэракъэ?» – жаӀэурэ.

23– Дауи, фэ иджыпсту мыпхуэдэ псалъэжь къызжефӀэнущ: «Дохутыр, уэ езыр зыгъэхъуж», е «Кэпэрнэум къуажэм щыблэжьауэ зэхэтха Ӏуэхугъуэхэм хуэдэ ущапӀа лъахэми щылэжь», – жыфӀэу. 24Пэжыр нывжызоӀэ, – къыпищащ Хьисэ и псалъэм, – бегъымбарыр щалъхуа щӀыпӀэм щыпсэухэм ядауэ зэи къэхъуакъым. 25Пэжыр нывжызоӀэ, Иляс бегъымбарым и зэманым илъэсищрэ ныкъуэкӀэ уафэр гъэбыдарэ уэшх къемышхыу икӀи гъаблэшхуэ къэхъуауэ щыщытам, Израилым фызабэ куэд щыпсэуащ+. 26АрщхьэкӀэ абыхэм ящыщу зым дежи игъэкӀуакъым Тхьэм Иляс. ЗдигъэкӀуар Сидон[*] къалэм пэгъунэгъу Сарептэ жылэм дэс фызабэм дежщ+. 27Абы ещхьу, Елишэ бегъымбарым и зэманым щыгъуи уэшын уз зэфыкӀ цӀыху куэд Израилым щыпсэуащ, ауэ Елише абыхэм ящыщ зыри игъэхъужакъым, Сирием щыщ НэӀэмин фӀэкӀ+.

28Ар щызэхахым, тхьэлъэӀупӀэ унэм щӀэс псори къызэрыгъэгубжьщ, 29къызэрыӀэтри, Хьисэ къуажэм къыдахуащ. Я къуажэр зытет Ӏуащхьэм Хьисэ драшеящ итӀанэ, кърадзыхын я гугъэу. 30Ауэ Хьисэ абыхэм я зэхуакум къыдэкӀри къыӀукӀыжащ.

Хьисэ лӀы гуэрым жин бзаджэ къызэрыхихужар

31Абы и ужькӀэ Хьисэ Гэлилейм хиубыдэ Кэпэрнэум къуажэм кӀуэри, цӀыхухэр щэбэт махуэхэм Тхыгъэ ЛъапӀэм щӀигъэджыкӀын щӀидзащ. 32Псоми яфӀэтелъыджэт Хьисэ и ущиекӀэр, сыту жыпӀэмэ и псалъэхэм тепщэныгъэ яӀэт. 33Жин бзаджэм иӀыгъ цӀыхухъу гуэр щӀэст тхьэлъэӀупӀэ унэм. МакъышхуэкӀэ къэгуоури, мыр жиӀащ абы:

34– Ей, Нэзэрэт щыщ Хьисэ, сыт уи Ӏуэхуу къытхэлъыр? ДыбгъэкӀуэдыну укъэкӀуауэ ара? Ухэтми сощӀэ сэ. Уэ Тхьэм ури-ЛӀыкӀуэ лъапӀэщ!+

35– Уи жьэр зэтепӀи, къыхэкӀыж а цӀыхум! – жриӀащ Хьисэ жиным. Жин бзаджэм а лӀыр псоми я пащхьэм щриудри, зыкӀи зэран хуэмыхъуу къыхэкӀыжащ+. 36Къэхъуар псоми яфӀэтелыджэу зэупщӀыжырт:

– Мыр зищӀысыр сыт? Тепщэныгъэрэ лъэкӀыныгъэшхуэрэ иӀэу жин бзаджэхэм унафэ яхуещӀри, ахэр цӀыхухэм къахокӀыж.

37Апхуэдэу Хьисэ и хъыбар а щӀыпӀэм дэнэкӀи щыӀуащ.

Хьисэ цӀыху куэд зэригъэхъужар

38ТхьэлъэӀупӀэ унэм къыщӀэкӀыжри, Симэн и унэм еблэгъащ Хьисэ. Симэн и щыкъу анэр плъыржьэр гуащӀэм хигъэзыхьауэ хэлъти, ар игъэхъужыну Хьисэ къелъэӀуащ. 39Хьисэ сымаджэм щхьэщыхьэри, плъыржьэрыр игъэувыӀащ, узри хэкӀыжащ. Арыххэти, Симэн и щыкъу анэр къэтэджри, хьэщӀэхэм Ӏэнэ къахуищтащ.

40Пшапэр щызэхэуэм, уз зэмылӀэужьыгъуэ зэфыкӀ сымаджэхэр Хьисэ къыхуашэу щӀадзащ. Хьисэ и Ӏэр ятрилъхьэурэ, ахэр игъэхъужырт. 41«Уэ Тхьэм ури-Къуэщ», – жаӀэурэ, жин бзаджэхэр цӀыху куэдым кӀийуэ къахэкӀыжырт. Ауэ Хьисэ абыхэм яхуидэртэкъым апхуэдэу жаӀэну, Ар Тхьэм зэри-Мэсихьыр абыхэм ящӀэрти.

42Нэху зэрыщу, Хьисэ къуажэр ибгынэри, щӀыпӀэ пхыдза гуэрым кӀуащ. Абы цӀыху куэд кӀэлъежьащ, Ар къалъыхъуэу. Къыщагъуэтым, я щӀыпӀэр ирамыгъэбгынэн щхьэкӀэ, зэтраӀыгъэну хэтащ+. 43Ауэ Хьисэ абыхэм яжриӀащ:

– Тхьэм и Тепщэныгъэм теухуа хъыбарыфӀыр нэгъуэщӀ жылэхэми щысӀуэтэн хуейщ Сэ. Аращ Сэ Тхьэм сыкъыщӀигъэкӀуар.

44Апхуэдэу, Хьисэ Ехьудей хэкур къызэхикӀухьурэ, жылэхэм дэт тхьэлъэӀупӀэ унэхэм уаз щитырт.

* 4:26 Сидон – пасэрей Финикием ита мажусий къалэщ.

+ 4:2 3 Пащт. 19:8,
+ 4:16 Лк. 2:39
+ 4:25 3 Пащт. 17:1, 3 Пащт. 18:2,
+ 4:26 3 Пащт. 17:9
+ 4:27 4 Пащт. 5:1-14
+ 4:34 Лк. 8:28,
+ 4:35 Лк. 9:42,
+ 4:42 Лк. 5:16

5

Игъэсэн папщӀэ, Хьисэ япэу къыхиха цӀыхуищыр

5^1Зэгуэрым, Хьисэ Джэнисэр гуэлым здыӀутым, Тхьэм и псалъэм едэӀуэну къызэхуэса цӀыху гупышхуэр къытегуплӀэ хъуащ. 2Гуэл Ӏуфэм Ӏут кхъуафэжьеитӀ къилъэгъуащ Хьисэ. Бдзэжьеящэхэр кхъуафэжьейхэм къикӀауэ, яхъхэр ягъэкъэбзэжырт. 3Ар зы кхъуафэжьейм, Симэн ейм, иувэщ, псы Ӏуфэм мащӀэу ӀуигъэкӀыну елъэӀущ, етӀысэхри, цӀыхухэр иущиин щӀидзащ. 4Псэлъэн иуха нэужь, Симэн мыпхуэдэу жриӀащ:

– Кхъуафэжьейр кууупӀэмкӀэ ныхэгъэхьи, фихъхэр хэвдзэ, бдзэжьей къэвубыдын папщӀэ.

5– УщиякӀуэ, – жиӀащ Симэн, – дэ жэщ псом демытӀысэхыу бдзэжьей дещати, зыри къытхуэубыдакъым. Ауэ Уэ щыжыпӀэкӀэ, хэздзэнщ.

6Хъыхэр хадзащ. Щыхадзэм, апхуэдизкӀэ бдзэжьей куэд къаубыдати, яхъхэр зэгуэтхъырт. 7Адрей кхъуафэжьейм ис я ныбжьэгъухэм Ӏэ хуащӀащ, къакӀуэу къадэӀэпыкъуну. Ахэр къесылӀэри, бдзэжьейр кхъуафэжьеитӀми ярыз ящӀащ, щӀелъафэ иджы жыуигъэӀэу. 8Симэн Питрэс ар щилъагъум, Хьисэ и пащхьэм лъэгуажьэмыщхьэу иувэри жриӀащ:

– Зи щӀыхьыр ин, сыкъэбгынэ, сэ сыгуэныхьлыщ.

9-10Езы Симэни, адрей и гъусахэри, Зэвдей и къуэхэу Симэн и лэжьэгъу Екъуби Яхьяи хуабжьу къэшынащ, апхуэдиз бдзэжьей щалъагъум. Хьисэ Симэн жриӀащ:

– Умышынэ! Бдзэжьей къэбубыду зэрыщытам хуэдэу, цӀыхухэр си Ӏумэтым къибгъэхьэнущ дяпэкӀэ.

11КхъуафэжьеитӀыр ныджэм къытралъэфэжщ, псори къагъанэри, ахэр Хьисэ и ужь иуващ.

Хьисэ уэшын уз зэфыкӀ лӀы гуэр зэригъэхъужар

12Хьисэ, жылэ гуэрым дэту, уэшын уз зэфыкӀ лӀы гуэр къыхуэзащ. Сымаджэм Ар щилъагъум, и щхьэр щӀым еӀусэу зридзыхри, къелъэӀуащ:

– Зи щӀыхьыр ин, ухуеймэ, сыбгъэхъужыфынущ, – жиӀэри+.

13Хьисэ и Ӏэр ишийщ, абы теӀэбэри жиӀащ:

– Сыхуейщ, хъуж узыншэ.

Арыххэти, лӀым узыр хэкӀыжри, узыншэ хъужащ.

14Хьисэ абы жриӀащ:

– Къэхъуар зыми жумыӀэж, дин гъуазэм деж кӀуэи, зэгъэплъ икӀи узэрыхъужам щхьэкӀэ, Мусэ бегъымбарым и унафэм тету, къурмэн укӀ. Ар узэрыхъужамкӀэ цӀыхухэм я пащхьэм щыхьэт щыхъунщ+.

15КӀуэтэху, Хьисэ и хъыбарым нэхъ зиубгъурт, цӀыху нэхъыби къыхуэкӀуэрт и псалъэм едэӀуэну икӀи я узыфэхэр ирагъэхъужыну. 16Езы Хьисэ щӀыпӀэ пхыдза щӀэх-щӀэхыурэ кӀуэурэ, тхьэ елъэӀурт+.

Хьисэ зи лъэр къыщӀэмыувэж лӀы гуэр зэригъэхъужар

17Махуэ гуэрым, Хьисэ цӀыхухэр здиущийм, Гэлилеймрэ Ехьудеймрэ я жылагъуэхэми Ерусэлими къикӀауэ теурэт егъэджакӀуэхэр, фарисейхэр Абы едаӀуэу щыст. Зиусхьэным и къаруушхуэу сымаджэхэр зыгъэхъужыр Хьисэ щӀыгъут+. 18Зи лъэр къыщӀэмыувэж лӀы гуэр цӀыхухэм арджэным телъу къахьащ, унэм щӀахьэу Хьисэ и пащхьэм иралъхьэн я мураду. 19Ауэ цӀыхур Ӏувти, щӀахьэфакъым. Апхуэдэу щыхъум, ахэр унащхьэм дэкӀуейщ, кхъуэщыныр къытрахри, сымаджэр, арджэным зэрытелъу, ирахьэхри, унэкум хуэзэу Хьисэ и пащхьэ иралъхьащ. 20Абыхэм я фӀэщхъуныгъэр щилъагъум, Хьисэ сымаджэм жриӀащ:

– Уи гуэныхьхэр къыпхуэгъуащ+.

21Ар щызэхахым, теурэт егъэджакӀуэхэми фарисейхэми ягукӀэ мыпхуэдэу жаӀащ: «Тхьэр зыгъэикӀэ мыр хэт хъуну? Тхьэм нэмыщӀ, хэт гуэныхьхэр зыгъэгъуну хуитыр?»

22Хьисэ ахэр зэгупсысыр ищӀэрти, захуигъазэри яжриӀащ:

– Апхуэдэ гупсысэхэр щхьэ фигу къэвгъэкӀрэ? 23Сыт нэхъ тыншыр: «Уи гуэныхьхэр къыпхуэгъуащ» жыпӀэныра, хьэмэрэ «Къэтэджи, зекӀуэ» жыпӀэныра? 24ЦӀыхум и Къуэм гуэныхьхэр игъэгъуну мы дунейм тепщэныгъэ зэрыщиӀэр фщӀэн щхьэкӀэ, – жиӀэри, Хьисэ зи лъэр къыщӀэмыувэжым жриӀащ: – Уэ ныбжызоӀэ, къэтэдж, уи арджэныр къащти, уи унэм кӀуэж.

25Абыхэм ялъагъуу, лӀыр асыхьэтым къэтэджщ, зытелъа арджэныр къищтэри, Тхьэм фӀыщӀэ хуищӀурэ, и унэм кӀуэжащ. 26Ар псоми яфӀэтелъыджэ хъуауэ, Тхьэм щӀыхь хуащӀрэ хуабжьу шынауэ, жаӀэрт: «Дэ нобэ тлъэгъуар телъыджэлажьэщ».

Лэуий Хьисэ и гъэсэн зэрыхъуар

27Хьисэ жылэм къыдэкӀыжащ абы и ужькӀэ. Лэуий и цӀэу тезыр ахъшэ къыхэзых лӀы гуэр ахъшэ къыхэхыпӀэм деж щысу къилъагъури, Хьисэ абы жриӀащ:

– Си ужь къиувэ!

28Лэуий къэтэджщ, псори къигъанэри, Хьисэ и ужь иуващ.

29ИтӀанэ Лэуий и унэм Хьисэ Ӏэнэшхуэ къыщыхуигъэуващ. Тезыр ахъшэ къыхэзых гупышхуи нэгъуэщӀ цӀыху Ӏэджи пэрыст Ӏэнэм+. 30Ар щалъагъум, фарисейхэмрэ абыхэм я ӀупэфӀэгъу теурэт егъэджакӀуэхэмрэ, губгъэн хэлъу, Хьисэ и гъэсэнхэм мыпхуэдэу жраӀащ:

– Тезыр ахъшэ къыхэзыххэмрэ гуэныхьлыхэмрэ фащӀыдефэр, фащӀыдэшхэр сыт+?

31– Узыншэхэракъым дохутыр хуейр, атӀэ сымаджэхэрщ, – яжриӀащ абыхэм Хьисэ. 32– ЦӀыху щыпкъэхэракъым, атӀэ гуэныхьлыхэрщ тобэ къэхьыжыным къыхуезджэну сакъызыхуэкӀуар+.

НэщӀым теухуауэ

33Хьисэ мыпхуэдэу къыжраӀащ абыхэм:

– Яхья и гъэсэнхэм нэщӀ ис я хабзэщ, тхьэ йолъэӀу. Фарисейхэм я гъэсэнхэми ар дыдэр ящӀэ, ауэ Уэ уи гъэсэнхэр машхэ, икӀи йофэ!+

34– Щауэр я гъусэху, хьэгъуэлӀыгъуэм хэт хьэщӀэхэр пхуэгъэнэщӀыну? – еупщӀащ абыхэм Хьисэ. – 35Ауэ щауэр абыхэм къыщыхашыну махуэр къэкӀуэнущ. Мис абы щыгъуэ нэщӀ исынухэщ+.

36Хьисэ абыхэм щӀагъыбзэ яжриӀащ итӀанэ:

– ЩыгъыныщӀэм щэкӀ кӀапэ къыпигъэжу щыгъыныжьым тридэркъым зыми, сыту жыпӀэмэ щыгъыныщӀэр зэӀигъэхьэнущ, щыгъыныжьми а щэкӀ кӀапэр кӀэрызэгъэнукъым. 37Абы ещхьу, санэщӀэр зыми фэнд тӀорысэм иригъахъуэркъым, сыту жыпӀэмэ санэщӀэм фэнд тӀорысэр къызэгуитхъынурэ санэр къижынущ, фэндри зэӀигъэхьэнущ. 38СанэщӀэр фэндыщӀэм игъэхъуэн хуейщ. 39Щыта санэ изыфам санэщӀэ ефэн идэнукъым, щыта санэр нэхъыфӀщ жиӀэнурэ.

+ 5:12 4 Пащт. 5:1,
+ 5:14 Лк. 17:14
+ 5:16 Лк. 4:42
+ 5:17 Лк. 6:19, Лк. 8:46
+ 5:20 Лк. 7:48
+ 5:29 Лк. 19:6
+ 5:30 Лк. 15:2
+ 5:32 Лк. 15:7,
+ 5:33 Лк. 11:1, Лк. 18:12
+ 5:35 Лк. 17:22

6

Хьисэ щэбэтым и тепщэщ

6^1Зэгуэрым, щэбэт махуэу, Хьисэ гуэдз хьэсэм хэту кӀуэрт. И гъэсэнхэм гуэдз щхьэмыжхэр къыпачурэ яшхырт, яӀуэтурэ. 2Фарисейхэм ящыщ гуэрхэм ар щалъагъум, къыжраӀащ:

– Щэбэт махуэм пщӀэ мыхъунур[*] щӀэфщӀэр сыт? – жаӀэри.

3– Даут и гъусахэмрэ езымрэ къыщымэжэлӀам абы ищӀам фемыджауэ ара? – жиӀащ Хьисэ. –+
4Даут Тхьэм и Шэтырым щӀыхьэщ, Тхьэм и пащхьэ иралъхьэ щӀакхъуэр къищтэри, ишхащ, и гъусэхэми яригъэшхащ, дин гъуазэхэм нэмыщӀ, а щӀакхъуэр зыми яшх мыхъуну щыта пэтрэ. – 5Хьисэ ар жиӀэри, мыр къыпищащ: – ЦӀыхум и Къуэр щэбэтым и тепщэщ.

6НэгъуэщӀ щэбэт махуэ гуэрым тхьэлъэӀупӀэ унэм щӀыхьэри, Хьисэ цӀыхухэр Тхыгъэ ЛъапӀэм щӀигъэджыкӀын щӀидзащ. Зи Ӏэ ижьыр гъуа лӀы гуэр абы щӀэст. 7Теурэт егъэджакӀуэхэмрэ фарисейхэмрэ Хьисэ кӀэлъыплъырт, а лӀыр щэбэт махуэм игъэхъужмэ, абыкӀэ ягъэкъуэншэн я мураду+. 8Хьисэ абыхэм я гум илъыр ищӀэрти, зи Ӏэр гъуа лӀым мыпхуэдэу жриӀащ:

– Къэтэджи, утыкум къиувэ.

ЛӀыр тэджри, утыкум иуващ.

9– Сэ фэ сынывоупщӀ, – яжриӀащ абыхэм Хьисэ. – ФӀы пщӀэныра хьэмэрэ Ӏей пщӀэныра къезэгъыр щэбэт махуэм? ЦӀыхур къебгъэлыныра хьэмэрэ бгъэкӀуэдыныра къезэгъыр+?

10Ар жиӀа нэужь, Хьисэ, псори къызэхиплъыхьри, зи Ӏэр гъуа лӀым жриӀащ:

– Уи Ӏэр къэший!

ЛӀым и Ӏэр ишийри, узыншэ хъужащ+. 11Хьисэ и пэрыуэгъухэм ар щалъагъум, къызэрыгъэгубжьри, Хьисэ иращӀэнумкӀэ зэчэнджэщащ.

Хьисэ лӀыкӀуэ ищӀыну къыхихахэр

12А махуэхэм Хьисэ тхьэ елъэӀуну Ӏуащхьэм дэкӀуейри, жэщыр абы щигъэкӀуащ, тхьэ елъэӀуу. 13Нэху зэрыщу, и гъэсэнхэр ириджэщ, цӀыху пщыкӀутӀ абыхэм щыщу къыхихри, лӀыкӀуэ ищӀащ. 14Мис ахэр: Хьисэ Питрэс зыфӀищыжа Симэн, Питрэс и къуэш Индрис, Екъуб, Яхья, ФылыпӀ, Бартэлим, 15МатӀэ, ТӀэмус, Алиф и къуэ Екъуб, зилотхэм[*] ящыщ Симэн, 16Екъуб и къуэ Ехьудэ икӀи Ехьудэ ИшкӀэриуэт (иужькӀэ Хьисэ епцӀыжар)+.

Гъуэгу махуэ теувахэр

17Хьисэ абыхэм я гъусэу Ӏуащхьэм къехыжри, и гъэсэн куэд къыщыпэплъэ тафэм къытехьэжащ. Абыхэм нэмыщӀ, Ехьудей псоми, Ерусэлими, хы Ӏуфэм Ӏут Тиррэ Сидонрэ пэгъунэгъу жылэхэми къикӀауэ цӀыху куэд къызэхуэсат. 18Хьисэ жиӀэм едэӀуэну икӀи я узхэр ирагъэхъужыну арат ахэр къыщӀэкӀуар. Жин бзаджэм иӀыгъхэри хъужырт. 19Сымаджэ псори зыгъэхъуж къару къызэрыпкърыкӀым щхьэкӀэ цӀыху псори Хьисэ еӀусэну щӀэкъут+.

20И гъэсэнхэм яхэплъэри, Хьисэ жиӀащ:

– Гъуэгу махуэ фытеуващ тхьэмыщкӀэхэр,
сыту жыпӀэмэ Тхьэм и Тепщэныгъэм и жьауэ щӀэтхэр фэращ.

21Гъуэгу махуэ фытеуващ иджыпсту мэжалӀэхэр,
зывгъэнщӀыжынущи.

Гъуэгу махуэ фытеуващ иджыпсту гъыхэр,
фыгуфӀэжынущи+.

22Гъуэгу махуэ фытеуващ, ЦӀыхум и Къуэм и гъуэгум фызэрытетым щхьэкӀэ цӀыхухэм фыкъалъагъу мыхъуу щытмэ, фыкъызыхахумэ, фхуэмыфащэ къывапэсмэ икӀи фи цӀэр ягъэикӀэмэ. 23ФыгуфӀэ а махуэм, фыгуфӀэ, фыдэлъей, сыту жыпӀэмэ уафэм саугъэт ин къыщыфпоплъэ. Апхуэдэ цӀыхухэм я адэжьхэм ар дыдэр пасэрей бегъымбархэми иращӀэу щытащ.

24Ауэ фэ, къулеижьхэр, гъуэгу мыгъуэ фытеуващ,
фи гум фӀэӀэфӀхэр зывгъэнщӀыху вгъуэтащи.

25Гъуэгу мыгъуэ фытеуващ иджыпсту зи ныбэ изхэр,
фымэжэлӀэжынущи.

Гъуэгу мыгъуэ фытеуващ иджыпсту дыхьэшххэр,
фыгъыжынущ, фыпыхьэжынущи+.

26Гъуэгу мыгъуэ фытеуващ, цӀыху псори къыфщытхъумэ,
сыту жыпӀэмэ а къыфщытхъухэм я адэжьхэри бегъымбар нэпцӀхэм ящытхъуу щытащ.

ФӀылъагъуныгъэм теухуауэ

27– Ауэ Сэ къызэдаӀуэхэм нывжызоӀэ: Фи бийхэр фӀыуэ флъагъу, фыкъэзылъагъу мыхъухэм фӀы яхуэфщӀэ. 28Къывэбгхэм Тхьэм и нэфӀ къащыхуэну фахуелъэӀу, фи жагъуэ къэзыщӀхэми Тхьэр фӀыкӀэ къахуэупсэну фахуелъэӀу+.

29Уи напэм къеуэм адрей напэ лъэныкъуэр хуэгъазэ. Уи щыгъын щӀыӀутелъыр птезыхым упэрымыуэу уи джанэри егъащтэ. 30КъолъэӀу дэтхэнэми къыщӀолъэӀур ет! Уи хьэпшып птезыхым къытепхыжыну и ужь уимыхьэ+. 31ЦӀыхухэм зыхуевгъэщӀэну фызыхуейр фэри яхуэфщӀэ.

32ФӀыуэ фыкъэзылъагъухэм фӀэкӀа адрейхэр фӀыуэ фымылъагъумэ, Тхьэр къыфщытхъуну фыщымыгугъ. Гуэныхьлыхэми фӀыуэ къэзылъагъухэр фӀыуэ ялъагъуж. 33ФӀы къыфхуэзыщӀэхэм фӀэкӀа адрейхэм фӀы яхуэвмыщӀэмэ, Тхьэр къыфщытхъуну фыщымыгугъ. Гуэныхьлыхэми ар дыдэр ящӀэркъэ? 34Къэзыпшыныжыну фызыщыгугъхэм фӀэкӀа нэгъуэщӀхэм щӀыхуэ евмытмэ, Тхьэр къыфщытхъуну фыщымыгугъ. Гуэныхьлыхэми езыхэм хуэдэ гуэныхьлыхэм щӀыхуэ ират, абы хуэдиз дыдэ къызэрыратыжынур ящӀэри. 35Ауэ фэ фи бийхэр фӀыуэ флъагъу, фӀы яхуэфщӀэ икӀи щӀыхуэ ефт, къыватыжыну фыщымыгугъми. Абы щыгъуэ саугъэтышхуэ къыфлъысынущ икӀи Я Нэхъ Лъагэм и бын фыхъунущ, Тхьэр фӀыщӀэ зымыщӀхэми цӀыху ябгэхэми яхуэжумартщи. 36Фи Адэ лъапӀэм хуэдэу гущӀэгъулыуэ фыщыт.

Хьэкум зыми тевмыщӀыхь

37– Хьэкум[*] зыми тевмыщӀыхьи, фэри къыфтращӀыхьынукъым. Зыри фымыгъэкъуанши, Тхьэм фэри фигъэкъуэншэнукъым. КъывэкъуэншэкӀхэм яхуэвгъэгъуи, Тхьэм фэри къыфхуигъэгъунущ. 38ЦӀыхухэм зыщӀэлъэӀур ефти, Тхьэм фэри къывитынущ. Пщалъэм изу, зэщыгуарэ зэщыубэжауэ Тхьэм къыфхуипщыжынущ. НэгъуэщӀу жыпӀэмэ, фэ зэрыфпщ пщалъэм хуэдэкӀэщ фэри къызэрыфхуапщынур.

39Ар жиӀэри, Хьисэ абыхэм ущие псалъэ яжриӀащ:

– Зы нэфыр нэгъуэщӀ нэфым гъуэгугъэлъагъуэ хуэхъун лъэкӀыну? ТӀури мащэм ихуэнукъэ? 40ЕджакӀуэр езыгъаджэм нэхърэ нэхъ инкъым, ауэ зыхуагъэӀущыр нэгъэсауэ зыдж дэтхэнэри абы хуэдэ мэхъу. 41Уи нэм щӀэлъ бжэгъур умылъагъуу, уи къуэшым и нэм щӀэлъ пхъэласкӀэр щхьэ плъагъурэ? 42Уэ езым уи нэм щӀэлъ бжэгъур умылъагъужу, уи къуэшым дауэ жепӀэфрэ: «Си къуэш, уи нэм щӀэлъ пхъэласкӀэр къыщӀэзгъэхыж», – жыпӀэу? БзитӀщхьитӀ! Уэ езым уи нэм щӀэлъ бжэгъур къыщӀэхыж япэщӀыкӀэ, итӀанэ къэпщӀэнущ уи къуэшым и нэм щӀэлъ пхъэласкӀэр къызэрыщӀэпхыжыну щӀыкӀэр.

Жыгыр зыхуэдэр къызэращӀэ щӀыкӀэр

43– ЖыгыфӀым пхъэщхьэмыщхьэ Ӏей къыпыкӀэркъым, жыг Ӏейми пхъэщхьэмыщхьэфӀ къыпыкӀэркъым. 44Дэтхэнэ жыгри зыхуэдэр къыпыкӀэмкӀэщ къызэращӀэр. Пыжьейм жызум къыпачыркъым, кхъуэбанэми хъурмэ къыпачыркъым. 45ЦӀыху угъурлым фӀыр щихъумэ и гум фӀы кърех. ЦӀыху ябгэм ер щихъумэ и гум е кърех. Сыту жыпӀэмэ цӀыхум и гум илъырщ и бзэм къипсэлъыр+.

Унэ лъабжьэ нэсыр

46– Сэ вжесӀэр щывмыгъэзащӀэкӀэ, «Зи щӀыхьыр ин, Зи щӀыхьыр ин!» къыщӀызжефӀэр сыт? 47Си Ӏумэтым къихьэрэ, си псалъэм едаӀуэу, ар зыгъэзащӀэ дэтхэнэри зыхуэдэр вжесӀэнщ. 48Унэ щиухуэм щӀыр куууэ дэзытӀыкӀыу унэ лъабжьэр мывэм тезыщӀыхьа цӀыхум хуэдэщ ар. Псыр къиури, унэм тегуплӀащ, ауэ хуэгъэхъеякъым, унэр зэпэщу щӀа хъуати+. 49Ауэ си псалъэм едаӀуэу ар зымыгъэзащӀэр, зи унэр лъабжьэ имыӀэу щӀым и гущӀыӀум тезыщӀыхьа цӀыхум хуэдэщ. Псыр щытегуплӀэм, а унэр асыхьэтым къызэтеуэжащ, къутахуэ фӀэкӀа къэмынэу.

* 6:2 ПщӀэ мыхъунур – Теурэт Хабзэм къызэригъэувымкӀэ, щэбэт махуэм хьэцэпэцэ Ӏухыжыныр Ӏуэху къемызэгъыу щытащ.

* 6:15 Зилотхэр – журт диным нэгъуэщӀ динхэм яжь къыщӀимыхун, къамыуцӀэпӀын папщӀэ, хамэ динхэм, культурэхэм ерыщу пэщӀэту щыта журтхэм апхуэдэу еджэу щытащ. Зилотхэм Римым и бжьыр зытрадзыжын папщӀэ куэдрэ зыкъаӀэту щытащ.

* 6:37 Хьэкум – суд.

+ 6:3 1 Пащт. 21:6
+ 6:7 Лк. 14:1, Лк. 20:20
+ 6:9 Лк. 14:3
+ 6:10 3 Пащт. 13:6
+ 6:16 Лк. 22:47
+ 6:19 Лк. 5:17, Лк. 8:46
+ 6:21 ДжакӀуэ 7:3,
+ 6:25 Гъэс. 14:13,
+ 6:28 Лк. 23:34,
+ 6:30 Гъэс. 21:26
+ 6:45 Гъэс. 12:5,
+ 6:48 Гъэс. 10:25, Гъэс. 12:3

7

Римым и дзэзешэм и фӀэщхъуныгъэр

7^1ЦӀыхубэм яжриӀа псалъэр щиухым, Хьисэ Кэпэрнэум дыхьащ.

2Римым и дзэзешэ гуэрым фӀыуэ илъагъуу ӀуэхутхьэбзащӀэ иӀэт. Ауэ ар лӀэн гъунэгъу хъуауэ сымаджэт. 3Хьисэ и хъыбар а дзэзешэм щызэхихым, журтхэм я тхьэмадэхэм ящыщ гуэрхэр Абы деж игъэкӀуащ, Ар къакӀуэу и ӀуэхутхьэбзащӀэр къригъэлыну. 4Арати, ахэр Хьисэ деж къакӀуэри, хуабжьу къелъэӀуурэ мыпхуэдэу къыжраӀащ:

– Ар хуэпщӀэну хуэфащэщ абы, 5абы ди лъэпкъыр фӀыуэ елъагъу, тхьэлъэӀупӀэ уни тхуригъэщӀащ.

6Хьисэ абыхэм я гъусэу ежьащ. ЗдэкӀуэм щынэблагъэм, дзэзешэм и ныбжьэгъухэр Хьисэ къыпригъажьэри, мыпхуэдэу къыжрыригъэӀащ:

– Зи щӀыхьыр ин, гугъу зумыгъэхь, си унэ укъихьэну схуэфащэкъым сэ. 7Аращ сэ езыр уи деж сынэкӀуэну сыщӀытемыгушхуар, псалъэ жыӀи, си ӀуэхутхьэбзащӀэр хъужынущ. 8Сэ езыр унафэ сыщӀэтщ, сэри си унафэ зауэлӀхэр щӀэтщ. Зым «модэ кӀуэ» жесӀэмэ, макӀуэ. Адрейм «мыдэ къакӀуэ» жесӀэмэ, къокӀуэ. Си унэӀутым «мыр щӀэ» жесӀэмэ, ещӀэ.

9А псалъэхэр щызэхихым, Хьисэ ар игъэщӀэгъуащ икӀи зригъэзэкӀри, и ужь иту къакӀуэ цӀыху къомым мыпхуэдэу яжриӀащ:

– Пэжыр нывжызоӀэ, израил лъэпкъым къыхэкӀакъым апхуэдэ фӀэщхъуныгъэ Сэ зыдэслъэгъуа.

10Хьисэ деж лъэӀуакӀуэ къэкӀуахэм ягъэзэжу унэм нэсыжа нэужь, дзэзешэм и ӀуэхутхьэбзащӀэр хъужауэ ирихьэлӀэжащ.

Фызабэ гуэрым и къуэ лӀар Хьисэ къызэригъэпсэужар

11Хьисэ Наин къуажэм кӀуэну ежьащ абы и ужькӀэ. И гъэсэнхэри нэгъуэщӀ цӀыху Ӏэджи щӀыгъут. 12Къуажэ дыхьэпӀэм щынэблагъэм, хьэдэ къыдахыу ирихьэлӀащ. ЛӀар фызабэ гуэрым и къуэ закъуэт. Къуажэдэс куэди фызабэм щӀыгъуу къакӀуэрт. 13Зиусхьэным фызабэр щилъагъум, и гур щӀэузри:

– Умыгъ, ди анэ! – жриӀащ. 14ИтӀанэ бгъэдыхьэри, кхъаблэм еӀусащ. Хьэдэр зыхьхэр къыщыувыӀэм, Хьисэ жиӀащ:

– НыбжьыщӀэ, уэращ зыжесӀэр, къэтэдж+.

15ЛӀар къызэфӀэтӀысхьэри, псалъэу щӀидзащ. Хьисэ ар и анэм иритыжащ+. 16Псори хуабжьу шынарэ Тхьэм щӀыхь хуащӀурэ, мыпхуэдэу жаӀэрт:

– Бегъымбарышхуэ къытхуэкӀуащ, Тхьэр и лъэпкъым щӀэгъэкъуэн къыхуэхъуащ.

17Арати, Хьисэ и хъыбар Ехьудей псоми абы пэгъунэгъу щӀыпӀэхэми щызэхахащ.

Яхья бегъымбарым и гъэсэнхэр Хьисэ деж зэригъэкӀуар

18Яхья бегъымбарым и гъэсэнхэм а Ӏуэхугъуэ телъыджэхэм я хъыбар абы щыхуаӀуэтэжым, и гъэсэнхэм щыщу цӀыхуитӀ ириджэри, 19Зиусхьэным деж игъэкӀуащ, мыпхуэдэу иригъэупщӀыну: «Дунейм къытехьэн хуеяр Уэра, хьэмэрэ нэгъуэщӀым дыпэплъэн хуей?» 20Ахэр Хьисэ деж кӀуэри еупщӀащ:

– УмэхъакӀуэ Яхья дыноупщӀыну дыкъыпхуигъэкӀуащ: «Дунейм къытехьэн хуеяр Уэра, хьэмэрэ нэгъуэщӀым дыпэплъэн хуей?»

21Хьисэ зигу къыдэмыж, сымаджэ куэд игъэхъужырт а зэманым, жин бзаджэхэр цӀыхухэм къахихужырт, нэф куэдми я нэр къигъэплъэжырт.

22– Вгъэзэжи, – яжриӀащ Хьисэ къэкӀуахэм, – флъэгъуамрэ зэхэфхамрэ Яхья хуэфӀуэтэж: нэфхэм я нэр къоплъэж, щӀакъуэхэм я лъэр зэроубыдыж, уэшын уз зэфыкӀхэм я щӀыфэр къабзэ мэхъуж, дэгухэм я тхьэкӀумэр къеутӀыпщыж, лӀахэр къотэджыж, тхьэмыщкӀэхэм Тхьэм и хъыбарыфӀыр хуаӀуатэ. 23Гъуэгу махуэ теуващ СэркӀэ шэч къэзымыхьыр.

24Яхья къигъэкӀуахэм ягъэзэжа нэужь, абы и гугъу цӀыхубэм яхуищӀын щӀидзащ Хьисэ:

– Къумым фыщӀэкӀуар сытыт? Жьым игъэсыс къамылым хуэдэу таучэлмыщӀ цӀыху феплъыну арат фыщӀэкӀуар+? 25АтӀэ сыт фыщӀэкӀуар къумым? Щыгъын дахэкӀэ хуэпа цӀыху флъагъуну фи гугъауэ ара? Дахэу хуэпахэмрэ къулеижьхэмрэ зыщӀэсыр пащтыхь сэрейрщ. 26Хэт атӀэ флъагъуну фи гугъар? Бегъымбар? Пэжщ, бегъымбарщ флъэгъуар, ауэ нывжызоӀэ, ар бегъымбарым нэхърэ нэхъ инщ. 27Тхыгъэ ЛъапӀэм мыпхуэдэу щыжиӀам, Яхьящ зи гугъу ищӀар:

«Мис, уяпэ иту си лӀыкӀуэр нызогъакӀуэ,
абы уи гъуэгур пхуигъэхьэзырынущ».

28НывжызоӀэ, фызхэм къалъхуахэм щыщу Яхья нэхърэ нэхъ ин мы дунейм къытехьакъым. Ауэ Тхьэм и Тепщэныгъэм и жьауэ щӀэтхэм я нэхъ цӀыкӀу дыдэр Яхья нэхърэ нэхъ инщ+.

29Хьисэ и псалъэр щызэхахым, цӀыху къызэхуэсахэми, уеблэмэ тезыр ахъшэ къыхэзыххэми Тхьэм и мурадхэр захуэу ялъытащ, сыту жыпӀэмэ абыхэм Яхья зрагъэумэхъакӀэт+. 30Ауэ фарисейхэмрэ теурэт егъэджакӀуэхэмрэ Яхья зрагъэумэхъын хуейуэ къалъытатэкъым. Апхуэдэу абыхэм Тхьэм и Ӏэмырыр ягъэзэщӀэн ядауэ щытакъым.

31– Нобэрей цӀыхухэр сытым хуэзгъэдэн? – жиӀащ Хьисэ. – Хэт ахэр зэщхьыр? 32ЦӀыху зекӀуапӀэхэм деж щытӀысарэ мыр жаӀэурэ, зыр адрейм егуо сабийхэм хуэдэщ ахэр:

«Бжьамий дыфхуепщати, фыкъэфакъым,
гъыбзэ къыфхуитшати, фыгъакъым».

33Ар щӀыжысӀэращ, умэхъакӀуэ Яхья къэкӀуащи, санэ ефэркъым, щӀакхъуи ишхыркъым, итӀани «ар жин бзаджэм иӀыгъщ» жывоӀэ+. 34ЦӀыхум и Къуэр къыфхуэкӀуащи, йофэ икӀи йошхэ, ауэ Абы щхьэкӀи «мис ныбаблэр, ефэрейр, тезыр ахъшэ къыхэзыххэмрэ гуэныхьлыхэмрэ я ныбжьэгъур» жывоӀэ+. 35Ауэ Тхьэм и Ӏущагъэр къабыл зыщӀа псори а Ӏущагъэр зэрыпэжым щыхьэт тохъуэ.

Хьисэ цӀыхубз гуэрым и гуэныхьхэр къызэрыхуигъэгъуар

36Фарисей гуэрым Хьисэ игъэхьэщӀэну иригъэблэгъат. Щригъэблагъэм, абы и унэм щӀыхьэри, Ар Ӏэнэм пэрытӀысхьащ. 37А жылэм гуэныхьщӀакӀуэу къыщацӀыху цӀыхубз гуэрым Хьисэ фарисейм и унэм зэреблэгъар къыщищӀэм, алавастрэкӀэ зэджэ мывэм къыхэщӀыкӀа бащирыбэм иту мэ дахэ къызыхих дагъэ лъапӀэ здищтэщ, фарисейм и унэм щӀыхьэри, 38Хьисэ и щӀыбагъымкӀэ къыдэуващ. ИтӀанэ и нэпсыр къыщиудри, Хьисэ и лъакъуэр псыф ищӀу теткӀуащ. ЩытеткӀуэм, и щхьэцымкӀэ хуилъэщӀыжри, ба хуищӀурэ, дагъэр хущихуащ. 39Хьисэ езыгъэблэгъа фарисейм ар щилъагъум, игукӀэ мыпхуэдэу жиӀащ: «Мыр бегъымбару щытатэмэ, къеӀусэ цӀыхубзыр зи щӀысыр, икӀи ар зэрыгуэныхьщӀакӀуэр ищӀэнт»+. 40Хьисэ лӀым жриӀащ:

– Симэн, Сэ зыгуэр бжесӀэну сыхуейщ.

– КъызжеӀэ, ущиякӀуэ, – жиӀащ Симэн.

41– ЛӀы гуэрым и щӀыхуэ цӀыхуитӀым ятелът. Зым дыжьын ахъшэ щитху, адрейм тхущӀ телът, – жиӀащ Хьисэ. – 42Ауэ щӀыхуэр щахуэмыпшыныжым, тӀуми яхуигъэгъуащ. АтӀэ къызжеӀэт, а тӀум дэтхэнэра щӀыхуэ къезытар нэхъыфӀу зылъагъунур?

43– СызэригугъэмкӀэ, нэхъыбэ зыхуигъэгъуаращ, – жиӀащ Симэн.

– Пэжу уогугъэ, – акъылэгъу хъуащ Хьисэ. 44Ар цӀыхубзым хуеплъэкӀри, Симэн жриӀащ итӀанэ: – Мы цӀыхубзыр плъагъурэ? Сэ уи унэ сыкъихьа пэтрэ си лъакъуэр зэрыстхьэщӀын псы къызэптакъым, ауэ мыбы и нэпсымкӀэ си лъакъуэр схуитхьэщӀри, и щхьэцымкӀэ схуилъэщӀыжащ. 45Уэ ӀэплӀэ къысхуэпщӀакъым, ауэ Сэ мыбы сызэрыщӀэс лъандэрэ мы цӀыхубзым увыӀэгъуэ имыӀэу си лъакъуэм ба къыхуещӀ. 46Уэ хьэщӀагъэ къызэпхакъым, си щхьэм дагъэ къыщыпхуэу, мы цӀыхубзым си лъакъуэм дагъэ лъапӀэ къысхущихуащ. 47Абы къыхэкӀкӀэ ныбжызоӀэ: и фӀылъагъуныгъэр инти, гуэныхь куэд къыхуэгъуащ. Ауэ мащӀэ къызыхуэгъуам и фӀылъагъуныгъэри мащӀэщ.

48Хьисэ цӀыхубзым зыхуигъазэри:

– Уи гуэныхьхэр къыпхуэгъуащ, – жриӀащ+.

49Ар щызэхахым, адрей хьэщӀэхэм ягукӀэ жаӀащ: «Гуэныхь нэгъунэ зыгъэгъу мы лӀыр хэт хъуну?»

50Хьисэ цӀыхубзым жриӀащ:

– Уи фӀэщхъуныгъэм укъригъэлащ. Тхьэм гупсэхугъуэ къуит, кӀуэ иджы+.

+ 7:14 Лк. 8:54
+ 7:15 3 Пащт. 17:23, 4 Пащт. 4:36
+ 7:24 Лк. 3:2
+ 7:28 Лк. 1:15
+ 7:29 Лк. 3:12
+ 7:33 Лк. 1:15
+ 7:34 Лк. 5:30
+ 7:39 Лк. 15:2
+ 7:48 Лк. 5:20
+ 7:50 Лк. 8:48, Лк. 17:19, Лк. 18:42,

8

Хьисэ и Ӏумэтым ит бзылъхугъэхэр

8^1Тэлай дэкӀри, Тхьэм и Тепщэныгъэм теухуа хъыбарыфӀыр цӀыхухэм яхуиӀуатэурэ, Хьисэ къалэхэмрэ къуажэхэмрэ къызэхикӀухьын щӀидзащ, и гъэсэн пщыкӀутӀри и гъусэу+. 2Абыхэм нэмыщӀ, жин бзаджэ къызыхихужа икӀи игъэхъужа бзылъхугъэ зыбжани щӀыгъут Хьисэ. Абыхэм я цӀэр мыращ: Хьисэ жин бзаджибл къызыхихужа Мэрям, Магдалэ къуажэм щыщыр,+
3лӀыщхьэ Хьирэд и мылъкузехьэ Хузэ и фыз Иухьанэ, Сусанэ, нэгъуэщӀхэри. Ахэр я мылъкумкӀэ Хьисэрэ и гъэсэнхэмрэ ядэӀэпыкъурт+.

Жыласэм теухуа щӀагъыбзэ

4Жылэхэм къикӀауэ цӀыху куэд къыщызэхуэсым, Хьисэ щӀагъыбзэ зыщӀэлъ хъыбар къригъэжьащ:

5– Жыласэм жылэ трисэну дэкӀащ. Здытрисэм, жылэм щыщ гъуэгум телъэлъащ. ЦӀыхухэм ар щӀым хаутэри, къуалэбзухэм зэщӀащыпащ. 6Жылэм щыщ щӀы мывалъэми хэхуащ икӀи къуэпс идзащ, ауэ псы зэримыгъуэтым къыхэкӀкӀэ гъужащ. 7Жылэм щыщ банэми хэхуащ икӀи къэкӀащ, ауэ банэм абы и къуэпсым зригъэужьакъым. 8Жылэм щыщ щӀыфӀми хэхуащ, къэкӀащ икӀи трисар щэкӀэ бэгъуауэ къытрихыжащ.

Ар жиӀа нэужь, Хьисэ макъ лъагэкӀэ къыпищащ:

– ТхьэкӀумэ зиӀэм жысӀэр зэхрырех.

ЩӀагъыбзэм и мыхьэнэр

9А щӀагъыбзэм къикӀыр къагуригъэӀуэну къелъэӀуащ и гъэсэнхэр Хьисэ.

10– Тхьэм и Тепщэныгъэм и щэхухэр фщӀэну хуит фищӀащ фэ Тхьэм, – жиӀащ Хьисэ. – Ауэ адрей цӀыхухэм щӀагъыбзэущ ар зэрызэхахынур икӀи

«еплъ пэтми ялъагъунукъым,
зэхах пэтми къагурыӀуэнукъым».

11ЩӀагъыбзэ зэхэфхам къикӀыр мыращ: Жылэр Тхьэм и псалъэращ. 12Гъуэгум техуа жылэр Тхьэм и псалъэр зэхэзых цӀыхухэрщ, ауэ иужькӀэ Ӏиблисыр абыхэм къахуокӀуэри, зэхаха псалъэр яфӀедыгъу, фӀэщхъуныгъэ ямыгъуэтын, къемылын щхьэкӀэ. 13ЩӀы мывалъэм хэхуа жылэр Тхьэм и псалъэр зэхэзыхыу ар гуфӀэгъуэкӀэ зыщтэ цӀыхухэрщ. Ауэ я фӀэщхъуныгъэм лъабжьэ зэримыӀэм къыхэкӀкӀэ, апхуэдэ цӀыхухэм Тхьэр тэлайкӀэщ я фӀэщ зэрыхъур, я фӀэщхъуныгъэр зыгъэунэху гугъуехьхэр къалъыкъуэкӀа нэужь, Тхьэм и гъуэгум тощхьэрыукӀыж ахэр. 14Банэм хэхуа жылэр Тхьэм и псалъэр зэхэзыххэрщ. Ауэ зэманыр и пӀэм иткъыми, апхуэдэ цӀыхухэр гъащӀэм пыщӀа гугъуехьхэм, мылъку къэлэжьыным, зыгъэтхъэжыным хущӀагъэхьэркъым. Ахэр зи къуэпсыр зымыдз къэкӀыгъэм хуэдэу къонэ. 15ЩӀыфӀым хэхуа жылэр Тхьэм и псалъэр гу хьэлэлым, гу пцӀанэм щызыхъумэу икӀи къэмыдзыхэу гъавэ бэв къезыхьэлӀэж цӀыхухэрщ.

Нахуэ къэмыхъужын щэхуи бзыщӀыгъи щыӀэкъым

16– Уэздыгъэ пигъанэу кумбыгъэкӀэ щӀиӀубэркъым зыми, е гъуэлъыпӀэ щӀагъым щӀигъэувэркъым, атӀэ уэздыгъэ тегъэувапӀэм трегъэувэ, къыщӀыхьэхэм яхуэнэхун папщӀэ+. 17Нахуэ къэмыхъужын щэхурэ къыщӀэмыщыжын, къамыщӀэжын бзыщӀыгъэрэ щыӀэкъым+. 18Аращи, фызэрыдаӀуэ щӀыкӀэм фыкӀэлъыплъ. Сыту жыпӀэмэ зиӀэ дэтхэнэми Тхьэм къыхущӀигъунущ, зимыӀэ дэтхэнэми иӀэу къыфӀэщӀри Тхьэм Ӏихыжынущ+.

Хьисэ и анэмрэ и къуэшхэмрэ

19И анэмрэ и къуэшхэмрэ Хьисэ деж къэкӀуащ. Ауэ бгъэдыхьэфыртэкъым, цӀыхур Ӏувти. 20Хьисэ хъыбар ирагъэщӀащ:

– Уи анэмрэ уи къуэшхэмрэ укъалъагъуну къэкӀуауэ щӀыбым дэтщ, – жаӀэри.

21– Тхьэм и псалъэр зэхэзыххэу ар зыгъэзащӀэхэращ Сэ си анэ, си къуэш хъужхэр, – итыжащ Абы жэуап.

Хьисэ борэныр зэригъэсабырыжар

22Махуэ гуэрым Хьисэ, и гъэсэнхэр и гъусэу, кхъуафэжьейм итӀысхьэри, яжриӀащ:

– Девгъажьи, дызэпрывгъэкӀ гуэлым.

Арати, ежьахэщ. 23Кхъуафэжьейм ису здэкӀуэм, Ар щхьэукъуащ. Гуэлым борэн къыщыхъейри, кхъуафэжьейм псы къиуэу щӀидзащ. Я Ӏуэхур шынагъуэ хъуат. 24Апхуэдэу щыхъум, Абы и гъэсэнхэр къыбгъэдыхьэщ, къагъэушри, къыжраӀащ:

– УщиякӀуэ, ущиякӀуэ, детхьэлэ!

Хьисэ къэтэджри, борэнри толъкъунхэри игъэсабырыжащ, дунейри щым хъужащ.

25– Фи фӀэщхъуныгъэр дэнэ щыӀэ? – еупщӀащ Хьисэ абыхэм.

– Жьыми псыми унафэ яхуэзыщӀу зыгъэӀурыщӀэ мыр хэт хъуну? – жаӀэурэ зэупщӀыжырт гъэсэнхэр, шынарэ ялъэгъуар яфӀэтелъыджэ хъуауэ.

Жин бзаджэхэм яӀыгъ цӀыху гуэр Хьисэ зэригъэхъужар

26Джэрэсин лъэпкъым я хэкум, Гэлилейм къыпэщылъым, нэсащ ахэр. 27Хьисэ кхъуафэжьейм къыщикӀым, жылэм щыщ лӀы гуэр, жин бзаджэхэм яӀыгъыу, къыхуэзащ. Куэд щӀауэ щыгъын щымыгъыу къикӀухьырт абы, и унэ исыжтэкъым, щыпсэур кхъэрат. 28Хьисэ къызэрилъагъуу, и лъакъуэм кӀийуэ зыщӀидзэри, макъышхуэкӀэ жиӀащ абы:

– Я Нэхъ Лъагэм и Къуэ Хьисэ, сыт уи Ӏуэхуу къысхэлъыр? СынолъэӀу, гугъу сумыгъэхь!+

29Абы апхуэдэу щӀыжиӀар Хьисэ абы хэс жин бзаджэр къыхэкӀыжыну унафэ хуищӀати, аращ. Жин бзаджэр а цӀыхум куэдрэ къыхыхьэурэ, гугъу иригъэхьырт. ГъущӀ кӀапсэкӀэ епхауэ яхъумэрт ар, арщхьэкӀэ кӀапсэр къызэпиудырти, жин бзаджэм ар къумым ихурт.

30– Уи цӀэр сыт? – еупщӀащ абы Хьисэ.

– Дзэщ сэ си цӀэр, – къритыжащ абы жэуап. А лӀым жин бзаджэ куэд и пкъым хыхьауэ хэсти, арат абы апхуэдэу щӀыжиӀэр.

31Жин бзаджэхэр Хьисэ хуабжьу къелъэӀуащ, кууупӀэ лъащӀэншэм имыгъэкӀуэну.

32А щӀыпӀэм кхъуэ хъушэ щыхъуакӀуэрт, Ӏуащхьэм тету. Кхъуэхэм яхыхьэну хуит ищӀыну къелъэӀуащ ахэр Хьисэ. КъыщелъэӀум, Абы ахэр хуит ищӀащ. 33Жинхэр цӀыхум къыхэкӀыжри, кхъуэхэм яхыхьащ. Арати, хъушэр зэрехьэжьэщ, нэпкъым елъэри, псым итхьэлащ.

34Къэхъуар зылъэгъуа кхъуахъуэхэр щӀэпхъуэжри, къалэми жылэхэми щаӀуэтэжащ ялъэгъуар. 35Къэхъуам еплъыну цӀыхухэр къыдэкӀщ, Хьисэ деж къакӀуэри, жин бзаджэр къызыхэкӀыжа цӀыхур хуэпарэ и акъылыр зэтеувэжауэ, Хьисэ и лъакъуэм пэгъунэгъуу щысу кърихьэлӀащ икӀи хуабжьу шынахэщ+. 36Къэхъуар зи нэгу щӀэкӀахэм Хьисэ а лӀым жин бзаджэхэр къызэрыхихужар яӀуэтэжащ. 37Джэрэсинхэр псори Хьисэ къелъэӀуащ я хэкур къибгынэну, сыту жыпӀэмэ псори хуабжьу шынат. Хьисэ кхъуафэжьейм итӀысхьэри ежьэжащ+. 38Жин бзаджэ къызыхихужа лӀыр Хьисэ къелъэӀуащ: «Гъусэ сыщӀ», – жиӀэри. Ауэ лӀым мыпхуэдэу жриӀэри, Абы ар иутӀыпщыжащ:

39– Уи унэ кӀуэжи, Тхьэм къыпхуищӀа фӀыгъуэшхуэр уи лъэпкъэгъухэм яхуэӀуэтэж.

ЛӀым къуажэм игъэзэжри, Хьисэ къыхуищӀар цӀыхухэм яхуиӀуэтэжащ.

Хьисэ ажалымрэ узымрэ зэрытекӀуар

40Хьисэ игъэзэжа нэужь, цӀыху куэд къыпежьащ, ахэр псори абы къыпэплъэрти. 41ТхьэлъэӀупӀэ унэм щылажьэхэм я нэхъыщхьэ гуэр, Яхьир и цӀэу, Хьисэ деж къакӀуэщ, и лъакъуэм зыщӀидзэри, къелъэӀуащ и унэм хуеблэгъэну+. 42Абы ипхъу закъуэр, илъэс пщыкӀутӀым нэблэгъар, лӀэн гъунэгъу хъуауэ сымаджэ хьэлъэу хэлът. Арати, Хьисэ къелъэӀуам и гъусэу ежьащ, цӀыхубэр къытегуплӀэу.

43Илъэс пщыкӀутӀ хъуауэ лъы зыщӀэкӀ цӀыхубз гуэр абдеж щытт цӀыхухэм яхэту. И мылъкур дохутырхэм ятригъэкӀуэда пэтрэ, зыми яхуэгъэхъужатэкъым ар. 44А цӀыхубзыр Хьисэ и щӀыбагъымкӀэ къыщыбгъэдыхьэри, и щыгъын кӀапэм къеӀусащ, лъыр асыхьэтуи увыӀащ.

45– Хэт къызэӀусар? – щӀэупщӀащ Хьисэ.

Зыми зыщимыумысыжым, Питрэс жиӀащ:

– УщиякӀуэ, цӀыху цӀыкӀур къопщӀауэ, лъэныкъуиплӀымкӀи къыщыптогуплӀэ.

46– Хьэуэ, сэ зыгуэр къызэӀусащ, – жиӀащ Хьисэ. – Сыту жыпӀэмэ къару зэрысщӀэкӀар зыхэсщӀащ+.

47ЦӀыхубзым зибзыщӀыну Ӏэмал зэримыӀэжыр щилъагъум, кӀэзызу къыкъуэкӀщ, Хьисэ и лъабжьэм зыщӀидзэри, еӀусэн хуей щӀэхъуари асыхьэтым зэрыхъужари цӀыху псоми я пащхьэм щиӀуэтэжащ.

48– Ди шыпхъу, уи фӀэщхъуныгъэм уигъэхъужащ. Тхьэм гупсэхугъуэ къуит, кӀуэ иджы+.

49Хьисэ и псалъэр нигъэсатэкъым, Яхьир и унэм щыхьэкӀуэ къикӀыу мыпхуэдэу къыщыжриӀам:

– Яхьир, уи пхъур щыӀэжкъым. Дин ущиякӀуэр лейуэ гугъу йоумыгъэхь.

50Ар щызэхихым, Хьисэ Яхьир жриӀащ:

– Умышынэ. Уи фӀэщ щӀы закъуи, къелынущ уи пхъур.

51Хьисэ Яхьир и унэм щынэсым, Питрэс, Яхья, Екъуб икӀи хъыджэбз цӀыкӀу лӀам и адэмрэ и анэмрэ нэмыщӀ, унэм нэгъуэщӀ щӀыхьэну хуит ищӀакъым+. 52ЦӀыху псоми пыхьэрэ гъуэгыу хьэдагъэ ящӀырт. Хьисэ абыхэм яжриӀащ:

– Фымыгъей. Мыр лӀакъым, жейуэ аращ!

53ЦӀыхухэр Хьисэ къыщыдыхьэшхащ, хъыджэбз цӀыкӀур зэрылӀар ящӀэрти. 54Хьисэ абы и Ӏэр иубыдри мыпхуэдэу жиӀащ:

– Пщащэ цӀыкӀу, къэтэдж!+

55Хъыджэбз цӀыкӀум и псэр къыхыхьэжри, асыхьэтым къызэфӀэуващ. Ар ягъэшхэну унафэ ищӀащ Хьисэ. 56Пщащэ цӀыкӀум и адэмрэ и анэмрэ телъыджащэ ящыхъуат ялъэгъуар, ауэ Хьисэ абыхэм унафэ яхуищӀащ къэхъуар зыми хуамыӀуэтэжыну.

+ 8:1 Лк. 4:43
+ 8:2 Лк. 23:49, Лк. 24:10,
+ 8:3 Лк. 24:10
+ 8:16 Лк. 11:33
+ 8:17 Лк. 12:2
+ 8:18 Гъэс. 9:9
+ 8:28 Лк. 4:34
+ 8:35 Лк. 10:39
+ 8:37 Лк. 5:8,
+ 8:41 Лк. 13:14,
+ 8:46 Лк. 5:17, Лк. 6:19
+ 8:48 Лк. 7:50,
+ 8:51 Лк. 9:28
+ 8:54 Лк. 7:14

9

Хьисэ и лӀыкӀуэ пщыкӀутӀым къару яриту зэрыригъэжьар

9^1Хьисэ и гъэсэн пщыкӀутӀыр ириджэри, къарурэ тепщэныгъэрэ яритащ, жин бзаджэхэм ятекӀуэн, узыфэхэр ягъэхъужын папщӀэ+. 2Арати, Тхьэм и Тепщэныгъэм и хъыбар ягъэӀуну, сымаджэхэр ягъэхъужыну иригъэжьащ Хьисэ ахэр.

3– Гъуэгуанэ фыщытехьэкӀэ, зыри здевмыхьэжьэ: баши, хъуржыни, щӀакхъуи, ахъши, щыгъын леи здэвмыщтэ, – яжриӀащ абыхэм Хьисэ. – 4Сыт хуэдэ жылэ фыдыхьэми, бысым хъуэж фымыщӀу зы унэм фыщыхьэщӀэ, жылэм фыкъыдэкӀыжыху. 5Фезымыгъэблагъэхэм я жылэм фыкъыщыдэкӀыжкӀэ фи лъакъуэм трихьа сабэр кӀэрывгъэщэщыж, къызэрывэкъуэншэкӀамкӀэ ар щыхьэт яхуэхъун папщӀэ.

6Арати, Хьисэ и гъэсэнхэм жылэхэр къызэхакӀухьын щӀадзащ, сымаджэхэр ягъэхъужрэ Тхьэм и хъыбарыфӀыр яӀуатэу.

7Хьисэ теухуауэ къекӀуэкӀ псалъэмакъыр лӀыщхьэ Хьирэд щызэхихым, зыхуихьынур имыщӀэу хэгупсысыхьащ, Яхья бегъымбарыр къэтэджыжауэ жаӀэрти+. 8Языныкъуэхэм Иляс бегъымбарым дунейм къигъэзэжауэ жаӀэрт. Пасэрей бегъымбархэм ящыщ гуэр къэтэджыжа хуэдэу зыгъэхъыбари щыӀэт+. 9Езы Хьирэд мыпхуэдэу жиӀащ: «Яхья и щхьэр сэ пезгъэупщӀащ. АтӀэ мы зи хъыбар зэхэтхыр хэт хъуну?» Хьирэд езыр щӀэкъурт Хьисэ хуэзэну+.

Хьисэ цӀыху минитху зэригъэшхар

10Хьисэ и лӀыкӀуэхэм къагъэзэжри, ящӀауэ хъуар яӀуэтэжащ. Ахэр гъусэ ищӀри, БэтсэидкӀэ зэджэ къуажэм кӀуащ Хьисэ, абы я закъуэу щыӀэну+. 11АрщхьэкӀэ цӀыхухэм ар къащӀэри, кӀэлъыкӀуащ. Щынэсым, Хьисэ ахэр иригъэблагъэри, Тхьэм и Тепщэныгъэм яхутепсэлъыхьащ, гъэхъужын хуейхэри игъэхъужащ. 12Махуэр щыхэкӀуатэм, и гъэсэн пщыкӀутӀыр къыбгъэдыхьэри, Хьисэ къыжраӀащ:

– ЦӀыхухэр жылэ гъунэгъухэм гъакӀуэ, жэщыр щрахын унэрэ яшхынрэ къагъуэтын папщӀэ, сыту жыпӀэмэ мыр щӀыпӀэ пхыдзащ.

13– Фэ езым вгъашхэ ахэр, – яжриӀащ Хьисэ абыхэм.

– Дэ щӀакхъуитхурэ бдзэжьеитӀрэ фӀэкӀ диӀэкъым, дыкӀуэу цӀыху псоми папщӀэ шхын къэдмыщэхумэ, – къатыжащ абыхэм жэуап+. 14(ЦӀыхухъу къудейуэ минитхум нэблагъэрт ахэр.)

– ЦӀыхухэр щэ ныкъуэ хъу гуп-гупурэ евгъэтӀысэх, – яжриӀащ Хьисэ и гъэсэнхэм.

15Хьисэ зэрыжиӀам хуэдэу ящӀащ, цӀыхухэр ирагъэтӀысэхащ. 16Хьисэ щӀакхъуитхумрэ бдзэжьеитӀымрэ къищтэщ, уафэм дэплъейри, Тхьэм фӀыщӀэ хуищӀащ ерыскъым щхьэкӀэ. ЩӀакхъуэмрэ бдзэжьеймрэ зэпищӀыкӀри, и гъэсэнхэм яритащ, цӀыхухэм хуагуэшын папщӀэ. 17ЦӀыхухэр шхащ, псоми загъэнщӀащ икӀи къадэхуауэ матэ пщыкӀутӀ зэщӀакъуэжащ щӀакхъуэрэ бдзэжьейуэ.

Хьисэ зэры-Мэсихьыр Питрэс и фӀэщ зэрыхъуар

18Хьисэрэ и гъэсэнхэмрэ я закъуэу махуэ гуэрым тхьэ елъэӀуа нэужь, Хьисэ абыхэм еупщӀащ:

– ЦӀыхубэм Сэ сыхэту жаӀэрэ?

19– Языныкъуэхэм умэхъакӀуэ Яхья къэтэджыжауэ жаӀэ уэр щхьэкӀэ, нэгъуэщӀхэм у-Илясу жаӀэ, пасэрей бегъымбархэм ящыщ гуэр къэтэджыжауэ жызыӀи щыӀэщ+.

20– АтӀэ фэ сыхэту жыфӀэрэ? – еупщӀащ Хьисэ абыхэм.

– Уэ Тхьэм ури-Мэсихьщ, – жиӀащ Питрэс+.

21Хьисэ абыхэм ткӀийуэ унафэ яхуищӀащ ар зэры-Мэсихьыр ямыгъэхъыбарыну, икӀи мыпхуэдэуи яжриӀащ:

22– ЦӀыхум и Къуэм хьэзабышхуэ ишэчын хуейщ. Лъэпкъ тхьэмадэхэми, дин гъуазэ нэхъыщхьэхэми, теурэт егъэджакӀуэхэми ЦӀыхум и Къуэр ямыдэу къызыхахунущ, яукӀынущ, ауэ ещанэ махуэм лӀахэм къахэтэджыкӀыжынущ Ар+.

23Си ужь къиувэну хуейм езым и щхьэ Ӏуэхухэр зыщрегъэгъупщи, Сэр щхьэкӀэ гугъу зригъэхьыфу, уеблэмэ и гъащӀэр зэрытрахыну Ӏэщэр махуэ къэс ихьыфу щрет, итӀанэ си ужь къреувэ, – яжриӀащ псоми Хьисэ. –+
24Сыту жыпӀэмэ зи псэр зыхъумэжыну хуейм и псэр фӀэкӀуэдынущ, ауэ Сэр папщӀэ зи псэр зытым и псэр хъума хъунущ. 25ЦӀыхум дунейм тет фӀыгъуэр зыӀэригъэхьэрэ езыр жыхьэнмэлы хъумэ, е и псэм зэран хуэхъужмэ, сыт и сэбэп+? 26Си ущиемрэ Сэрэ къыттеукӀытыхь дэтхэнэми ЦӀыхум и Къуэри теукӀытыхьыжынущ, езым и щӀыхьри, и Адэм и щӀыхьри, мелыӀыч лъапӀэхэм я щӀыхьри бгъэдэлъу къыщигъэзэжкӀэ+. 27Пэжыр нывжызоӀэ, Тхьэм и Тепщэныгъэр ямылъэгъуауэ дунейм емыхыжын мыбдежым щытхэм къыфхэтщ+.

Хьисэ и щӀыхьыр и гъэсэнищым къазэрыригъэлъэгъуар

28А псалъэхэр жиӀа нэужь, махуий хуэдиз дэкӀауэ, Питрэс, Яхья, Екъуб сымэ зыщӀигъури, Хьисэ тхьэ елъэӀуну Ӏуащхьэм дэкӀуеящ+. 29Тхьэ зделъэӀум, Абы и нэгум зихъуэжащ, и щыгъынри лыдыжу хужьыбзэ хъуащ+. 30-31Хьисэ цӀыхуитӀ напӀэзыпӀэм къыхуэхутэри, къепсэлъэн щӀадзащ. Ахэр бегъымбарышхуэу Мусэрэ Илясрэт, тӀуми нурыр къащхьэщихырт. Тхьэм и мурадыр игъэзэщӀэн щхьэкӀэ, Ар куэд мыщӀэу Ерусэлим щылӀэн зэрыхуейм тепсэлъыхьырт ахэр. 32Питрэс и гъуситӀымрэ езымрэ жей къатеуэри, Ӏурихащ, ауэ къыщызэщыужым, зи щӀыхьыр нэхушхуэм хуэдэу нэрылъагъу хъуа Хьисэрэ адрей тӀумрэ – Мусэрэ Илясрэ къалъэгъуащ. 33Мусэрэ Илясрэ Ар къыщабгынэм, Питрэс Хьисэ мыпхуэдэу жриӀащ:

– УщиякӀуэ, сыту гурыхь мыбдежым дыщытыну. ПщыӀищ дгъэувынщ, зыр Уэ, зыр Мусэ, зыр Иляс папщӀэ.

Питрэс жиӀэр езым ищӀэжыртэкъым. 34Ар щыжиӀэм, пшэ Ӏэрамэ къащхьэщыхьэри, щӀихъумащ, щыщӀихъумэм, ахэр къэщтащ. 35Пшэм макъ къыхэӀукӀащ: «Мыр си Къуэрщ, Къыхэсхаращ. Абы жиӀэм федаӀуэ»+. 36Макъыр увыӀэжа нэужь, Хьисэ зыри и гъусэжтэкъым, езым и закъуэт. Абы и гъэсэнхэм ялъэгъуар зыми жрамыӀэу а махуэхэм ябзыщӀащ.

Хьисэ щӀалэщӀэ гуэрым жин бзаджэ къызэрыхихужар

37ЕтӀуанэ махуэм ахэр Ӏуащхьэм къехыжа нэужь, Хьисэ цӀыху гупышхуэ къыпежьащ. 38А гупым лӀы гуэр къыхэгуоукӀри, мыпхуэдэу жиӀащ:

– УщиякӀуэ, кхъыӀэ, си къуэм схуеплъ, а зыращ сиӀэр. 39Жин бзаджэр къытоуэри, егъэкӀий, хуэш къыхегъэхьэри, и жьэм тхъурымбэ къыжьэдэкӀыу егъэкӀэзыз икӀи хуабжьу имыгъэхыщӀауэ кӀэрыкӀыркъым. 40Уи гъэсэнхэм селъэӀуат жиныр къыхахужыну, ауэ зыри яхуещӀакъым.

41– ФӀэщхъуныгъэншэу зэкӀуэкӀа щӀэблэ, – жиӀащ Хьисэ. – Сыт хуэдизрэ иджыри сыфхэтыну? Сыт хуэдизрэ иджыри фысшэчыну? Къашэ мыдэ уи щӀалэр.

42ЩӀалэр къыщыбгъэдыхьэм, жин бзаджэм ар ириудри игъэкӀэзызащ. Хьисэ жиныр игъэувыӀэщ, щӀалэр игъэхъужри, и адэм иритыжащ+. 43ЦӀыхухэм яфӀэтелъыджэ хъуащ Тхьэм и лъэкӀыныгъэм и инагъыр.

Хьисэ илэжьа Ӏуэхугъуэ псори ягъэщӀагъуэу цӀыхухэр здэщытым, езы Хьисэ и гъэсэнхэм мыр яжриӀащ:

44– Мы вжесӀэр фи гум ивубыдэ: ЦӀыхум и Къуэр цӀыхухэм ӀэщӀалъхьэнущ+.

45Ауэ абыхэм къагурыӀуакъым Хьисэ жиӀам къикӀыр, а псалъэм и мыхьэнэр абыхэм щабзыщӀати. Езыхэри Хьисэ еупщӀыну тегушхуакъым+.

Нэхъ иныр хэт?

46Хьисэ и гъэсэнхэм нэхъыщхьэ хъун хуейр яхузэхэмыгъэкӀыу зэдауэрт. 47Хьисэ ахэр зэгупсысыр ищӀэрти, сабий гуэр къищтэщ, зыбгъэдигъэувэри, мыпхуэдэу яжриӀащ:

48– Си хьэтыр зылъагъуу мы сабийр езыгъэблагъэм Сэри сригъэблэгъауэ мэхъу. Сэ сезыгъэблагъэм сыкъэзыгъэкӀуар иригъэблэгъауэ мэхъу. Нэхъ цӀыкӀу дыдэу къыфхэтырщ нэхъыщхьэр+.

Пэрыуэгъу къыфхуэмыхъур фи телъхьэщ

49– УщиякӀуэ, дэ зыгуэр тлъэгъуащ жин бзаджэхэр цӀыхухэм уи цӀэкӀэ къахихужу, – жиӀащ Яхья. – ИкӀи пэдубыдащ апхуэдэу имыщӀэну, ди гъусэу зэрыщымытым щхьэкӀэ.

50– Пэвмыубыд. Фэ пэрыуэгъу къыфхуэмыхъур фи телъхьэщ, – жиӀащ Хьисэ+.

Самарейхэм Хьисэ зэрамыдар

51Тхьэм Хьисэ уафэм щиӀэтыжыну махуэр къыщыблагъэм, Абы Ерусэлим кӀуэну мурад ищӀащ+. 52Арати, Хьисэ лӀыкӀуэу цӀыху зыбжанэ япэ иригъэщащ. Ахэр кӀуэри, Самарие хэкум хиубыдэ жылэ гуэрым дыхьащ, Абы хэщӀапӀэ къыхуагъэхьэзырыну. 53Ауэ самарейхэм Ар жылэм дагъэхьэн ядакъым, Ерусэлим кӀуэрти. 54Абы и гъэсэнхэу Екъубрэ Яхьярэ ар щызэхахым, мыр жаӀащ:

– Зи щӀыхьыр ин, ахэр зысын мафӀэ уафэм къедгъэхынщ, ухуеймэ+?

55Хьисэ абыхэм захуигъазэри щаригъэгъэтащ. 56Ахэр нэгъуэщӀ жылэ кӀуащ итӀанэ.

Хьисэ и гъуэгум утетыныр зыхуэдэр

57Ахэр гъуэгу тету здэкӀуэм, Хьисэ зыгуэрым мыр къыжриӀащ:

– Зи щӀыхьыр ин, Уэ дэнэ укӀуэми, уи ужь ситу сынэкӀуэнщ.

58– Бажэм гъуэ иӀэщ, къуалэбзуми абгъуэ иӀэщ, ауэ ЦӀыхум и Къуэм и щхьэр щигъэтӀылъын пӀэщхьагъ иӀэкъым, – жиӀащ Хьисэ.

59– Си ужь къиувэ, – жриӀащ Абы нэгъуэщӀ зым.

– Зи щӀыхьыр ин, япэщӀыкӀэ си адэр щӀэзгъэлъхьэж, – къитащ абы жэуап.

60– ЛӀахэм я лӀахэр езым щӀрыралъхьэж, ауэ уэ кӀуэи, Тхьэм и Тепщэныгъэм и хъыбарыр цӀыхухэм яжеӀэ, – жриӀащ абы Хьисэ.

61НэгъуэщӀ гуэрми Хьисэ мыр къыжриӀащ:

– Зи щӀыхьыр ин, сэ уи ужь сиувэнщ, ауэ япэщӀыкӀэ си унэм исхэм сэлам езгъэхыж+.

62– Зи Ӏэр пхъэӀэщэм тезылъхьэу къызэплъэкӀыжыр Тхьэм и Тепщэныгъэм и жьауэ щӀэтыну хуэфащэкъым, – итащ жэуап Хьисэ.

+ 9:1 Лк. 6:12-16
+ 9:7 Лк. 3:1, Лк. 9:19
+ 9:8 3 Пащт. 17:1,
+ 9:9 Лк. 3:19-20, Лк. 23:8
+ 9:10 Лк. 9:2
+ 9:13 4 Пащт. 4:42-44
+ 9:19 Лк. 9:7, 3 Пащт. 17:1,
+ 9:20 Лк. 22:67,
+ 9:22 Лк. 17:25, Лк. 18:33, Лк. 24:7,
+ 9:23 Лк. 14:27
+ 9:25 Лк. 12:20
+ 9:26 Данил 7:13,
+ 9:27 Лк. 21:32,
+ 9:28 Лк. 8:51
+ 9:29 Данил 7:9
+ 9:35 Лк. 23:35,
+ 9:42 Лк. 4:35
+ 9:44 Лк. 9:22, Лк. 18:32-33
+ 9:45 Лк. 2:50, Лк. 18:34
+ 9:48 Лк. 10:16,
+ 9:50 Лк. 11:23
+ 9:51 Лк. 24:51,
+ 9:54 4 Пащт. 1:10,
+ 9:61 3 Пащт. 19:20

10

Хьисэ и гъэсэнхэр Тхьэм хуигъэлэжьэну зэрыригъэжьар

10^1Абы и ужькӀэ Зиусхьэным и Ӏумэтым итхэм цӀыху блыщӀ аргуэру къыхихри, езыр здэкӀуэну здигугъэ жылэхэм, щӀыпӀэхэм тӀурытӀурэ игъэкӀуащ, езым япэ иту. 2Хьисэ абыхэм мыр яжриӀащ:

– Гъавэр бэв хъуащ, ауэ Ӏузыхыжынухэр мащӀэщ. Аращи, хьэсэр зейм фелъэӀу гъавэр Ӏузыхыжынухэр къигъэкӀуэну. 3ФыкӀуэ! Щынэм фыхуэдэу, дыгъужьхэм фахызогъэхьэ. 4Бохъши, хъуржыни, вакъи здевмыхьэжьэ, цӀыхухэм сэлам ефхын щхьэкӀи фыкъэмыувыӀэ, гъуэгуанэ фытету+. 5Зыгуэрым и унэ фыщеблагъэкӀэ, япэрауэ, «Тхьэм тыншыгъуэ къывит» жыфӀэ. 6Тыншыгъуэ зыхуэфащэ цӀыху а унэм щӀэсу къыщӀэкӀмэ, фызэрыхуэупса тыншыгъуэр абы лъысынущ, щӀэмысмэ, тыншыгъуэм фи деж къигъэзэжынущ. 7Унэ фыздихьам фыщыхьэщӀэ, къыфхутрагъэувэр фшхы, фефэ, сыту жыпӀэмэ лэжьакӀуэм лэжьапщӀэ хуэфащэщ. Фыздыхьа жылэм фыдэтыху, унэ хъуэж фымыщӀ.

8Жылэ гуэрым фыдыхьауэ фрагъэблагъэмэ, фагъэшхыр фшхы. 9Сымаджэхэр вгъэхъуж, Тхьэм и Тепщэныгъэр къазэрыхуэблэгъар яжефӀэ. 10Ауэ жылэ гуэрым фыдыхьауэ зыми фримыгъэблагъэмэ, я уэрамхэм фрикӀуэурэ мыр жыфӀэ: 11«Фи къуажэм дыдэтыху, ди лъакъуэм къытрихьа сабэр фхукӀэрыдогъэлъэлъыж; ауэ зэвгъащӀэ Тхьэм и Тепщэныгъэр къызэрыблэгъар». 12НывжызоӀэ, къемэтмахуэм Сэдом[*] къалэм щыпсэуа цӀыхухэм я Ӏуэхур нэхъ тынш хъунущ фезымыгъэблэгъа жылэм и Ӏуэхум нэхърэ.

13Гъуэгу мыгъуэ фытеуващ, Хуразин дэсхэ! Гъуэгу мыгъуэ фытеуващ, Бэтсэид дэсхэ! Сыту жыпӀэмэ фи уэрамхэм щызлэжьа Ӏуэху телъыджэхэр Тиррэ Сидонрэ[*] щызлэжьатэмэ, куэд щӀат а къалэхэм дэсхэр я гуэныхьхэм зэрыхущӀегъуэжрэ, щыгъуэ щыгъын ящыгъыу, сахуэ ятепхъауэ тобэ къызэрахьыжрэ. 14Ауэ къемэтмахуэм Тиррэ Сидонрэ я Ӏуэхур нэхъ тынш хъунущ фи Ӏуэхум нэхърэ. 15Уэри, Кэпэрнэум, уафэм удрахьеин уи гугъэу къыщӀэкӀынщ. Ущымыгугъ, жыхьэнмэм урадзыхынущ.

16ИтӀанэ Хьисэ и гъэсэнхэм захуигъазэри, жиӀащ:

– Фэ къывэдаӀуэр Сэ къызэдаӀуэу мэхъу, фэ фызымыдэм Сэри симыдэу мэхъу. Сэ сызымыдэм сыкъэзыгъэкӀуари имыдэу мэхъу.

Хьисэ иригъэжьа цӀыху блыщӀым къызэрагъэзэжар

17Хьисэ иригъэжьа цӀыху блыщӀым гуфӀэу къагъэзэжри жаӀащ:

– Зи щӀыхьыр ин, уеблэмэ жин бзаджэхэри къыдодаӀуэ уи цӀэр къыщитӀуэм деж!

18– УафэхъуэпскӀым ещхьу Ӏиблисыр уафэм къызэрехуэхар Сэ слъэгъуащ, – жиӀащ Хьисэ. – 19Мис, Сэ тепщэныгъэ фэстащ блэхэми акърэбхэми[*] зэран къыфхуэмыхъуу фатеувэну, бийм и къару псоми фатекӀуэну. Зыри зэран къыфхуэхъуфынукъым. 20Ауэ фызыщыгуфӀыкӀын хуейр жин бзаджэхэр къызэрывэдаӀуэр аркъым, атӀэ фи цӀэхэр Тхьэм и тхылъым иритхауэ зэрыщытырщ.

21Асыхьэтым Тхьэм и Псэм Хьисэ и гур гуфӀэгъуэшхуэкӀэ игъэнщӀри, Хьисэ мыр жиӀащ:

– Уафэми щӀылъэми щы-Зиусхьэну си Адэ! ФӀыщӀэ пхузощӀ, Ӏущхэмрэ губзыгъэхэмрэ ящыббзыщӀа Ӏуэхухэр сабийхэм хуэдэу щыт къызэрыгуэкӀ цӀыхухэм гурыӀуэгъуэ ящыпщӀащи. Ей, си Адэ, уи ӀэмыркӀэ къэхъуа Ӏуэхущ ар!

22Си Адэм си ӀэмыщӀэ псори кърилъхьащ. Къуэр зыхуэдэр зыми ищӀэркъым Адэм фӀэкӀ. Ещхьыркъабзэу, Адэри зыхуэдэр зыми ищӀэркъым Къуэмрэ Къуэм Адэр зригъэцӀыхуну хуейхэмрэ фӀэкӀ.

23Ар жиӀа нэужь, Хьисэ и гъэсэнхэм захуигъазэри, адрейхэм зэхамыхыу, яжриӀащ:

– Гъуэгу махуэ теуващ фэ фи нэм илъагъур зылъэгъуа цӀыхухэр. 24Сыту жыпӀэмэ бегъымбар куэдми пащтыхь куэдми ялъагъуну хуеящ фэ флъагъур, ауэ ялъэгъуакъым, фэ зэхэфхри зэхахыну хуеящ, ауэ зэхахакъым.

ГущӀэгъулы нэсым теухуауэ

25Теурэт егъэджакӀуэ гуэр къэуври, Хьисэ игъэунэхун и мураду къеупщӀащ:

– УщиякӀуэ, сыт сщӀэн хуейр, гъащӀэ уахътыншэ згъуэтын папщӀэ+?

26– Теурэт Хабзэм сыт итыр? – еупщӀащ абы Хьисэ. – Абы къибджыкӀыр сыт?

27– «Уи Тхьэу Зиусхьэныр гукӀи, псэкӀи, акъылкӀи, къарууэ уиӀэ псомкӀи фӀыуэ лъагъу». ИкӀи «Уи гъунэгъу цӀыхури фӀыуэ лъагъу, уи щхьэр зэрыплъагъум хуэдэу», – къитыжащ жэуап теурэт егъэджакӀуэм.

28– Пэжу жыпӀащ, – жиӀащ Хьисэ. – Мис ахэр гъэзащӀи, гъащӀэ уахътыншэ бгъуэтынущ.

29Ауэ теурэт егъэджакӀуэм и пщӀэр иримыгъэхуэхын щхьэкӀэ, Хьисэ еупщӀащ аргуэру:

– Хэт сэ си гъунэгъуу слъытэн хуейр?

30Хьисэ ущие хъыбар къригъэжьащ:

– ЛӀы гуэр Ерусэлим икӀауэ Ерихъуэ здэкӀуэм, хъунщӀакӀуэхэм яӀэщӀэхуащ. Абыхэм ар яупцӀэнщ, удын ирадзри, гъуэгум ныкъуэлӀэу къытранащ. 31Асыхьэтым, дин гъуазэ гуэр а гъуэгумкӀэ кърикӀуэрт. Дин гъуазэм ар щилъагъум, гъуэгубгъум зритри блэкӀащ. 32Абы ещхьу, Лэуий[*] къытехъукӀа дин лэжьакӀуэ гуэр а щӀыпӀэм щынэсым, гъуэгубгъу зищӀри блэкӀащ, ар щилъагъум. 33Ауэ Самарием щыщ лӀы гуэр гъуэгуанэ тету абыкӀэ блэкӀ пэтрэ, лей зылъысар къилъагъури, ар фӀэпсэкӀуэд хъуащ+. 34Ар абы бгъэдыхьэщ, и уӀэгъэхэр санэкӀэ хуитхьэщӀщ, дагъэ хущихуэри, хуипхэжащ. ТхьэмыщкӀэр и шыдым тригъэгъуалъхьэщ, хьэщӀэщ гуэрым ишэри, зыхуей хуигъэзащ итӀанэ. 35ЕтӀуанэ махуэм дыжьын ахъшэ жьгъеитӀ кърихщ, хьэщӀэщыр зейм иритри, жриӀащ: «Мы лӀым схукӀэлъыплъ, уэстам нэхърэ нэхъыбэ тебгъэкӀуадэмэ, къыщызгъэзэжкӀэ уэстыжынщ».

36УзэреплъымкӀэ, хэт а цӀыхуищым щыщу лей зылъыса цӀыхум гъунэгъу хуэхъуар? – еупщӀащ Хьисэ абы.

37– ЗыфӀэпсэкӀуэд хъууэ дэӀэпыкъуар арщ, – къитыжащ жэуап теурэт егъэджакӀуэм.

– АтӀэ кӀуэи, уэри абы ещхьу щӀэ, – жриӀащ абы Хьисэ.

Мэрямрэ Мартэрэ

38АдэкӀэ кӀуэурэ, Хьисэ и гъэсэнхэр и гъусэу жылэ гуэрым дыхьащ. Щыдыхьэм, Мартэ и цӀэу цӀыхубз гуэрым иригъэблэгъащ. 39Мартэм Мэрям и цӀэу шыпхъу иӀэт. Арати, Мэрям Хьисэ и лъакъуэм пэгъунэгъуу етӀысэхри, Зиусхьэным жиӀэм едаӀуэу щӀидзащ+. 40Мартэ хьэщӀэхэр зэригъэхьэщӀэным пылът. Ар Хьисэ бгъэдэкӀуатэри, жриӀащ:

– Зи щӀыхьыр ин, си шыпхъум лэжьыгъэ псори си пщэ къызэрыдилъхьар къыпфӀэмыӀуэхуу ара? Ӏуэхур къыздигъэпсынщӀэну схужеӀэт.

41– Ей Мартэ, Мартэ! – жиӀащ Зиусхьэным. – Уэ куэдым уолӀалӀэ, куэдым уогугъу,+
42ауэ зыт узыхуэныкъуэр. Мэрям нэхъыфӀыр къыхихащи, ар абы зэи ӀэщӀахыфынукъым.

* 10:12 Сэдом – Теурэтым къызэрыхэщымкӀэ, а къалэм дэсауэ хъуар Тхьэм игъэкӀуэдауэ щытащ, цӀыхухэр хуабжьу гуэныхьым дихьэхати.

* 10:13 Тиррэ Сидонрэ – пасэрей Финикием ита мажусий къалэхэщ.

* 10:19 Акърэб – скорпион.

* 10:32 Лэуий – Израилым и къуэпс пщыкӀутӀым я зыр къызытехъукӀыжар Лэуийщ. Тхьэм и унафэкӀэ Лэуий къытехъукӀахэр дин гъуазэхэм я дэӀэпыкъуэгъуу щытащ.

+ 10:4 4 Пащт. 4:29
+ 10:25 Лк. 18:18
+ 10:33 4 Пащт. 17:34,
+ 10:39 Лк. 8:35
+ 10:41 Лк. 12:25

11

Хьисэ и гъэсэнхэм тхьэ елъэӀукӀэ зэраригъэщӀар

11^1ЩӀыпӀэ гуэрым щыӀэу, Хьисэ тхьэ елъэӀурт. Щиухым, и гъэсэнхэм ящыщ зы къелъэӀуащ:

– Зи щӀыхьыр ин, Яхья и гъэсэнхэм тхьэ елъэӀукӀэ зэраригъэщӀам хуэдэу дэри дыгъащӀэ, – жиӀэри.

2Хьисэ къажриӀащ:

– Тхьэ фыщелъэӀукӀэ, мыпхуэдэу жыфӀэ:

«Ди Адэ, уи цӀэр цӀыхухэм ялъытэу ирехъу,

Уи Тепщэныгъэр кърекӀуэ.

3Дызыхуей щӀакхъуэ Ӏыхьэм зы махуи дыщумыгъащӀэ+.

4Ди гуэныхьхэр къытхуэгъэгъу,
сыту жыпӀэмэ дэри мыхъун къыдэзыщӀэу гуэныхь къэзыхьхэм яхудогъэгъу.

Гуэныхь къыдэзыгъэхь Ӏуэхугъуэхэм дащыхъумэ».

5Фэ фщыщ гуэрым ныбжьэгъу иӀэу жытӀэнщ, – къыпищащ Хьисэ. – Ар и ныбжьэгъум деж жэщыбгым макӀуэри жреӀэ: «КхъыӀэ, щӀакхъуищ щӀыхуэу къызэт. 6Гъуэгуанэ тету си ныбжьэгъу гуэр си унэ къихьащи, езгъэшхын сиӀэкъым». 7И унэ исыжыр унэм къыщӀопсэлъыкӀри, мыдрейм къыжреӀэ: «Сызумыхуэ, бжэр згъэбыдэжащ, зэрыунагъуэу дыгъуэлъыжакӀэщ, сыкъэтэджу уэстыфынукъым». 8Пэжыр нывжызоӀэ, я ныбжьэгъугъэм къыхэкӀыу иримытми, зэрыхуӀумыкӀыжым щхьэкӀэ къэтэджынурэ зыщӀэлъэӀур иритынущ.

9Апхуэдэу щыщыткӀэ, Сэри нывжызоӀэ, фелъэӀуи, Тхьэм къывитынущ; фылъыхъуи, Тхьэм къывигъэгъуэтынущ; бжэм фытеуӀуи, Тхьэм къыфхуӀуихынущ; 10сыту жыпӀэмэ Тхьэм хэт елъэӀуми, зыщӀэлъэӀур къритынущ, къэзылъыхъуэми къилъыхъуэр къригъэгъуэтынущ; бжэм теуӀуэми къыхуӀуихынущ+. 11И къуэр бдзэжьей жиӀэу къелъэӀумэ, абы блэ езытын фэ къыфхэт? 12Хьэмэрэ джэдыкӀэ жиӀэу къуэр адэм елъэӀумэ, адэм абы акърэб къыхуишиину? 13Аращи, фэ фызэрыбзаджэу фи бынхэм фӀы щахуэфщӀэфкӀэ, уафэр зи хэщӀапӀэ фи Адэ ЛъапӀэм и Псэр дауэ къахуримыгъэхынрэ Абы къелъэӀухэм?

Хьисэрэ БэӀэлзэбулрэ

14Хьисэ бзагуэ гуэрым и бзэр зыӀыгъ жин бзаджэр къыхихужат. Къыщыхихужым, цӀыхухэм яфӀэтелъыджэу, бзагуэм и бзэр къиутӀыпщыжащ. 15АрщхьэкӀэ языныкъуэхэм мыпхуэдэу жаӀащ:

– Жин бзаджэхэм я пашэ БэӀэлзэбул и къарукӀэщ Абы жинхэр цӀыхухэм къазэрыхихужыр+.

16НэгъуэщӀ гуэрхэми, Хьисэ ягъэунэхун я мураду, уафэм нэщэнэ гъэщӀэгъуэн гуэр къахуригъэхыну къыхуагъэуващ.

17Абыхэм я гум илъыр ищӀэрти, Хьисэ мыр яжриӀащ:

– Зэмызэгъыу зызыгуэша дэтхэнэ къэралми лъапсэрыхыр къыхуэкӀуэнущ, зэмызэгъыу зызыгуэш унагъуэри къутэжынущ. 18Абы хуэдэу, Ӏиблисымрэ и жинхэмрэ зэмызэгъыу загуэшмэ, абы и тепщэныгъэр дауэ къызэтенэн? Апхуэдэу щӀыжысӀар Сэ жинхэр цӀыхухэм БэӀэлзэбул и къарукӀэ къахэсхужу къыстыволъхьэри аращ. 19Нэхъри, Сэ БэӀэлзэбул и къарукӀэ жинхэр цӀыхухэм къахэсхужмэ, фэ фи гъэсэнхэми абы и къарукӀэ цӀыхухэм жинхэр къыхахужу мэхъу. Мис а фи цӀыхухэм фэ фызэрыщыуэр ӀупщӀ къащӀынущ+. 20Аращи, Сэ цӀыхухэм жинхэр къазэрыхэсхужыр Тхьэм и къарур армэ, абы щыгъуэ Тхьэм и Тепщэныгъэр фи деж къэсащ.

21ӀэщэкӀэ узэдауэ зи пщӀантӀэр зыхъумэ цӀыху лъэрызехьэм и мылъкур къыщымыщӀӀауэ къызэтенэнущ. 22Ауэ езым нэхърэ нэхъ лъэщ къытеуэрэ къытекӀуэмэ, зыщыгугъа Ӏэщэр трихынурэ, къыӀэрыхьа мылъкур и цӀыхухэм яхуигуэшынущ.

23Сэ си мыгъусэр си пэрыуэгъущ, си гъусэу къэзмыугъуейр зэран къысхуохъу+.

ЦӀыхум къыхахужа жин бзаджэм къыщигъэзэж щыӀэщ

24– Жин бзаджэр цӀыхум къыхэкӀыжа нэужь, псыншэ щӀыпӀэхэм къыщекӀухь, тыншыпӀэ лъыхъуэу. Апхуэдэ тыншыпӀэ щимыгъуэтым, мыр жеӀэ: «СыкъызыхэкӀа цӀыхум деж згъэзэжынщ». 25ИкӀи егъэзэжри, и псэупӀэу щытар зэщӀэпхъэнкӀарэ зэлъыӀухауэ ирохьэлӀэж. 26Абы щыгъуэ ар макӀуэ, езым нэхърэ нэхъ бзаджэжу жин бзаджибл гъусэ ещӀри, цӀыхум и пкъым хохьэж. Апхуэдэ цӀыхум и иужьрей щытыкӀэр и япэрей щытыкӀэм нэхърэ нэхъыкӀэ мэхъу.

27А псалъэхэр Хьисэ щыжиӀэм, цӀыхубэм зы бзылъхугъэ гуэр къыхэпсэлъыкӀри, Хьисэ къыжриӀащ:

– Уэ зи ныбэ уилъамрэ зи быдзышэ узэфамрэ насыпыфӀэщ!+

28– Тхьэм и псалъэм едаӀуэу ар зыгъэзащӀэхэрщ насыпыфӀэр! – къитыжащ Хьисэ жэуап.

Хьисэ нэщэнэщӀэкъухэм жэуап зэраритар

29ЦӀыхубэр къыщызэхуэсым, Хьисэ мыпхуэдэу жиӀащ:

– Мы щӀэблэр зэкӀуэкӀа щӀэблэщ. Нэщэнэ къалъыхъуэ, ауэ абыхэм нэщэнэ кърагъэлъагъунукъым Инус бегъымбарым и нэщэнэм фӀэкӀ. 30Инус Нинуй къалэм дэс цӀыхухэм нэщэнэ зэрахуэхъуам хуэдэу, ЦӀыхум и Къуэри мы щӀэблэм нэщэнэ яхуэхъунущ. 31ИпщэкӀэ щыӀа пащтыхьыгъуэм и пащтыхь гуащэр къемэтмахуэм къэтэджыжынурэ, мы щӀэблэр игъэкъуэншэнущ, сыту жыпӀэмэ а пащтыхь гуащэр щӀым и гъунэм къикӀри, Израилым къэкӀуауэ щытащ, Сэлмэн и ущие Ӏущхэм едэӀуэн папщӀэ. Ауэ мыбдежым къыфхэтым и пщӀэр Сэлмэн и пщӀэм йобэкӀ+. 32Нинуй къалэм а зэманым щыпсэуа цӀыхухэр къемэтмахуэм къэтэджыжынурэ нобэрей щӀэблэр ягъэкъуэншэнущ, сыту жыпӀэмэ абы щыгъуэ Нинуй дэсахэм тобэ къахьыжауэ щытащ, Инус и уазым едаӀуэри. Ауэ мыбдежым къыфхэтым и пщӀэр Инус и пщӀэм йобэкӀ+.

ГущӀэм къыщыблэн хуей уэздыгъэр

33– Уэздыгъэр пигъанэу къуэгъэнапӀэм къуигъэувэркъым зыми, е Ӏубауэ щыт кумбыгъэм щӀигъэувэркъым, атӀэ тегъэувапӀэм трегъэувэ, къыщӀыхьэхэм къахуэнэхун папщӀэ+. 34Ӏэпкълъэпкъым и уэздыгъэр цӀыхум и нитӀырщ. Нэр узыншэмэ, цӀыхум и Ӏэпкълъэпкъри зэрыщыту нэхукӀэ гъэнщӀауэ щытынущ. Нэр мыузыншэмэ, Ӏэпкълъэпкъыр кӀыфӀыгъэм зэщӀищтауэ щытынущ. 35Уэ пхэлъ нэхур кӀыфӀыгъэ зэрымыхъуным хуэсакъ. 36Аращи, уи Ӏэпкълъэпкъыр зэрыщыту нэхукӀэ гъэнщӀарэ кӀыфӀыгъэ лъэпкъ хэмылъу щытмэ, уипкъри нэхуу щытынущ, уэздыгъэ нэхум укъызэригъэнэхум хуэдэу.

Хьисэ фарисейхэмрэ теурэт егъэджакӀуэхэмрэ сэтей къызэрищӀар

37•Хьисэ псэлъэн иуха нэужь, Ар фарисей гуэрым и унэ иригъэблэгъащ игъэхьэщӀэну. Унэм щӀыхьэри, Хьисэ Ӏэнэм пэрытӀысхьащ. 38Журтхэм я хабзэм тету, Абы и Ӏэр имытхьэщӀу Ӏэнэм зэрыпэрытӀысхьар щилъагъум, фарисейм игъэщӀэгъуащ.

39– Фэ, фарисейхэм, фи кхъуэщынхэм, фи фалъэхэм я ӀуплъапӀэр вгъэкъабзэ щхьэкӀэ, фи кӀуэцӀыр нэпсеягъэрэ бзаджагъэкӀэ гъэнщӀауэ щытщ, – жиӀащ Зиусхьэным.
40– Акъылыншэхэ! ӀуплъапӀэр къэзыгъэщӀа Тхьэр аракъэ кӀуэцӀри къэзыгъэщӀар. 41Фи кхъуэщынхэм, фи фалъэхэм ярылъыр псапэу вгуэши, фиӀэ псори къабзэ хъунущ.

42Ауэ фэ, фарисейхэр, гъуэгу мыгъуэ фытеуващ! Фи хадэм къытекӀ шхынхэлъхьэ удзхэри къэвмыгъанэу я Ӏыхьэ пщӀанэр Тхьэм и Унэм фохь, ауэ захуагъэмрэ Тхьэм хувиӀэн хуей фӀылъагъуныгъэмрэ гулъытэншэу къэвгъэнащ. Захуагъэрэ фӀылъагъуныгъэрэ зыхэлъ Ӏуэхухэрат япэрауэ влэжьын хуейр, Ӏыхьэ пщӀанэри тын зэрыхуейр зыщывмыгъэгъупщэу+.

43Гъуэгу мыгъуэ фытеуващ фарисейхэр, сыту жыпӀэмэ тхьэлъэӀупӀэ унэм фыщыщӀыхьэкӀэ жьантӀэмкӀэ фоунэтӀ, цӀыху зэхуэсыпӀэхэм деж пщӀэ лей къыщыволъыхъуэ+.

44Гъуэгу мыгъуэ фытеуващ фэ, цӀыхухэр зытеувэр ямыщӀэххэу зи гущӀыӀу яутэ кхъащхьэ хэкӀуэдэжахэм фахуэдэщи+.

45Теурэт егъэджакӀуэхэм ящыщ зым Хьисэ къыжриӀащ абы щыгъуэ:

– УщиякӀуэ, а уи псалъэхэмкӀэ дэри ди жагъуэ къыбощӀ.

46– Теурэт егъэджакӀуэхэри гъуэгу мыгъуэ фытеуващ, – жиӀащ Хьисэ. – ЦӀыхухэм яхуэмыхьын хьэлъэ ятыволъхьэри, а ятефлъхьа хьэлъэр ядэвгъэпсынщӀэн щхьэкӀэ, зыри фщӀэркъым.

47Гъуэгу мыгъуэ фытеуващ, фи адэжьхэм яукӀа бегъымбархэм фэ кхъэлэгъунэ яхувогъэуври. 48Фи адэжьхэм зэрахьа лейр зэрадэфӀыгъыр абыкӀэ къывогъэлъагъуэ: абыхэм бегъымбархэр яукӀыу щытащ, фэ а бегъымбархэм кхъэлэгъунэ яхувощӀ. 49Мис аращ Тхьэ Ӏущым мыпхуэдэу къыщӀыжиӀар: «Си бегъымбархэри си лӀыкӀуэхэри абыхэм я деж згъэкӀуэнущ. Ауэ языныкъуэхэр яукӀынущ, адрейхэр гугъу ирагъэхьынущ. 50Дунейр къызэрыхъурэ бегъымбархэм ялъу щӀэблэ псоми ягъэжар мы щӀэблэм япшыныжынущ. 51Ӏэбил деж къыщыщӀэдзауэ, къурмэн телъхьэпӀэмрэ Тхьэм и Унэмрэ я зэхуакум даукӀыхьа Зэчрей бегъымбарым деж щиухыжу, бегъымбар псоми я лъыр мы щӀэблэм япшыныжынущ». Сэри щыхьэт сытохъуэ абыхэм я лъыр мы щӀэблэм зэрырагъэпшыныжынумкӀэ.

52Гъуэгу мыгъуэ фытеуващ теурэт егъэджакӀуэхэр, сыту жыпӀэмэ щӀэныгъэр щыгъэтӀылъа гъэтӀылъыпӀэм и ӀункӀыбзэӀухыр зыӀэщӀэфлъхьащи, фэри абы фыщӀыхьэркъым, щӀыхьэну хуейхэри щӀэвгъэхьэркъым.

53Хьисэ абы къыщӀэкӀыжа нэужь, теурэт егъэджакӀуэхэмрэ фарисейхэмрэ губжьауэ упщӀэ гугъу куэд Хьисэ ирату щӀадзащ, 54щагъауэу зэрагъэкъуэншэжын псалъэ къыжьэдашын я гугъэу+.

+ 11:3 Гъэс. 30:8
+ 11:10 Гъэс. 8:17,
+ 11:15 4 Пащт. 1:2,
+ 11:19 Лк. 9:49,
+ 11:23 Лк. 9:50
+ 11:27 Лк. 1:48
+ 11:31 3 Пащт. 10:1-13,
+ 11:32 Инус 3:5
+ 11:33 Лк. 8:16
• 11:37 Лк. 20:45-47
+ 11:42 Лк. 18:12
+ 11:43 Лк. 14:7, Лк. 20:46
+ 11:44 Гъэс. 26:23
+ 11:54 Лк. 20:20

12

ФэрыщӀагъэм зыщыфхъумэ

12^1ЦӀыхубэр мин бжыгъэкӀэ къызэхуэсауэ зэжьэхэуэ-зэрыпӀытӀ щыхъум, Хьисэ и гъэсэнхэм мыпхуэдэу яжриӀащ япэщӀыкӀэ:

– Тхьэвым пщагъэ зэрыхэлъым хуэдэу, фарисейхэм фэрыщӀагъэр яхэлъщи, абы зыщыфхъумэ. 2Нахуэ къэмыхъужын щэхурэ къыщӀэмыщыжын бзыщӀыгъэрэ щыӀэкъым+. 3КӀыфӀу жыфӀа псалъэр цӀыхухэм нэхуу зэхахыжынущ, пэшым щэхуу щыжыфӀар унащхьэм тету къаӀуэтэжынущ.

ЦӀыхухэм фащымышынэу, Тхьэм фыщышыни, нэхъыфӀщ

4– Си ныбжьэгъухэм нывжызоӀэ, фаукӀын нэхъыбэ нэгъуэщӀ зыри къывэзымыщӀэфынухэм фащымышынэ+. 5Сэ вжесӀэнщ фызыщышынэн хуейр: фиукӀа нэужь, жыхьэнмэм фыхидзэну къару зиӀэр арщ фызыщышынэн хуейр. Мис Абы фыщышынэ. 6Бзу цӀыкӀуитхур ахъшэ жьгъеитӀ къудейщ зэращэр. Апхуэдэу щыт пэтми, абыхэм языхэзи зыщигъэгъупщэркъым Тхьэм. 7Фэ фи щхьэц налъэ нэгъунэ Тхьэм ибжауэ щытщ. Фымышынэ! Бзу Ӏэджэ нэхърэ фынэхъ лъапӀэщ фэ.

Хьисэ зылъытэр Тхьэм илъытэнущ

8– НывжызоӀэ, си Ӏумэтым зэритыр цӀыхухэм щимыбзыщӀу къыжызыӀэ дэтхэнэри Тхьэм и мелыӀычхэм я пащхьэм щилъытэжынущ ЦӀыхум и Къуэм. 9Ауэ цӀыхухэм я пащхьэ иувэрэ къысхуэмейуэ, симыдэу къыжызыӀэм Сэри сызэрыхуэмейр, зэрызмыдар Тхьэм и мелыӀычхэм я пащхьэ къыщыжысӀэнущ. 10ЦӀыхум и Къуэм щхьэкӀэ псалъэ мыхъумыщӀэ жызыӀэм Тхьэм къыхуигъэгъунущ. Ауэ Тхьэм и Псэм мыхъумыщӀэ хужызыӀэм Тхьэм къыхуигъэгъунукъым. 11ТхьэлъэӀупӀэ унэм щызэхуэсахэм я пащхьэ фагъэкъуэншэну фыщрашэкӀи, унафэщӀхэм е лӀыщхьэхэм я пащхьэм фыщрагъэувэкӀи зызэрывгъэхеину щӀыкӀэм фемыгугъу, 12а дакъикъэм жыфӀэнур Тхьэм и Псэм фи гум кърилъхьэнущ+.

Къулей акъылыншэм теухуауэ

13ЦӀыхубэм здыхэтым, Хьисэ лӀы гуэр къелъэӀуащ:

– УщиякӀуэ, си къуэшыр ди адэм къыщӀэнамкӀэ къыздэгуэшэну схужеӀэ, – жиӀэри.

14– Апхуэдэ Ӏуэхухэр зэхэзгъэкӀыну хьэмэрэ щӀэингуэшу сыщытыну сэ зыми сигъэувакъым, – иритыжащ Хьисэ абы жэуап. 15Хьисэ цӀыхухэм яжриӀащ итӀанэ:

– Фысакъ! Щхьэхуещагъэм зыщыфхъумэ, сыту жыпӀэмэ цӀыхум сыт хуэдэ мылъку бгъэдэлъами, цӀыху гъащӀэр мылъку къудейкӀэ къапщытэркъым.

16Ар жиӀэри, щӀагъыбзэ зыщӀэлъ хъыбар къригъэжьащ:

– ЦӀыху къулей гуэрым и щӀым гъавэ бэв къытекӀат. 17«СщӀэнур сыт? – жиӀащ абы игукӀэ. – Гъавэр здыщӀэслъхьэн сиӀэкъым». 18ИтӀанэ жиӀащ: «Мыращ сщӀэнур: си гуэнхэр къезгъэгъэуэжынщи, нэхъ Ӏэхуитлъэхуиту щӀэрыщӀэу езгъэщӀынщ. Гъавэу къытесхар абы ирезгъэлъхьэнщ, си хъугъуэфӀыгъуэхэри абы щызгъэтӀылъынщ. 19ИтӀанэ сигукӀэ жысӀэнщ: Илъэс ӀэджэкӀэ узрикъун хъугъуэфӀыгъуэ уиӀэщ. Зыгъэпсэху, ефэ, ешхэ, уи нэгу зегъэужь». 20Ауэ Тхьэм абы къыжриӀащ: «Акъылыншэ! Ныжэбэ уи псэр хезгъэхынущ. Хэт зылъысынур уэ зэхуэпхьэса мылъкур?»+
21Тхьэм и гур хэзыгъахъуэ ӀуэхухэмкӀэ къулей зимыщӀу, зи щхьэр къулей зыщӀыж дэтхэнэми аращ къыщыщӀынур, – къыщӀигъуащ Хьисэ.

Ерыскъым нэхърэ гъащӀэр нэхъапэщ

22– Абы къыхэкӀкӀэ нывжызоӀэ, – яжриӀащ Хьисэ и гъэсэнхэм, – «Сыт тшхынур?» жыфӀэу фызэрыпсэуным фытемыгузэвыхь, е «Сыт щыттӀэгъэнур?» жыфӀэу фи Ӏэпкълъэпкъым щхьэкӀэ фымыгузавэ. 23Ерыскъым нэхърэ гъащӀэр нэхъапэкъэ, щыгъыным нэхърэ Ӏэпкълъэпкъыр нэхъапэкъэ? 24Феплъыт къуаргъхэм. Абыхэм жылэ трасэркъым, гъави Ӏуахыжыркъым, гуэни гъавэ гъэтӀылъыпӀи яӀэкъым, итӀани ахэр Тхьэм егъашхэ. АтӀэ фэ фынэхъ лъапӀэкъэ а къуалэбзухэм нэхърэ? 25А Ӏуэхухэм тегузэвыхь пэтми, хэт фэ фщыщу зы сыхьэткӀэ нэхъ мыхъуми зи гъащӀэм хэзыгъэхъуэн зылъэкӀынур? 26АтӀэ а мащӀэ тӀэкӀур щыфхузэфӀэмыкӀкӀэ, нэгъуэщӀым сыт фыщӀытегузэвыхьыр?

27Удз гъагъэхэм феплъыт: ахэр гугъу ехьыркъым, цыи яджыркъым. Ауэ нывжызоӀэ, апхуэдизу зызыгъэщӀэращӀэу щыта пащтыхь Сэлмэн а цӀыкӀухэм щыщ дэтхэнэри зэрыхуэпам хуэдэу зихуапэу щытакъым+. 28АтӀэ нобэ гъагъэ пэтми, пщэдей хьэкум ирадзэну удзыр Тхьэм апхуэдизу щихуапэкӀэ, фэ абыхэм нэхърэ ӀэджэкӀэ нэхъыфӀу фихуэпэнукъэ, фӀэщхъуныгъэ зи мащӀэхэ? 29Фшхынымрэ фызэфэнымрэ щхьэкӀэ фымыгузавэ икӀи фемылӀалӀэ. 30Мажусийхэм аращ къызыкӀэлъажыхьыр. Фи Адэр фызыхуэныкъуэ псоми зэрыщыгъуазэр фигу ивгъэлъ. 31Тхьэм и Тепщэныгъэр къэфлъыхъуи, адрей фызыхуэныкъуэ псори Тхьэм къывитынущ.

32Фымышынэ, гуартэ мащӀэ. Фи Адэм и Тепщэныгъэр къывитыну хуейщ+. 33Фи мылъкур фщэжи, къыщӀэкӀар къулейсызхэм яхуэвгуэш. Жьы мыхъун бохъшэ зыӀэрывгъэхьэ, зыхэмыщӀын мылъку уафэм щызэвгъэгъуэт, абы дыгъу дэкӀуеифынукъым, хъуным зыри щыхуэшхынукъым+. 34Сыту жыпӀэмэ фи мылъкур здэщыӀэм фигури щыӀэнущ.

Мэсихь къыщигъэзэжкӀэ фызэрыхуэзэнымхуэхьэзыру фыщыт

35– Зи бгыр щӀэкъузарэ зи уэздыгъэр къаблэ цӀыхум хуэдэу фыпсэу. 36Зи тхьэмадэр хьэгъуэлӀыгъуэм къикӀыжыным пэплъэрэ, къэсыжа нэужь, бжэм къызэрытеуӀуэу къыщӀэзыгъэхьэжыну хьэзыр ӀуэхутхьэбзащӀэм хуэдэу фыщыт. 37Тхьэмадэм къигъэзэжа нэужь, мыжеяуэ зрихьэлӀэж ӀуэхутхьэбзащӀэр гъуэгу махуэ теуващ. Пэжыр нывжызоӀэ, тхьэмадэм и бгыр щӀипхэнурэ, ӀуэхутхьэбзащӀэхэр иригъэфэу-иригъашхэу езыр ящхьэщытынущ. 38Ар жэщ ныкъуэуи нэхущуи щрет, тхьэмадэр сыт хуэдэ зэманым къэкӀуэжми, мыжеяуэ зрихьэлӀэж ӀуэхутхьэбзащӀэхэр гъуэгу махуэ теуващ. 39Мыр зэвгъащӀэ: дыгъуакӀуэр къыщыкӀуэну сыхьэтыр унэр зейм ищӀатэмэ, ар абы унэм къыщӀигъэхьэнутэкъым. 40Фэри хуэхьэзыру фыщыт, сыту жыпӀэмэ фыщыпэмыплъэ сыхьэтым къигъэзэжынущ ЦӀыхум и Къуэм.

41– Зи щӀыхьыр ин, – жиӀащ Питрэс, – къыжыпӀа щӀагъыбзэр зыхуэгъэзар уи гъэсэнхэм ди закъуэ, хьэмэрэ цӀыху псоми яхуэгъэзауэ щыт?

42– Тхьэмадэм адрей ӀуэхутхьэбзащӀэхэр зи ӀэмыщӀэ ирилъхьэу игъуэу псори игъэшхэн хуейуэ дзыхь зыхуищӀа цӀыху пэжым, губзыгъэм хуэдэу фыщыт, – итыжащ жэуап Хьисэ. 43– Тхьэмадэм къыщигъэзэжкӀэ, унафэ ищӀам темыкӀауэ зрихьэлӀэж ӀуэхутхьэбзащӀэр гъуэгу махуэ теуващ. 44Пэжыр нывжызоӀэ, тхьэмадэм и мылъку псори а ӀуэхутхьэбзащӀэм дзыхь хуищӀынущ. 45Ауэ а ӀуэхутхьэбзащӀэм игукӀэ «Си тхьэмадэм щӀэх къигъэзэжынукъым» жиӀэрэ, цӀыхухъуи цӀыхубзи къимыгъанэу ӀуэхутхьэбзащӀэ псори иубэрэжьу, ефэ-ешхэу, фадэкӀэ иригъэлейуэ щытмэ, 46щыпэмыплъэ махуэм, щимыгугъэ сыхьэтым тхьэмадэм къигъэзэжынурэ, а ӀуэхутхьэбзащӀэр тӀууэ зэгуиупщӀыкӀынущ икӀи Тхьэр зымылъытэ цӀыху псоми къалъысыну Ӏыхьэр абыи лъигъэсынущ.

47И тхьэмадэм и унафэм щыгъуазэу щыта пэтрэ зызымыгъэхьэзыра, е и тхьэмадэр зыхуейр зымыгъэзэщӀа ӀуэхутхьэбзащӀэм удын куэд къытехуэнущ. 48Ауэ и тхьэмадэм и унафэм щымыгъуазэу удын къызыпэкӀуэ Ӏуэху зылэжьа ӀуэхутхьэбзащӀэм удыну къытехуэнур мащӀэщ. Тхьэм куэд зритам куэдкӀэ еупщӀыжынущ, куэд дзыхь зыхуищӀам нэхъыбэж къритыжыну хуигъэувынущ.

Зы унэ ис цӀыхухэм я акъыл зэтемыхуэж хъунущ

49– ЩӀылъэм мафӀэ ездзыну аращ Сэ сыкъыщӀэкӀуар. ИкӀи сытым хуэдэу сыхуейт Сэ ар иджы къызэщӀэнэну. 50Ауэ хьэзаб куэд сшэчын хуейуэ Сэ иджыри къыспэщылъщ, икӀи ар щызэфӀэкӀынум пэплъэ си псэр хуабжьу гугъу йохь. 51ЩӀылъэм тет цӀыхухэм зэгурыӀуэныгъэ къахуэсхьыну сыкъэкӀуа фи гугъэу къыщӀэкӀынщ фэ. НывжызоӀэ, аракъым сыкъыщӀэкӀуар. АтӀэ цӀыхухэр зэхэзгъэкӀыну аращ сыкъыщӀэкӀуар. 52ДяпэкӀэ, зы унэ ис цӀыхуитхум я акъыл зэтемыхуэж хъунущ: цӀыхуищым адрей тӀум жаӀэр ямыдэу, цӀыхуитӀми мыдрей щым жаӀэр ямыдэу хъунущ.

53Адэм жиӀэр къуэм имыдэу,
къуэм жиӀэр адэм имыдэу;
анэм жиӀэр пхъум имыдэу,
пхъум жиӀэр анэм имыдэу;
гуащэм жиӀэр нысэм имыдэу,
нысэм жиӀэр гуащэм имыдэу хъунущ.

Дызэрыт зэманыр щӀэн зэрыхуейр

54– КъухьэпӀэмкӀэ къыщежьауэ къакӀуэу пшэ щыфлъагъукӀэ, «Уэшх къешхынущ» жывоӀэ асыхьэтым икӀи апхуэдэуи мэхъу, – яжриӀащ Хьисэ цӀыхубэм. 55– ИпщэкӀэ къикӀыу жьы къыщепщэм деж «Хуабей хъунущ» жывоӀэ икӀи апхуэдэуи мэхъу. 56ФэрыщӀхэ! УэфӀ хъунуми уэлбанэ хъунуми уафэм и теплъэмкӀэ къывощӀэф, атӀэ иджы дызэрыт зэманыр щхьэ къыфхуэмыщӀэрэ?

Уи дэуэгъум узэрекӀужыным и ужь ит

57– Тэмэмыр фэ езым щхьэ зэхэвмыгъэкӀрэ? 58Псалъэм папщӀэ, уи дэуэгъур уи гъусэу хеящӀэм[*] деж ущыкӀуэкӀэ, гъуэгу удытетыху, узэрекӀужыным и ужь ит. Армыхъумэ, уи дэуэгъум хеящӀэм уритынущ, хеящӀэм лъэхъуэщтетым уӀэщӀилъхьэнущ, лъэхъуэщтетым лъэхъуэщым ущӀидзэнущ+. 59НыбжызоӀэ, къанэ щымыӀэу уи щӀыхуэр умыпшынауэ, укъаутӀыпщынукъым.

* 12:58 ХеящӀэ – судыщӀэ.

+ 12:2 Лк. 8:17
+ 12:4 Гъэс. 29:25,
+ 12:12 Гъэс. 16:1
+ 12:20 ДжакӀуэ 2:18, ДжакӀуэ 6:2
+ 12:27 3 Пащт. 10:4-7
+ 12:32 Лк. 22:29
+ 12:33 Лк. 18:22
+ 12:58 Гъэс. 25:8

13

Хьисэ цӀыхухэр тобэ къэхьыжыным къызэрыхуриджар

13^1Тхьэм къурмэн хуащӀыну Гэлилейм къикӀа цӀыхухэм я къурмэнхэр щыфӀагъэжым, Пилат ахэр укӀыкӀейуэ зэрыригъэукӀар Хьисэ къедаӀуэу щыт гуэрхэм къыжраӀэжащ+. 2Ар щызэхихым, Хьисэ абыхэм мыпхуэдэу яжриӀащ:

– Ахэр адрей я лъэпкъэгъухэм нэхърэ нэхъ гуэныхьщӀакӀуэу щыта фи гугъэу ара апхуэдэ лей къащӀылъысар? 3Аракъым нывжызоӀэ! Ауэ тобэ къэвмыхьыжмэ, псори абыхэм хуэдэу фыхэкӀуэдэнущ. 4Хьэмэрэ СилэумкӀэ зэджэу щыта чэщанэжьыр къыщыуам, абы щӀипӀытӀауэ щыта цӀыху пщыкӀуийр Ерусэлим дэс адрейхэм нэхърэ нэхъ къуаншэт? 5Нэхъ къуаншэтэкъым! Ауэ тобэ къэвмыхьыжмэ, псори абыхэм хуэдэу фыхэкӀуэдэнущ.

Жыг гъуам теухуа щӀагъыбзэ

6Хьисэ щӀагъыбзэ къригъэжьащ итӀанэ:

– Зыгуэрым и жызум хадэм хъурмей къыщыкӀырт. Жыгым къыпыкӀаӀамэ еплъыну хадэр зейр щыкӀуэм, жыгым къыпыкӀаӀауэ игъуэтакъым. 7Апхуэдэу щыхъум, хадэр зейм жызумгъэкӀым мыпхуэдэу жриӀащ: «Илъэсищ хъуауэ мы жыгым зыгуэр къыпыкӀэӀамэ сеплъыну сыкъокӀуэ, ауэ зыри пызгъуэтыркъым. КъиупщӀыкӀ адэ, щӀыр щхьэ игъэхьэулеин хуей абы?»+
8ЖызумгъэкӀыр хадэр зейм елъэӀуащ: «Зи щӀыхьыр ин, иджыри зы илъэскӀэ игъэт. Жыгыр къэстӀыхьынщи, вэнывей щӀэслъхьэнщ, 9хэт ищӀэрэ, етӀанэгъэ къыпыкӀэнкӀэ хъунущ. КъыпымыкӀэмэ, къибупщӀыкӀыжынщ» жиӀэри.

Фыз ныкъуэдыкъуэ гуэр Хьисэ щэбэтмахуэм зэригъэхъужар

10Щэбэт махуэу Хьисэ тхьэлъэӀупӀэ унэ гуэрым цӀыхухэр Тхыгъэ ЛъапӀэм щыщӀигъэджыкӀырт. 11Илъэс пщыкӀуий лъандэрэ и тхыр къэгъэшарэ жин бзаджэм зыкъримыгъэузэхужу бзылъхугъэ гуэр абы щӀэтт. 12Хьисэ ар щилъагъум, къриджэри жриӀащ:

– ЦӀыхубз, уи узыр пхэкӀыжащ.

13Ар жиӀэщ, и Ӏэр трилъхьэри, цӀыхубзым асыхьэтым зыкъиузэхужащ. ЦӀыхубзым Тхьэм фӀыщӀэшхуэ хуищӀащ. 14Хьисэ щэбэт махуэу ар зэригъэхъужам щхьэкӀэ тхьэлъэӀупӀэ унэм и тетыр къэгубжьри, цӀыхухэм мыпхуэдэу яжриӀащ:

– Тхьэмахуэ махуиблым щыщу махуихыр лэжьыгъэм хухахауэ щытщи, мис а махуихым фыкъакӀуэурэ зывгъэхъуж, щэбэтым фыкъыщӀэкӀуэн щыӀэкъым+.

15– ФэрыщӀхэ! – жриӀащ Зиусхьэным абы. – Фивхэр, фи шыдхэр щэбэт махуэм къыкӀэрыфтӀэтыкӀыу псафэ фшэркъэ дэтхэнэ зыми+? 16Апхуэдэу щыщыткӀэ, Ӏиблисым илъэхъауэ илъэс пщыкӀуий лъандэрэ иӀыгъ мы цӀыхубзыр, Ибрэхьим къытехъукӀахэм ящыщыр, Ӏиблисым и бжьым дауэ къыщӀэзмышыжынрэ щэбэт махуэм?!

17Хьисэ ар щыжиӀэм, и пэрыуэгъу псори укӀытэжащ, ауэ адрей цӀыхухэр Хьисэ илэжь Ӏуэху телъыджэхэм щыгуфӀыкӀащ.

Тхьэм и Тепщэныгъэр зэщхьыр сыт?

18– Тхьэм и Тепщэныгъэр зэщхьыр сыт? – жиӀащ Хьисэ. – Сытым хуэзгъэдэну ар? 19Ар андэгурэдэгум[*] и жылэ цӀыкӀум хуэдэщ. ЦӀыху гуэрым а жылэр къищтэри, и хадэм щыхисащ. Щыхисэм, жыгым хуэдэу къэкӀри, къудамэ щӀагъхэм къуалэбзухэм абгъуэ щӀащӀыхьащ+.

20АтӀэ сытым хуэзгъэдэну Тхьэм и Тепщэныгъэр? – къыпищащ Хьисэ. – 21Ар пщагъэм хуэдэщ. Бзылъхугъэ гуэрым пщагъэ къищтэщ, хьэжыгъэ Ӏэнлъищрэ пщагъэмрэ зэхипщэри игъэувыжащ, тхьэвыр тэджыху.

ЩӀыбым фыкъызэрыдэмынэным и ужь фит

22Хьисэ Ерусэлим здэкӀуэм, къалэхэм, жылэхэм дыхьэурэ, цӀыхухэр иущийрт. 23Абы зыгуэр къеупщӀащ:

– Зи щӀыхьыр ин, къемэтмахуэм цӀыху мащӀэ тӀэкӀу фӀэкӀа къемылыну ара?

24– Куэбжэ зэвымкӀэ фызэрыдыхьэным и ужь фит Ӏэмал зэриӀэкӀэ, – итыжащ Хьисэ жэуап, – сыту жыпӀэмэ, нывжызоӀэ, цӀыху куэд дыхьэну хэтынущ, ауэ дыхьэфынукъым. 25Унэр зейр къэтэджрэ куэбжэр къигъэбыдэжа нэужь, «Зи щӀыхьыр ин, куэбжэр къытхуӀух» жыфӀэрэ куэбжэм фытеуӀуэу щӀыбым фыкъыдэнэнущ. Ауэ унэр зейм мыпхуэдэу къывжиӀэнущ: «Фыхэтми, дэнэ фыкъикӀами, сщӀэркъым». 26Фэ мыпхуэдэу жыфӀэнущ абы щыгъуэ: «Дэ уи гъусэу дефэу, дешхэу, ди уэрамхэм дыщыбущийуэ щытакъэ?» 27Ауэ абы мыпхуэдэу жэуап къывитыжынущ: «Фыхэтми, дэнэ фыкъикӀами, сщӀэркъым. Си пащхьэм фикӀ, бзаджащӀэхэ!» 28Ибрэхьим, Исхьэкъ, Екъуб сымэ, бегъымбархэри я гъусэу, Тхьэр щытепщэ щӀыпӀэм хэщӀапӀэ къащылъысауэ, ауэ фэ фыкъыӀуахужу щыфлъагъукӀэ, фыпыхьэнущ, фи ӀэфракӀэм федзэкъэжынущ. 29ЦӀыхухэр къуэкӀыпӀэмкӀи, къухьэпӀэмкӀи, ищхъэрэкӀи, ипщэкӀи къикӀынурэ, Тхьэр щытепщэ щӀыпӀэм къыщаӀэтыну гуфӀэгъуэшхуэм хэтынущ. 30Иджыпсту я ужь итхэр я пэ иувэнущ, я пэ итхэр я ужь къинэнущ абы щыгъуэ.

Еууей, Ерусэлим, Ерусэлим!

31Абы хэту фарисей гуэрхэр къакӀуэри, Хьисэ къыжраӀащ:

– Мы щӀыпӀэр къыубгынэмэ, нэхъыфӀщ, Хьирэд уригъэукӀыну хэтщ+.

32– ФыкӀуи, а бажэм мыпхуэдэу схужефӀэж, – яжриӀащ абыхэм Хьисэ, – «Сэ ноби пщэдеи цӀыхухэм жинхэр къахэсхужу икӀи згъэхъужу сахэтынущ, ауэ махуэ ещанэм си Ӏуэхур сыухынущ». 33Сэ ноби, пщэдеи, пщэдеймыщкӀи сыкъэмыувыӀэу сыздэкӀуэм сыкӀуэн хуейщ, сыту жыпӀэмэ бегъымбарыр Ерусэлим фӀэкӀа нэгъуэщӀ щӀыпӀэ щаукӀынкӀэ Ӏэмал зимыӀэщ.

34Еууей, Ерусэлим, Ерусэлим! Тхьэм и бегъымбархэр зэтезыукӀэу, Тхьэм и лӀыкӀуэхэр зи уэрамхэм мывэкӀэ щаукӀ. Къуалэбзум и шыр цӀыкӀухэр и дамэ щӀагъым щызэрызэхуишэсым хуэдэу, сэри сыт хуэдизрэ уи бынхэр зэкъуэт сщӀыуэ зэхуэсшэсыну сыхэта, ауэ фэ вдакъым+. 35Иджы фи Унэр нэщӀ хъуауэ фэ къыфхуонэж. НывжызоӀэ, «Зиусхьэным и цӀэкӀэ къытхуэкӀуэращ щӀыхьыр зейр» жыфӀэху, сыкъэфлъагъужынукъым+.

* 13:19 Андэгурэдэгу – горчицэ фӀыцӀэ жыхуаӀэращ. Журтхэм хабзэ яхуэхъуауэ, Ӏуэхугъуэ цӀыкӀухэм щытепсэлъыхькӀэ, зытепсэлъыхьыр андэгурэдэгум хуагъадэу щытащ, и жылэр зэрыжьгъейм щхьэкӀэ.

+ 13:1 Лк. 3:1, Лк. 23:1
+ 13:7 Лк. 3:9
+ 13:14 Лк. 8:41,
+ 13:15 Лк. 14:5
+ 13:19 Лк. 17:6, Данил 4:9
+ 13:31 Лк. 3:1, Лк. 9:7
+ 13:34 Руфэ 2:12,
+ 13:35 Лк. 19:38

14

Бэг уз зэфыкӀ лӀы гуэр Хьисэ зэригъэхъужар

14^1Щэбэт махуэу, фарисейхэм я унафэщӀ лӀы гуэрым Хьисэ иригъэблагъэри, Ӏэнэ къыхуищтащ. ХьэщӀэхэм я нэр Абы трамыгъэкӀыу кӀэлъыплъырт+. 2ЦӀыхур зыгъэбэг уз ефыкӀыу лӀы гуэр Хьисэ и пащхьэм къиуващ. 3Хьисэ теурэт егъэджакӀуэхэмрэ фарисейхэмрэ захуигъазэри, мыпхуэдэу еупщӀащ:

– Щэбэт махуэм цӀыхур бгъэхъуж хъуну, хьэмэрэ мыхъуну? – жиӀэри.

4Зыри жаӀэртэкъым. ЩыжамыӀэм, Хьисэ сымаджэм теӀэбэщ, игъэхъужри иутӀыпщыжащ. 5Мыдрейхэм яжриӀащ итӀанэ:

– Зыгуэрым фи къуэр е фи выр псым хэхуэмэ, асыхьэтым къыхэфхыжынукъэ, ар щэбэт махуэу щыт пэтми+?

6Зыри къыжраӀэфакъым абыхэм.

Зызыгъэлъагэм и пщӀэр ехуэхынущ, зызыгъэлъахъшэм и пщӀэр Тхьэм иӀэтынущ

7ХьэщӀэхэм тӀысыпӀэ хэплъыхь ящӀу щилъагъум, Хьисэ абыхэм мыпхуэдэу яжриӀащ:+

8– ГуфӀэгъуэ зиӀэ гуэрым уригъэблагъэмэ, жьантӀэм умыкӀуэ, уэ нэхърэ зи пщӀэр нэхъ лъагэ гуэр кърагъэблэгъауэ къыщӀэкӀмэ,+
9уезыгъэблэгъа бысымым мыпхуэдэу къыбжиӀэнущ: «Мыр а уздэщысым деж гъэтӀысыт». Уи напэр текӀауэ ӀэнэкӀэм укъыпытӀысхьэжын хуей хъунущ абы щыгъуэ. 10Ауэ уэ ущрагъэблагъэкӀэ, кӀуэи, Ӏэнэм и кӀэ дыдэм деж щетӀысэх, уезыгъэблэгъам мыпхуэдэу къыбжиӀэн щхьэкӀэ: «Ныбжьэгъу, мыдэ къыдэкӀуэтейт». Ӏэнэм къыбдыщыс псоми ялъагъуу уи пщӀэр лъагэ хъунущ абы щыгъуэ. 11Аращи, зызыгъэлъагэм и пщӀэр ехуэхынущ, зызыгъэлъахъшэм и пщӀэр Тхьэм иӀэтынущ+.

12Хьисэ езыгъэблэгъа бысымым мыпхуэдэу жриӀащ итӀанэ:

– Шэджагъуэм е пщыхьэщхьэм Ӏэнэ къыщыпщтэкӀэ, уи ныбжьэгъуи, уи къуэши, уи Ӏыхьлыи, уи гъунэгъу къулейхэми уемыджэ, сыту жыпӀэмэ абыхэм уэри урагъэблэгъэжынурэ яхуэпщӀар къыпхуащӀэжа хуэдэу хъунущ. 13Ауэ уэ Ӏэнэ къыщыпщтэкӀэ, факъырэхэр, ныкъуэдыкъуэхэр, щӀакъуэхэр, нэфхэр егъэблагъэ. 14Мис абы щыгъуэ гъуэгу махуэ утеуващ, абыхэм яхуэпщӀар къыпхуащӀэжыфынукъыми. Ауэ уэ Тхьэм къыпхуищӀэжынущ цӀыху щыпкъэ лӀахэр къыщытэджыжыну махуэм.

Тхьэр къыщоджэм деж жыӀэщӀэу щыт

15Ӏэнэм къыдыщыс гуэрым ар щызэхихым, Хьисэ къыжриӀащ:

– Тхьэм и Тепщэныгъэр нахуэу къэлъэгъуа нэужь, абы къыщаӀэтыну гуфӀэгъуэм хэтынур гъуэгу махуэ теуващ.

16– ЛӀы гуэрым Ӏэнэшхуэ къигъэуври, цӀыху куэдым еджащ, – жиӀащ Хьисэ. 17– Ӏэнэм пэрытӀысхьэн щыхуей сыхьэтыр къыщысым, и унэӀутыр зэджахэм я деж игъакӀуэри, Ӏэнэр зэрыхьэзырыр яжрыригъэӀащ. 18Ауэ зэгурыӀуа нэхъей псори къелъэӀужащ зэрыхуемыблэгъэфым щхьэкӀэ губгъэн яхуимыщӀыну. Зым мыпхуэдэу къиӀуэхуащ: «Сэ щӀы Ӏыхьэ къэсщэхуащи, сыкӀуэу семыплъу хъунукъым, кхъыӀэ, губгъэн къысхуумыщӀ». 19Адрейми мыпхуэдэу къиӀуэхуащ: «ТанипщӀ къэсщэхуащи, я щытыкӀэм сеплъыну сокӀуэри, кхъыӀэ, емыкӀу къысхуумыщӀ». 20Ещанэми мыпхуэдэу жиӀащ: «Фыз къэсшащи, сынэкӀуэфынукъым». 21Арати, унэӀутым къигъэзэжри, къыжраӀар и тхьэмадэм хуиӀуэтэжащ. Апхуэдэу щыхъум, Ӏэнэ къызэтезыгъэувар къэгубжьри, и унэӀутым жриӀащ: «Къалэм и уэрамышхуэхэми уэрам зэвхэми псынщӀэу ирикӀуи, факъырэхэр, ныкъуэдыкъуэхэр, нэфхэр, щӀакъуэхэр си унэ къишэ». 22УнэӀутым къыщигъэзэжым, и тхьэмадэм жриӀащ: «Зи щӀыхьыр ин, уи унафэр згъэзэщӀащ, ауэ иджыри тӀысыпӀэ нэщӀ Ӏэнэм иӀэщ». 23Тхьэмадэм унэӀутым жреӀэ абы щыгъуэ: «Къалэм дэкӀи, губгъуэ гъуэгухэм техьэ, бжыхь лъабжьэхэр щӀэщыкӀ икӀи къыпхуэзэу хъуар си деж къэкӀуэну къытегъэхьэ, си унэм цӀыхур щӀэз хъун щхьэкӀэ. 24НывжызоӀэ, хъыбар зэзгъащӀэу къэмыкӀуахэм щыщу зыри си Ӏэнэ къэтӀысынукъым».

Хьисэ и Ӏумэтым уитыныр Ӏуэху тыншкъым

25Хьисэ и гъусэу цӀыху куэд кӀуэрт. Абыхэм захуигъазэри яжриӀащ:

26– Си Ӏумэтым итхэм я адэ-анэхэм, я фызхэм, я бынхэм, я къуэшхэм, я шыпхъухэм, уеблэмэ я псэм нэхърэ нэхъыфӀу сыкъамылъагъумэ, си гъэсэн хъунукъым. 27Си ужь къиувэу Сэр щхьэкӀэ гугъу зезымыгъэхьыфыр, уеблэмэ и гъащӀэр итыну мыхьэзырыр си гъэсэн хъунукъым+. 28Фэ фщыщ гуэрым чэщанэ иухуэну мурад ищӀмэ, тӀысу текӀуэдэнур къипщытэнукъэ япэщӀыкӀэ, лэжьыгъэр и кӀэм нигъэсыфынрэ нимыгъэсыфынрэ ищӀэн щхьэкӀэ? 29Армырамэ, лъабжьэр игъэувауэ, чэщанэр хунэмыгъэсыжмэ, ар зылъагъухэм ауан къащӀынущ, 30мыпхуэдэу жаӀэурэ: «Мы лӀым чэщанэ иухуэну щӀидзат, ауэ хунэгъэсыфакъым».

31Хьэмэрэ мыпхуэдэ жытӀэнщ: нэгъуэщӀ пащтыхьым езэуэну зызыгъэхьэзыр пащтыхьыр тӀысу япэщӀыкӀэ егупсысынукъэ минипщӀ фӀэкӀа мыхъу и дзэмкӀэ мин тӀощӀ хъууэ къыхуэкӀуэ дзэм езэуэфынрэ емызэуэфынрэ? 32Емызэуэфынумэ, бийр жыжьэ щӀыкӀэ и лӀыкӀуэхэр игъэкӀуэнурэ, зэгурыӀуэныгъэ къарищӀылӀэну иригъэлъэӀунущ.

33Абы ещхьу, фэ фщыщ дэтхэнэ зыми и гур и мылъкум къыбгъэдимыгъэкӀмэ, си гъэсэн хъунукъым.

Шыгъур мышыугъэмэ, сыт и сэбэп?

34– ЗэрыфщӀэщи, шыгъур фӀыщ. Ауэ шыгъум и шыугъэр щӀэкӀмэ, ар зыкӀи шыугъэ пхуэщӀыжынукъым. 35Ар зыкӀи къыпхуэгъэсэбэпынукъым итӀанэ, уеблэмэ щӀым хэбдзэми, щӀыр абыкӀэ пхуэгъэпшэрынукъым. Апхуэдэ шыгъур, зыкӀи щымыгугъыжу, хыфӀадзэж. ТхьэкӀумэ зиӀэм жысӀэр зэхрырех+.

+ 14:1 Лк. 6:7, Лк. 20:20
+ 14:5 Лк. 13:15
+ 14:7 Лк. 11:43
+ 14:8 Гъэс. 25:6-7
+ 14:11 Лк. 18:14
+ 14:27 Лк. 9:23
+ 14:35 Лк. 8:8,

15

Мэл кӀуэдам теухуа щӀагъыбзэ

15^1Тезыр ахъшэ къыхэзыххэмрэ гуэныхьлыуэ ялъытэхэмрэ Хьисэ жиӀэм едэӀуэну къекӀуалӀэрт. 2Фарисейхэмрэ теурэт егъэджакӀуэхэмрэ ар яфӀэмыфӀу, мыпхуэдэу жаӀащ:

– Мыбы гуэныхьлыхэр зрегъэгъусэ, абыхэм ядошхэ+.

3Хьисэ щӀагъыбзэ къригъэжьащ абы щыгъуэ:

4– Фэ фщыщ гуэрым мэлищэ иӀэу жытӀэнщ. АтӀэ а мэлхэм щыщ зы абы фӀэкӀуэдмэ, ежьэу мэл кӀуэдар къигъуэтыжыху къилъыхъуэнукъэ, мэл бгъущӀрэ бгъур губгъуэм къринэу? 5Къигъуэтыжа нэужь, и дамэм гуфӀэу трилъхьэнурэ, 6и унэм кӀуэжынущ, и ныбжьэгъухэмрэ и гъунэгъухэмрэ къриджэнурэ, мыпхуэдэу яжриӀэнущ: «Си мэл кӀуэдар къэзгъуэтыжащи, фыкъакӀуи, фыкъыздэгуфӀэ!» 7НывжызоӀэ, ещхьыркъабзэу, тобэ къыщӀахьыжын щхьэусыгъуэ зимыӀэ цӀыху щыпкъэ бгъущӀрэ бгъум елъытауэ, тобэ къэзыхьыж зы гуэныхьщӀакӀуэ закъуэм щхьэкӀэ уафэм щыӀэну гуфӀэгъуэр нэхъ инщ+.

Дыжьын кӀуэдам теухуа щӀагъыбзэ

8– Е цӀыхубз гуэрым дыжьын жьгъеипщӀ иӀэу жытӀэнщ. АтӀэ а дыжьынипщӀым щыщу абы зы фӀэкӀуэдмэ, уэздыгъэр пигъанэу набдзэгубдзаплъэу унэр къипхъэнкӀыурэ лъыхъуэнукъэ, дыжьыныр къигъуэтыжыху? 9Къигъуэтыжа нэужь, и ныбжьэгъухэмрэ и гъунэгъухэмрэ къриджэнурэ, мыпхуэдэу яжриӀэнущ: «СфӀэкӀуэдауэ щыта си дыжьыныр къэзгъуэтыжащи, фыкъакӀуи, фыкъыздэгуфӀэ!» 10НывжызоӀэ, ещхьыркъабзэу, Тхьэм и мелыӀычхэри мэгуфӀэ тобэ къэзыхьыж зы гуэныхьщӀакӀуэм щхьэкӀи.

Къуэ щхьэрыуам теухуа щӀагъыбзэ

11– ЛӀы гуэрым къуитӀ иӀэт, – жиӀащ Хьисэ. – 12НэхъыщӀэм адэм мыпхуэдэу жриӀащ: «Ди адэ, уи щӀэиным щыщу къыслъысын хуейр къызэт». Апхуэдэу щыхъум, адэм мылъкур зэшхэм яхуигуэшащ. 13Куэди дигъэкӀакъым, къылъысар зэщӀикъуэри, къуэ нэхъыщӀэр щӀыпӀэ жыжьэ гуэрым кӀуащ. А щӀыпӀэм щыӀэху, мыхъумыщӀэ псэукӀэм зритри, и мылъкур Ӏисраф ищӀащ абы. 14И мылъкум щыщу зыри къуэмылъыжу къыщынэм, а щӀыпӀэм гъаблэшхуэ къыщыхъури, ар къулейсыз дыдэ хъуащ. 15Апхуэдэу щыхъум, щӀалэр а щӀыпӀэм щыщ лӀы гуэрым деж кӀуэри, хуэлӀыщӀэну гурыӀуащ. ЛӀым ар и губгъуэм игъэкӀуащ, и кхъуэ хъушэр иригъэгъэхъуну. 16Кхъуэм ирагъэшх Ӏусыр ишхыну ехъуапсэ хъуат щӀалэр, ауэ кхъуэ Ӏуси зыми къритыртэкъым. 17ЩӀалэр зыщӀэгупсысыжри, мыпхуэдэу жиӀащ: «Си адэм сыт хуэдиз лӀыщӀэ иӀэми, псоми яшхын пэрыхьэту ягъуэт, сэ мыбы шхын щхьэкӀэ сыщолӀэ. 18Си адэм деж сыкӀуэжынщи, мыпхуэдэу жесӀэнщ: Си адэ, Тхьэми уэри сынывэкъуэншэкӀащ, 19сыуикъуэу жысӀэнуи схуэфащэкъым, лӀыщӀэу сыкъащтэ». 20Ар жиӀэщ, тэджри, и адэм деж кӀуэжыну ежьащ.

Адэм и къуэр къэкӀуэжу жыжьэу щилъагъум, и гур щӀэузащ, итӀанэ пежажьэщ, зридзри, ӀэплӀэ, ба хуищӀащ. 21ЩӀалэм и адэм жриӀащ: «Си адэ, Тхьэми уэри сынывэкъуэншэкӀащ, сыуикъуэу жысӀэнуи схуэфащэкъым». 22Ауэ адэм унэӀутхэм мыпхуэдэу яжреӀэ: «Щыгъын нэхъыфӀ дыдэр псынщӀэу къыхущӀэфхи, къыщыфтӀагъэ, и Ӏэм Ӏэлъын Ӏэрыфлъхьэ, и лъакъуэми вакъэ лъыфтӀагъэ. 23Танэ гъэшха къыщӀэфши, фӀэвгъэж, дыгуфӀэнщ, танэр тшхынщ. 24Си къуэр лӀати, къэпсэужащ, кӀуэдати, къэдгъуэтыжащ!» Арати, гуфӀэгъуэр яублащ.

25Адэм и щӀалэ нэхъыжьыр губгъуэм щыӀэт абы щыгъуэ. КъыщыкӀуэжым, унэм къэблэгъэжауэ, макъамэ макърэ Ӏэгуауэ макърэ пщӀантӀэм къыдэӀукӀыу зэхихащ. 26Щызэхихым, унэӀутхэм ящыщ зы ириджэри, гуфӀэгъуэр къыщӀаӀэтам и щхьэусыгъуэм щӀэупщӀащ. 27«Уи къуэшыр къекӀуэлӀэжащ, – жиӀащ унэӀутым. – Уи адэм ар псэууэ, узыншэу къызэрыӀэрыхьэжам щхьэкӀэ танэ гъэшха фӀыдигъэгъэжащ». 28Къуэ нэхъыжьым ар щызэхихым, къэгубжьри, дыхьэжын идакъым. Ауэ адэр къыдэкӀри, къеубзэу къелъэӀуащ: «Ныдыхьэж, си къуэ», – жиӀэри. 29Къуэ нэхъыжьым адэм мыпхуэдэу жриӀащ: «Сэ илъэс дапщэ хъуауэ сыпхуэлажьэми, зэи уи унафэ сыщӀэкӀакъым. ИтӀани зы чыцӀ къызэпту си ныбжьэгъухэмрэ сэрэ ди нэгу зедбгъэгъэужьакъым. 30Ауэ уи мылъкур куэпэчхэм ятезыгъэкӀуэда уи къуэр къекӀуэлӀэжати, танэ гъэшха хуэбукӀащ»+. 31Адэм мыпхуэдэу жиӀащ абы щыгъуэ: «Си щӀалэ! Уэ сыт щыгъуи узигъусэщ, сиӀэ псори ууейщ. 32Дымынэщхъейуэ дынэщхъыфӀэн, дыгуфӀэн хуейт иджыпсту, уи къуэшыр лӀати, къэпсэужащ, кӀуэдати, къэдгъуэтыжащ».

+ 15:2 Лк. 5:30, Лк. 19:7
+ 15:7 Лк. 5:31-32
+ 15:30 Гъэс. 29:3

16

Гуэнтет хьэрэмыгум теухуа щӀагъыбзэ

16^1Хьисэ и гъэсэнхэм яжриӀащ итӀанэ:

– ЦӀыху къулей гуэрым гуэнтет иӀэт. Гуэнтетым уи мылъкур Ӏисраф пфӀещӀ, жаӀэри къулейм бзэгу хуахьащ. 2Арати, абы гуэнтетыр ириджэри, къеупщӀащ: «Уэр щхьэкӀэ жаӀэу зэхэсхыр сыт? Си мылъкур зэрызепхьэмкӀэ жэуап тэмэму къызэтыт, уэ си мылъкур афӀэкӀ пӀэщӀэлъыжынукъым».

3«Сыт иджы сщӀэнур? – жиӀащ гуэнтетым игукӀэ. – Си тхьэмадэм си лэжьыгъэр стрехыж. ЩӀы къысхуэтӀынукъым, факъырэӀус сыщӀэлъэӀуну си дзэр мэш. 4Си лэжьыгъэр стрихыжмэ, цӀыхухэм я унэ сыщӀагъэхьэн щхьэкӀэ, сщӀэнур къэсщӀащ». 5Арати, гуэнтетым и тхьэмадэм и щӀыхуэ зытелъ цӀыхухэр зырызурэ къриджэу щӀидзащ. «Си тхьэмадэм ептыжын хуейуэ дапщэ птелъыр?» – еупщӀащ гуэнтетыр зым. 6«Дагъэ фэндырищэ стелъщ», – жиӀащ абы. «Мис уи щӀыхуэ тхылъыр, тӀыси, щэм и пӀэкӀэ псынщӀэу щэ ныкъуэ итхэ». 7Гуэнтетыр къыкӀэлъыкӀуэм еупщӀащ: «Уэ дапщэ птелъыр?» «Гуэдз къэпищэ стелъщ», – жиӀащ абыи. «Уи щӀыхуэ тхылъыр къащти, пщӀей итхэ», – жиӀащ гуэнтетым.

8Тхьэмадэр гуэнтет хьэрэмыгум щытхъуащ губзыгъэу къызэрыщӀэкӀам щхьэкӀэ; сыту жыпӀэмэ Тхьэм и бынхэм елъытауэ, мы дуней нэпцӀым и бынхэр нэхъ губзыгъэу къыщӀокӀ, езыхэм ещхь гуэрхэм Ӏуэху щыдащӀэкӀэ. 9НывжызоӀэ, мы дуней нэпцӀым щывиӀэ мылъкумкӀэ ныбжьэгъу зэвгъэгъуэт, фи мылъкур фыуха нэужь, мыкӀуэдыжын псэупӀэхэм абыхэм фрагъэблэгъэн щхьэкӀэ.

10МащӀэмкӀэ пэж цӀыхур куэдымкӀи пэжу щытынущ. МащӀэмкӀэ пэжу щымытыр куэдымкӀи пэжу щытынукъым+. 11Мы дуней нэпцӀым пыщӀа мылъкур дзыхь зыхуащӀ хъун цӀыхуу фыщымытмэ, хэт фэ мылъку нэсыр фи ӀэмыщӀэм изылъхьэнур+? 12Хьэмэрэ хамэ мылъкур дзыхь зыхуащӀ хъун цӀыхуу фыщымытмэ, фэ езым фыфей хъун мылъку хэт къывэзытынур? 13Зы лӀыщӀэр тхьэмадитӀым зэуэ хуэлӀыщӀэн лъэкӀынукъым; сыту жыпӀэмэ зыр фӀыуэ имылъагъуу, адрейр илъагъуу щытынущ; зым хуэпэжу, адрейм нэмыплъ ириту щытынущ. Тхьэми мылъкуми зэхуэдэу фыхуэлэжьэн флъэкӀынукъым.

14Ахъшэ фӀыуэ зылъагъу фарисейхэм ар щызэхахым, Хьисэ ауан къащӀащ. 15Ауэ Хьисэ абыхэм яжриӀащ:

– ЦӀыху щыпкъэу адрейхэм закъыщывгъэхъу щхьэкӀэ, фи гум илъыр Тхьэм ещӀэ. ЦӀыхухэм пщӀэ зыхуащӀ Ӏуэхугъуэхэр Тхьэм дежкӀэ гущыкӀыгъуэщ+.

Тхьэм и Хабзэр зэи кӀуэдыжынукъым

16– Теурэтымрэ бегъымбархэм я тхылъхэмрэщ щыӀар, Яхья къэкӀуэху. Иджы Тхьэм и Тепщэныгъэм и хъыбарыр яӀуатэу щӀадзащ икӀи абы и жьауэм щӀэувэну хэти хуабжьу щӀокъу+. 17Уафэри щӀылъэри нэхъ кӀуэдыжыгъуафӀэ хъунущ Теурэт Хабзэм зы хьэрф хэкӀуэдыкӀыным нэхърэ.

Фыз игъэкӀыжыным теухуауэ

18– Зи фыз изыгъэкӀыжу нэгъуэщӀ фыз къэзышэжым зинэ ищӀауэ мэхъу. Абы хуэдэу, кърагъэкӀыжа фыз къэзышэми зинэ ещӀэ.

Къулеижьымрэ Лазыррэ

19– Къулеижь гуэр псэурт, – къыпищащ Хьисэ. – Абы зыкърихыу зихуапэрт, махуэ къэс ефэу, ешхэу, и нэгу зригъэужьу псэурт. 20Къулеижьым и куэбжэм деж зы факъырэ Ӏулът, Лазыр и цӀэу. Лазырым и щӀыфэр бэгум зэщӀищтат. 21Къулеижьым и Ӏэнэм къехуэх кӀэрыхубжьэрыхухэмкӀэ и ныбэм из ищӀыну хъуапсэрт ар. Хьэхэр къыбгъэдэлъадэурэ, и щӀыфэм тет бэгухэм къебзейрт. 22Арати, факъырэр лӀащ икӀи мелыӀычхэм ар Ибрэхьим деж яхьри бгъэдагъэтӀысхьащ. 23Къулеижьри лӀэри щӀалъхьэжащ. Жыхьэнмэм щыӀэу и псэм хьэзабыр телъу, и нэр иӀэтщ, дэплъейри, жыжьэу Ибрэхьим илъэгъуащ, Лазыри абы бгъэдэсу. 24Щилъагъум, джащ: «Ди адэ Ибрэхьим, гущӀэгъу къысхуэщӀ. Лазыр къысхуэгъакӀуи, и Ӏэпэр псым хищӀэурэ си бзэгур схуегъэгъэупщӀыӀу, сыту жыпӀэмэ мы мафӀэ сызыхэтым хуабжьу гугъу сыщохь»+.

25«Си щӀалэ, – жиӀащ Ибрэхьим, – уигу къэгъэкӀыж дунейм ущытетам уэ фӀыгъуэ ущымыщӀэу, Лазыр гугъу ехьу зэрыщытар. Иджы ар мыбы щотынш, уэ абы гугъу ущохь. 26Абы къищынэмыщӀауэ, фэрэ дэрэ дякум щыхупӀэ куу дэлъщ, мыбы никӀыу абы нэкӀуэну хуейр нэмыкӀуэфын икӀи абы къикӀыу мыбы къэкӀуэну хуейр къэмыкӀуэфын щхьэкӀэ».

27«АтӀэ ди адэ, – жиӀащ къулейуэ щытам, – сынолъэӀу, си адэм и унэм Лазыр схуэбгъэкӀуэну. 28Къуэшитху сиӀэщи, ахэри мы хьэзаб шэчыпӀэм къэмыкӀуэн щхьэкӀэ, сакъыну схужрегъэӀэж».

29«Абыхэм Мусэрэ бегъымбархэмрэ я тхылъхэр яӀэщ, а тхылъхэм ярытым тету ирепсэу», – жиӀащ Ибрэхьим.

30«Хьэуэ, ди адэ Ибрэхьим, – жиӀащ къулеижьу щытам, – лӀахэм я лӀыкӀуэу зыгуэр яхуэкӀуэмэ, тобэ къахьыжынущ».

31«Мусэрэ бегъымбархэмрэ я тхылъхэм ярытым тету мыпсэумэ, лӀахэм зыгуэр къахэтэджыкӀыжми, я фӀэщ хъунукъым», – къитыжащ жэуап Ибрэхьим.

+ 16:10 Лк. 19:17

+ 16:11 Гъэс. 24:4

+ 16:15 1 Пащт. 16:7, 3 Пащт. 8:39, Гъэс. 21:2,

+ 16:16 Лк. 4:43,

+ 16:24 Лк. 3:8

17

Хьисэ и гъэсэнхэр зэриущияр

17^1– ЦӀыхур гуэныхьым тезыгъэгушхуэ гуэр сыт щыгъуи щыӀэнущ. Ауэ гъуэгу мыгъуэ теуващ цӀыхур гуэныхь щӀэным тезыгъэгушхуэр, – яжриӀащ Хьисэ и гъэсэнхэм+. 2– Апхуэдэ цӀыхум дежкӀэ и пщэм щхьэл мывэ иращӀэрэ хым хадзэмэ, нэхъыфӀщ мы къызэрыгуэкӀ цӀыхухэм ящыщ зы гуэныхь щӀэным тригъэгушхуэ нэхърэ. 3Аращи, фысакъ! Уи къуэшым гуэныхь зыпылъ Ӏуэху илэжьмэ, гуэныхь къызэрихьар жеӀи, тобэ къихьыжмэ, хуэгъэгъу. 4Уеблэмэ зы махуэм къриубыдэу блэнейрэ къокъуэншэкӀрэ гуэныхь къихьмэ, хуэгъэгъу, къигъэзэжрэ, «сыхущӀегъуэжащ» къыбжиӀэху.

5– Ди фӀэщхъуныгъэр нэхъ ин тхуэщӀ, – къелъэӀуащ Зиусхьэным и лӀыкӀуэ пщыкӀутӀыр.

6– Андэгурэдэгум и жылэм хуэдиз хъун фӀэщхъуныгъэ фиӀэу мы жыгым «Уи лъабжьэ дыдэм деж зыкъыщыхэтхъи, хым зыщыхэсэ» жефӀэмэ, къывэдэӀуэнущ, – жиӀащ Зиусхьэным+.

7– Фэ фщыщ гуэрым и унэӀутым щӀы ивэу е мэл игъэхъуу жытӀэнщ. АтӀэ унэӀутыр губгъуэм къикӀыжа нэужь, «ПсынщӀэу къакӀуи, Ӏэнэм къэтӀыс» жепӀэну абы? 8Си гугъэкъым жепӀэну. Абы и пӀэкӀэ: «Пщыхьэщхьэшхэ къысхуэгъэхьэзыр икӀи уи бгыр щӀэпхи, сышхэху, сефэху къысщхьэщыт, итӀанэ уэ езыр шхэ икӀи ефэ» жыпӀэнукъэ? 9Уи унафэр зэригъэзащӀэм щхьэкӀэ фӀыщӀэ хуэпщӀыну уи унэӀутым? Си гугъэкъым хуэпщӀыну. 10Фэри вгъэзэщӀэн хуей къалэныр щывгъэзащӀэкӀэ, мыпхуэдэу жыфӀэ: «Мыхьэнэ зимыӀэ дыунэӀутщ дэ, длэжьын хуейр длэжьауэ аркъудейщ».

Уэшын уз зэфыкӀ лӀипщӀ Хьисэ зэригъэхъужар

11Ерусэлим щыкӀуэм, Хьисэ Самариемрэ Гэлилеймрэ я кум дэту кӀуэцӀрыкӀащ. 12Жылэ гуэрым щыдыхьэм, уэшын уз зэфыкӀ лӀипщӀ къыӀущӀащ. Хьисэ пэӀэщӀэу къэувыӀэри,+
13макъышхуэкӀэ къэджащ ахэр:

– Хьисэ! УщиякӀуэ! ГущӀэгъу къытхуэщӀ.

14Хьисэ ахэр щилъагъум, мыпхуэдэу яжриӀащ:

– ФыкӀуи, дин гъуазэхэр зэвгъэплъ.

Сымаджэхэр ежьэри, гъуэгу тетыхукӀэ узыр япкърыкӀыжащ+. 15Сымаджэу щыта лӀипщӀым ящыщ зым зэрыхъужар щилъагъум, Тхьэм макъышхуэкӀэ щӀыхь хуищӀурэ къигъэзэжщ, 16и нэкӀумкӀэ щӀым еӀусэу Хьисэ и лъабжьэм зыщӀидзэри, фӀыщӀэшхуэ хуищӀащ. А лӀыр езыр Самарие хэкум щыщт, хамэт+.

17– Псори фыхъужатэкъэ? – жиӀащ Хьисэ. – АтӀэ адрей бгъур дэнэ здэщыӀэр? 18Къигъэзэжу Тхьэм щӀыхь хуэзыщӀын къахэмыкӀауэ ара абыхэм, мы хамэ цӀыхум фӀэкӀа? – 19Хьисэ а цӀыхум мыпхуэдэу жриӀащ итӀанэ: – Уи фӀэщхъуныгъэм уигъэхъужащ, тэджи, кӀуэж+.

Тхьэм и Тепщэныгъэр къыщысыну пӀалъэм фарисейхэр щӀоупщӀэ

20– Тхьэм и Тепщэныгъэр къыщысынур дапщэщ? – жаӀэу фарисейхэр Хьисэ щеупщӀым, мыпхуэдэу къажриӀащ:

– Тхьэм и Тепщэныгъэр нэрылъагъуу къэкӀуэнукъым,+
21икӀи «Мес е мис ар» жаӀэнукъым, сыту жыпӀэмэ Тхьэм и Тепщэныгъэр фэ езым къыфхэтщ.

22Хьисэ и гъэсэнхэм мыр яжриӀащ итӀанэ:

– ЦӀыхум и Къуэм и махуэхэм щыщ зы «тлъагъужарэт» щыжыфӀэну зэман къэкӀуэнущ, ауэ флъагъужынукъым+. 23«Мыдэ щыӀэщ ар», е «модэ щыӀэщ» къывжаӀэнущ, ауэ факӀэлъемыжьэ апхуэдэу жызыӀэхэм, фи пӀэ фисыж,+
24сыту жыпӀэмэ уафэм и зы гъунэм къыщыщӀэдзауэ адрей гъунэм нэсыху уафэхъуэпскӀым уэгур къызэригъэнэхум хуэдэу, ЦӀыхум и Къуэри къэлъэгъуэнущ, мы дунейм къыщигъэзэжкӀэ. 25Ауэ япэщӀыкӀэ гугъуехь куэд игъэвын икӀи мы щӀэблэм ямыдэу зыхахун хуейщ ар+.

26ЦӀыхум и Къуэм и къэгъэзэжыгъуэм и пэ къихуэу дунейм и щытыкӀэнур Нухь и зэманым дунейм и щытыкӀам ещхьыркъабзэу щытынущ. 27Нухь и зэманым цӀыхухэр ефэу, ешхэу, фыз къашэу, лӀы дэкӀуэу щытащ, Нухь кхъухьым щитӀысхьа махуэм нэсыху. ИтӀанэ псыдзэр къащӀэуэри псори хэкӀуэдащ. 28ЛутӀ и зэманми дунейр апхуэдэу щытащ: цӀыхухэр ефэу, ешхэу, зыгуэр къащэхуу, ящэу, гъавэ ягъэкӀыу, унэ яухуэу. 29Ауэ ЛутӀ Сэдом къалэм къыщыдэкӀа махуэм мафӀэрэ тхъуэбзащхъуэрэ къалэм къытехэри, псори зэтрисхьащ.

30ЦӀыхум и Къуэр цӀыхухэм къащыхуэлъэгъуэну махуэми дунейр апхуэдэу щытынущ. 31А махуэм унащхьэм тетыр къремых унэм щӀэлъ и щыгъыныр къищтэну, губгъуэм итми и унэм иремыгъэзэж. 32ЛутӀ и фызым къыщыщӀар[*] фигу къэвгъэкӀыж. 33Зи псэр зыхъумэжыну хуейм и псэр фӀэкӀуэдынущ, зи псэр зытым и псэр хъума хъунущ. 34НывжызоӀэ, а жэщым цӀыхуитӀ зы пӀэм хэлъу щытынущ, ауэ мелыӀычхэм зыр къагъэнэнурэ адрейр здащтэнущ. 35ЦӀыхубзитӀ зэгъусэу хьэжэнущ, ауэ мелыӀычхэм зыр къагъэнэнурэ адрейр здащтэнущ. 36ЦӀыхуитӀ губгъуэм итынущ, ауэ мелыӀычхэм зыр къагъэнэнурэ адрейр здащтэнущ.

37– Зи щӀыхьыр ин, дэнэ ар къыщыхъунур? – еупщӀащ цӀыхухэр Хьисэ.

– Хьэдэ здэщыӀэм хьэдэ зышх бгъэжьхэр къыщетӀысэхынущ, – къаритыжащ жэуап Хьисэ.

* 17:32 ЛутӀ и фызым къыщыщӀар – ЛутӀ и фызыр Сэдом къалэм мафӀэ къытемыхэ щӀыкӀэ къыдаша пэтми, и гур а къалэм къыдина мылъкумкӀэ плъэрти, хэкӀуэдауэ щытащ.

+ 17:1 Лк. 22:22
+ 17:6 Лк. 13:19
+ 17:12 Лк. 5:11,
+ 17:14 Лк. 5:14
+ 17:16 Лк. 5:12, 4 Пащт. 17:34,
+ 17:19 Лк. 7:50,
+ 17:20 Лк. 19:11,
+ 17:22 Лк. 5:35,
+ 17:23 Лк. 21:28
+ 17:25 Лк. 9:22

18

Фызабэмрэ хеящӀэмрэ ятеухуа щӀагъыбзэ

18^1Хьисэ и гъэсэнхэр тхьэ елъэӀу зэпыту щытын щхьэкӀэ икӀи я гур зэи мыкӀуэду дунейм тетын папщӀэ, щӀагъыбзэ зыщӀэлъ хъыбар яжриӀащ:+

2– Къалэ гуэрым зы хеящӀэ дэст, Тхьэми щымышынэу, цӀыхухэми ящымыукӀытэу. 3А къалэм фызабэ гуэри дэст. Фызабэр хеящӀэм къыкӀэлъикӀухьурэ елъэӀурт: «Си дэуэгъум лей къыскӀэлъызэримыхьэн щхьэкӀэ, къысщхьэщыж», – жиӀэурэ. 4Фызабэр зыщӀэлъэӀур хеящӀэм къыхуимыщӀэурэ зэманыфӀ дэкӀауэ, игукӀэ мыпхуэдэу жиӀащ: «Тхьэм сыщымышынэми, цӀыхухэм сащымыукӀытэми, 5мы фызабэр си ужь икӀын папщӀэ, сыкъыщхьэщыжынщ, къыскӀэлъижыхьурэ си щхьэр симыгъэужэгъун щхьэкӀэ».

6ЦӀыху щыпкъэу щымыт пэтми, а хеящӀэм жиӀэм феплъыт, – къыпищащ Зиусхьэным. – 7АтӀэ Тхьэм къыхихахэу жэщи махуи абы елъэӀу цӀыхухэм ар дауэ къащхьэщымыжынрэ? Дауэ зыпигъэплъэн ахэр, лей къатехьэху? 8НывжызоӀэ, щӀэх дыдэ къащхьэщыжынущ. Ауэ ЦӀыхум и Къуэм къигъэзэжа нэужь, мы дунейм Абы фӀэщхъуныгъэ щигъуэтыжыну пӀэрэ?

Фарисеймрэ тезыр ахъшэ къыхэзыхымрэятеухуа щӀагъыбзэ

9Езыхэм цӀыху щыпкъэу забжыжрэ адрейхэр зыгъэикӀэхэм Хьисэ щӀагъыбзэ зыщӀэлъ хъыбар яжриӀащ:+

10– Тхьэ елъэӀуну Тхьэм и Унэм цӀыхуитӀ щӀыхьат. ТӀум я зыр фарисейт, адрейр тезыр ахъшэ къыхэзыххэм ящыщт. 11Фарисейр увауэ, Тхьэм гукӀэ елъэӀурт: «Ди Тхьэ, цӀыху хъунщӀакӀуэхэм, бзаджащӀэхэм, зинэ зыщӀэхэм, е мыбдежым щыт тезыр ахъшэ къыхэзыхым сызэремыщхьым щхьэкӀэ фӀыщӀэ пхузощӀ. 12Тхьэмахуэм къриубыдэу тӀэунейрэ сонэщӀ, къысхэхъуэу хъуам щыщу Ӏыхьэ пщӀанэр уи Унэм сохь»+. 13Тезыр ахъшэ къыхэзыхыр нэхъ пыӀукӀуэтауэ и бгъэгум иуэжу щытт, и нэр къиӀэту уафэм дэплъеин темыгушхуэу. Ар мыпхуэдэут тхьэ зэрелъэӀур: «Ди Тхьэ, сыгуэныхьлыщ, гущӀэгъу къысхуэщӀ»+. 14НывжызоӀэ, фарисейракъым Тхьэм игъэхеижауэ Тхьэм и Унэм къыщӀэкӀыжар, атӀэ тезыр ахъшэ къыхэзыхыращ. Сыту жыпӀэмэ зызыгъэлъагэм и пщӀэр ехуэхынущ, зызыгъэлъахъшэм и пщӀэр Тхьэм иӀэтынущ+.

Фапэрымыуэу, сабийхэр си деж къэвгъакӀуэ

15Хьисэ сабий цӀыкӀухэр къыхуашэрт, и ӀэмкӀэ трагъэӀэбэну. И гъэсэнхэм ар щалъагъум, Хьисэ зыри бгъэдамыгъэхьэ хъуащ. 16Ауэ Хьисэ сабийхэр зыбгъэдишэри, мыпхуэдэу жиӀащ:

– Сабийхэм фапэрымыуэу, си деж къэвгъакӀуэ, сыту жыпӀэмэ абыхэм хуэдэщ Тхьэм и Тепщэныгъэм и жьауэ щӀэтхэр. 17Пэжыр нывжызоӀэ, сабийм хуэдэу Тхьэм и Тепщэныгъэм и жьауэ щӀэмыувэм абы егъэзыпӀэ къыщылъысынукъым.

Къулеигъэм теухуа ущие

18УнафэщӀ гуэр Хьисэ къеупщӀащ:

– Зи гур фӀыкӀэ гъэнщӀа ущиякӀуэ, гъащӀэ уахътыншэ къыслъысын папщӀэ, сыт сщӀэн хуейр? – жиӀэри+.

19– Зи гур фӀыкӀэ гъэнщӀа ущиякӀуэкӀэ укъыщӀызэджэр сыт? – жиӀащ Хьисэ. – Тхьэм и закъуэщ зи гур фӀыкӀэ гъэнщӀар. 20Теурэтым ит унафэхэр пщӀэркъэ: зинэ умыщӀэ, цӀыху умыукӀ, умыдыгъуэ, щыхьэт нэпцӀу утыку уимыхьэ, уи адэмрэ уи анэмрэ пщӀэ яхуэщӀ.

21– А псори си щӀалэгъуэ лъандэрэ согъэзащӀэ, – жиӀащ унафэщӀым.

22Ар щызэхихым, Хьисэ унафэщӀым мыпхуэдэу жриӀащ:

– Зыщ уэ узыхуэныкъуэу къэнар. УиӀэу хъуар щэжи, къыщӀэкӀыр факъырэхэм яхуэгуэш. Уафэм мылъкушхуэ щыбгъуэтынущ абы щыгъуэ. Си ужь къиувэ итӀанэ+.

23Хьисэ и псалъэр щызэхихым, унафэщӀым и гум щӀыхьащ ар, хуабжьу къулейти. 24Ар абы и гум зэрыщӀыхьар щилъагъум, Хьисэ мыпхуэдэу жиӀащ:

– Къулейхэр Тхьэм и Тепщэныгъэм и жьауэ щӀэувэн жыхуэпӀэр хуабжьу гугъущ. 25Махъшэр мастэнэм нэхъ тыншу икӀынущ, къулейр Тхьэм и Тепщэныгъэм и жьауэ щӀэмыувэурэ.

26– АтӀэ хэт абы щыгъуэ къелыфынур? – къедаӀуэхэр къеупщӀащ Хьисэ.

27– ЦӀыхум ялъэмыкӀыр Тхьэм лъокӀ, – къитыжащ Хьисэ жэуап.

28– Дэ диӀа псори къэдгъанэри, уи ужь диуващ, – жиӀащ Питрэс+.

29– Пэжыр нывжызоӀэ, – жиӀащ Хьисэ, – зи унэр, е зи фызыр, е зи къуэшыр, е зи адэ-анэр, е зи быныр Тхьэм и Тепщэныгъэм папщӀэ къэзыгъанэм+
30мы дунейм ӀэджэкӀэ нэхъыбэ щигъуэтыжынущ, къэкӀуэну дунейми гъащӀэ уахътыншэ щиӀэ хъунущ.

Хьисэ зэраукӀынур икӀи лӀахэм къазэрыхэтэджыкӀыжынурещанэу къызэрыжиӀар

31И гъэсэн пщыкӀутӀыр лъэныкъуэкӀэ Ӏуишри, Хьисэ мыпхуэдэу яжриӀащ:

– Мис, Ерусэлим докӀуэ. ЦӀыхум и Къуэм теухуауэ бегъымбархэм ятхауэ щыта псори абы щызэщӀэнущ. 32Ар мажусийхэм ӀэщӀалъхьэнущ, абыхэм Ар ауан ящӀынущ, ягъэпудынущ, еубжьытхынущ, 33щӀопщкӀэ еуэнущ икӀи яукӀынущ, ауэ махуищ дэкӀынурэ, лӀахэм къахэтэджыкӀыжынущ+.

34Ауэ Хьисэ зи гугъу ищӀар абыхэм къагурыӀуакъым. А псалъэм и мыхьэнэр абыхэм дежкӀэ щӀэхъумати, зыри зэхащӀыкӀакъым+.

Хьисэ нэф гуэрым и нэр къызэригъэплъэжар

35Хьисэ Ерихъуэ къалэм гъунэгъу щыхуэхъуам, нэф гуэр гъуэгу Ӏуфэм Ӏуст, факъырэӀус къыхихыу+. 36ЦӀыху гупышхуэ блэкӀыу щызэхихым, нэфыр щӀэупщӀащ: «Къэхъуар сыт?» – жиӀэри. 37«Нэзэрэт щыщ Хьисэ блокӀ», – жаӀэу къыщыжраӀэм, 38ар макъышхуэкӀэ джащ:

– Хьисэ, Даут и Къуэ[*], гущӀэгъу къысхуэщӀ! – жиӀэри+.

39Япэ иту кӀуэ цӀыхухэм нэфым и жьэр зэтрипӀэну унафэ хуащӀащ. АрщхьэкӀэ нэфыр нэхъ иныжу кӀийрт:

– Даут и Къуэ, гущӀэгъу къысхуэщӀ! – жиӀэурэ.

40КъэувыӀэри, нэфыр къыбгъэдашэну унафэ ищӀащ Хьисэ. Нэфыр гъунэгъу къыщыхуэхъум, Хьисэ абы еупщӀащ:

41– Сыт пхуэсщӀэну узыхуейр? – жиӀэри.

– Зи щӀыхьыр ин, си нитӀыр къысхуэгъэплъэж, – лъэӀуащ нэфыр.

42– Ирехъу апхуэдэу, къреплъэж, – жиӀащ Хьисэ. – Уи фӀэщхъуныгъэм уигъэхъужащ+.

43Нэфым и нитӀыр асыхьэтым къэплъэжри, Тхьэм фӀыщӀэ хуищӀурэ, Хьисэ и ужь иуващ. Къэхъуар зылъэгъуа псоми Тхьэм щӀыхь хуащӀащ.

* 18:38 Даут и Къуэ – журтхэр Мэсихьым апхуэдэу еджэу щытащ, Мэсихьыр Даут бегъымбарым къытехъукӀын хуейуэ зэрыщытыр ящӀэрти.

+ 18:1 Лк. 21:36,
+ 18:9 Лк. 16:15
+ 18:12 Лк. 5:33, Лк. 11:42
+ 18:13 Данил 9:19
+ 18:14 Лк. 14:11
+ 18:18 Лк. 10:25
+ 18:22 Лк. 12:33
+ 18:28 Лк. 5:11
+ 18:29 Лк. 14:26
+ 18:33 Лк. 9:22, Лк. 24:7,
+ 18:34 Лк. 2:50, Лк. 9:45
+ 18:35 3 Пащт. 16:34
+ 18:38 2 Пащт. 7:12-16, Лк. 1:32
+ 18:42 Лк. 7:50,

19

Зэхей и гъащӀэм зэрызихъуэжар

19^1Хьисэ Ерихъуэ къалэм дыхьэри кӀуэцӀрыкӀащ+. 2Зэхей и цӀэу цӀыху къулей гуэр дэст а къалэм, тезыр ахъшэ къыхэзыххэм я нэхъыщхьэу. 3Хьисэ зригъэлъагъуну хуейт Зэхей, ауэ езыр зэрылӀы цӀыкӀум щхьэкӀэ мо цӀыху гупышхуэм къахухэлъагъукӀыртэкъым Ар. 4Хьисэ зригъэлъагъун папщӀэ, цӀыхухэм я пэ илъадэри, Зэхей тут жыгым дэпщеящ, Хьисэ абыкӀэ блэкӀын хуейти. 5А жыгым гъунэгъу щыхуэхъум, Хьисэ Зэхей худэплъейри, мыпхуэдэу жриӀащ:

– Зэхей, псынщӀэу къех жыгым, нобэ уи унэ сынихьэн хуейщ.

6Жыгым псынщӀэу къехыжри, гуфӀэгъуэр иӀэу, Зэхей Хьисэ иригъэблэгъащ. 7Хьисэ абы и унэм зэреблэгъар цӀыхухэм щалъагъум, ар яфӀэмыфӀ хъуауэ, псоми жаӀащ:

– ЦӀыху гуэныхьщӀакӀуэм и унэ щхьэ еблэгъа Ар+?

8Зэхей къэтэджри, Зиусхьэным мыпхуэдэу жриӀащ:

– Зи щӀыхьыр ин, си мылъкум и ныкъуэр тхьэмыщкӀэхэм яхуэзгуэшынщ, зыгуэр къэзгъэпцӀамэ, къызэрызгъэпцӀам хуэдиплӀ естыжынщ+.

9– Нобэ мы унэм щӀэсхэри Тхьэм къригъэлащ, – жриӀащ Хьисэ Зэхей. – Мы лӀыри Ибрэхьим къытехъукӀахэм ящыщщ+. 10КӀуэдыпӀэм ихуа цӀыхухэр къигъуэтыжу къригъэлын щхьэкӀэщ ЦӀыхум и Къуэр мы дунейм къыщӀэкӀуар.

УнэӀутипщӀым ятеухуа щӀагъыбзэ

11ЦӀыхухэр Хьисэ къедаӀуэу здэщытым, щӀагъыбзэ яжриӀащ. Хьисэ Ерусэлим пэгъунэгъу хъуати, Тхьэм и Тепщэныгъэр асыхьэт дыдэм къэлъэгъуэну я гугъэт цӀыхухэм+.

12Ауэ щыхъум, Хьисэ къригъэжьащ:

– Пщы гуэр щӀыпӀэ жыжьэ ежьэну зигъэхьэзырат, езыр зи унафэ щӀэтым тепщэныгъэ къриӀыхыу къигъэзэжыну. 13Ауэ япэщӀыкӀэ и унэӀутхэм ящыщу пщӀыр ириджэщ, ахъшэ зыдэлъ бохъшэ зырыз къаритри, къажриӀащ: «Сыкъэтыху, ахъшэр Ӏуэху гуэрым хэфлъхьи, вгъэлажьэ». 14Езы пщыр и лъэпкъэгъухэм ялъагъу хъуртэкъыми, «Ар ди тепщэ хъуну дыхуейкъым» жрырагъэӀэн папщӀэ, пщыр здэкӀуам деж абыхэми лӀыкӀуэ ягъэкӀуащ.

15ЯгъэкӀуа пэтми, пщым тепщэныгъэ зыӀэригъэхьэри, къигъэзэжащ. Къигъэзэжа нэужь, ахъшэ зрита унэӀутипщӀыр ириджэри, ахъшэм къыхагъэхъуарэ къыхамыгъэхъуарэ еупщӀащ. 16Зыр къакӀуэри мыпхуэдэу жиӀащ: «Зи щӀыхьыр ин, уи ахъшэ къызэптам хуэдипщӀ къыхэзгъэхъуащ». 17«Дэгъуэщ, уунэӀутыфӀщ, – жиӀащ пщым. – Ӏуэху мащӀэ дзыхь зыхуащӀ хъун цӀыхуу укъызэрыщӀэкӀам щхьэкӀэ къалипщӀым я унафэщӀу узогъэув»+. 18ЕтӀуанэ унэӀутри къакӀуэри, жиӀащ: «Зи щӀыхьыр ин, уи ахъшэм хуэдитху къезгъэлэжьащ». 19«Уэри къалитхум я тет узощӀ», – жриӀащ пщым абыи.

20КъыкӀэлъыкӀуэ унэӀутри къакӀуэри, жиӀащ: «Зи щӀыхьыр ин, мис уи ахъшэр, хъыданым кӀуэцӀылъу щызгъэлъащ. 21ЦӀыху гущӀэгъуншэу узэрыщытым щхьэкӀэ сыпщышынащ, щумыгъэтӀылъам къыщыбощтэ, тумысар Ӏубохыжри». 22«Уэ езым къыбжьэдэкӀа псалъэмкӀэ узгъэкъуэншэнущ, унэӀут мыхъумыщӀэ, – жриӀащ пщым абы. – ЦӀыху гущӀэгъуншэу сызэрыщытри, щызмыгъэтӀылъам къызэрыщысщтэри, тезмысар зэрыӀусхыжри щыпщӀэкӀэ,+
23си ахъшэр щхьэ Ӏуэху гуэрым хыумылъхьарэ, сыкъэкӀуэжа нэужь, хэхъуэ сиӀэн щхьэкӀэ?»

24Апхуэдэу щыхъум, пщым къыбгъэдэтхэм яжриӀащ: «Мыбы иӀыгъ ахъшэр къеӀыфхи, пщӀы зиӀэм ефт». 25«Зи щӀыхьыр ин, абы пщӀы иӀэкъэ?» – жаӀащ абыхэм. 26«НывжызоӀэ, зиӀэм иджыри къратынущ, зимыӀэм иӀэри къытрахынущ, – жиӀащ пщым. – 27Тепщэ сахуэхъуну хуэмея си бийхэри мыдэ къафши, си пащхьэм щывукӀ»+.

Хьисэ Ерусэлим зэрыдыхьар

28Ар жиӀэри, Хьисэ ЕрусэлимкӀэ иунэтӀащ. 29ЗейтункӀэ[*] зэджэ Ӏуащхьэм къетӀысэкӀауэ къыӀус жылэхэу Бэтфагрэ БэтэӀинрэ щынэблагъэм, Хьисэ и гъэсэнхэм щыщ цӀыхуитӀ абы игъэкӀуащ,+
30мыпхуэдэу яжриӀэри:

– Къыфпэщылъ жылэм фыкӀуи, жылэм фыщыдыхьэкӀэ, цӀыху зэи темысауэ шыд шыщӀэ епхауэ фрихьэлӀэнущи, къыкӀэрыфтӀэтыкӀи, къафшэ. 31«Щхьэ къыкӀэрыфтӀэтыкӀрэ?» жиӀэу зыгуэр къывэупщӀмэ, «Зиусхьэныр абы хуэныкъуэщ» жыфӀэ.

32Арати, ахэр кӀуэри, Хьисэ къазэрыжриӀам тету шыд шыщӀэр къагъуэтащ. 33Шыд шыщӀэр къыщыкӀэратӀэтыкӀым, ар зейхэр къеупщӀащ:

– Щхьэ къыкӀэрыфтӀэтыкӀрэ? – жаӀэри.

34– Зиусхьэныр абы хуэныкъуэщ, – ятащ абыхэм жэуап.

35Шыд шыщӀэр Хьисэ деж къашэщ, я щыгъынхэр траубгъуэри, Хьисэ трагъэтӀысхьащ. 36Ар шыд шыщӀэм тесу здэкӀуэм, цӀыхухэм я щыгъыныр гъуэгум хутраубгъуэрт, пщӀэ зэрыхуащӀыр абыкӀэ къагъэлъагъуэу+. 37Гъуэгум Зейтун Ӏуащхьэм зыкъыщригъэзыхым деж Хьисэ щынэсым, и гъэсэн къомым гуфӀэгъуэр яӀэу Тхьэм макъышхуэкӀэ щытхъу хужаӀэу щӀадзащ, Ӏуэху телъыджащэхэр зэралъэгъуам щхьэкӀэ. 38Абыхэм мыпхуэдэу жаӀэрт:

«Зиусхьэным и цӀэкӀэ къытхуэкӀуэ пащтыхьыращ щӀыхьыр зейр!

Уафэм мамырыгъэ щреӀэ!

Уафэр зи хэщӀапӀэ Тхьэшхуэм псоми щӀыхь хуращӀ!»

39ЦӀыхубэм яхэт фарисейхэм ящыщ гуэрхэм Хьисэ зыкъыхуагъазэри къыжраӀащ:

– УщиякӀуэ, уи гъэсэнхэм я жьэр зэтрапӀэну яжеӀэ.

40– НывжызоӀэ, – жиӀащ Хьисэ, – абыхэм я жьэр зэтрапӀэмэ, мывэхэр макъышхуэкӀэ джэнущ.

41Хьисэ Ерусэлим нэхъ пэгъунэгъу хъуауэ, къалэр щилъагъум, и гур къызэфӀэзэрыхьарэ и нэпсым къызэпижыхьауэ, жиӀащ:

42– Мамырыгъэм ухуэзышэ гъуэгур уэ, Ерусэлим, нобэ къэплъэгъуатэмэ, сыгуфӀэнут. Ауэ уэ ар иджыпсту къыбгурыӀуэркъым. 43Уи бийхэм щӀы зэтетхъуакӀэ укъыщаухъуреихьыну махуэхэр къыпхуэкӀуэнущ. Укъаувыхьынурэ, лъэныкъуиплӀымкӀи къыщобгъэрыкӀуэнущ. 44Уэри уи цӀыхухэри щӀым щыщ фащӀыжынущ, мывитӀ зэтелъу къызэтранэнукъым, Тхьэм укъыщригъэлыну пӀалъэр къызэрысар къызэрыбгурымыӀуам щхьэкӀэ+.

Хьисэ сатуущӀэхэр Тхьэм и Унэм къызэрыщӀихужар

45Хьисэ Тхьэм и Унэм щӀыхьэри, сатуущӀэхэр къыщӀихун щӀидзащ, 46мыпхуэдэуи яжриӀащ:

– Тхыгъэ ЛъапӀэм и напэкӀуэцӀхэм Тхьэм мыпхуэдэу къыщыжеӀэ: «Си Унэр тхьэлъэӀупӀэ унэ хъунущ», фэ ар хъунщӀакӀуэ тӀысыпӀэ фщӀащ.

47Хьисэ цӀыхухэр Тхьэм и Унэм щиущийрт махуэ къэс. Ауэ дин гъуазэ нэхъыщхьэхэри, теурэт егъэджакӀуэхэри, лъэпкъ тхьэмадэхэри Хьисэ зэрагъэкӀуэдыным и ужь итт. 48АрщхьэкӀэ зэрагъэкӀуэдын Ӏэмал къахуэгъуэтыртэкъым, Хьисэ цӀыхур Ӏуву епщӀауэ едаӀуэрти.

* 19:29 Зейтун – жыг лъэпкъщ, и пхъэщхьэмыщхьэхэм дагъэ къыщӀапӀытӀыкӀ; а Ӏуащхьэм апхуэдэ жыг хадэ къыщыкӀт.

+ 19:1 3 Пащт. 16:34
+ 19:7 Лк. 5:30, Лк. 15:2
+ 19:8 2 Пащт. 12:6, Лк. 3:14
+ 19:9 Лк. 3:8,
+ 19:11 Лк. 17:20,
+ 19:17 Лк. 16:10
+ 19:22 3 Пащт. 20:40
+ 19:27 Лк. 20:16
+ 19:29 2 Пащт. 15:30,
+ 19:36 4 Пащт. 9:13
+ 19:44 Лк. 21:6

20

Лъэпкъ тхьэмадэхэр Хьисэ къызэреупщӀар

20^1Махуэ гуэрым, Хьисэ Тхьэм и Унэм цӀыхухэр щиущийрэ, Тхьэм и хъыбарыфӀыр иӀуатэу здэщытым, дин гъуазэ нэхъыщхьэхэр, теурэт егъэджакӀуэхэр, лъэпкъ тхьэмадэхэр къыбгъэдыхьэри, къеупщӀащ:

2– ПщӀэ псори пщӀэну тепщэныгъэ къозытар къыджеӀэт. Хэт хуит узыщӀар?

3– Сэри зы упщӀэ фэстынущи, жэуап къызэфт, – жиӀащ Хьисэ. – 4ЦӀыхухэр иумэхъыну Яхья къэзыгъэкӀуар хэт? Тхьэра хьэмэрэ цӀыхухэра+?

5– «Тхьэращ къэзыгъэкӀуар» жытӀэмэ, «атӀэ Яхья жиӀар щхьэ фи фӀэщ фымыщӀарэ?» къыджиӀэнущ, – жаӀащ абыхэм, зэчэнджэщри. –+
6«ЦӀыхухэращ къэзыгъэкӀуар» жытӀэмэ, цӀыхубэр мывэкӀэ къыдэуэурэ даукӀынущ, Яхья бегъымбару ялъытэри. –+
7Арати, Яхья къэзыгъэкӀуар ямыщӀэу жаӀащ абыхэм.

8– Абы щыгъуэ Сэри вжесӀэнукъым сщӀэр сщӀэну хуит сызыщӀар хэтми, – жиӀащ Хьисэ.

ЖызумгъэкӀ бзаджэхэм теухуа щӀагъыбзэ

9Хьисэ цӀыхухэм щӀагъыбзэ яжриӀащ итӀанэ:

– ЛӀы гуэрым жызум хадэ игъэтӀысри, жызумгъэкӀхэм пӀалъэкӀэ яритащ. Яритри, езыр зыкъомрэ къэтыну ежьащ. 10Жызумыр къыщыпачыж зэманыр къыщысым, и жызум Ӏыхьэр къригъэхьыну и унэӀутхэм ящыщ зы жызумгъэкӀхэм деж игъэкӀуащ. Абыхэм унэӀутыр яубэрэжьри, ӀэнэщӀу къаутӀыпщыжащ. 11Апхуэдэу къыщращӀэм, зы унэӀут игъэкӀуащ аргуэру. АрщхьэкӀэ ари къаубэрэжьщ, лей кърахри, ӀэнэщӀу къаутӀыпщыжащ. 12Ещанэуи зы унэӀут игъэкӀуащ, ауэ ари къауӀэри, хадэм кърадзыжащ+. 13Апхуэдэу щыхъум, жызум хадэр зейм мыпхуэдэу жиӀащ: «Сыт сщӀэн? ФӀыуэ слъагъу си къуэр згъэкӀуэнщ, хэт ищӀэрэ, абы пщӀэ къыхуащӀынкӀэ мэхъу». 14АрщхьэкӀэ жызумгъэкӀхэм хадэр зейм и къуэр щалъагъум, зэчэнджэщри жаӀащ: «Жызум хадэр зейм и мылъку псори къызыхуэнэнур мыращи, ар дывгъэукӀи, мылъкур дыдей хъунущ». 15Арати, щӀалэр хадэм кърадзыжри яукӀащ.

– Жызум хадэр зейм сыт абыхэм ярищӀэнур? – щӀэупщӀащ Хьисэ. – 16ЯрищӀэнуращ: къигъэзэжынурэ, жызумгъэкӀхэр зэтриукӀэнущ, жызум хадэр нэгъуэщӀхэм яритынущ.

– Тхьэм къимыгъэхъукӀэ апхуэдэ! – жаӀащ цӀыхухэм, ар щызэхахым.

17Хьисэ абыхэм яхэплъэри, къыпищащ:

– Тхыгъэ ЛъапӀэм ит мы псалъэхэм къикӀыр сыт:

«УхуакӀуэхэм зрамыпэсу хыфӀадзэжа мывэр
унэ лъабжьэм и къуапэр зэрагъэбыдэ мывэ нэхъыщхьэ хъуащ»?

18А мывэм теджалэ дэтхэнэри зэгуиудынущ, езы мывэр зытехуэ дэтхэнэри щӀипӀытӀэнущ.

19А щӀагъыбзэр теурэт егъэджакӀуэхэмрэ дин гъуазэ нэхъыщхьэхэмрэ яхуэгъэзауэ зэрыщытыр къащыгурыӀуэм, Хьисэ абдеж дыдэм щаубыдыну хэтащ ахэр, ауэ цӀыхубэм ящышынэрти, и гугъу ящӀын тегушхуакъым.

Тезыр ахъшэм теухуауэ

20Арати, теурэт егъэджакӀуэхэмрэ дин гъуазэ нэхъыщхьэхэмрэ Хьисэ кӀэлъыплъу щӀадзащ. Абы къищынэмыщӀауэ, щыпкъафэ зэтрагъэуауэ цӀыху зыбжанэ кӀэщӀаутӀыпщхьащ, Хьисэ зэрагъэкъуэншэн псалъэ гуэркӀэ къаубыду, Римым къигъэкӀуа унафэщӀым ирырагъэубыдын я гугъэу+. 21Ахэр Хьисэ къеупщӀащ:

– УщиякӀуэ, уи псалъэхэр зэрыпэжри, цӀыхухэр пэжыгъэм тету зэрыбущийри, зэхэгъэж зэрумыщӀри, Тхьэм и гъуэгур цӀыхухэм пэжу зэребгъащӀэри дощӀэ. 22АтӀэ, дэ къайсэрым тезыр ахъшэ етт хъунрэ мыхъунрэ къыджеӀэт.

23Хьисэ абыхэм я бзаджагъэм гу щылъитэм, мыпхуэдэу яжриӀащ:+

24– Зы динар[*] сывгъэлъагъут. Хэт и сурэт абы тедзар? Хэт и цӀэ абы тетыр?

– Къайсэрым и сурэтырщ, – жаӀащ абыхэм.

25– АтӀэ апхуэдэу щыщыткӀэ, къайсэрым ефтын хуейр къайсэрым ефт, Тхьэм ефтын хуейр Тхьэм ефт, – жиӀащ Хьисэ.

26Арати, цӀыхухэм ялъагъуу къахуэубыдакъым Хьисэ абыхэм, уеблэмэ и жэуапыр яфӀэтелъыджэ хъуауэ сабырыжащ.

ЛӀахэр къызэрытэджыжынур Хьисэ къызэрыжиӀар

27ЛӀахэр къызэрытэджыжынур зи фӀэщ мыхъу садукейхэм[*] ящыщ зыбжанэ Хьисэ къыбгъэдыхьэри къеупщӀащ:

28– УщиякӀуэ, Мусэ и Теурэтым итщ зыгуэрым и къуэшыр дунейм ехыжрэ и фызыр быныншэ фызабэу къанэмэ, лӀар щӀэблэншэ мыхъун щхьэкӀэ, лӀам и къуэшым фызабэр къишэжын хуейуэ. 29Зэшибл псэурт. Нэхъыжьым фыз къишэри, сабий имыгъуэтауэ, дунейм ехыжащ. 30Абы и ужькӀэ етӀуанэм и фызащ а цӀыхубзыр, 31итӀанэ ещанэми и фызащ. Апхуэдэу зэшиблми я фызу щытащ ар, ауэ зэшиблри лӀэжащ, сабий къащӀэмынэу. 32Заул дэкӀри, езы фызри дунейм ехыжащ. 33АтӀэ зэшиблми я фызу щыта цӀыхубзыр хэт зылъысынур лӀахэр къыщытэджыжкӀэ?

34– Мы дунейм тет цӀыхухэм зэрышэ я хабзэщ, – жиӀащ Хьисэ. – 35Ауэ лӀахэм къахэтэджыкӀыжу, къэкӀуэну дунейм щыпсэуну зыхуагъэфэщэнухэр дэкӀуэу, фыз къашэу щытынукъым. 36ИкӀи зэи лӀэжынукъым, атӀэ мелыӀычхэм хуэдэу щытынущ. Ахэр Тхьэм и бынщ, Тхьэм лӀахэм къахигъэтэджыкӀыжащи. 37Ауэ лӀахэр къызэрытэджыжынур фщӀэну фыхуеймэ, а Ӏуэхум и пэжыпӀэр пыжьей чыцэм теухуа хъыбарым, Теурэтым итым, Мусэ нахуэу къыщегъэлъагъуэ. Мусэ Зиусхьэным абдежым зэреджэр Ибрэхьим, Исхьэкъ, Екъуб сымэ я Тхьэущ. 38Тхьэр лӀахэр аркъым зи Тхьэр, атӀэ псэухэрщ, Тхьэм дежкӀэ псори псэущ.

39Хьисэ ар щыжиӀэм, теурэт егъэджакӀуэ языныкъуэхэм мыпхуэдэу жаӀащ:

– Дэгъуэу жыпӀащ, ущиякӀуэ.

40Арати, тегушхуэу, Хьисэ нэгъуэщӀ гуэркӀэ еупщӀын къахэкӀакъым абыхэм афӀэкӀ.

Мэсихьыр зи къуэр хэт?

41Хьисэ аргуэру абыхэм еупщӀащ:

– Мэсихьыр Даут и къуэу цӀыхухэм щхьэ жаӀэрэ+? 42-43Езы Даут Забурым и напэкӀуэцӀхэм мыпхуэдэу къыщыжеӀэ а Ӏуэхум теухуауэ:

«Зиусхьэным си Зиусхьэным къыжриӀащ:

Уи бийхэр лъэгущӀэтын пхуэсщӀыху,
си ижьырабгъумкӀэ къыщыс».

44Аращи, езы Даут Мэсихьым ЗиусхьэнкӀэ йоджэ. Апхуэдэу щыщыткӀэ, Мэсихьыр Даут и къуэу дауэ зэрубжынур?

ФэрыщӀагъэм зыщыфхъумэ

45ЦӀыхубэр къедаӀуэу здэщытым, Хьисэ и гъэсэнхэм мыпхуэдэу яжриӀащ:

46– Щыгъын кӀыхь зыщыгъыу къэзыкӀухьын зыфӀэфӀхэу, цӀыху зэхуэсыпӀэхэм деж сэлам къыщрахкӀэ зи гур зыгъэфӀ теурэт егъэджакӀуэхэм фахуэсакъ. Абыхэм тхьэлъэӀупӀэ унэхэми Ӏэнэ къыщаӀэт щӀыпӀэхэми тхьэмадэ тӀысыпӀэр щаубыдыну яфӀэфӀщ+. 47Фызабэхэм я мылъкур фӀашх абыхэм, ауэ тхьэ щелъэӀукӀэ, цӀыхухэм зыкърагъэлъагъун щхьэкӀэ, я лъэӀур кӀыхьу яукъуэдий я хабзэщ. Апхуэдэхэм тезыр ткӀий къапоплъэ.

* 20:24 Динар – Рим къэралым щызекӀуэу щыта дыжьын ахъшэщ.

* 20:27 Садукейхэр – Хьисэ и зэманым зэрыщӀэу, зэфӀэкӀышхуэ зиӀэу щыта динлы гупщ. Садукейхэм щыщ куэд Лъэпкъ Хасэм хыхьэу щытащ.

+ 20:4 Лк. 3:3
+ 20:5 Лк. 7:30
+ 20:6 Лк. 7:26, Лк. 9:8
+ 20:12 Лк. 11:48-49
+ 20:20 Лк. 6:7, Лк. 14:1, Лк. 11:54
+ 20:23 Лк. 12:1
+ 20:41 2 Пащт. 7:12-16, Лк. 1:32, Лк. 18:38
+ 20:46 Лк. 11:43

21

Фызабэм и жумартыгъэр

21^1Хьисэ плъэри, Тхьэм и Унэр зыдэт пщӀантӀэм щаӀыгъ ахъшалъэм къулеижь гуэрхэм ахъшэ ирадзэу къилъэгъуащ+. 2ЩакӀэлъыплъым, гу лъитащ фызабэ тхьэмыщкӀэ гуэрми гъуаплъэ ахъшэ жьгъеитӀ ахъшалъэм зэрыридзэм.

3– Пэжыр нывжызоӀэ, – жиӀащ Хьисэ, – мы фызабэ тхьэмыщкӀэм псоми нэхърэ нэхъыбэ иридзащ; 4сыту жыпӀэмэ мы къулеижьхэм къадэхуэм щыщщ Тхьэм тыгъэ хуащӀыр, ауэ мы фызабэм иӀэу хъуар иридзащ ахъшалъэм, къулейсыз пэтрэ.

Тхьэм и Унэм къыщыщӀынур Хьисэ къызэрыжиӀар

5Тхьэм и Унэр мывэ дахэкӀэ, цӀыхухэм къахьа тыгъэхэмкӀэ гъэщӀэрэщӀауэ зэрыщытым цӀыхухэр зэрытепсэлъыхьыр щызэхихым, Хьисэ мыпхуэдэу жиӀащ:

6– Мы флъагъум щыщу мывитӀ къызэтрамынэу щызэтракъутэну махуэхэр къэсынущ+.

7– УщиякӀуэ, а зи гугъу пщӀы зэманыр къыщысынур дапщэщ? Дауэ ар къызэрысар къызэрытщӀэнур? Сыт хуэдэ нэщэнэ къыдэкӀуэнур? – упщӀэ къратащ Хьисэ.

8– Фысакъ, зыми зыкъевмыгъэгъапцӀэ, – жиӀащ Хьисэ. – Сыту жыпӀэмэ си цӀэр зыфӀащурэ куэд къыфхуэкӀуэнущ, «Мэсихьыр сэращ!», «Зэманыр къэсащ» жаӀэурэ. Абыхэм я ужь фимыувэ. 9Зауэхэм, зэрыхьзэрийхэм я хъыбар зэхэфхмэ, фымышынэ. А тхьэмыщкӀагъэхэр къэхъун хуейщ япэщӀыкӀэ, ауэ абы щыгъуэкъым дунейм и къэкъутэжыгъуэр.

10Зы лъэпкъыр нэгъуэщӀ лъэпкъым езэуэну къызэщӀэтэджэнущ, зы къэралыр нэгъуэщӀ къэралым езэуэну зыкъаӀэтынущ. 11ЩӀыпӀэ-щӀыпӀэкӀэрэ щӀыр ину щыхъеинущ, уз зэрыцӀалэхэм зыщаубгъунущ, гъаблэ къыщыхъунущ. Уафэм нэщэнэ инхэр къыщылъэгъуэнущ, къэхъукъащӀэ шынагъуэхэр къэхъунущ. 12Ауэ а Ӏуэхугъуэхэр къэхъуным и пэ къихуэу, цӀыхухэм фаубыдурэ гугъу фрагъэхьынущ си Ӏумэтым фызэритым щхьэкӀэ. ТхьэлъэӀупӀэ унэхэм хьэкум къыщыфтращӀыхьынущ, лъэхъуэщхэм фыщӀадзэнущ, пащтыхьхэм, унафэщӀхэм я пащхьэм фрашэнущ. 13Мис абы щыгъуэ щыхьэт фыкъыстехъуэну Ӏэмал вгъуэтынущ.

14Ауэ апхуэдэу къытщыщӀынущ жыфӀэу, зэрызывгъэхеину Ӏэмал къэвмыгупсыс. Ар фи гум быдэу ивубыдэ. 15Фи жагъуэгъухэр къывэмыныкъуэкъуфын, къыфпэрымыуэфын папщӀэ, Сэ губзыгъагъэ фхэслъхьэнущ, псалъэ Ӏущ фӀурыслъхьэнущ. 16Фыкъэзылъхуа фи адэ-анэхэр, фи къуэшхэр, фи Ӏыхьлыхэр, фи ныбжьэгъухэр къывэпцӀыжынурэ, тепщэхэм фыӀэщӀагъэхьэнущ икӀи языныкъуэхэр а тепщэхэм фаукӀынущ. 17Си цӀэр зэрывгъэлъапӀэм щхьэкӀэ псори къыфтеплъэ мыхъуу щытынущ. 18Ауэ зы налъэ фи щхьэцым хэкӀуэдыкӀынукъым+. 19ШыӀэныгъэ зизыгъэӀэм и псэр къригъэлынущ.

Хьисэ Ерусэлим къыщыщӀынур къызэрыжиӀар

20– Ерусэлим дзэхэм къаухъуреихьауэ флъагъумэ, абы лъапсэрыхыр къыщыхуэкӀуэну зэманыр къызэрыблэгъар зэвгъащӀэ. 21Ехьудей хэкум ис цӀыхухэм бгы щӀыпӀэхэм зыщрагъэпщкӀу абы щыгъуэ, Ерусэлим дэсхэр къалэм дрекӀ, губгъуэм итхэр къалэм дремыхьэ. 22Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм мы лъэпкъым хуэфащэр ирищӀэнущ а махуэхэм, Тхыгъэ ЛъапӀэм ит псори къэхъун щхьэкӀэ.

23Фыз лъэщыджэхэми сабий быдзафэ зиӀэхэми я дунейр мыгъуэ хъунущ а махуэхэм. Мы щӀыпӀэм ис цӀыхухэм тхьэмыщкӀагъэшхуэ къатепсыхэнущ икӀи Тхьэм и ней къащыхуэнущ. 24Языныкъуэхэр джатэкӀэ яукӀынущ, адрейхэр мажусий къэралхэм гъэру яхунущ. Ерусэлим и уэрамхэр мажусийхэм яутэу щытынущ, я пӀалъэр икӀыху.

Хьисэ къызэригъэзэжыным зэрытепсэлъыхьар

25– Дунейм тет лъэпкъхэр тенджызым и толъкъун ябгэ къэукъубияхэм я макъ шынагъуэхэм икӀи дыгъэм, мазэм, вагъуэхэм къыщылъэгъуэну нэщэнэхэм ягъэгужьеярэ ящӀэнур ямыщӀэу къагъэнэнущ. 26Дунейм къыщхьэщыхьэну тхьэмыщкӀагъэм пэплъэ цӀыхухэм шынэ къащтарэ пӀейтеигъэм игъэмэхыу щытынущ, уафэм щыӀэ къарухэр зэщӀэсысэнущи. 27ЦӀыхум и Къуэм и къарур бгъэдэлърэ и щӀыхьыр Ӏэтауэ пшэм хэту къакӀуэу ялъагъунущ абы щыгъуэ+. 28Аращи, а Ӏуэхугъуэхэр къэхъуу флъагъумэ, фи гур къызэрывгъэгъуэтыжи, фи щхьэр фӀэт, Тхьэм щхьэхуит фыщищӀыжыну зэманыр къэблэгъащи.

29ЩӀагъыбзэ къригъэжьащ Хьисэ итӀанэ:

– Хъурмейм феплъ, адрей жыгхэми феплъ. 30Жыгыр къэтӀэпӀу щыфлъагъум деж гъэмахуэр къызэрыблэгъар зыми къывжимыӀэуи фощӀэ. 31Абы ещхьу, зи гугъу фхуэсщӀа Ӏуэхугъуэхэр къэхъуу флъагъумэ, Тхьэм и Тепщэныгъэр къызэрыблэгъар зэвгъащӀэ. 32Пэжыр нывжызоӀэ, мы щӀэблэр кӀуэдыжынукъым, а псори къэмыхъуауэ+. 33Уафэмрэ щӀылъэмрэ кӀуэдыжынущ, ауэ си псалъэр кӀуэдыжынукъым.

Мы дунейм епха Ӏуэхугъуэхэм фи псэр евмыгъэтхьэкъу

34– Ефэ-ешхэным, фадэм, мы дунейм епха Ӏуэхугъуэхэм фи псэр евмыгъэтхьэкъу, а махуэр уащхъуэдэмыщхъуэу къыфтемыпсыхэн щхьэкӀэ. 35Сыту жыпӀэмэ а махуэр дунейм тету хъуам къапхъэн яхуэхъунущ. 36Фи гумрэ фи псэмрэ жеипӀэ евмыт, сыт щыгъуи тхьэ фелъэӀу, а къэхъуну псоми фыкъызэрелын икӀи ЦӀыхум и Къуэм и пащхьэм фызэрихьэфын къару фиӀэн щхьэкӀэ+.

37Хьисэ Тхьэм и Унэм цӀыхухэр щиущийрт махуэкӀэ, ауэ пщыхьэщхьэ зэрыхъуу къалэм дэкӀырти, Зейтун Ӏуащхьэм жэщыр щигъакӀуэрт. 38ЦӀыхубэр жьыуэ къызэщӀэтаджэрти, Тхьэм и Унэм къекӀуалӀэрт, Хьисэ жиӀэм едэӀуэн папщӀэ.

+ 21:1 4 Пащт. 12:9,
+ 21:6 Лк. 19:44
+ 21:18 1 Пащт. 14:45, 2 Пащт. 14:11,
+ 21:27 Данил 7:13
+ 21:32 Лк. 9:27
+ 21:36 Лк. 18:1,

22

Лъэпкъ Хасэм хэтхэм Хьисэ зэраукӀынӀэмал къызэралъыхъуар

22^1Пщагъэ зыхэмылъ щӀакхъуэ щагъажьэ махуэ лъапӀэхэу[*] ӀутӀыжкӀэ зэджэр къэблэгъат. 2Дин гъуазэ нэхъыщхьэхэмрэ теурэт егъэджакӀуэхэмрэ Хьисэ щэхуу зэраукӀын Ӏэмал къалъыхъуэрт, нахуэу зыгуэр иращӀэну цӀыхубэм щышынэрти.

3Хьисэ и гъэсэн пщыкӀутӀым ящыщ Ехьудэ ИшкӀэриуэт и гур Ӏиблисым итхьэкъуащ абы щыгъуэ. 4Ар дин гъуазэ нэхъыщхьэхэм, Тхьэм и Унэр зыхъумэхэм я унафэщӀхэм деж кӀуэри, Хьисэ абыхэм зэраӀэщӀигъэхьэну щӀыкӀэр ядиубзыхуащ. 5Абыхэм ар я гуапэ дыдэ хъуащ, ахъши къратыну къагъэгугъащ. 6Ехьудэ абыхэм акъылэгъу ядэхъури, цӀыхухэм ямыщӀэу Хьисэ абыхэм зэраӀэщӀигъэхьэн Ӏэмал лъыхъуэн щӀидзащ.

Хьисэ и гъэсэнхэм ӀутӀыж щынэр зэрадишхар

7Пщагъэ зыхэмылъ щӀакхъуэ щагъажьэ махуэ лъапӀэхэм щыгъуэ ӀутӀыж щынэр щаукӀ махуэри къэсащ. 8Хьисэ Питрэсрэ Яхьярэ иригъэжьащ, мыпхуэдэу яжриӀэри:

– ФыкӀуи, ӀутӀыж щынэр тшхын папщӀэ, Ӏэнэ къытхузэтевгъэувэ.

9– Дэнэ къыщызэтедгъэувэну узыхуейр? – къеупщӀащ ахэр Хьисэ.

10– Къалэм фыдыхьа нэужь, кхъуэщынкӀэ псы ихьу цӀыхухъу гуэр фыӀущӀэнущ, – жиӀащ Хьисэ. – Абы и ужь фиуви, ар зыдыхьэ пщӀантӀэм фэри фыдыхьэ. 11Унэр зейм мыпхуэдэу жефӀэ: «УщиякӀуэр къоупщӀыжащ: „Сэрэ си гъэсэнхэмрэ ӀутӀыж щынэр дэнэ щытшх хъунур“, жиӀэри». 12Абы фигъэлъагъунущ етӀуанэ къатым тещӀыхьа пэш Ӏэхуитлъэхуит зэлъыӀухауэ. Мис а пэшым Ӏэнэ къыщытхузэтевгъэувэ.

13Арати, ахэр кӀуэри, Хьисэ къазэрыжриӀа дыдэм хуэдэу псори къагъуэтащ. ӀутӀыж щынэр абы щагъэхьэзыращ.

14Зэманыр къыщысым, Хьисэ къыхиха лӀыкӀуэ пщыкӀутӀыр и гъусэу Ӏэнэм пэрытӀысхьащ.

15– Згъэвын хуейуэ къыспэщылъ хьэзабым и пэ къихуэу мы ӀутӀыж щынэр вдэсшхыну хуабжьу сыхуеящ, – яжриӀащ абыхэм Хьисэ. – 16НывжызоӀэ, Тхьэм и Тепщэныгъэр къэсрэ ӀутӀыжым и мыхьэнэ нэсыр зэщӀа мыхъуауэ, Сэ ар афӀэкӀ сшхынукъым.

17Хьисэ фалъэр къищтэщ, Тхьэм фӀыщӀэ хуищӀри, жиӀащ:

– Мы фалъэр къафщти, мыбы итым чэзууэ фефэ. 18НывжызоӀэ, Тхьэм и Тепщэныгъэр къэсыху, Сэ санэ афӀэкӀ сефэжынукъым.

19Хьисэ щӀакхъуэр къищтэщ, Тхьэм фӀыщӀэ хуищӀщ, щӀакхъуэр зэгуищӀыкӀри, и гъэсэнхэм яритащ, мыпхуэдэуи яжриӀащ:

– Мы щӀакхъуэр фэр папщӀэ сты си пкъыращ. Фигу сыкъэвгъэкӀыжын папщӀэ, мы щӀакхъуэр щыфшх махуэхэр хабзэу зивгъэӀэ.

20Шха нэужь, щӀакхъуэ къызэрищтам хуэдэу, санэ зэрыт фалъэр къищтэри, и гъэсэнхэм мыпхуэдэу яжриӀащ Хьисэ:

– Мы фалъэм итыр си лъырщ, фэр щхьэкӀэ сщӀэкӀырщ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ЗэухылӀэныгъэщӀэ Тхьэм цӀыхухэм ярещӀылӀэ. 21АрщхьэкӀэ си бийхэм саӀэщӀэзыгъэхьэнур си гъусэу Ӏэнэм пэрысщ. 22Пэжщ, Тхьэм иухауэ ЦӀыхум и Къуэм къыщыщӀын хуейр къыщыщӀынущ, ауэ унэхъуащ ар тепщэхэм яӀэщӀэзыгъэхьэнур.

23Хьисэ ар щыжиӀэм, и гъэсэнхэр зэупщӀыжащ, ар зыщӀэфынур къахуэмыщӀэу.

Нэхъыщхьэу къыфхэтыр ӀуэхутхьэбзащӀэ ирехъу

24•Нэхъ ин дыдэу ябжын хуейм щхьэкӀэ зэдауэрт а пщыхьэщхьэм Хьисэ и гъэсэнхэр.

25– Мы дунейм тет пащтыхьхэр я цӀыхухэм йопэгэкӀ. Къэрал лӀыщхьэхэр «ПсапащӀэкӀэ» зоджэж, – къригъэжьащ Хьисэ. 26– Ауэ апхуэдэ зэхущытыкӀэ фэ фяку дремылъ. ПщӀэшхуэ зыхуащӀу фэ къыфхэтыр пщӀэ зимыӀэм хуэдэу щрет. Нэхъыщхьэу къыфхэтыр ӀуэхутхьэбзащӀэ ирехъу. 27Хэт нэхъыщхьэр: Ӏэнэм пэрысыра, хьэмэрэ щхьэгъэрытыра? Ӏэнэм пэрысыракъэ? АтӀэ Сэ щхьэгъэрытым хуэдэу фэ сыфхэтщ.

28Сыт хуэдэ гугъуехь згъэвами, фэращ си гъусар. 29Си Адэм тепщэныгъэ къызэрызитам хуэдэу, фэри фызот,+
30си Тепщэныгъэр къэса нэужь, абы къыщаӀэтыну гуфӀэгъуэм фыхэту фыкъыздефэу, фыкъыздэшхэу си Ӏэнэм фыпэрысын щхьэкӀэ. Тахътэхэм фытесу, израил лъэпкъым и къуэпс пщыкӀутӀым хьэкум ятефщӀыхьынущ.

Симэн къыщыщӀынур Хьисэ къызэрыжиӀар

31– Симэн, Симэн, – жиӀащ Хьисэ. – МэкъумэшыщӀэм гуэдзыр щӀигъэпщурэ хьэуазэм къызэрыхигъэщхьэхукӀым хуэдэу, фигъэунэхуну хуит къищӀын щхьэкӀэ Ӏиблисыр Тхьэм елъэӀуащ. 32Ауэ Сэ тхьэ сыпхуелъэӀуащ уи фӀэщхъуныгъэр пфӀэмыкӀуэдыну. Си гъуэгум укъытехьэжа нэужь, уи къуэшхэр гъэгушхуэ.

33– Зи щӀыхьыр ин, уи гъусэу лъэхъуэщым сынэкӀуэнуи си псэр стынуи сыхьэзырщ, – жиӀащ Питрэс.

34– Питрэс, ныбжызоӀэ, пщэдджыжь адакъэ Ӏуэху сыкъыумыцӀыхуу щэнейрэ жыпӀэнущ.

ИтӀанэ и гъэсэнхэм еупщӀащ Хьисэ:

35– Бохъшэншэу, хъуржыныншэу, вакъэншэу фыщезгъэжьам фэ зыгуэр фыщыщӀа?

– ДыщыщӀакъым, – жаӀащ абыхэм+.

36– АтӀэ дяпэкӀэ ахъшэ зиӀэм ахъшэ здрещтэ, хъуржын зиӀэм хъуржын здрещтэ. Джатэ зимыӀэм и щыгъын щӀыӀутелъыр ирещэжи, джатэ кърырещэху. 37НывжызоӀэ, сэ стеухуауэ Тхыгъэ ЛъапӀэм ит мы псалъэхэр къэхъун хуейщ: «ЩӀэпхъаджащӀэхэм хабжащ». Сэ стеухуауэ бегъымбархэм жаӀа псори куэд мыщӀэу къэхъунущ.

38– Зи щӀыхьыр ин, мис, джатитӀ диӀэщ, – жаӀащ абыхэм.

– Куэдщ а тӀур.

Зейтун Ӏуащхьэм тету, Хьисэ и Адэм зэрелъэӀуар

39Хьисэ къалэм къыдэкӀри, зэрихабзэу, Зейтун Ӏуащхьэм дэкӀащ. И гъэсэнхэри кӀэлъыдэкӀащ. 40ЗдэкӀуэм щынэсым, Хьисэ и гъэсэнхэм мыпхуэдэу яжриӀащ:

– Гуэныхьым фимытхьэкъун щхьэкӀэ, тхьэ фелъэӀу.

41Езыр лъэбакъуэ щэ ныкъуэ хуэдизкӀэ ӀукӀщ, лъэгуажьэмыщхьэу уври, тхьэ елъэӀун щӀидзащ:

42– Си Адэ, ухуеймэ, къыспэщылъ хьэзабым сыкъыӀэщӀэх. Ауэ Сэ сызэрыхуейуэ мыхъуу, Уэ узэрыхуейуэ ирехъу.

43Хьисэ зы мелыӀыч уафэм къыхуехащ тригъэгушхуэну. 44Хьисэ, и псэм телъ гузэвэгъуэшхуэм игъэхыщӀэу, нэхъ гуащӀэжу тхьэ елъэӀурт. И пщӀэнтӀэпсыр лъым хуэдэу щӀым теткӀуэрт. 45Тхьэ елъэӀуа нэужь, Хьисэ и гъэсэнхэм къабгъэдыхьэжащ. Къащыбгъэдыхьэжым, гупсысейм игъэжеяуэ къарихьэлӀэжащ.

46– Щхьэ фыжейрэ? – жиӀащ Хьисэ. – Фыкъэтэджи, тхьэ фелъэӀу, гуэныхьым фимытхьэкъун щхьэкӀэ.

Хьисэ зэраубыдар

47Хьисэ псалъэу щытт иджыри, и гъэсэнхэм ящыщ зы, Ехьудэ зи цӀэр, я пашэу цӀыху гупышхуэ къыщыкӀуам. Ехьудэ Хьисэ къыбгъэдыхьащ, ба къыхуищӀын и мураду.

48– Ехьудэ, ЦӀыхум и Къуэр и бийхэм бакӀэ яӀэщӀэбгъэхьэу ара? – жиӀащ Хьисэ.

49Хьисэ къеувэкӀауэ щыт и гъэсэнхэм къэхъунур щалъагъум, мыпхуэдэу жаӀащ:

– Зи щӀыхьыр ин, джатэкӀэ дахэуэн+?

50Хьисэ и гъэсэнхэм ящыщ зыр дин гъуазэ нэхъыщхьэ дыдэм и унэӀутым еуэри, и тхьэкӀумэ ижьыр къыгуиупщӀыкӀащ.

51– Щывгъэт! ФувыӀэ! – яжриӀащ абыхэм Хьисэ. Ар унэӀутым и тхьэкӀумэм теӀэбэри, игъэхъужащ. 52Зубыдыну къэкӀуа дин гъуазэ нэхъыщхьэхэм, Тхьэм и Унэр зыхъумэхэм я унафэщӀхэм, лъэпкъ тхьэмадэхэм мыпхуэдэу яжриӀащ итӀанэ:

– ХъунщӀакӀуэ фубыдыну фыкӀуэ нэхъей фыкъысхуэкӀуаи, джатэрэ башрэ фӀыгъыу. 53Тхьэм и Унэм фи гъусэу махуэ къэс сыщыщӀэтым, сывубыдакъым. Иджы фи пӀалъэр къэсащ. Ӏиблисыр хуит хъуащ+.

Питрэс Хьисэ имыцӀыхуу зэрыжиӀар

54Арати, Хьисэ яубыдри, дин гъуазэ нэхъыщхьэ дыдэм и унэм яшащ. Питрэс абыхэм жыжьэу якӀэлъыкӀуэрт. 55ПщӀантӀэкум мафӀэ иращӀыхьу цӀыхухэр щызэхэтӀысхьэм, Питрэси абыхэм яхэтӀысхьащ. 56МафӀэм и нэхур къытридзэу здэщысым, унэӀут фыз гуэр набдзэгубдзаплъэу Питрэс къеплъри, жиӀащ:

– Мыри Хьисэ и гъусащ.

57– Сэ Ар сцӀыхуркъым, цӀыхубз, – жиӀащ Питрэс.

58Куэд дэмыкӀыу нэгъуэщӀ гуэрми гу къылъитэри, мыпхуэдэу къыжриӀащ Питрэс:

– Уэри абыхэм уащыщщ.

– Хьэуэ, сащыщкъым, – идакъым Питрэс.

59Зы сыхьэт хуэдиз дэкӀауэ, аргуэру зыгуэрым къыхигъэзыхьу къыжриӀащ:

– Пэж дыдэу, мыри Абы и гъусащ, Гэлилейм щыщщи.

60– КъэдаӀуэ зэ, – жиӀащ Питрэс, – уэ зи гугъу пщӀыр сэ къызгурыӀуэркъым. – Питрэс ар щыжиӀэм ирихьэлӀэу адакъэ Ӏуащ. 61Зиусхьэным зыкъригъэзэкӀри, Питрэс къеплъащ. Къыщеплъым, Питрэс Хьисэ къыжриӀауэ щыта мы псалъэхэр игу къэкӀыжащ: «Пщэдджыжь адакъэ Ӏуэху, сыкъыумыцӀыхуу щэнейрэ жыпӀэнущ»+.

62Апхуэдэу щыхъум, Питрэс пщӀантӀэм къыдэкӀри, гухэщӀу гъащ.

Хьисэ зыхъумэхэм зэрагъэпудар

63Хьисэ зыхъумэхэр къыщыдыхьэшхырт, къеуэрт. 64И нэр щапхыкӀауэ къеупщӀырт:

– Убегъымбармэ, къоуар хэтми къыджеӀэ, – жаӀэурэ.

65НэгъуэщӀ мыхъумыщӀагъэ Ӏэджи ирапэсащ абыхэм Хьисэ.

Хьисэ Лъэпкъ Хасэм хэтхэм я пащхьэм зэрырагъэувар

66Лъэпкъ Хасэм хэт тхьэмадэхэри, дин гъуазэ нэхъыщхьэхэри, теурэт егъэджакӀуэхэри пщэдджыжьым жьыуэ зэхуэсащ. Щызэхуэсым, Хьисэ яшэри, абыхэм я пащхьэ ирагъэуващ.

67– Мэсихьыр уэрамэ, къыджеӀэ, – къыпаубыдащ абыхэм Хьисэ.

– ВжесӀэми, фи фӀэщ хъунукъым, 68сынывэупщӀми, жэуап къызэфтынукъым, – жиӀащ Хьисэ. – 69Ауэ ЦӀыхум и Къуэр Тхьэшхуэу зи къарур иным ижьырабгъумкӀэ къыщысынущ дяпэкӀэ.

70– АтӀэ Тхьэм ури-Къуэу жыбоӀэ? – къеупщӀащ Хьисэ ахэр.

– Фэри жыфӀакъэ Тхьэм сри-Къуэу, – яритыжащ жэуап Хьисэ.

71– Сыт хуэдэ щыхьэт дэ иджыри дызыхуейр? – жаӀащ абыхэм. – Езым и жьэкӀэ псори къыджиӀащ!

* 22:1 Пщагъэ зыхэмылъ щӀакхъуэ щагъажьэ махуэ лъапӀэхэр – журтхэм ӀутӀыж махуэшхуэм кӀэлъыкӀуэу махуиблкӀэ ягъэлъапӀэу щыта махуэхэрщ. ЦӀыхухэм а махуиблым пщагъэ зыхэлъ щӀакхъуэ яшхыну хуиттэкъым.

• 22:24 Лк. 9:46-50
+ 22:29 Лк. 12:32
+ 22:35 Лк. 9:3, Лк. 10:4
+ 22:49 Лк. 22:38
+ 22:53 Лк. 20:1,
+ 22:61 Лк. 22:34

23

Хьисэ унафэщӀ Пилат деж зэрашар

23^1Псори къызэщӀэтаджэри, Хьисэ Пилат деж яшащ итӀанэ+. 2Абыхэм Хьисэ мыпхуэдэу ягъэкъуаншэрт:

– Мыбы ди лъэпкъыр егъэщхьэрыуэ. Къайсэрым еттын хуей тезыр ахъшэр «евмыт» яжреӀэ цӀыхухэм, Мэсихьу, пащтыхьу зигъэӀуу дубыдащ+.

3– Уэ журтхэм урапащтыхьу ара? – еупщӀащ абы Пилат.

– Уэращ жызыӀэр, – жиӀащ Хьисэ.

4– Мы цӀыхум къуаншагъэ кӀэрыслъагъуэркъым, – яжриӀащ Пилат дин гъуазэ нэхъыщхьэхэмрэ цӀыху зэхэтхэмрэ.

5– Ехьудейм дэнэкӀи лъэпкъыр щызэӀещӀэ и ущиехэмкӀэ. Гэлилейм къыщыщӀидзэри, мыбы къэсащ, – жаӀэурэ, хагъэзыхьырт абыхэм Пилат.

Хьисэ лӀыщхьэ Хьирэд деж зэрашар

6Пилат «Гэлилей» псалъэр щызэхихым, мыпхуэдэу жиӀащ:

– Мыр Гэлилейм щыщу ара?

7Хьирэд щытепщэ щӀыпӀэм Хьисэ зэрыщыщыр Пилат къыщищӀэм, Ар Хьирэд деж иригъэшащ, Хьирэд а махуэхэм Ерусэлим къэкӀуауэ щыӀэти+. 8Хьисэ щилъагъум, Хьирэд хуабжьу гуфӀащ, Абы и хъыбар зэхиххэм щхьэкӀэ илъагъуну куэд щӀауэ хуейти. Хьисэ и нэщэнэ телъыджэхэм щыщ илъагъунырт нэхъри и нэ къызыхуикӀыр+. 9УпщӀэ куэд иритащ абы Хьисэ, ауэ Хьисэ жэуап къритыжакъым. 10Дин гъуазэ нэхъыщхьэхэмрэ теурэт егъэджакӀуэхэмрэ Хьисэ хуабжьу ягъэкъуаншэрт. 11Хьирэдрэ абы и зауэлӀхэмрэ Хьисэ къыщыдыхьэшхщ, ауан къащӀщ, Хьирэд Ар щыгъын лъапӀэкӀэ къихуапэри, Пилат деж къригъэшэжащ. 12Хьирэдрэ Пилатрэ зэбийуэ щытат, ауэ а махуэм зэфӀ хъужащ.

Хьисэ укӀ зэрытралъхьар

13Пилат дин гъуазэ нэхъыщхьэхэри, лъэпкъ унафэщӀхэри, цӀыхубэри зэхуишэсри, 14мыпхуэдэу яжриӀащ:

– Мы цӀыхум лъэпкъыр зэӀищӀэу жыфӀэри, си деж къэфшащ. Сэ Абы фи пащхьэм сыщеупщӀащ, ауэ фэ Ар зэрывгъэкъуаншэ щӀэпхъаджагъэхэр сэ Абы дэслъагъуркъым. 15Хьирэди Абы къуаншагъэ дилъэгъуакъым, аращ къыщӀригъэшэжари. Зэрыфлъагъущи, мы лӀым укӀ щӀытетлъхьэн къуаншагъэ ищӀакъым. 16Аращи, удын трезгъэдзэнщи, сутӀыпщыжынщ.

17(Хабзэ хъуауэ, ӀутӀыж махуэшхуэм ирихьэлӀэу, Пилат лъэхъуэщым щӀэсхэм ящыщ зы журтхэм къахуиутӀыпщыжын хуейт.)

18ЦӀыхухэр зэрыгъэкӀиящ:

– Хьисэ укӀ телъхьи, Бэрыбэ къытхуэутӀыпщыж! – жаӀэри. 19Къалэдэсхэр къызэрызэщӀиӀэтам икӀи цӀыху зэриукӀам щхьэкӀэ лъэхъуэщым щӀадзауэ щӀэст Бэрыбэр.

20Пилат цӀыхухэм захуигъэзащ аргуэру, Хьисэ иутӀыпщыжын и мураду. 21АрщхьэкӀэ абыхэм хьэргъэшыргъэ къаӀэтауэ:

– Жорым еӀулӀ ар! Жорым еӀулӀ! – жаӀэрт.

22– Сыт хуэдэ щӀэпхъаджагъэ Мыбы илэжьар? – жиӀэри Пилат цӀыхухэм ещанэу еупщӀащ. – УкӀ щӀытеслъхьэн къуаншагъэ сэ Мыбы кӀэрылъу слъагъуркъым. Удын трезгъэдзэнщи, сутӀыпщыжынщ.

23Ауэ цӀыхухэр нэхъ иныжу зэрыгъэкӀийурэ, Пилатыр къыхагъэзыхьырт Хьисэ жорым ирырагъэӀулӀыну. 24Щымыхъужым, Пилат цӀыхухэр зыхуейр игъэзэщӀэну мурад ищӀащ. 25ЦӀыхубэр къызэщӀэзыӀэтэу цӀыху зыукӀар лъэхъуэщым къахущӀигъэкӀыжри – арат икӀи цӀыхухэр зыщӀэлъэӀур – къызэхуэсахэр зыхуейр Хьисэ ирищӀэну триубыдащ.

Хьисэ жорым зэрыраӀулӀар

26Хьисэ укӀыпӀэм щашэм, Курэн къалэм щыщ лӀы гуэр, Симэн и цӀэу, зауэлӀхэм яубыдщ, жорыр и плӀэм иралъхьэри, Хьисэ и ужьым иту ихьыну ирахулӀащ. Симэн губгъуэм къикӀыжу арат. 27Хьисэ и ужьым иту цӀыху куэд кӀуэрт. ЦӀыхухэм бзылъхугъи яхэтт, пыхьэрэ Ар ягъейуэ. 28Хьисэ, абыхэм захуригъэзэкӀри, жиӀащ:

– Еууей, Ерусэлим ипхъухэ, Сэ сывмыгъейуэ, фи бынхэмрэ фи щхьэмрэ вгъеямэ, нэхъыфӀт; 29сыту жыпӀэмэ «Фыз мылъхуэхэр, сабий зимыӀахэр, быдзышэкӀэ сабий зымыгъэшхахэр насыпыфӀэщ» щыжаӀэну махуэхэр къыфхуэкӀуэнущ+. 30ЦӀыхухэр бгыхэм елъэӀунущ абы щыгъуэ: «Фыкъыттеджалэ!» – жаӀэурэ, Ӏуащхьэхэм елъэӀунущ: «ДыщӀэвуфэ!» – жаӀэурэ. 31Сыту жыпӀэмэ псыкӀэ гъэнщӀа жыгым мыпхуэдэу щращӀэкӀэ, жыг гъуар дауэ къелын?

32Хьисэ и гъусэу жорым ираӀулӀыну бзаджащӀитӀ яшэрт. 33Ахэр ЩхьэкъупщхьэкӀэ зэджэ щӀыпӀэм нэсри, Хьисэ жорым ираӀулӀащ. БзаджащӀитӀри, зыр ижьырабгъумкӀэ, адрейр сэмэгурабгъумкӀэ къыщыту, ираӀулӀащ.

34– Си Адэ, мыбыхэм ящӀэр къагурыӀуэркъыми, къахуэбгъэгъуну сынолъэӀу, – жиӀащ Хьисэ.

ЗауэлӀхэм пхъэидзэ ящӀри, Хьисэ и щыгъыныр зэхуагуэшащ. 35ЦӀыхубэр Хьисэ еплъу зэхэтт. Лъэпкъ унафэщӀхэм мыпхуэдэу жаӀэрт, Хьисэ ауан ящӀурэ:

– НэгъуэщӀ цӀыхухэр къригъэлу щытащ, иджы Езым зыкърырегъэлыф, Ар Тхьэм къыхиха Мэсихьу щытмэ+.

36ЗауэлӀхэми Хьисэ ауан ящӀырт. Бгъэдыхьэрти, гуащӀэ хъуа санэ и Ӏупэм ирахьэлӀэрт, 37мыпхуэдэу жаӀэурэ:

– Журтхэм урапащтыхьыр пэжмэ, зыкъегъэлыфыт.

38Хьисэ и щхьэщыгум хуэзэу пхъэбгъу пӀащӀэ кӀапэ кӀэраукӀащ, «Мыр журтхэм я пащтыхьщ» жиӀэу тетхауэ.

39Хьисэ и гъусэу ираӀулӀа бзаджащӀитӀым я зыр Абы къехъурджауэрт:

– Мэсихьыр Уэракъэ? Уэрамэ, дыкъегъэл, Уэри зыкъегъэл! – жиӀэурэ.

40Ауэ адрей бзаджащӀэр мыдрейм и жьэр зэтригъэпӀэну хэтт:

– Тхьэм ущышынэркъэ? Абы тралъхьар уэри птелъкъэ? 41Дэ ттелъыр захуэу къыттралъхьащ икӀи тщӀам хуэфащэр дагъэпшыныж. Мыр пщӀэ мыхъун лъэпкъ имыщӀауэ жорым ираӀулӀауэ кӀэрылъщ, – жиӀэурэ+.

42А бзаджащӀэр Хьисэ къелъэӀуащ итӀанэ:

– Хьисэ, пащтыхь ухъуауэ къыщыбгъэзэжкӀэ, уигу сыкъэгъэкӀыж.

43– Пэжыр ныбжызоӀэ, – жриӀащ абы Хьисэ. – Нобэ си гъусэу жэнэтым ущыӀэнущ.

Хьисэ зэрылӀар

44-45Шэджагъуэ щыхъум, дыгъэр иубыдри, а щӀыпӀэр дэнэкӀи кӀыфӀыгъэм щӀиуфащ, сыхьэтищ хъуху. Тхьэм и Унэм и кӀуэцӀым фӀэлъ Ӏупхъуэшхуэр тӀууэ зэгуэтхъащ. 46И макъым ину зригъэӀэтри:

– Си Адэ, си псэр пӀэщӀызолъхьэ, – жиӀащ Хьисэ. Ар жиӀэри, и псэр хэкӀащ.

47А псори щилъагъум, Тхьэм щӀыхь хуищӀри, зауэлӀхэм я пашэм мыпхуэдэу жиӀащ:

– Мы лӀыр, пэж дыдэу, цӀыху щыпкъэу щытащ.

48Хьисэ жорым зэрыраӀулӀым еплъыну къызэхуэса цӀыхубэм къэхъуар щалъагъум, гуауэ ящыхъуарэ я бгъэгум иуэжу зэбгрыкӀыжащ+. 49Хьисэ зыцӀыхухэр нэхъ пыӀукӀуэтауэ къаплъэу зэхэтт, Хьисэ и гъусэу Гэлилейм къикӀа бзылъхугъэхэри абыхэм ящӀыгъуу+.

Хьисэ и хьэдэр кхъэлэгъунэм зэрыщӀалъхьар

50Исуф и цӀэу лӀы гуэр Лъэпкъ Хасэм хэтт. Ар цӀыхуфӀт, цӀыху щыпкъэт. 51Лъэпкъ Хасэм Хьисэ укӀ хуигъэфащэу унафэ къыщищтам, Исуф а унафэр Хасэм ядищтатэкъым. Ар езыр Ехьудейм хиубыдэ Хьэримэтей жылэм щыщт, Тхьэм и Тепщэныгъэр къыщыкӀуэнум пэплъэрт. 52Арати, ар Пилат деж кӀуэри, Хьисэ и хьэдэр къаритыжыну елъэӀуащ. 53ИтӀанэ Хьисэ и хьэдэр жорым къыкӀэрихыжщ, джэбын къришэкӀри, къыр бгъуэщӀым къыхэӀущӀыкӀа кхъэлэгъунэм щӀилъхьащ. А кхъэлэгъунэм зэи хьэдэ щӀэлъатэкъым. 54Мэрем пщыхьэщхьэт, щэбэтыр къэблэгъат.

55Хьисэ и гъусэу Гэлилейм къикӀа бзылъхугъэхэр Исуф и ужьым иту кӀуэри, кхъэлэгъунэр здэщытыр зрагъэщӀащ, хьэдэр зэрыщӀалъхьэми еплъащ. 56ИтӀанэ къагъэзэжри, мэ дахэ къызыхих дагъэрэ щӀыфэщыхуэрэ къагъэхьэзыращ, хьэдэм щахуэну. Теурэт хабзэм зэрыжиӀэмкӀэ, щэбэт махуэм зыри ящӀэ хъунутэкъыми, а махуэм загъэпсэхуащ.

+ 23:1 Лк. 3:1, Лк. 13:1,
+ 23:2 Лк. 20:25
+ 23:7 Лк. 3:1, Лк. 9:7
+ 23:8 Лк. 9:9
+ 23:29 Лк. 21:23
+ 23:35 Лк. 9:35,
+ 23:41 Лк. 23:4,
+ 23:48 Лк. 18:13
+ 23:49 Лк. 8:2

24

Хьисэ лӀахэм къазэрыхэтэджыкӀыжар

24^1Тхьэмахуэ махуиблым и япэ махуэм[*], нэхулъэ къищӀа къудейуэ, бзылъхугъэхэр кхъэлэгъунэм кӀуащ, ягъэхьэзырауэ щыта дагъэхэр яӀыгъыу. 2Щынэсым, кхъэлэгъунэм ӀугъэукӀурияуэ Ӏулъа мывэшхуэр Ӏумылъыжу ирихьэлӀащ. 3Кхъэлэгъунэм щыщӀыхьэм, Зиусхьэн Хьисэ и хьэдэр абы щӀэлъу ягъуэтакъым. 4Къэхъуар къагурымыӀуэу здэщытым, я пащхьэм цӀыхухъуитӀ напӀэзыпэм къиуващ, зэщӀэлыдэ щыгъынкӀэ хуэпауэ. 5Бзылъхугъэхэр шынауэ, я щхьэхэр щрагъэзыхым, цӀыхухъуитӀым мыпхуэдэу жаӀащ:

– Сыт псэур лӀахэм я деж къыщӀыщыфлъыхъуэр? 6Ар мыбы щӀэлъыжкъым, лӀахэм къахэтэджыкӀыжащ. Гэлилейм щыщыӀам Абы къывжиӀауэ щытакъэ 7ЦӀыхум и Къуэр гуэныхьлыхэм ӀэщӀалъхьэн, жорым ираӀулӀын зэрыхуейр икӀи ещанэ махуэм лӀахэм къазэрыхэтэджыкӀыжынур+?

8Хьисэ апхуэдэу жиӀауэ зэрыщытар абыхэм ягу къэкӀыжащ. 9Арати, абыхэм ягъэзэжри, Хьисэ и гъэсэн пщыкӀузми абыхэм я гъусэхэми псори хуаӀуэтэжащ. 10А бзылъхугъэхэм я цӀэхэр мыращ: Магдалэ жылэм щыщ Мэрям, Иухьанэ, Екъуб и анэ Мэрям, нэгъуэщӀхэри. Ахэращ Хьисэ и лӀыкӀуэхэм къэхъуар яхуэзыӀуэтэжар+. 11АрщхьэкӀэ абыхэм я псалъэм къикӀ щымыӀэу къалъытащ мыдрейхэм, я фӀэщи хъуакъым. 12Ауэ Питрэс къэтэджри, кхъэлэгъунэм жащ. Зригъэзыхыу щыщӀэплъэм, джэбын фӀэкӀа зыри илъэгъуакъым. ИтӀанэ къэхъуар игъэщӀагъуэу, къыӀукӀыжащ.

Хьисэ и гъэсэнитӀым къазэрыӀущӀар

13Хьисэ и гъэсэнхэм ящыщ цӀыхуитӀ Ерусэлим километр пщыкӀузкӀэ пэжыжьэ Емэус жылэм кӀуэрт а махуэм. 14Иужьрей махуэ зыбжанэм я нэгу щӀэкӀарат зытепсэлъыхьыр ахэр. 15Зэпсалъэрэ зэдауэу здэкӀуэм, Хьисэ абыхэм ябгъэдыхьэри гъусэ захуищӀащ. 16АрщхьэкӀэ абыхэм Хьисэ къацӀыхужакъым, я нэхэм тепхъуэ телъ хуэдэти.

17– Гъуэгуанэ фытету фызытепсэлъыхьыр сыт? – еупщӀащ абыхэм Хьисэ.

ТӀуми я нэгур зэхэуауэ, къэувыӀащ.

18– Ерусэлим къэкӀуахэм уэ зым уи закъуэу къыщӀэкӀынщ мы махуэхэм абы къыщыхъуар зымыщӀэр, – жиӀащ зым, Клеопэ зи цӀэм.

19– АтӀэ сыт Ерусэлим къыщыхъуауэ жыхуэфӀэр? – еупщӀащ абы Хьисэ.

– Нэзэрэт щыщ Хьисэ иращӀаращ зи гугъу тщӀыр, – жаӀащ абыхэм. – Ар и ӀуэхущӀафэкӀи и ущиекӀи бегъымбар лъэщу Тхьэми цӀыхухэми я пащхьэм итащ. 20Ауэ Абы дин гъуазэ нэхъыщхьэхэмрэ ди лъэпкъ унафэщӀхэмрэ укӀ тралъхьэри, жорым ирырагъэӀулӀащ. 21Ара ди гугъэрт израил лъэпкъыр щхьэхуит дызыщӀыжынур. АрщхьэкӀэ нобэ махуищ мэхъу Ар зэраукӀрэ. 22Ауэ дэ къытхэт бзылъхугъэхэм Ӏуэху телъыджэ къыджаӀащ. Ахэр нышэдибэ жьыуэ кхъэлэгъунэм кӀуат, 23ауэ Хьисэ и хьэдэр ямыгъуэту къагъэзэжри, мелыӀычитӀ ялъэгъуауэ къыджаӀащ. МелыӀычхэм Хьисэ псэууэ жаӀащ. 24Дэ тщыщ гуэрхэри кӀуати, бзылъхугъэхэм зэрыжаӀам хуэдабзэу ирихьэлӀащ. Ауэ езы Хьисэ ялъэгъуакъым.

25– Сыту жьажьэ фи акъылыр, – жиӀащ Хьисэ. – Бегъымбархэм жаӀар фи фӀэщ фхуэмыщӀу ара? 26Мэсихьым, щӀыхьышхуэ игъуэтын и пэ къихуэу, а псори игъэвын хуейуэ щытакъэ?

27Хьисэ Мусэрэ бегъымбархэмрэ я тхылъхэм щригъажьэри, Езым теухуауэ Тхыгъэ ЛъапӀэм иту хъуар ягуригъэӀуащ итӀанэ+.

28ЗдэкӀуэ жылэм пэгъунэгъу щыхъум, Хьисэ къэмыувыӀэу и гъуэгу адэкӀэ пищэну мурад зэриӀэр яригъэщӀащ. 29Ауэ мыдрей тӀур Хьисэ хуабжьу къелъэӀуащ:

– Ди гъусэу къанэ. Махуэр егъэзыхыгъуэ хъуащ, пшапэ зэхэуэгъуэщ, – жаӀэри.

КъыщелъэӀум, Хьисэ акъылэгъу хъури, абыхэм я гъусэу къэнащ.

30Хьисэ абыхэм Ӏэнэм ядэтӀысри, щӀакхъуэ къищтащ. Тхьэм фӀыщӀэ хуищӀщ, щӀакхъуэр зэгуищӀыкӀри, мо тӀум яхуишиящ+. 31Абдежым абыхэм я нэр къэплъэжри, Хьисэ къацӀыхужащ, ауэ езы Хьисэ бзэхыжащ.

32– Гъуэгум къыщыдэпсалъэу, Тхыгъэ ЛъапӀэр щытхузэпкърихым, ди гур хигъахъуэртэкъэ, дигъэгушхуэртэкъэ Абы? – ягъэщӀэгъуащ абыхэм.

33Арати, ахэр занщӀэу къэтэджри, Ерусэлим ягъэзэжащ. Щынэсыжым, Хьисэ и гъэсэн пщыкӀузым, нэгъуэщӀхэри я гъусэу зэхэсу, ярихьэлӀэжащ.

34– Зиусхьэныр, пэж дыдэу, лӀахэм къахэтэджыкӀыжащ, Ар Симэн къыхуэкӀуащ! – жаӀащ зрихьэлӀэжахэм.

35Мыдрей тӀуми Хьисэ гъуэгу къазэрыдытетари щӀакхъуэ зэгуищӀыкӀа нэужь къызэрацӀыхужари яӀуэтэжащ.

Хьисэ и гъэсэнхэм къазэрыхуэкӀуар

36Ар щаӀуэтэж дыдэм, Хьисэ езыр абыхэм къахыхьэри:

– Тхьэм и сэлам фызох, – жиӀащ.

37Мыдрейхэм хьэдрыхэпсэ ялъагъу къафӀэщӀри, хуабжьу къэщтащ, гужьеящ.

38– Щхьэ фыгужьея? – жиӀэри еупщӀащ абыхэм Хьисэ. – Щхьэ шэч къэфхьрэ? 39Си Ӏэми си лъакъуэми фыкъеплъ – ар Сэращ! ФыкъызэӀуси, феплъ, хьэдрыхэпсэм Сэ сызэрыту флъагъу Ӏэпкълъэпкъым хуэдэ иӀэкъым.

40Ар жиӀэри, и Ӏэмрэ и лъакъуэмрэ яригъэлъэгъуащ. 41Ахэр апхуэдизкӀэ къэгуфӀати, ар зэры-Хьисэр я фӀэщ яхуэмыщӀу ягъэщӀагъуэрт. Хьисэ абыхэм еупщӀащ:

– Шхыныгъуэ гуэр мыбдежым фыщиӀэ? – жиӀэри.

42Зы бдзэжьей Ӏыхьэ гъэжьауэ хуашиящ. 43Щыхуашийм, къаӀихри, я пащхьэм щишхащ.

44ИтӀанэ захуигъазэри, мыпхуэдэу яжриӀащ:

– Сыщывигъусам вжесӀауэ щытатэкъэ Мусэ и Теурэтми, бегъымбархэм я тхылъхэми, Забурми Сэ стеухуауэ ит псори къэхъун зэрыхуейр.

45Хьисэ ар жиӀэщ, и гъэсэнхэм Тхыгъэ ЛъапӀэр къагурыӀуэн папщӀэ, зэхэщӀыкӀыныгъэ яритри, 46къыпищащ:

– Мэсихьым хьэзаб зэришэчынури, зэрылӀэнури, махуэ ещанэм лӀахэм къазэрыхэтэджыкӀыжынури Тхыгъэ ЛъапӀэм итщ+. 47Мыпхуэдэуи итщ: Ерусэлим щыщӀэдзауэ дунейм цӀыхуу тету хъуам я гуэныхьхэр Тхьэм къахуигъэгъун папщӀэ, псоми Мэсихь и цӀэкӀэ тобэ къахьыжын зэрыхуейр дэнэкӀи щагъэӀунущ. 48Фэ а Ӏуэхугъуэ псоми щыхьэт фытехъуэнущ. 49Си Адэм къывитыну фыкъызэригъэгугъар Сэ къыфхуэзгъэкӀуэнщ, ауэ къалэм зэкӀэ фыдэмыкӀ, уафэм къикӀыу къару къыфхуемыхауэ.

Хьисэ уафэм зэрыдэкӀуеижар

50Хьисэ ахэр къалэм къыдишри, БэтэӀин жылэм нэс здишащ. И ӀитӀыр иӀэтри, и гъэсэнхэм Тхьэм и цӀэкӀэ яхуэхъуэхъуащ+. 51Здэхъуахъуэм, и гъэсэнхэм нэхъ я пэӀэщӀэ хъуурэ, уафэм дэкӀуеижащ. 52И гъэсэнхэм я щхьэр щӀым еӀусэу, Абы щхьэщэ хуащӀщ, гуфӀэгъуэшхуэр яӀэу Ерусэлим ягъэзэжри, 53Тхьэм и Унэм Тхьэм щӀыхь щыхуащӀ зэпыту щытащ.

* 24:1 Тхьэмахуэ махуиблым и япэ махуэм – ди нобэрей тхьэмахуэ махуэрщ.

+ 24:7 Лк. 9:22, Лк. 18:33,

+ 24:10 Лк. 8:2-3

+ 24:27 2 Пащт. 7:12-14, Данил 7:13, Данил 9:24-27,

+ 24:30 Лк. 9:16
+ 24:46 Лк. 24:27
+ 24:50 Лк. 19:29,

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм узыщрихьэлӀэ фӀэщыгъэхэм я псалъалъэ

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм узыщрихьэлӀэ фӀэщыгъэхэм я псалъалъэ

Пащтыхьхэм я тхылъхэр

1. А

2. Б

3. Д

4. Е

5. Л

6. М

7. П

8. С

9. Т

10. У

11. Ф

12. Ш

13. Щ

14. И

Ашэрэхь – КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэуа лъэпкъхэм ягъэлъапӀэу щыта тхьэгуащэ нэхъыщхьэхэм ящыщщ, уеблэмэ ар тхьэнанэуи къалъытэрт. Жыгым е пхъэ пкъом и теплъэр иӀэущ ар пасэрей цӀыхухэм къагъэлъагъуэу зэрыщытар.

Аштэрэт – КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэуа лъэпкъхэм ягъэлъапӀэу щыта тхьэхэм ящыщщ, лъагъуныгъэм, бэвыгъэм, зауэм я тхьэгуащэу къалъытэрт. АлыджыбзэкӀэ «Астартэ» жыхуаӀэращ.

БэӀэл – КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэуа лъэпкъхэм ягъэлъапӀэу щыта тхьэ лъэщхэм ящыщщ, щӀыуэпсыр и Ӏэ илъу, бэвыгъэм, лъхугъэм и тепщэу къалъытэрт.

Дамабгъуэ – Журт. «керуб». Дамабгъуэхэр зи теплъэр гуиих, дамэхэр зытет уафэгу псэущхьэщ. Тхьэм и тахътэр яхъумэу бгъэдэт мелыӀыч лъэпкъыгъуэщ.

Екъуб – Ибрэхьим и къуэ Исхьэкъ и къуэщ. И цӀэр Тхьэм ИсрэӀилу зэрихъуэкӀауэ щытащ (УблапӀэ 32:29 ). ИсрэӀил лъэпкъым и лӀакъуэ пщыкӀутӀыр къызытепщӀыкӀыжар аращ.

Лэбийхэр – Екъуб и къуэ Лэбий и щӀэблэщ, исрэӀил лъэпкъым и лӀакъуэ пщыкӀутӀым ящыщщ. Мусэ и лъэхъэнэм Тхьэм лэбийхэм ящыщ Хьэрунрэ абы и щӀэблэмрэ тхьэпщ хьэкъыр и пащхьэ щрахьэкӀыну къыхихат, а къудамэм щымыщ лэбийхэм тхьэпщ къуэдзэу щытыныр къахуиухат.

МазэщӀэ тхьэлъэӀу – Мазэм теухуа махуэгъэпсым иригъуазэ исрэӀилхэм мазэщӀэр къэунэху къэс Тэурэт Хабзэм тету мазэщӀэ тхьэлъэӀу ящӀу щытащ.

Мывэскъащхэр – Тхьэм исрэӀилхэм къахуищӀа унафэхэр зытет, Пхъуантэ ЛъапӀэм дэлъу яхъумэ мывэбгъухэрщ.

Пхъуантэ ЛъапӀэ – Тхьэм Мусэ унафэу хуищӀам тету Пхъуантэ ЛъапӀэр дыщэпсыр зытегъэлъэда пхъэм къыхэщӀыкӀат, Тхьэм и псалъэхэр зытетха, мывэскъащкӀэ зэджэ мывэбгъуитӀри абы дэлъу яхъумэрт. Пхъуантэ ЛъапӀэм дамабгъуэкӀэ зэджэ уафэгу псэущхьэхэм я теплъэр зиӀэ дыщэ пкъыгъуитӀ тещӀыхьат. А псэущхьэхэм я дамэ зэхуакухэр Тхьэм и щӀыгу тахътэу къалъытэрт. Тхьэм и щыӀэныгъэр исрэӀилхэм нахуэ щащищӀу щытар абдежщ.

Сур – ЩӀыкурытыхым и Ӏуфэм Ӏуса, къэрал гъэпсыкӀэ зиӀа фыныкӀей къалэшхуэщ, ИсрэӀил хэгъэгум и ищхъэрэкӀэ щыӀа хэгъэгущ.

ТХЬЭ – Хьэрфышхуэ защӀэкӀэ тхауэ ди зэдзэкӀыгъэм узыщрихьэлӀэ «ТХЬЭ» псалъэм къигъэлъагъуэр журтыбзэ текстхэм хьэрфиплӀу зэхэту къыщыкӀуэ «ЙХВХ» псалъэращ. Тхьэм Муси исрэӀилхэми закъызэрыригъэцӀыхуауэ щытар а цӀэмкӀэщ. Езы псалъэр «щыӀэн» мыхьэнэр зиӀэ пасэрей журт псалъэм къытекӀыу къыщӀэкӀынущ. И ӀукӀэ дыдэр нахуэу щымытми, щӀэныгъэлэжьхэм ар «Яхве» къэпсэлъыкӀэм нэхъ пэблагъэу хуагъэфащэ.

ТхьэлъэӀупӀэ – Къалэ щӀыбхэм ущрихьэлӀэ лъагапӀэхэм тращӀыхь, цӀыхубэр екӀуалӀэрэ тхьэлъэӀу хуэӀухуэщӀэхэр щызэрахьэу щыта ухуэныгъэ лӀэужьыгъуэщ. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, Тхьэм и Унэр Ерусэлим дащӀыхьа нэужь, Абы къурмэн нэгъуэщӀ щӀыпӀэхэм щыхуэпщӀ хъужынутэкъым. Еплъ абы теухуауэ Хабзэ 12:1-14.

Тхьэпщ – ТхьэхуэӀухуэщӀэхэр зэфӀэзыгъэкӀ, а хьэкъыр зи пщэ дэлъ цӀыхущ. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, тхьэпщыр Мусэ и къуэш Хьэрун и щӀэблэм щыщын хуейщ. Абыхэм тхьэпщ хьэкъыр япэщӀыкӀэ Шэтыр ЛъапӀэм щрахьэкӀащ, иужькӀэ я къалэныр Тхьэм и Унэм щагъэзащӀэу хуежьащ. Абыхэм я пщэ дэлът тхьэхуэӀухуэщӀэ Ӏуэхугъуэхэр зэрагъэкӀуэну, къурмэн ящӀыну, дауэдапщэхэр зэрекӀуэкӀым кӀэлъыплъыну. Тхьэпщхэм ядэӀэпыкъурт лэбийхэр.

Тхьэпщ кӀэпхын – Журт. «ефод». БгыщӀэпхэ щӀэпхауэ тхьэпщым зыӀуилъхьэу щыта кӀэпхын лӀэужьыгъуэм зэреджэр аращ. Тхьэм и унафэр зыхуэдэр къращӀэну зэрахьэу щыта щыгъыныгъуэщ.

ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмыт – Журт. «Яхве Саваот». Журтыбзэм къыщыкӀуэ «саваот» псалъэм мыхьэнэ зыбжанэ иӀэщ: 1. ӀэщэкӀэ зэщӀэузэда дзэр; 2. Тхьэм къигъэщӀа псэущхьэу нэм имылъагъухэр, псалъэм щхьэкӀэ, мелыӀычхэр; 3. Уафэм ит къэгъэщӀыгъэхэр, псалъэм щхьэкӀэ, вагъуэхэр, мазэр, дыгъэр. А псор къызэщӀэпкъуэжмэ, мы дунейр зэрыщыту Тхьэм и Ӏэ зэрилъым и гугъу зэрищӀыр нахуэщ.

Уримрэ тумимрэ – Тхьэм и унафэр зыхуэдэр къащӀэн щхьэкӀэ тхьэпщхэм зэрахьэ кӀэнхэм арат зэреджэр. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм зыщӀыпӀэ дежи нахуэу къыщыхэщкъым а унафэр къызэращӀэу щыта щӀыкӀэр, ауэ, зэрыхуагъэфащэмкӀэ, тхьэпщ кӀэпхыным дыщэ лэрыпскӀэ епха бгъэӀулъым илъ кӀэн лъапӀэхэр кърахырти ядзырт, Тхьэм и унафэр зыхуэдэри абыкӀэ къащӀэрт. «Урим» псалъэм «нэху», «тумим» псалъэм «нэгъэса», «дагъуэ зимыӀэ», «сыт и лъэныкъуэкӀи зэпэщ» жиӀэу аращ къикӀыр.

Фылистейхэр – Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ XII лӀэщӀыгъуэм ЩӀыкурытыхым и Ӏуфэр, ИсрэӀил хэгъэгум ипщэ-къухьэпӀэ лъэныкъуэр къэзызэуа лъэпкъщ. КъызэралъытэмкӀэ, ахэр иджырей Алыдж щӀыналъэм къиӀэпхъукӀа жылэщ. Фылистейхэм къэрал гъэпсыкӀэ зиӀэ Джазэ, Ашкъэлэн, Ашдэд, Джат, Акурэн къалэхэр яухуауэ щытащ. Пащтыхь Даут зэхикъутэху, исрэӀилхэмрэ фылистейхэмрэ зэбий кӀэуфӀыцӀу къэгъуэгурыкӀуащ.

Шэтыр ЛъапӀэ – Мусэ исрэӀилхэр Мысырым къришыжа нэужь, Тхьэм и унафэм тету игъэува шэтырщ. Ар Тхьэм и псэупӀэу, уафэмрэ щӀылъэмрэ я зэблэкӀыпӀэу къалъытэу щытащ. Тхьэмрэ исрэӀилхэмрэ я зэӀущӀапӀэр здэщыӀэри мыбдежт. Пащтыхь Сэлмэн Ерусэлим къалэм Тхьэм и Унэр дищӀыхьыху, Шэтыр ЛъапӀэр исрэӀилхэм къадэгъуэгурыкӀуащ.

Щэмэрей – ИсрэӀилым е Ищхъэрэ пащтыхьыгъуэм и щыхьэрщ. Къалащхьэм и мызакъуэу, пащтыхьыгъуэм апхуэдэу еджэуи урохьэлӀэ.

И щхьэфэм дагъэ щыхуэн – Зейтун дагъэр цӀыхум и щхьэфэм текӀэныр е щыхуэныр Тхьэм ар Ӏуэхугъуэ пыухыкӀахэм зэрыхуигъэнэхуар къэзыгъэлъагъуэ нэщэнэт. Апхуэдэ хабзэ кӀэлъызэрахьэрт Тхьэм къыхиха пащтыхьхэм, бегъымбархэм, тхьэпщхэм, тхьэхуэӀухуэщӀэм щызэрахьэ Ӏэмэпсымэхэм.

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

Пащтыхьхэм я тхылъхэр

1. А

2. Б

3. ГУ

4. ГЪ

5. ГЪУ

6. Е

7. З

8. И

9. КЪУ

10. Л

11. М

12. Н

13. П

14. У

15. Ф

16. Х

17. ХЬ

18. ХЪУ

19. ХЪ

20. Ч

21. Ш

22. Щ

23. ЩӀ

24. Ӏ

25. ӀУ

Ахъуэ – кхъужьӀэрысэ теплъэ зиӀэ пхъэщхьэмыщхьэ къызыпыкӀэ жыг хъурей-баринэ, «инжир» жыхуаӀэращ.

АӀуудз – зи щхьэкӀэм гъэгъа зыбжанэ къызыпидзэ удз лӀэужьыгъуэ, «лилия» жыхуаӀэращ.

БжыкӀ – бжым икӀ, абы и убыдыпӀэ.

ГуащӀэ – къару, зэфӀэкӀыныгъэ; лъэщагъ, бланагъэ; пхъашэ, ябгэ; щхьэмыгъазэ, къикӀуэт зымыщӀэ.

Гудзэ – гу шэрхъым и гупхъэтӀэкӀумрэ гулъэгумрэ зэрызрагъэубыд Ӏэдийхэр.

Гулъэгу – гу шэрхъым щыщу уэрдыхъур зытракъуэ.

Гулъэмыж – гу шэрхъхэр зыфӀалъхьэ Ӏэдий.

ГупхъэтӀэкӀу – гу шэрхъым щыщу гудзэ дакъэхэр зыхаукӀэ пкъыгъуэ къэгъэжыхьа хъурей.

Гухьэ-гужь – гужьгъэжь, гуращэ бзаджэ.

Гъэкуэшын – гъэӀэпхъуэн, нэгъуэщӀыпӀэ гъэкӀуэн.

Гъэмысэн – зыгуэр гъэкъуэншэн.

ГъэщӀэхъун – зыгуэрым и лъэӀу хуэмыщӀэн.

Гъуэжькуий – жьы кӀэрахъуэ ин.

ЕнтӀыр – зи щхьэкӀэхэр пыупщӀа, зи къудамэхэр теухъунщӀыкӀа жыг лъэдий гъум.

ЗэфӀэбдзэ – бдзыгъэ зиӀэ зэрыгъэубыдыпӀэ, зэрыгъэувапӀэ.

ЗэщӀэкӀуэжын – икӀуэтын, къобгъэрыкӀуэм упэщӀэмытыфу щӀыбкӀэ кӀуэтэн.

И Ӏумэт итын – зыгуэрым и жьауэм щӀэтын, зыгуэрым и унафэм едэӀуэн.

Къуентхъ – зауэ, теуэ, зекӀуэ хуэдэхэм деж бийм къыӀэщӀах мылъку, Ӏэщэ-фащэ.

КъулъшэуапӀэ – псэупӀэ, хэщӀапӀэ; зыгъэпщыкӀупӀэ.

Лэджэн – фалъэшхуэ; тас.

Мажусий – тхьэ закъуэныгъэр зымыщӀэ, тхьэ нэпцӀхэр зыгъэлъапӀэ цӀыхухэм, лъэпкъхэм зэрахьэ дин.

МэӀу – бжы, сэшхуэ хуэдэхэм пэщӀадзу зэрызрахъумэ гъущӀ пӀащӀэ хъурей е плӀимэ; пшапэӀудз.

Мывэ сэрей – унэр, пщӀантӀэр, хадэр, къалэр лъагэу къызэрыхухьа блын.

Мывэдз – мывэ зэрадз Ӏэмэпсымэ.

Мывэхъунэ – хадэ, пщӀантӀэ, щӀыхьэпӀэ, къалэ сыт хуэдэхэр къызэрыхухьа мывэ блын.

Мыстхъалъэ – мэ дахэ къызыпих пкъахуэхэр щагъэс фалъэ.

Мыстхъэ – мэ дахэ къызыпих, тхьэхуэӀухуэщӀэхэм щызэрахьэ пкъахуэ лъэпкъыгъуэхэр (дагъэ, мэзыш, бод, н.къ.).

Нары – хьэдзэ цӀыкӀухэр Ӏуву зэкӀэщӀэсу зрищӀэ пхъэщхьэмыщхьэ плъыжь хъуреишхуэ къызыпыкӀэ жыг лъахъшэ цӀыкӀу е гъурц, «гранат» жыхуаӀэращ.

Нэрыбгэ – Щхьэ бжыгъэр къыщабжкӀэ «цӀыху» мыхьэнэр иӀэу къагъэсэбэп псалъэ.

ПакӀэ – куэд хъу гуэрым и Ӏыхьэ нэхъ мащӀэ.

ПкъощӀэсэ – щӀэгъэкъуэну, щӀэсэну ягъэув пхъэ е бетон гъэжа кӀыхь.

ПсэзэпылъхьэпӀэ – хуабжьу шынагъуэ, узыхэкӀуэдэнкӀэ хъуну Ӏуэху.

Уэкъуло – фэкӀэ хужьу, плъыжьу, пшэплъыфэу, гъуэжьыфэу гъэгъахэр щхьэ хъурейуэ щхьэкӀэм къызыпыкӀэ чыцэ лӀэужьыгъуэ, «ракитник» жыхуаӀэращ.

Уэхьий – бегъымбархэм къахуех Тхьэм и псалъэ е и унафэ

Умэхъын – тхьэхуэӀухуэщӀэ дауэдапщэхэмкӀэ зыгуэрым лъапӀэныгъэ ехын.

УпщӀэж ехьэлӀэн – Ӏуэхум чэнджэщ хэлъхьэн; зыгуэрым чэнджэщ етын.

УпщӀэжакӀуэ – упщӀэжэгъу, чэнджэщэгъу; чэнджэщакӀуэ.

УпщӀэжэгъу – чэнджэщэгъу; упщӀэжакӀуэ, чэнджэщакӀуэ.

ФтыӀупс бзаджэ – цӀыхухъу укӀытапӀэм ефыкӀ узыфэ лӀэужьыгъуэ, «гонорея» жыхуаӀэращ.

Хэгъэгу – хэку, лъахэ, щӀыпӀэ, щӀыналъэ.

Хей – къуаншагъэ зыбгъэдэмылъ цӀыху.

ХеящӀэ – хеяжьэ; къуаншэмрэ мысэмрэ зэхэзыгъэкӀ цӀыху.

Хьэдэгъуэшэ тегъэпсэн – и уахътыр къэсын.

Хьэкуэстыгу – шы зыщӀащӀэ, шэрхъитӀ зыщӀэт гу.

Хьэкъулэ – къэралым лъысу цӀыхухэмрэ ӀуэхущӀапӀэхэмрэ я мылъкум, хэхъуэм къыхагъэкӀ Ӏыхьэ.

Хъурджанэ – кӀапсэ, гъущӀыч хуэдэхэр зрагъэубыд гъущӀ тхьэкӀумэ хъурей.

Хъыжьэ – хахуэ, гушхуэ зыкӀуэцӀылъ;
гуащӀэ, пхъашэ.

Чэтэн – пхъашэу зэӀуща щэкӀ Ӏув лъэпкъыгъуэ

ЧыцӀыбжьей – пхъэщхьэмыщхьэ тӀатӀэ къызыпыкӀэ, занщӀэу дэкӀей жыг лӀэужьыгъуэ, «финиковая пальма» жыхуаӀэращ.

ШыкӀуртӀымщэху – щӀымахуи гъэмахуи щхъуантӀэу езыхьэкӀ жыг лӀэужьыгъуэ, «кипарис» жыхуаӀэращ.

Щауэгъу – ныбжэгъугъэкӀэ къыппыщӀа, узыпыщӀа цӀыху.

ЩыжакӀуэ – зыгуэрым къыщхьэщыж, зыгуэрым къыдэщӀ; щхьэщыжакӀуэ.

ЩӀишэн – и щхьэр егъэужэгъун, бэлыхь тегъэлъын, хьэзабыр егъэшэчын, гугъуехь хэгъэтын.

Ӏэщхьэтет – унафэщӀ, нэхъыщхьэ, тет, Ӏэтащхьэ.

Ӏуагъэ – зыгуэрым жиӀар зэрыпэжымкӀэ шэсыпӀэ зэриувэ псалъэ, тхьэрыӀуэ, тхьэлъанэ.

Ӏуж – унэ гупэм ӀуащӀыхь щӀыхьэпӀэ.

Пащтыхьхэм я тхылъхэм узыщрихьэлӀэ цӀыхухэр

Пащтыхьхэм я тхылъхэм узыщрихьэлӀэ цӀыхухэр

Нэхъ Ӏэрыхуэ хъун папщӀэ, адыгэ жыӀэкӀэм къидгъэтӀэса цӀэхэм тегъэщӀапӀэу яӀа пасэрей журтыбзэ щапхъэхэри къызэкӀэлъыдогъэкӀуэж:

Пащтыхьхэм я тхылъхэр

1. А

2. Б

3. Д

4. И

5. Й

6. М

7. Н

8. С

9. Т

10. ТӀ

11. ХЪ

12. ХЪУ

13. Щ

14. Ӏ

15. ӀУ

Абиджэл

אֲבִיגַיִל Авигаил

Даут и щхьэгъусэщ, Нэбэл и фызабэщ.

Абишэлам

אַבְשָׁלוֹם Авшалом

Даут и къуэщ.

Абишей

אֲבִישַׁי Авишай

Даут и шыпхъум и къуэщ.

Адоней

אֲדֹנִיָּה Адония

Даут и къуэщ.

Амнун

אֲמִינוֹן Аминон

Даут и къуэщ.

Арбэхьэм

רְחַבְעָם Рехавʼам

Сэлмэн и къуэщ, Ехьудей хэкум, Ипщэ пащтыхьыгъуэм, и япэ пащтыхьщ.

Аунир

אַבְנֵר Авнер

ТӀалутӀ и адэ къуэшым и къуэщ, абы и дзэпщщ.

Ахъыш

אָכִישׁ Ахиш

Фылистей пащтыхьщ; Даут щтапӀэ здихьэжар абы дежщ.

Бэрхьэдадэ

בֶּן-הֲדַד Бен-Хадад

Арэмей хэкум и пащтыхьщ.

Бэтщабэ

בַּת־שֶׁבַע Бат-Шеба

Даут и щхьэгъусэщ, Ӏурей и фызабэщ.

Даут

דָּוִד Давид

ИсрэӀил хэгъэгум и пащтыхьщ.

Иляс

אֵלִיָּהוּ / אֵלִיָּה Элияху / Элия

Бегъымбарщ.

Ишбошэт

אִֽישְׁבֹּ֫שֶׁת Ишбошет

ТӀалутӀ и къуэщ; пӀалъэ кӀэщӀкӀэ ИсрэӀил хэгъэгум и зы Ӏыхьэм и пащтыхьу щытащ.

Йонэтан

יוֹנָתָן Йонатан

ТӀалутӀ и къуэщ, Даут и ныбжьэгъу гъунэгъущ.

Йорэбэхьэм

יָרָבְעָם Яровʼам

ИсрэӀил хэгъэгум, Ищхъэрэ пащтыхьыгъуэм, и япэ пащтыхьщ.

Йоуаб

יוֹאָב Йоав

Даут и шыпхъум и къуэщ, дзэпщщ.

Йохъучын

יְהוֹיָכִין / יְכָנְיָה Йехояхин / Иехония

Бабылей хэгъэгум гъэру яхуа Ехьудей хэкум и пащтыхьщ.

Йощий

יֹאשִׁיָּהוּ Иошияху

Ехьудей хэкум и пащтыхьщ.

Мэфбошэт

מְפִיבֹשֶׁת Мефивошет

Йонэтан и къуэщ, ныкъуэдыкъуагъэ бгъэдэлъащ.

Минащ

מְנַשֶּׁה Менашше

Ехьудей хэкум и пащтыхьщ.

НэбутӀ

נָבוֹת Навот

ЖызумщӀапӀэр зи ӀэмыщӀа илъа цӀыхущ, пащтыхь Ӏэхьэб ӀэщӀэкӀуэдащ.

Нэтан

נָתָן Натан

Даут чэнджэщэгъуу иӀа бегъымбарщ.

Садыкъ

צָדוֹק Цадок

Тхьэпщщ, Даут и лъэныкъуэгъущ.

Садыкъей

צִדְקִיָּהו / צִדְקִיָּה Цидкияху / Цидкия

Ехьудей хэкум и иужьрей пащтыхьщ.

Сэлмэн

שְׁלֹמֹה Шломо

Даутрэ Бэтщабэрэ я къуэщ.

Тэмарэ

תָּמָר Тамар

Даут ипхъущ.

ТӀалутӀ

שָׁאוּל Шаул

ИсрэӀил хэгъэгум и япэ пащтыхьщ.

Хъанэ

חַנָּה Ханна

Щамел и анэщ.

ХъызэкӀей

חִזְקִיָּהוּ Хизкияху

Ехьудей хэкум и пащтыхьщ.

Хъурам

חִירָם Хирам

Сур къалэм и пащтыхьщ, Даутрэ Сэлмэнрэ я дарэгъущ. (А цӀэ дыдэр зезыхьэ, Сур щыщ гъуаплъащӀэ Пащтыхьхэм я тхылъхэм ущрохьэлӀэ).

Хъушей

חוּשַׁי Хушай

Даут и ныбжьэгъущ икӀи и упщӀэжэгъущ.

Щамел

שְׁמוּאֵל Шмуэл

Бегъымбарщ, ИсрэӀил хэгъэгум и иужьрей гъуазэщ.

Щэмей

שִׁמְעִי Шимʼи

ТӀалутӀ и Ӏыхьлыщ.

Ӏэлисэхь

אֱלִישַׁע Элишаʼ

Бегъымбарщ, Иляс и гъукӀэгъэсэнщ.

Ӏэхьэб

אַחְאָב Ахав

ИсрэӀил хэгъэгум, Ищхъэрэ пащтыхьыгъуэм, и пащтыхьщ.

Ӏизэбэл

אִיזֶבֶל Изевел

Ӏэхьэб и щхьэгъусэщ.

Ӏилэ

עֵלִי Эли

Шылэу къалэм щыщ тхьэпщщ.

Ӏурей

אוּרִיָּה Урия

Бэтщабэ и щхьэгъусэщ, Даут и дзэм къулыкъу щищӀащ.

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ (Гъэсэпэтхыдэхэр • ДжакӀуэ • Сэфирэт и тхылъ)

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ (Гъэсэпэтхыдэхэр • ДжакӀуэ • Сэфирэт и тхылъ)

Гъэсэпэтхыдэхэр • ДжакӀуэ • Сэфирэт и тхылъ

А

Б

Г

ГУ

ГЪ

Д

ДЗ

Е

Ж

ЖЬ

З

И

К

КЪ

КЪУ

КХЪУ

ЛЪ

ЛӀ

М

Н

П

И

П

С

Т

У

Ф

Х

ХУ

ХЬ

ХЪ

ХЪУ

Ч

Ш

И

Ш

Щ

ЩӀ

Ӏ

ӀУ

Ахъуэ – и теплъэкӀэ хъурей-баринэу щыт жыг щхъуэ-фӀыцӀафэ, «инжир» жыхуаӀэращ.

Бэтэгъэ – лъагапӀэ, зыплъыхьыпӀэ.

Блэр пхын – мыуэ щӀыкӀэ блэм ебжурэ и пкъыр убыдын, зэщӀэмыкӀыжу щӀын.

Гие – цӀыхум мыхъумыщӀагъэ ӀэщӀэщӀам хущӀрагъэгъуэжын щхьэкӀэ зэреущие псэлъэкӀэ.

ГуащӀэ – къару, зэфӀэкӀыныгъэ; лъэщагъ, бланагъэ; пхъашэ, ябгэ; щхьэмыгъазэ; къикӀуэт зымыщӀэ.

ГуемыӀу псалъэ – жыӀэпхъаджэ, укӀытэгъуэ зыпылъ, жьэм къемыкӀу, гум еуэ псалъэ; псалъэ хъуэн.

Гунэдж – гукъыдэж; нэжэгужагъэ, нэщхъыфӀагъэ.

Гухьэ-гужь – гужьгъэжь, лъагъумыхъуныгъэ; гуращэ бзаджэ.

Гъэджылын – гъущӀыкӀэм игъуэтыну щэн-щытыкӀэм теухуауэ гъэунэхун.

ГъэӀэсэгъуей – жыӀэмыщӀэ, къэгъэдэӀуэгъуей.

ДэхащӀэ – ӀэфӀагъ, гуапагъ зыхэлъ псалъэ.

Дыщэ токъу – дыщэ гъэжа; цӀыхур зыгъэӀуэщхъу, зыӀэпызышэ мэгъу мывэ (зэхь.).

Дзеегъу – Ӏуэху зыпэрытыр, лэжьыгъэ кърахьэлӀэр щӀэх зэфӀэха хъун щхьэкӀэ зиш, зив, къинэмыщӀхэр зэдзылӀауэ зэдэлажьэ; дзей гъусэ.

ЕфыгъулӀэн – зыр зым нэхъыфӀу хущыту къалъытэу зэгуэпын; еижын.

Жагъуэзэрабг – гурымыхь, гущыкӀыгъуэ, жагъуэ.

Жьуджалэ – илъэситӀкӀэ къэкӀ, банэ зытет удз хъурей лӀэужьыгъуэ.

Зэусыгъуэджэн – зэмыпэсын, зыхуэмыгъэфэщэн.

Игъуэджэ – емыкӀу, емызэгъ, укӀытэгъуэ зыпылъ; къэхъун хуэмей Ӏуэху.

Игъуэнэмыс хъун – и ныбжь нэмысу дунейм ехыжын.

Икърарыншэ – пцӀыупс, пцӀыӀуэпцӀылэ, зи псалъэ темытыж; тхьэгъэпцӀ.

Инат – ерыщ, ерыпӀынэ; зи жыӀэрэ зи щӀэнрэ яхутемыкӀ.

КӀадэ – гъэтӀылъыгъэ.

КӀыщтэн – зы кумбыгъэм ит гъущӀыкӀэ плъар нэгъуэщӀ кумбыгъэм ипкӀэурэ гъэупщӀыӀун.

Къэгъэхъаржэн – хэхъуэ щӀын, зэгъэгъуэтын, къызыӀэрыгъэхьэн.

Къэжэр – 1. Перс щӀыналъэ. 2. Перс лъэпкъым щыщ.

Къуентхъ – зауэ, теуэ, зекӀуэ хуэдэхэм деж бийм къыӀэщӀах мылъку, Ӏэщэ-фащэ.

Къумалэ – бзэӀэфӀагъ, гуапагъэ.

Къутыргъэн – пагэ; зыхэзыӀэтыкӀ, зыкъызыфӀэщӀыж; пагагъэ.

Кхъуауэ – кӀапсэ пыщӀауэ псыкъуийм псыр кърырахыу джэрэзу щхьэщыт пкъожьей.

Лъэкъухь къэхьын – емыкӀу къэхьын, Ӏуэху игъуэджэ хэхуэн; икӀэу къыщӀидзын.

Лъэпощхьэпо – Ӏуэхум и кӀуэрабгъур къызыхэхыгъуей, кӀуапӀэ къозымыт щытыкӀэ.

ЛӀакъуэлӀэш – и лъэщагъкӀэ, тетыгъуэ иӀэкӀэ пщым къыкӀэлъыкӀуэу щыта уэркъ лъэпкъ; текстым зэрыхэтымкӀэ – ӀэнатӀэ лъагэ зиӀэ цӀыху лъэрызехьэ, тепщэныгъэ зиӀэ, куэд зыхузэфӀэкӀ.

Мэхъаджэ – гущӀэгъу зыхэмылъ, еру; бзаджэнаджэ; хъийм икӀа; шынагъуэ.

МэӀу – бжы, сэшхуэ хуэдэхэм пэщӀадзу зэрызрахъумэ гъущӀ пӀащӀэ е пхъэ хъурей (е плӀимэ); пшапэӀудз.

Мывэдз – мывэ зэрадз Ӏэмэпсымэ.

Мывэ сэрей – хадэ, пщӀантӀэ, щӀыхьэпӀэ сыт хуэдэхэр къызэрыхухьа мывэ блын.

Мысэ – къуаншагъэ зыбгъэдэлъ цӀыху.

Нэрыбгэ – цӀыху.

Нузыр – Тхьэм и цӀэкӀэ цӀыхум игъэзэщӀэну ит псалъэ, гухэлъ, гуращэ.

Ныбжьи – игъащӀэкӀэ, псэухукӀэ, дунейр щыӀэхукӀэ.

Пашэ – Ӏэтащхьэ; унафэщӀ, нэхъыщхьэ, Ӏэщхьэтет, тет.

Пэбгъэн (мэпабгъэ) – зыгурым хущӀэкъун, щӀэхъуэпсын.

ПкӀауэ – цӀыр-цӀыр макъхэр игъэӀуу, пкӀэуэ къэзыкӀухь псэущхьэ цӀыкӀу.

ПкъыщӀэлӀэ хъун – ешын, пщын, гугъуехьым къыхэкӀыу пкъыр щӀэлӀэн.

ПсэкӀуэдщӀагъэ – Тхьэм и хабзэрэ и псалъэрэ емызэгъ ӀуэхущӀафэ; гуэныхь.

Псыгуэн – жыг хадэхэм, къэкӀыгъэхэм псы щӀагъэлъадэр щаӀыгъ е зэрыт псы ӀыгъыпӀэ.

ПсынщӀэетэ тхьэлъанэ – емыгупсысауэ, зэмыгъэзэхуауэ, зэпэмылъытауэ ящӀ псалъэ, тхьэрыӀуэ.

Псыхуэш – псыфӀэӀу, «уксус» жыхуаӀэращ.

И пхъэ къикӀын – ехъулӀэн, унэн, фӀы къеуэлӀэн.

ПшапэӀудз – мэӀу; шынагъуэм (цӀыхуейм, бзаджэнаджэм, щхъуэм, н.къ.) пэӀэщӀэ зызэрыхуэпщӀ Ӏуэхуфэ е псэлъафэ (зэхь.).

Пшэрыхьын – къэущэкӀуар зэӀыхын, пщэфӀын.

Пщэжын – гъущӀыкӀэ плъам щымыщу хэлъыр хэгъэкъэбзыкӀын.

СанэщӀэху – жызумым и псыр къызэрыщӀаху Ӏэмэпсымэ.

Сэрей – пащтыхьыр, хъаныр, пщыр зыщыпсэууэ щыта уардэ унэ.

Тхьэпщ – дин хуэӀухуэщӀэхэр зезыхьэ цӀыху, дин лэжьакӀуэ.

ТхьэщӀа иӀэн – тхьэрыӀуэ; тхьэлъанэ зыхэлъ Ӏуэху.

Уанэ мыгъуэр телъхьэн – гузэвэгъуэ хэхуэн.

Уэкъуо – жьапщае, жьышхуэ; жьыкӀурий.

Уэхьий – бегъымбархэм къахуех Тхьэм и псалъэр е и унафэр.

УпщӀэж ехьэлӀэн – Ӏуэхум чэнджэщ къыхегъэлъхьэн; зыгуэрым ечэнджэщын.

УпщӀэжакӀуэ – упщӀэжэгъу, чэнджэщэгъу; чэнджэщакӀуэ.

Ухэсын – зы Ӏуэхугъуэм пыухыкӀауэ теубыдэн; унафэ къэщтэн.

Ущэн – зыщӀыпӀэ зыгуэр илъхьэн, зыгуэр из щӀын.

Фэлъыр дэхын – зыгуэрым ткӀийуэ ешхыдэн; удын ехын.

Фо бэшх – фо куэд зышх; ӀэфӀышх.

Хэгъэгу – хэку, лъахэ, щӀыпӀэ, щӀыналъэ.

Хей – къуаншагъэ зыбгъэдэмылъ цӀыху.

Хеяжьэ баш – хеящӀэм хейщӀэгъуэр зэрызригъакӀуэ баш. Къуаншагъэ зыбгъэдэлъыр щызэхигъэкӀкӀэ, хеящӀэм хейуэ къигъэлъэгъуар здэщыт лъэныкъуэмкӀэ башыр ирихьэкӀмэ, абы мысагъэ зэрыбгъэдэмылъыр цӀыхум яригъащӀэрт.

ХеящӀэ – хеяжьэ; къуаншагъэ зыбгъэдэлъыр зэхэзыгъэкӀ цӀыху.

ХущӀэджэн – зыгуэрым хуэпсэлъэн, и Ӏей жыӀэн, хуэмыфащэ епэсын; хущӀэбжэн, ебгын.

Хьэкум – цӀыху зэныкъуэкъухэм я Ӏуэхур зэхэзыгъэкӀ, щӀэпхъаджэ зылэжьам хуэфащэ тезыр тезылъхьэ щӀыпӀэ е ӀуэхущӀапӀэ; хеящӀэ.

Хьилэгу – бзаджэ; щӀэкӀыпӀэ зи куэд, ӀэмалкӀэ Ӏэзэ; хьилэшы.

Хъарзынэщ – хъугъуэфӀыгъуэхэр щахъумэ, щагъэтӀылъ, щызэрахьэ щӀыпӀэ; хъумапӀэ.

Хъатэ пэмыхьэ щӀын – къыпфӀэмыӀуэхун, зыгуэрым уасэ емытын; зыгуэрым фӀэмылӀыкӀын.

Хъырцыжь – хъунщӀакӀуэ, техакӀуэ.

Хъуэхъупэ тын – фӀыщӀэгуапэ псалъэ.

Хъугъэ-щӀагъэ – къэхъугъэ, Ӏуэхугъуэ блэкӀа.

Хъурджанэ – зыгуэр ирикӀэращӀэу пкъощӀэсэм хэщӀыхьа епхыпӀэ.

Чэтэн – щэкӀ Ӏув лъэпкъыгъуэ, пхъашэу зэӀущауэ.

ЧыракӀуэ – чырэм хэт цӀыху; чырэкӀэ зыгуэр къешэкӀын, зехьэн.

Шэс – зыгуэр бгъэзэщӀэну е бгъэпэжыну пщэрылъ зыщыпщӀыжкӀэрэ узэрыхуэ щытыкӀэ.

ШэсыпӀэ иувэн – шэс хьэкъ; шэс папщӀэу зыгуэрым и цӀэкӀэ увын.

Шэчалъэ – тэрэзэ, гырэ.

(И ӀэдакъэщӀэкӀ) и шхыгъуи ихуэн – цӀыхум ищӀам, илэжьам пэкӀуэ игъуэтыжын, фӀыщӀэгуапэ щӀыгъуэ ихуэн.

ШыӀагъэ – шыӀэныгъэ.

Щауэгъу – ныбжэгъу.

ЩуӀэгъэ – нысащӀэ; бзылъхугъэ щхьэгъусэ.

ЩхьэкӀуэ – хъыбар гуауэ, хъыбар Ӏей; жагъуэ, губгъэн (зэхь.).

ЩыжакӀуэ – зыгуэрым къыщхьэщыж, зыгуэрым къыдэщӀ; щхьэщыжакӀуэ.

ЩынэщӀылъху – щӀымахуэм халъхуа щынэ.

Щыхъэн – щекӀуэкӀын, къыщыхъун.

ЩӀэнэкӀалэ – цӀыхум щӀэнакӀэр; ауаныщӀ.

Ӏэл – бзаджэ; ерыщ, еру; зэгъыгъуей, сампӀэимыхьэ.

Ӏэщхьэтет – унафэщӀ, нэхъыщхьэ, тет, Ӏэтащхьэ.

Ӏуэрбжэр – псэлъэрей; мыхъумыщӀэ куэд жызыӀэ.

Ӏулэ – акъылыншэ, мыгубзыгъэ, делэ.

Ӏумэт – пащтыхьым пэжу хущыт, щыпкъэу бгъэдэт; зы дин зылэжь, а диным ит цӀыху гуп.

Псалъалъэ (Лукас)

Псалъалъэ

Псалъалъэ (Лукас)

Лукас

1. Б

2. Г

3. Д

4. Е

5. З

6. И

7. ЛЪ

8. М

9. П

10. С

11. Т

12. У

13. Ф

14. ХЬ

15. ЦӀ

16. Щ

17. Ӏ

18. ӀУ

Бегъымбархэр

– Тхьэм и псалъэхэр зэхэзыхыу ар цӀыхухэм яхуэзыӀуэтэжу щыта цӀыхухэрщ. Тобэ къахьыжыным, Тхьэм и Ӏумэтым иувэжыным, фӀылъагъуныгъэм, къабзагъэм цӀыхухэр къыхураджэ зэпыту щытащ бегъымбархэр. Тхьэм къажриӀэ псалъэхэр ятхыжырт абыхэм. Бегъымбархэм ятхыжа тхылъхэм пщӀэшхуэ хуащӀырт журтхэм.

Гэлилей хэку

– Палестинэм и зы куейщ.

Даут бегъымбар

– Пасэрей Израилым и пащтыхьхэм я нэхъ цӀэрыӀуэ дыдэр Даутщ. И лъэпкъэгъухэм фӀыуэ къалъагъуу икӀи Тхьэм и бегъымбару дунейм тетащ ар. Тхыгъэ ЛъапӀэм хыхьэ Забурыр зытхар аращ. Даут мамырыгъэм, захуагъэм сыт щыгъуи щӀэкъуу, Тхьэм и жыӀэр тӀу имыщӀу псэуащ. Даут Тхьэм хуэпэжу зэрыщытам щхьэкӀэ, абы къытехъукӀыну щӀэблэр Израилым и тепщэу игъащӀэкӀэ щигъэтыну Тхьэм ар къигъэгугъауэ щытащ. Дунейм къытехьэн хуейуэ бегъымбархэм зи гугъу ящӀауэ щыта Мэсихьыр Даут къытехъукӀыну жаӀат абыхэм.

Дин гъуазэ

– Тхьэм и Унэм дин Ӏуэху щызылэжьу щыта цӀыхурщ. ЦӀыхухэм Тхьэм тыхь хуащӀ къурмэныпхъэхэр укӀынырт дин гъуазэхэм я къалэн нэхъыщхьэр. Теурэтым ипкъ иткӀэ, Мусэ бегъымбарым и къуэш Хьэрун къытехъукӀыжа цӀыхухэм нэмыщӀ, адрей журт лӀакъуэхэм къыхэкӀахэр дин гъуазэу хахыну хуиттэкъым.

Дин гъуазэ нэхъыщхьэ дыдэ

– Дин ӀуэхухэмкӀэ нэхъыщхьэ дыдэм журтхэр зэреджэр аращ. Дин гъуазэ нэхъыщхьэ дыдэр Лъэпкъ Хасэм и тхьэмадэу, къэрал Ӏуэху илъэныкъуэкӀи къаруушхуэ иӀэу щытащ абы щыгъуэ.

Дин гъуазэ нэхъыщхьэхэр

– Нэхъ пщӀэшхуэ зиӀэу щыта дин гъуазэхэм еджэрт апхуэдэу. Дин Ӏуэхухэм къыщымынэу, политикэ Ӏуэхухэми жыджэру хэтт ахэр. Дин гъуазэ нэхъыщхьэ куэд Лъэпкъ Хасэм хэту щытащ. Хьисэ и зэманым щыӀа дин гъуазэ нэхъыщхьэхэм я нэхъыбэр лӀакъуэ цӀэрыӀуэхэм, къулейхэм къыхэкӀат.

Екъуб

– Исхьэкъ и къуэщ, Исхьэкъ и адэ Ибрэхьим и къуэрылъхущ. Журт лъэпкъыр Екъуб и къуэ пщыкӀутӀым къатехъукӀыжащ. Аращ Тхьэм Екъуб цӀэщӀэ – Израил (ХьэзрэӀил) щӀыфӀищар.

Ехьудей

– Ехьудей псалъэм мыхьэнитӀ иӀэщ. Иныкъуэм деж абы ПалестинэкӀэ зэджэ щӀыпӀэ псор ирапх, Гэлилейри Самариери абы хиубыдэу. Иныкъуэм а псалъэр Палестинэм ипщэкӀэ щыӀа щӀыпӀэм и хэкуцӀэу къагъэсэбэп, Екъуб бегъымбарым и къуэ Ехьудэ къытехъукӀахэм я лъахэу хухахауэ щытщи.

Забур

– Уэрэдищэрэ щэ ныкъуэрэ хъууэ Тхыгъэ ЛъапӀэм щхьэхуэу щызэхуэхьэсащ. ТхьэщӀыхькӀэ, щытхъукӀэ, тхьэлъэӀукӀэ, фӀыщӀэкӀэ гъэнщӀащ а уэрэдхэр. Забурым и нэхъыбапӀэр зыусар Даут бегъымбарырщ.

ЗэухылӀэныгъэ лъапӀэ

– Теурэтым къызэрыхэщымкӀэ, Тхьэмрэ Ибрэхьимрэ яку зэхущытыкӀэ хэха дэлъащ икӀи зэухылӀэныгъэ, е нэгъуэщӀу жыпӀэмэ, зэгурыӀуэныгъэ ирищӀылӀауэ щытащ абы Тхьэм. И бынхэми езыми и нэфӀ къащыхуэну къигъэгугъат ар Тхьэм.

Зиусхьэн

– ЖуртыбзэкӀэ «Яхве». А псалъэмкӀэ Тхьэм Мусэ бегъымбарми журтхэми закъригъэцӀыхуауэ щытащ. «Яхве» – аращ пасэрей журтыбзэкӀэ къызэрапсэлъыр, къикӀыр «ЩыӀэр», «Псэур» жиӀэу арщ. Пасэ зэманым журтхэм нэмыщӀ, адрей лъэпкъхэм ягъэлъапӀэу щыта тхьэ нэпцӀхэр дыщэм, дыжьыным, мывэм, пхъэм къыхащӀыкӀыу щытащ, цӀыху теплъэ, псэущхьэ зэмылӀэужьыгъуэхэм я теплъэ яӀэу. А тхьэ щымыӀэхэм, тхьэ псэншэхэм, тхьэ нэпцӀхэм хуэмыдэу Ар езыр зэрыщыӀэр, зэрыпсэур цӀыхум къаригъэщӀэну арагъэнщ «Яхве» зыщӀыфӀищар ди Тхьэшхуэу Закъуэм. Журтхэр а псалъэм апхуэдизкӀэ фӀэлӀыкӀырти, къапсэлъын шынэрт. Абы къыхэкӀкӀэ, а псалъэм и пӀэкӀэ журтхэм «Адонай» псалъэр къагъэсэбэп хъуащ. «Си Зиусхьэн» жиӀэу аращ абы къикӀыр. Лукас мы тхылъыр грекыбзэкӀэ щитхым, «Адонайм» и пӀэкӀэ грекыбзэм щыщ «Куриос» псалъэр къигъэсэбэпащ, абыи «Зиусхьэн» жиӀэу къикӀырти.

Ибрэхьим

– Журтхэр Ибрэхьим бегъымбарым адэкӀэ йоджэ, журт лъэпкъыр къызытехъукӀыжа Екъуби Екъуб и адэ Исхьэкъи къэзылъхужар Ибрэхьимщи. Ибрэхьим нэгъуэщӀ лъэпкъхэри къытехъукӀащ.

Иляс бегъымбар

– Тхьэм лӀыкӀуэ къищӀа бегъымбар нэхъ цӀэрыӀуэ дыдэхэм ящыщщ. Хьисэ къамылъху щӀыкӀэ илъэс щибгъукӀэ узэӀэбэкӀыжмэ, псэуащ Иляс бегъымбарыр. Абы Тхьэм пищӀ щыӀакъым. Тхьэм и унафэм текӀа цӀыхухэм я къуаншагъэр къехьэкӀ-нехьэкӀ лъэпкъ хэмыту иӀуатэрт, уеблэмэ пащтыхьми щымышынэу и къуаншагъэр и пащхьэм щиӀуэтэфащ икӀи Ӏуэхугъуэ телъыджэ куэд Тхьэм и ӀэмыркӀэ илэжьащ абы. Малхий бегъымбарым и тхылъым къызэрыхэщымкӀэ, Иляс иджыри зэ дунейм къытехьэн хуейуэ щытащ.

Лъэпкъ Хасэ (ГрекыбзэкӀэ синедрион)

– журтхэм я зэхуэс нэхъыщхьэ. Лъэпкъ Хасэм цӀыху 70 хыхьэрт, абыхэм я нэхъыбэр диным пыщӀа цӀыхут. Лъэпкъ Хасэм хэтхэм политикэ Ӏуэху зехуэным и мызакъуэу, щӀэпхъаджагъэ зылэжьахэм хьэкум тращӀыхьыну икӀи тезыр тралъхьэну хуиту щытащ. Хьисэ и зэманым Лъэпкъ Хасэм къищта унафэм къару игъуэту щытакъым, Римым Израилым къигъакӀуэу щыта унафэщӀыр арэзы мыхъуауэ. Ауэ, зэрыхабзэти, Хасэмрэ унафэщӀымрэ акъылэгъу зэдэхъурт нэхъыбэм.

Мажусий

– Тхьэ закъуэр зымыщӀэу, тхьэ нэпцӀхэр зыгъэлъапӀэу щыта цӀыхухэрщ, лъэпкъхэрщ.

Мэсихь

– ЖуртыбзэкӀэ а псалъэм «Тхьэм къыхиха цӀыху» жиӀэу аращ. Мэсихьыр дунейм къытемыхьэ щӀыкӀэ бегъымбархэм абы теухуауэ куэд ятхащ. Мэсихьыр дунейм къытехьэн зэрыхуеям къыщымынэу, ар къызэралъхуну щӀыкӀэми, игъэхъэнуми, и лӀэкӀэ хъунуми бегъымбархэр зэпкърыхауэ тетхыхьащ. Тхьэм игъэува зэманыр къыщысым, Мэсихьыр дунейм къытехьащ. А цӀэ лъапӀэр зыфӀэзыщу Мэсихь хъуар Хьисэщ. Илъэс минитӀ дэкӀащ ар къызэрыхъурэ. Хьисэ МэсихькӀэ йоджэ абы лъандэрэ. А зэманым журтхэм Мэсихьым и къэкӀуэгъуэр къызэрыблэгъар къагурыӀуэрт. Мэсихьыр къэкӀуа нэужь, ар пащтыхьышхуэ хъуну, журт лъэпкъыр Римым и бжьым къыщӀишыжу, Израилыр къэралыгъуэ лъэщ ищӀыну цӀыхухэм я гугъэт. Ауэ Тхьэм Хьисэ дунейм къыщӀытригъэхьар аракъым, цӀыху псори гуэныхьым и бжьым къыщӀишыжу щхьэхуит ищӀыжын хуейуэ арат Абы и къалэнри, ар игъэзэщӀащ.

Понтий Пилат

– Ди эрэм и 26-нэ гъэм щыщӀэдзауэ 36 гъэм нэсыху Ехьудейм и унафэщӀу щытащ, Римым и лӀыкӀуэу.

Самарие

– Палестинэм и зы куейщ. Гэлилеймрэ Ехьудеймрэ я кум дэлъащ. Самарием щыпсэуа цӀыхухэм Хьисэ и зэманым самарейкӀэ еджэу щытащ. Самарейхэм журтхэм я адэжьхэм къатехъукӀыжауэ забжырт, Теурэтри ялъытэрт, абы къыхэкӀкӀэ журтхэмрэ абыхэмрэ зэныкъуэкъу зэпытт, зыр зым епэгэкӀырт.

Сэлмэн

– Даут бегъымбарым и къуэщ. Израилым и нэхъ щэджащэ пащтыхьхэм ящыщщ. Сэлмэн и Ӏущыгъэмрэ и къулеигъэмрэ я хъыбар дэнэ щӀыпӀэкӀи щаӀуатэу, щӀыхьышхуэ иӀэу, цӀэрыӀуэу щытащ а лъэхъэнэм.

Тезыр ахъшэ къыхэзыххэр

– Римым Израилыр къизэуа нэужь, журтхэм тралъхьа тезырыр къыхэзыхыу щыта цӀыхухэм зэреджэр арт. Журтхэм тезыр ахъшэ къыхахыу лажьэ я лъэпкъэгъухэр ялъагъу хъуртэкъым, япэрауэ, ахэр мажусий диным ит цӀыхухэм куэдрэ яхыхьэурэ, дин илъэныкъуэкӀэ фӀей хъурти, етӀуанэрауэ, Израилыр зыӀэщӀиубыдауэ журтхэр зымыгъэбауэ Римым тезыр къыхэхынкӀэ дэӀэпыкъурти. Абы къищынэмыщӀауэ, ахъшэ къыхэзыххэр нэпсейт, къыхахын хуей ахъшэм нэхърэ нэхъыбэ къыхахырти, я жып иралъхьэрт.

Теурэт

– Тхыгъэ ЛъапӀэм и япэ тхылъитхуращ. Тхьэм дунейр къызэригъэхъуам, Тхьэм хуэпэжу щыта пасэрей цӀыхухэм, журт лъэпкъыр къызэрыунэхуа щӀыкӀэм, журтхэр Мысырым къызэрикӀыжам, Тхьэм абыхэм Палестинэр лъахэу зэраритам теухуащ а тхылъитхур. Абы къищынэмыщӀауэ, Тхьэм журтхэм ярита унафэхэр, Тхьэм и Хабзэ жыхуаӀэр, зэрытыр Теурэтыращ. Пасэрей журтхэр а Хабзэм ткӀийуэ тетащ, сыт щыгъуи ягъэзащӀэу. А тхыгъэхэр Мусэ бегъымбарым и Ӏэдакъэ къызэрыщӀэкӀам щхьэкӀэ журтхэр Теурэтым «Мусэ и ХабзэкӀэ» еджэуи щытащ.

Тхыгъэ ЛъапӀэ

– Журтхэм ягъэлъапӀэ дин тхылъхэрщ. Абыхэм ящыщщ Теурэтыр, бегъымбархэм ятха тхыгъэхэр, Забурыр.

ТхьэлъэӀупӀэ унэхэр (ГрекыбзэкӀэ – синагогэ)

– журтхэр щэбэт махуэхэм щызэхуэсрэ тхьэ щелъэӀу, Тхыгъэ ЛъапӀэхэр щыщӀаджыкӀ унэщ. Хьисэ и зэманым апхуэдэ унэхэр жылэ къэс дэту щытащ. Дин зэӀущӀэ щекӀуэкӀым деж, тхьэлъэӀупӀэ унэм щӀэсхэм щыщ къагъэтэджурэ Тхыгъэ ЛъапӀэм и зы пычыгъуэ-пычыгъуитӀ кърагъаджэу щытащ.

Тхьэм и Псэр

– Тхыгъэ ЛъапӀэм къызэрыдигъащӀэмкӀэ, Тхьэм цӀыхухэм гъащӀэ, къару, щӀэныгъэ зэраритыр, зэриущийр и Псэ (Дух) ЛъапӀэм и къарукӀэщ. Пасэрей бегъымбархэм яӀуатэу ятхыжа псори я гум къизылъхьар Тхьэм и Псэращ. Хьисэ дунейм къытемыхьэ щӀыкӀэ, Тхьэм и Псэм Израилым и лӀыщхьэхэм, бегъымбархэм языныкъуэхэм Ӏуэхугъуэ щхьэхуэхэр яригъэлэжьу щытащ. Ауэ Хьисэ лӀахэм къахэтэджыкӀыжу уафэм зэрыдэкӀуеижрэ, Тхьэм и Псэр гъэщӀэгъуэныщэу Хьисэ и Ӏумэтым иту хъуам я гум кърилъхьэ, я гъащӀэм къыхигъэхьэ хъуащ, нэгъуэщӀу жыпӀэмэ, нэхъ благъэ къахуищӀащ.

Тхьэм и Тепщэныгъэр

– Тхьэмрэ Ар Пащтыхьу зылъытэ, Абы хуэлажьэ цӀыхухэмрэ я зэхущытыкӀэрщ Тхьэм и ТепщэныгъэкӀэ зэджэр. Апхуэдэ Тепщэныгъэр дунейм нэгъэсауэ щыщыувынур дяпэкӀэщ: Тхьэм и лъэпкъым и бийхэм кӀэ ягъуэтынущ абы щыгъуэ, дунеижьыр кӀуэдыжынурэ абы и пӀэ дунеищӀэ къихъуэнущ, фӀыгъуэрэ зэгурыӀуэныгъэкӀэ гъэнщӀарэ залымыгъэм хуэхейуэ. Тхьэм и Тепщэныгъэр къэкӀуэну зэманым и закъуэкъым зыщытлъагъунур, ар ноби щызыхыдощӀэ цӀыхухэр фӀыуэ щызэрылъагъу, Тхьэм и унафэхэр щагъэзащӀэ дэнэ щӀыпӀи. Тхьэм и Тепщэныгъэр Хьисэ и ущиехэм я купщӀэ нэхъыщхьэщ.

Тхьэм и Унэр

– Храм жыхуаӀэращ. Пасэ зэманым Ерусэлим дэта Унэ лъапӀэщ. ЦӀыхухэр Тхьэм и Унэм махуэ лъапӀэхэм щызэхуэсырт, къурмэн щаукӀырт. Тхьэм Унэ лъапӀэ япэ дыдэу хуезыгъэщӀар щӀыхьышхуэ зиӀэу щыта журт пащтыхь Сэлмэнщ. Абы и ужькӀэ илъэсищэ зыбжанэ дэкӀауэ, Бабыл пащтыхьыгъуэшхуэм (нобэрей Иракым и щӀыналъэм ита къэралыгъуэщ) и пащтыхь щэджащэ Нэбухуэднэцер Израилым къытеуэри, журт лъэпкъыр гъэрыпӀэ иригъэувауэ щытащ, Тхьэм и Унэри зэтрыригъэкъутащ. Хьисэ и зэманым Ерусэлим дэта Унэ лъапӀэр езыгъэщӀыжар пащтыхьышхуэ Хьирэдщ. Тхьэм и Унэр аргуэру зэрызэтракъутэнур Хьисэ жиӀа нэужь, илъэс плӀыщӀ фӀэкӀа дэмыкӀыу, Римым и дзэр Израилым къытеуэри, Тхьэм и Унэр зэтракъутащ, журтхэм я къэралыгъуэми кӀэ иратауэ щытащ. Тхьэм и Унэр нобэр къыздэсым зэфӀагъэувэжакъым.

Умэхъын

– «Псым зыщӀэгъэуэн» жиӀэу аращ. ЦӀыхум тобэ къихьыжа нэужь, псым хыхьэрти, зыщӀигъауэрт, афӀэкӀ гуэныхь зэрытемылъыжыр, къабзэ зэрыхъужар абыкӀэ къигъэлъагъуэу. ЦӀыхум и мызакъуэу, дин ӀуэхукӀэ къагъэсэбэпу щыта хьэпшыпхэри яумэхъ я хабзэт журтхэм. Хьисэ и зэманым Яхья бегъымбарым цӀыхухэр иумэхъыу щытащ, абыхэм тобэ къызэрахьыжам, я гуэныхьхэм зэрыхущӀегъуэжам я нэщэнэу. Хьисэ и Ӏумэтым иужькӀэ ихьа цӀыхухэм хабзэ яхуэхъуащ зегъэумэхъыныр.

Фарисей

– Хьисэ и зэманым зэрыщӀэу, зэрыӀыгъыу щыта динщӀэкъу гупщ. Фарисейхэм Теурэт Хабзэм ит псори ткӀийуэ ягъэзащӀэу, я адэжьхэм къащӀэна хабзэхэр ялъытэу, хьэрэм зыпылъу хъуам зыщадзейуэ щытащ.

Хьирэд

– Мы тхылъым ХьирэдитӀ я хъыбар дыщрохьэлӀэ. Зыр, Хьирэд Щэджащэр, ди эрэм ипэ къихуэу 40-4 гъэхэм, Хьисэ къыщалъхуа лъэхъэнэм, Ехьудейм и пащтыхьу щытащ. Адрейр, АнтипэкӀэ зэджэр, абы и къуэщ, Хьисэ Тхьэм къыщӀигъэкӀуа Ӏуэхур щилэжь зэманым Гэлилеймрэ Пиреймрэ я тепщэу щытащ.

ЦӀыхум и Къуэр

– Абы журтыбзэкӀэ нэхъапэм «цӀыху» мыхьэнэщ къикӀыу щытар. Дэнил бегъымбарыр апхуэдэу йоджэ Тхьэм лъэпкъ псоми я унафэр зи ӀэмыщӀэ игъащӀэкӀэ ирилъхьэну Пащтыхьым. Хьисэ Езыри абыкӀэ щызэджэжу куэдрэ ущрохьэлӀэ Ӏинджылым.

Щэбэт махуэ

– Журтхэм я махуэ лъапӀэщ. Теурэтым ипкъ иткӀэ, журтхэр а махуэм лэжьэну хуиттэкъым, дэтхэнэ цӀыхуми и гур Тхьэм тегъэпсыхьауэ а махуэр игъэкӀуэн хуейуэ и къалэнт. Хьисэ и зэманым щэбэт махуэм блэжь хъунумрэ мыхъунумрэ дин ущиякӀуэхэм яубзыхуауэ щытт.

Ӏиблис

– Жин бзаджэхэм я пашэщ, шейтӀанкӀи йоджэ абы.

ӀутӀыж

– Журтхэм нэхъ Ӏэтауэ ягъэлъапӀэу щыта махуэшхуэщ. Журтхэр Мысырым къришыжу, Тхьэм щхьэхуит зэрищӀыжам теухуащ ӀутӀыж махуэр. Журтхэм илъэс къэс мэлыжьыхь (апрель) мазэм ягъэлъапӀэу щытащ ӀутӀыжыр. А махуэшхуэм ирихьэлӀэу ӀутӀыж щынэри яукӀыу щытащ.

«Гъэсэпэтхыдэхэр» ЦӀэгъэлъагъуэ

«Гъэсэпэтхыдэхэр» тхылъым къыщыкӀуэ гупсысэ нэхъыщхьэхэм я цӀэгъэлъагъуэ

Акъылыншагъэ

1:7; 1:32; 6:32; 9:6; 9:13-18; 10:1; 10:13; 10:14; 10:18; 10:21; 10:23; 12:11; 12:16; 12:23; 13:16; 13:19; 13:20; 14:1; 14:3; 14:7; 14:8; 14:17; 14:18; 14:24; 14:29; 14:33; 15:2; 15:5; 15:7; 15:14; 15:20; 15:21; 16:22; 17:7; 17:12; 17:18; 17:21; 17:24; 17:25; 17:28; 18:2; 18:6; 18:7; 18:13; 19:1; 19:3; 19:10; 19:13; 19:29; 21:20; 23:9; 24:7; 24:9; 26:1; 26:3; 26:6; 26:7; 26:8; 26:9; 26:10; 26:11; 27:3; 27:22; 28:26; 29:9; 29:11; 29:20

Акъыл-Ӏущыгъэ

1:1-2; 1:7; 1:20-33; 2:1-6; 3:13-18; 4:5-9; 8:1-36; 9:1-6; 9:10-12; 10:23; 11:9; 12:8; 13:20; 14:6; 14:33; 15:33; 16:16; 16:21; 16:22; 16:23; 17:24; 18:4; 18:15; 19:8; 21:22; 23:23; 24:3-4; 24:5; 24:14; 28:26

Бэлыхь

10:10; 11:8; 11:29; 12:21; 13:17; 13:20; 13:21; 14:1; 15:6; 15:27; 17:20; 21:12; 21:23

БзэӀеягъэ

10:18; 11:13; 16:28; 18:8; 20:19; 25:23; 26:20-21; 26:22; 30:10

Губжь

12:16; 14:17; 14:29; 14:35; 15:1; 15:18; 16:14; 19:11; 19:19; 20:2; 21:14; 22:24-25; 27:4; 29:8; 29:11; 29:22; 30:33

Гугъэ-гухэлъ

3:26; 10:3; 10:24; 10:28; 11:6; 11:7; 11:23; 12:2; 12:5; 12:11; 13:2; 13:4; 13:12; 13:19; 14:17; 14:22; 15:22; 15:26; 16:1; 16:3; 18:14; 19:21; 20:5; 20:18; 21:5; 21:25; 23:17-18; 24:14; 28:19; 28:20

Гузэвэгъуэ-нэщхъеягъэ

10:1; 10:12; 12:16; 12:25; 14:10; 14:13; 15:13; 15:15; 17:9; 17:22; 18:19; 19:11; 24:10; 25:20

Гу-псэ

2:10; 3:1; 3:3; 4:4; 4:23; 6:14; 6:18; 6:21; 7:3; 7:25; 11:20; 12:20; 12:25; 13:12; 14:10; 14:13; 14:30; 14:33; 15:11; 15:13; 15:15; 15:30; 16:9; 16:24; 17:3; 17:20; 17:22; 20:5; 20:9; 21:1; 21:2; 22:15; 23:19; 24:12; 24:13-14; 24:17; 25:20; 26:23; 26:24-25; 27:9; 27:19

ГуфӀэгъуэ

10:1; 10:23; 11:10; 12:20; 12:25; 14:10; 14:13; 15:13; 15:15; 15:23; 15:30; 16:15; 17:22; 23:24-25; 24:17-18; 29:6

ГущӀэгъу-гулъытэ

11:17; 12:10; 14:21; 14:31; 19:17; 20:28; 21:10; 25:21-22; 28:27

ГъащӀэ

3:1-2; 3:16; 3:18; 3:21-22; 4:4; 4:10; 4:13; 4:20-22; 4:23; 6:23; 8:35; 9:11; 10:16; 10:17; 10:27; 11:19; 11:28; 11:30; 12:28; 13:9; 15:24; 15:27; 16:17; 19:23; 21:21; 22:4; 24:14

Гъэсэныгъэ

13:24; 19:18; 20:30; 22:6; 22:15; 23:13-14; 29:15; 29:17; 29:19; 29:21

Гъуэгу

1:29-31; 2:7-9; 2:12-15; 2:20; 3:5-6; 3:13; 3:17; 3:26; 3:31-32; 4:11-12; 4:14-15; 4:18-19; 4:23; 4:26-27; 5:21; 6:23; 7:25-27; 8:32; 9:6; 10:9; 10:17; 11:5; 11:20; 12:3; 12:15; 12:26; 12:28; 13:15; 14:2; 14:8; 14:12; 14:21; 14:22; 15:9; 15:10; 15:19; 15:21; 15:24; 16:7; 16:9; 16:17; 16:20; 16:25; 16:29; 19:1; 20:7; 20:24; 21:8; 21:16; 22:5; 22:6; 22:9; 23:19; 28:6; 28:10; 28:14; 28:18; 29:18

Жумартыгъэ

11:24-26; 19:6; 21:26; 22:9; 31:20

Захуагъэ

2:7-9; 2:20-21; 3:32; 3:33; 4:18; 4:26; 8:15-16; 9:9; 10:2; 10:3; 10:6; 10:7; 10:11; 10:16; 10:20; 10:21; 10:24; 10:25; 10:28; 10:30; 10:31; 10:32; 11:1; 11:3; 11:4; 11:5; 11:6; 11:8; 11:10; 11:11; 11:18; 11:19; 11:21; 11:23; 11:28; 11:30; 11:31; 12:3; 12:5; 12:6; 12:7; 12:10; 12:12; 12:13; 12:21; 12:26; 12:28; 13:5; 13:6; 13:9; 13:21; 13:25; 14:2; 14:9; 14:11; 14:32; 14:34; 15:6; 15:8; 15:9; 15:19; 15:28; 15:29; 16:8; 16:11; 16:12; 16:17; 18:10; 20:7; 21:3; 21:8; 21:15; 21:21; 21:26; 21:29; 23:24; 24:16; 25:5; 25:26; 28:1; 28:5; 28:6; 28:12; 28:18; 29:2; 29:4; 29:6; 29:7; 29:10; 29:14; 29:26; 29:27; 31:8-9

Захуагъэншагъэ

10:2; 11:1; 13:23; 14:34; 15:25; 15:27; 16:8; 16:19; 17:15; 17:23; 17:26; 18:5; 20:10; 20:17; 20:23; 22:22-23; 22:28; 23:10-11; 24:11-12; 24:15-16; 24:23-24; 28:21; 29:4

Зэныкъуэкъуныгъэ

3:30; 10:12; 13:10; 15:18; 16:28; 17:1; 17:11; 17:14; 17:19; 18:18; 18:19; 20:3; 22:10; 26:17; 26:21; 28:25; 29:8; 29:9; 29:22; 30:33

Зинэ зыщӀэхэр

2:16-19; 5:3-23; 6:23-35; 7:4-27; 9:13-18; 22:14; 23:27-28; 29:3; 30:20; 31:3

КӀуэдыпӀэ

1:32; 2:18-19; 3:25-26; 5:3-5; 5:22-23; 7:25-27; 8:36; 9:17-18; 10:2; 10:7; 10:8; 10:10; 10:14; 10:15; 10:21; 11:3; 11:4; 11:5; 11:7; 11:9; 11:14; 11:15; 11:19; 12:6; 12:7; 12:28; 13:3; 13:6; 13:9; 13:14; 14:11; 14:12; 14:27; 14:28; 14:32; 15:10; 15:11; 15:24; 16:18; 16:25; 17:19; 18:7; 18:12; 18:24; 19:3; 19:9; 19:16; 19:18; 20:20; 21:6; 21:7; 21:16; 21:25; 21:28; 23:13-14; 24:11; 24:16; 26:28; 27:20; 28:18; 29:1; 29:5; 29:16; 31:3

Лэжьыгъэ

6:6-11; 10:4; 10:5; 10:26; 11:18; 12:11; 12:14; 12:24; 12:27; 13:4; 13:11; 14:4; 14:23; 15:19; 16:3; 16:26; 18:9; 19:15; 19:24; 20:4; 20:13; 21:5; 21:25; 22:13; 22:29; 24:30-34; 26:10; 26:13; 26:14; 26:15; 27:18; 27:23-27; 28:19

Лъагъумыхъуныгъэ

10:12; 10:18; 13:24; 15:17

Лъагъуныгъэ

3:3-4; 10:12; 13:24; 14:22; 15:17; 16:6; 17:1; 17:9; 20:28; 21:21; 27:5

Лъытэныгъэ

1:8-9; 3:16; 3:35; 4:7-9; 8:18; 10:6; 10:7; 11:16; 11:26; 12:8; 13:18; 14:19; 14:28; 15:33; 16:31; 17:6; 18:12; 19:11; 20:3; 20:29; 21:21; 22:1; 22:4; 25:6-7; 25:27; 26:1; 26:8; 27:21; 29:23; 31:30-31

ЛъыщӀэж

20:22; 24:29

Мылъку-беягъэ

3:9-10; 3:16; 8:18; 10:2; 10:4; 10:15; 10:22; 11:4; 11:16; 11:18; 11:24; 11:25; 11:28; 12:9; 13:7; 13:8; 13:11; 13:22; 14:20; 14:24; 15:6; 15:16; 15:27; 16:8; 16:16; 16:19; 17:8; 17:23; 18:11; 18:16; 18:23; 19:4; 19:6; 19:10; 19:14; 20:21; 21:6; 21:20; 22:1; 22:2; 22:4; 22:7; 22:16; 23:4-5; 27:23-27; 28:6; 28:8; 28:11; 28:16; 28:20; 28:22; 30:8-9

МыхъумыщӀагъэ

1:10-19; 2:12-15; 2:21-22; 3:29; 3:33; 3:34; 4:14-17; 4:19; 5:22-23; 6:12-15; 9:7-8; 9:12; 10:3; 10:7; 10:10; 10:16; 10:19; 10:24; 10:27; 10:28; 10:29; 10:30; 10:32; 11:3; 11:5; 11:6; 11:7; 11:8; 11:10; 11:18; 11:19; 11:20; 11:21; 11:23; 11:27; 11:31; 12:2; 12:3; 12:5; 12:7; 12:20; 12:21; 12:26; 13:1; 13:2; 13:5; 13:6; 13:9; 13:15; 13:21; 13:22; 13:25; 14:6; 14:9; 14:11; 14:17; 14:19; 14:21; 14:22; 14:32; 14:34; 15:6; 15:8; 15:9; 15:12; 15:26; 15:28; 15:29; 16:4; 16:6; 16:27; 16:29; 16:30; 17:4; 17:5; 17:11; 17:19; 17:20; 19:25; 19:28; 19:29; 20:9; 21:4; 21:7; 21:10; 21:11; 21:12; 21:18; 21:24; 21:27; 22:5; 22:8; 22:10; 22:12; 24:1-2; 24:9; 24:16; 24:19-20; 26:23; 26:24-26; 28:1; 28:12; 28:13; 28:28; 29:2; 29:6; 29:8; 29:16; 29:22; 29:27

Напэ

3:35; 12:4; 13:5; 13:18; 14:34; 14:35; 18:3; 19:26; 20:27; 25:6-7; 25:9-10; 25:21-22; 28:7

Нэпсеягъэ

11:24; 11:26; 15:27; 21:26; 23:6-8; 27:20; 28:8; 28:20; 28:22; 28:25; 30:15

…нэхърэ …нэхъыфӀщ

12:9; 15:16; 15:17; 16:8; 16:16; 16:19; 17:1; 17:12; 19:1; 19:22; 21:9; 21:19; 22:1; 25:24; 27:5; 27:6; 28:6

Нэчыхь

5:15-20; 11:16; 12:4; 14:1; 18:22; 19:13; 19:14; 21:9; 21:19; 25:24; 27:15-16; 31:10-31

Ныбжьэгъугъэ

13:20; 14:20; 17:9; 17:17; 18:24; 19:4; 19:6; 20:6; 22:24-25; 25:16-17; 27:6; 27:9; 27:10

Пагагъэ

3:7-8; 6:16-17; 8:13; 11:2; 13:10; 13:13; 16:5; 16:18; 16:19; 17:19; 18:12; 21:4; 21:24; 25:6-7; 26:12; 27:1-2; 28:11; 29:23; 30:32

Пэжыгъэ

3:3-4; 8:6-8; 11:1; 11:13; 12:5; 12:17; 12:19; 12:22; 13:17; 14:5; 14:22; 14:25; 16:6; 16:13; 19:22; 20:28; 23:23; 24:26; 25:13; 28:20

Псалъэ-бзэ

2:12; 2:16; 5:3-4; 8:6-9; 10:6; 10:8; 10:10; 10:11; 10:13; 10:14; 10:19; 10:20; 10:21; 10:31; 10:32; 11:9; 11:11; 11:12; 12:6; 12:13; 12:14; 12:18; 12:19; 12:22; 12:25; 13:2; 13:3; 13:5; 14:3; 14:23; 15:1; 15:2; 15:4; 15:7; 15:23; 15:26; 15:28; 16:21; 16:23; 16:24; 16:27; 17:4; 17:7; 17:27; 17:28; 18:2; 18:4; 18:6; 18:7; 18:13; 18:20; 18:21; 19:13; 20:15; 20:19; 21:9; 21:19; 21:23; 22:11; 22:14; 24:26; 25:11; 25:15; 26:7; 26:9; 28:23; 29:5; 29:19; 29:20

ПцӀы

2:12; 2:16; 3:32; 4:24; 6:16-19; 6:24; 7:5; 8:7; 8:13; 10:18; 11:3; 11:20; 12:13; 12:17; 12:19; 12:20; 12:22; 13:5; 13:15; 14:5; 14:25; 17:4; 17:7; 17:20; 19:1; 19:5; 19:9; 19:22; 20:17; 21:6; 22:12; 24:28; 25:19; 26:18-19; 26:28; 29:12; 30:8

Сакъ

4:23; 4:25-27; 14:15; 14:16; 19:2; 19:16; 20:25; 21:20; 21:29; 22:3; 22:5; 23:1-3; 27:12

Тезыр

10:13; 11:21; 13:24; 15:10; 16:5; 17:5; 17:10; 17:11; 19:5; 19:19; 19:25; 19:29; 20:22; 20:30; 21:11; 26:3

Тепщэныгъэ

8:15-16; 11:14; 12:24; 14:28; 14:35; 16:10; 16:12; 16:13; 16:14; 16:15; 19:10; 19:12; 20:2; 20:8; 20:26; 20:28; 21:1; 22:8; 22:11; 24:21-22; 25:2; 25:3; 25:4-5; 28:2; 28:15; 28:16; 28:28; 29:2; 29:4; 29:12; 29:14; 29:16; 29:26; 31:3-5; 31:8-9

ТхьэлъэӀу

14:9; 15:8; 15:29; 20:25; 21:3; 21:27; 28:9

Тхьэм и губжь

3:32; 6:16-19; 11:1; 11:4; 11:20; 11:23; 12:2; 12:22; 14:2; 15:8; 15:9; 15:26; 16:5; 17:15; 20:10; 20:23; 24:18

Тхьэм и лъэкӀыныгъэ

5:21; 8:22-31; 15:3; 15:11; 16:1; 16:2; 16:4; 16:9; 16:10; 16:33; 17:3; 19:21; 20:12; 20:24; 21:1; 21:2; 21:12; 21:30; 21:31; 24:11-12

Тхьэм и нэфӀ

2:7; 3:1-2; 3:13-18; 3:33-34; 8:18; 8:32; 8:34; 10:22; 10:24; 11:1; 11:20; 11:28; 12:2; 12:22; 12:24; 13:4; 13:13; 13:21; 14:9; 14:21; 15:6; 15:8; 15:9; 15:22; 15:26; 16:3; 16:20; 17:8; 18:22; 19:8; 20:7; 21:3; 21:21; 22:9; 25:21-22; 28:13; 28:14; 28:20; 29:18

Тхьэм и нэӀэ

2:7-8; 3:25-26; 10:3; 10:29; 14:26; 14:27; 15:25; 16:6; 18:10; 19:23; 22:12; 22:22-23; 23:10-11; 30:5

Тхьэм фӀэлӀыкӀыныр

1:7; 9:10; 10:27; 16:6; 14:2; 14:26; 14:27; 15:16; 15:33; 19:23; 22:4; 23:17-18; 24:21-22; 28:14; 31:30

Тхьэм щыгугъыныр

3:5-6; 16:20; 20:22; 28:25; 29:25; 29:26; 30:5

ТхьэмыщкӀагъэ

6:10-11; 10:3; 10:4; 10:15; 11:24; 12:9; 12:11; 13:7; 13:8; 13:18; 13:23; 13:25; 14:20; 14:23; 14:31; 18:23; 19:1; 19:4; 19:7; 19:17; 19:22; 20:13; 21:5; 21:13; 21:17; 22:2; 22:7; 22:22-23; 23:20-21; 28:3; 28:6; 28:11; 28:19; 28:22; 28:27; 29:7; 29:13; 29:14; 30:8-9; 30:14; 31:8-9

Унагъуэ-бын

10:1; 10:5; 11:29; 12:4; 13:1; 13:22; 13:24; 14:1; 14:11; 14:26; 15:20; 17:6; 17:21; 17:25; 18:22; 19:13; 19:14; 19:26; 20:7; 20:11; 20:20; 21:9; 21:19; 22:6; 22:15; 23:13-14; 23:22-25; 25:24; 27:8; 27:11; 27:15-16; 28:7; 28:24; 29:3; 29:15; 29:17; 30:11; 30:17; 31:10-31

Ущие-гие

1:7; 1:8-9; 3:1-2; 3:11-12; 4:1-2; 4:13; 5:12; 6:20-24; 7:1-3; 8:10; 8:33; 9:7-9; 10:8; 10:17; 12:1; 13:1; 13:13; 13:14; 13:18; 15:5; 15:10; 15:12; 15:31; 15:32; 16:20; 17:10; 19:20; 19:25; 19:27; 21:11; 23:12; 23:23; 25:12; 27:5; 27:6; 28:23; 29:1

Фадэ

20:1; 23:20-21; 23:29-35; 31:4-7

Фыгъуэ

3:31; 14:30; 23:17; 24:1; 24:19; 27:4

ХъыбарегъащӀэ

13:17; 25:13; 25:25; 26:6

ЦӀыхур ищӀам хуэзэжыныр

11:27; 11:31; 12:14; 13:2; 14:3; 14:14; 18:20; 18:21; 21:13; 22:8; 24:12; 26:27; 27:18; 28:10

Чэнджэщ

1:5; 8:14; 11:14; 12:5; 12:15; 13:10; 15:22; 18:1; 19:20; 20:18; 24:6; 27:9

ШэсыпӀэ ихьэныр

6:1-5; 11:15; 17:18; 20:16; 22:26-27; 27:13

ШыӀагъэ

12:16; 14:29; 15:18; 16:32; 17:27; 18:21; 19:11; 20:3; 25:15; 25:28; 29:11; 29:22

ЩхьэгъэпцӀэж

12:11; 12:15; 14:12; 16:2; 16:25; 18:11; 18:17; 20:6; 21:2; 30:12

ЩхьэзыфӀэфӀагъ

1:24-32; 10:17; 12:1; 12:15; 13:1; 13:13; 14:16; 15:5; 15:10; 15:32; 18:1; 18:2; 19:27; 28:9; 28:14; 29:1

Щхьэщытхъуагъ

17:19; 25:14; 27:1; 27:2

Щыхьэтыгъэ

12:17; 14:5; 14:25; 19:5; 19:9; 19:28; 21:28; 24:28; 25:18

ЩӀэныгъэ

1:4-5; 2:6; 2:10; 8:9; 8:10; 8:12; 10:14; 12:1; 12:23; 13:16; 14:6; 14:18; 15:2; 15:7; 15:14; 17:27; 18:15; 19:27; 22:12; 22:17; 22:20; 23:12; 24:4

Ӏулъхьэ

15:27; 17:8; 17:23; 21:14; 28:21; 29:4

«ДжакӀуэ» ЦӀэгъэлъагъуэ

«ДжакӀуэ» тхылъым къыщыкӀуэ гупсысэ нэхъыщхьэхэм я цӀэгъэлъагъуэ

Гухэхъуэр

2:1-11; 2:24-26; 3:12-13; 3:22; 5:17-19; 6:9; 8:15; 9:7-9; 11:7-10

Дэзыкъузэхэмрэ захуагъэ зезымыхьэхэмрэ

3:16; 4:1-3; 5:7-8; 8:9

ЕхъулӀэныгъэмрэ мылъкумрэ

2:4-11; 2:26; 4:8; 5:9-14; 5:18; 6:1-6; 7:7; 11:1-2

Къытезымыгъэзэж зэрыщымыӀэр

1:4-11; 3:15; 4:13-16

Лэжьыгъэр

1:3; 2:11; 2:18-23; 2:24; 3:9-13; 3:22; 4:5-6; 4:8; 5:15-16; 5:17; 6:7-9

ЛӀэныгъэр

2:14-16; 3:19-21; 7:2; 9:1-6; 12:5-7

Псалъэр

5:1-6; 6:11; 10:12-14

ПщӀэ зимыӀэр

1:2; 1:14; 1:17; 2:1; 2:11; 2:15-17; 2:18-23; 2:26; 3:19; 4:4; 4:7-8; 4:16; 5:9; 5:15; 6:2; 6:9; 7:6; 8:10; 8:14; 11:8; 12:8

ПӀалъэр

3:1-8; 8:6; 9:11-12

Тепщэныгъэр

4:14-16; 5:7-8; 8:2-5; 10:4; 10:5-7; 10:16-17; 10:20

Тхьэм фӀэлӀыкӀыныр

3:14; 4:17; 5:1-6; 8:12-13; 11:9; 12:1-7; 12:13-14

ЦӀыхум и зэхэщӀыкӀыр

3:11; 3:22; 6:10-12; 7:13-14; 7:24; 8:6-8; 8:16-17; 9:1; 9:12; 10:14; 11:5-6

ШыӀагъэр

7:8-9; 10:4

Щыпкъагъэмрэ бзаджащӀагъэмрэ

3:17; 7:15-18; 7:20; 7:25-29; 8:10-14; 9:1-2

Ӏущыгъэмрэ делагъэмрэ

1:17-18; 2:12-16; 4:5; 6:8; 7:4-12; 7:19; 7:23-25; 8:1; 9:13-18; 10:1-3; 10:12-15; 12:11

Бабылей пащтыхъыгъуэ

Бабылей пащтыхъыгъуэ

ъэжэр пащтыхъыгъуэ

Къэжэр пащтыхъыгъуэ

Картэхэр (Лукас)

Картэхэр (Лукас)

Лукас

1. Палестинэр Хъисэ лунйм щытета ээманым

2. Ерусэлим Хъисэ лунйм щытета ээманым

3. Хъисэ и ээманым Ерусэлим лэта Тхъэм и Унэр

Палестинэр Хъисэ лунйм щытета ээманым

Ерусэлим Хъисэ лунйм щытета ээманым

Хъисэ и ээманым Ерусэлим лэта Тхъэм и Унэр

Картэхэмрэ сурэтхэмрэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

Картэхэмрэ сурэтхэмрэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

Пащтыхьхэм я тхылъхэр

1. Тхьэм и Унэ

2. Гъуаплъэ псылэгъупышхуэ

3. Пхъуантэ ЛапӀэ

4. ИсрэӀил лӀакъуэхэм я щӀыгухэр

5. ТӀалутӀ, Даут, Сэлмэн я пащтыхьыгъуэхэр

6. ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ я пащтыхьыгъуэхэр

7. Бабылей пащтыхьыгъуэ

Тхьэм и Унэ

Гъуаплъэ псылэгъупышхуэ

Пхъуантэ ЛапӀэ

ИсрэӀил лӀакъуэхэм я щӀыгухэр

ТӀалутӀ, Даут, Сэлмэн я пащтыхьыгъуэхэр

ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ я пащтыхьыгъуэхэр

Бабылей пащтыхьыгъуэ

Исраилымрэ Ехьудеймрэ я паштыхьхэр

Исраилымрэ Ехьудеймрэ я паштыхьхэр (Илъэсхэр псори хуэгъэфэщащ)

Table of Contents

ЩӀэдзапӀэкӀэ

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэ

Руфэ

- Хэзыгъэгъуазэ
- 1
- 2
- 3
- 4

1 Пащтыхьхэр

- Пэублэ псалъэ
- ЯПЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- 18
- ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- 21
- ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- 26
- ТӀОЩӀРЭ ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩЭЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- 30
- ЩЭЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ

2 Пащтыхьхэр

- Пэублэ псалъэ
- ЯПЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУИЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

3 Пащтыхьхэр

- Пэублэ псалъэ
- ЯПЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУИЯНЭ ӀЫХЬЭ
- 19
- ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- 21
- ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

4 Пащтыхьхэр

- Пэублэ псалъэ
- ЯПЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Сэфирэт и тхылъ

- Пэублэ псалъэ
- ЯПЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Гъэсэпэтхыдэхэр

- Пэублэ псалъэ
- ЯПЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУИЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩЭЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЩЭЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ

ДжакӀуэ

- Пэублэ псалъэ
- Япэ Ӏыхьэ
- ЕтӀуанэ Ӏыхьэ
- Ещанэ Ӏыхьэ
- ЕплӀанэ Ӏыхьэ
- Етхуанэ Ӏыхьэ
- Еханэ Ӏыхьэ
- Ебланэ Ӏыхьэ
- Еянэ Ӏыхьэ
- Ебгъуанэ Ӏыхьэ
- ЕпщӀанэ Ӏыхьэ
- ЕпщыкӀузанэ Ӏыхьэ
- ЕпщыкӀутӀанэ Ӏыхьэ

Данил

- Хэзыгъэгъуазэ
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12

Инус

- Хэзыгъэгъуазэ
- 1
- 2
- 3
- 4

Лукас

- Хэзыгъэгъуазэ
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм узыщрихьэлӀэ фӀэщыгъэхэм я псалъалъэ

- Ашэрэхь
- Аштэрэт
- БэӀэл
- Дамабгъуэ
- Екъуб
- Лэбийхэр
- МазэщӀэ тхьэлъэӀу
- Мывэскъащхэр
- Пхъуантэ ЛъапӀэ
- Сур
- ТХЬЭ
- ТхьэлъэӀупӀэ
- Тхьэпщ
- Тхьэпщ кӀэпхын
- ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмыт
- Уримрэ тумимрэ
- Фылистейхэр
- Шэтыр ЛъапӀэ
- Щэмэрей
- И щхьэфэм дагъэ щыхуэн

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

- Ахъуэ
- АӀуудз
- БжыкӀ
- ГуащӀэ
- Гудзэ
- Гулъэгу
- Гулъэмыж
- ГупхъэтӀэкӀу
- Гухьэ-гужь
- Гъэкуэшын
- Гъэмысэн
- ГъэщӀэхъун
- Гъуэжькуий
- ЕнтӀыр
- ЗэфӀэбдзэ
- ЗэщӀэкӀуэжын
- И Ӏумэт итын
- Къуентхъ
- КъулъшэуапӀэ
- Лэджэн
- Мажусий
- МэӀу
- Мывэ сэрей
- Мывэдз
- Мывэхъунэ
- Мыстхъалъэ
- Мыстхъэ
- Нары
- Нэрыбгэ
- ПакӀэ
- ПкъощӀэсэ
- ПсэзэпылъхьэпӀэ
- Уэкъуло
- Уэхьий
- Умэхъын
- УпщӀэж ехьэлӀэн
- УпщӀэжакӀуэ
- УпщӀэжэгъу
- ФтыӀупс бзаджэ
- Хэгъэгу
- Хей
- ХеящӀэ
- Хьэдэгъуэшэ тегъэпсэн
- Хьэкуэстыгу
- Хьэкъулэ
- Хъурджанэ
- Хъыжьэ
- Чэтэн
- ЧыцӀыбжьей
- ШыкӀуртӀымщэху
- Щауэгъу
- ЩыжакӀуэ
- ЩӀишэн
- Ӏэщхьэтет
- Ӏуагъэ
- Ӏуж

Пащтыхьхэм я тхылъхэм узыщрихьэлӀэ цӀыхухэр

- Абиджэл
- Абишэлам
- Абишей
- Адоней
- Амнун
- Арбэхьэм
- Аунир
- Ахъыш
- Бэрхьэдадэ
- Бэтщабэ
- Даут
- Иляс
- Ишбошэт
- Йонэтан
- Йорэбэхьэм
- Йоуаб
- Йохъучын
- Йощий
- Мэфбошэт
- Минащ
- НэбутӀ
- Нэтан
- Садыкъ
- Садыкъей
- Сэлмэн
- Тэмарэ
- ТӀалутӀ
- Хъанэ
- ХъызэкӀей
- Хъурам
- Хъушей
- Щамел
- Щэмей
- Ӏэлисэхь
- Ӏэхьэб
- Ӏизэбэл
- Ӏилэ
- Ӏурей

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ (Гъэсэпэтхыдэхэр • ДжакӀуэ • Сэфирэт и тхылъ)

Ахъуэ
Бэтэгъэ
Блэр пхын
Гие
ГуащӀэ
ГуемыӀу псалъэ
Гунэдж
Гухьэ-гужь
Гъэджылын
ГъэӀэсэгъуей
ДэхащӀэ
Дыщэ токъу
Дзеегъу
ЕфыгъулӀэн
Жагъуэзэрабг
Жьуджалэ
Зэусыгъуэджэн
Игъуэджэ
Игъуэнэмыс хъун
Икърарыншэ
Инат
КӀадэ
КӀыщтэн
Къэгъэхъаржэн
Къэжэр
Къуентхъ
Къумалэ
Къутыргъэн
Кхъуауэ
Лъэкъухь къэхьын
Лъэпощхьэпо
ЛӀакъуэлӀэш
Мэхъаджэ
МэӀу
Мывэдз
Мывэ сэрей
Мысэ
Нэрыбгэ
Нузыр
Ныбжьи
Пашэ
Пэбгъэн (мэпабгъэ)
ПкӀауэ
ПкъыщӀэлӀэ хъун
ПсэкӀуэдщӀагъэ
Псыгуэн
ПсынщӀэетэ тхьэлъанэ
Псыхуэш
И пхъэ къикӀын
ПшапэӀудз
Пшэрыхьын
Пщэжын
СанэщӀэху
Сэрей
Тхьэпщ
ТхьэщӀа иӀэн
Уанэ мыгъуэр телъхьэн
Уэкъуо
Уэхьий
УпщӀэж ехьэлӀэн
УпщӀэжакӀуэ
Ухэсын
Ущэн
Фэлъыр дэхын
Фо бэшх
Хэгъэгу
Хей
Хеяжьэ баш
ХеящӀэ
ХущӀэджэн
Хьэкум
Хьилэгу
Хъарзынэщ
Хъатэ пэмыхьэ щӀын
Хъырцыжь
Хъуэхъупэ тын
Хъугъэ-щӀагъэ
Хъурджанэ
Чэтэн
ЧыракӀуэ
Шэс
ШэсыпӀэ иувэн
Шэчалъэ
(И ӀэдакъэщӀэкӀ) и шхыгъуи ихуэн
ШыӀагъэ
Щауэгъу
ЩуӀэгъэ
ЩхьэкӀуэ
ЩыжакӀуэ
ЩынэщӀылъху
Щыхъэн
ЩӀэнэкӀалэ
Ӏэл
Ӏэщхьэтет
Ӏуэрбжэр
Ӏулэ
Ӏумэт

Псалъалъэ (Лукас)

- Бегъымбархэр
- Гэлилей хэку
- Даут бегъымбар
- Дин гъуазэ
- Дин гъуазэ нэхъыщхьэ дыдэ
- Дин гъуазэ нэхъыщхьэхэр
- Екъуб
- Ехьудей
- Забур
- ЗэухылӀэныгъэ лъапӀэ
- Зиусхьэн
- Ибрэхьим
- Иляс бегъымбар
- Лъэпкъ Хасэ
- Мажусий
- Мэсихь
- Понтий Пилат
- Самарие
- Сэлмэн
- Тезыр ахъшэ къыхэзыххэр
- Теурэт
- Тхыгъэ ЛъапӀэ
- ТхьэлъэӀупӀэ унэхэр
- Тхьэм и Псэр
- Тхьэм и Тепщэныгъэр
- Тхьэм и Унэр
- Умэхъын
- Фарисей
- Хьирэд
- ЦӀыхум и Къуэр
- Щэбэт махуэ
- Ӏиблис
- ӀутӀыж

«Гъэсэпэтхыдэхэр» ЦӀэгъэлъагъуэ
«ДжакӀуэ» ЦӀэгъэлъагъуэ
Бабылей пащтыхъыгъуэ
ъэжэр пащтыхъыгъуэ

Картэхэр (Лукас)

- Палестинэр Хъисэ лунйм щытета ээманым
- Ерусэлим Хъисэ лунйм щытета ээманым
- Хъисэ и ээманым Ерусэлим лэта Тхъэм и Унэр

Картэхэмрэ сурэтхэмрэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

- Тхьэм и Унэ
- Гъуаплъэ псылэгъупышхуэ
- Пхъуантэ ЛапӀэ
- ИсрэӀил лӀакъуэхэм я щӀыгухэр
- ТӀалутӀ, Даут, Сэлмэн я пащтыхьыгъуэхэр
- ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ я пащтыхьыгъуэхэр
- Бабылей пащтыхьыгъуэ

Исраилымрэ Ехьудеймрэ я паштыхьхэр